03 Jaarstukken 2024

    

    

Planning

    

Acties 1 & 2: Duurzaam omgaan met water en klimaat, aandacht voor duurzaamheid We hebben begin 2024 de stimuleringsregeling afkoppelen afgerond. In het kader van deze regeling is circa 2000m2 afgekoppeld. Projecten zijn in 2024 beperkt in uitvoering geweest om verschillende redenen (zie elders in de toelichting in programma 6), afkoppeling is ook daarin een belangrijk onderwerp. We blijven actief rondom duurzaamheid, klimaatadaptatie en omgaan met water en klimaat binnen alle werkzaamheden en projecten die we realiseren in de openbare ruimte. We koppelen openbare verhardingen af. Het afkoppelen van particuliere eigendommen stimuleren we via een subsidie. We zetten in op infiltratie in rioleringen of met buffers, en houden in nieuwbouwplannen rekening met ruimte voor groen én water. Uit oogpunt van besparing hebben we bij de reconstructie DorpsstraatGroenstraat gekozen om het (vrijwillig) afkoppelen van particulieren bovengronds te faciliteren i.p.v. ondergronds. In de openbare ruimte hebben we wederom de openbare verlichting voorzien van LED armaturen . In totaal zijn er in 2024 360 stuks nieuwe LED armaturen aangebracht, waarmee dit nu circa 70% van het totaal aan openbare verlichting betreft.

Jaarstukken 2024

59

Actie 3: Realisatie concessie laadinfrastructuur De concessie laadinfrastructuur 2020-2024 is in juli 2024 afgesloten. De 17 voorgestelde en bepaalde locaties zijn in deze concessie allemaal gerealiseerd. De nieuwe concessie is gestart. Vattenfall is de nieuwe concessiehouder. Actie 4: Kaderrichtlijn water (KRW) Twee locaties aan de Vlootbeek: de Borgsweg in Posterholt en de Sportlaan in Montfort liggen achter op planning en hebben we in 2024 niet gerealiseerd. Onder andere vanwege de hoge grondwaterstanden in het gebied en de ligging direct naast de tijdelijke huisvestingslocatie, is de locatie aan de Sportlaan onvoldoende haalbaar en wenselijk gebleken. We hebben er voor gekozen hier een hemelwaterberging aan te leggen. We zijn gestart met het bepalen van een nieuwe strategie om ook deze locatie op termijn te laten voldoen aan de Kaderrichtlijn Water. Waterschap Limburg betrekken we hierbij. Op locatie Posterholt zijn we in 2024 gestart met een variantenstudie, om tegemoet te komen aan de bezwaren én zorgen uit de omgeving. We hebben er vertrouwen in deze berging in 2025 aan te kunnen leggen. Actie 5: Samen met voetbalverenigingen verledden van de veldverlichting Inmiddels hebben drie van de vier voetbalverenigingen led-veldverlichting, dit is in 2024 afgerond. De 4e volgt in 2025, op verzoek van deze vereniging.

Meerjarig perspectief integrale projecten

We hebben in 2024 gewerkt aan meerdere integrale projecten en grotere onderhoudswerkzaamheden. In de begroting 2024 hebben we ook een doorkijk in de verdere toekomst gegeven. Dit wordt jaarlijks geactualiseerd bij vaststelling van de begroting. Invloeden van buitenaf, bijvoorbeeld op het gebied van kabels en leidingen, flora en fauna, etc. spelen een steeds grotere rol bij (planning van) projecten. Ook is dit deels kostenverhogend, bijvoorbeeld ook door procedures met betrekking tot ondernemersschade enzovoorts. We delen in de paragraaf kapitaalgoederen een stand van zaken van de werkzaamheden in 2024.

Reguliere werkzaamheden • • • •

• • •

Beheer en onderhoud wegen, riolering, groen, verkeer, openbare verlichting, civiele kunstwerken en accommodaties. Realiseren van openbare ruimte rondom tijdelijke huisvesting voor vluchtelingen, statushouders en spoedzoekers. Op vraag advisering Omgevingsdienst bij vergunningen op het gebied van water, groen, uitritten en evenementen. Behandelen meldingen en klachten op het gebied van wegen, water, openbare verlichting, verkeer en groen. We hebben in 2024 rekening gehouden met circa 3500 meldingen, en hebben er bijna 4000 ontvangen. Een toename geldt ook voor werkzaamheden door nutsbedrijven in de ondergrond aan kabels en leidingen. Integrale samenwerking met andere teams, onder andere bij een groot aantal ruimtelijke ontwikkelingen. We zorgen voor actueel beleid in de diverse taakgebieden, openbare verlichting, groen, riolering, wegen en verkeer. Samenwerkingsverbanden in de regio op het gebied van wegen, water, verkeer en groen.

Jaarstukken 2024

60

• •

Het is een wettelijke verplichting dat de gemeente van de Geo-basisregistraties, Basisadministraties Adressen en Gebouwen (BAG), Grootschalige Topografie (BGT) en Registratie bijhouden. Bij aanleg van kabels- en leidingen sturen we op de kwaliteit van de werkzaamheden en het zo goed mogelijk herstel van bestratingen en verhardingen. In 2024 is merkbaar geweest dat de hoeveelheid aanleg, sanering, verzwaring, etc. van kabels en leidingen een enorme vlucht neemt. De kwaliteit van de verhardingen staat onder druk, het moment om herstelwerkzaamheden te plannen is steeds vaker ingewikkeld.

Financieel bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2023 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2024

Verschil

- 8.021 2.772 - 5.250

- 8.491 2.566 - 5.925

- 9.263 3.340 - 5.923

- 9.295 3.411 - 5.885

- 32 N 71 V 38 V

16 16

-

30 30

7 7

- 24 N - 24 N

- 5.233

- 5.925

- 5.893

- 5.878

15 V

Toelichting bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Minder uitgegeven aan onderhoud beplantingen, plantsoenen, houtwallen en schadelijke flora en fauna, o.a. door minder inhuur gedetacheerde groen medewerkers Westrom en een gunstige aanbesteding in het groenonderhoud.

160 V

Minder uitgegeven aan project Kwaliteit Impuls Dorpsentrees door minder inititiaven (ten laste van de reserve Toerisme).

24 V

Speeltuinen: Lagere onderhoudskosten. Er zijn minder speeltoestellen vervangen om het beleid voor de herziening speelterreinen Roerdalen niet te doorkruisen. Met name het noodzakelijk onderhoud en enkele kleine vervangingen zijn uitgevoerd.

33 V

Sociaal Groenbedrijf: Lagere uitgaven voor de aanschaf van gereedschappen en bedrijfskleding vanwege onderbezetting.

24 V

Riolering: De kosten voor onderhoud zijn hoger dan begroot door gestegen prijzen en de doorbelasting van rioolmaatregelen voortkomend uit wegonderhoud. De kapitaallasten zijn lager dan begroot doordat projecten uitgesteld zijn.

- 41 N

De kosten voor het onderhoud van de wegen zijn hoger door gemaakte kosten van derden in projecten, onderhoud aan trottoirs door degeneratie en gestegen prijzen.

- 170 N

BGT/BAG: Hogere kosten voor inhuur van externe adviseurs en kantoorautomatisering.

- 93 N

Minder uitgaven voor onderhoud en plaatsen van straatmeubilair dan begroot.

29 V

Jaarstukken 2024

61

bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Het maaien van de wegbermen is duurder dan begroot door lang en intensief groeiseizoen.

- 28 N

De kosten voor straatreiniging zijn lager dan begroot, door o.a. vorstperiodes en uitval machine.

20 V

Totaal lasten

- 42 N

Baten Meer schades aan de openbare verlichting zijn verhaald op de veroorzakers.

51 V

Lagere onttrekking uit de voorziening riolering dan begroot. Dit komt o.a. door de lagere afschrijvingskosten i.v.m. uitgestelde projecten.

- 26 N

In 2024 waren er veel aflopende grafrechten, die zijn verlengd hetgeen extra inkomsten heeft gegenereerd. Belanghebbenden met aflopende grafrechten zijn actief aangeschreven.

21 V

Lagere inkomsten ontvangen voor rioolrecht.

- 97 N

Meer beheer- en degeneratiekosten ontvangen door de aanleg van glasvezel en bijdrage van derden in projecten.

119 V

Totaal baten Mutatie reserves Minder ingezette reserve Toerisme t.b.v. de Kwaliteit Impuls Dorpsentrees door lagere kosten dan begroot.

68 V - 24 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 24 N 13 V

Totaal afwijkingen

15 V

Jaarstukken 2024

62

PROGRAMMA 7 BESTUUR, ORGANISATIE EN DIENSTVERLENING

Inleiding

Dit programma draait om hoe we (samen)werken en hoe we het vertrouwen van onze inwoners in de gemeente versterken. We geloven dat een goede samenwerking begint met openheid, respect en gelijkwaardigheid. De kwaliteit van onze dienstverlening speelt hierin een cruciale rol. Elk contactmoment met de gemeente – of het nu ambtelijk of bestuurlijk is – doet ertoe. Samen Doen! is niet alleen de naam van ons programma, maar ook onze mentaliteit. We investeren actief in een sterke relatie tussen de gemeente en de gemeenschap. Onze kernwaarden – respect, gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid – zijn leidend in alles wat we doen. Vertrouwen groeit door samenwerking. Daarom halen we inwoners nog dichter bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid. We willen niet vóór, maar mét onze inwoners, verenigingen, stichtingen en ondernemers werken. Dat vraagt om een nieuwe, evenwichtige rolverdeling tussen de gemeente en de gemeenschap. We leren en experimenteren samen om die samenwerking steeds beter vorm te geven. Goede communicatie is de sleutel. Daarom blijven we investeren in heldere en toegankelijke communicatie binnen onze organisatie én in onze samenwerkingsverbanden, zoals het Servicecentrum MER. Zowel de Omgevingsdienst als het Sociaal Domein van het SC MER hebben veel contact met inwoners.

Door hier continu te werken aan de kwaliteit van communicatie, versterken we het vertrouwen van inwoners in onze dienstverlening. Samen maken we het verschil! Vanaf 2024 zijn we gestart met het werken vanuit een nieuwe organisatiestructuur met vier teams. Doel van deze organisatiestructuur is te zorgen voor meer integraliteit binnen en tussen de teams. We hebben het afgelopen jaar verder geïnvesteerd in projectmatig werken. Door projectmatiger te werken zijn we steeds beter in staat te sturen en te plannen bij projecten en ontwikkelingen. Wij zijn in 2024 meer opgavegericht gaan werken. Dit betekende dat we, samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, hebben bijgedragen aan grote maatschappelijke vraagstukken, zoals duurzaamheid en bestaanszekerheid.

Jaarstukken 2024

63

De arbeidsmarkt staat onder druk. Het wordt steeds lastiger vacatures ingevuld te krijgen. Samen met HR en de andere MER-organisaties zetten we maximaal in op het binnenhalen van geschikte kandidaten. Als dat niet lukt via een normaal dienstverband is inhuur ook een optie. Tot slot ligt er in MER-verband een grote opgave om via een verbeterplan de informatiehuishouding inclusief archivering verder op orde te krijgen. Deze onderwerpen komen terug in de paragraaf bedrijfsvoering.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen. Een communicatieve organisatie, die de kracht van de samenleving ondersteunt en stimuleert. Die ruimte geeft aan initiatieven en de gemeenschap als partner betrekt. Wij geloven in een gemeente die volop in verbinding staat met haar inwoners en ondernemers. Een plek waar communicatie centraal staat en waar de kracht van de samenleving écht tot bloei komt! Samenwerking staat voorop! We geven ruimte aan initiatieven, ondersteunen goede ideeën en betrekken de gemeenschap als gelijkwaardige partner. Want samen bereiken we meer! Vernieuwing en verbetering! We werken hard aan een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. De rolverdeling tussen gemeente en inwoners verandert, en wij omarmen deze ontwikkeling. Onze kernwaarden komen tot leven in elk contact en in onze manier van besturen.

Jaarstukken 2024

64

Durven, doen en ontdekken! Vernieuwen betekent samen uitzoeken wat écht werkt. Daarom creëren we ruimte om te experimenteren en te innoveren: • • • • •

Anders uitvoeren Anders verantwoorden Anders reguleren Anders organiseren Anders financieren

En de succesvolle ideeën? Die nemen we mee in onze reguliere aanpak, altijd in overleg met inwoners en ondernemers.

Tactische doelen Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Vergroten communicatiekracht Actie 2: Verbeteren dienstverlening

 

 

 

Toelichting: Actie 1: Vergroten communicatiekracht De twee grote opgaves voor onze gemeente zijn bestaanszekerheid en duurzaamheid. In 2024 werkte we aan het visiedocument van bestaanszekerheid. Onder de vlag van Samen Doen, Samen Duurzaam communiceerden we over diverse projecten en initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Enkele voorbeelden zijn de Gemeentelijke Verduurzamingsregeling (GVR), de isolatiesubsidie, het Wijkuitvoeringsplan Vlodrop, het zonnepanelenproject en de energiecoaches. Ook in 2024 werkten we aan het communicatiever maken van de organisatie. De focus lag hierbij op het opstellen van een nieuwe visie voor communicatie en een uitvoeringsplan voor 2025. Ook maakten we een bijbehorende werkwijze voor de hele organisatie. De rode draad is communiceren met impact: waar kan communicatie het grootste verschil maken? Voor de visie gebruikten we input van inwoners (onderzoek Inwonerspanel Roerdalen), collega’s en MT. Verder werkte we aan het inwerkprogramma voor nieuwe collega’s en de nieuwe aanpak voor onze arbeidsmarktcommunicatie. Dat gebeurde in samenwerking met het Servicecentrum MER (HRM). Via ‘Samen Doen’ was er in de interne en externe communicatie aandacht voor samenwerking met inwoners.

Het jeugd- en jongerenonderzoek, MFA Vlodrop, de nieuwe basisschool in Posterholt, het accommodatiebeleid en toerisme en recreatie waren een paar belangrijke beleidsthema’s waarover we communiceerden. Ook deelden we uitgebreide informatie over werkzaamheden in onze gemeente. Tot slot waren er in 2024 veel persvragen over verschillende onderwerpen. Actie 2: Verbeteren dienstverlening Bij Gemeente Roerdalen draait dienstverlening om méér dan alleen regels en processen. We willen het voor inwoners makkelijker maken om bij te dragen aan een hechte, zorgzame gemeenschap. Vertrouwen, respect en gelijkwaardigheid staan hierbij centraal.

Jaarstukken 2024

65

We verbeteren onze dienstverlening continu, zodat deze toegankelijk, klantgericht en efficiënt is. Dat betekent: • • •

In één keer goed en voor iedereen begrijpelijk Duidelijke communicatie en snelle afhandeling Digitale vernieuwing, mét persoonlijk contact waar nodig

Wat hebben we in 2024 hiervoor gedaan: In 2024 hebben we opnieuw stappen gezet om onze dienstverlening naar een hoger niveau te tillen. Zowel bij Burgerzaken als ons Klant Contact Centrum (KCC) hebben we verbeteringen doorgevoerd die niet alleen de efficiëntie vergroten, maar ook de gebruikservaring van onze inwoners versterken. Eind 2024 hebben we een programma dienstverlening ontwikkeld samen met de vier MERorganisaties op basis van onze eigen visie en een gezamenlijke visie op toekomstbestendige, toegankelijke dienstverlening. In dit programma staan de behoeften en verwachtingen van onze inwoners centraal. Een van de meest belangrijke ontwikkelingen was de verdere uitbreiding van onze eDiensten voor Burgerzaken. Door processen slimmer te digitaliseren, kunnen inwoners nog sneller en eenvoudiger hun aanvragen regelen. Tegelijkertijd zorgen deze innovaties ervoor dat onze medewerkers efficiënter en met meer precisie kunnen werken. Dit heeft geleid tot kortere doorlooptijden, minder fouten en een hogere tevredenheid bij zowel inwoners als medewerkers. We verbeteren onze digitale dienstverlening continue onder andere door de uitvoering van webanalyses. Hier kijken we naar toegankelijkheid, kwaliteit van de content en kwantitatief onderzoek naar aantallen.

Vijf inwoners zijn in 2024 uitgenodigd om deel te nemen aan een fysiek gebruikersonderzoek over de gebruiksvriendelijkheid van onze gemeentewebsite. De verbeterpunten zijn doorgevoerd op de website. Ook ons KCC heeft zich verder ontwikkeld. We hebben de digitale kanalen verbeterd en toegankelijker gemaakt, waardoor inwoners op elk moment en op de manier die hen het beste uitkomt geholpen kunnen worden. Dit hebben we onder andere gedaan door de invoering van een chatbot op basis van kunstmatige intelligentie. Daardoor zijn we nu 24/7 bereikbaar voor vragen van onze inwoners. Met de implementatie van de AI-chatbot loopt Roerdalen voorop in gemeenteland. Daarnaast blijven we investeren in de integratie van systemen en data, zodat we sneller en persoonlijker kunnen inspelen op vragen en behoeften. Ten slotte hebben we de eerste tranche van de Wet Open Overheid geïmplementeerd. Dat was een wettelijke verplichting. Inwoners kunnen nu eenvoudiger en sneller een verzoek indienen voor inzage in onze stukken. Met deze doorontwikkelingen zetten we een volgende stap richting een toekomstbestendige, toegankelijke en efficiënte dienstverlening voor iedereen. Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Deregulering

Jaarstukken 2024

Inhoud



Financiën nvt

Planning



66

Toelichting Sinds 2024 is de Omgevingswet van kracht. Helaas heeft de invoering nog niet geleid tot de verwachte verbeteringen voor onze inwoners en medewerkers. De overgangsfase loopt tot 2032, en in deze periode moet veel beleid nog worden aangepast. Dit zorgt voor complexiteit, waardoor de beoogde vereenvoudiging in de praktijk nog niet goed uit de verf komt. Bestaanszekerheid en vereenvoudiging van ondersteuning In 2024 hebben we samen met inwoners de definitie van "bestaanszekerheid" vastgesteld. Het bundelen en vereenvoudigen van ondersteuningsregelingen – zodat hulp toegankelijker wordt – staat hoog op de agenda voor 2025. Een belangrijke actie is het verminderen en versimpelen van regelingen. Toegankelijke ondersteuning in de sociale basis We zetten sterk in op laagdrempelige, vrij toegankelijke ondersteuning. Dit doen we door de inzet van het sociaal team te verbreden, met onder andere welzijnscoaches, ervaringsdeskundigen, praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsen en gedragsdeskundigen in de voorschoolse opvang en op basisscholen. Uitdagingen in de zorg en administratieve lasten Een minder versnipperd regionaal zorglandschap blijft een uitdaging. Ook het verminderen van administratieve lasten en het geven van meer ruimte aan professionals verloopt nog moeizaam.

Regionale verandering op deze punten vraagt tijd, maar we blijven ons inzetten voor concrete verbeteringen. Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Stimuleren ontwikkeltraject ‘samen doen’

Inhoud



Financiën nvt

Planning



Toelichting: Verder ontwikkelen samen doen Ontwikkelen en borgen van werkwijze We hebben het stappenplan 'Van idee naar doen' gemaakt voor inwoners die een initiatief willen starten. Dit plan is samen met inwoners en gemeente gemaakt. Dit was een duidelijke wens van inwoners tijdens de bijeenkomst 'Inwoners aan het roer'. Binnen de gemeente hebben we de kennis over deze werkwijze gedeeld. Hierdoor is de rolverdeling en de wederzijdse verwachting tussen initiatiefnemers en de gemeente duidelijker geworden. We hebben ook geleerd dat een standaard samenwerkingsovereenkomst niet altijd werkt. Samenwerking met initiatieven is maatwerk. We weten nu welke elementen belangrijk zijn in een overeenkomst. Samen doen in de praktijk, initiatief vanuit de gemeenschap We hebben bijgedragen aan nieuwe initiatieven van inwoners. Het model ‘Rolverdeling Samen Doen’ was helpend hierbij. Het zorgde voor het goede gesprek aan de start van een initiatief en maakte ieders rol duidelijk. Zo zijn er initiatieven ontstaan vanuit de samenleving die bijdragen aan bestaanszekerheid en voorzien in actuele behoeften, zoals de hygiënekast in Posterholt en de geef & neem kast in Herkenbosch. Wij ondersteunden dit met een bijdrage en toonden waardering voor hun inzet.

Jaarstukken 2024

67

Daarnaast ondersteunden we ideeën van onze kinderwijkraden. Samen Doen heeft de toekomst als onze jeugd vaardigheden ontwikkelt die leiden tot actief burgerschap. Ze kregen democratielessen en gingen op bezoek bij het gouvernement tijdens de Limburgse Kinderbestuurdersdag. Tijdens de gezondheidsmarkt in Herkenbosch was de lokale kinderwijkraad betrokken bij het programma. In Sint Odiliënberg organiseerde de kinderwijkraad een zwerfvuilactie. Zij staken zelf de handen uit de mouwen en zorgden voor bewustzijn bij volwassen over zwerfafval. Wij konden dit mooie initiatief steunen met afvalgrijpers en andere materialen. In Herkenbosch en Melick zette de kinderwijkraad zich in een speelplek aan te pakken. Zij peilden de speelbehoefte van kinderen en gingen met omwonenden in gesprek. Resultaat was een nieuwe aantrekkelijke speelplek met draagvlak uit de omgeving. Samen organiseerden zij een feestelijke opening. Deze initiatieven sluiten aan op ons project van de reconstructie speelplekken. Hierdoor konden wij een financiële bijdrage doen. Onze speelplekkenaanpak heeft inmiddels duurzame relaties opgeleverd met partners uit onze gemeenschap. Zij dragen bij aan ons gemeenschappelijk belang en we blijven leren over de beste manier van samenwerken. Stichting Samenspel Montfort opende weer een nieuw ingerichte speelplek en organiseerden volop activiteiten.

In Vlodrop is de Stichting Speel & Ontmoet Vlodrop ontstaan. Zij haakten aan bij de ontwikkelingen rondom de MFA Vlodrop om de buitenruimte mee te ontwikkelen. Dorpspark Schepersheuvel breidde uit met meer partijen zoals de Stichting Mountainbikeontwikkeling Midden-Limburg. Met hun plannen willen ze zich ook richten op maatschappelijke thema’s als eenzaamheid en integratie Samen doen in de praktijk, initiatief vanuit de gemeenten Als gemeente werken we in de openbare ruimte, bij mensen voor de deur. Voor grotere projecten organiseren we een participatietraject waarin stakeholders en omwonenden betrokken worden. Dit om inwoners te informeren en binnen kaders te laten meedenken. Denk daarbij aan het participatietraject bij de Schaapsweg in Odiliënberg, de werkgroep en bewonersavonden voor de Dorpsstraat/Groenstraat in Melick en Sportlaan inclusief omgeving in Montfort, of aan de afstemming rond de aanpak en uitvoering van verkeerskundige aanpassingen om de omgeving van MFA Vlodrop. De bouw van het centrumplan Herkenbosch is begonnen in 2024. Omwonenden gaven in de voorbereiding waardevolle feedback, wat resulteerde in een verbeterd plan. Wij hebben inspanningen gedaan om de inwoners van Vlodrop te betrekken bij het wijkuitvoeringsplan. De animo was nog beperkt. Wel waren er kleine successen bij verduurzamingsacties, zoals de energie-bus in de straten.

In 2024 zijn we gestart met het ontwikkelen van het promotieplatform Roerdalen. Via avonden met ondernemers en inwoners kreeg het platform vorm. De visie van het platform is Roerdalen nog aantrekkelijker maken. Dit platform wordt volledig ontwikkelt in samenwerking met ondernemers en partners. Het verschuift naar een initiatief waar inwoners de kartrekker zijn. Als gemeente maken we beleid. Vanuit de opgaves duurzaamheid en bestaanszekerheid hebben we de inwoners, ervaringsdeskundigen, klankbordgroepen en betrokken partijen in een vroeg stadium betrokken. Bij duurzaamheid kwamen daar ook nog gesprekken bij de supermarkt en een onderzoek bij het inwonerspanel bij. Zij hebben mee een herkenbaar en uitvoerbaar koersdocument duurzaamheid 2050 en visiedocument ‘Bestaans(on)zekerheid in Roerdalen’ vormgegeven.

Jaarstukken 2024

68

Reguliere werkzaamheden • • • • • •

Bestuursorganen ondersteunen; Bestuursondersteuning B&W; Bestuursondersteuning gemeenteraad/rekenkamer; Burgerzaken; Bestuurlijke samenwerking; Representatie.

Onder representatie vallen ook de verbindende activiteiten zoals de sleuteloverdacht, nieuwjaarsreceptie, lintjesregen, veteranendag en kransleggingen op 4 mei. Dit draagt bij aan bestuurlijke visie om dicht bij onze inwoners te zijn. Vanaf 2024 hebben we te maken met een piek in de verstrekking van reisdocumenten. Dat is het gevolg van de geldigheidsduur die jaren geleden is aangepast.

Financieel bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2023 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2024

Verschil

- 12.025 1.331 - 10.694

- 12.184 457 - 11.726

- 12.540 4.365 - 8.175

- 13.360 4.889 - 8.471

- 820 N 523 V - 297 N

555 555

463 463

803 803

221 221

- 582 N - 582 N

- 10.140

- 11.263

- 7.372

- 8.250

- 878 N

Overzicht kosten overhead Het besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke programma’s mogen worden opgenomen. Overhead is gedefinieerd als ‘alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces’. Deze kosten zijn verantwoord in dit programma.

Taakveld Overhead

Actuele Begroting

bedragen x € 1.000 Rekening Verschil 2024

Overhead personeel Personeel Totaal overhead personeel

- 3.936 - 3.936

- 4.205 - 4.205

- 269 N - 269 N

Overhead organisatiekosten Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering MER ICT kosten Facilitaire diensten Huisvestingskosten gemeentehuis en werf

- 614 - 2.857 - 262 - 557 - 827

- 76 - 3.047 - 244 - 476 - 807

537 V - 190 N 18 V 80 V 19 V

Jaarstukken 2024

69

Taakveld Overhead Bedrijfsmiddelen openbare werken Communicatie Totaal overhead organisatie Totaal overheadkosten

Actuele Begroting - 517 - 124 - 5.758 - 9.693

bedragen x € 1.000 Rekening Verschil 2024 - 538 - 21 N - 107 17 V - 5.296 462 V - 9.501

192 V

Toelichting

bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen Lasten Het werkbudget van de Raad is in 2024 niet ingezet. Op basis van de actuariële berekening van de wethouderspensioenen vindt er een hogere storting in de voorziening pensioenen wethouders plaats. Tevens vindt er een storting plaats in de voorziening mobiliteit collegeleden i.v.m. een wachtgeldverplichting. Storting in de voorziening verlofsparen en bovenmatig verlof doordat enerzijds werknemers verlof hebben gespaard en anderzijds doordat minder verlof is opgenomen. Hogere storting in voorziening HRM beleid ivm RVU regeling.

Verschil 25 V - 870 N - 79 N - 190 N

Niet gerealiseerde efficiencyresultaat sc MER en afrekening 2024 sc MER deze wordt deels veroorzaakt door een hogere storting in de personeelsvoorziening van de MER zoals dit ook bij ons het geval is.

- 190 N

Hogere totale personeelskosten (salariskosten en inhuur) o.a. inhuur tbv ruimtelijke ontwikkeling, teammanager Samenleving en inhuur paspoortpiek.

- 124 N

De uit de Algemene reserve beschikbaar gestelde middelen voor de extra ambtelijke capaciteit t.b.v. het uitbreiden van de kerngrenzen en realiseren woningbouw is niet nodig gebleken. De kosten zijn betaald uit overige subsidies. Hierdoor is geen onttrekking aan de Algemene reserve nodig en ontstaat een nadeel in Programma 5. Per saldo heffen deze twee posten zich op.

80 V

Lagere uitgaven voor het project Roerdalen in Balans. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld bij de programmabegroting 2021 en zijn bedoeld om te komen tot een duurzaam sluitende begroting. Om dit te realiseren was extra capaciteit en kennis voorzien. Echter is hier de afgelopen jaren beperkt gebruik van gemaakt. In het kader van Gezond Financieel Perspectief willen deze gelden ook voor 2025 nog inzetten en er zal in het raadsvoorstel bij deze jaarrekening dan het voorstel worden gedaan voor de bestemming van deze gelden.

526 V

Lagere personeelslasten college van B&W in verband met lagere bezetting.

70 V

Hogere uitgaven aan opleidingskosten. In 2024 zijn veel nieuwe medewerkers gestart. Deze medewerkers hebben de benodigde trainingen/cursussen/coachingstrajecten gevolgd. Vandaar dat wij dit jaar de opleidingskosten hebben overschreden. Daarnaast zijn in deze kosten ook de jaarlijkse licentiekosten voor het e-learningpakket burgerzaken geboekt (€15k). Dit contract is inmiddels opgezegd.

- 38 N

Lagere kosten facilitaire dienstverlening vanwege onder andere lagere schoonmaakkosten, catering en drukwerk.

75 V

Hogere kapitaallasten gemeentehuis, door versneld afschrijven kleine activa in verband met nieuw financieel pakket.

- 35 N

Hogere rentekosten leningen.

- 98 N

Jaarstukken 2024

70

bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Totaal lasten

- 848 N

Baten Inkomsten i.v.m. detachering personeel en hogere inkomsten UWV.

82 V

Vanwege de 'paspoortpiek' zijn er meer leges ontvangen voor reisdocumenten.

95 V

Hogere rente inkomsten

191 V

Incidentele opbrengst verkoop voertuigen.

60 V

Totaal baten

428 V

Mutatie reserves Lagere onttrekking aan de reserve organisatie ontwikkeling Minder inzet reserve Roerdalen in balans

- 55 N - 526 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 581 N 123 V

Totaal afwijkingen

- 878 N

Jaarstukken 2024

71

PROGRAMMA 8 ALGEMENE MIDDELEN

Inleiding

In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt versterkt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een duurzaam gezonde financiële huishouding Wij zetten ons in voor een solide en gezonde financiële huishouding van de gemeente. Dit betekent een sluitende begroting met een sterk meerjarenperspectief. We streven ernaar om jaarlijks onder repressief toezicht van de provincie te vallen, wat getuigt van een stabiel financieel beleid. We zorgen ervoor dat er voldoende middelen beschikbaar zijn om eventuele tegenvallers op te vangen, zonder dat we een risicomijdende gemeente zijn. Onze bewuste risicohouding stelt ons in staat om kansen te benutten, terwijl onze schuldpositie op een verantwoord niveau blijft. Voor het jaar 2024 heeft de provincie ons repressief toezicht toegekend. Gedurende het jaar is onze financiële positie echter aanzienlijk verbeterd. Uit de halfjaarrapportage bleek al een verwacht overschot van €1,3 miljoen. Dankzij enkele gunstige ontwikkelingen is het uiteindelijke saldo van 2024 nog positiever uitgevallen. Dit bevestigt dat we financieel op de juiste weg zijn! Acceptabele lasten en eerlijke verdeling Wij vinden het belangrijk dat de lastendruk voor onze inwoners acceptabel blijft. Daarom streven we naar maximale kostendekkendheid: de gebruiker betaalt. Tegelijkertijd verhogen we algemene belastingen alleen waar dit strikt noodzakelijk is.

In het kader van het project Roerdalen in Balans was tot en met 2024 een jaarlijkse verhoging van de OZB met 3,5% gepland. Deze verhoging is in 2024 doorgevoerd. Meer inzicht in onze financiële positie Voor gedetailleerde informatie over onze financiële positie verwijzen we naar de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Financiering en Lokale heffingen. Hier vindt u ook relevante kengetallen en analyses.

Jaarstukken 2024

72

Reguliere werkzaamheden • • • • •

Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf Lokale heffingen); Uitvoering van de treasuryfunctie (zie paragraaf Financiering); Aandelenbeheer (zie paragraaf Verbonden partijen); Analyse en berekening gemeentefonds; Financieel beheer en verantwoording.

Financieel bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen

Rekening Primitieve Actuele 2023 Begroting Begroting

Rekening 2024

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 403 46.650 46.247

- 375 46.561 46.187

- 341 49.519 49.178

- 328 49.821 49.493

12 V 302 V 314 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 2.947 2.935 - 12

- 40 2.243 2.203

- 5.602 5.524 - 78

- 7.228 7.122 - 107

- 1.626 N 1.598 V - 28 N

Resultaat

46.235

48.390

49.100

49.386

286 V

Toelichting bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen Lasten

Verschil

Als gevolg van de verkoop van Essent zijn er verschillende deelnemingen ontstaan voor afdekking van financiële gevolg risico’s. Deze deelnemingen, zijn met uitzondering van CSV Amsterdam BV, opgeheven en de boekwaarde moet dus afgewaardeerd worden.

- 1.806 N

I.v.m. de afwaardering van de aandelen van de deelnemingen als gevolg van de verkoop van Essent kunnen ook de voorzieningen die hieraan gerelateerd waren vrijvallen.

1.759 V

De post onvoorzien is, m.u.v. de regiekosten Mutsaersstichting (besluit halfjaarrapportage 2024), niet meer aangesproken.

50 V

Totaal lasten Baten

3V

De posten opbrengst toeristenbelasting en arbeidsmigranten zijn te hoog geraamd. Ondanks dat in de halfjaarrapportage gemeld werd dat een hogere opbrengst te verwachten viel, bleven de inkomsten achter bij de bijgestelde raming. Dit is te verklaren door de weersomstandigheden in de vakantieseizoenen.

- 68 N

De effecten van de decembercirculaire 2024 zijn niet meer verwerkt in de begroting 2024 evenals de bijstellingen van de gemeentefondsuitkering voorgaande jaren.

377 V

Jaarstukken 2024

73

bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen Totaal baten Mutatie reserves Afwijkingen per reserve zijn < € 25.000.

Verschil 309 V -

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 26 N

Totaal afwijkingen

286 V

Algemene dekkingsmiddelen

Naast de specifieke baten per programma beschikt de gemeente over algemene dekkingsmiddelen. Deze bestaan uit: • • •

Algemene uitkering uit het gemeentefonds Algemene belastingen Opbrengsten uit aandelen en obligaties

Onderstaand is te zien hoe de opbouw is:

bedragen x € 1.000 Gemeentefondsuitkering

Rekening Primitieve 2023 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2024

Verschil

Algemene uitkering (incl. hervormingsagenda jeugdzorg) Integratie uitkering Sociaal deelfonds

35.578 2.911

38.643 2.770

40.757 3.123

40.941 3.123

183 V 0V

Integratie en decentralisatie-uitkeringen (incl. bommenregeling en IUSD)

1.346

232

600

736

136 V

Hervormingsagenda jeugdzorg Totaal Gemeentefondsuitkering Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering

1.451 41.286 37 41.323

41.646 41.646

44.480 44.480

44.799 58 44.857

319 V 58 V 377 V

Voor een uitgebreide toelichting op lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf Lokale heffingen. Gemeentefondsuitkering De uitkering uit het gemeentefonds bestaat uit drie onderdelen: 1. Algemene uitkering 2. Integratie- en decentralisatie-uitkeringen (waarbij we onderscheid maken tussen het sociaal domein en overige uitkeringen) 3. Aanvullende uitkeringen De begroting is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2024. Over de effecten van de decembercirculaire 2024 bent u al geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. De belangrijkste Jaarstukken 2024

74

verschillen tussen begroting en rekening betreffen onder andere hoeveelheidsverschillen (€138.000) en integratie- en decentralisatie-uitkeringen (€136.000). Treasury en investeringen De gemeente Roerdalen ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen dankzij aandelen in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Enexis BV. De raming van dit dividend is gebaseerd op historische ontvangsten. In 2024 ontvingen we bijvoorbeeld €37.000 aan dividend van de BNG over het jaar 2023. Naast dividendopbrengsten vallen ook beleggingsopbrengsten van obligaties onder treasury. Door de invoering van schatkistbankieren mogen vrijkomende obligaties echter niet opnieuw worden belegd, wat leidt tot lagere rente-inkomsten. In 2024 viel één obligatie vrij. Voor verdere details verwijzen we naar de paragraaf Financiering. Onvoorziene uitgaven In de begroting is €75.000 gereserveerd voor onvoorziene uitgaven. Dit bedrag wordt uitsluitend ingezet voor: • • •

Niet-beïnvloedbare uitgaven Uitgaven die niet binnen een programma te compenseren zijn Incidentele, onvoorziene en onvermijdelijke kosten

In 2024 is besloten om €25.000 van deze post te gebruiken voor de regiekosten van de Mutsaersstichting. De resterende €50.000 is niet aangesproken en valt daardoor vrij.

Jaarstukken 2024

75

Jaarstukken 2024

76

PARAGRAFEN Het karakter van een paragraaf in de programmabegroting is dat het een onderwerp behandelt dat invloed heeft op meerdere programma’s van de begroting.

Jaarstukken 2024

77

Jaarstukken 2024

78

PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING Organisatieontwikkeling De afgelopen jaren heeft onze organisatieontwikkeling vorm gekregen binnen het programma Andere Overheid, met als slogan: ‘Samen doen!’. Dit sluit naadloos aan bij onze missie: Bijdragen aan het geluk en de levenskwaliteit van alle inwoners en bezoekers. Onze kernwaarden – respect en gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid – vormen hierbij de rode draad. In 2024 werkten we voor het eerst in onze nieuwe hoofdstructuur. Ondanks enkele vacatures in het managementteam, zetten we grote stappen vooruit. Eind 2024 zijn de functies van gemeentesecretaris/directeur en gelukscoördinator/opgavemanager ingevuld, en begin 2025 start de nieuwe teammanager Samenleving. Met een reeks ontwikkelopdrachten versterken we de professionaliteit van onze organisatie. Vanuit vier richtingen: • • • •

Koers en werkwijze Sterke basis Veerkrachtige organisatie Digitale ontwikkelingen

Vanuit deze richtingen werken we onder andere aan de verbetering van ons inwerkprogramma, de vereenvoudiging van de planning en controlcyclus en het verder borgen van projectmatig en opgavegericht werken onder andere door de ontwikkeling van een projectportfolio. Verbeteringen in de bedrijfsvoering via Servicecentrum MER Binnen het Servicecentrum MER werkten de teams HRM, Financiën en Informatisering in 2024 aan een uitvoeringsprogramma om processen te stroomlijnen en de kwaliteit van dienstverlening verder te verbeteren. Een belangrijke mijlpaal was de vernieuwing van de planning en controlcyclus, waarbij de drie gemeenten nu actiever betrokken zijn bij de opstelling van de Kadernota en de begroting. Met een gezamenlijk programma dienstverlening zetten we een grote stap richting de standaardisatie en uniformering van processen, producten en diensten. Dit is essentieel voor een efficiënte bedrijfsvoering binnen de vier samenwerkende organisaties. Tot slot hebben we gewerkt aan een oplossing voor de resterende taakstelling van € 170.000. Op basis van onafhankelijk advies over de kostenverdeelsystematiek hebben we een nieuwe verdeelsleutel afgesproken. Dit levert een bescheiden voordeel van circa € 30.000 op voor onze gemeente, waardoor de taakstelling slechts gedeeltelijk kan worden gerealiseerd.

Personeel De ambtelijke organisatie van de gemeente Roerdalen bestaat uit 104,52 fte (fulltime-equivalenten). Dit is inclusief de griffie, exclusief tijdelijke extra formatie voor projecten en tijdelijke extra inzet. De bezetting op peildatum 31-12-2024 laat zien dat niet alle structurele functies waren ingevuld. In onderstaand overzicht is de bezetting over de verschillende teams opgenomen in vergelijking met de beschikbare formatie.

Jaarstukken 2024

79

Fte’s t.o.v. bezetting

31-12-2024 Fte’s

Bezetting*

Algemeen Team Openbare ruimte Team Leefomgeving Team Dienstverlening Team Samenleving Griffie

2,00 32,10 19,56 28,76 20,10 2,00

2,44 32,06 18,23 25,46 18,43 2,00

Formatie in fte totaal

104,52

98,62

*medewerkers in dienst excl. inhuur

In vergelijking met voorgaande jaren ziet de formatie er als volgt uit Formatie Formatie in fte totaal

2023 103,08

2024 104,52

Dit verschil in formatie wordt verklaard door de invulling van de zogenaamde “rafelrandjes” in de nieuwe organisatiestructuur. Toekomstgericht werkgeverschap In 2024 is gestart met het geven van invulling aan een gezamenlijke visie op strategisch arbeidsmarktbeleid. De MER-brede klankbordgroep Toekomstgericht Werkgeverschap (TGW) richt zich in eerste instantie op de thema’s ‘arbeidsmarkt, onboarding/offboarding’ en ‘leren en ontwikkelen’. Om blijvend te voldoen aan de maatschappelijke en bestuurlijke uitdagingen waarmee we als gemeente worden geconfronteerd, is het van essentieel belang dat medewerkers optimaal worden ondersteund in hun professionele ontwikkeling. Als gevolg daarvan is er gestart met de aanschaf van een leermanagementsysteem (MER-academie). Dit systeem biedt medewerkers via één centraal portaal toegang tot een breed scala aan leermogelijkheden, waaronder klassikale trainingen, e-learning en op functieprofielen afgestemde onboardingprogramma’s. Door deze integrale aanpak kunnen we medewerkers vanaf hun eerste werkdag effectief begeleiden en ondersteunen in hun professionele groei. Verder is er vanuit het TGW gestart met de inventarisatie van het werkgeversmerk en de behoeftes van de organisaties op dit gebied. Ook heeft er in 2024 een inventarisatie plaatsgevonden met betrekking tot het aanschaffen van een recruitmentsysteem voor de MER-organisaties.

Daarnaast is er een lokale projectgroep gestart met het vormgeven van het inwerkprogramma, in samenspraak met de MER-brede ontwikkelingen. Door een goed inwerkprogramma krijgt een nieuwe medewerker alle informatie, faciliteiten en processen in de organisatie helder. Dit draagt bij aan het werkgeluk en de verbinding maar ook aan de productiviteit van de nieuwe medewerker.

Jaarstukken 2024

80

Ziekteverzuim Het verzuimpercentage is in 2024 wederom iets afgenomen. Het langdurend en extra langdurend verzuim heeft nog steeds het grootste aandeel in het totale verzuim. Dit is nauwelijks beïnvloedbaar verzuim en is vaak niet of niet alleen werk gerelateerd. De meldingsfrequentie nam af, wat betekent dat gemiddeld gezien iets sneller ziekgemeld wordt dan in het voorgaande jaar. Verzuimcijfers Verzuimpercentage Meldingsfrequentie

2022 9,41% 1,34

2023 8,90% 0,91

2024 8,41% 1,10

Cao gemeenten 2024 Er is een akkoord bereikt voor de cao gemeenten 2024-2025. In dit akkoord is een structurele salarisverhoging afgesproken van 4,75% met ingang van 1 januari 2024 en 1,25% per 1 oktober 2024. De structurele salarisverhogingen worden tot het pensioengevend inkomen gerekend en dit betekent dat de pensioenpremie voor de werkgever hoger is geworden De looptijd van deze Cao is 15 maanden (1 januari 2024 t/m 31 maart 2025). Medewerkers kunnen op basis van de cao gebruik maken van een Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) mits ze aan de voorwaarden voldoen. MER-breed is er een aanvullende afspraak gemaakt; ook het MT kan besluiten dat een medewerker in aanmerking komt voor deze regeling op basis van enerzijds bijzondere prestaties en anderzijds bedrijfsbelang. Arbeidsomstandigheden Wangedrag en agressie Collega’s met publiekscontact worden helaas geconfronteerd met vormen van verbale agressie, orde verstorend gedrag en soms ook met bedreiging of fysiek geweld (wangedrag). Dit komt meestal onverwacht en het kan een grote impact op collega’s hebben. De confrontatie met wangedrag is dan ook een arbeidsrisico, dat blijvend om aandacht en duidelijkheid vraagt. Als werkgever zetten we ons in om de risico’s tijdens het werk en bij publiekscontacten te beperken.

Daarom is een Protocol Aanpak wangedrag bij publiekscontact opgesteld, als ook een klachtenregeling ongewenst gedag, waarin de aanpak van wangedrag beschreven staat. We geven daar meer handen en voeten aan door deze in teamsessies te bespreken. Evaluatie dienstverlening bedrijfsarts Passend bij de overeenkomst is er een evaluatie over de dienstverlening van de bedrijfsarts gestart eind 2024. De resultaten daarvan volgen in de eerste helft van 2025. Onze inzet op het verlagen van het ziekteverzuim en het vergroten van de inzetbaarheid van onze medewerkers is een doorlopend belangrijk thema. Werkdruk speelt daar ook een rol in. Het onderzoek dat we in voorgaande jaren over (ongezonde) werkdruk hielden geeft ons daarvoor de nodige handvaten. Vitaliteit Het welzijn van onze medewerkers is een belangrijk thema waar we voortdurend aandacht aan geven. Onze visie is dat de aandacht voor vitaliteit start met bewustwording rondom dit thema en het feit dat dat het een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer is: “It takes two to tango”. Door te werken aan een gezonde werkomgeving en gezonde leefstijl, kunnen werkgevers en werknemers samen bijdragen aan een gezondere en productievere werkomgeving wat de vitaliteit bevorderd. In het najaar van 2024 is er MER-breed een week van de vitaliteit georganiseerd.

Tijdens deze week is extra aandacht gegeven aan welzijn en vitaliteit door middel van diverse activiteiten, workshops en een vitale lunch.

Jaarstukken 2024

81

Beleidsindicatoren De gemeente moet een aantal verplichte beleidsindicatoren opnemen. De beleidsindicatoren die betrekking die een relatie hebben de bedrijfsvoering van de gemeente zijn in onderstaand staatje opgenomen. Het betreft vooral personeel gerelateerde indicatoren Indicator

Toelichting

Formatie

De formatie in fte's per 1.000 inwoners

2023

4,98

2024

5,02

Bezetting

De werkelijke bezetting in fte's per 1.000 inwoners

4,91

4,74

Apparaatskosten

De apparaatskosten per inwoner

€ 545

€ 600

Externe inhuur

Kosten externe inhuur als % van de totale loonsom + kosten inhuur externen

16,2%

19,2%

Overhead

De kosten voor de overhead als % van de totale lasten

13,4%

12,0%

Toelichting bij de indicatoren 1. Formatie De indicator is gestegen van 4,98 naar 5,02 door stijging van het aantal inwoners van 20.702 naar 20.806. Het aantal toegestane fte’s is gestegen van 103,08 naar 104,52. 2. Bezetting De indicator is gedaald van 4,91 naar 4,74 ten opzichte van vorig jaar. Er is nog steeds sprake van vacatureruimte die moeilijk in te vullen is maar in het algemeen is de bezetting gestegen. 3. Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) Kosten die gemaakt worden om de gemeentelijke organisatie in stand te houden en te laten functioneren. De indicator is met 10% gestegen van € 545 naar € 600 per inwoner. door een stijging van de apparaatskosten. De stijging van de apparaatskosten van € 11.283.000 in 2023 naar € 12.489.000 in 2024 wordt vooral veroorzaakt door de CAO-stijging, 4. Externe inhuur De indicator is gestegen van 16,2% naar 19,2% doordat de inhuurkosten stijgen ten opzichte van de totale loonsom. De totale kosten voor de inhuur van externen stijgt van € 1.475.416 in 2023 naar € 2.045.765 in 2024 voornamelijk door inhuur voor de invulling van vervanging ziekte en ouderschap en stijging van tarieven door inflatie. Inhuurkosten t.b.v. incidentele projecten zijn buiten beschouwing gelaten. 5.

Overheadkosten Overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces en organisatiekosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de taakvelden van de organisatie. Jaarstukken 2024

82

De indicator daalt doordat de overheadkosten minder zijn gestegen dan de totale programmakosten. De programmalasten zijn gestegen van € 67.841.000 naar € 77.412.090. De stijging van de kosten voor de overhead van € 9.088.183 in 2023 naar € 9.278.055 in 2024. Ook hier wordt de stijging veroorzaakt door de CAO-stijging, zowel bij ons zelf als bij het SC MER. Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) Gegevensveiligheid omvat zowel informatiebeveiliging als privacy. De MER-organisaties voldoen aan wettelijke verplichtingen zoals de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid), AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en Wpg (Wet politiegegevens). De gemeente heeft een zorgplicht richting burgers, ondernemers en medewerkers en zet sterk in op risicobeheersing, met een praktische aanpak in plaats van een absolute risicouitsluiting. Aanpak en Verantwoordelijkheid SC MER coördineert de gegevensveiligheidsstrategie en zet projecten op die bewustwording vergroten, processen versterken en technische beveiliging verbeteren. Kwartaalrapportages zorgen ervoor dat management, directie en bestuur voortdurend inzicht hebben in de voortgang en risico’s.

Vooruitblik en Innovatie In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet: we hebben ons bewustwordingsprogramma voortgezet en bereiden ons voor op nieuwe EU-verplichtingen, zoals de AI-verordening en NIS2/Cyberbeveiligingswet in 2025. Dankzij intensieve samenwerking tussen de vier MERorganisaties is er een gezamenlijk plan voor de komende drie jaar opgesteld. Op technisch vlak maken we gebruik van AI-gestuurde detectie en monitoring om cyberaanvallen sneller en effectiever te bestrijden. Beveiligingsincidenten en Trends Hoewel er in 2024 beveiligingsincidenten en datalekken waren, bleef de impact beperkt door effectieve technische en organisatorische maatregelen. Twee opvallende trends zijn de toename van CEO-fraude (waarbij aanvallers zich voordoen als bestuurders) en Business Email Compromise (via gehackte partnerorganisaties). Door gerichte training zijn deze aanvallen tijdig herkend en onschadelijk gemaakt. Verantwoording en Verbeterpunten Via ENSIA heeft de gemeente aangetoond ‘in control’ te zijn op het gebied van informatiebeveiliging. Een onafhankelijke audit bevestigde dit, al zijn er verbeterpunten, zoals het verder borgen van kwaliteitseisen en de implementatie van de Basisregistratie Ondergrond (BRO).

Informatisering Ten aanzien van de bereikbaarheid van medewerkers is met enige vertraging de lang verwachte nieuwe centrale telefonie-omgeving gerealiseerd inclusief vernieuwde callcenter-functionaliteit. Tegelijkertijd hebben is het gemeenschappelijke MER- telefoniebeleid geactualiseerd. Ook is er het afgelopen jaar blijvende aandacht geweest voor het doorvoeren van (proces)verbeteringen om te voldoen aan wet- en regelgeving zoals de Woo en de Wep. Op het vlak van ICT is het afgelopen jaar wederom flink geïnvesteerd in het verbeteren van de gezamenlijke digitale infrastructuur. Er zijn diverse vervangingstrajecten uitgevoerd om de continuïteit, stabiliteit en veiligheid van de ICT-infrastructuur op peil te houden. MER-breed is een

Jaarstukken 2024

83

nieuwe identiteits- en toegangsoplossing geïmplementeerd waarmee de toegang tot de verschillende interne & externe SAAS-applicaties beter te reguleren is. Er zijn diverse technische projecten afgerond die het technisch fundament hebben gelegd voor het gebruik van Microsoft 365 en de nieuwe hybride kantoorwerkplek, de “werkplek van de toekomst”. De technische voorbereidingen zijn getroffen voor het gebruik van de softwareoplossingen voor het digitaal ondertekenen en het digitaal anonimiseren. En zijn er op basis van de Common Ground-visie voorbereidingen getroffen voor een betere benutting van de “eigen” data o.b.v. een centraal MERdatawarehouse. Het afgelopen jaar is de gebruikte techniek voor het realiseren van de gegevensuitwisselingen tussen applicaties verbeterd. Het afgelopen jaar is ook het Verbeterprogramma Informatiebeheer succesvol afgerond. En is er een visie opgesteld voor de inzet van kunstmatige intelligentie binnen de MERinformatievoorziening. Ook is er een pilottraject uitgevoerd om de mogelijkheden die Robotisering biedt voor het efficiënter invullen van repeterende administratieve werkzaamheden nader te verkennen.

Rechtmatigheid In de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening 2024, licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties financieel rechtmatig zijn. Hiervoor wordt gekeken naar drie criteria: - het begrotingscriterium; - het voorwaardencriterium en; - het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Begrotingscriterium Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst of het budgetrecht van De gemeenteraad is gerespecteerd. In het controleprotocol is vastgesteld dat overen onderschrijdingen van de baten en lasten die tijdig zijn gemeld aan de raad niet als onrechtmatig worden aangemerkt. Het college heeft over- en onderschrijdingen tussentijds gemeld en ook in deze jaarrekening. We beschouwen deze informatie als tijdig en passend binnen de gemaakte afspraken. In de verschillende programma’s zijn de afwijkingen van € 25.000 en hoger toegelicht. In onderstaand schema zijn de afwijkingen per programma die groter zijn dan 3% inzichtelijke gemaakt. De overschrijdingen van de lasten, de onderschrijdingen van de baten en de afwijkingen in de reserves zijn acceptabel. bedra gen x € 1.000

La s ten

Actuele Begroting Ba ten

Sa l do

La s ten

Rekening 2024 Ba ten

Sa l do

La s ten

1. Kra chti ge dorpen

- 6.576

843

- 5.734

- 6.384

700

- 5.684

2. Pa rti ci pa ti e, onders teuni ng en zorg

- 35.212

11.171

- 24.041

- 31.804

10.356

- 21.448

3. Vei l i ge dorpen

- 2.638

56

- 2.583

- 2.593

30

- 2.563

4. Economi e, na tuur, toeri s me en cul tuur

- 3.346

1.199

- 2.147

- 2.813

1.267

- 1.545

5. Woonomgevi ng

- 6.979

6.061

- 918

- 6.519

6.433

- 86

6. Mobi l i tei t, i nfra s tructuur en openba a r groen

- 9.263

3.340

- 5.923

- 9.295

3.411

- 5.885

7. Bes tuur, orga ni s a ti e en di ens tverl eni ng

- 12.540

4.365

- 8.175

- 13.360

4.889

- 8.471

- 341

49.519

49.178

- 328

49.821

49.493

192 3.408 46 533 459 - 32 - 820 12

Baten - 142 - 815 - 26 68 372 71 523 302

- 76.896

76.553

- 343

- 73.096

76.907

3.811

3.799

354

Overzicht programma's

8. Al gemene mi ddel en Totaal programma's

Begrotings- afwijking

Toevoegi ng

- 7.719

- 9.097

Onttrekki ng

9.399

9.557

Mutaties reserves

1.680

461

1.337

4.272

Resultaat

Jaarstukken 2024

Over-/ onderschrijding >3% vd lasten

142 815 26

- 820 - 820

983

84

Overschrijding laten Bij programma 7 ontstaat de overschrijding door een verplichte storting in een aantal voorzieningen op basis van wetgeving (€ 1.139.000). Een deel van deze stortingen was niet eerder te voorzien (571.000). De andere stortingen betreft de RVU en wachtgeldverplichtingen. Deze waren al wel bekend in de loop van 2025, maar zijn niet meer als separate begrotingswijziging voorgelegd aan de raad. Onderschrijding baten De onderschrijding op programma 1 betreft de niet toegekende specifieke uitkering voor bibliotheekvoorzieningen (€ 220.000). De kosten zijn lager, omdat er ook geen doorbetaling heeft plaatsgevonden. In programma 2 zijn de ontvangsten van de specifieke uitkeringen lager (€ 1.037.000). Dit wordt gecompenseerd door de lagere kosten aan de lastenkant. De onderschrijding bij programma 3 is lager dan de afgesproken grens van € 50.000 in het controleprotocol. Afwijkingen bij reserves De afwijkingen ontstaan door de verwerking van het jaarrekeningsaldo volgens de verslagleggingsvoorschriften. Investeringen In 2024 is er een overschrijding geweest van € 12.300 geweest bij de kredieten die niet acceptabel is. Gelet op de omvang van de overschrijding die minder is dan € 50.000 wordt geen verdere specificatie gegeven. Voorwaardencriterium: Het voorwaardencriterium gaat over het naleven van de eisen bij het financieel handelen.

De eisen zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, waaronder de Europese aanbestedingsregelgeving. Het gaat om zaken als de juiste doelgroep, termijn en grondslag, het voldoen aan administratieve bepalingen en normbedragen. Ten aanzien van inkoop zijn voor het jaar 2024 onrechtmatige inkopen geïdentificeerd voor een bedrag van afgerond € 2.781.000, dit is 3,9% van de totale lasten inclusief de toevoegingen aan de reserves. De afwijkingen zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Hieronder worden de belangrijkste afwijkingen toegelicht en wordt aangegeven welke maatregelen er genomen zijn. Doorlopende fouten van vorig jaar en voor de volgende jaren (€ 977.000) Ten aanzien van een aantal overeenkomsten is vorig jaar al geconstateerd dat deze stilzwijgend zijn verlengt, terwijl ze opnieuw aanbesteed moesten worden. Aangezien aanbestedingstrajecten vaak een lange termijn betreffen loopt deze fout ook door in 2024. Voor schoonmaakdiensten, diesellevering en reiniging en inspectie riolering zijn in begin 2025 nieuwe contracten afgesloten. Voor het onderhoud van de technische installaties van het gemeentehuis vindt op dit moment de aanbesteding plaats, met de bedoeling om deze per 1-1-2026 te effectueren. Voor onkruidbestrijding en maaiwerkzaamheden is bewust nog geen nieuwe aanbesteding opgestart.

Dit deels omdat we bezig zijn met het project Data op Orde. Deze data zijn de onderbouwing voor de

Jaarstukken 2024

85

aanbesteding. Daarnaast stellen we in 2025 twee nieuwe beleidsplannen op dit van invloed zijn op de aanbesteding (maaibeleid en groenbeleid). Voor de aanschaf van onderdelen voor machines en alle daaraan gerelateerde producten is de fout van vorig jaar blijven bestaan. Opvang vluchtelingen Oekraïne (€ 799.000) De maatschappelijke begeleiding van deze vluchtelingen is vanaf het begin gedaan door de Stichting Menswel. Door de snelle inzet die hiervoor nodig was heeft er in 2022 geen aanbesteding plaatsgevonden. Deze begeleiding is stilzwijgend doorgelopen. We zijn op dit moment aan het beoordelen of deze begeleiding aanbesteed moet worden. Het betreft hier een dienst die valt onder de sociale en specifieke diensten, maar de omvang is groter dan € 750.000. Voor de continuïteit van de begeleiding zijn wijzigingen minder wenselijk. Exploitatie milieusorteerstation (€ 640.000) Deze onrechtmatigheid is in het verleden ontstaan, waarbij een contract is aangegaan met de beheerder van het milieusorteerstation op deze locatie. Onduidelijk is hoe de aanbesteding toen heeft plaatsgevonden. Het contract wordt iedere keer stilzwijgend met 2 jaar verlengd. We zijn aan het onderzoeken welke andere mogelijkheden er zijn voor het huidige sorteerstation.

Inhuur personeel (€ 365.000) Door de krapte op de arbeidsmarkt en de grote hoeveelheid werkzaamheden in het kader van ruimtelijke ordening vindt er al een aantal jaren inhuur van medewerkers plaats. Hoewel de opdrachten ieder jaar anders zijn is hier sprake van een grijs gebied omdat het soort werkzaamheden wel gelijk is. We zijn op dit moment aan het beoordelen hoe we deze inhuur anders kunnen laten plaatsvinden. Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium Bij fraude door een persoon of organisatie wordt bewust misbruik gemaakt van vertrouwen om een voordeel te behalen. Fraude is een verzamelnaam voor meerdere gerelateerde begrippen zoals nietinteger gedrag (integriteit), misbruik- en oneigenlijk gebruik, corruptie en criminaliteit. In 2024 zijn geen gevallen interne fraude binnen de organisatie geconstateerd.

Jaarstukken 2024

86

PARAGRAAF WET OPEN OVERHEID / OPENBAARHEIDSPARAGRAAF Inleiding De Wet open overheid (Woo) geldt sinds 1 mei 2022. De wet is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet er voor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de Woo en de Wob is de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. De Woo is onder te verdelen in drie hoofdonderwerpen: • passieve openbaarmaking (de beantwoording van Woo-verzoeken); • actieve openbaarmaking van 17 informatiecategorieën; • informatiehuishouding op orde brengen. De actieve openbaarmaking van de 17 informatiecategorieën treedt gefaseerd in werking. De eerste tranche is op 1 november 2024 in werking getreden. De informatie die onder de eerste tranche valt, hebben wij actief openbaar gemaakt. Werkzaamheden 2024 In 2023 is gestart met een MER-brede projectgroep die in 2024 met voortvarendheid verder aan de slag is gegaan. Deze projectgroep heeft 16 deelprojecten geïnventariseerd en hier een planning op hoofdlijnen aan gekoppeld. Op deze manier is gestructureerd en gezamenlijk verder gewerkt aan het inbedden van de Wet Open Overheid in onze gemeente en de overige MER-organisaties.

Deze gezamenlijke aanpak zorgt er voor dat de onderdelen die door de vier MER-organisaties afzonderlijk opgepakt moeten worden, uniform voorbereid en aangepakt worden. Vanuit het MER-brede project wordt de algemene voortgang van het project bewaakt, worden de landelijke ontwikkelingen gevolgd en wordt er voor gezorgd dat nieuwe (landelijke) besluiten worden opgenomen in het (daardoor dynamische) plan van aanpak. Impact Woo-verzoeken We merken dat het aantal verzoeken op grond van de Woo niet afneemt. Het afhandelen van Wooverzoeken heeft veel impact op de organisatie. Verzoekers vragen vaak veel documenten op over langere tijdsperiodes. De impact is met de invoering van de Woo dus niet minder geworden, maar eerder meer. De beslistermijn is weliswaar gelijk gebleven (4 weken), maar de verdagingstermijn is ingekort (van 4 naar 2 weken) en die mogen we alleen gebruiken bij een omvangrijk of complex verzoek. Informatiehuishouding Essentieel voor een goede uitvoering van de Woo is dat gevraagde informatie goed en snel te vinden is. De komende jaren moeten onze gemeente en de overige MER-organisaties aan de slag om de informatiehuishouding te verbeteren. Dat is een kwestie van bewustwording van de medewerkers maar ook van het efficiënter inrichten van processen.

Jaarstukken 2024

87

PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Inleiding Het grondgebied van de gemeente Roerdalen beslaat een oppervlakte van ongeveer 88,5 km². Hier wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. De gemeente heeft daarbij de directe zorgplicht voor de noodzakelijke infrastructuur zoals wegen, riolering, bruggen, groen, openbare verlichting, sporten spelfaciliteiten en een aantal gebouwen. Een groot deel van het vermogen van de gemeente bestaat uit deze kapitaalgoederen. Deze bevinden zich meestal op, maar ook onder de grond. Op deze kapitaalgoederen wordt over meerdere jaren afgeschreven. De levensduur wordt gemaximaliseerd door planmatig en adequaat onderhoud aan de kapitaalgoederen te plegen. De kapitaalgoederen bepalen grotendeels de kwaliteit van de openbare ruimte. In deze paragraaf worden de kaders gesteld voor het onderhoud van de infrastructuur. De huidige kwaliteitsniveaus zijn vastgelegd in de betreffende beleidsdocumenten. We continueren de gekozen kwaliteitsniveaus. De benodigde budgetten moeten aansluiten bij de gekozen ambitie in de kadernota. We benaderen zaken zoveel mogelijk integraal. Budgettair worden werkzaamheden gedekt uit afzonderlijke budgetten en volgend aan beleid per specialisme. Op het gebied van wegen en riolering zijn er de actuele beleidsdocumenten, wegenbeleidsplan en gemeentelijk rioleringsplan.