Document · PDF

RIB 22 077 Bijlage Agenda Stadsontwikkeling.pdf

Forum Stad 6 december 2022, gemeente RijswijkBij agendapunt: IB 22 077 Agenda Stadsontwikkeling RB en CU20.977 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De economie is soms weerbarstig, vaak onvoorspelbaar, maar heeft vooral een grote invloed op een (lokale) maatschappij. Dit is vooral sinds afgelopen maart 2020 zicht- en voelbaar geworden toen de coronauitbraak wereldwijd de maatschappij en economie grotendeels stillegde met alle lokale gevolgen van dien. Wat de (economische) effecten komende jaren gaan zijn, is nog onbekend. Feit is dat de economische groei voor komende jaren naar beneden is bijgesteld en vooral sectoren als de detailhandel , recreatie en de horeca enorm zijn geraakt. Gezien de lokale oriëntatie van deze sectoren, vraagt dit ook in 2022 en daaropvolgende jaren extra aandacht en prioriteit in economisch beleid en accountmanagement. Daarnaast was ook vóór de coronacrisis al sprake van afnemende vraag naar ruimtes voor detailhandel en grootschalige kantoren. Leegstand en verouderd vastgoed vormen afbreuk aan de kwaliteit en het vestigingsklimaat van bestaande centra

Als het gaat om vrijetijds- en bestedingsmogelijkheden zou er zou in elke buurt een buurtontmoetingscentrum moeten zijn. De behoefte wordt groter, zeker gezien de vergrijzing. Maar ook doordat steeds meer mensen met verschillende achtergronden en interesses bij elkaar wonen en moeite hebben op een leefbare manier met elkaar om te gaan. Bij Rijswijk Buiten loopt de gemeente er tegenaan dat dit niet in de beginfase (bij de planontwikkeling) is meegenomen.

Naast het creëren van ontmoetingsruimten, zou ook het gehele welzijnsbudget toe moeten nemen met elke inwoner die erbij komt. Een ontmoetingsruimte alleen is niet voldoende. Er zijn o.a. sociaal werkers, ouderenwerken en jongerenwerkers nodig om de buurt te betrekken, activiteiten te organiseren etc. De huidige budgetten zijn niet toereikend. De geïndiceerde zorg is daarnaast niet afdoende en steeds moeilijker te betalen. Er komt steeds meer vraag naar niet-geïndiceerde zorg uit het preventieve veld/welzijn. Die zou vanuit de ontmoetingsruimten geleverd kunnen worden. Naast buurtontmoetingsruimten is er de tendens dat woningbouwcoöperaties in flats waar veel ouderen wonen een huiskamer creëren; een kleine ontmoetingsplek voor de flatbewoners. Ook daar is budget nodig voor beheer/sociaal werk. Alleen een ruimte is niet voldoende. Ook de vraag naar gespecialiseerde dagopvang voor mensen met dementie en andere psychische aandoeningen neemt steeds meer toe. Er zijn nu al wachtlijsten voor dit soort dagopvang. De vraag zal in de nabije toekomt alleen maar groter worden. Het gaat hier overigens deels niet om niet fysieke maatregelen/ aandachtspunten die buiten scope van dit programma vallen, maar ze zijn wel degelijk van belang voor de ontwikkeling van de stad.

Op het gebied van digitale bereikbaarheid wordt gestimuleerd om glasvezelaansluitingen te realiseren op meerderen bedrijventerreinen. De uitvoering wordt gedaan door aanbieders hiervan. Met de gemeente worden afspraken gemaakt over planningen van aanleg. Om gebruik van elektrisch vervoer te stimuleren wil de gemeente inzetten op het plaatsen van meer elektrische laadpunten op bedrijventerreinen. Op het bedrijventerrein Plaspoelpolder wil de gemeente de verblijfskwaliteit verbeteren met meer ontmoetingsplekken voor ondernemers maar ook voor toekomstige bewoners. In algemene zin wil de gemeente dit op bedrijventerreinen ook doen door ruimte te creëren voor kleinschalige voorzieningen (broodjeszaken e.d.). Ook wil de gemeente meer doen aan de kwaliteit en onderhoud van de openbare ruimte (bijvoorbeeld opruimen zwerfvuil). Hiermee is het aantal korte termijn maatregelen nog beperkt. Dit komt deels doordat leefbaarheidsmaatregelen ter versterking van de economische centra vallen onder andere thema’s (bijvoorbeeld vergroenen van de stad of bereikbaarheid) of worden uitgevoerd binnen projecten (zoals versterken centra). Binnen het team EZ wordt verder vooral ingezet op het behouden van bedrijven door te werken aan een goed vestigingsklimaat en acquisitie/accountmanagement als het gaat om bedrijvigheid.

Omgekeerd geldt voor het winkelbestand dat er sprake is van overmaat, hier wil de gemeente ook iets aan gaan doen om zodoende het winkelbestand gezond te houden.

Gewenste kortetermijnmaatregelen In de tabel staan de gewenste korte termijn maatregelen. Voor deze maatregelen geldt dat die nog nader moeten worden uitgewerkt en begroot. Zoals in de tabel verder is te zien, zijn ook de doelen c.q. uitgangspunten opgenomen en is per gewenste maatregel aangegeven in hoeverre deze bijdraagt aan het gewenste doel.

Ontwikkelpunten/verbeterpunten langere termijn Aan de hand van de Economische strategie wordt de komende jaren uitvoering gegeven aan het versterken van de centra in Rijswijk. Het revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen zal niet alleen een opgave voor de komende 5 jaar zijn, maar fasegewijs opgepakt worden over een langere periode. Daarmee is dit ook een opgave voor de lange termijn. Datzelfde geldt bijvoorbeeld ook voor het in stand houden en verbeteren van de bereikbaarheid en het verbeteren van de klimaatbestendigheid. Onderzoeksopgaven en gemeentelijk processen De gemeente zet in op vitale en toekomstbestendige werklocaties in Rijswijk. Er wordt een verdere uitvoeringsagenda voor de revitalisering van onze bedrijventerreinen opgesteld (aanleg glasvezel, verbeteren bereikbaarheid/verkeerssituatie). Voor de korte termijn maatregelen verbetering op gebied van bereikbaarheid, verkeersveiligheid en verkeersmobiliteit van de bedrijventerreinen geldt dat ideeën (o.a. uit participatieoverleg met bedrijven en eigenaren) nog verdere uitwerking behoeven en ook een bestuurlijk akkoord op verdere planuitwerking en financiering. Op gebied van aanbod van jongeren het zou goed zijn als er een professioneel jongerencentrum met uitgaansgelegenheid zou komen in Rijswijk. Het is fijn als jongeren in aanwezigheid van jongerenwerkers kunnen leren uitgaan.

Er moet daarnaast ook op andere plekken ruimte zijn voor jongeren, ook in relatie tot de groei. Dit is een nader te onderzoeken opgave.

3.5

Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk

Knelpunten

situatie in Rijswijk, voor wat betreft het klimaatrisico van neerslag, vanwege het robuuste gedimensioneerde rioolstelsel, redelijk op orde en niet zorgwekkend. Dat wil niet zeggen dat overlast uitgesloten is. Buien kunnen in extreme gevallen wel leiden tot langdurige plassen op straat en tegen gevels. Het is economisch echter niet haalbaar om ook de nadelige effecten van de meest extreme buien te voorkomen door qua aanleg van riolering en waterberging uit te gaan van dit extreme scenario. Uitgangspunt is wel dat dergelijke buien geen wateroverlast mogen veroorzaken in panden. Omdat klimaatdata aan verandering onderhevig is en nu al in Nederland soms buien voorkomen die groter zijn dan die zijn toegepast in de stresstest, blijft het wel verstandig om de toekomstbestendigheid te monitoren en bij herinrichting van openbare ruimte in te zetten op vergroting van de bergingscapaciteit van water.

Voor het thema Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk zijn de volgende doelen c.q. uitgangspunten gedefinieerd: • •

•

Streven naar een volledig duurzame warmtevoorziening op termijn. Uitvoering RES. Klimaatbestendige bouw en klimaatbestendige openbare ruimte conform het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Rijswijk. Zo zal voor iedere bewoner en werknemer van Rijswijk kan een koelteplek binnen 300 meter beschikbaar zijn, conform de richtlijnen vanuit het Kennisportaal Klimaatadaptatie Circulair en duurzaam ontwerpen in de inrichting openbare ruimte en speelplekken

Als een dijk doorbreekt, dan duurt het ca 12 uur voor het water in Rijswijk is. De maximale waterdiepte wordt tussen de 0,5 en 1 m. Probleem is wel dat de bewoners niet meer weg komen uit het gebied (geldt voor heel de Randstad) omdat rijkswegen zoals de A4 niet meer berijdbaar zijn.

Voor de eerste twee doelen op het gebied van energietransitie zijn er nog niet dusdanig knelpunten gedefinieerd dat daar al kortetermijnmaatregelen voor zijn bepaald. Wel zijn er veel langeretermijn ontwikkelpunten en maatregelen waar de gemeente zich op richt.

De gemeente heeft het beleid dat ze de openbare ruimte en onze speelplekken inricht met het oog op circulariteit en duurzaamheid, onder andere door hergebruik van materialen.

Op het gebied van klimaatbestendigheid is met name het thema hitte een opgave. Dit wordt ook door de woningbouwcorporaties benadrukt. De meest kwetsbare gebieden in Rijswijk zijn met name de Plaspoelpolder, het huidige In de Bogaard en Oud-Rijswijk.

Gewenste kortetermijnmaatregelen

Bodemdaling is geen wijdverspreide opgave binnen de gemeente, wat niet wil zeggen dat dit lokaal niet kan optreden. Er wordt met de aanleg van de openbare ruimte al rekening mee gehouden.

In de tabel staan twee gewenste korte termijn maatregelen. Voor deze maatregelen geldt dat die nog nader moeten worden uitgewerkt en begroot. Zoals in de tabel verder is te zien zijn ook de doelen c.q. uitgangspunten opgenomen en is per gewenste maatregel aangegeven in hoeverre deze bijdraagt aan het gewenste doel.

Uit de stresstest tot 2050 blijkt dat er in Rijswijk beperkt kans is op een waterdiepte van 20 cm of meer na extreme neerslag. De meeste kwetsbare gebieden zijn de Plaspoelpolder, Kleurenbuurt, Stationskwartier en Te Werve. Alomvattend is de

De gebieden Plaspoelpolder, In de Bogaard en Oud-Rijswijk scoren binnen Rijswijk het slechts op het themahittestress. Er zijn diverse maatregelen tegen hitte (en wateroverlast) te bedenken. Om effectief te zijn zullen de maatregelen zowel op 40

openbaar terrein als particulier terrein genomen moeten worden. Daarom heeft gemeente Rijswijk het convenant Klimaatadaptief Bouwen ondertekend. Hierbij is ook een programma van eisen opgesteld voor nieuwbouw. Rijswijk stelt zich ten doel voor iedere bewoner en werknemer binnen 300 meter een koelteplek beschikbaar te stellen. Dit kan door het aanleggen van raingardens, groene-gevel projecten (2 straatklinkers gemeentelijk trottoir eruit en in samenwerking met bewoners groen aanleg), het aanleggen van meer plantsoenen en publiek groen of het stimuleren van multifunctioneel gebruik van maatschappelijk vastgoed (groen-blauwe schoolpleinen, sportterreinen, etc.). Het vergroten van de bergingscapaciteit van water is in Rijswijk niet dusdanig urgent dat daarvoor specifieke maatregelen moeten worden gedefinieerd. Wel is het van belang dat bij herinrichting van gebieden en openbare ruimte er meer bergingscapaciteit wordt aangebracht.

een subsidie. Ook zal er een definitie moeten komen voor de term kosten neutraal. De rol en kosten voor de gemeente zijn buiten de huidige begroting voor de bestuurlijke opdracht energietransitie nog onbekend. Type maatregel: efficiënte inzet bodemenergie

Verder speelt op het thema van circulariteit het project hergebruik water Pasgeld. De gemeente gaat onderzoeken of ze in Pasgeld, samen met Dunea, het waterverbruik kunnen terugdringen (o.a. door hergebruik van regenwater).

De gemeente Rijswijk wil inzicht in de potentie en de risico’s bij de inzet van bodemenergie ten behoeve van de energietransitie voor de gebouwde omgeving. Omdat er steeds vaker gebruik gemaakt gaat worden van bodemenergie is het ook zaak om hierop te kunnen sturen middels een bodemenergieplan. Het doel van het bodemenergieplan is om op basis van de lokale geohydrologie en de huidige en toekomstige energiebehoefte een aantal regels op te stellen. Deze regels dienen ertoe dat de inzet van de bodem efficiënt wordt benut en bodemenergiesystemen optimaal worden ingericht. Deze regels omvatten aanvullende vereisten aan de toekomstige vergunningaanvragen en aanleg van systemen. De kosten voor het opstellen van een bodemenergieplan bedragen ongeveer 15.000 euro per aangewezen gebied.

Ontwikkelpunten/verbeterpunten langere termijn

Type maatregel: opwek duurzame elektrische energie

Op het gebied van de energietransitie spelen diverse ontwikkelpunten en type maatregelen. Ook spelen er ontwikkelpunten op gebied van klimaatadaptatie. Hieronder worden deze nader toegelicht.

In een motie van 15 juni 2021 is aangenomen dat er in Rijswijk in het kader van de RES niet gezocht wordt naar zoekgebieden voor windmolens. Hiermee blijft voor de duurzame opwek van elektrische energie slechts de toepassing van zonnepanelen over. In de opzet van het uitvoeringsplan opwek duurzame elektriciteit wordt ingezet op het toepassen van zonnepanelen op daken van: particuliere woningen, VvE’s, corporaties, bedrijven, scholen, sportverenigingen, overheidsgebouwen en gemeentelijk vastgoed. Daarbij zal er ook ingezet worden op overige ruimtes zoals parkeerplaatsen en zonnevelden. Om zonnepanelen te bevorderen worden lokale energiecorporaties ondersteund en wordt de mogelijkheid tot een duurzaamheidslening voorbereid.

Type maatregel: gebouwde omgeving aardgasloos maken De Transitievisie Warmte is opgesteld waarin is beschreven hoe stapsgewijs richting 2050 welke wijken op welke wijze worden afgeschakeld van het aardgas. De wijken van Rijswijk zijn opgedeeld in 3 perioden, warmteclusters West voor 2030, warmtecluster Midden na 2030 en warmtecluster Oost na 2040. Eerste begrotingen tonen aan dat het aargasvrij maken van wijken nog niet kostenneutraal kan worden uitgevoerd. Er wordt een plan van aanpak gemaakt om in aanmerking te komen voor 41

Type maatregel: klimaatadaptatie

Onderzoeksopgaven en gemeentelijk processen

In het Uitvoeringsplan Klimaatadaptief Rijswijk zijn 6 ambities benoemd waaraan dit project een bijdrage moet leveren. Deze zijn:

Voor de hiervoor beschreven type maatregelen voor de energietransitie spelen verschillende opgaven en processen.

1. Alle nieuwbouwprojecten in Rijswijk die vanaf 2022 in voorbereiding starten, worden klimaatadaptief ontwikkeld conform ‘Het convenant bouw adaptief ZuidHolland’. 2. Bij alle niet individueel particuliere renovatie- en transformatieprojecten binnen Rijswijk worden vanaf 2022 minimaal twee klimaatadaptieve doelvoorschriften voorgeschreven waaronder tenminste één voor het thema hitte (andere zijn wateroverlast, biodiversiteit, droogte, overstroming of bodemdaling); 3. Bij alle gemeentelijke vervangingsopgaven zijn vanaf 2022 verkoelende en waterbergende maatregelen de standaard; 4. Van het verhardde oppervlakte is in 2027 minimaal 0,6 ha ontsteend en vervangen door groen ten opzichte van 2021 en in 2030 1 ha; 5. Voor 60% van de inwoners en werknemers in Rijswijk is er in 2027 binnen 300 meter een koele plek (conform definitie kennisportaal klimaatadaptatie en in 2030 voor 100% van de inwoners en werknemers; 6. Vanaf eind 2022 wordt de voortgang van klimaatadaptatie in de projecten jaarlijks gemonitord doormiddel van voortgangsrapportage en dit wordt gebruikt als communicatiemiddel.

Type maatregel: gebouwde omgeving aardgasloos maken De transitievisie Warmte is opgesteld met de kennis van nu en wordt periodiek (5 jaarlijks) bijgesteld indien nieuwe inzichten hier aanleiding toe geven. De start zal gemaakt worden in warmtecluster West met het aanleggen van een warmtenet in de wijken Presidentenbuurt, Ministerbuurt, Stervoorde en Hoekpolder. De rol van de gemeente is hierin nog niet vastgesteld, ook is de invoering van het nieuwe wetsvoorstel voor de Wet Collectieve Warmtevoorziening, ook wel Warmtewet 2 genoemd uitgesteld en wordt niet voor 2023 aan de Tweede Kamer aangeboden. Het doel van de nieuwe Warmtewet is om de groei en verduurzaming van collectieve warmtesystemen in de gebouwde omgeving te faciliteren door een heldere rolverdeling, transparante tarieven, verscherpte eisen voor leveringszekerheid en het zekerstellen van verduurzaming. “Door het aanleggen van een warmtenet ontstaan veel kansen voor andere beleidsuitgangspunten dan specifiek de energietransitie. Wanneer wegen open worden gebroken kan dit gecombineerd worden met een herprofilering van de weg. Daarmee kan meer ruimte geboden worden voor fietsers, voetgangers, groen en waterberging, waarmee weer doelen als tegengaan van hittestress, betere luchtkwaliteit, een lagere geluidsbelasting, meer biodiversiteit, meer klimaatbestendigheid en ruimte voor ontmoeten gerealiseerd kunnen worden.

Bij de verdere uitwerking van de energietransitie is het dus van belang om nadrukkelijk in beeld te brengen welke kansen binnen andere beleidssectoren benut kunnen worden.“

Voor Bogaard Stadscentrum worden in het openbare gebied klimaatadaptieve maatregelen bedacht. Omdat de ontwikkelaars (nog) niet gedwongen kunnen worden om klimaatadaptief te bouwen is het afwachten wat de ontwikkelaars gaan doen. In het Havengebied komen de eerste plannen van ontwikkelaars binnen die klimaatadaptief meedenken. Er is daar relatief minder openbaar gebied, maar die zal zo klimaatadaptief mogelijk worden ingericht.

Type maatregel: verduurzamen woningvoorraad

Type maatregel: klimaatadaptatie

Met het team vergunningen wordt geïnventariseerd of er mogelijkheden zijn om het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen voor grondgebonden woningen eenvoudiger, dan wel vergunningsvrij, te maken. Er wordt o.a. gekeken naar het plaatsen van het buitendeel van een warmtepomp aan de gevel, toepassen van buitenisolatie of zonnepanelen.

Op het gebied van waterkwaliteit- en kwantiteit zijn er geen urgent problemen. Verbeteringen aan de waterbeheersing/watersysteem zijn echter wel aan te raden om ook op de langere termijn klimaatbestendig te blijven en worden daarom toegepast wanneer deze gecombineerd kunnen worden met regulier werk zoals nieuwbouw, herinrichting van wegen of vervanging van riolering die aan het einde van de levensduur zit. Aanvullend hierop wordt op diverse punten nog onderzoek gedaan naar verbeterpunten/knelpunten:

Met de woningbouwcorporaties worden jaarlijks de prestatieafspraken gemaakt. Ook vanuit de energietransitie is er intensief overleg met de woningbouwcorporaties over het verduurzamen van hun woningvoorraad. De Transitie visie Warmte is in samenspraak gemaakt.

•

Type maatregel: Efficiënte inzet bodemenergie

•

Voor “Bogaard Stadscentrum” is een bodemenergieplan opgesteld. Dit plan kan worden gebruikt als onderlegger voor het vastleggen van een interferentiegebied om de regels juridisch te verankeren. Met het bodemenergieplan van “Bogaard Stadscentrum” zullen de vervolgstappen worden gezet om het gebied als interferentiegebied te laten aanwijzen en hierover af te stemmen met de Provincie Zuid-Holland en de omgevingsdienst Haaglanden. Parallel hieraan wordt er geïnventariseerd welke gebieden nog meer als interferentiegebied in aanmerking komen.

•

Type maatregel: opwek duurzame elektrische energie Het uitvoeringsplan opwek duurzame elektriciteit moet nog worden ontwikkeld en vastgesteld door de raad.

•

In het vigerende rioleringsplan staan alle opgaven voor de komende vijf jaar benoemd. Voor de langere termijn dient nog te worden onderzocht wat de opgave is. De hoeveelheid oppervlakte water in Rijswijk is voldoende. Later dit jaar verschijnen echter nieuwe rapporten van het IPCC en KNMI. Op basis van deze rapporten dient de opgave voor de langere termijn opnieuw te worden bepaald. Er moet sowieso compensatie komen als er onverhard/ groen verdwijnt in Rijswijk. Opgaven op gebied van waterkwaliteit staan goed opgenomen in het waterrioleringsplan. Op het gebied van Kader Richtlijn Water (KRW) is al veel gedaan, maar er is nog wel een kwaliteitsslag nodig voor ‘overig water’ dat niet onder KRW valt. Voor het lokale water kan onderzocht worden wat er mee gedaan kan worden, bijvoorbeeld binnen een pilot watersysteemanalyse. In Rijswijk zijn veel duikers aanwezig die erg lang zijn met daarin ‘dood’ water, bijvoorbeeld onder de Beatrixlaan. Binnen de voorziene herinrichting van de Prinses Beatrixlaan (definities ontwerp wordt eind 2022 verwacht) is het plan om ook de problematiek met de duikers aan te pakken. Het waterzuiveringssysteem is modern, maar zit naar verwachting rond 2035 wel aan zijn maximale capaciteit.

Op het gebied van hittestress kan Rijswijk onderzoek doen naar plaatsing van watertappunten. 43

3.6

Bereikbaar en veilig Rijswijk

Knelpunten

maatregel aangegeven in hoeverre deze bijdraagt aan het gewenste doel.

Voor het thema Bereikbaar en veilig Rijswijk zijn de volgende doelen c.q. uitgangspunten gedefinieerd:

Om verdere stedelijke verdichting en nieuwe prettige woonmilieus te faciliteren is het noodzakelijk om anders om te gaan met verkeer en vervoer in de openbare ruimte. Uit de verkenningen die gedaan zijn voorafgaand aan het opstellen van het Mobiliteitsprogramma werden knelpunten voor het autoverkeer geconstateerd (rekenend met gegevens van 2016 met een vooruitblik op 2040, inclusief snelwegen, zie tabel hieronder). Die knelpunten zijn op de plaatsen waar we ze nu vaak al jaren herkennen, met name bij de A4 en de Plaspoelpolder. Zonder inzet en positieve effecten van het veranderen van het mobiliteitssysteem én de mobiliteitskeuzes worden de knelpunten niet kleiner. Die inzet is onderdeel van het Mobiliteitsprogramma, de modal shift of mobiliteitstransitie met het STOMP principe van ordening. Met die inzet, ook bij regiogemeenten Delft en Den Haag, is het mogelijk om de groei, die onder meer veroorzaakt wordt door verstedelijking, door verdeling over alle vervoerssoorten beter op te vangen.

• • • • • •

De mens centraal en STOMP als ordeningsprincipe. Verdeling van de mobiliteitsbehoefte over de verschillende vervoerssoorten Wijken verbinden op een lokaal en regionaal niveau Verkeershinder en doorgaand verkeer verminderen Parkeren als onderdeel van de mobiliteitsmix samen met fiets, OV en deelauto Verkeersveiligheid verbeteren Gebruik van innovaties en experimenten

De opgave voor Rijswijk op het gebied van mobiliteit is het vinden van een nieuw evenwicht tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in een stad die groeit. Dit kan door het mobiliteitssysteem én de mobiliteitskeuzes te veranderen, de mobiliteitstransitie. Rijswijk en omliggende gemeenten groeien tenslotte de komende jaren flink, waardoor het ook steeds drukker wordt in het verkeer. Ook krijgt de stad te maken met negatieve effecten van mobiliteit: toenemende verkeersonveiligheid, slechte luchtkwaliteit en geluidshinder. Binnen deze thema’s zijn ook in de huidige situatie al knelpunten en kwetsbare gebieden aanwezig. Belangrijke knelpunten en aandachtsgebieden zijn onder andere de stationsomgeving Station Rijswijk, een nieuw Station Rijswijk Buiten, de entrees van de stad (waar relatief veel doorgaand verkeer rijdt) en de blackspots op gebied van verkeersveiligheid. Het algemene uitgangspunt voor maatregelen van de gemeente is een gebiedsgerichte aanpak. Gewenste kortetermijnmaatregelen In de tabel staan de gewenste korte termijn maatregelen. Voor deze maatregelen geldt dat die nog nader moeten worden uitgewerkt en begroot. Zoals in de tabel verder is te zien zijn ook de doelen cq uitgangspunten opgenomen en is per gewenste

Verplaatsing per vervoerwijze. Bron: concepten tbv AnalyseAtlas (studio Bereikbaar, 2021)

Meer dan voorheen dient daarom ingezet te worden op gebruik van de (elektrische) fiets voor verplaatsingen op kortere afstand en ‘openbaar vervoer plus fiets’ voor langere afstanden. Om verkeersdeelnemers hiertoe te verleiden dienen fietsverbindingen en -voorzieningen verbeterd te worden. OV-diensten dienen frequenter aangeboden te worden en waar mogelijk dient de lijnvoering meer rechtstreeks en dus sneller te worden. Ook dient voldoende aandacht besteed te worden aan kwalitatief hoogwaardige overstapmogelijkheden tussen dezelfde en verschillende vormen van vervoer: OV-OV, fiets-OV, auto-OV.

Het Station Rijswijk wordt beschouwd als de spin in het web van de mobiliteitstransitie in Rijswijk. De gemeente wil niet alleen de kwaliteit van het Station zelf verbeteren, maar ook bijvoorbeeld betere looproutes realiseren tussen station en werklocaties zoals de Plaspoelpolder. Naast ruimtelijke verbeteringen gaat het bij het station ook om de verbetering van het dienstenpakket en deelmobiliteit. De gemeente wil ruimte bieden voor servicediensten als fietsenhuur- en reparaties. Er wordt verder gekeken naar een extra busverbinding richting Rijswijk Buiten (totdat een station Rijswijk Buiten is gerealiseerd) en de barrièrewerking S.W. Churchillaan is een aandachtspunt.

Gelijktijdig gaan we door met het herinrichten van onze relatief brede (doorgaande) wegen, zodanig dat ze verkeersveiliger en minder een barrière tussen wijken en voorzieningen worden. Voorbeelden zijn de Geestbrugweg, Prinses Beatrixlaan, Lange Kleiweg, Kesslerpark, Lindelaan, Generaal Spoorlaan, Schaapweg en Sir Winston Churchilllaan. Dit doen we niet van de ene op de andere dag, maar tussen nu en 2040 en samen met omwonenden en gebruikers. Dat zijn onderwerpen voor een langetermijnagenda. We streven naar werk-met-werk maken en medefinanciering. Tot de andere kijk op mobiliteit en het STOMP ordeningsprincipe in de gebiedsontwikkelingen hoort ook het faciliteren van (openbare of gebouwde) parkeerplaatsen aan de randen van verkeersluwe woongebieden en het stimuleren van deelmobiliteit. Ook voor de steeds ouder wordende inwoners moet er goed vervoer zijn waarbij ze van huis tot huis vervoerd kunnen worden met rollator/ scootmobiel. Een eerste maatregel waar nu op ingezet wordt is een pilot voor een (hub van) deelscooters. Voor woningcorporaties geeft dit een oplossing op gebied van stalling en parkeren en daarmee leefbaarheid van complexen.

In sommige wijken is er meer behoefte om het parkeren strenger te reguleren dan in andere wijken. Een gedifferentieerd parkeerbeleid waarmee o.a. rationeel autobezit gestimuleerd kan worden en een efficiënter gebruik van de openbare ruimte is wenselijk. Hiermee ontstaat ruimte voor meer groen en verblijfskwaliteit. De specifieke regelingen omtrent parkeren moeten nog nader worden uitgewerkt en bestuurlijk worden vastgesteld. Er is een ambitieuze inventarisatie gemaakt voor hoofdfietsroutes en fietsparkeren met in totaal 55 maatregelen tot 2040. Deze inventarisatie wordt onderdeel van het Fietsplan 2022 – 2040, dat later in 2022 een prominente plek krijgt in de Uitvoeringsagenda van het Mobiliteitsprogramma. Er zijn goede kansen voor medefinanciering door Rijk en regio. Binnen deze inventarisatie worden prioriteiten gesteld voor de korte – middellange – lange termijn. Voor de korte termijn, binnen 5 jaar, is bijvoorbeeld de fietsroute over de Sammersweg en de Jan Thijssenweg in beeld (en financieel opgenomen) en ook de “fiets-ecoducten” over de A4. In de verdere prioritering is het wenselijk te kijken naar de extra fietskilometers die worden gegenereerd met nieuwe fietsverbindingen of het kwalitatief verbeteren van bestaande fietsverbindingen (snelle fietsroutes).

Het lijkt voor de hand te liggen dat prioritering gezocht wordt in de verbindingen van en naar stations (Rijswijk Buiten, maar ook Delft en Holland Spoor) en specifiek tussen de stations en werkgebieden zoals Kesslerpark en Plaspoelpolder. Een belangrijke verbetering valt te halen in de

Op basis van het Mobiliteitsprogramma is een reeks (nader uit te werken) maatregelen geïnventariseerd, in subthema’s. Onder subthema ‘Meer OV. Aantrekkelijke haltes, met voorzieningen als stalling’ is een reeks van nader uit te werken maatregelen geïnventariseerd, zoals kwaliteitsverbetering Station Rijswijk en meer OV lijnen en verbindingen.

Onderzoeksopgaven en gemeentelijk processen

vermindering van wachttijden bij kruisingen. Vanuit oogpunt van gezondheid zou in de prioritering ook gekozen kunnen worden voor focus op aandachtswijken als het gaat om fiets en wandelpaden.

Eind december 2021 is het Mobiliteitsprogramma Rijswijk 2040 vastgesteld. Hierin staan de 3 doelstellingen en 7 uitgangspunten voor de toekomst. De doelstellingen zijn: 1. Bereikbaar; 2. Leefbaar; 3. Veilig. Dit programma (“waarom”) is de basis voor nadere uitwerking in een mobiliteitsstrategie (“hoe”) en Uitvoeringsagenda (“wat”). Deze staan gepland na de verkiezingen in de nieuwe bestuursperiode. Dan wordt uitgewerkt hoe we de doelstellingen en ambities gaan behalen en wat daar voor nodig is. Het gaat om:

Voor ‘meer te voet’ is een voetgangersbrug tussen Parkrijk en Sion opgenomen. Binnen het subthema ‘verkeersveiligheid’ ligt er een opgave om wegen te herinrichten en/of wegen af te waarderen van 50 naar 30 km/h, het aanleggen van schoolzones en het laten plaatsen van flitspalen. Er is een aantal blackspots en gevaarlijke wegvakken geïdentificeerd die met prioriteit geagendeerd kunnen worden. De Prinses Beatrixlaan is sterk vertegenwoordigd als het gaat om ongevallen. Hier vinden de meeste ongevallen plaats op wegvakken en kruispunten. Op de Sir Winston Churchilllaan zijn de afgelopen drie jaar de meeste gewonden gevallen. Vooral op geregelde kruispunten met VRI’s vinden opvallend veel ongevallen plaats. De ventweg van de Burgemeester Elsenlaan en de Geestbrugweg tussen de kruisingen met de Haagweg en Geestbrugkade tenslotte vallen op vanwege het hoge aantal gewonden. Het gaat voornamelijk om ongevallen waar fietsers of bromfietsers bij betrokken zijn. Opgemerkt moet worden dat de aanpak van verkeersveiligheid slechts ten dele in de inrichting gezocht kan worden, een groot element is preventie, educatie en handhaving, dus meer de gedragskant.

•

• • • •

Ontwikkelpunten/verbeterpunten langere termijn Zoals genoemd zijn veel maatregelen onderdeel van een langetermijnaanpak. De kortetermijnmaatregelen en de langetermijnmaatregelen zijn daarmee grotendeels van dezelfde aard. Bij ruimtelijke ontwikkelingen kan worden vooruitgelopen door ontwikkelaars te verplichten om deelauto’s aan te bieden op eigen perceel en ruime, goed toegankelijke fietsenstallingen aan te leggen. Ook dient gestimuleerd te worden dat door initiatiefnemers parkeren op afstand wordt toegepast, bijvoorbeeld in een geclusterde parkeervoorziening aan de rand van de buurt, in de nabijheid van een uitvalsweg.

structuren (voet, fiets, OV en auto). Een grote potentiële OV structuurwijziging zit in de City-sprinter concept. Hieraan wordt gewerkt wordt door rijk en regio. Dit zou de bereikbaarheid van Rijswijk via OV sterk verbeteren en het concept is mogelijk een voorwaarde is voor de realisatie van station Rijswijk Buiten (hoewel nu pogingen ondernomen worden om dit station naar voren te trekken in de planning). dossiers (verbreding A4, HOV CID Binckhorst, Beatrixlaantunnel, et cetera), gebiedsontwikkelingen (Bogaard Stadcentrum, Kesslerpark, Havenkwartier, et cetera), beleid (parkeren, verkeersveiligheid, kader 50/30, et cetera), herinrichting van woonwijken.

4. MAATREGELENKAART

Maatregelenkaart: Alle thema’s

4. MAATREGELENKAART

In dit hoofdstuk wordt op basis van voorgaande beleidsanalyse de maatregelenkaart op hoofdlijnen gepresenteerd. Het gaat hier om maatregelen waarvan het gewenst is die binnen 5 jaar op te starten. Op deze kaart staan voor het merendeel een(selectie) van de korte termijn maatregelen per beleidsthema uit hoofdstuk 3. De huidige maatregelenkaart is een momentopname en een levend document. Zoals in hoofdstuk 3 is toegelicht zijn nog niet voor alle (sub)thema’s al maatregelen zo concreet dat ze op de maatregelenkaart voor de komende 5 jaar kunnen worden gezet, bijvoorbeeld omdat er nog analyses dienen te worden uitgevoerd of beleid voor de komende jaren dient te worden vastgesteld. De maatregelenkaart is het best online te raadplegen in de GIS omgeving. In deze dynamische kaart kunnen de verschillende maatregelen per thema, in combinatie met nieuwbouw plannen, of in de tijd bekeken worden. Door een maatregel te selecteren op de kaart, kan men de achterliggende gegevens inzien. In deze omgeving is ook een monitor opgenomen. De afbeelding hier opgenomen zijn screenshots daarvan.

Maatregelenkaart: Aantrekkelijk en gezond Rijswijk

Maatregelenkaart: Groen en natuurlijk Rijswijk

Maatregelenkaart: Ondernemend en beleefbaar Rijswijk

Maatregelenkaart: Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk

Maatregelenkaart: Bereikbaar en veilig Rijswijk

Maatregelenkaart: Alle thema’s en informatie over woningbouw programma, bedrijfsruimte en detailhandel

5. ONTWIKKELKAART

LEGENDA 1. Aantrekkelijk en gezond Rijswijk Nieuwe wijken verbinden met centra en voorzien van hoogfrequent OV Barrièrewerking opheffen Versterken van bestaande centrale plekken met ruimte voor ontmoeting en voorzieningen Nieuwe centrale plekken maken met ruimte voor ontmoeting en voorzieningen 2. Groen en natuurlijk Rijswijk Groen verbindingen en plekken versterken Behouden en versterken van boomstructuur Blijven investeren in kwaliteit van groene openbare ruimtes (met waarde voor natuur, recreatie, cultuurhistorie, bereikbaarheid, klimaat adaptatie) 3. Ondernemend en beleefbaar Rijswijk Historische (Oud Rijswijk) en moderne (Bogaard) stadscentra (versterken en transformatie van winkelgebieden) Ontwikkeling van Campus Kesslerpark Identiteits bepalend gebied Verbindende stadsboulevard 4. Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk a. b.

Hittestress en wateroverlast tegengaan door vergroening in (a) bestaande wijken en (b) bedrijventerreinen Bij herstructurering: verduurzaming van de openbare ruimte en woningvooraad Investeren in duurzaam energie in nieuwbouw

5. Bereikbaar en veilig Rijswijk Kwaliteitsimpuls Station Rijswijk en omgeving verdichten en verbinden; voor en na transport op orde Nieuw station RijswijkBuiten, verbonden met de omgeving Geen doorgaande verkeer HOV haltes voorzien van fietsenstallingen en deelmobiliteit (inc. hub bij Havenkwartier) Studies naar nieuwe HOV verbindingen Langzaamverkeer routes en verbindingen verbeteren/ uitbreiden (aandacht voor snelle routes naar stations) Nieuwe LV brug; Nieuwe LV tunnel Weg afwaarderen (auto’s), opwaarderen LV en OV (oversteekbaarheid, vergroenen, fiets- en voetpaden etc.), verbeteren verkeersveiligheid Ondertunneling Pr. Beatrixlaan Toekomstige ontwikkelingen

Nieuwbouw/transformatie; ontwikkelveld

5. ONTWIKKELKAART

De ontwikkelkaart plaatst de actuele en toekomstige groei en ontwikkeling in een samenhangend perspectief. De ontwikkelkaart bouwt voort op de stadsvisie en de sectorale beleidsdocumenten.

Op de lange termijn zijn diverse ontwikkelopgaven te onderscheiden die hand in hand gaan met de kwantitatieve ontwikkeling van de stad. Deze opgaven hangen ook sterk met elkaar samen en zijn grotendeels niet los van elkaar te zien.

Het is van belang de sterke groei van Rijswijk te laten aansluiten op en te laten bijdragen aan de belangrijke beleidsdoelstellingen van de stad. Uit de beleidsanalyse is gebleken dat er diverse langetermijn-ontwikkelpunten/verbeterpunten zijn, die niet dusdanig concreet zijn uitgewerkt dat er concrete kortetermijnmaatregelen uit te destilleren zijn, maar wel een duidelijke rode draad laten zien hoe Rijswijk zich over een lange periode kwalitatief kan ontwikkelen. Dit is verbeeld op de ontwikkelkaart. De ontwikkelkaart is daarmee ook een bouwsteen voor de omgevingsvisie en een hulpmiddel op basis waarvan komende jaren kortetermijnmaatregelen gedefinieerd kunnen worden voor de maatregelenkaart. Het laat ook zien hoe deze maatregelen passen binnen een grotere structuur.

Ten eerste, de sterke verdichting van het stedelijk gebied van Rijswijk heeft een tegenhanger nodig in de vorm van beleefbaar en bruikbaar groen. Rijswijk heeft veel groen, maar dat wil niet zeggen dat dit altijd kwalitatief hoogwaardig groen is of dat het groen makkelijk te bereiken en voldoende toegankelijk is. Investeren in verbindingen, bruikbaarheid, aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van het bestaande groen is daarvoor noodzakelijk. Rijswijk is onlosmakelijk onderdeel van een grotere metropolitane regio. Herkenbaarheid en een duidelijk profiel is daardoor niet altijd vanzelfsprekend. Dit is echter wel van belang om binding en identiteit te versterken. Een sterke identiteit kan de betrokkenheid van inwoners met de plek waar ze wonen vergroten. Dit heeft niet alleen een sociale meerwaarde maar ook een mogelijke economische meerwaarde zoals bijvoorbeeld een sterkere binding met de lokale ondernemers en een sterker vestigingsmilieu. Het ruimtelijk samenbinden van krachtige nieuwe en oude kwaliteiten zoals de landgoederenzone, Oud Rijswijk, Bogaard Stadscentrum, het stationsgebied met de nieuwe ontwikkelingen in de Plaspoelpolder waaronder Kesslerpark en het Havenkwartier, kan zorgen voor een krachtig herkenbaar centraal stedelijk gebied met een sterke Rijswijkse identiteit.

In de Stadsvisie 2030 is vastgelegd dat de Stadsas zich zal ontwikkelen tot een modern stedelijk gebied. Deze ontwikkeling kan echter niet op zichzelf gezien worden. De Stadsas moet samen met de bestaande wijken een divers en samenhangend aantrekkelijk gebied gaan vormen. Dit betekent dat er naast de nieuwe gebiedsontwikkelingen in de Stadsas ook opgaven liggen om de bestaande wijken en buurten met de Stadsas te verbinden. Naast een kwalitatief hoogwaardige/ duurzame en uitgebalanceerde woningvoorraad met voldoende voorzieningen en banen betekent dit ook investeren in het publieke domein door de verblijfswaarde, bereikbaarheid en veiligheid te vergroten en milieu en geluidshinder te verminderen.

De groei van de regio als geheel en van Rijswijk daarbinnen zorgt voor een toename aan mobiliteit. Dit staat op gespannen voet met bovenstaande ambities als dit leidt tot meer verkeerswegen, asfalt en grotere kruisingen. Onder andere daarom is het van belang om mee te bewegen in de mobiliteitstransitie. Minder auto en meer alternatieve vormen van vervoer. Zeker voor de lokale verkeersbewegingen binnen Rijswijk. Versterken van het OV netwerk in samenhang met allerlei vormen van mobiliteit is van belang. Een mogelijkheid die verder onderzocht dient te worden is om bepaalde wegen te downgraden voor wat betreft het autoverkeer en gelijktijdig te investeren in een systeem van deelmobiliteit, stallingen, veilige routes e.d. Tot slot gaat vooruit kijken vanzelfsprekend over toekomstbestendigheid en duurzaamheid. Alleen al het loskoppelen van het gas (nu nog sneller gewenst door de oorlog in Oekraïne) zorgt ervoor dat iedereen zal moeten meedoen met de energietransitie. Maar ook de effecten van klimaatverandering worden steeds meer zichtbaar en daarmee is klimaatadaptatie een onontkoombaar thema. De bovenstaande redeneerlijnen van de ontwikkelkaart is samen te vatten en uit te splitsen in de vijf onderstaande samenhangende perspectieven: 1. 2. 3. 4. 5.

Aantrekkelijk en gezond Rijswijk Groen en natuurlijk Rijswijk Ondernemend en beleefbaar Rijswijk Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk Bereikbaar en veilig Rijswijk

Toekomstige ontwikkelingen

Nieuwbouw/transformatie; ontwikkelveld

Aantrekkelijk en gezond Rijswijk Dit thema speelt op verschillend schaalniveaus, van buurt tot stad en gaat over bestaande wijken, transformatiegebieden en nieuwe toevoegingen, maar vooral de relatie daartussen. De aantrekkelijke woonstad gaat uit van een samenbindende publieke ruimte die wijken met elkaar verbindt. Een publieke ruimte die een hoge verblijfswaarde heeft en ruimte geeft voor ontmoeting, spelen, recreëren en verplaatsen. Juist ook met toevoeging van nieuwe woningen is het belangrijk dat Rijswijk als geheel een kwalitatieve aantrekkelijke woonstad is. Dit betekent dat de volgende aspecten daarin ontwikkeld en versterkt moeten worden: •

•

De lange verbindende lijnen zijn ook de drukke verkeerwegen zoals de Churchillaan en de Beatrixlaan. Daardoor werken ze op het lokale niveau als scheiding in plaats van verbinding. Voor een aantrekkelijke woonstad is het belangrijk dat deze lijnen samenbindende ruimten gaan worden. Een boulevard in plaats van een verkeersader. De nieuwste woongebieden van Rijswijk Buiten kunnen sterker verbonden worden met het bestaande Rijswijk. De grote parken aan de zuidzijde van de A4 vormen een aantrekkelijke omgeving. Een sterke koppeling met de rest van de stad zorgt dat deze parken door meer inwoners gebruikt kunnen worden. Dit betekent dat er ingezet moet worden op de goede verbindingen op langzaam verkeersniveau die de barrière werking van o.a. de A4 minimaliseren. Dit bevordert het ‘delen’ van voorzieningen aan beide zijden van de A4. Detailhandel, horeca, banen aan de ene kant van de A4 en parken/sportvoorzieningen aan de andere kant. Het bevordert ook de sociale cohesie en zorgt ervoor dat Rijswijk Buiten en haar inwoners meer onderdeel worden van de stad.

•

Desondanks zijn in zekere mate ook voorzieningen nodig binnen Rijswijk Buiten. Rijswijk Buiten wordt daarmee een sterker samenhangend deel. Belangrijk daarvoor is dat voor ontwikkeling Pasgeld en in de toekomst de TNO locatie de nodige langzaamverkeersverbindingen worden gerealiseerd die ervoor zorgen dat in Rijswijk Buiten een sterke onderlinge samenhang ontstaat.

•

De verschillende wijken met onderscheidende voorzieningencentra vormen gezamenlijk de aantrekkelijke stads en woonwijken. Ontmoeting in wijken is van belang voor een goed en prettig samenwonen en leven. De voorzieningencentra kunnen daarvoor van grote betekenis zijn. Dit betekent voor de ontwikkelingen langs de Stadsas, dat die goed verbonden moeten zijn met de omliggende centra. Dat er naast winkels voldoende voorzieningen aanwezig zijn op loop en fietsafstand (bijvoorbeeld deels in de bestaande centra). Denk hier aan scholen, kinderopvang, huisartsen, apotheken e.d.

•

Ruimte voor sporten zal voldoende aanwezig moeten zijn en makkelijk bereikbaar. De nieuwe ontwikkelingen leiden tot de behoefte om een aantal binnensportlocaties verder uit te breiden. Op de lange termijn onderzoeken we of aan de andere kant van de A4 een sporthal gerealiseerd kan worden.

•

De komende tijd is de capaciteit aan buitensportlocaties voldoende. Er ligt vooral een opgave om het informele sporten en bewegen goed te koppelen aan de nieuw locaties. Dus goede loop en fietsroutes met omliggende groengebieden en sportlocaties.

LEGENDA

2. Groen en natuurlijk Rijswijk Groen verbindingen en plekken versterken Behouden en versterken van boomstructuur Blijven investeren in kwaliteit van groene openbare ruimtes (met waarde voor natuur, recreatie, cultuurhistorie, bereikbaarheid, klimaat adaptatie)

Toekomstige ontwikkelingen

Nieuwbouw/transformatie; ontwikkelveld

Groen en natuurlijk Rijswijk De sterke groei en ontwikkeling van Rijswijk vraagt ook om een groene tegenhanger in de vorm van een sterk groen/blauwcasco waarmee de stad een krachtig en onderscheidend woonprofiel kan eigen maken.

In de richting parallel aan het spoor is het van belang om de groene lange lijnen die de Landgoederenzone verbinden met het Wilhelminapark/Elsenburgerbos te versterken. Lange lijnen als de Beatrixlaan, NS spoorlijn, Lange Kleiweg en de Vliet ontwikkelen tot sterke groene verbindende lijnen. Samen met directe verbindingen tussen wijken en parken. Het Groene Assenkruis van de Plaspoelpolder bestaat in Noord Zuid richting uit een groene route die de Landgoederenzone verbindt met het Elsenburgerbos. Hiermee worden de nieuwe ontwikkelingen mentaal en fysiek gekoppeld aan de groene kwaliteiten van Rijswijk.

Rijswijk behoort samen met Delft volgens een recent onderzoek tot de groenste gemeenten van Nederland. Dat is een mooie startpositie. Maar dat wil niet zeggen dat al het groen even toegankelijk is, een betekenisvolle kwaliteit heeft, geschikt voor recreatief gebruik is, bijdraagt aan natuurontwikkeling, voldoende klimaatadaptief is etc.

Op deze manier ontstaat er een samenhangend groen Rijswijk waar de grote groenstructuren beeldbepalend zijn en onderdeel vormen van de woonkwaliteit van Rijswijk als geheel en een verbindende drager vormen voor de nieuwe ontwikkelingen rond de Stadsas.

Het is daarom van belang het bestaande groen tot een samenhangend groen raamwerk te vormen dat de grote groene identiteitsdragers met elkaar verbindt. Dat de verbinding maakt met de regionale groenstructuur. Dat onderdeel is van een krachtig routestelsel. Dat helpt bij het tegengaan van hittestress en draagt bij aan een natuurinclusieve ontwikkeling van Rijswijk in de regio. Op deze manier sluiten de nieuwe ontwikkelingen rond de Stadsas aan op de aanwezige kwaliteiten.

Samengevat kan gesteld worden dat het groene casco de woonkwaliteit verbetert, uitnodigt tot meer bewegen, zorgt voor gezondere lucht, belangrijk is voor klimaatadaptatie en biodiversiteit en hittestress tegengaat. Cruciale elementen voor de aantrekkelijke woon-/werkstad Rijswijk om te ontwikkelen en daarmee haar identiteit als groenste stad van Nederland verder te verstevigen. Het ontwikkelen, vervolmaken van dit casco creëert daarmee een belangrijke conditie voor de verstedelijkingsopgave van Rijswijk rondom de Stadsas.

Onderzocht moet worden hoe de lange lijnen die vaak al in aanzet een groen karakter hebben verder vergroend kunnen worden. Te onderzoeken is hoe en waar doormiddel van het downgraden van de autofunctie meer groen en verblijfswaarde kan worden toegevoegd. Bomenlanen versterken, groene routes en verblijfsplekken toevoegen. Hiermee ontstaat samen met verschillende (regionale) parken een beeldbepalend groen raamwerk en een versterkt natuurnetwerk. Denk aan de belangrijke assen Generaal Spoorlaan en Churchilllaan. Deze routes hebben de potentie om de groene ‘backbone ‘ van Rijswijk en dragers van de Stadsas te vormen. De transformatie van de Plaspoelpolder vergt een groene inkadering waarvan de Churchilllaan en de Treubstaat de dragers zijn.

LEGENDA

3. Ondernemend en beleefbaar Rijswijk Historische (Oud Rijswijk) en moderne (Bogaard) stadscentra (versterken en transformatie van winkelgebieden) Ontwikkeling van Campus Kesslerpark Identiteits bepalend gebied Verbindende stadsboulevard

Toekomstige ontwikkelingen

Nieuwbouw/transformatie; ontwikkelveld

Ondernemend en beleefbaar Rijswijk Een doelstelling vanuit het economisch beleid is om het economische vestigingsklimaat te versterken en daarmee de werkgelegenheid en het aantal bedrijfsvestigingen minimaal te behouden en te vergroten. Bereikbaarheid, naast de kwaliteit van de bedrijventerreinen staat daarbij hoog op de agenda. Een meer overkoepelend aspect is het creëren van een sterker onderscheidend Rijswijks profiel. Rijswijk als beleefbare identiteit.

De ontwikkelingen rondom de Stadsas vinden deels plaats op voormalige bedrijventerreinen/kantoorlocaties. Een goed evenwicht is van belang. De Plaspoelpolder krijgt woningbouw en stedelijke voorzieningen aan de buitenranden. Dat betekent dat de eisen van het stedelijk gebied in samenhang moeten worden gebracht met de functionele en bereikbaarheidseisen van het bedrijventerrein. Onderzocht moet worden hoe de wens om een samenhangend stedelijk verblijfsgebied te creëren samengaat met de bereikbaarheidseisen van de Plaspoelpolder. Voor het Groene Assenkruis en de Treubstraat is het van belang te kijken hoe de kwalitatieve verbetering en vergroening van de openbare ruimte samengaat met de functionaliteit van bedrijfsvoering. Hoe de verblijfswaarde en ontmoetingsfunctie verbeterd kan worden voor zowel bedrijven als de woningen. Hoe aspecten zoals veiligheid ondersteund worden door sociaal veilige routes tussen de nieuwe stedelijke ontwikkelingen Havenkwartier en Kesslerpark. Hoe de wens van groene recreatieve verbindingen tussen de grote groengebieden Landgoederenzone en Elsenburgerbos samengaan met het functioneren van het bedrijvengebied.

De groei en ontwikkeling die Rijswijk de komende jaren gaat doormaken zorgt ook voor een kans om de krachtigere eigen identiteit te ontwikkelen in de regio. De grote projecten bevinden zich naast Rijswijk Buiten vooral in de Stadsas. Er tekent zich een zone af rondom de Churchilllaan met aan de ene kant historisch Rijswijk en aan het ander uiteinde Bogaard Stadscentrum. De meeste projecten zijn direct of indirect hieraan gekoppeld. De onderlinge verbindingen in dit gebied kunnen versterkt worden door de Churchillaan in te richten als verbindende stedelijke boulevard. Samen met randen van de Plaspoelpolder en het Kessler Park kan er een samenhangend stedelijk gebied ontstaan met een geheel eigen identiteit, opgespannen tussen de historische kern en het nieuwe Bogaard Stadscentrum. Belangrijke kansen en opgaven daarin zijn naast de genoemde projecten vooral ook de ontwikkeling van de stationsomgeving als belangrijke poort en schakel. Toekomstige verdere verstedelijking is met name kansrijk in dat gebied, verder doorzettend langs de Churchilllaan met de transformatie van de bestaande wijken en de rand van de Plaspoelpolder.

LEGENDA

4. Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk a. b.

Toekomstige ontwikkelingen

Nieuwbouw/transformatie; ontwikkelveld

Duurzaam en toekomstbestendig Rijswijk Het groene casco is ook van belang voor de opgaven met betrekking tot klimaatadaptatie en hittestress. Uit de klimaatatlas blijkt dat het probleem van hittestress het grootst is in de Stadsas. Dus het gebied waar de meeste ontwikkelingen en groei van Rijswijk plaatsvindt. Hier wordt al wat aan gedaan in de gebiedsontwikkelingen Bogaard Stadscentrum, Kesslerpark en Havenkwartier. Extra aandacht is nodig voor de tussenliggende gebieden zoals de Plaspoelpolder en het Stationskwartier. In deze primaire aandachtsgebieden is de toepassing van algemeen geldende uitgangspunten zoals een koelteplek binnen 300m, ‘raingardens’, geveltuinen in samenhang met het vergroenen van de openbare ruimte en het toevoegen van bomen van belang. Meer groen op buurtniveau zorgt ervoor dat hittestress tegengegaan wordt wat naast de aspecten als ontmoeten, bewegen, ecologie en natuur van belang is. Door deze primaire aandachtsgebieden ook beter te verbinden met omliggende buurten en wijken ontstaat een sterker groen netwerk.

De energietransitie is zeer actueel. Nieuwbouwprojecten moeten sowieso via een collectief of individueel duurzaam warmtesysteem van warmte worden voorzien. Het relatief grote aantal gebiedsontwikkelingen dicht op elkaar, biedt een kans voor een efficiënte collectieve warmtevoorziening in de vorm van een warmtenet. Daarnaast is het van belang zoveel mogelijk energie duurzaam op te wekken. Collectieve geothermiebronnen zijn een mogelijkheid, al dan niet samen met het warmtenet en zoveel mogelijk gebruik makend van het dakoppervlak voor de plaatsing van zonnepanelen. Hier liggen belangrijke keuzen die op de korte termijn gemaakt moeten worden, wil daarbij gebruik gemaakt kunnen worden van de kansen die gebiedsontwikkelingen bieden. De vele nieuwbouw is ook een kans om meer circulair te gaan bouwen. Veel gemeentes hebben de ambitie uitgesproken om te streven naar een meer circulaire maatschappij. Dit vraagt mede om het anders inrichten van afvalstromen. Op regionaal niveau wordt onderzocht of dit gefaciliteerd moet worden door een regionale bouwstoffenhub.

Naast de toename aan benodigde waterafvoer als gevolg van klimaatverandering zal de nieuwe groei en ontwikkeling ook leiden tot een hogere druk op de rioolstelsels. Uit stressttesten tot 2050 is gebleken dat de waterbergingscapaciteit in Rijswijk grotendeels op orde is. Echter, er is ook geconstateerd dat zeldzame hoeveelheden neerslag nu al vaker voorkomen dan vooraf werd verwacht. Daarom is het van belang werk met werk te maken en dat gebiedsontwikkelingen en herinrichting van openbare ruimte benut worden om de waterbergingscapaciteit te vergroten. Daarnaast is van belang om de modellen voor klimaatverandering en neerslag nauwkeurig te monitoren zodat tijdig de gemeentelijke opgaven voor waterberging waar nodig herijkt kunnen worden.

Binnen Rijswijk ontwerpen we de openbare ruimte en speelplekken met nadrukkelijk aandacht voor circulariteit en duurzaamheid.

LEGENDA

Nieuwbouw/transformatie; ontwikkelveld

Bereikbaar en veilig Rijswijk Een belangrijke drager voor de bovenstaande ambities is de mobiliteitstransitie.

Een te onderzoeken mogelijkheid is het afschalen van enkele wegen voor autoverkeer en op te waarderen voor langzaam verkeer. Niet alleen kan dit bijdragen aan een verbeterde bereikbaarheid en (groen)structuur, het kan tevens als kans benut worden om hittestress te verlagen, waterbergingscapaciteit te vergroten meer ruimte te creëren voor ontmoeten en de leefbaarheid in zijn geheel te vergroten. Er is echter geen generieke oplossing voor alle wijken. Maatwerk is nodig. Onderzocht moet worden welke maatregel in welke situatie het beste past.

Op dit moment bevinden zich in Rijswijk een aantal knelpunten met betrekking tot doorstroming, verkeersveiligheid, luchtkwaliteit en geluid. Daarnaast zijn er ook knelpunten op het gebied van barrièrewerking, parkeerdruk en de verblijfswaarde van de openbare ruimte. Door een te verwachte toename van het verkeer en de groei van Rijswijk zullen dit soort knelpunten toenemen. Dit betekent dat de toenemende verkeerdrukte niet zondermeer is te faciliteren middels meer asfalt, grotere kruisingen e.d., maar dat er alternatieven moeten worden gestimuleerd om het aantal reizigers te verspreiden over diverse vervoersvormen, een mobiliteitstransitie. Een dergelijke transitie is mogelijk door het faciliteren van alternatieve vervoersmodaliteiten: voetgangers, (E)fietsers, E-scooters, deelmobiliteit en een optimaal OV systeem. Het aantrekkelijker maken van deze vervoersmodaliteiten vraagt om betere verbindende routes, stallingsplaatsen, aanbieden deelmobiliteit binnen wijken en bij overstappunten, inzet op intensiveren van tramlijnen, een lightrailstation bij Rijswijk Buiten, het verbeteren van de stationsomgeving en het direct of indirect koppelen van toekomstige verdichtingsprojecten aan OV bereikbaarheid

Een belangrijke onderzoekopgave met betrekking tot de mogelijkheid van het afschalen van wegen voor doorgaand verkeer ten gunste van een sterkere lokale bereikbaarheid en stedelijke verblijfskwaliteit, betreft de ‘oost-west’ lange lijnen Churchilllaan en Generaal Spoorlaan. Dit kan ook zorgen voor een betere koppeling met Rijswijk Buiten. De Beatrixlaan is ook een verkeersveiligheids- en milieuknelpunt. De Beatrixlaan is vooral een doorstroomlocatie, verkeer van de A4 naar Den Haag en Rijswijk. Dit is hiermee ook een regionaal vraagstuk. De knelpunten liggen niet uitsluitend binnen Rijswijk om op te lossen maar zijn onderdeel van het regionale ontsluitingssysteem. Er ligt dus een regionale onderzoeksopgave omtrent een mogelijke ondertunneling van de Beatrixlaan. Een tunnel die het grootste deel van het doorgaande verkeer van het maaiveld af haalt kan de Beatrixlaan, met name ter hoogte van Bogaard Stadscentrum, een verbeterde verblijfswaarde geven met een veel meer lokaal verbindend karakter, zowel in oost-west als in noord zuid richting.

Samen met de provincie, MRDH en omliggende gemeentes zal worden bezien welke alternatieve routes voor welke vervoersvormen op regionaal niveau versterkt moeten worden die het grootste effect hebben. Het versterken van het lokale netwerk maakt van Rijswijk meer een samenhangend geheel waar voorzieningen, groen en woonwijken beter met elkaar verbonden zijn.

6. REFLECTIE OP DE INTERVIEWS

Uit ‘Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid 2016-2025’, MRDH, 2016

6. REFLECTIE OP DE INTERVIEWS

Er zijn 6 interviews gehouden met stakeholders. Het betrof de Provincie ZuidHolland, de MRDH, De BBR, de woningcorporaties Rijswijk Wonen en Vidomes, het HoogHeemraadschap Middendelfland en de GGD. Dit heeft geleid tot een aantal aanvullingen op de kortetermijnmaatregelentabel. Daarnaast is er vooral ook gesproken over de koers en opgaven op middellange termijn. Hieronder staat een weergave op hoofdlijnen van de gesprekken. Dit is geen letterlijk verslag maar een reflectie op de besproken thema’s. Er komen drie overkoepelende thema’s naar voren: De mobiliteitstransitie, groen, water en klimaat en bedrijven en voorzieningen.

afstand. De verbindingen met de stations zijn daarin van groot belang. Het gaat dan niet alleen om station Rijswijk maar ook verbindingen met Den Haag Hollands Spoor en Delft zijn van groot belang. Het snel en comfortabel kunnen fietsen, zonder grote wachttijden bij elke kruising, is een belangrijke en misschien ook wel een van de meest effectieve opgave in het verbeteren van de ‘first and last mile’. Naast de comfortabele en snelle routes gaat het ook om het serviceniveau van de stations, met name het station Rijswijk. Voorzieningen zoals het aanbod aan deelmobiliteit, een hoog service niveau, goede stallingsruimtes e.d. zijn cruciaal.

De mobiliteitstransitie

Ook de directe routes van en naar station Rijswijk zoals de verbinding met het Kesslerpark/Plaspoelpolder moeten verbeterd worden. Zowel de BBR als de MRDH geven aan dat duidelijke, comfortabele en vanzelfsprekende routes tussen deze gebieden en het station voorwaarden zijn om het mogelijk te maken dat bedrijven zich meer op het OV kunnen gaan richten en initiatieven daarvoor ook succesvol kunnen zijn.

Het groeien van de regio leidt ook tot een toenemende mobiliteitsgroei. Een sterke groei van het autoverkeer zal de huidige verkeersproblematiek die op een aantal plekken wordt ervaren alleen maar verder vergroten. Dit betekent dat de groei van de regio gepaard zal moeten gaan met een verandering in het mobiliteitsgebruik. De MRDH gaf aan dat zij inzetten op het versterken van het regionale OV systeem. Op lange termijn is het idee dat het OV systeem minder fijnmazig wordt maar wel hoogfrequenter. Dat betekent dat haltes/stations een goed aanvullend vervoerssysteem moeten ontwikkelen om een goede bereikbaarheid voor iets verder weg gelegen gebieden te garanderen.

Het stimuleren van alternatieve vervoersvormen die de vervoersketen ondersteunen zoals fiets/OV, e-scooter/OV etc. om werknemers meer tot gebruik van het OV te verleiden is een opgave die samen met partijen (bedrijven) in het gebied moet worden opgepakt. De MRDH geeft aan dat het niet alleen gaat om het creëren van voldoende aanbod, maar dat het daarbij vooral ook gaat om samen met de bedrijven een werkend systeem te organiseren en implementeren.

De inzet om de oude lijn aan te vullen met een hoogfrequent city/sprinterconcept waarmee spoorboekloos rijden mogelijk wordt is een voorbeeld hiervan. Een halteplaats in Rijswijk Buiten maakt onderdeel uit van dit plan. Het koppelen van deze stations en haltes aan een goed aanvullend langzaamverkeerssysteem is dan de opgave.

De corporaties gaven aan dat dit thema ook van belang is in de wijken. Zeker in sommige gebieden waar niet iedereen zich een auto kan veroorloven. Hubs met deelververvoer, e-bikes e.d. in de wijken kunnen daar een goede invulling voor geven. Scootmobielen vragen hierbij om extra aandacht omdat deze vaak tot inpassingsen parkeerproblemen leiden binnen de corporatiecomplexen. Scootmobielen als onderdeel van een mobiliteitshub is wellicht een concept wat nader kan worden

Zowel MRDH als de Provincie Zuid Holland benadrukken het belang van investeren in een regionaal fietssysteem als alternatief voor de auto op de middellange en korte

Landgoederenzone

Stadsparkzone

Regioprojecten, Landschapspark Zuidvleugel. Bron: https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/ruimte/landschapspark-zuidvleugel/; Parkzones in Rijswijk - toevoeging door KuiperCompagnons.

onderzocht (in de vorm van bijvoorbeeld een pilotproject) en is opgenomen in de maatregelenkaart.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=7819c8c4-4e71-4b7c-a743-443b9fd1e87a