Programmabegroting 2027-2030 Rijswijk
Tekst van het document
Juridische zaken Wat willen we bereiken? We zorgen ervoor dat de bestuurlijke besluiten die wij voorbereiden (in bezwaar, (hoger) beroep en in kort geding) duidelijk en juridisch houdbaar zijn. Het streven is conflicten met inwoners en ondernemers laagdrempelig te behandelen met het tijdig inzetten van informeel contact. Aan het bestuur en de organisatie bieden we ondersteuning in de vorm van advies, in vrijwel alle casuïstiek, rechtsgebieden en beleidsterreinen waarop de gemeente taken heeft. Team Juridische zaken zorgt ook voor de begeleiding van, en advisering over inkoop- en aanbestedingsprocedures aan de vakteams. Daarnaast is team JZ belast met de coördinatie van klachten. Ook dat doen we zoveel mogelijk laagdrempelig en informeel. Wat gaan we daarvoor doen? Uitkomsten van een Legal Audit Een Legal Audit (te starten Q1 2027) gericht op de totale juridische functie van de gemeente moet in 2027 inzicht bieden en adviseren over de juridische kwaliteit in de gemeentelijke organisatie. Het onderzoek betreft ook de manier waarop dat georganiseerd is (doelmatigheid) en welke ontwikkelingen richting de toekomst kunnen worden ingezet. Een legal audit is een doorlichting van de juridische bezetting in de 1e lijn (in de vakteams), de 2e lijn (team JZ) en de 3e lijn (concernjurist).
Team Juridische zaken is verantwoordelijk voor het verder brengen van de onderzoeksresultaten van de legal audit met reflectie vanuit de organisatie. Raamovereenkomst juridische dienstverlening fysieke leefomgeving Er is een ‘raamovereenkomst’ met één advocatenkantoor gesloten. Deze overeenkomst betreft de rechtsgebieden van de zogenaamde ‘fysieke leefomgeving’ (van ruimtelijk ordening, vergunningen tot en met openbare orde en veiligheid). Het team JZ blijft eerst aangewezene om vakteams te ondersteunen in juridische dossiers en te voorzien van advies. Als toch externe juridische inzet nodig is (bijvoorbeeld advocaatdiensten of bepaalde expertise) wordt beroep gedaan op deze overeenkomst. In 2027 wordt gemonitord of de dienstverlening voldoet aan de doelstellingen. Het betreft onder meer: versterking van de regie op kwaliteit en kosten (lagere tariefstelling) van externe juridische advisering en versterking van de juridische kennis en expertise van medewerkers door middel van een kennisportal. Kwaliteitszorg Met de concern jurist blijven we inzetten op het borgen en verbeteren van de juridische kwaliteit van de bestuurlijke besluitvormingsprocessen. We gaan er vanuit dat genoemde legal audit ook hierover Bedrijfsvoering 126 nader inzicht en advies zal omvatten. We zetten het periodiek juristenoverleg voort.
Hierbij wordt kennis en informatie gedeeld over actualiteiten en jurisprudentie. AI In 2026 is gestart met een pilot waarin de AI-toepassing van Kluwer wordt gebruikt door een selecte groep juristen van JZ en vakteams. Wij houden de ontwikkeling van AI binnen de juridische branche nauwlettend in de gaten. De algemene doelstelling(en) van de inzet van AI is het verhogen van de kwaliteit en snelheid van juridische advisering en overige (administratief-juridische) taken. Behoud van kwaliteit staat daarmee boven snelheid. Digitalisering Wat willen we bereiken? De gemeente Rijswijk wil een digitale organisatie zijn die betrouwbaar, weerbaar en toekomstbestendig is. Informatievoorziening en digitalisering moeten zichtbaar bijdragen aan goede dienstverlening en een efficiënte organisatie. Inwoners en ondernemers moeten de gemeente eenvoudig kunnen bereiken, duidelijke informatie krijgen en de voortgang van hun melding of aanvraag kunnen volgen. Het coalitieakkoord stelt: “We werken efficiënt met nadrukkelijke aandacht voor digitale dienstverlening.” Dit betekent dat digitalisering zichtbaar moet bijdragen aan goede dienstverlening en een efficiënte organisatie. Inwoners en ondernemers moeten de gemeente eenvoudig kunnen bereiken, duidelijke informatie krijgen en de voortgang van hun melding of aanvraag kunnen volgen.
Digitale dienstverlening is daarbij geen doel op zich, maar een middel om inwoners en ondernemers snel, betrouwbaar en begrijpelijk te helpen. Hiermee sluiten we aan bij de groei van de stad en de toenemende druk op de gemeentelijke dienstverlening. We kiezen niet voor technologie als doel op zich. We richten ons op toepassingen die bijdragen aan een concreet maatschappelijk of organisatorisch vraagstuk. Ook data-ondersteund werken krijgt de komende jaren een belangrijke plaats. Het coalitieakkoord wil dat de gemeentelijke uitgaven aantoonbaar bijdragen aan maatschappelijke doelen en zet daarom in op data-ondersteund werken en transparant en doelmatig begroten. We gebruiken gegevens om ontwikkelingen eerder te herkennen, keuzes beter te onderbouwen en de resultaten van beleid en uitvoering te volgen. Dit vraagt om betrouwbare gegevens, duidelijke verantwoordelijkheden en een zorgvuldige omgang met privacy en veiligheid. Technologie, wetgeving en maatschappelijke verwachtingen veranderen snel. Ook geopolitieke ontwikkelingen hebben gevolgen voor onze digitale voorzieningen en leveranciers. De gemeente moet hier tijdig op kunnen inspelen, zonder de betrouwbaarheid en continuïteit van de dienstverlening uit het oog te verliezen.
Daarom werken we aan een goede balans tussen het beheren van bestaande voorzieningen, het uitvoeren van noodzakelijke veranderingen en het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden. In 2027 richten we ons op vier doelen: 1. Stabilisatie: onze informatievoorziening is veilig, beschikbaar en voldoet aan wet- en regelgeving. We hebben inzicht in risico’s, kosten en afhankelijkheden. 2. Innovatie: we gebruiken data, automatisering en kunstmatige intelligentie gericht om dienstverlening, uitvoering en besluitvorming te verbeteren. We onderzoeken nieuwe mogelijkheden eerst op kleine schaal en leren van de resultaten. 3. Relatie: We versterken in 2027 de samenwerking tussen teams, management en de medewerkers die werken aan informatievoorziening en digitalisering. Medewerkers beschikken over voldoende kennis om digitale mogelijkheden verantwoord te gebruiken. 4. Koers voor informatievoorziening en digitalisering: Eind 2027 is duidelijk welke doelen en werkzaamheden voor informatievoorziening en digitalisering de komende jaren prioriteit krijgen, welke kennis en capaciteit daarvoor nodig zijn en in welke volgorde we deze Bedrijfsvoering 127 ontwikkelingen uitvoeren. Deze koers vormt de basis voor de nieuw informatiebeleidsplan en digitaliseringsagenda en sluit aan op de doelen van de gemeente en op landelijke, wettelijke en technologische ontwikkelingen.
Wat gaan we daarvoor doen? Stabilisatie – Een betrouwbare en weerbare digitale basis In 2027 versterken we de bescherming en continuïteit van onze belangrijkste processen en informatiesystemen. We voeren de eisen uit relevante digitale wetgeving verder in, waaronder de nieuwe Archiefwet, de Wet Modernisering Bestuurlijk Verkeer en het Europese stelsel voor digitale identiteit. Continuïteit en digitale autonomie De continuïteit van onze dienstverlening staat voorop. Inwoners en medewerkers moeten kunnen rekenen op beschikbare en betrouwbare digitale voorzieningen. Daarvoor is het belangrijk dat de gemeente voldoende grip houdt op digitale systemen, gegevens en leveranciers. Digitale autonomie draagt hieraan bij. Het betekent niet dat we alles zelf doen, maar dat we bewuste keuzes maken over onze afhankelijkheden en de risico’s die daarbij horen. Volledige onafhankelijkheid is niet haalbaar. Denk aan kantoorsoftware, systemen voor veilig inloggen, landelijke voorzieningen en cloudplatformen waarop gegevens en toepassingen draaien. Europese of open alternatieven zijn nog niet altijd beschikbaar of voldoende ontwikkeld. Zelf alle systemen bouwen en beheren vraagt bovendien veel geld, kennis en personeel. Dat is voor een middelgrote gemeente niet uitvoerbaar. Daarom kiezen we voor bewuste en beheersbare afhankelijkheden. In 2027 brengen we de digitale afhankelijkheden verder in beeld.
We beginnen bij de processen die het belangrijkst zijn voor inwoners en voor de bedrijfsvoering. Per proces kijken we welke systemen, leveranciers en digitale voorzieningen nodig zijn en waar de grootste risico’s zitten. Daarna nemen we gerichte maatregelen. Denk aan afspraken over toegang tot gegevens, back-ups, herstel bij storingen, continuïteit en de mogelijkheid om over te stappen naar een andere leverancier. Ook volgen we de ontwikkeling van Europese en open alternatieven. Zo vergroten we stap voor stap de digitale weerbaarheid van de gemeente. Daarnaast versterken we het ICT-leveranciersmanagement. We brengen beter in beeld welke ICT- leveranciers belangrijk zijn voor onze dienstverlening, welke ICT leveranciersprestaties zijn gemaakt en welke kosten en risico’s daarbij horen. We sturen actiever op prestaties, kwaliteit, beveiliging, continuïteit en naleving van afspraken. Ook besteden we meer aandacht aan afhankelijkheden, contractduur, prijsontwikkeling en de mogelijkheid om tijdig over te stappen naar een andere ICT leverancier. Zo houden we meer grip op kosten, dienstverlening en risico’s. Structurele sturing op digitale projecten In 2027 ontwikkelen we de tijdelijke aanpak van de I-fabriek door naar een structurele functie voor projecten op het gebied van informatievoorziening, digitalisering en andere bedrijfsvoeringsaspecten.
Hierdoor ontstaat meer samenhang tussen projecten en krijgen we beter zicht op prioriteiten, capaciteit, kosten, afhankelijkheden en resultaten. We maken duidelijke afspraken over taken, verantwoordelijkheden, benodigde capaciteit en financiering. De precieze vorm en positionering bepalen we in samenhang met de geactualiseerde koers voor informatievoorziening en digitalisering. Informatiebeheer: De komende jaren wordt door Informatiebeheer ingezet op informatiekwaliteit, als basis voor het datagestuurd werken. Door de grote hoeveelheid informatie die er op de gemeente afkomt is het vaak lastig door de bomen het bos nog te zien. We gaan daarom in 2027 aan de slag met het beter structureren en organiseren en het opschonen van onze (digitale) informatiestromen. We maken hierbij gebruik van nieuwe ontwikkelingen zoals een AI assistent en slimme hulpmiddelen die het vastleggen van informatie vergemakkelijken voor de organisatie. Onze oudere fysieke informatie Bedrijfsvoering 128 bevindt zich inmiddels in het Stadsarchief Delft e.o. Het grootste gedeelte hiervan is overgedragen en openbaar. Er wordt in 2027 gewerkt aan het digitaal beschikbaar maken van een deel van deze fysieke informatie (bouwtekeningen) in het e-depot. Samenwerking bedrijfsvoering Delft-Rijswijk De gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoering Delft-Rijswijk vormt een belangrijke basis onder onze bedrijfsvoering.
Via de GRB organiseren wij de digitale werkplek, een deel van de applicatiedienstverlening, de hosting en het datatransport voor de gehele organisatie. De dienstverlening die wordt geleverd is van goede kwaliteit en draagt bij aan een stabiele en betrouwbare informatievoorziening voor onze medewerkers en daarmee voor onze inwoners en ondernemers. In 2027 werken wij samen met Delft verder aan de samenwerking binnen de gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoering Delft-Rijswijk. Deze continue evaluatie en bijsturing is nodig omdat het i- speelveld zo snel verandert. Beide gemeenten hebben de afgelopen jaren een eigen digitale koers uitgezet, de verschuiving naar cloud- en SaaS-oplossingen zet stevig door en het vraagstuk van digitale soevereiniteit vraagt alertheid. Deze ontwikkelingen maken het logisch om de samenwerking tegen het licht te houden en opnieuw te ijken op wat beide gemeenten nu nodig hebben. Wij beoordelen de samenwerking daarbij langs vijf lijnen: • Continuïteit. De continuïteit van de informatievoorziening van Rijswijk staat voorop. Ongeacht de ontwikkelingen binnen de samenwerking, de dienstverlening aan onze organisatie blijft onder alle omstandigheden de belangrijkste prioriteit. • Kwaliteit. De geleverde dienstverlening moet aansluiten bij wat de organisatie nodig heeft, ook naarmate het accent verschuift van beheer van eigen applicaties naar regie op cloud- en SaaS-diensten.
• Kosten. Wij streven naar een transparante en voorspelbare kostenopbouw, waarbij de bijdrage van Rijswijk in verhouding staat tot de daadwerkelijk afgenomen dienstverlening. • Verantwoordelijkheid. Wij zoeken naar een heldere verdeling van rollen en zeggenschap, waarin voor beide gemeenten duidelijk is wie waarover besluit en waarop wordt gestuurd. • Aansluiting op de digitale koers. De samenwerking moet ruimte bieden aan de digitale ambities van Rijswijk, waaronder onze inzet op datagericht werken, Common Ground en digitale soevereiniteit. Innovatie – Gericht verbeteren met data en technologie In 2027 geven we verdere uitvoering aan het implementatieplan voor dataondersteund werken. Hiermee leggen we de organisatorische en technische basis om data structureel en doelmatig in te zetten bij beleidsontwikkeling, uitvoering en besluitvorming. We realiseren een aantal concrete toepassingen waarbij de inzet van data op korte termijn meerwaarde oplevert. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de verdere ontwikkeling van de digitale weergave van de stad als instrument voor analyse, monitoring en beleidsvorming. Daarnaast realiseren we de organisatorische randvoorwaarden die nodig zijn voor dataondersteund werken.
We werken governance-richtlijnen uit voor datagebruik en databeheer, selecteren een passende BI-oplossing voor de organisatie en versterken de informatievaardigheden van medewerkers met gerichte trainingen. Door praktijkvoorbeelden te delen en toepassingen zichtbaar te maken, bevorderen we het gebruik van data in de dagelijkse werkzaamheden. Met deze activiteiten realiseren we in 2027 de basisvoorzieningen, werkwijzen en competenties die nodig zijn om dataondersteund werken duurzaam te verankeren in de organisatie. De wendbaarheid van de organisatie wordt steeds belangrijker. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op en hebben gevolgen voor onze dienstverlening, werkprocessen en informatievoorziening. Ook wetgeving, veiligheidsrisico’s en verwachtingen van inwoners veranderen. De gemeente moet hier tijdig en zorgvuldig op kunnen inspelen, zonder direct grote of moeilijk terug te draaien investeringen te doen. Bedrijfsvoering 129 In 2027 versterken we de aanpak voor innovatie binnen de gemeente. We ondersteunen teams bij het verbeteren van de dienstverlening, werkprocessen en samenwerking. Het kan daarbij gaan om digitale oplossingen, procesverbetering en nieuwe manieren van werken. Met kleinschalige pilots kunnen we nieuwe mogelijkheden eerst in de praktijk beproeven, ervan leren en waar nodig bijsturen.
Toepassingen die goed werken, kunnen na een bewuste afweging breder worden ingezet. Zo werken we aan een betere balans tussen het betrouwbaar beheren van de bestaande informatievoorziening, het uitvoeren van noodzakelijke veranderingen en het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden. Ook zetten we vervolgstappen met kunstmatige intelligentie en het automatiseren van terugkerende werkzaamheden. We brengen bewezen toepassingen uit pilots waar mogelijk over naar regulier gebruik. Dit doen we alleen wanneer de toepassing aantoonbaar bijdraagt aan betere kwaliteit, minder werkdruk, werkplezier of snellere dienstverlening. We werken volgens de Europese AI-Act en het gemeentelijke beleid voor kunstmatige intelligentie en algoritmen. Nieuwe toepassingen worden vooraf beoordeeld op privacy, veiligheid, ethiek en gevolgen voor inwoners en medewerkers. Toepassingen die invloed hebben op inwoners blijven uitlegbaar en er blijft altijd een mogelijkheid voor menselijke beoordeling. Relatie – Samenhang en kennis Digitalisering werkt alleen goed als beleid, uitvoering, informatievoorziening en techniek goed samenwerken. Daarom versterken we in 2027 de samenwerking tussen teams, management en de medewerkers die werken aan informatievoorziening en digitalisering. Ook investeren we in de digitale kennis van medewerkers en management.
We bieden gerichte ondersteuning bij het werken met data, digitale hulpmiddelen en kunstmatige intelligentie. Daarbij gaat het niet alleen om het gebruik van systemen. Medewerkers en leidinggevenden moeten ook kansen kunnen herkennen, de juiste vragen kunnen stellen en zorgvuldig omgaan met gegevens. Zo zorgen we ervoor dat digitale ontwikkelingen beter aansluiten op de praktijk en dat keuzes over digitalisering bewuster en beter onderbouwd worden gemaakt. Koers voor informatievoorziening en digitalisering In 2027 onderzoeken we wat de gemeente de komende jaren nodig heeft op het gebied van informatievoorziening en digitalisering. We kijken onder meer naar informatiebeheer, digitale dienstverlening, het beheer en de vernieuwing van applicaties, data-ondersteund werken, informatiebeveiliging, privacy, digitale autonomie, leveranciersmanagement en innovatie. We betrekken hierbij de doelen uit het coalitieakkoord, nieuwe wetgeving, technologische ontwikkelingen, landelijke afspraken en veranderingen binnen en buiten de gemeente. Op basis hiervan bepalen we wat we de komende jaren willen bereiken en welke werkzaamheden, kennis, taken, verantwoordelijkheden en samenwerking daarvoor nodig zijn. Het onderzoek leidt tot een richtinggevend beeld en een planning op hoofdlijnen voor de komende jaren.
Op basis hiervan stellen we een nieuw informatiebeleidsplan en een nieuwe digitaliseringsagenda op. Huisvesting en Facilitair Wat willen we bereiken? Het belangrijkste doel voor de facilitaire dienstverlening in 2027 blijft het leveren van passende service aan onze gemeentelijke organisatie. Het accent ligt op het bieden van een veilige, gezonde en duurzame werkomgeving voor zowel het bestuur, de organisatie als de medewerkers. Bedrijfsvoering 130 Wat gaan we daarvoor doen? Facility Management Information System (FMIS) In 2027 zetten we een volgende stap in de professionalisering van onze dienstverlening. Om onze processen efficiënter en transparanter in te richten investeren we in de implementatie van een FMIS (Facility Management Information System). Bij de implementatie hiervan trekken we nauw op met de afdeling Vastgoed, waardoor we processen beter met elkaar kunnen verbinden. Veilige en gezonde werkomgeving In 2027 geven we verdere uitvoering aan het beveiligingsplan voor de Raad. Hiermee zetten we de volgende stap in het versterken en structureel borgen van de veiligheid rondom de raad. Duurzaamheid In 2027 zetten we stappen in het terugdringen van de hoeveelheid restafval binnen de gemeentelijke organisatie. Op dit moment produceren we relatief veel restafval.
We willen hier actief op anticiperen door afvalstromen beter te scheiden en bewustwording binnen de organisatie te vergroten. Hiermee verwachten we structureel financieel voordeel te realiseren. HRM Wat willen we bereiken? Wendbare en goed toegeruste organisatie. Een organisatie die is voorbereid voor de toenemende complexiteit van onze (grootstedelijke) opgaven, die nu en in de toekomst over voldoende kennis en middelen beschikt en soepel kan inspelen op belangrijke en dringende onderwerpen en nieuwe opdrachten. Stimuleren van talent en ontwikkeling personeel We trekken talent aan, investeren in de ontwikkeling van onze medewerkers en stimuleren persoonlijke en professionele groei. Door talent optimaal te benutten, doorgroeimogelijkheden te bieden en continu te investeren in kennis en competenties, zorgen we ervoor dat medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen en de organisatie beschikt over de mensen en vaardigheden die nodig zijn om in te spelen op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Goed werkgeverschap en een sterke organisatiecultuur We bieden een veilige, inclusieve en professionele werkomgeving waarin medewerkers met plezier werken, zich kunnen ontwikkelen en duurzaam inzetbaar blijven. We stimuleren integriteit, vitaliteit en goed leiderschap, en zorgen voor arbeidsvoorwaarden die ons ook tot een aantrekkelijke werkgever maken.
Wat gaan we daarvoor doen? Wendbare en goed toegeruste organisatie. We werken aan een evenwichtig en toekomstbestendig personeelsbestand en ondersteunen het management bij de strategische sturing op de personeelscapaciteit. Dit doen we onder andere met gerichte arbeidsmarktcampagnes, het versterken van ons werkgeversmerk, actieve inzet van recruitment voor de werving van moeilijk vervulbare functies en het beperken van tijdelijk inhuur. We ondersteunen het management bij de structurele en gezamenlijke sturing op de strategische en lange termijn organisatieontwikkeling. Zo brengen we de (mogelijke) organisatorische en personele invloed van artificial intelligence (AI) in beeld om op die manier de organisatie en de mensen tijdig en adequaat toe te rusten op deze nieuwe technologie. Jaarlijks toetsen we ook waar ontwikkelingen aanpassingen in functies noodzakelijk maken. We schouwen systematisch de prestaties, competenties en het groeipotentieel van medewerkers, zodat we tijdig kunnen inspelen en bijsturen op de personeelsbehoefte en de ontwikkeling van onze organisatie. Stimuleren van talent en ontwikkeling personeel We stellen regelmatig ons werkgeversmerk bij om talent te blijven uitnodigen bij ons te komen werken. In 2027 breiden we ons traineeprogramma verder uit.
Nieuwe medewerkers worden met behulp van ons introductieprogramma snel en zorgvuldig ingewerkt en personeel krijgt de ruimte om zich gedurende hun loopbaan verder te ontwikkelen. Ook optimaliseren we onze gesprekkencyclus en jaarlijkse personeelsschouw zodat we interne mobiliteit en doorgroeimogelijkheden beter kunnen stimuleren en mogelijk maken. Leren en ontwikkelen krijgt veel aandacht. Zowel in de ontwikkeling van het management als die van medewerkers. Zo voeren we vooral activiteiten uit om de digitale vaardigheden en digitale volwassenheid van management en medewerkers te meten en te verbeteren zodat we tijdig kunnen inspelen op de steeds snellere technologische ontwikkelingen. Goed werkgeverschap en een sterke organisatiecultuur We investeren in een veilige, gezonde en inclusieve werkomgeving. We voeren regelmatig risico- inventarisatie & evaluaties uit en zorgen dat acties die hieruit voortkomen worden uitgevoerd. Jaarlijks brengen we het belang van integer en gewenst gedrag onder de aandacht en organiseren trainingen op het gebied van inclusie en de weerbaarheid. We zorgen voor up-to-date arbobeleid, passende ondersteuning door een arbodienst en bevorderen we duurzame inzetbaarheid. We houden arbeidsvoorwaarden actueel zoals een vergoeding woon-werkverkeer en vergoeding zakelijke onkosten. We voeren nieuwe wet- en regelgeving uit, waaronder de Wet loontransparantie.
Zo creëren we een organisatiecultuur waarin medewerkers zich veilig voelen, verantwoordelijkheid nemen en met plezier kunnen bijdragen aan de maatschappelijke opgaven van Rijswijk. Organisatie: formatie, bezetting en inhuur De opbouw van de formatie en bezetting ziet er als volgt uit: Domein | Formatie oktober | Bezetting oktober | Formatie 2027 fte 2026 fte | 2026 fte Directie incl. ondersteuning | 36,3 | 34,2 | 36,3 Bedrijfsvoering | 162,4 | 168,1 | 165,4 Maatschappelijke Ontwikkeling | 154,6 | 137,8 | 174,6 Ruimtelijke ontwikkeling | 166,1 | 150,5 | 166,1 Sociaal Domein | 176,0 | 182,9 | 183,0 RijswijkBuiten | 6,3 | 4,4 | 6,3 Subtotaal | 701,7 | 677,9 | 731,7 Griffie | 7,5 | 7,5 | 7,5 Totaal | 709,2 | 685,4 | 739,2 In debegroting is een groei van de formatie voor 2027 van circa 30 fte voorzien. Inhuur In 2027 is € 4,8 miljoen geraamd aan externe inhuur. Hiervan wordt een groot deel ingezet op projecten. Voor tijdelijke projecten zetten we inhuur in als dat het best past. Ook gebruiken we pools via de Metropoolregio Rotterdam Den Haag of de provincie voor specifieke opdrachten. Dat blijft inhuur, maar is vaak goedkoper dan inhuur uit de markt. Voor specifieke kennis doen we, als dat nodig is, een beroep op inhuur. Inhuur op vacatureruimte wordt niet begroot, omdat niet te voorspellen is welke vacatures in 2027 ontstaan en in welke mate deze met vast personeel in te vullen zijn.
De beschikbare ruimte door niet ingevulde vacatures zetten we in voor inhuur op moeilijk vervulbare vacatures, zodat wettelijke taken, opdrachten en dienstverlening doorgaan. Onze concurrentiepositie op de arbeidsmarkt in de regio wordt beïnvloed door de aanwezigheid van grote overheidswerkgevers zoals ministeries, provincie en een aantal grotere gemeenten We blijven actief zoeken naar kandidaten voor moeilijk vervulbare vacatures, zodat inhuur op vacatureruimte afneemt. Bedrijfsvoering 131 Inhuur | Begroting 2026 | Begroting 2027 Bruto lasten inhuur | € 4.675.520 | € 4.827.326 Dekking inhuur | € 3.828.610 | € 4.071.017 Netto lasten inhuur | € 846.910 | € 756.309 PersoneIe lasten Personele lasten (x € 1.000) | 2027 Bedrijfsvoering | 16.532 Directie | 4.777 Maatschappelijke Ontwikkeling | 15.498 Ruimtelijke Ontwikkeling | 13.903 Sociaal Domein | 17.644 Overig: Griffie | 943 Overig: Programma Rijswijkbuiten | 950 Overig: College van burgemeester en wethouders | 969 Overig: Gemeenteraad | 829 Eindtotaal | 72.048 Indicatoren Indicator | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Verhouding vast-flexibel (% kosten inhuur t.o.v.
totale loonsom) | 18,8% | 6,5% | 6,7% Gemiddelde uitgaven opleiding en ontwikkeling per medewerker | € 1.399 | € 740 | € 1.140 Informatiebeveiliging en Privacy Wat willen we bereiken? Wij zorgen ervoor dat we bewust en veilig omgaan met informatie door een combinatie van het organisatorisch en technisch vastleggen van de juiste toegankelijkheid van informatie, het opbouwen en onderhouden van het bewustzijn over informatieveiligheid en privacy en tijdige signalering en opvolging van storingen en gebeurtenissen. We zijn open: we maken duidelijk waarvoor wij de gegevens van onze inwoners gebruiken en bieden mogelijkheden om het eigen dossier te bekijken voor het wijzigen of verwijderen van de eigen gegevens. Wij zijn niet alleen verantwoordelijk voor informatiebeveiliging en privacy in onze eigen organisatie. Ook in samenwerking met andere organisaties nemen wij onze verantwoordelijkheid. Daarbij hebben we veel aandacht voor informatie en privacy en maken we duidelijke afspraken met andere organisaties over deze onderwerpen. Doelstellingen • | We voldoen aan het basisnormenkader zoals die staan in de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). • | We voldoen aan de eisen die de privacywet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), aan ons stelt.
• | We leggen jaarlijks verantwoording af over informatieveiligheid door toepassing van de Eënduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Wat gaan we daarvoor doen? Informatiebeveiliging volgens BIO In de gemeentelijke processen gaat veel informatie om. Inwoners en bedrijven mogen erop vertrouwen dat we zorgvuldig met die informatie omgaan. Tegelijkertijd is de wens dat informatie altijd beschikbaar is en klopt. De dienstverlening krijgt steeds meer een digitaal karakter. Dit heeft gevolgen voor de organisatie van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie. Om dit goed te kunnen doen is binnen de overheid afgesproken om één norm voor informatiebeveiliging Bedrijfsvoering 132 Bedrijfsvoering 133 te gebruiken: de baseline informatiebeveiliging overheid (BIO). Sinds 15 augustus 2026 is de Cyberbeveiligingswet van kracht. Volgens die wet is de BIO het verplichte normenkader voor de overheid. Rijswijk zet zich ervoor in om stapsgewijs steeds beter aan de BIO te voldoen. Dat doen we door jaarlijks een risico-inventarisatie uit te voeren. De uitkomst van die inventarisatie gebruiken we om te bepalen welke maatregelen verder ontwikkeld moeten worden. Daarnaast blijft bewustwording een belangrijk aandachtspunt. Bewustwording De technische beveiligingsmaatregelen kunnen nog zo goed op orde zijn, een menselijke fout is zo gemaakt.
Er zijn veel voorbeelden, waarbij ICT-systemen besmet raakten met gijzelsoftware nadat een medewerker op een linkje in een phishingmail had geklikt of zijn inloggegevens prijsgaf. Ook is het zaak om alert te reageren op signalen over kwetsbaarheden in de gebruikte software. Recente incidenten bij Odido en de gemeente Epe benadrukken het belang daarvan. Het blijft belangrijk om medewerkers te wijzen op de, veranderende, risico’s op het gebied van informatiebeveiliging en aan te geven hoe ze daarmee om moeten gaan. Gegevensbescherming/ privacy De implementatie van de AI Act, de Cyberbeveiligingswet (NIS2) en andere Europese regelgeving vraagt om samenhang tussen privacy, informatiebeveiliging, AI-governance en datagovernance. In 2027 wordt verder geïnvesteerd in privacymanagement, het verwerkingsregister, DPIA's en IAMA's (Impact Assessment Mensenrechten en Algoritme), leveranciers- en ketenrisico's en de deskundigheid van medewerkers. Ook wordt procesmanagement verder geïmplementeerd, waarbij aandacht is voor het structureel verankeren van privacy- en AVG-principes in werkprocessen, verantwoordelijkheden en werkwijzen. De toenemende toepassing van AI in gemeentelijke systemen vraagt ook om strengere eisen aan transparantie, naleving en risicobeheersing bij inkoop en beheer.
Met een adviesfunctie op het gebied van digitale ethiek en verantwoorde AI wordt in 2027 uitvoering gegeven aan het algoritmebeleid en digitale waardenkader. Deze adviseert de organisatie bij risicoanalyses en het maken van ethische en juridische afwegingen rond data en AI. Binnen het sociaal domein blijft integraal werken een belangrijk aandachtspunt. Het combineren van informatie uit verschillende leefgebieden (bijvoorbeeld wonen, inkomen, zorg en veiligheid) kan bijdragen aan betere ondersteuning van inwoners, maar vraagt om zorgvuldige afwegingen rond gegevensdeling en privacy. De huidige wetgeving biedt niet altijd voldoende grondslag voor domeinoverstijgende gegevensuitwisseling, waardoor rechtmatige samenwerking niet vanzelfsprekend is. De gemeente werkt daarom aan duidelijke kaders, verantwoordelijkheden en juridische randvoorwaarden om integraal werken mogelijk te maken binnen de grenzen van de AVG. Bij de inzet van data en AI bij data-ondersteund werken (DOW) blijft de balans tussen maatschappelijke meerwaarde en bescherming van privacy en grondrechten centraal staan. Er wordt gestuurd op de organisatorische en culturele verandering die nodig is om data verantwoord te verankeren in werkprocessen en besluitvorming. Er wordt ingezet op bewustwording en zorgvuldig gebruik van persoonsgegevens.
Invoering rechtmatigheidsverantwoording De verantwoordelijkheid voor het vormen van een oordeel over de (financiële) rechtmatigheid van het handelen van de gemeente ligt bij het college. Deze rechtmatigheid wordt door het college verantwoord in de jaarrekening, via de voorgeschreven rechtmatigheidsverantwoording. De accountant toetst vervolgens de getrouwheid van deze verantwoording. In de paragraaf Bedrijfsvoering van de jaarstukken wordt, op basis van de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV en afspraken met de gemeenteraad, aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. Bedrijfsvoering 134 Op basis van de ervaringen met de rechtmatigheidsverantwoordingen van de afgelopen jaren zijn verschillende maatregelen genomen om de begrotingsdiscipline te verbeteren. Een belangrijk onderdeel daarvan is het op tijd melden van afwijkingen aan de raad. De afgelopen jaren zijn er onrechtmatigheden vastgesteld in verband met het Europees aanbestedingsrecht. Vooral op het gebied van groenonderhoud is een grote inhaalslag gemaakt. De verwachting is dat deze onrechtmatigheden in 2027 sterk kunnen worden verminderd. Verbonden partijen 135 Verbonden partijen Inleiding Overzicht Verbonden Partijen
Verbonden partijen 136 Risicoprofiel Toelichting op de vennootschappen Stedin
Verbonden partijen 137 BNG (Bank voor Nederlandse gemeenten) Dunea Duin & Water
Verbonden partijen 138 De Binnenbaan B.V. Toelichting op de gemeenschappelijke regelingen GGD en Veilig Thuis Haaglanden
Verbonden partijen 139 IPP Haaglanden Afvalverzameling Avalex
Verbonden partijen 140 Veiligheidsregio Haaglanden Omgevingdienst Haaglanden
Verbonden partijen 141 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden MRDH (Metropoolregio Rotterdam Den Haag)
Verbonden partijen 142 Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoering Delft-Rijswijk Toelichting op de stichtingen Stichting Businesspark Haaglanden
Verbonden partijen 143 Toelichting overige verbonden partijen Woonfonds
Grondbeleid 144 Grondbeleid Inleiding Ons gemeentelijk grondbeleid richt zich op de grondmarkt in brede zin. Dit omvat het kopen en verkopen van grond, het afsluiten van huurovereenkomsten, het vestigen van voorkeursrechten en zakelijke rechten en in het uiterste geval is er de mogelijkheid om een onteigeningsprocedure te starten om tot onteigening te komen. We stellen grondexploitaties op en maken kosten berekeningen en schaduwexploitaties waarbij onder andere aan de orde komen: de inrichting van de openbare ruimte, de aanleg van nutsvoorzieningen (zoals elektriciteit en water), het bouw- en woonrijp maken van grond. We hanteren een grondprijsbeleiden er zijn diverse vormen van samenwerking met private partijen aan de orde zoals publiek-private samenwerking (PPS). In deze paragraaf lichten we toe hoe we ons grondbeleid inzetten om onze maatschappelijke ambitie te realiseren. Ambitie Met ons grondbeleid sturen we op ruimtelijke ontwikkelingen die Rijswijk versterken. We zetten gemeentelijke gronden strategisch in, verdelen kosten en opbrengsten eerlijk en houden risico’s beheersbaar. In het huidige Coalitiebeleid is speciaal aandacht gegeven aan actief grondbeleid. Dit wordt als volgt verwoord: “Door de inzet van actief grondbeleid kan de gemeente sturing geven aan de ruimtelijke ontwikkelingen.
Dat kan nodig zijn als de markt onvoldoende rekening houdt met de gewenste stadsontwikkeling, of om particuliere initiatieven de ruimte te geven. Strategische aankopen kunnen ook nodig zijn om het voorzieningenniveau op peil te houden". “Om binnen heldere afgebakende kaders te opereren legt het college een nota grond/ verwervingsbeleid voor aan de raad". Samenvatting Goed grondbeleid is geen doel op zich maar draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. We zetten ons grondbeleid effectief in door: • Het grondbeleid te actualiseren; we stellen een geactualiseerde Nota Grondbeleid vast. • Te onderzoeken of bij ruimtelijke ontwikkelingen meer risicodragend gestuurd kan worden door middel van actief grondbeleid; • Grondexploitaties te openen voor de ontwikkelingen van woonwagencentrum De Strijp (WWC De Strijp), de Marimbahallocatie en de voormalige Triaslocatie; • Faciliterend grondbeleid in te zetten bij een groot deel van de binnenstedelijke ontwikkelingen, met name in de Stadsas; • Landhuis De Voorde te renoveren en te verkopen; • Te onderzoeken hoe de beschikbare strategische gronden het best ingezet kunnen worden om beleidsdoelen te realiseren; • Te onderzoeken of gronden moeten worden verworven om beleidsdoelen te kunnen realiseren. Wat willen we bereiken? Met het grondbeleid sturen en ondersteunen we de ruimtelijke ontwikkelingen in Rijswijk die voortkomen uit onze ambities.
Gemeentelijke gronden op strategische locaties zetten we doelmatig in om beleidsdoelen te realiseren, zoals het voorzieningenniveau op peil te houden. Zonodig kopen we daarvoor ook actief gronden aan. We bevorderen maatschappelijk gewenst gebruik van gronden door gebiedsontwikkelingen en projecten mogelijk te maken. Daarbij zorgen we voor een eerlijke verdeling van kosten en opbrengsten tussen de gemeente en grondeigenaren en hanteren we bij faciliterende projecten kostendekkendheid als uitgangspunt. Risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen blijven zo beheersbaar en inzichtelijk. Grondbeleid 145 Wat gaan we daarvoor doen? We zetten de volgende instrumenten in om onze ambitie te bereiken: Actualisatie van het grondbeleid We streven ernaar om begin 2027 het geactualiseerde grondbeleid vast te stellen. Bij de actualisatie van het grondbeleid wordt – in lijn met het coalitieakkoord Rijswijk 2026-2030 - de mogelijkheid onderzocht om bij ruimtelijke ontwikkelingen meer risicodragend te sturen door middel van actief grondbeleid, daartoe wordt een kader opgesteld. Concreet betekent dit dat de gemeente zelf gronden en panden kan aankopen om deze te (her)ontwikkelen of eigen gronden zelf kan ontwikkelen. Dit kan helpen om maatschappelijke doelen te bereiken, zoals het behoud of versterken van het voorzieningenniveau of het vergroten van werkgelegenheid.
Ook strategisch gelegen gronden die op de lange termijn voor een mogelijke gemeentelijke ontwikkeling in aanmerking komen kunnen hiervan een onderdeel zijn. Gemeentelijke gronduitgifte We openen nieuwe grondexploitaties, wanneer dit nodig is, voor het woonwagencentrum De Strijp (WWC De Strijp) en de Marimbahallocatie. Ook werken we aan de voorbereiding van nieuwe grondexploitaties voor de Buziaulaan (Triaslocatie) en de Van Offwegenlaan. Voor de Hof van Elsenburg locatie eindigt in mei 2027 het gebruik door COA. Daarna geldt nog een afbouwperiode van maximaal drie maanden, waarna het terrein beschikbaar komt om te ontwikkelen. Zie beleidsproduct 8.2 voor meer informatie over de toekomstige gemeentelijke grondexploitaties. De grondexploitatie RijswijkBuiten wordt in een aparte paragraaf toegelicht. Bij gronduitgifte gebruiken we marktconforme prijzen uit de Grondprijzenbrief. In sommige gevallen is het nodig een taxatie uit te voeren. Zo zorgen we voor een transparante grondprijsbepaling en kostendekkende opbrengsten. Faciliterend grondbeleid Bij veel ontwikkelingen, vooral in de Stadsas, passen we faciliterend grondbeleid toe. De gemeente bepaalt hierbij de kaders, terwijl marktpartijen zoals ontwikkelaars en woningcorporaties de plannen uitvoeren. De gemeentelijke kosten verhalen we vooral via anterieure overeenkomsten.
Bij verkoop van gemeentelijke grond zijn deze kosten verwerkt in de uitgifteprijs. In beleidsproduct 8.3 staat een overzicht van de lopende ontwikkelingen waarbij faciliterend grondbeleid wordt toegepast. Verkoop van gemeentelijk vastgoed We verkopen vastgoed (gronden en opstallen) die niet van strategisch belang zijn. Hiermee beheren we ons vastgoed efficiënt en maken we middelen vrij voor andere gemeentelijke prioriteiten. Landhuis De Voorde Na het afhaken van eerdere initiatiefnemers is het verkoop- en ontwikkelproces voor De Voorde opnieuw gestart. Vanwege het historische karakter en de monumentale status van het landhuis is een zorgvuldige herontwikkeling noodzakelijk. De herontwikkeling richt zich op het versterken van de cultuurhistorische uitstraling en de natuurwaarde van de Landgoederenzone. Voorafgaand aan de verkoop is het noodzakelijk dat een cascorenovatie plaatsvindt, zodat het in goede staat kan worden overgedragen. Bij nadere onderzoeken ter voorbereiding op de restauratie is gebleken dat er extra werkzaamheden en budget noodzakelijk zijn. De verkoop van landhuis De Voorde geeft hierdoor enige vertraging en wordt nu verwacht in 2027 (was 2026). Woningen en overig vastgoed Grondbeleid 146 De gemeente heeft nog acht woningen in eigendom die worden verhuurd. Zodra de huur eindigt, worden deze woningen verkocht, tenzij ze van strategisch belang zijn.
In de meeste gevallen ontbreekt dit strategisch belang. Daarnaast heeft de gemeente bedrijfsmatig vastgoed in eigendom dat niet direct tot de gemeentelijk kerntaken behoort, zoals kinderdagverblijven. Wanneer een dergelijke locatie geen strategisch belang heeft, wordt deze op een passend moment, financieel en operationeel, afgestoten. Het bedrijfsmatig vastgoed in eigendom van de gemeente in en om station Rijswijk is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Rijswijk Station. Eventuele verkoop hiervan volgt een eigen traject. Strategische gronden Om het grondbeleid verantwoord toe te passen, hebben we in het verleden enkele strategisch gelegen locaties aangekocht die van waarde zijn voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Rijswijk. Zolang deze gronden nog niet gereed zijn voor ontwikkeling en niet als bouwgrond binnen een grondexploitatieproject kunnen worden aangemerkt, staan ze op de gemeentelijke balans als ‘strategische gronden’ onder de materiële vaste activa (MVA). Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste strategische locaties in gemeentelijk bezit. Hof van Elsenburg (Lange Kleiweg 80) Het terrein in gebruik door het COA tot uiterlijk mei 2027. Daarna geldt nog een afbouwperiode van maximaal drie maanden, waarna "Hof van Elsenburg" beschikbaar komt om te ontwikkelen.
Bij de planontwikkeling wordt rekening gehouden met voldoende maatschappelijke voorzieningen, effectief tijdelijk gebruik en de financiële gevolgen voor de gemeente. Wat gaat het kosten? Actualisatie van het grondbeleid De actualisatie van het grondbeleid zal vanuit het reguliere werkbudget Grondzaken worden gedekt. Gemeentelijke gronduitgifte Zie beleidsproduct 8.2 voor meer informatie over de baten en lasten van specifieke lopende of (mogelijk) toekomstige gemeentelijke grondexploitaties. Faciliterend grondbeleid In het faciliterend grondbeleid geldt kostendekkendheid voor de gemeente als uitgangspunt. In sommige gevallen kan een bijdrage worden geleverd vanuit besparingen op de vervangingskosten van bestaande gemeentelijke infrastructuur in de openbare ruimte. Zie beleidsproduct 8.3 voor meer informatie over de financiële gevolgen van specifieke ontwikkelingen waarbij faciliterend grondbeleid wordt toegepast. Verkoop van gemeentelijk vastgoed Voor de cascorenovatie van landgoed De Voorde is in de lopende begroting een krediet van €1.300.000 beschikbaar. De kosten voor renovatie worden naar verwachting hoger doordat bij nadere inspectie, van delen waar men voorheen niet bij kon komen, is gebleken dat meer onderdelen vervangen moeten worden. De kosten hiervan zijn nog niet bekend.
Lokale heffingen 147 Lokale heffingen Inleiding Lokale heffingen zijn onder te verdelen in belastingen en heffingen. Belastingen worden geheven zonder dat daar een directe, aantoonbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. Het Rijk bepaalt welke belastingen gemeenten mogen heffen. De opbrengst van deze belastingen behoort tot de algemene dekkingsmiddelen (middelen waarvoor geen vooraf bepaald bestedingsdoel geldt en die vrij besteedbaar zijn). Bij heffingen is wel sprake van een tegenprestatie. De afnemer (inwoner of ondernemer) betaalt voor een door de gemeente geleverde dienst. De opbrengst van heffingen wordt ingezet ter dekking van de gemaakte kosten. De gemeente Rijswijk heft een aantal belastingen en heffingen die worden gerekend tot de woonlasten: de onroerendezaakbelasting (OZB), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Omdat alle gemeenten in Nederland deze indeling hanteren, kunnen de woonlasten onderling worden vergeleken. Deze vergelijking wordt jaarlijks gepubliceerd in de COELO-atlas: Gemiddelde gemeentelijke woonlasten 2026. Naast de woonlasten kent de gemeente Rijswijk ook de volgende belastingen: parkeerbelasting, precariobelasting en toeristenbelasting. Daarnaast heft de gemeente rechten in de vorm van leges, marktgelden en de BIZ-bijdrage (bedrijveninvesteringszone).
Uitgangspunten De uitgangspunten van het beleid voor de lokale heffingen zijn: • streven naar een lastendruk in Rijswijk die onder het gemiddelde van de gemeenten in de regio Haaglanden ligt; • jaarlijkse aanpassing van de onroerendezaakbelastingen uitsluitend op basis van de inflatie; • de dekking van kosten voor de riool- en waterzorgheffing, afvalstoffenheffing en leges mag wettelijk niet hoger zijn dan 100%; • een kostendekkend tarief voor de rioolheffing, met uitzondering van de kwijtscheldingslasten; de dekking hiervan vindt plaats binnen het armoedebeleid; • streven naar een zo laag mogelijk tarief voor de afvalstoffenheffing, omdat de inzamelings- en verwerkingskosten harder stijgen dan de inflatie door toenemende belastingen vanuit het Rijk; • streven naar langjarige kostendekkendheid van de overige leges en retributies. Samenvatting Uitgangspunt tarieven De uitgangspunten voor de ontwikkeling van de gemeentelijke tarieven in 2027 zijn gedeeltelijk opgenomen in de meerjarenbegroting 2027-2030: • het uitgangspunt voor de indexering van de lokale heffingen is 2,1%; • de opbrengst van de OZB stijgt met de inflatiecorrectie van 2,1%.
De verwachting is dat de gemiddelde WOZ-waarden van woningen met 3,5% stijgen, waardoor het tarief in 2027 licht daalt; • de tarieven voor de rioolheffing stijgen door indexering en hogere kosten met gemiddeld 2,1%; • de afvalstoffenheffing stijgt gemiddeld met 2,1% door stijgende belastingen vanuit het Rijk. • de tarieven voor parkeervergunningen en straatparkeren (automaat en belparkeren) blijven in 2027 gelijk. Voor straatparkeren blijft het tarief € 3,30 per uur in het gebied rond Bogaard Stadscentrum. In de overige gebieden blijft het tarief € 2,15 per uur; • het tarief voor de toeristenbelasting wordt in 2027 verhoogd naar € 3,80. Dit is al vastgesteld in de paragraaf lokale heffingen van de begroting 2025. In de meerjarenbegroting 2024-2027 is besloten om het tarief voor twee achtereenvolgende jaren vast te stellen. Voor belastingjaar 2028 stijgt het tarief naar € 3,90. Lokale heffingen 148 Ontwikkelingen Onroerendezaakbelastingen (OZB) In 2027 worden de waarden van onroerende zaken opnieuw vastgesteld naar het prijspeil op 1 januari 2026. Deze waarden worden op grond van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) bekendgemaakt aan belanghebbenden. Bij het berekenen van de OZB-tarieven is rekening gehouden met de gestegen WOZ-waarden, zodat deze geen invloed hebben op de hoogte van de OZB-tarieven. Wel wordt de opbrengst verhoogd met de geraamde inflatiecorrectie van 2,1%.
Rioolheffing De kosten die de gemeente maakt op het gebied van riolering worden gedekt door de rioolheffing. Hieronder vallen onder andere de kosten voor afvalwaterinzameling, afvalwatertransport en de afvoer van overtollig regenwater. Ook wordt een deel van de veegkosten van zwerfvuil toegerekend aan de rioolheffing. Voor de opbrengsten uit de rioolheffing geldt dat deze maximaal 100% kostendekkend mogen zijn; de totale kosten mogen dus niet worden overschreden. Wel wordt gestreefd naar kostendekkende tarieven. Een uitzondering geldt voor de gemiste opbrengsten als gevolg van verleende kwijtschelding (kwijtscheldingslasten). Deze worden in Rijswijk niet doorberekend in de rioolheffing, waardoor de geraamde opbrengst lager uitvalt dan de geraamde kosten. Eigenaren van woningen en niet-woningen betalen een vast tarief. De heffing voor het gebruik is afhankelijk van de samenstelling van het huishouden (één-, twee- of meerpersoonshuishouden) en het waterverbruik. Om de rioolheffing kostendekkend te houden, worden deze tarieven met 2,1% verhoogd. Voor grootverbruikers van water wordt vanaf 500 kubieke meter afgevoerd water een bedrag van € 1,00 per extra kubieke meter geheven. Afvalstoffenheffing De kosten die de gemeente maakt voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden gedekt door de afvalstoffenheffing.
Ook voor deze heffing geldt dat deze maximaal kostendekkend mag zijn en dat kwijtscheldingslasten niet worden doorberekend in de tarieven. Als gevolg van toenemende kosten door stijgende belastingen vanuit het Rijk voor afvalverwerking (verhoging CO2- heffing voor afvalverbrandingsinstallaties) is het tarief zo laag mogelijk gehouden. In Rijswijk wordt, net als bij de rioolheffing, rekening gehouden met de grootte van het huishouden. Er gelden verschillende tarieven: een lager tarief voor éénpersoonshuishoudens en oplopende tarieven voor twee- en meerpersoonshuishoudens. De kostendekkendheid komt hierdoor uit op 93%. Leges Gemeenten mogen leges heffen voor diensten die zij leveren aan inwoners of bedrijven, zoals het behandelen van aanvragen of het afgeven van vergunningen. Het doel is om de kosten van deze specifieke diensten te dekken, niet om winst te maken. De hoogte van de leges mag daarom niet hoger zijn dan de werkelijke kosten. Leges mogen alleen worden gebruikt voor directe werkzaamheden, zoals de beoordeling van een aanvraag. Kosten voor toezicht en handhaving vallen daarbuiten, omdat deze als algemene overheidstaken worden beschouwd. Deze kosten worden betaald uit de algemene middelen van de gemeente en niet uit de leges.
Lokale heffingen 149 Parkeerbelasting Kostendekkendheid naheffingsaanslag parkeerbelasting 2027 Inleiding In het Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen (hierna: het Besluit) is vastgesteld dat de hoogte van de naheffingsaanslag parkeerbelasting niet hoger mag zijn dan de gemeentelijke kosten voor het opleggen van een naheffingsaanslag. In het Besluit is een limitatieve opsomming vastgesteld welke lasten mogen worden toegerekend. Het gaat hierbij om een kostentoerekening op ramingsbasis. In het besluit is ook een, jaarlijks te indexeren, maximumbedrag vastgesteld. Het wettelijk kader hiervoor staat in artikel 2 van het besluit: 1. De gemeentelijke kosten ter zake van het opleggen van een naheffingsaanslag als bedoeld in artikel 234, vijfde lid, van de wet kunnen ten hoogste bestaan uit de volgende componenten, voor zover deze samenhangen met de inning van niet betaalde parkeerbelastingen: a. vaste informatieverwerkingskosten; b. variabele informatieverwerkingskosten; c. kosten van afschrijving; d. kosten van interest; e. personeelskosten; f. overheadkosten, die ten hoogste 50% van de personeelskosten mogen bedragen. 2.
Op basis van een raming van het jaarlijkse totaal van deze kosten stelt de raad, in verhouding tot het geraamde jaarlijkse aantal aaneengesloten parkeerperioden binnen een kalenderdag waarover wordt nageheven, het bedrag vast dat per nageheven aaneengesloten parkeerperiode binnen een kalenderdag aan de belastingschuldige in rekening wordt gebracht. De raming kan een gemiddelde betreffen over een periode van ten hoogste vier jaren. Welke kosten toerekenen? Om tot een kostentoerekening te komen, vindt de gemeente Rijswijk het van belang dat toerekenbare lasten zoveel mogelijk terug te vinden zijn in de begroting. De meeste lasten die zijn toe te rekenen, staan in de begroting onder het beleidsproduct Mobiliteit en Parkeren. Dit betreffen de direct toerekenbare lasten en de doorbelaste directe salarislasten (op basis van de geïndexeerde loonkosten 2027) van het team Veiligheid, Inspectie en Handhaving. Voor 2027 is uitgegaan van structureel 9 fte toezicht parkeren. De salarislasten die doorberekend worden aan de naheffingsaanslagen vanuit het team Parkeren worden niet separaat in de begroting beschreven. Voor het innen van de naheffingen is een aantal fte toe te rekenen aan de kosten die gemaakt worden om naheffingen te kunnen innen.
Het gaat hierbij onder andere om contractbeheer, hulp bij parkeervergunningen, beantwoorden van vragen, beleidsontwikkeling, het beheer van systemen en uitzoeken van bijzondere zaken bij naheffingen. In totaal wordt 7,5 fte toegerekend aan de kosten voor de naheffingen. Naast de directe lasten worden ook indirecte lasten toegerekend. Dat betreffen onder andere de overheadkosten die worden berekend op basis van de doorbelaste directe salarislasten. Bij de overheadkosten kunnen ook separaat de lasten voor dienstkleding, communicatiekosten en opleidingen worden toegerekend. De overheadkosten zijn berekend als 50% van de berekening personeelskosten. De werkelijk overheadkosten zoals die in Rijswijk worden berekend zijn fors hoger. In 2027 bedragen de directe loonkosten € 71,46 per uur, de overhead € 67,71 per uur (op basis van een index van 2,1%). De overheadkosten op basis van de doorbelasting van personeel (loonkosten) wordt dan ook berekend als 50% van de loonkosten. Het aantal naheffingsaanslagen is gebaseerd op het werkelijk aantal betaalde naheffingsaanslagen vermeerderd met een toename als gevolg van een uitbreiding van reguleringsgebied in 2027 (zoals deze verwacht werd in augustus 2026). Voor de prognose van 2027 is gekeken naar het werkelijk aantal opgelegde naheffingen in de eerste 6 maanden van 2026 en gegevens uit 2023, 2024 en Lokale heffingen 150 2025.
Op basis van gegevens is de prognose van het werkelijk aantal opgelegde naheffingsaanslagen opgesteld. Voor 2027 is deze prognose 56.000 naheffingsaanslagen. Op 21 mei 2024 heeft het Hof Amsterdam uitspraak gedaan in hoger beroep. In de uitspraak is vrij uitgebreid beoordeeld welke kosten in de berekening meegenomen mogen worden. (ECLI:NL:GHAMS:2024:1370). In januari 2026 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan over kosten die dusdanig samenhangen met de inning van parkeerbelasting dat zij mogen worden toegerekend aan de inning van deze belasting. Daarnaast oordeelt de Hoge Raad dat uitgegaan mag worden van een verwacht aantal inbare naheffingsaanslagen. (ECLI:NL:HR:2026:24) Beide uitspraken geven geen aanleiding om de methodiek van de kostentoerekening voor naheffingsaanslagen parkeerbelasting zoals we die in Rijswijk al enkele jaren hanteren aan te passen. Wel zijn elementen uit die uitspraken aanleiding om de toelichting bij deze kostentoerekening te verduidelijken en zo volledig mogelijk te publiceren. 2027 Bedrag A. Berekening vaste informatieverwerkingskosten € 415.620 B. Berekening variabele informatieverwerkingskosten € 339.180 C. Berekening kosten afschrijving en rente € 143.929 D. Berekening personeelskosten (salaris) € 1.650.721 E.
Berekening overheadkosten obv doorbelasting personeel (50%) € 825.361 Opleiding commiunicatie en dienstkleding € 64.880 Totale lasten € 3.439.691 Geraamd aantal naheffingsaanslagen 56.000 Kosten per naheffingsaanslag € 61,42 Tarief per naheffingsaanslag € 61,25 Conclusie Het maximum tarief voor een naheffingsaanslag parkeerbelastingen is landelijk vastgesteld op € 84,30. Op basis van de kostentoerekening en de raming van het aantal naheffingen (56.000) is de kostprijs van een naheffingsaanslag in de gemeente Rijswijk op begrotingsbasis € 61,42. Dit bedrag is lager dan in 2026 omdat de afgelopen jaren is ingezet op efficiëntie, waardoor de kostenverhouding is geoptimaliseerd. Het tarief voor een naheffingsaanslag wordt daarom verlaagd vastgesteld op € 61,25 vermeerderd met het voor de betreffende parkeerplaats geldende tarief van de parkeerbelasting voor het eerste uur. Toeristenbelasting Voor overnachtingen door personen die niet in Rijswijk wonen, wordt bij degene die het nachtverblijf aanbiedt toeristenbelasting geheven. Om tegemoet te komen aan de wens van hoteliers om vroegtijdig duidelijkheid te hebben over het gehanteerde tarief, is bij het vaststellen van de meerjarenbegroting 2025 besloten de toeristenbelasting een jaar voorafgaand aan het heffingsjaar vast te stellen. Hierdoor stijgt het tarief van de toeristenbelasting in 2027 naar € 3,80.
Voor belastingjaar 2028 stijgt het tarief naar € 3,90. Precariobelasting De tarieven voor standplaatsen zijn beperkt tot vaste standplaatsen. Tijdelijke en seizoensgebonden standplaatsen vallen daardoor onder het lagere algemene tarief waardoor een meer passend tarief ontstaat voor tijdelijke en seizoensgebonden standplaatsen zoals bijvoorbeeld kerstbomenverkoop of oliebollenkraam. Marktgelden De marktgelden worden in lijn met de Kadernota 2027 verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,1%. Reclamebelasting In de Kadernota 2025 is opgenomen dat per 2026 reclamebelasting wordt ingevoerd met een opbrengstraming van € 150.000. De voorbereidingen, implementatie en uitvoeringswerkzaamheden bleken meer tijd en capaciteit te vragen dan voorzien. Om een zorgvuldige en rechtmatige uitvoering van deze belasting te kunnen waarborgen, is de invoering doorgeschoven naar het belastingjaar 2027. Uit het voorbereidende onderzoek is gebleken dat de baten van reclamebelasting niet opwegen tegen de lasten. Daarom wordt voorgesteld af te zien van invoering van deze nieuwe belasting en de beoogde netto-opbrengst binnen de huidige begroting te dekken. Hierover is al in de raadsinformatiebrief van 9 oktober 2026 (RIB 26 078) geïnformeerd. Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De BIZ is een afgebakend gebied, zoals een winkelgebied of bedrijventerrein.
Binnen een BIZ investeren ondernemers en eigenaren gezamenlijk in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. Zij betalen daarvoor een jaarlijkse bijdrage die door de gemeente wordt geheven en geïnd. De gemeente draagt deze bijdragen af aan de stichting waarin de ondernemers zijn vertegenwoordigd. Deze stichting kan de middelen vervolgens besteden aan bijvoorbeeld het bevorderen van de ruimtelijke kwaliteit of economische ontwikkeling in de openbare ruimte van het gebied. De BIZ geldt voor een periode van vijf jaar en kan bij voldoende draagvlak worden voortgezet. Sinds 2010 is in Oud Rijswijk een BIZ ingesteld, die inmiddels twee keer is verlengd. Na het laatste jaar 2024 is de BIZ per 1 januari 2025 voor de derde keer verlengd tot 2030.
Kwijtscheldingsbeleid Voor 2027 is het bedrag aan te verlenen kwijtschelding begroot op: Belastingsoort | Bedrag Afvalstoffenheffing | € 875.000 Rioolheffing | € 200.000 Onroerendezaakbelasting | € 2.570 Overzicht geraamde inkomsten Bedragen € 1.000 Lokale heffingen | Type | 2026 | 2027 Afvalstoffenheffing | Gebonden | 12.838 | 13.239 BIZ-belasting | Gebonden | 114 | 119 Leges | Gebonden | 4.276 | 6.535 Marktgelden | Gebonden | 79 | 79 Onroerendezaakbelastingen | Ongebonden | 16.304 | 17.144 Parkeerbelasting | Ongebonden | 8.147 | 7.910 Precariobelasting | Ongebonden | 25 | 25 Rioolheffing | Gebonden | 6.401 | 6.395 Toeristenbelasting | Ongebonden | 328 | 328 48.512 | 51.773 Woonlasten De woonlasten zijn een maatstaf voor inwoners om te bepalen of gemeentelijke lasten stijgen of dalen. De berekening van de woonlasten is gebaseerd op de OZB voor een woning met een gemiddelde Lokale heffingen 151 WOZ-waarde en de rioolheffing en afvalstoffenheffing voor één-, twee- en meerpersoonshuishoudens (drie personen of meer). Ontwikkeling WOZ-waarde en onroerendezaakbelasting (OZB) Voor de onroerendezaakbelasting (OZB) in 2027 wordt uitgegaan van de WOZ-waarde. De WOZ- waarde voor belastingjaar 2027 wordt vastgesteld op basis van de waardepeildatum 1 januari 2026. De gemiddelde WOZ-waarde van alle woningen in Rijswijk daalt naar verwachting licht, van € 393.000 in 2026 naar € 390.000 in 2027.
Dit lijkt opvallend, omdat woningen over het algemeen juist meer waard worden. De daling komt doordat in Rijswijk veel nieuwe woningen worden gebouwd en opgeleverd. Deze woningen hebben vaak een lagere WOZ-waarde dan het gemiddelde van alle woningen in de stad. Daardoor daalt het gemiddelde, ook al worden bestaande woningen meer waard. Voor bestaande woningen in Rijswijk stijgt de WOZ-waarde in 2027 gemiddeld met 3,5%. Dit betekent niet dat de OZB-aanslag met hetzelfde percentage stijgt. De hoogte van de aanslag hangt namelijk af van zowel de WOZ-waarde als het OZB-tarief dat de gemeente vaststelt. Door de stijging van de WOZ-waarde en het vastgestelde OZB-tarief betaalt een eigenaar van een bestaande woning in 2027 gemiddeld 2,1% meer OZB dan in 2026. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de woonlasten in Rijswijk op begrotingsbasis vanaf 2025 weer.
Woonlasten | Eenpersoons-huishouden | Tweepersoons-huishouden | drie- of meerpersoons-huishouden 2025 | 2026 | 2027 | 2025 | 2026 | 2027 | 2025 | 2026 | 2027 OZB | € 272,58 € 279,42 | € 270,27 | € 272,58 | € 279,42 | € 270,27 | € 272,58 | € 279,42 | € 270,27 Afvalstoffenheffing € 394,20 € 379,56 | € 387,48 | € 473,16 | € 455,40 | € 465,00 | € 567,84 | € 546,48 | € 558,00 Rioolheffing | € 183,24 € 187,96 | € 191,86 | € 203,28 | € 208,60 | € 212,98 | € 228,36 | € 234,40 | € 239,26 Totaal | € 850,02 € 846,94 | € 849,61 | € 949,02 | € 943,42 | € 948,25 | € 1.068,78 | € 1.060,30 | € 1.067,53 Verschil | € 2,67 | € 4,83 | € 7,23 Stijging/daling in | 0,31% | 0,51% | 0,68% % Vergelijking lokale lastendruk Een objectieve vergelijking van de lokale lasten met andere gemeenten wordt gemaakt met de COELO-atlas. Enkele jaren geleden is COELO overgestapt op een andere methode voor de berekening van de OZB. Voor de gemiddelde OZB-aanslag wordt nu alleen gekeken naar de WOZ-waarden van koopwoningen, terwijl voorheen ook de WOZ-waarden van huurwoningen werden betrokken in de berekening van de OZB-aanslag. Voor het berekenen van de OZB-tarieven moeten gemeenten echter de WOZ-waarden van alle woningen gebruiken, zowel huur- als koopwoningen. Daardoor wijken de woonlasten in de gemeentelijke tabel af van de cijfers die COELO noemt.
Omdat COELO dezelfde methodiek toepast voor alle gemeenten, blijft de vergelijking tussen gemeenten wel objectief. Op basis van de meest recente uitgave van COELO (2026) bevindt Rijswijk zich onder het gemiddelde in de regio Haaglanden. Afgebeeld zijn de lasten voor eigenaren. De oplopende volgorde wordt bepaald door de bedragen in de kolom “Woonlasten éénpersoonshuishoudens”. Lokale heffingen 152 Gemeente | Woonlasten | Woonlasten voor eenpersoons-huishouden | voor meerpersoons-huishoudens Den Haag | € 884 | € 979 Rijswijk | € 933 | € 1.146 Westland | € 982 | € 1.110 Pijnacker-Nootdorp | € 1.001 | € 1.119 Leidschendam-Voorburg | € 1.035 | € 1.115 Zoetermeer | € 1.040 | € 1.097 Delft | € 1.062 | € 1.222 Midden-Delfland | € 1.233 | € 1.340 Wassenaar | € 1.649 | € 1.915 Gemiddelde woonlasten regio Haaglanden | € 1.091 | € 1.227 Kostendekking Afvalstoffenheffing | Lasten | Opbrengsten Salarislasten | € 509.583 Doorberekening veegkosten | € 392.820 Directe lasten | € 9.933.897 Toerekening Overhead | € 686.732 Compensabele BTW | € 2.116.307 Kwijtschelding | € 875.000 A. Opbrengst Afvalstoffenheffing (vóór verlaging) | € 14.253.339 Overige opbrengsten | € 261.000 Totaal kosten | € 14.514.339 Totale Opbrengsten | € 14.514.339 Dekking voor verlaging | 100% B.