Document · PDF

03 Programmabegroting 2023-2026

Gemeenteraad 10 november 2022, gemeente RoerdalenBij agendapunt: Programmabegroting 2023-202635.943 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Hierover zijn besluiten genomen in 2022 voor wegen en riolering. De benodigde budgetten moeten aansluiten bij de gekozen ambitie. Een waarschuwing voor de toekomst is aan de orde. Goed personeel is schaars. Dit geldt bij de aannemers, die moeite hebben gekwalificeerd personeel te vinden, maar geldt ook voor onze eigen organisatie. Specialistische vacatures invullen gaat zeer moeizaam. Waar dat onvoldoende lukt, zullen we keuzes maken in de prioritering van projecten. Dit uit zich ook in het groenonderhoud waar het lastig is om het afgesproken onderhoudsniveau op peil te houden. Daarnaast worden

grondstoffen duurder. We zien dat het prijspeil van materieel, materiaal en arbeid enorm stijgt. Dit leidt tot stijging van de kosten om hetzelfde kwaliteitsniveau in stand te houden. We houden in deze begroting al zo veel mogelijk rekening met deze prijsstijgingen. Ook hebben we te maken met oplopende levertijden door schaarste. Hierdoor kan een planning onder druk komen te staan.

Tactisch doel 1: Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten en beleid. Met projecten gericht op vernieuwing van de openbare ruimte en het onderhoud daarvan werken we aan een veilige en mooie omgeving. De aanleiding voor een integraal project kan de onderhoudstoestand zijn, maar ook een verkeerskundig knelpunt, een ruimtelijke ontwikkeling, et cetera. We kiezen ieder jaar welke projecten we al wel en nog niet oppakken. Hierin speelt de situatie ter plekke een belangrijke rol. Wat is de staat van onderhoud, ontstaat er mogelijk op korte termijn een gevaarlijke situatie, welke kansen kunnen we in het gebied benutten en kunnen we zaken samenvoegen?

Actie 1: Realisatie van de reconstructie Zandstraat in Montfort De voorbereidingen voor dit project zijn in 2022 afgerond. De werkzaamheden zijn inmiddels gestart en worden in 2023 afgerond.

Actie 2: Start van de realisatie van de herinrichting van de markt in Vlodrop. Aansluitend op werkzaamheden aan de brug over de Roer (Provincie – N293) starten we in 2023 met de realisatie.

Actie 3: start van de reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick. We zijn gestart met de voorbereidingen van de reconstructie van deze wegen, samen met de inwoners. Dit omvangrijke project komt in 2023 in de realisatiefase.

Actie 4: Afronding parkeervoorzieningen rondom dorpspark Schepersheuvel en sporthal in Sint Odiliënberg In 2022 heeft uw raad een besluit genomen over de inrichting en kosten van aanpassingen aan de parkeervoorzieningen rondom dorpspark Schepersheuvel, de sporthal en het gemeentehuis in Sint Odiliënberg. In 2023 rondom we deze werkzaamheden af.

Actie 5: Afronding mobiliteitsplan We ronden begin 2023 het traject rondom het actualiseren van het verkeersbeleid af met een besluit over het nieuwe mobiliteitsplan. Vervolgens gaan we aan de slag met de uitvoering daarvan.

Actie 6: Overdracht woonwagenlocatie Sint Odiliënberg Voor de overdracht van de woonwagenlocatie in Sint Odiliënberg moeten ten aanzien van privaatrecht (huurcontracten) en publiekrecht (gebruik van de gronden) enkele zaken geregeld worden. Hiervoor is al in 2016 een plan van aanpak opgesteld. Het plan van aanpak moet geactualiseerd worden en vervolgens worden gecommuniceerd met de bewoners. In 2023 wordt het plan van aanpak uitgewerkt tot een concreet overzicht van actiepunten. Momenteel is er binnen de organisatie geen capaciteit om deze actie op te pakken. Voor de noodzakelijke juridische kosten en de inhuur van een externe projectleider zijn middelen nodig. De projectleider moet dan ook de inschatting gaan maken welke teams specifiek nodig zijn en een inschatting maken van het aantal uren. Uitvoering is vervolgens voorzien vanaf 2024.

Tactisch doel 2: Groenbeheer op het gewenste niveau houden, met aandacht voor de mensen die dit werk doen. Landschap, groen en natuur zijn belangrijk voor onze leefomgeving. Het groen is niet alleen onze grootste zuurstofproducent, maar het zorgt ook voor de zuivering van onze lucht en zorgt voor schaduw. Verder levert groen een leefgebied voor vele insecten en andere dieren. Groen draagt bij aan het geluksgevoel en een groene omgeving heeft veel voordelen. Het heeft een positief effect op de gezondheid van mensen en draagt bij aan de leefbaarheid van de wijk. Bedrijven vestigen zich graag in een groene omgeving en onroerend goed is gewilder, waardoor de economische groei in een dorp wordt versterkt.

Actie 1: De organisatie van team Onderhoud en het groenbedrijf verder ontwikkelen. Onder leiding en aansturing van het Team Onderhoud wordt het groenonderhoud uitgevoerd binnen het door de gemeenteraad vastgestelde financiële kader. Vanaf 1 januari 2020 is er een grote groep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (de oude WSW) vanuit Westrom gedetacheerd bij de gemeente. Bovendien kunnen hierdoor de uitvoerende taken dan efficiënter en flexibeler worden uitgevoerd. Om efficiëntievoordelen te realiseren, wordt het naast de gemeenteloods gelegen pand van Jong Nederland in de verbouwing/nieuwbouw meegenomen. Er ontstaat een gebouw dat zowel voldoet aan de behoefte van het team Onderhoud als aan de behoefte van Jong Nederland. Vanwege een noodzakelijk faunaonderzoek is er enige vertraging ontstaan in de voorbereidingstijd maar de start van de verbouwing in 2023/2024 lijkt nog steeds haalbaar.

Actie 2: Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud. Om de bezetting van de groen onderhoudsdienst op peil te brengen en te houden is er dringend behoefte aan (blijvende) nieuwe instroom van medewerkers. De groep Westrommedewerkers die bij ons is gedetacheerd neemt onder andere door het natuurlijk verloop en het vertrek van medewerkers steeds verder af. Op 1 april 2021 zijn we daarom van start gegaan met de Outdoor Campus Roerdalen. In dit project wordt aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (die vallen onder de Participatiewet) de mogelijkheid geboden om door middel van werken in het groen door te groeien naar de gemeentelijke groen onderhoudsdienst of naar bijvoorbeeld een commerciële partij. Dit doen we met intensieve professionele begeleiding waarbij de deelnemers naast het aanleren van werknemersvaardigheden ook een gedegen opleiding in het groen wordt geboden. Sinds de start van het project is aan 5 mensen een contract aangeboden. Naast mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is er in dit project ook de samenwerking gezocht met het Praktijk- en Speciaal onderwijs in Roermond. We gaan ons in 2023 meer richten op kandidaten uit deze doelgroep omdat de instroom van mensen uit de Participatiewet te gering is om aan de behoefte die er bij het team Onderhoud bestaat te voldoen.

Operationele doelen We streven ernaar om in 2023 vier nieuwe kandidaten uit de Participatie Wet en/of uit het Praktijkonderwijs te laten instromen in de groen onderhoudsdienst van de gemeente. Om de kwaliteit van het groenonderhoud te borgen is het, vanwege het personeelstekort in ons eigen groenonderhoud team en de te geringe instroom van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, noodzakelijk om in 2023 een gedeelte van deze onderhoudswerkzaamheden uit te besteden aan een aannemer. De extra kosten die hiermee gemoeid zijn staan opgenomen onder de post Onderhoud Beplantingen. Bij voldoende nieuwe instroom kunnen deze extra kosten in de toekomst weer worden afgebouwd.

Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit. We blijven zoeken naar mogelijkheden om daarvoor geschikte gemeentelijke eigendommen minder of anders te maaien waardoor de biodiversiteit zich verder kan ontwikkelen. We gaan verder met het, daar waar mogelijk en wenselijk, minder maaien van grote gazons en/of wadi’s zodat er een meer bloemrijke en natuurlijke vegetatie kan ontstaan. We gaan door met het stimuleren van bloemrijke particuliere akkerranden of percelen om de biodiversiteit te versterken. Dit doen we onder andere samen met de Midden-Limburgse Coöperatie Boeren met Natuur.

Tactisch doel 3: We dragen bij aan klimaat en een duurzame omgeving. Ook in de openbare ruimte zijn we ons bewust van het belang van duurzaamheid. Dit betreft klimaatadaptatie, ruimte voor water en groen, afkoppelen van regenwater, en duurzame materialen in de openbare ruimte. Ook in het vastgoed verduurzamen we waar dit haalbaar is, bijvoorbeeld door toepassen van zonnepanelen. We richten ons ook op duurzaam materieel, waarbij we bijvoorbeeld de mogelijkheden bekijken om brandstof aangedreven machines te vervangen door accu aangedreven machines, als machines aan vervanging toe zijn.

Actie 1: Duurzaam omgaan met water en klimaat. Door veranderingen in klimaat staat het rioolsysteem onder druk. We werken aan het omgaan hiermee, waarbij het vergroten van rioolbuizen in lang niet alle gevallen de oplossing is. Operationele doelen We nemen afkoppelen van straten zoveel mogelijk mee in projecten. We streven naar het afkoppelen van minimaal 5000 m2 verhard oppervlak per jaar. Dit betekent dat, gebaseerd op de gemiddelde regenval in Nederland, 4265 m3 regenwater wordt geïnfiltreerd in de bodem en niet afgevoerd naar de waterzuivering. We nemen deel aan het regionale project GroenBlauwe revolutie schoolpleinen, waarbij schoolpleinen worden omgevormd van tegels naar meer groen en blauw (water). We streven naar één school per jaar.

Actie 2: Stimuleren en/of realiseren van zonnedaken op gemeentelijk vastgoed of andere gebouwen. Op het dak van het gemeentehuis en de Roerparel liggen zonnepanelen. Op de nieuwbouw van de gemeenteloods komen deze ook, net als op de oude gemeenteloods in Sint Odiliënberg. In aansluiting op het actieplan duurzame energie bekijken we de komende jaren of andere gemeentelijke daken geschikt zijn (te maken). We hebben te maken met de belasting van het energienet en de beperkingen voor teruglevering. Hier hebben we rekening mee te houden. Grip op samenwerking We werken op het gebied van water en riolering regionaal samen (Waterpanel Noord). Daarnaast int de BSGW de rioolheffing. Andere en reguliere werkzaamheden  Beheer en onderhoud wegen, riolering, groen, verkeer, openbare verlichting, civiele kunstwerken en accommodaties;  Realiseren van tijdelijke huisvesting voor vluchtelingen, statushouders en spoedzoekers;  Op vraag advisering Omgevingsdienst bij vergunningen op het gebied van water, groen, uitwegen en evenementen;  Behandelen meldingen en klachten op het gebied van wegen, water, openbare verlichting, verkeer en groen;

 Integrale samenwerking met andere teams, onder andere bij een groot aantal ruimtelijke ontwikkelingen;  We zorgen voor actueel beleid op in de diverse taakgebieden, openbare verlichting, groen, riolering, wegen en verkeer;  Samenwerkingsverbanden in de regio op het gebied van wegen, water, verkeer en groen.  Het is een wettelijke verplichting dat de gemeente van de Geo-basisregistraties, Basisadministraties Adressen en Gebouwen (BAG), Grootschalige Topografie (BGT) en Registratie Ondergrond (BRO) de kwaliteit garandeert volgens de eisen in de wet- en regelgeving. Deze kwaliteit is van groot belang bij de uitvoering van vele taken en in projecten. Voor de noodzakelijke hard- en softwarematige aanpassingen voorzien we in 2023 €25.000,- aanvullende lasten (incidenteel).

Relatie met paragraaf kapitaalgoederen Meerjarig perspectief integrale projecten We hebben een meerjarenprogramma ontwikkeld, gericht op integrale, en waar mogelijk gebiedsgerichte, reconstructies. Vanuit diverse disciplines is er aanleiding om zaken in de openbare ruimte te reconstrueren. Dit is niet alleen de onderhoudstoestand, maar ook ontwikkelingen op het gebied van riolering en water, groen of verkeer. We willen duidelijkheid scheppen in de grote integrale projecten voor de komende jaren. De prioritering wordt in grote mate bepaald vanuit het groot onderhoud aan wegen en rioleringen. Door dit zoveel mogelijk te combineren beperken en voorkomen we kapitaalvernietiging. We starten met in kaart te brengen welke kernen geschikt zouden zijn om te starten aan wijkgericht onderhoud waarbij we groen toevoegen aan het straatbeeld, verlichting verledden en trottoirs herstraten. Daarnaast voeren we nog (groot) asfaltonderhoud uit op diverse plekken in de gemeente, zowel plaatselijk als op grote delen van wegen. In al deze projecten speelt burgerparticipatie een belangrijke rol. We maken per project afspraken hoe we burgerparticipatie en communicatie vormgeven. Dit kan verschillen per project. We stellen voor de integrale projecten de volgende volgorde vast: 2023          

Realisatie Markt Vlodrop; Reconstructie Zandstraat Montfort: Realisatie; Verdere voorbereiding fietspad Rothenbacherweg; Start realisatie reconstructie Dorpsstraat/ Groenstraat Melick; Groot asfaltonderhoud Stationsweg Montfort binnen de bebouwde kom; Realisatie Infrastructurele voorzieningen dorpspark Sint Odiliënberg/ gemeentehuis; Start voorbereiding reconstructie Reewoude; Start voorbereiding groot onderhoud Akerstraat Posterholt; Aanleg groene berging Sportlaan en start voorbereiding herinrichting Sportlaan e.o. in Montfort; Start voorbereiding reconstructie Reutje;

2024-2025  Realisatie reconstructie wijk Reewoude;  Groot onderhoud Waarderweg (binnen en buiten de bebouwde kom);  Realisatie Sportlaan e.o. in Montfort;  Realisatie reconstructie Reutje;  Realisatie groot onderhoud Akerstraat Posterholt;  Voorbereiding en realisatie reconstructie Rector van de Boornlaan e.o. Posterholt;  Start voorbereiding reconstructie Vlodropperweg Posterholt  Start voorbereiding reconstructie Bernhardlaan St. Odiliënberg

  

Start voorbereiding reconstructie Rothenbach Overstorten Melicker Leigraaf (Kaderrichtlijn Water) Beoogde start uitvoering verbeteren wijken;

2026 e.v.  Realisatie reconstructie Vlodropperweg Posterholt;  Realisatie Bernhardlaan Sint Odiliënberg;  Verbetering Fietspad Donckerstraat;  Realisatie reconstructie Rothenbach;  Groot onderhoud Bosscherveldweg Sint Odiliënberg;  Kerkstraat Melick;  Europalaan Oost-Herkenbosch;  Asfaltonderhoud Heidestraat;  Verbeteren of vernieuwen fietspad Herkenbosch – Melick;  Asfaltonderhoud Paarloweg. We werken in 2023 ook aan het duurzaam behoud van de vijver in Sint Odiliënberg, bijvoorbeeld door het afdichten van (een deel van) de bodem. We onderzoeken dit verder en maken een plan. We vragen hiervoor een voorbereidingskrediet van €50.000,We herstellen een keermuur aan de Sint Wirostraat in Sint Odiliënberg, we hebben hiervoor een investeringskrediet van €99.000,- nodig. In diverse straten en wijken zien we oudere straatbomen die zorgen voor overlast door wortelopdruk et cetera. We begroten in 2023 een incidenteel budget van €150.000,- en werken in 2023 verder aan een structureel plan van aanpak. Voor het saneren van de bebording in de gemeente reserveren we voor de uitvoering een totaal investeringskrediet van €150.000,-, waarbij we uitgaan van een looptijd van circa 3 jaar ingaande 2023 (2 kernen per jaar saneren). We werken aan hoogwatermaatregelen Roer. Dit is een belangrijk aandachtspunt. Op dit moment brengen we zo volledig mogelijk eventuele maatregelen in beeld.

Hierbij hebben we ook het waterschap nodig en proberen we aanspraak te maken op de middelen die het rijk ter beschikking stelt. Op dit moment is nog niet in beeld wat de kosten hiervan zijn. Vooruitlopend hierop reserveren we een incidenteel budget voor verbetering van de dijk langs de Boomgaardstraat (€200.000). In de kadernota hebben we onderbouwd dat door forse prijsstijgingen in energie en grondstoffen de budgetten voor investeringen op wegen met 15% verhoogd worden. Ditzelfde doen we voor onderhoud aan onze wegen. Voor riolering bepalen we in 2023 wat de effecten op het prijspeil en het gekoppelde rioolrecht betekenen.

Wat mag het kosten? Overzicht baten en lasten bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

- 6.705 2.706 - 3.998

- 7.464 2.543 - 4.921

- 8.057 2.543 - 5.514

- 8.087 2.536 - 5.551

- 8.285 2.600 - 5.685

- 8.356 2.665 - 5.691

3 3

54 54

- 3.995

- 4.867

- 5.514

- 5.551

- 5.685

- 5.691

Toelichting verschillen tussen begroting 2022 en 2023 De belangrijkste verschillen betreffen aanpassingen die veroorzaakt wordt door sterk stijgende energie- en grondstofprijzen. Lasten   

Uitvoering van het wegenbeheerplan, onderhoud wegen, zijn in 2023 € 233.000 hoger. De kapitaallasten zijn in 2023 € 481.000 hoger dan in 2022. In 2023 worden werkzaamheden uitbesteed, omdat er te weinig mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt beschikbaar zijn. Dit betekent extra kosten van € 100.000.

Een aantal (incidentele) uitgaven hebben in de begroting 2022 voor hogere lasten gezorgd (o.a. kwaliteitsimpuls dorpsentrees).

Programma 7: Bestuur, organisatie en dienstverlening Inleiding Dit programma gaat vooral over HOE we werken. We zijn erop gebrand het vertrouwen van inwoners in de gemeente te versterken. De kwaliteit van onze dienstverlening is daarin een bepalende factor. Het gaat om alle momenten waarop inwoners contact hebben met de gemeente, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Samen doen is ons motto. Met het programma andere overheid investeren we in de relatie tussen de gemeente en de gemeenschap. Onze kernwaarden respect en gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid zijn bepalend voor onze aanpak. Vertrouwen is de basis voor goede samenwerking. Daarom gaan we de ontwikkeling van beleid en de uitwerking daarvan nog dichterbij en samen met de inwoners organiseren. Dit vertalen we in onze manier van werken. Dat betekent leren en experimenteren hoe we in partnerschap met inwoners, verenigingen, stichtingen en ondernemers invulling geven aan een nieuwe rolverdeling tussen de gemeente en de gemeenschap. Het sleutelwoord is communicatie. Daarom blijven we investeren in de verbetering hiervan in onze eigen organisatie. Daarnaast sturen we ook in de samenwerkingsverbanden op de kwaliteit van communicatie, bijvoorbeeld bij het Servicecentrum MER. Veel inwoners hebben immers vooral contact met de gemeente via de Omgevingsdienst of de afdeling Sociaal Domein van het SC MER.

We willen komend jaar een volgende stap zetten in de organisatieontwikkeling. Uitgaande van de gegroeide professionaliteit van medewerkers en de verbeterde samenwerking binnen de teams is minder inhoudelijke sturing door management nodig. Zoals al besloten in het kader van ‘Roerdalen in balans’ betekent dat ook minder management. Volgens die planning wordt de nieuwe teamindeling medio 2023 definitief. Bijzondere vraagstukken bij die stap in de organisatieontwikkeling zijn de verdere verankering van het dorpsgericht werken en van het integraal en opgave gericht werken. De regie op team-overstijgende opgaven, met vaak veel interactie met de buitenwereld, gaan we daarbij verbeteren. Integrale projectsturing wordt verdergaand geïmplementeerd. Verder hebben we te maken met een toenemende arbeidsmarktproblematiek. Samen met HR en de andere MER-organisaties zetten we maximaal in op het binnenhalen van geschikte kandidaten. Als dat niet lukt via een normaal dienstverband is inhuur ook een optie. Tot slot ligt er in MER-verband een grote opgave om via een verbeterplan de informatiehuishouding inclusief archivering verder op orde te krijgen. Deze onderwerpen komen verder terug in de paragraaf bedrijfsvoering.

Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?

Strategisch programmadoel: een open en transparante vorm van besturen. Een communicatieve organisatie, die de kracht van de samenleving ondersteunt en stimuleert, ruimte geeft aan initiatieven en de gemeenschap als partner betrekt. In het coalitieakkoord benoemden we de volgende speerpunten. We vertalen die in deze begroting naar doelen en acties: - Uitstekende Dienstverlening & Communicatie. Dat geldt zowel voor onze eigen organisatie als voor het SC MER. We meten de kwaliteit, toetsen die bij onze inwoners en verbeteren waar nodig. Jaarlijks laten we zien welke verbeteringen we hebben gerealiseerd.

Een efficiënte/effectieve organisatie die doet wat ze belooft. Klant- en servicegericht, zowel naar inwoners als ondernemers. Voor ondernemers hebben we één vast aanspreekpunt in onze organisatie. Niet meer regels dan nodig. We willen dereguleren waar het kan, de regels die overblijven zijn helder en begrijpelijk. Een netwerk van gemeente en inwoners. We willen optimaal gebruik maken van de kennis, kunde en capaciteit van de gemeenschap. We bouwen een netwerk waarin gemeente, inwoners en ondernemers samen werken aan de ontwikkeling van ieder dorp en de gemeente als geheel. Dus zoveel mogelijk dorpsgericht, vanuit het perspectief van onze inwoners. Meer betrokkenheid van raadsleden. We vinden het belangrijk dat de gemeenteraad niet alleen kaders stelt en controleert, maar ook daadwerkelijk dicht bij de inwoners staat. Bijvoorbeeld via dorpsgesprekken. ‘Samen doen’ is voor ons essentieel. We nodigen alle raadsleden uit hier actief aan mee te doen, met respect voor ieders rol en de onafhankelijke positie van ieder raadslid.

Doel 1: Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen. We werken dagelijks aan het verbeteren van onze communicatie en onze communicatiemiddelen. Via de burgerpeiling ‘Waar staat je gemeente‘ meten we tweejaarlijks de tevredenheid van onze inwoners over de gemeentelijke communicatie en dienstverlening. De afgelopen jaren steeg deze waardering. Die lijn willen we vasthouden met een hogere score voor zowel de communicatie als de dienstverlening in 2023 en 2025. Roerdalen wil een communicatieve organisatie zijn. Een organisatie die oog heeft voor de omgeving en ermee in verbinding staat. Dit vraagt om een omslag in houding en gedrag van alle medewerkers. De antenne voor communicatie moet bij iedereen op elk moment ‘aan’ staan. Hierbij staat de inwoner centraal. We kijken telkens goed naar het passende kanaal voor onze boodschap: persoonlijk, schriftelijk of digitaal. Of een mix hiervan. Ook in de komende jaren werken we verder aan het groter maken van de communicatiekracht van onze organisatie.

Actie 1: Verbeteren communicatie Zichtbaarheid vergroten We laten in onze communicatie beter zien wat we doen en waarom we dat doen. Ook leggen we meer uit wie dit doet, we geven de organisatie een gezicht. Met name op de communicatie over grotere thema’s zetten we stevig in. Denk aan de omvorming van het sociaal domein/sociaal team, Omgevingswet, hoog water/crisiscommunicatie, tijdelijke huisvesting en diverse projecten binnen het thema duurzaamheid. Hierbij zorgen we voor een goed omgevingsbeeld zodat we in kunnen spelen op wat er in de samenleving leeft en waar het ‘schuurt’. Heldere taal Heldere taal staat in onze communicatie centraal. Daarom leiden we al onze medewerkers op in het gebruik van heldere taal via diverse trainingen. We organiseren elk jaar twee terugkombijeenkomsten heldere taal om de kennis op te frissen. Ook zetten we taalcoaches in. Dit

zijn collega’s die andere medewerkers op weg helpen bij het schrijven van heldere taal. Verder maken we gebruik van Taalambassadeurs. Dit zijn inwoners die een paar keer in het jaar de teksten van de gemeente beoordelen. De kwaliteit van onze brieven meten we via steekproeven. Samen Doen We hebben continu oog voor initiatieven uit de gemeenschap (Samen Doen). Zij zorgen er mede voor dat onze dorpen blijven ‘bruisen’. Deze verhalen maken we zichtbaar in onze gemeentelijke communicatie om anderen te inspireren en om van elkaar te leren. Dit doen we via de communicatielijn Samen Doen. Samen met inwoners en verenigingen verbinden we het gemeentenieuws en nieuws uit de gemeenschap. Dit doen we gezamenlijk via het informatieplatform RoerdalenNU.nl, dat bestaat uit dorpsbladen, website, digitale nieuwsbrief en facebookpagina. Interne communicatie verbeteren Introductieprogramma nieuwe medewerkers We vinden het belangrijk dat alle medewerkers op de hoogte zijn van onze kernwaarden en onze manier van (samen)werken (andere overheid) en communiceren. Daarom ontwikkelen we een uitgebreid introductieprogramma voor nieuwe medewerkers. Hierin komen diverse onderwerpen aan bod die relevant zijn voor medewerkers van de gemeente Roerdalen. Nieuw intranet Ons huidige intranet wordt niet langer technisch ondersteund.

Daarom vernieuwen we het intranet in samenwerking met het Servicecentrum MER en gemeentes Echt-Susteren en Maasgouw. Dat levert voordeel in de gezamenlijke inkoop en het beheer.

Operationele doelen We werken voor heldere taal voor 2023 een opleidingskalender uit met basistrainingen, terugkombijeenkomsten, webinars etc. Heldere taal is een continu aandachtspunt. We maken in 2023 samen met verschillende medewerkers uit onze organisatie een introductieprogramma voor nieuwe medewerkers. We werken samen met de dorpscontactpersonen een opzet uit voor de communicatie in 2023 rondom Samen Doen (intern en externe communicatie). In 2023 maken we een interne communicatiecampagne voor het gebruik van het nieuwe sociaal intranet. We adviseren over en zorgen voor de uitvoering van de communicatie rondom een aantal grote projecten (Duurzaamheid, Omgevingswet, Sociaal domein/sociaal team). We maken een kwaliteitsslag in onze lokale crisiscommunicatie, voor hoog water doen we dit samen met de omwonenden. We meten in 2023 de tevredenheid van inwoners over onze communicatie(middelen) en passen deze aan op de belangrijkste verbeterpunten. We zorgen in 2023 wekelijks voor content in onze diverse middelen die afgestemd is op informatiebehoefte van onze inwoners en werken hierbij samen met Roerdalennu.nl.

Actie 2: Verbeteren dienstverlening De inwoner staat centraal in onze dienstverlening. We sluiten aan bij de wensen en behoeften van onze inwoners. We streven naar dienstverlening die in één keer goed is. We handelen klantgericht, betrouwbaar en volgens de geldende regels. We gaan verder met de ontwikkeling van de digitale dienstverlening, zodat inwoners zaken volledig digitaal kunnen afhandelen. Naast digitale dienstverlening blijft ook fysieke communicatie een belangrijk aandachtspunt. We blijven inzetten op waardevolle klantcontacten aan balie en receptie, waarbij we zoeken naar wat kan binnen de regels en wetten die gelden. We zorgen daarnaast voor ondersteuning van inwoners die zelf minder digitaal onderlegd zijn bij de formulierenbrigade (zie programma 2). Goede dienstverlening begint met het kunnen geven van de juiste informatie op de vraag. Daarom willen we graag aansluiten op een Producten- en Dienstencatalogus (PDC). Met een PDC beheren we de informatie van onze producten op één plek en kan deze gepubliceerd worden op meerdere kanalen zoals website en klantcontactsysteem. Hiermee krijgt de inwoner altijd de juiste informatie. We voegen ook nieuwe eDiensten en E-formulieren toe, zodat het aanbod groeit. Inwoners kunnen daarmee steeds meer zaken volledig digitaal afhandelen.

Komend jaar gaan we verder met het intensiveren van de samenwerking tussen de 4 organisaties op het gebied van dienstverlening. Zonder verlies van de eigen identiteit kunnen veel zaken heel goed samen worden geregeld. Uitgangspunt hierbij is de dienstverleningsvisie die gezamenlijk is vastgesteld en waarin de inwoner centraal staat. De verbetering van de website is een continu proces. Veel websitebezoekers maken gebruik van de reactiemogelijkheden.

Operationele doelen In 2023 willen we de werkprocessen verbeteren van de bestaande eDiensten en formulieren. Daarmee wordt de verwerking efficiënter en sneller met minder kans op fouten. We willen in 2023 voor Burgerzaken de eDienst Melding voorgenomen huwelijk en partnerschapsregistratie en de 2e bundel eDiensten Centric Burgerzaken toevoegen. De Eformulieren van OD en SD, die voor alle gemeenten gelijk zijn, worden door de OD en SD zelf ontwikkeld, de 3 gemeenten worden betrokken bij de ontwikkeling. Daarnaast willen we gemeente specifieke E-formulieren gaan ontwikkelen. We meten in 2023 de tevredenheid over onze website en passen de site aan op de belangrijkste verbeterpunten. Aanvullend laten we een onderzoek uitvoeren naar de digitale toegankelijkheid. Op basis van dit onderzoek kunnen we de website verder verbeteren. Om de dienstverlening verder te verbeteren investeren we in onze medewerkers, onder andere de klantadviseurs, in opleidingen. Het gaat dan om inhoudelijke kennis en het trainen van omgangvormen. We beogen in 2023 het meerjarig opleidingstraject af te ronden voor burgerzaken. Mogelijk verlengen we dit tot 2024. We sluiten in 2023 aan bij een producten en dienstencatalogus.

Doel 2: Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is. Actie 1: Dereguleren. We verminderen of vereenvoudigen het aantal regels. De regels die blijven zijn duidelijk en begrijpelijk. Daarmee willen de regeldruk voor onze inwoners én onze medewerkers beperken.

Doel 3: Meer samenwerken met inwoners en ondernemers. We willen dat het vertrouwen van inwoners in de gemeente groeit. Essentieel voor dit vertrouwen is het kennen en erkennen van ieders rol en verantwoordelijkheid. We willen dan ook samen met de inwoners en onze raad ontdekken hoe onze rolverdeling het meest bijdraagt aan levendige en krachtige kernen. We willen hier duidelijke afspraken over maken, zodat we weten wat we van elkaar kunnen en mogen verwachten.

Actie 1: Borgen van samenwerking Steeds meer inwoners nemen verantwoordelijkheid voor hun directe leefomgeving. In de afgelopen jaren hebben we hier verschillende initiatieven voor gezien, zowel klein als groot. De verschillende projecten worden samen met de initiatiefnemers en de ambtelijke organisatie opgepakt. We merken dat onze inwoners behoefte hebben aan ruimte maar ook richting. Wanneer een duidelijk kader ontbreekt, blokkeert dit inwonerinitiatieven en leidt dit tot teleurstellingen. Operationele doelen We willen verder onderzoeken welke afspraken helpend zijn in de samenwerking en tot welk detailniveau we de afspraken willen beschrijven. Het gaat hierbij niet alleen over budget en tijd, maar ook wet- en regelgeving en mogelijkheden voor ondersteuning. We willen startgesprekken invoeren met initiatiefnemers, waarbij alle beleidsvelden/invalshoeken zijn betrokken. We willen het model meervoudige overheid concretiseren. Hierbij gaat het vooral over de rolverdeling en verantwoordelijkheden tussen gemeente (bestuurlijk en ambtelijk) en gemeenschap. We gaan evaluaties uitvoeren op de experimenten die plaatsvinden vanuit het experimenteerbudget.

Actie 2: Kennis, kunde en ervaring inzetten. Ieder vanuit z’n eigen rol, samen voor Roerdalen In de huidige samenleving spelen netwerken een steeds grotere rol. Netwerken bestaande uit mensen die hun kennis, kunde en ervaringen bundelen om zo de maatschappelijke opgaven die we in Roerdalen hebben samen aan te gaan. Het gaat om mensen die werken of actief zijn binnen de overheid (gemeente, provincie, waterschap), bij maatschappelijke organisaties (het onderwijs, de zorg, gezondheid, woningcorporaties, welzijnswerk, maatschappelijk werk, verenigingen gemeenschappen), marktpartijen, maar ook bij lokale ondernemers of de parochie. Ook gaat het om individuen die verantwoordelijkheid voelen en nemen voor hun directe leefomgeving. Ook de gemeente is een onderdeel van deze Roerdalense samenleving. De kennis, kunde en ervaring die in onze dorpen aanwezig is willen we als gemeente erkennen, waarderen en optimaal benutten. Hierdoor ontwikkelen we ons steeds meer als andere overheid; als een overheid die net als én samen met de inwoners, ondernemers en verenigingen een rol en verantwoordelijkheid neemt in het leven in Roerdalen.

Operationele doelen We willen dat de bewustwording van de meervoudige rollen van de gemeente en inwoners groeit. Zowel bij inwoners, de gemeenteraad als in de gemeentelijke organisatie. We pionieren met de inzet van en in netwerken

Grip op samenwerking Het Servicecentrum MER is een verlengstuk van onze gemeentelijke organisatie op het gebied van bedrijfsvoering, sociaal domein en de omgevingsdienst. We sturen op verbetering van de dienstverlening van de MER-organisatie. Daarnaast is het een continu proces om processen tussen de gemeente en het SC MER te stroomlijnen.

Reguliere werkzaamheden  Bestuursorganen ondersteunen.  Bestuursondersteuning B&W.  Bestuursondersteuning gemeenteraad/rekenkamer.  Burgerzaken.  Bestuurlijke samenwerking. Wat mag het kosten? Overzicht baten en lasten bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 11.038 592 - 10.446

- 11.000 380 - 10.620

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 1.000 1.222 222

842 842

Resultaat

- 10.224

- 9.778

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

- 11.344 - 11.013 - 10.785 - 10.783 355 355 355 355 - 10.989 - 10.658 - 10.430 - 10.428

333 333

250 250

- 10.656 - 10.408 - 10.430 - 10.428

Toelichting verschillen tussen begroting 2022 en 2023 De grootste mutaties in de lasten en baten van de begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 worden veroorzaakt door: Lasten  De bijdrage aan het SC MER is lager ten opzichte van 2022. Daarentegen houden we rekening met een loonkostenstijging die (nog) niet verwerkt is in de begroting van het SC MER en verwerken we het gerealiseerde efficiencyresultaat, zoals afgesproken in de Kadernota 2023. Dit alles zorgt voor een extra kostenpost van € 264.000.  Er is in 2023 rekening gehouden met een stijging van de loonkosten van € 315.000 zoals besloten in de Kadernota 2023.  Actualiseren ziekteverzuimbudget (halfjaarrapportage 2022 en Kadernota 2023). Dit zorgt voor € 102.000 extra kosten vanaf 2023.

 

Structureel verwachten we vanaf 2023 € 40.000 minder budget nodig te hebben voor thuiswerk werkplekvergoedingen. Vanaf 2023 is € 62.000 beschikbaar voor verbetering dienstverlening o.a. website, ediensten, e-formulieren etc.

Een aantal (incidentele) uitgaven hebben in de begroting 2022 voor hogere lasten gezorgd (o.a. gemeenteraadsverkiezingen, project Roerdalen in balans). Reserves In 2023 wordt er voor het project “digitale dienstverlening” en “Roerdalen in Balans” middelen onttrokken aan reserves. Overzicht kosten overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke programma’s mogen worden opgenomen. Overhead is gedefinieerd als 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces'. Deze kosten zijn verantwoord in dit programma. bedragen x € 1.000 Taakveld Overhead Overhead organisatiekosten Personeel en organisatie Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering MER ICT kosten Facilitaire diensten Huisvestingskosten gemeentehuis en werf Bedrijfsmiddelen openbare werken Communicatie Totaal overheadkosten

Begroting 2022

Begroting 2023

- 3.462 - 406 - 2.587 - 540 - 427 - 400 - 415 - 120 - 8.357

- 3.770 - 34 - 2.851 - 566 - 442 - 421 - 475 - 134 - 8.695

Programma 8: Algemene middelen Inleiding In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt versterkt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s. Dit programma zorgt op zichzelf niet voor een solide financiële positie, maar we beschrijven hier wel het strategische doel in dit kader. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?

Strategisch programmadoel: een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente. Wij willen een sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief. We streven naar jaarlijks repressief toezicht van de provincie. We hebben voldoende middelen beschikbaar voor het opvangen van tegenvallers. Dat wil niet zeggen dat we een risicomijdende gemeente zijn. We hebben echter een bewuste risicohouding. De schuldpositie van de gemeente is op een verantwoord niveau. Dit is verder uitgewerkt in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De lastendruk voor de burgers heeft een acceptabel niveau. Voor ons betekent dit in ieder geval dat, op de plaatsen waar zich dit voordoet, zoveel mogelijk gestreefd wordt naar kostendekkendheid. Ofwel de gebruiker betaalt. Daarnaast nemen de algemene belastingen niet meer toe dan noodzakelijk is. De effecten op de verschillende onderdelen van de financiële positie zijn uitgewerkt in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, de paragraaf financiering en de paragraaf lokale heffingen. Hier staan ook de kengetallen die hiermee samenhangen. Grip op samenwerking Belastingsamenwerking gemeenten en waterschap (BsGW) De heffing en inning van belastingen wordt uitgevoerd door de BsGW. Hiermee hebben we de kwaliteit geborgd, zijn we efficiënter gaan werken en heeft er kostenreductie plaatsgevonden.

De gemeenteraad bepaalt welke belastingen er geheven worden en welke voorwaarden en tarieven gehanteerd worden. Servicecentrum MER-Bedrijfsvoering (SC MER BV) Een groot deel van de uitvoering van de treasury functie gebeurt binnen SC MER BV. Wij stellen hiervoor de kaders. De SC MER BV verzorgt de dagelijkse uitvoering en adviseert over het aantrekken en uitzetten van gelden. Verschillende deelnemingen Wij hebben aandelen in bezit van een aantal vennootschappen. Hoewel er geen direct belang is bij het aanhouden van deze aandelen, krijgen we ieder jaar dividend hiervan uitgekeerd.

Reguliere werkzaamheden  Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf lokale heffingen).  Uitvoeren treasury functie (zie paragaaf financiering).  Aandelenbeheer (zie paragraaf verbonden partijen).  Analyse en berekeningen gemeentefonds.  Financiële informatieverstrekking en - verantwoording

Wat mag het kosten? Overzicht baten en lasten bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 215 39.329 39.114

- 229 42.265 42.036

- 551 43.344 42.793

- 425 44.365 43.940

- 356 44.428 44.073

- 364 41.019 40.655

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 6.012 6.039 28

- 615 640 26

- 69 90 21

- 40 90 50

Resultaat

39.142

42.062

42.814

43.990

44.122

40.705

Toelichting verschillen tussen begroting 2022 en 2023 De grootste mutaties in de lasten en baten van de begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 worden veroorzaakt door: Lasten  De bijdrage aan de BsGW stijgt met € 72.000 conform de begroting van de BsGW.  In 2023 wordt de post onvoorzien, conform Kadernota 2023, verhoogd met € 250.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting. Baten  In het kader van de treasury-functie zien we een daling van € 194.000 van de dividendbelasting en het rendement op de obligatieportefeuille.  Door een verhoging van de tarieven stijgt de opbrengst van de OZB met € 145.000.  In 2023 is de gemeentefondsuitkering € 1.053.000 hoger dan in 2022. Het verloop van deze uitkering wordt verderop in dit programma toegelicht.  We verwachten dat de opbrengsten toeristenbelasting en belasting arbeidsmigranten stijgt met in totaal € 75.000. Reserves De toevoegingen aan de reserve in 2023 bestaat o.a. uit een storting in de reserve Toerisme, zijnde 10% van de opbrengst.

Algemene dekkingsmiddelen In de eerste zeven programma’s zijn de specifieke baten per programma opgenomen. Het grootste deel van de baten van de gemeenten kan niet rechtstreeks worden toegerekend aan een inhoudelijk programma. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn de gemeentefondsuitkering, de belastingen en de opbrengsten van obligaties en aandelen. Belastingen Voor een toelichting op de belastingen verwijzen we naar de paragraaf lokalen heffingen. Gemeentefondsuitkering Het gemeentefonds kent drie uitkeringstypen:  Algemene uitkering  Decentralisatie- en integratie-uitkeringen  Aanvullende uitkeringen De algemene uitkering is de grootste inkomstenpost voor de gemeente. Wij kunnen dit geld naar eigen inzicht besteden aan medebewindstaken of autonoom beleid. De verdeling van de algemene uitkering over de verschillende gemeenten gebeurt via diverse verdeelmaatstaven. De decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn van tijdelijke aard. De duur hiervan is maximaal 5 jaar. De reden voor deze uitkeringen kan zijn dat er een andere verdeelsystematiek wordt gevolgd of een andere indexering plaats vindt. Er kunnen door het rijk beleidsafspraken over gemaakt worden. Vanaf 2018 is het grootste deel van de integratie-uitkeringen voor het sociaal domein geïntegreerd in de algemene uitkering (sociaal deelfonds en WMO-hulp bij het huishouden).

Voor het deel participatie dat betrekking heeft op de sociale werkvoorziening is nog wel in een integratie-uitkering opgenomen. Voogdij 18+ wordt vanaf 2023 naar de algemene uitkering overgeheveld. Aanvullende uitkeringen zijn uitkeringen die gemeenten specifiek krijgen, bijvoorbeeld de artikel 12 uitkering. Deze uitkeringen worden bekostigd uit de gemeentefondsuitkering en worden dus door alle gemeenten gezamenlijk betaald. De gemeente Roerdalen heeft geen aanvullende uitkeringen. Om te voorkomen dat er in deze bijzondere tijd te veel schommelingen plaatsvinden in het gemeentefonds is in overleg met de VNG besloten om de stand van het accres volgens de meicirculaire 2022 te bevriezen voor de jaren 2022 tot en met de 2025. De gemeentefondsuitkering wordt wel nog geïndexeerd voor loon- en prijscompensatie. Vanaf 2026 is het plan dat het gemeentefonds niet langer aan de rijksuitgaven gekoppeld is. Dan is de bedoeling dat de “trap op trap af” systematiek dus losgelaten wordt. Dit wordt op het moment verder uitgewerkt. Het effect hiervan is nog niet duidelijk. De uitwerking hiervan hangt tevens samen met de herziening van het belastingstelsel.

In onderstaand overzicht is de opbouw van de gemeentefondsuitkering voor de gemeente Roerdalen weergegeven. bedragen x € 1.000 Algemene uitkering Algemene uitkering Integratie uitkering Sociaal deelfonds Integratie en decentralisatie-uitkeringen Hervormingsagenda jeugdzorg

Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

29.921 3.750 994

33.119 3.613 787

34.314 35.335 36.136 33.228 2.667 2.556 2.419 2.311 140 304 300 300 1.451 1.271 761 368

Subtotaal

34.665

37.519

38.572 39.467 39.616 36.207

Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering

37 34.702

37.519

38.572 39.467 39.616 36.207

De belangrijkste effecten als gevolg van de meicirculaire 2022 zijn:  De ontwikkelingen van de accressen en de herverdeling hebben voor 2023 een positief effect van € 4.169.000 dat oploopt naar € 5.732.000 in 2025 en € 2.921.000 in 2026. In de jaren 2023 t/m 2025 zijn de volumeaccressen vastgeklikt. Vanaf 2026 heerst er nog veel onduidelijkheid over de berekeningswijze van de Algemene Uitkering (AU). Op dit moment is het accres voor 2026 en verder niet berekend, maar heeft het Rijk deze vastgezet op plus van € 840 miljoen op de stand van de septembercirculaire 2021. Dit is een stuk lager dan het niveau van het accres in 2025.  De vergoeding voor loon- en prijsinflatie: aangezien wij bij het opstellen van de begroting uitgaan van constante prijzen, wordt de algemene uitkering hier ieder jaar op bijgesteld. Voor 2023 en verder betekent dit een stijging van € 588.000 aflopende naar € 570.000 in 2026.  De opschalingskorting wordt tot en met 2025 opgeschort. Dit betekent een voordeel van € 406.000 in 2023 oplopende naar € 670.000 in 2025. In 2026 is vooralsnog het plan dat de volledige opschalingskorting wordt ingevoerd.  Voor 2023 heeft het kabinet besloten de middelen voor jeugdzorg toe te kennen uit de reeks die in het AEF-rapport voor de uitvoering van de jeugdzorg zijn opgenomen minus de afspraken die zijn gemaakt om de kosten terug te dringen.

Meerjarige perspectief middelen jeugdzorg Het Rijk en de VNG werken op dit moment aan de Hervormingagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond. Dit betekent dat in de meicirculaire alleen voor 2023 incidenteel middelen zijn toegevoegd aan het gemeentefonds conform financiële reeks van de uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW). In deze uitspraak is al een besparingsopgave verwerkt. Het kabinet heeft besloten daarnaast een aanvullende besparing van € 511 miljoen te willen realiseren door aanpassing van (wettelijke) maatregelen. Dit betekent dat de verwachte inkomsten vanuit het gemeentefonds hierdoor voor de komende jaren dalen ten opzichte van wat we in het meerjarigperspectief bij de begroting 2022 verwachtten. Deze daling is verwerkt in de nu voorliggende begroting. De uitgaven mogen volgens de afspraken die nu tijdelijk zijn gemaakt tussen Rijk en de provinciale toezichthouders naar beneden worden bijgesteld. Wij hebben in ons meerjarig perspectief echter al rekening gehouden met een daling van de lasten binnen het sociaal domein met ruim € 1,7 miljoen. Een extra daling opnemen van € 500.000 is dan ook niet realistisch op dit moment.

Treasury We ontvangen jaarlijks dividenduitkeringen, omdat we aandelen bezitten in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten en Enexis BV. Door de provincie is in hun begrotingsbrief advies gegeven over de raming van het dividend van de BNG en Enexis Holding. Wij hebben het dividend op dit advies geraamd. Naast het dividend op aandelen, valt hier ook de beleggingsopbrengst van de obligaties onder. Door de invoering van het schatkistbankieren, mag de gemeente de vrijgevallen obligaties niet opnieuw beleggen. Dit heeft tot gevolg dat onze rente-inkomsten naar de toekomst afnemen. Voor een nadere toelichting op treasury verwijzen we naar de paragraaf financiering. Onvoorzien Voor de post onvoorzien is deze opgesplitst in € 75.000 en € 25.000 raadsbudget. Voor 2023 en 2024 nemen we een extra bedrag op van respectievelijk € 175.000 (2023) en € 75.000 (2024) voor onvoorziene prijsstijgingen.

4. Paragrafen De paragrafen in de programmabegroting behandelen onderwerpen die invloed hebben op meerdere programma’s.

Paragraaf Bedrijfsvoering Ontwikkelingen bedrijfsvoering via Servicecentrum MER In 2023 werken we met een uitvoeringsprogramma voor de teams van HRM, Financiën en Informatisering binnen het Servicecentrum MER. De doorontwikkeling van de bedrijfsvoering binnen het SC MER blijft een belangrijk aandachtspunt. Binnen de kaders van de robuuste begroting 2023 van het Servicecentrum MER wordt nu verder gewerkt aan het stroomlijnen van processen en kwaliteitsverbetering van de dienstverlening. In het uitvoeringsprogramma zijn afspraken vastgelegd over de basistaken en de volgorde van projecten en specifieke afspraken. Het wordt steeds duidelijker dat standaardisering en uniformering van processen, producten en diensten belangrijk zijn om tot een efficiënte bedrijfsvoering te komen. In de afgelopen jaren heeft het SC MER besparingen binnen de bedrijfsvoering in hun begroting opgenomen. Deze besparingen lopen in totaliteit op tot een bedrag van € 580.000. Het aandeel van de gemeente Roerdalen hierin bedraagt € 154.500. De kosten van het SC MER worden verdeeld op basis van de afgesproken kostenverdeelsystematiek die jaarlijks wordt geactualiseerd bij de begroting. Door bewust te sturen op de verschillende verdeelsleutels ontstaat een voordeel van € 215.500 op onze bijdrage voor 2023 aan het SC MER.

Daarmee is in totaliteit al een structurele besparing via het SC MER bereikt van € 370.000. Dit is meer dan als taakstelling opgenomen voor 2023. Vanaf 2024 resteert dan nog een taakstelling van € 170.000. Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling heeft de laatste jaren vorm gekregen in het programma Andere overheid, onder het motto ‘Samen doen!’. De essentie ligt ook vast in onze missie ‘Bijdragen aan het geluk en de levenskwaliteit van alle inwoners en bezoekers’ en in de kernwaarden ‘respect en gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid’. We willen komend jaar een volgende stap zetten in de organisatieontwikkeling. Uitgaande van de gegroeide professionaliteit van medewerkers en de verbeterde samenwerking binnen de teams is minder inhoudelijke sturing door management nodig. Zoals al besloten in het kader van ‘Roerdalen in balans’ betekent dat ook minder management. Volgens die planning wordt de nieuwe teamindeling medio 2023 definitief. De besparing op de overhead van € 150.000 in 2024 wordt hiermee gerealiseerd. We werken vanuit de methodiek van lean aan de verbetering van werkprocessen. Afhankelijk van het type proces dat hiermee wordt aangepakt leidt dit tot verbetering van efficiency en/of kwaliteit. We zijn in 2022 begonnen met het beoordelen van het planning en control proces en dit wordt komend jaar verder uitgewerkt.

De bedoeling hierbij is om de doorlooptijd van op te leveren instrumenten te verkorten. We hebben ons zelf als uitdaging gesteld dat we het proces rondom het opstellen van de programmabegroting van start tot uiteindelijke vaststelling in de raad in twee maanden willen doorlopen. Bijzonder vraagstukken bij die stap in de organisatieontwikkeling zijn de verdere verankering van het dorpsgericht werken en van het integraal en opgave gericht werken. De regie op team-overstijgende

opgaven, met vaak veel interactie met de buitenwereld, gaan we daarbij verbeteren. Integrale projectsturing wordt verdergaand geïmplementeerd. Afgelopen jaren gingen we noodgedwongen rigoureus anders werken. Vooral het digitaal werken en digitaal vergaderen zijn in een stroomversnelling gekomen. De goede ervaringen die we hebben opgedaan willen we behouden. Denk aan de tijdwinst die het oplevert als niet gereisd hoeft te worden of gevolgen voor de huisvesting. We hebben dit vertaald in nieuwe afspraken en regelingen om te komen tot hybride werken, de optimale mix van thuiswerken en kantoorwerk. Ook in 2023 willen we deze manier van werken verder verankeren en faciliteren. Personeel Er heerst op het moment een toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Dit speelt in heel Nederland en in bijna alle beroepsgroepen. In het 2de kwartaal van 2022 stonden 143 vacatures open per 100 werklozen. In het 4de kwartaal 2021 waren dit bijvoorbeeld nog 106 vacatures ten opzichte van 100 werklozen. De spanning op de arbeidsmarkt raakt ondernemers en organisaties in onze gemeente. Het geldt ook voor de beroepsgroep ambtenaren. De vraag naar gekwalificeerde medewerkers is nog nooit zo hoog geweest. Uit de vacaturemonitor van het A&O fonds komt naar voren dat het aantal vacatures binnen gemeenten in eerste kwartaal 2022 33% hoger is dan in het eerste kwartaal 2021.

We zien dit ook terug in onze eigen organisatie en bij het SC MER. Het aantal openstaande vacatures neemt toe. Ze zijn niet of moeilijk in te vullen. Dat geldt zowel voor vaste functies als voor tijdelijke oplossingen via inhuur. Dit zorgt voor vertraging in de uitvoering van onze taken en tot prioriteitstelling. Daarnaast hebben we de komende jaren ook nog te maken met een aantal collega’s die ons gaan verlaten omdat ze met pensioen gaan. Samen met het SC-MER en de gemeenten Maasgouw en Echt-Susteren moeten we de vraag beantwoorden: Hoe geven we vorm aan toekomstgericht werkgeverschap? Om invloed uit te oefenen kan zowel naar een extern als intern spoor worden gekeken. Het externe spoor is gericht op de arbeidsmarkt (hoe kunnen we ons onderscheiden, arbeidsmarketing). Het interne spoor is gericht op het (behoud van) eigen personeel en het verbeteren van processen. Het gaat hierbij om te kijken naar een efficiëntere en effectievere organisatie (zie organisatieontwikkeling) en om duurzame inzetbaarheid (leren en ontwikkelen, loopbaanbeleid, optimaliseren van werkomstandigheden). Op welk van deze onderwerpen we ons het komende jaar het eerst gaan richten en hoe we dit gaan doen wordt op dit moment verder uitgewerkt. We blijven inzetten op het verlagen van het ziekteverzuim en het vergroten van de inzetbaarheid van medewerkers.

Verzuim is echter altijd maar voor een deel te beïnvloeden. Het verzuimpercentage was in de eerste 5 maanden van 2022 8.82% (t.o.v. 2021 8,18%). Hiervan bestond 6,35% (t.o.v. 2021 7,22%) uit langdurig ziekteverzuim. Dit is nauwelijks beïnvloedbaar en vaak niet werk gerelateerd. Het kortdurend en middellang ziekteverzuim is dus 2,48% (t.o.v. 2021 0,96%). Daarnaast is de meldingsfrequentie laag 0,55 (t.o.v. 2021 0,86). Dat betekent dat de drempel om je ziek te melden hoog is. Wij zetten in op een laag beïnvloedbaar verzuimpercentage en weinig ziekmeldingen in de komende jaren.

In onderstaand overzicht is de formatie van de gemeente Roerdalen weergegeven. Dit is inclusief de tijdelijke formatie per 1-1-2023.

Sinds de invoering van de nieuwe BBV-voorschriften (miv begrotingsjaar 2016) nemen wij een aantal verplichte beleidsindicatoren op het gebied van bedrijfsvoering. In onderstaande tabel zijn deze vijf indicatoren bepaald op basis van de actuele gegevens uit de begroting. Ter vergelijking zijn de indicatoren van 2022 opgenomen. Indi ca tor

Toel i chti ng

2022

2023

Formatie

De toegestane formatie in fte's per 1.000 inwoners

4,70

5,01

Bezetting

De werkelijke bezetting in fte's per 1.000 inwoners

4,38

4,37

Apparaatskosten

De apparaatskosten per inwoner

€ 482

€ 531

Externe inhuur

Kosten externe inhuur als % van de totale loonsom + kosten inhuur externen

12,9%

13,7%

Overheadkosten

De kosten voor de overhead als % van de totale lasten

13,9%

14,9%

Toelichting De formatie is toegenomen met ruim 5 fte. Dit heeft te maken met een verschuiving van inhuur naar eigen personeel voor het uitvoeren van de basisadministraties BAG/GEO en het tijdelijk opstellen van een junior formatie binnen het team maatschappelijke ontwikkeling. Beide zijn gedekt uit beschikbare budgetten. Wij stellen daarnaast voor om de functies structureel uit te breiden met 2,5 fte voor uitvoering van de taken in het kader van duurzaamheid (per 1-1-2023 1,5 fte tijdelijk). De verwachting is dat deze structurele lasten gedekt kunnen worden uit de middelen die we hiervoor

structureel van het Rijk gaan ontvangen. In de halfjaarrapportage 2022 is besloten tot een structurele positie van een specialist ruimtelijke ontwikkeling. Deze post is echter financieel niet verwerkt voor de jaren na 2022. In deze begroting is dit gecorrigeerd. Daarnaast willen we de formatie civiele techniek met 1 fte uitbreiden gelet op de werkzaamheden en de ervaringen van voorgaande jaren. Daarnaast is de overhead afgenomen met 0,67 fte (invulling taakstelling “Roerdalen in Balans”). De apparaatskosten zijn de kosten die gemaakt worden om de gemeentelijke organisatie in stand te houden en te laten functioneren. De stijging wordt veroorzaakt door de uitbreiding van het aantal fte’s en de stijging van de loonkosten. Daarnaast zijn de kosten voor vervanging voor ziekte gestegen door de actualisatie hiervan. Ook de prijsstijgingen van gas, elektra en brandstof hebben een grote invloed. De stijging van de indicator externe inhuur is het gevolg van de actualisatie van het budget vervanging ziekte. Overheadkosten zijn de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces en organisatiekosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de taakvelden van de organisatie, zoals ICT, HR facilitaire zaken, kosten van de accountant, fiscalist en advocaat, lease, energie- en verzekeringskosten.

De indicator is gestegen van 13,9% naar 14,9% door een stijging van de kosten. Dit wordt veroorzaakt door de stijgende kosten zoals deze ook al zijn aangegeven bij de indicator apparaatskosten. Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) Digitale informatie staat steeds meer centraal in de dienstverlening en ondersteunende processen van de gemeente. Dit gaat gepaard met risico’s op het gebied van informatieveiligheid en privacy, zoals datalekken, (onbedoeld) onrechtmatig handelen, het uitvallen van informatiesystemen en toenemende cybercriminaliteit. Inwoners, ondernemers en ketenpartners moeten er op kunnen vertrouwen dat hun gegevens in goede handen zijn bij de gemeente Roerdalen. Bovendien is de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening afhankelijk van de beschikbaarheid, kwaliteit en vertrouwelijkheid van die informatie. Door maatregelen op het gebied van gegevensveiligheid op een voldoende hoog niveau te brengen, de basis op orde te brengen en aantoonbaar te voldoen aan hiervoor opgestelde normenkaders, kunnen we de gegevensveiligheid waarborgen. Gegevensveiligheid staat niet op zichzelf, maar is een kwaliteitsaspect van alle gemeentelijke processen waarbij informatie wordt verwerkt. Op basis van risicoanalyses en richtlijnen worden de maatregelen bepaald. Servicecentrum MER heeft de regie op het gebied van gegevensveiligheid voor de gemeente Roerdalen.

Adviesrollen voor informatiebeveiliging en privacy zijn belegd in het servicecentrum. SC MER voorziet de gemeente Roerdalen van instrumenten en ondersteuning waarmee de basis op orde kan worden gebracht en de gegevensveiligheid kan worden gewaarborgd. In 2023 wordt meer aandacht besteed aan het laten inzetten van deze instrumenten door de teams, zoals het uitvoeren van risicoanalyses. In de jaarlijks verplichte evaluatie over gegevensveiligheid (ENSIA) moet het college verantwoordelijkheid kunnen nemen door een ‘in control’ verklaring af te geven over informatiebeveiligings- en privacy maatregelen. SC MER coördineert en professionaliseert dit proces voor de gemeente Roerdalen. Hierbij hebben we te maken met het groeipad van het landelijke normenkader. De organisatie zal meer inzet moeten plegen op het aantoonbaar voldoen van processen aan geldende normenkaders. Informatiebeheer De toestand van het informatie- en archiefbeheer is al jaren onvoldoende en in zorgelijke staat. We hebben u hierover al eerder geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Het is een langslepende problematiek, waarover is gerapporteerd bij de KPI-audits op archiefbeheer. De dienstverlening aan de inwoners en ondernemers loopt daardoor gevaar, intern levert dit de nodige inefficiëntie en frustraties op en er wordt niet voldaan aan de Archiefwet.

Met de vier MER-organisaties is een Verbeterplan informatiebeheer 2022-2024 opgesteld. Dit plan bevat niet alleen aanbevelingen uit de KPI-audit 2021 op het archiefbeheer, maar ‘alles’ wat nodig is om informatie- en archiefbeheer voor de vier MER-organisaties op orde te krijgen én te houden. Door het dagelijks bestuur van het SC MER wordt hier komend jaar strak op gestuurd. Het Verbeterplan Informatiebeheer richt zich specifiek op het samen aanpakken van de problematiek van informatie- en archiefbeheer. De nadruk moet daarbij liggen op samen. Alleen door deze – en andere vraagstukken, zoals procesuniformering en-digitalisering en digitale fitheid – gezamenlijk aan te pakken kunnen de gewenste verbeteringen in kwaliteit en efficiëntie gerealiseerd worden. Rechtmatigheid Tot nu toe rapporteert de accountant over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarstukken. Vanaf het boekjaar 2023 rapporteren wij over rechtmatigheidsfouten en eventuele onduidelijkheden. Deze verantwoording vindt plaats door het opnemen van een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarstukken. Dit betekent dat wij rechtstreeks aan uw raad verantwoording gaan afleggen over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. Uw raad moet een afweging gaan maken over wat wel en niet opgenomen moet worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Voor een goede verantwoording is het van belang dat de interne beheersing van de processen op orde is. Hoe beter de interne beheersing is hoe minder interne controle nodig is om de rechtmatigheidsverantwoording vast te stellen. Eén van de aspecten die bij de verbetering van de werkprocessen via de methodiek van lean dan ook meegenomen wordt is de interne beheersing van een proces in het kader van rechtmatigheid.

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Het grondgebied van de gemeente Roerdalen beslaat een oppervlakte van ongeveer 88,5 km². Hier wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. De gemeente heeft daarbij de directe zorg voor de noodzakelijke infrastructuur zoals wegen, riolering, bruggen, groen, openbare verlichting, sport- en spelfaciliteiten en een aantal gebouwen. Een groot deel van het vermogen van de gemeente bestaat uit deze kapitaalgoederen. Deze bevinden zich meestal op, maar ook onder de grond. Op deze kapitaalgoederen wordt over meerdere jaren afgeschreven. De levensduur wordt gemaximaliseerd door planmatig en adequaat onderhoud aan de kapitaalgoederen te plegen. De kapitaalgoederen bepalen grotendeels de kwaliteit van de openbare ruimte. In deze paragraaf worden de kaders gesteld voor het onderhoud van de infrastructuur. De huidige kwaliteitsniveaus zijn vastgelegd in de betreffende beleidsdocumenten. We continueren de gekozen kwaliteitsniveaus. De benodigde budgetten moeten aansluiten bij de gekozen ambitie in de kadernota 2023. Riolering en water Het GRP 2022 - 2026 en het Waterketenplan zijn het kader op het gebied van riolering en water. Hierin komt de regionale samenwerking verder tot uitdrukking. Ook het inspelen op het veranderende klimaat is hierin opgenomen. De stimuleringsregeling voor het afkoppelen van hemelwater is een goed voorbeeld hiervan.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Roerdalen&id=04b55018-d873-4c50-baec-5eaf299a2adc