03 Jaarstukken 2024

Tactische doelen Samen met onze veiligheidspartners voorkomen en beperken we de risico’s dat inwoners slachtoffer worden van criminaliteit of overlastsituaties. Waar mogelijk beëindigen we de situatie. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We voorzien onze inwoners van de nodige informatie en middelen om proactieve maatregelen te nemen tegen criminaliteit en onveiligheid. Daarbij steunen we burgerinitiatieven die bijdragen aan de veiligheid in onze dorpen. Actie 2: We richten ons op het versterken en implementeren van brandpreventie, niet alleen binnen onze gemeenschap, maar ook daarbuiten, met bijzondere nadruk op grensoverschrijdende initiatieven. Actie 3: Vergroten bewustwording en meldingsbereidheid over veiligheid en leefbaarheid onder inwoners. Actie 4: Verstevigen bestuurlijke aanpak ondermijning. Actie 5: Onderhoud AED’s.

Jaarstukken 2024













  

  

  

35

Toelichting Actie 1: Inwoners voorzien van informatie en middelen Geïnspireerd door de successen elders in de regio en de impact van het project Veilig Ondernemen Parkstad, ging op 19 maart 2024 het project Kiek Oet van start. De kern van dit initiatief draait om het erkennen dat veiligheid een gezamenlijke inspanning vereist. Het bevorderen van samenwerkingsverbanden zoals Keurmerken Veilig Ondernemen en het aanmoedigen van meldingsbereidheid onder ondernemers stond centraal. Want menig ondernemer herkent verdachte situaties niet, ervaren zelden iets meldenswaardigs of denken dat melden toch geen verschil maakt. Het doel van dit project is het creëren van een cultuur waarin elke melding telt en iedereen zich betrokken voelt bij de veiligheid van hun gemeenschap. We organiseerden verschillende dagen, voor ambtenaren, inwoners en ondernemers, waar interactief aandacht werd geschonken aan het thema ondermijning. Echter, om meer impact te realiseren, zou de aandacht structureler en langduriger moeten zijn. Actie 2: Versterken en implementeren van brandpreventie Wij hebben ons ingezet voor grensoverschrijdende samenwerking in bosbrandpreventie. De geplande subsidieaanvraag voor Interreg VI-A natuurbrandmanagement is eind 2024 toegewezen, met de Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) als onze Lead-partner.

Het voorlichtingsprogramma Brandveilig Leven van de Risk Factory blijft een onmisbare schakel. De Risk Factory heeft opnieuw haar scenario’s uitgebreid, mede gericht op leerlingen van het voortgezet onderwijs. Deze scenario's behandelen thema's als klimaatadaptatie, ondermijnende criminaliteit, mentale gezondheid, online bedreigingen, fysieke veiligheid en waarden en talenten. Actie 3: Vergroten bewustwording en meldingsbereidheid over veiligheid en leefbaarheid onder inwoners Op 14 november 2023 zijn we gestart met een BOA-spreekuur. Tot het voorjaar van 2024 werd dit spreekuur regelmatig bezocht, maar daarna zagen we een afname in het aantal inwoners dat er gebruik van maakte. Vervolgens is besloten de pilot te beëindigen, wat we via onze communicatiekanalen aan onze inwoners hebben meegedeeld. De samenwerking met Meld Misdaad Anoniem is voortgezet, waarbij regelmatig meldingen binnenkomen die bijdragen aan het signaleren en aanpakken van criminaliteit. Zo leidde een melding tot een politieonderzoek, waarbij drugshandel in een woning werd aangetroffen. Dit resulteerde in de sluiting van de woning. Vanaf 2024 kunnen inwoners een klacht indienen of een melding maken over ongewenst huurgedrag bij het Meldpunt Goed Verhuurderschap van het Servicecentrum MER.

Actie 4: Verstevigen bestuurlijke aanpak ondermijning Tot en met oktober is er intensief gewerkt om het ACT! Interventieteam Midden-Limburg operationeel te krijgen. In de maanden daarna zijn er diverse controles uitgevoerd, waarvan één in onze gemeente. Door toezicht te houden op panden waar mogelijk criminaliteit plaatsvond, lieten gemeenten en partners zien dat ze alert en daadkrachtig optreden tegen ondermijning. Als onderdeel van onze inspanningen om ondermijning tegen te gaan, hebben we onze Algemene Plaatselijke Verordening (APV) geactualiseerd en gepubliceerd op 1 januari 2024. Deze biedt ons meer mogelijkheden om op te treden tegen ondermijnende activiteiten.

Jaarstukken 2024

36

Het Bibob-beleid sluit niet meer aan op de hedendaagse eisen en uitdagingen. Een herziening is noodzakelijk. De geplande actualisatie heeft echter vertraging opgelopen, in afwachting van het nieuwe model voor de beleidslijn opgesteld door het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC), op basis van wijzigingen in de wet Bibob en de omgevingswet. Onder de vlag van het RIEC blijven convenantpartners zich onverminderd inzetten voor de aanpak van ondermijning en een weerbare samenleving. Naast het onderzoek en de casuscoördinatie is ook een belevingscentrum gerealiseerd voor het trainen van professionals in toezicht, handhaving en veiligheid. Actie 5: Onderhoud AED’s De gemeente Roerdalen beschikt over een uitgebreid en goed functionerend Reanimatie Oproep Netwerk, bestaande uit meer dan 400 burgerhulpverleners (vrijwilligers) en in 2024 zijn er ruim 40 Automatische Externe Defibrillatoren (AED’s) geregistreerd bij HartslagNu, het landelijke Reanimatie Oproep Systeem in geval van een circulatiestilstand (hartstilstand). Om de dekkingsgraad te verhogen hebben de drie EHBO-verenigingen een AED beschikbaar gesteld gekregen die ingezet kan worden bij evenementen. Op de momenten dat deze AED niet voor evenementen ingezet moet worden hangt deze op een centrale plek in de kern en is daarmee ook beschikbaar voor een dagdagelijkse inzet.

Verder is op initiatief van inwoners een AED geplaatst op de Varsj. Om deze bestaande situatie te zekeren, heeft de gemeente een onderhoudscontract afgesloten voor alle AED’s in eigendom. Naast onderhoud is informatie over het gebruik belangrijk. Hiervoor werken we samen met Stichting Hart voor Limburg / Hart voor de buurt. Versterken van de samenhang tussen zorg en veiligheid, zowel lokaal als regionaal Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Versterken van de samenhang tussen de domeinen zorg en veiligheid. Actie 2: Invoering Wet Aanpak Samenhangende Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein (Wams) Actie 3: Geweld in afhankelijkheidsrelaties op de kaart zetten.

  

  

Planning

  

Toelichting Actie 1: Versterken van de samenhang tussen domeinen zorg en veiligheid. We hebben de samenwerking tussen zorginstanties en veiligheidsorganisaties verder verbeterd, zodat kwetsbare personen sneller en beter geholpen worden. Ons vangnetoverleg speelt hierin een centrale rol: het brengt professionals samen om signalen op te pakken en passende hulp te bieden. Zo kunnen mensen die problemen ervaren op meerdere gebieden zoals verslaving, schulden en verward gedrag, tijdig worden gesignaleerd en doorverwezen naar de juiste ondersteuning. Wanneer dit onvoldoende mogelijkheden biedt wordt er opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Limburg, waarbij zorg en strafrechtelijke maatregelen gecombineerd kunnen worden om escalatie te voorkomen en maatwerkoplossingen te bieden. De samenhang is ook bestuurlijk nodig. Daarom hebben de burgemeester en de wethouder zorg regelmatig overleg om beleidsmatig afstemming te houden. Een sterke sociale basis helpt bij het vroegtijdig herkennen van problemen, het versterken van veerkracht binnen de gemeenschap en het voorkomen van complexe zorg- en veiligheidsproblemen.

Jaarstukken 2024

37

Actie 2: Invoering Wet Aanpak Samenhangende Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein De concept wet had als doel om de samenwerking tussen partijen in het sociaal domein te bevorderen. De wet regelt de coördinerende taak van gemeenten, de juridische grondslag voor gegevensdeling en de betrokkenheid van cliënten in het proces. De wet is controversieel verklaard, en het is nog onbekend of en wanneer het wetgevingstraject zal worden hervat. Actie 3: Geweld in afhankelijkheidsrelaties op de kaart zetten In 2024 heeft een programma ter bestrijding van geweld in afhankelijkheidsrelaties vanaf de zomer vorm en inhoud gekregen via samenwerking in multidisciplinaire werkgroepen. Het programma Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg, ontwikkeld door én voor gemeenten en zorg- en veiligheidspartners, richt zich op het voorkomen en stoppen van onveilige situaties binnen gezinnen, (ex-)partners, familieverbanden en andere afhankelijkheidsrelaties. De gemeenteraad stelt het programma vast, waarna de lokale implementatie in 2025 volgt.

Reguliere werkzaamheden • • • • • • • • • • •

Borgen van de rampenbestrijding en crisisbeheersing; Gemeentelijke processen oranje kolom; Advisering grootschalige evenementen; Advisering bij explosievenonderzoeken; Coördinatie bestuurlijk aanpak ondermijning; Aanpak radicalisering, mensenhandel en illegale prostitutie; Verbindende schakel tussen het zorg- en veiligheidsdomein; Borgen van doorbraakmethode als aanpak complex casuïstiek in Roerdalen; Regie vangnetoverleg (Integrale aanpak complexe casuïstiek, bemoeizorg en zorgmijders); Regie hoarding, ernstig vervuilde woningen en verplichte zorg; Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Limburg (Integrale aanpak complexe casuïstiek in combinatie met criminaliteit).

Financieel bedragen x € 1.000 3. Veilige dorpen

Rekening Primitieve 2023 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2024

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 2.449 220 - 2.229

- 2.523 56 - 2.468

- 2.638 56 - 2.583

- 2.593 30 - 2.563

46 V - 26 N 20 V

Resultaat

- 2.229

- 2.468

- 2.583

- 2.563

20 V

Jaarstukken 2024

38

Toelichting bedragen x € 1.000 3. Veilige dorpen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten In 2024 zijn kosten gemaakt in het kader van het opsporen van explosieven voor het project Zonnestation Montfort. Deze kosten worden voor 68% gedeclareerd bij het Rijk. De rijksvergoeding zal plaatsvinden middels de meicirculaire 2026.

- 41 N

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor woningontruimingen. In 2024 zijn weinig kosten gemaakt in dit kader.

26 V

De aanschaf en implementatie van het softwareapplicatie PGAx is vertraagd. Dit leidt in 2024 tot lagere kosten. Voor 2025 betekent dit echter hogere kosten.

17 V

Het budget Zorg en Veiligheid bestaat voor een deel uit incidentele kostenposten. Een deel van het budget is gebaseerd op kosten die alleen worden gemaakt bij complexe hulpvragen van inwoners. In 2024 is een deel van dit budget niet gebruikt vanwege een minder aantal complexe hulpvragen.

19 V

Totaal lasten Baten Gemeenten zijn verantwoordelijk voor woningontruimingen, zie lasten. In 2024 zijn weinig kosten gemaakt in dit kader en kosten die gemaakt worden mogen in rekening worden gebracht bij de verhuurder.

21 V

- 24 N

Totaal baten Mutatie reserves N.v.t.

- 24 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

23 V

Totaal afwijkingen

20 V

Jaarstukken 2024

-

39

PROGRAMMA 4 ECONOMIE, NATUUR, TOERISME, CULTUUR EN DUURZAAMHEID

Inleiding

Dit programma richt zich op het bevorderen van duurzaamheid en het versterken van de gebiedsgerichte ruimtelijke, economische en sociale samenhang, met het accent op ruimtelijke ontwikkeling en economische activiteiten, zonder de natuur onherstelbaar te belasten. Economie, natuur, cultuur en duurzaamheid worden hierbij met elkaar in verband gebracht in het kader van toeristisch-recreatieve ontwikkeling. Bestaande economische dragers worden gefaciliteerd, evenals nieuwe initiatieven met een economische spin-off. We werken steeds meer integraal en gebiedsgericht, waarbij projectmatig werken steeds meer wordt geïntegreerd. De Omgevingswet geeft ons hiervoor meer mogelijkheden. De doelen en de acties binnen dit programma worden gedaan voor en het liefst samen met onze inwoners. Onze inwoners worden zelf meer verantwoordelijk in het vergunningenproces als zij een aanvraag indienen door de invoering van en het werken volgens de Omgevingswet. Wij zullen onze inwoners hierbij ondersteunen. De link met programma 1 Krachtige dorpen met ‘Samen doen’/ Andere overheid ligt duidelijk voor de hand. In dit programma wordt ook een kentering in Rijksbeleid zichtbaar.

Het Rijk trekt steeds meer de regie ‘Nationale regie op de ruimtelijke ordening’ naar zich toe, maar laat daarbij wel steeds meer taken door de gemeente uitvoeren zonder de hiervoor benodigde structurele middelen hieraan te koppelen. Er is een constant spanningsveld tussen wettelijk vereiste – waarvoor dus feitelijk geen afweging mogelijk is- en het willen voeren van medebewind als lokaal bestuur bij het participeren in de Nationale Programma’s die regionaal worden uitgewerkt. Meer dan ooit is het zoeken naar een balans tussen capaciteit (die veelal ook met meer middelen lastig in te vullen is) en middelen (waar voor beleidsmatig werk steeds vaker subsidie te krijgen is, maar voor de uitvoering wederom niet). Daarnaast kost het aanvragen van subsidies weer capaciteit, waarbij er op voorhand vaak geen garantie is, dat deze al dan niet gedeeltelijk wordt toegekend. Binnen dit programma 4 valt onder andere het Nationaal Programma Landelijk Gebied c.q. het Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) waaraan opgavegericht gewerkt wordt. Zowel het Rijk alsook de Provincie Limburg hebben de uitvoeringsmiddelen in 2024 hiervoor stopgezet, maar willen wel dat de doelen worden gerealiseerd. Het behalen van de Natura 2000 doelen, is ook een taak die valt binnen dit kader op onze eigen terreinen.

In deze roerige tijden waarin met het Rijk en de provincie over opgaven gesproken wordt en piketpaaltjes geslagen worden, is het belangrijk dat wij koersvast blijven, focus blijven houden en daar waar over onze belangen gesproken wordt, zoveel mogelijk mee richting te kunnen bepalen, zodat de belangen van onze gemeente zo goed mogelijk worden vertegenwoordigd.

Jaarstukken 2024

40

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Het doel van dit programma is om nieuwe, duurzame mogelijkheden op het gebied van recreatie, toerisme, natuur, cultuur en wonen te creëren. Deze onderwerpen vormen de economische motor van onze gemeente. Bestaande werkgelegenheid kunnen we hiermee in stand houden en er ontstaat (in)direct werkgelegenheid voor onze inwoners. Hierdoor wordt onze lokale economie verder versterkt en worden we aantrekkelijker als woon-, werk en leef-gemeente. Roerdalen is een grensgemeente. Als we een cirkel rondom Roerdalen trekken met een doorsnee van 30 kilometer, dan valt een groot deel van deze cirkel in Duitsland. Het is dus logisch om samen te werken met onze Duitse partners. Wij zetten ons Euregionaal in en ook dat biedt nieuwe kansen. Verder werken we samen in de Samenwerking Nationaalpark De Meinweg / Samenwerking Limburgse Maasterrassen, OML en in Keyport.

Tactische doelen Aan de slag met de Omgevingswet Onderwerp Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan Actie 2: Kunnen werken met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

Inhoud

Financiën

Planning

 

 

 

Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan In verband met onzekerheden huidige wetgeving is ervoor gekozen om het project om te komen tot een nieuw Omgevingsplan uitgesteld. Er zijn in 2024 enkel voorbereidende werkzaamheden gedaan om in 2025 een aanbesteding te kunnen opstarten. Doel van de aanbesteding is het selecteren van een adviesbureau dat gaat helpen bij het opstellen van het omgevingsplan. Actie 2: Kunnen werken met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) We kunnen werken met het DSO. Alle noodzakelijk koppelingen functioneren en we hebben een eerste publicatie van het omgevingsplan op het DSO gedaan. Natuur klimaatbestendiger maken en realiseren Onderwerp Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling Actie 2: Transitie Nationaalpark de Meinweg Actie 3: Limburgs Programma Landelijk Gebied

Inhoud

Financiën

Planning

  

  

  

Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling We voeren de maatregelen conform planning uit het beheersplan uit evenals de maatregelen uit het risicobeheerplan. Zoals steenmeel uitstrooien. De subsidieaanvraag betreffende natuur en bosbrandbeheersing is toegekend.

Jaarstukken 2024

41

Actie 2: Transitie Nationaalpark de Meinweg Het transitieproces en de visie voor het Nationaal park de Meinweg nieuwe stijl zijn gereed. Door aangepaste voorwaarden van het Rijk blijft de begrenzing van het Nationaal Park De Meinweg en de status zoals het was. Wel werken we nu samen in een groter gebied (Echt-Susteren, Beesel, Roermond, Maasgouw, Roerdalen) aan de eerder vastgestelde ambities door deze gemeenten. We werken nu samen binnen de samenwerking de Limburgse Maasterrassen. Het bestuur waarin deze samenwerking moet worden vastgelegd heeft enige vertraging opgelopen en is doorgeschoven naar 2025. De LLTB is aangesloten bij het bestuur. De uitvoering van enkele ambities zijn gestart, waaronder het ontwikkelen van de nieuwe website en het ontwikkelen van een nieuw logo. Actie 3: Limburgs Programma Landelijk Gebied De provincie is in de lead in dit programma. Doordat de subsidie van het Rijk niet is toegekend zoals verwacht is het LPLG gestopt. Wel hebben we de inhoudelijke werkzaamheden zoals opgenomen in het LPLG regionaal voortgezet. In Roerdalen wordt momenteel gewerkt aan de natuurontwikkeling rondom het Flinke Ven. De opgave per deelgebied moeten uitgewerkt en gerealiseerd worden. Welke rollen en taken hiervoor bij de gemeente komen te liggen is nog niet bekend en ook niet welk gebied het volgende aan de beurt komt.

(Door)ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur Onderwerp Actie 1: Versterken Actie 2: Vernieuwen en innoveren Actie 3: Samenwerken Actie 4: Positioneren Actie 5: Ondersteunen culturele initiatieven

Inhoud

Financiën

Planning

    

    

    

Actie 1: Versterken We hebben in 2024 verder gewerkt aan kwaliteitsverbetering van routes. Het project Ontsluiten Erfgoed en The Big Five zijn nog niet gerealiseerd omdat wij dit willen laten landen in de Regiodeal. Voor wat betreft het project toegankelijke routes is er geen netwerk gerealiseerd. Er zijn wel een aantal conceptroutes in beeld gebracht en we hebben het rolstoeltoegankelijk familiepad op de Meinweg opgeknapt. De Toeristische Overstappunten (TOP’s) zijn ook niet in 2024 gerealiseerd omdat wij dit willen laten landen in de Regiodeal. Wel zijn al contacten gelegd met potentiële locaties voor de TOP’s in Roerdalen. Vanuit het project vitale verblijfslocaties, zijn alle campings, vakantieparken en hotels inmiddels bezocht door de aangestelde vitaliteitsmanager. Het project grensoverschrijdend ruiteren is ook gestart in 2024. Vanuit het project Regio in je rugzak hebben we begin april een hackathon georganiseerd, waarbij we studenten kennis hebben laten maken met ‘ons’ toeristisch-recreatief aanbod en onze bedrijven. Daarnaast hebben we de ruitercrossbaan ‘Roerdalen Horse Experience’ gerealiseerd. Tot slot hebben we ook een ambassadeursdag georganiseerd in 2024. Actie 2: Vernieuwen en innoveren We hebben samen met lokale partijen gekeken naar vernieuwende en innoverende ontwikkelingen. Zo zijn er o.a.

plannen voor een technisch mountainbikeparkje, hebben we de subsidieregeling voor vernieuwing ontwikkeld en hebben we een pilot uitgevoerd om te komen tot een zomerprogramma voor kinderen. Hierdoor hebben we de doelgroepenanalyse echter niet uitgevoerd Jaarstukken 2024

42

Actie 3: Samenwerken Het jaar 2024 stond in het teken van het opzetten van een Roerdalens toeristisch platform. Samen met Gastvrij Roerdalen-Wassenberg hebben we draagvlak bij ondernemers gerealiseerd en hebben we de contouren van de nieuwe organisatie ontwikkeld. In dit Toeristisch Platform gaan bovendien veel acties landen in de toekomst. Ook de samenwerking met en tussen ondernemersverenigingen is in 2024 goed gecontinueerd, ambtelijk en bestuurlijk. Daarnaast hebben we samenwerking opgezocht met onze Duitse buurgemeenten. Hier is een project uitgekomen, de grensoverschrijdende fietsroute, maar deze is on hold gezet in 2024. Tot slot hebben we in 2024 de Hippische Adviesgroep Roerdalen doorontwikkeld naar een organisatie met een stuurgroep en twee werkgroepen waarmee we een ambitiestuk opstelden en acties bepaald hebben voor 2025. Actie 4: Positioneren Het bepalen van ons profiel en identiteit en het doorontwikkelen van Klein Geluk is niet gerealiseerd in 2024 omdat we dit samen met het nieuwe Toeristisch Platform willen doen. Het doorontwikkelen van Klein Geluk volgt hierop. We zijn wel al bezig met het breder inzetten van Klein Geluk, middels een najaarscampagne die we hebben uitgevoerd in Q4 van 2024. Dit heeft bijgedragen aan onze bekendheid en positionering. Ook zijn de Geluksinfopunten in 2024 gestart en doorontwikkeld.

Daarnaast zijn we in 2024 binnen SML gestart om samen met Limburg Marketing een vernieuwd en verbeterd meerjarenplan 2025-2028 voor de regiopromotie op te stellen. Voor wat betreft de Datatool: de voorbereidingsfase is afgerond in 2024 en de uitvoering willen wij laten landen in de Regiodeal. Tot slot hebben we in 2024 onze toeristisch-recreatieve ondernemers middels kaartjes gefaciliteerd om makkelijker data te verzamelen via de Leefstijlvinder. Actie 5: Ondersteunen culturele activiteiten Naast steun aan o.a. Limburg Festival en Kunststroom hebben we in 2024 ook steun gegeven aan een nieuw initiatief, te weten een kunstroute in Posterholt. Deze route is ook in 2024 geopend. Gezond ondernemersklimaat stimuleren Onderwerp Actie 1: Ondersteunen ondernemers Actie 2: Regionale samenwerking voortzetten

Inhoud

Financiën

Planning

 

 

 

Actie 1: Ondersteunen ondernemers De goede samenwerking met en ondersteuning aan ondernemers is in 2024 gecontinueerd. De bedrijvencontactfunctionaris is veelvuldig benaderd voor vragen. Daarnaast is er structureel overleg met ondernemers(verenigingen) en vinden er regelmatig bijeenkomsten en gesprekken met ondernemers plaats. Twee ondernemersverenigingen zijn in 2024 ook gestart met het samenvoegen van hun verenigingen. Ook waren de ondernemersavonden in maart en november 2024, waarvan de laatste voor het eerst samen met ondernemersvereniging Roerdalen is georganiseerd, wederom een succes. Ook de nieuwsbrief hebben we elk kwartaal verstuurd. Actie 2: Regionale samenwerking voortzetten De regionale samenwerking is in 2024 goed verlopen. Er is structureel (ambtelijk/bestuurlijk) overleg geweest en vanuit daar werden diverse projecten opgepakt. Een belangrijk resultaat van 2024 is het binnenhalen van de Regiodeal. In 2024 zijn we aan de slag gegaan met het inrichten van het Regiodealbureau en de voorbereidende werkzaamheden om beschikkingen te kunnen afgeven. Roerdalen is medetrekker van de pijlers Landschap & Klimaat en de pijler Leefbaarheid.

Jaarstukken 2024

43

Daarnaast is de regio Midden-Limburg aangewezen als Elke Regio Telt – regio, die bedoeld is om een langdurige relatie rechtstreeks met het Rijk op te bouwen. Dit heeft veel ambtelijke inzet vanuit onze gemeente gevraagd. Met WeareRoermond hebben we in 2024 samengewerkt om van elkaar te leren. Bevorderen duurzame energie Onderwerp Actie 1: Uitwerken Koersbepaling 2050

Inhoud

Financiën

Planning

    

    

    

Actie 2: Het grootschalig opwekken van duurzame energie Actie 3: Kleinschalige opwek en besparing stimuleren Actie 4: De transitievisie warmte vormgeven en uitvoeren Actie 5: Het verduurzamen van ons eigen vastgoed

Actie 1: Uitwerken koersbepaling 2050 Koers is vastgesteld in juli in de raad. De uitvoering is gestart. Actie 2: Het grootschalig opwekken van duurzame energie Ons eigen zonneveld heeft een vergunning gekregen en een SDE++ beschikking. Hierdoor konden we ons voorbereiden op de uiteindelijke financiering. In de eerste tranche zonnevelden is het park aan de Waarderweg vergund en heeft ook een SDE++ beschikking ontvangen. Het park aan de Kleine Bergerweg is nog niet vergund vanwege bezwaren. Actie 3: Kleinschalige opwek en besparing stimuleren In 2024 zijn er 86 daken belegd met zonnepanelen. Afgelopen jaar zijn zonnepanelen negatief in het nieuws geweest wat grote impact heeft op de vraag naar zonnepanelen. Daarnaast heeft Gemeente Roerdalen een grote verzadiging aan belegde daken, waardoor de vraag ernaar afneemt. Het verder verloop van dit project is nog onbekend. In 2024 zijn er in totaal 70 huizen bezocht door de energiecoaches. Het doel is daarmee niet gehaald. We zien een duidelijke piek in aanvragen in de wintermaanden. Tevens is er een verband te leggen tussen communicatieacties en het aantal aanvragen voor energiecoaches. Actie 4: De transitievisie warmte vormgeven en uitvoeren Inmiddels zijn in 2024 verschillende benaderingen gestart. De isolatie subsidie Roerdalen is in 2024 geopend en de eerste aanvragen zijn binnen.

De pilot van de GVR is tevens in 2024 van start gegaan met een aantal aanmeldingen. Binnen het wijkuitvoeringsplan in Vlodrop hebben een aantal participatieacties plaats gevonden zoals bezoeken van de energiebus in de wijk, en het afnemen van enquêtes. Actie 5: Het verduurzamen van ons eigen vastgoed Voor de verduurzaming van ons eigen en ander maatschappelijk vastgoed binnen de gemeente zijn we in 2024 gestart met het schrijven van het accommodatiebeleid. Totdat dit gereed is zetten wij naast noodzakelijk onderhoud geen verdere stappen voor de verduurzaming van ons vastgoed. Op dit moment is het maatschappelijk vastgoed in redelijke staat en hebben we vanuit het regulier Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) ingezet op kleine verduurzamingsmaatregelen. Grote wijzigingen zijn nog in afwachting van nieuw beleid.

Jaarstukken 2024

44

In 2024 hebben we samen met de beheersstichting van De Beuk zonnepanelen gerealiseerd op hun dak en met enkele voetbalverenigingen de veldverlichting van ledlampen voorzien en zonnepanelen op hun clubgebouwen geplaatst. Tactisch doel 6: investeren om te renderen Onderwerp Actie 1: Plan van aanpak investeringen

Inhoud

Financiën

Planning







Actie 1: Plan van aanpak investeringen Voor wat betreft de reclamemast langs de A73 is er in het eerste halfjaar van 2024 een zogenaamd haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn in het derde kwartaal met het college gedeeld. Het college heeft vervolgens budget beschikbaar gesteld voor de inhuur van een externe partij die ons begeleid bij de aanbesteding. Deze aanbesteding zal in 2025 opgestart en afgerond worden. Door het stellen van prioriteiten, onder andere door eerdere genoemde activiteit, hebben de werkzaamheden rondom de aanbesteding van de A0 borden langs onze doorgaande wegen vertraging opgelopen. Eerst dienen de Nadere Regels Reclame te worden aangepast, dit zal in 2025 gaan gebeuren. Wanneer dit afgerond is kan ook hiervan de aanbesteding opgestart worden. Uit het Investeren om te Renderen krediet hebben we in 2024 ongeveer 4 hectare landbouwgrond aangekocht. Deze grond is gebruikt om agrariërs die in het Flinke Ven grond van ons pachten uit te ruilen naar locaties elders. (Mede)bewind en programmatisch werken Onderwerp Actie 1: Medebewind en programmatisch werken Actie 2: Bewind

Inhoud

Financiën

Planning

 

 

 

Actie 1: Medebewind en programmatisch werken De provincie is gestopt met het Limburgs Programma landelijk Gebied (LPLG). De doelen van het LPLG blijven echter wel in stand. In Roerdalen wordt momenteel gewerkt aan de natuurontwikkeling rondom het Flinke Ven, de provincie is hiervoor verantwoordelijk. De opgaven per deelgebied moeten uitgewerkt en gerealiseerd worden. Roerdalen zet zich in voor de Roerdalense belangen in deze uitwerkingen. Welke rollen en taken hiervoor bij de gemeente komen te liggen is nog niet bekend en ook niet welk gebied het volgende aan de beurt komt. Actie 2: Bewind De ontwikkeling van de Delta Rhine Corridor (hierna: DRC) loopt vertraging op. Momenteel kijkt het ministerie van EZK samen met Gasunie, TenneT en andere stakeholders naar de totale opgave en planning van de DRC. Eerder was hier het programma VAWOZ (Verbinding Aanlanding Wind Op Zee) aan gekoppeld maar deze koppeling is door de Minister losgebroken en tot nader orde op pauze gezet.

Jaarstukken 2024

45

Wat hebben we nog meer gedaan? Regio deal In 2024 zijn we met de toegekende Regio Deal aan de slag gegaan. Als Roerdalen hebben wij ons sterk gemaakt om mee richting te kunnen geven aan de invulling van de pijlers die binnen de focus van onze gemeente liggen. Roerdalen is daarom medetrekker voor de pijlers Landschap & Klimaat en Leefbaarheid geworden. Hiervoor zijn in 2024 voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, maar ook om het Regio Deal Bureau op te richten en handvaten mee te geven, waarmee ze de komende jaren hun werkzaamheden kunnen uitvoeren. Elke regio telt In 2024 is door onze regio geselecteerd voor het proces Elke regio telt, waarmee regio’s een langdurige samenwerkingsrelatie aan gaan met het Rijk. Roerdalen participeert hierin actief. Eind 2024 is de start van het Nationaal Programma Vitale regio’s (NPVR) aangekondigd, dat juist voor die regio’s inzet op leefbare regio’s, een duurzaam en bereikbaar voorzieningenniveau en een gezonde en kansrijke toekomst voor inwoners. Energiearmoede In 2024 zijn de eerste voorbereidingen voor een tweede fase van het energiearmoede project in gang gezet. Vanwege de verwachte einddatum van de subsidie (31-12-2025) is er besloten om energiearmoede versneld op te pakken. In 2024 zijn we gestart met een aanpakontwikkeling en doelgroep bepaling. Dit heeft meer gevraagd van de capaciteit dan ingecalculeerd.

Eind 2024 is gebleken dat de einddatum van de subsidie met 2 jaar verlengd is. Isolatiesubsidie (NIP) Tweede Tranche Ook hebben we in 2024 subsidie aangevraagd en ontvangen bij de tweede tranche NIP (Nationaal isolatie plan) subsidie aangevraagd om aanvullend op de 560 woningen uit de eerste tranche aan nog 751 woningen een gemeentelijke isolatiesubsidie te kunnen verlenen.

Reguliere werkzaamheden • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Afronden ontwikkeling LOG Montfort; Economie; Recreatie en toerisme; Cultureel erfgoed/cultuur; Ruimtelijk beleid; Deelname in grenspark Maas, Swalm, Nette; Deelname Samenwerking Midden-Limburg Economie; Deelname Samenwerking Midden-Limburg Toerisme en Recreatie; Deelname Netwerkberaad Samenwerking Midden-Limburg; Deelname Keyport; Deelname Euregio; Deelname Regiodeal; Deelname in VVV Midden-Limburg; Deelname in Stichting Ons WCL; Deelname Regionale Energie Strategie; Euregionale Samenwerking (Wassenberg en Niederkrüchten); Deelname Samenwerking Midden-Limburg Ruimte; Deelname samenwerking Np de Meinweg/Limburgse Maasterrassen; Inzet expertise andere collega’s voor de doelen van de Nationale Opgaven.

Jaarstukken 2024

46

Financieel bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

Rekening Primitieve 2023 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2024

Verschil

- 2.024 904 - 1.120

- 1.924 870 - 1.054

- 3.346 1.199 - 2.147

- 2.813 1.267 - 1.545

533 V 68 V 602 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

275 275

139 139

- 860 1.670 810

- 860 1.325 465

- 345 N - 345 N

Resultaat

- 845

- 916

- 1.337

- 1.081

257 V

Toelichting bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten De geraamde kosten voor projecten in het kader van toerisme zijn niet volledig benut. Deze kosten worden gedekt uit de reserve Toerisme. Niet bestede middelen worden niet onttrokken aan de reserve. Zie ook mutatie reserve. Een voorbeeld hiervan is het project TOP (Toeristisch Overstap Punt). Dat willen wij inbrengen in de Regiodeal.

31 V

Financiële effecten inzake grondruil Flinke Ven/percelen stortMontfort. Tegenover deze extra lasten staan ook extra inkomsten ivm boekwinst van de verkoop cultuurgrond van ongeveer € 41K. Deze zijn verwerkt in programma 8.

- 80 N

In 2024 zijn geen uitgaven geweest voor Regionale Projecten in het kader van Economie, natuur, toerisme en cultuur. Omdat nog geen start is gemaakt met de projecten onder de Regiodeal.

31 V

Zonnestation Montfort zal, bij goedkeuring van de raad, pas in 2025 gerealiseerd worden dus ook pas in 2025 de eerste inkomsten voor de gemeente. Dit betreft het gemeentelijk Zonnepark.

- 91 N

Minder uitgaven aan de uitvoering Actieplan Duurzame Energie (4 Thema's), er is vertraging opgelopen door capaciteitsgebrek. De niet bestede middelen worden gereserveerd voor 2025.

293 V

De uitgaven in het kader van de SPUK Lokale aanpak Isolatie (NIP) zijn lager dan het door het Rijk toegekende bedrag. De regeling wordt uitgevoerd door Duurzaam Bouwloket. De niet bestede middelen worden gereserveerd voor 2025.

256 V

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De kosten zijn lager dan begroot. Dit heeft te er mee te maken dat werkzaamheden aan het omgevingsplan zijn doorgeschoven naar 2025. De kosten worden gedekt uit de reserve Programmaplan Omgevingswet. Zie mutatie reserves.

48 V

Minder uitgegeven voor het project Ontwikkeling LOG Montfort. Zie ook mutatie reserves.

27 V

Jaarstukken 2024

47

bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur - Belangrijkste afwijkingen

Totaal lasten

Verschil

515 V

Baten Pachtopbrengsten en verkoop grondstroken zijn hoger dan vooraf ingeschat. Dit is te verklaren vanwege de hogere pachtprijs vanuit het Pachtnormenbesluit en de verkoop van 1 grotere groenstrook.

161 V

SPUK Lokale aanpak Isolatie (NIP), Specifieke Uitkering Rijk. Zie toelichting bij lasten.

- 256 N

Verkoop voorlaatste bedrijfskavel LOG Montfort.

169 V

Totaal baten

74 V

Mutatie reserves Lagere onttrekking aan Algemene reserve voor Actieplan Duurzame Energie.

- 213 N

Lagere onttrekking aan de reserve dekking investeringen economisch nut i.v.m. lagere kapitaallasten investering duurzaamheid, zonnepanelen en laadpalen.

- 27 N

Lagere onttrekking aan de reserve toerisme. Lagere onttrekking aan de reserve Gebiedsvisie LOG Montfort - Mariahoop. Lagere onttrekking aan de reserve Programmaplan Omgevingswet.

- 31 N - 27 N - 48 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 346 N 14 V

Totaal afwijkingen

257 V

Jaarstukken 2024

48

PROGRAMMA 5 WOONOMGEVING

Inleiding

Dit programma gaat over de woonomgeving van onze inwoners. Onze gemeente is een prachtige gemeente waar het mooi wonen is in het groen. Natuur, werkgelegenheid en voorzieningen zijn nabij. De sociale samenhang in onze dorpen is groot, met een actief verenigingsleven. We blijven ons inzetten om nog aantrekkelijker te worden en te blijven voor onze bestaande en nieuwe inwoners. Evenals in programma 4 zien we een kentering in Rijksbeleid. Het Rijk trekt steeds meer de regie naar zich toe. We zien grote opgaven op ons afkomen vanuit het Rijk. Het bouwen naar de landelijke behoefte krijgt prioriteit boven de lokale c.q. de regionale woonbehoefte. Daarnaast zien we een sterkere regulering van de woningmarkt op ons afkomen. Ook voor dit programma geldt dat de hiervoor benodigde middelen om de opgave te kunnen realiseren, (nog) niet mee komen. Er zijn momenteel veel bouwactiviteiten maar we zien ook dat bouwen door diverse omstandigheden soms lastig is. Denk bijvoorbeeld aan de toename van de bouwkosten, regels rondom bijvoorbeeld stikstof en de hogere rente. Met het Rijk en de provincie wordt over deze bouwopgave in zogenaamde Versnellingstafels gesproken, waarbij onderwerpen of thema’s die nu voor een vertraging zorgen aan bod komen. Doel van de tafels is de realisatie van bouwopgave te versnellen.

De Limburgse, regionale werkveldtrekkers Wonen nemen samen met de corporaties deel aan de Limburgse BO Woondeal waarin ze met de minister van VRO de knelpunten en de woningbouwambities kunnen bespreken. Ook is er in 2024 voor het eerst de jaarlijkse Woontop georganiseerd, waarin het Rijk met onder andere koepelorganisaties van gemeenten, corporaties en marktpartijen afspraken maakt om samen de woningbouwopgave te kunnen realiseren. Tegelijkertijd hebben we te maken met een demografische transitie die vraagt om andere woningen dan de reeds bestaande voorraad, die grotendeels in particulier bezit is. Dit speelt een rol bij de keuzes voor de toekomst. In het coalitieakkoord is als 4de speerpunt “Bouwen en wonen” specifiek het willen bouwen naar behoefte, de gemeentelijke regie op woningbouw en een toekomstbestendige woningvoorraad benoemd. De bestaande woningvoorraad is voor een deel niet levensloopbestendig. Dit heeft onze aandacht. Zorgdragen voor een goede ruimtelijke ordening is een belangrijke taak van onze gemeente. Door alle ontwikkelingen die zich in sneltreinvaart opvolgen, onder andere op het gebied van wetgeving, woningbouwopgaven en de stikstofproblematiek blijft het een grote uitdaging om hier op een goede manier handen en voeten aan te geven.

Jaarstukken 2024

49

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

We willen een woongemeente blijven, met huisvesting die past bij de behoefte van onze inwoners, in relatie tot krachtige dorpen, leefbaarheid en openbare ruimte. We stimuleren dat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen woning kunnen blijven wonen. Deze woning moet nu en in de toekomst voldoen aan hun eigen behoefte en liggen in een prettige en veilige leefomgeving. Hiervoor is een woningvoorraad nodig die goed aansluit op de toekomstige woonbehoefte van onze huidige en nieuwe inwoners. In de context van krapte op de woningmarkt hebben we gewerkt aan extra woningen (kwantiteit) die kwalitatief (type woning) goed aansluiten bij de woonbehoefte van onze huidige en toekomstige inwoners. Daarnaast hebben we ingezet op het kwalitatief verbeteren van sterk verouderde woningen. De belangrijkste leidraden hiervoor zijn de in 2022 vastgestelde Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 en de Woondeal Limburg. Een van de afspraken in de Woondeal is bijvoorbeeld dat het Rijk, de Provincie Limburg, de corporaties en de gemeenten de bouwopgaven regelmatig bespreken, met als doel onderwerpen of thema’s die nu voor vertraging zorgen weg te nemen. Er zijn momenteel veel bouwactiviteiten, maar bouwen wordt door diverse omstandigheden steeds lastiger. Doel van de eerder genoemde versnellingstafels is de realisatie van bouwopgaven te versnellen.

- Hierbij waren de drempels die bouwontwikkelingen verhinderen op potentieel geschikte locaties, onderwerp van gesprek. Een van de mogelijke oplossingen die in de Woondeal Limburg naar zijn opgenomen is het ‘straatje erbij’. In 2024 zijn we in Roerdalen aan de slag gegaan met ‘het straatje erbij’. - In 2024 is er een addendum voor de Woondeal Limburg voorbereid waarin nieuwe en nog steeds bestaande knelpunten worden aangegeven waardoor de woningbouw stokt en is tevens een verhoogde ambitie -ook die van de gemeente Roerdalen- opgenomen. - In 2024 zijn gesprekken gevoerd over de wederkerigheid van de afspraken met het Rijk. Deze impuls heeft er mede toe geleid dat er in 2025 een ‘realisatiestimulans’ aan de kamer wordt voorgelegd. Als de plannen doorgaan zal de realisatiestimulans vanaf 2026 worden uitgekeerd, per start bouw woning vanaf medio 2025, zonder dat hieraan een bepaalde minimum omvang van een bouwproject is gekoppeld. In 2024 is er ook geanticipeerd op de Wet regie op de Volkshuisvesting die eraan zit te komen. Met name de dynamische dialoog over de vereiste opgaveverdeling sociale en betaalbare woningen in onze nieuwbouwopgave, die rechtstreeks doorwerkt in onze bouwprogrammering, was hierbij een centraal punt.

De wisselende signalen maakte het maken van afspraken arbeidsintensief, omdat we in het kader van deregulering geen zaken onnodig wilden vastleggen als dit niet wettelijk voorgeschreven wordt. - Bij het woningbehoefteonderzoek dat in 2024 is uitgevoerd is op deze wetgeving geanticipeerd. - Ook de woonzorganalyse die in 2024 is opgeleverd vormt een bouwsteen voor toekomstige afwegingen in de toe te voegen kwaliteit woningen. - Daarnaast hebben we in 2024 bij de Provincie Limburg gelobbyd om de Starterslening, waarvan de provincie financieel een groot deel van haar rekening neemt, op de voor onze inwoners zo goed mogelijke wijze wordt voortgezet. - In 2024 hebben we het project tijdelijke woningen voortgezet, zodat uiterlijk in 2025 in alle kernen tijdelijke woningen gerealiseerd zijn. - Daarnaast zijn we aan de slag gegaan met de voorbereidingen voor het uitbreiden van de woonwagenlocaties in Montfort en Herkenbosch, zoals het opstellen van het planologisch kader.

Jaarstukken 2024

50

Met bovenstaande acties willen we uiteindelijk bereiken dat onze huidige (en toekomstige) inwoners kunnen (blijven) wonen in een woning die voldoet aan hun eigen behoefte in een goed woon- en leefklimaat. Voor een goed woon- en leefklimaat is een goede sociale samenhang belangrijk, waaraan bewoners en verenigingen zelf ook bijdragen (zie programma 1). Hierbij hebben we aandacht voor bijzondere doelgroepen waarbij we de relatie leggen met participatie, zorg en ondersteuning (programma 2). Tevens draagt ook het onderhoud alsook de ontwikkeling van de openbare ruimte hieraan bij (zie programma 6).

Tactische doelen We bouwen naar behoefte en willen een woningvoorraad die qua kwaliteit, aantallen en proces goed aansluit bij de behoefte van onze inwoners. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Regionaal woningbehoefteonderzoek actualiseren en beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven 2022 herijken Actie 2: Beleid kerngrenzen Actie 3: Faciliteren van initiatieven van inwoners en ontwikkelaars voor het herstructureren en inrichten van locaties voor wonen







 

 

 

Actie 1: Regionaal woningbehoefteonderzoek actualiseren We hebben in 2024 het traject voor een nieuw woonbehoefteonderzoek doorlopen en zowel inhoudelijk als ook financieel afgerond. De definitieve oplevering van het woonbehoefteonderzoek hebben we eind februari 2025 ontvangen. Na vaststelling van het onderzoek als onderlegger voor ons huisvestingsprogramma informeren we uw gemeenteraad. In 2024 is besloten de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven 2022 niet te herijken maar in te trekken. Dat hebben we gedaan omdat de doelen van de beleidsregel niet meer functioneren in de huidige tijd waarin we extra woningen willen bouwen. Actie 2: Beleid kerngrenzen In 2024 hebben we de gemeenteraad voorgelegd op welke wijze de kerngrenzen verlegd kunnen worden. Om grondspeculaties te voorkomen is dit gedaan door het vestigen van voorkeursrecht op een groot aantal gebieden in onze gemeente. Actie 3: Faciliteren van initiatieven van inwoners en ontwikkelaars voor het herstructureren en inrichten van locaties voor wonen Naast het reguliere werk is het faciliteren van nieuwe woningbouwinitiatieven, binnen de geldende regelgeving, als speerpunt benoemd. Dit heeft geresulteerd in het vaststellen van diverse bestemmingsplannen en het afgeven van vergunningen voor diverse woningbouwplannen. We hebben bijzondere aandacht voor specifieke woonvormen voor onze inwoners met een zorgbehoefte.

Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Vaststellen van een Woonzorgvisie







Actie 1: Vaststellen van een Woonzorgvisie In 2024 is de woonzorganalyse opgeleverd. Deze woonzorganalyse is in samenwerking met de gemeenten in de regio Midden-Limburg opgesteld. Beoogd was om op basis van deze woonzorganalyse te werken aan een Woonzorgvisie die in 2025 vastgesteld wordt door de gemeenteraad. Daarmee zou de gemeente voldoen aan de wettelijke verplichting om voor 1 januari Jaarstukken 2024

51

2026 een Woonzorgvisie te hebben. Deze wettelijke verplichting is echter komen te vervallen. Op basis van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting is de verwachting dat wonen en zorg onderdeel gaat uit maken van het nog op te stellen gemeentelijke Volkshuisvestingsprogramma. In 2025 werken we de bouwstenen wonen en zorg voor dit volkshuisvestingsprogramma verder uit. In Roerdalen is het prettig wonen. We willen daarbij ruimte bieden voor iedereen. Sommige doelgroepen verdienen daarbij extra aandacht. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Actie 2: In al onze kernen realiseren we samen met Wonen Limburg een locatie met maximaal 12 flexwoningen

 

 

 

Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Voor de locaties Herkenbosch en Monfort hebben we met de woningcorporatie (financiële) overeenstemming bereikt over de realisatie van standplaatsen en de plaatsing van woonwagen(woningen). Hiervoor hebben we een overeenkomst gesloten. Ook is voor beide locaties een GREX geopend. Voor de locatie in Montfort hebben we de vergunning verleend voor het planologisch mogelijk maken van de standplaatsen. Voor de locatie in Herkenbosch was het bestemmingsplan al onherroepelijk. Beide locaties worden momenteel bouwrijp gemaakt. In Melick hebben we nog geen mogelijkheid gevonden om grond aan te kopen voor de uitbreiding. Voor alle locaties streven we ernaar om in 2030 te beschikken over voldoende woonwagenstandplaatsen voor de woningzoekende woonwagenbewoner in onze gemeente. Actie 2: In al onze kernen realiseren we samen met Wonen Limburg een locatie met maximaal 12 flexwoningen In 2023 en 2024 zijn in vier van de zes kernen 48 tijdelijke woningen gerealiseerd. De resterende 24 woningen in Posterholt en Montfort hebben, vanwege juridische procedures, vertraging opgelopen. De woningen worden in 2025 geplaatst. Inmiddels is gebleken dat de vertraging eveneens heeft geleidt tot kostenverhoging. 50 % van de te plaatsen woningen worden gebruikt voor de opvang van Oekraïense ontheemden.

Via de SPUK regeling ‘bekostiging opvang ontheemden Oekraïne’ zijn ook gelden beschikbaar gesteld voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden. In programma twee is zichtbaar dat nog niet alle middelen zijn besteed. Deze gelden zijn deels benodigd voor het uitvoeren van het woningen in Montfort en Posterholt. We zetten in op een duurzame woonomgeving en woningvoorraad Onderwerp Inhoud Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners

Jaarstukken 2024

Financiën

Planning







 

 

 

52

Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Voor de bestaande bebouwde omgeving hebben we op grond van de prestatieafspraken samen met de woningcorporatie in 2024 ingezet op verduurzaming van bestaande sociale huurwoningen. Inwoners met een eigen woning hebben we gestimuleerd hun woning te verduurzamen zoals opgenomen in de koers 2050 van duurzaamheid en de transitievisie warmte (koppeling programma 4). Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 In plaats van heroverwegen hebben we de Beleidsvisie Afval 2019-2023 in 2024 ongewijzigd voortgezet omdat de doelstellingen doorlopen tot en met 2025. In 2024 hebben we met de deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling RD Maasland een gezamenlijk grondstoffenplan voorbereid. Afstemming over dit grondstoffenplan plannen we in het 2e kwartaal van 2025 met de raadswerkgroep afval. Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners De basisscholen in onze gemeente nemen allen deel aan het educatieprogramma van RD Maasland. Het draagt bij aan de bewustwording en waardenvorming over afval. Wanneer kinderen op jonge leeftijd leren over afval scheiden en voorkomen, wordt dit op latere leeftijd al snel een (goede) gewoonte.

Wat hebben we nog meer gedaan? Woondeal In 2024 is voor de Woondeal Limburg, die in 2023 ondertekend en die valt onder het ‘Nationale Programma Verstedelijking en Wonen’ gewerkt aan een addendum. Het is belangrijk dat wij als gemeente een bijdrage (blijven) leveren aan de Nationale Programma’s, voor zowel de korte (2030) alsook de langere termijn (2050). In het addendum zijn vervolgafspraken voor Limburg opgenomen, waarin onze hogere bouwambitie (Actieplan Versnellen woningbouw) ook is verwerkt maar ook de herhaalde vraag naar extra middelen om de bouwopgave te kunnen realiseren opnieuw is opgenomen. Wij hebben in het proces van de Woondeal Limburg aandacht gevraagd voor onze gemeentelijke, strategische doelen zoals hierboven beschreven. Door alle ontwikkelingen die zich in sneltreinvaart opvolgen, onder andere op het gebied van wetgeving, denk hierbij aan de hierboven omschreven woningbouwopgave, het duurzaamheidsvraagstuk of de stikstofproblematiek, blijft het een grote uitdaging om hier op een goede manier handen en voeten aan te geven. Ook het proces van de POVI (provinciale omgevingsvisie) speelt hierin een rol. Dit legde en legt een stevige claim op de beschikbare capaciteit voor reguliere beleidswerkzaamheden. Uitbreiding kerngrenzen In 2024 hebben we gewerkt aan het beleid voor de uitbreiding van de kerngrenzen.

Daar waar we in eerste instantie nog zijn uitgegaan van een beperkte uitbreiding van onze bestaande kerngrenzen bleek deze opgave groter dan gedacht. Dit had te maken met de Limburgse ambitie om meer bouwambitie te tonen richting het Rijk. Dit is gedaan door enerzijds ‘Limburg Centraal’ (woningbouw rond IC-locaties) en anderzijds door bij alle gemeenten te kijken naar geschikte gebieden voor het zogenaamde ‘straatje erbij’. Dit bood meer mogelijkheden om extra woningen toe te voegen. Dit sluit aan bij de wens van de gemeenteraad en leidt tot extra inkomsten. In dat kader is er gewerkt aan het Actieplan Versnellen woningbouw en is er op een groot aantal gebieden in de gemeente voorkeursrecht gevestigd om grondspeculaties te voorkomen.

Jaarstukken 2024

53

Reguliere werkzaamheden • • • • • • • • • • • •

Ruimtelijke plannen; Grondexploitaties; Gebiedsontwikkeling; Planschadezaken / nadeelcompensatie; Trekkersrol Samenwerking Midden-Limburg (SML) op het gebied van Wonen, Zorg en Woonomgeving; Regionale trekkersrol Kernteam Woondeal Limburg; Deelname Samenwerking Midden-Limburg; Prestatieafspraken; Uitvoering Wet goed verhuurderschap (link met programma 3; Huisvesting ontheemden; Uitvoering afvalnota; Inzet expertise andere collega’s voor doelen van de Nationale Opgaven.

Financieel bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving

Rekening Primitieve Actuele 2023 Begroting Begroting

Rekening 2024

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 7.989 5.469 - 2.520

- 6.788 4.648 - 2.140

- 6.979 6.061 - 918

- 6.519 6.433 - 86

459 V 372 V 832 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 401 1.998 1.597

- 87 1.035 948

- 1.257 220 - 1.037

- 1.008 - 1.008

248 V - 220 N 28 V

Resultaat

- 923

- 1.192

- 1.955

- 1.095

860 V

Toelichting

bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Rijksmiddelen wet betaalbare huur en wet Goed verhuurderschap zijn besteed, het meldpunt hiervoor is ingericht bij de MER-OD voor de 3 gemeenten samen. De kosten zijn meegenomen in de reguliere werkzaamheden van de MER-OD.

42 V

Startbouwimpuls Specifieke Uitkering Rijk t.b.v. versnelde uitvoering woningbouwplannen (Centrumplan Herkenbosch en Petrusberg). De woningbouwplannen worden gerealiseerd door externe marktpartijen. Uitgaven zijn niet begroot omdat ze volledig worden gedekt uit de SPUK en daarmee kostenneutraal zijn.

- 163 N

Jaarstukken 2024

54

bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Beëindiging intensieve geitenhouderij. Dit project is nog niet volledig afgerond. Dit wordt in 2025 verwacht. Zie ook mutatie Algemene reserve.

140 V

Boekwaarde grondexploitaties. De uitgaven van de grondexploitaties worden, conform BBV voorschriften, overgebracht naar de voorraden/OHW op de balans. In de paragraaf Gemeentelijk grondbeleid staat een inhoudelijke toelichting van de mutaties.

224 V

Bij de begroting van de afvalkosten en de tariefberekening voor de afvalstoffenheffing gaan we uit van een 100% kostendekkendheid. De jaarrekening is een weergave van de realisatie van de afvalkosten. In de realisatie zijn we afhankelijk van variabele marktprijzen van afvalstoffenstromen; dit voor zowel de kosten als de opbrengsten. Hierdoor ontstaan er onvermijdelijke verschillen tussen de begroting en realisatie van de afvalkosten. De positieve verschillen in de uitgaven zijn dan ook te verklaren door de variabele marktprijzen van afvalstromen zoals kunststoffen en oud papier karton. Met name bij kunststof en drankkartons zijn de kosten lager dan verwacht tijdens het opstellen van de begroting.

231 V

Totaal lasten

474 V

Baten Startbouwimpuls Specifieke Uitkering Rijk t.b.v. versnelde uitvoering woningbouwplannen (Centrumplan Herkenbosch en Petrusberg). De woningbouwplannen worden gerealiseerd door externe marktpartijen. Uitgaven zijn niet begroot omdat ze volledig worden gedekt uit de SPUK en daarmee kostenneutraal zijn.

163 V

In 2024 zijn er meer bijdragen ontvangen voor de exploitatie met betrekkingen tot bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen. Dit komt omdat in 2024 de Omgevingswet in werking is getreden. Om de nieuwe wetgeving, met nieuwe eisen te ontlopen initiatiefnemers in 2023 nog een aanvraag voor het wijzigen van een omgevingsplan dan wel het aanvragen van een omgevingsvergunning aangevraagd. Deze plannen en aanvragen zijn afgehandeld in 2024.

59 V

Van de Provincie Limburg is een subsidie toekenning van € 1.170.000 ontvangen m.b.t. de transitie landelijk gebied voor het beëindigen van een intensieve geitenhouderij. Hiervan is inmiddels € 947.700 ontvangen als voorschot. Dit project is nog niet volledig afgerond, wordt in 2025 verwacht. Daarna zal definitieve afrekening met de Provicie plaats vinden. Ontvangen middelen worden gestort in de Algemene reserve. Zie ook mutatie in algemene reserve.

- 222 N

Boekwaarde grondexploitaties. De inkomsten van de grondexploitaties worden (net zoals de uitgaven), conform BBV voorschriften, overgebracht naar de voorraden/OHW op de balans. In de paragraaf Gemeentelijk grondbeleid staat een inhoudelijke toelichting van de mutaties.

- 275 N

In 2024 zijn er meer leges omgevingsvergunningen ontvangen. Door een aantal grotere aanvragen zijn de baten met name hoger. Denk hierbij aan de zonneparken, een aantal grote bedrijfsloodsen enkele grote woningbouwlocaties, en ook de Multi functionele Accommodatie (MFA). Bij de halfjaarrapportage zijn de leges al naar boven bijgesteld, maar het bleek dat de piek nog hoger uitkwam dan ingeschat.

573 V

Totaal baten Mutatie reserves

Jaarstukken 2024

298 V

55

bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lagere storting in Algemene reserve vanwege lagere Provinciale subsidie i.v.m. beëindiging geitenhouderij.

222 V

Beëindiging intensieve geitenhouderij. Dit project is nog niet volledig afgerond. Dit wordt in 2025 verwacht.

- 140 N

De uit de Algemene reserve beschikbaar gestelde middelen voor de extra ambtelijke capaciteit t.b.v. het uitbreiden van de kerngrenzen en realiseren woningbouw is niet nodig gebleken. De kosten zijn betaald uit overige subsidies. Hierdoor is geen onttrekking aan de Algemene reserve nodig. De kosten zijn verantwoord in programma 7 .

- 80 N

De daadwerkelijke winstneming bouwgrondexploitaties is lager dan begroot. Hierdoor resulteert een lagere storting in de reserve Bouwgrondexploitatie.

26 V

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

28 V 60 V

Totaal afwijkingen

860 V

Jaarstukken 2024

56

PROGRAMMA 6 MOBILITEIT, INFRASTRUCTUUR EN OPENBAAR GROEN

Inleiding

Dit programma richt zich op de directe leefomgeving van onze inwoners. Zowel op het onderhoud als op de ontwikkeling van de openbare ruimte. We hebben ook in 2024 inwoners actief betrokken bij initiatieven op het gebied van veiligheid en leefbaarheid en bij de keuzes die gemaakt moeten worden in de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Dat doen we binnen duidelijke kaders en vanuit het algemeen belang. We hebben hier al goede ervaringen mee opgedaan. De tijd die dit kost levert een duidelijke meerwaarde daar waar het gaat om draagvlak van de omgeving en waardering voor het kunnen meedenken in de inrichting. We realiseren een aantal projecten per jaar op deze manier, in 2024 werkten we onder andere aan de Dorpsstraat / Groenstraat in Melick en de Sportlaan en omgeving in Montfort. We maken keuzes in welke projecten en bij welke beleidsthema’s we kiezen voor welke vorm van participatie. Daarnaast werken we wijkgericht en zijn onze medewerkers van de buitendienst herkenbaar aanwezig in de dorpen en aanspreekbaar voor iedereen, die dit wenst. De medewerkers van onze buitendienst hebben een sterke binding met de kernen en weten wat er in een dorp leeft. Vanuit hun sterke verantwoordelijkheidsgevoel werken ze dagelijks in de kernen en proberen klachten en meldingen zo snel als mogelijk op te lossen.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

We willen krachtige, leefbare dorpen waar inwoners en toeristen zich prettig voelen, en een veilige openbare ruimte waarin een aantrekkelijke kwaliteit tot uiting komt. Klimaatadaptatie en duurzaamheid zijn daarin essentieel geworden. We hebben in 2024 onder andere gewerkt aan de onderstaande zaken. Ook in de paragraaf kapitaalgoederen leggen we uitgebreider uit wat er in 2024 heeft plaatsgevonden.

Jaarstukken 2024

57

Tactische doelen Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten en beleid. Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Realisatie van de reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick Actie 2: Afronding van de herinrichting van de Markt in Vlodrop Actie 3: Afronden mobiliteitsplan

Planning

 

 

 







Actie 1: reconstructie Dorpsstraat & Groenstraat in Melick Op 22 oktober 2022 bent u geïnformeerd via een raadsinformatiebrief over de vervolgaanpak van het project en de financiële ontwikkelingen. Het ontwerp is in 2024 afgerond. Enexis is in november 2024 gestart met de aanpassingen van de kabel- en leidingen. Actie 2: Afronding herinrichting Markt Vlodrop De Markt in Vlodrop is gerealiseerd. Actie 3: Afronden mobiliteitsplan Het mobiliteitsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 30 mei 2024. Toekomstbestendig groen op het gewenste niveau, met aandacht voor de mensen die dit werk doen. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Ontwikkeling groenbedrijf Actie 2: Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit Actie 4: Actualisatie groenbeleid

   

   

   

Actie 1 & 2: Ontwikkelen groenbedrijf en outdoor campus Roerdalen De Outdoor Campus Roerdalen (ODC) heeft zich in 2024 verder ontwikkeld. Oorspronkelijk opgericht als opleidings- en ontwikkelplek voor inwoners met een verhoogde begeleidingsbehoefte, blijkt ODC ook een re-integratieplek voor uitkeringsgerechtigden die tijdelijk niet konden werken. Door maatwerktrajecten met begeleiding kunnen zij weer bouwen aan hun toekomst. ODC is geen gemeentelijk MOB, maar dient als inspirerend voorbeeld van een methodiek die persoonlijke ontwikkeling en bedrijfsmatige relevantie combineert. Dit wordt versterkt door samenwerking met sociaal groenbedrijf NLG Buitenkansen Na een periode van onderbezetting kwam in 2024 een positieve ommekeer, van een minimale bezetting van 2 naar weer een maximale bezetting van circa 6 personen (afhankelijk van persoonlijke kenmerken). De samenwerking met stakeholders zoals MER-SD, Met GGZ, praktijkonderwijs, UWV en jobcoachbedrijven is aangehaald en blijft essentieel. Daarnaast zijn gesprekken gestart over het optimaliseren van de doorstroom van ODC naar het groenteam van de buitendienst, waarbij werkplekbegeleiding de sleutel tot succes blijkt. Een belangrijke verandering in 2024 was de verhuizing van het groenteam (Westrom detacheringen) van Sint Odiliënberg naar Melick, wat door alle betrokkenen positief is ervaren.

Door aanpassingen in enkele functies in de buitendienst hebben we de bestaande dorpsgerichte aanpak kunnen versterken.

Jaarstukken 2024

58

Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit Hoewel we al op veel plekken anders en met name minder maaien, hebben we dit nog niet verankerd in beleid. Verdere keuzes landen in het op te stellen groenstructuurplan 2025. We houden rekening met het ontwikkelen van de biodiversiteit. Binnen de komgrenzen merken we wel dat de meeste inwoners een regelmatig gemaaide omgeving wensen. Minder maaien wordt al snel betiteld als “slecht onderhoud”. Om verkeersveiligheidsredenen maaien we uitzichthoeken en kruisingen intensiever. Grotere percelen of wadi’s laten we inmiddels begrazen door schapen voor het vergroten van de biodiversiteit. Actie 4: Actualisatie groenbeleid Om ruimte te geven aan participatie hebben we de planning iets verruimd. De voorbereidende werkzaamheden en relatie met bijvoorbeeld omgevingsvisie hebben meer aandacht gekregen. We dragen bij aan klimaat en een duurzame omgeving en gemeentelijk vastgoed. Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Duurzaam omgaan met water en klimaat Actie 2: Aandacht voor duurzaamheid in de uitvoering van projecten Actie 3: Realisatie concessie laadinfrastructuur Actie 4: Voldoen aan Kaderrichtlijn water (KRW) Actie 5: Samen met voetbalverenigingen verledden van de veldverlichting