Programmabegroting 2027-2030 Rijswijk
Tekst van het document
23.159 | 23.494 | 23.523 | 24.389 Totaal Baten | 1.955 | 2.283 | 2.429 | 2.605 | 2.605 | 2.605 Saldo Sport, Cultuur en Recreatie | -17.514 | -19.287 | -20.730 | -20.889 | -20.918 | -21.784 Toelichting op de afwijkingen groter dan 10% met een minimum van € 250.000 Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Lasten | Baten Sport, Cultuur en Recreatie 5.1 Sportbeleid en activering De indirecte subsidies op het maatschappeljk vastgoed (budgetneutrale verschuiving tussen taakvelden) is abusievelijk dubbel verwerkt. Deze wordt met de 1ste halfjaarrapportage | -1.980 2027 rechtgetrokken. 5.2 Sportaccommodaties Van diverse investeringen in de sportparken start de afschrijving in 2027. Hierdoor nemen de | -299 kapitaallasten toe. Voor de mogelijke frictiekosten m.b.t. het renoveren en verduurzamen van de Schilp is in de meerjarige begroting al een (gedeeltelijke) dekking gevonden. Omdat er in 2026 nog geen | -257 frictiekosten gemaakt zullen worden, is het bedrag dat daarvoor geraamd stond met de 2e halfjaarrapportage 2026 in de bestemmingsreserve gestort. De indirecte subsidies op het maatschappeljk vastgoed (budgetneutrale verschuiving tussen taakvelden) is abusievelijk dubbel verwerkt. Deze wordt met de 1ste halfjaarrapportage | 1.980 2027 rechtgetrokken.
Beleidsproduct 5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? De afgelopen jaren zijn de rollen en verantwoordelijkheden van de gemeente in de maatschappelijke ondersteuning, de zorg voor jeugd en de participatie van kwetsbare inwoners, sterk veranderd. De gemeente heeft als doel het verhogen van gezonde levensjaren en de bestrijding van eenzaamheid en mentale problemen (bij kwetsbare mensen). Dit wil de gemeente bereiken door: Sport, Cultuur en Recreatie 63 Sport, Cultuur en Recreatie 64 Sport en bewegen is ook een belangrijk onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (2023-2026) die in 2027 overgaat in het IZA (Integraal Zorg Akkoord) en AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord). Ook wordt sport genoemd in de nota gezondheidsbeleid, hiervoor komt er in 2027 een uitvoeringsagenda. Sport wordt niet gezien als een doel op zich, maar als een middel om maatschappelijke doelen zoals sociale verbinding en een gezonde leefstijl te bereiken. Hiervoor wordt binnen de sport ingezet op negen thema’s: 1. Iedereen kan meedoen/Inclusief sporten en bewegen; 2. Bewegen in de buitenruimte; 3. Vitale aanbieders/Fundament op orde; 4. Positieve sportcultuur - leuk, veilig, eerlijk en zorgeloos sporten en bewegen; 5. Van jongs af aan vaardig in bewegen – jeugd meer laten bewegen en sporten; 6. Groter bereik; 7. Meer zichtbare betekenis - maatschappelijke waarde van sport laten zien; 8.
Rookvrije generatie; 9. Gezond gedrag. Wat gaan we daarvoor doen? We hebben bovengenoemde punten als doel. Hiervoor hebben we goed contact met de uitvoerende organisaties, en gaan we de verenigingsondersteuner en de beweegmakelaar verder uitbreiden. Vanuit de brede regeling combinatiefunctionarissen (uit de SPUK-gelden) worden de verenigingsondersteuner en beweegmakelaar (voor een deel) betaald. Deze gelden komen grotendeels vanuit het Rijk. Inmiddels is er overeenstemming dat het totale landelijke budget hiervoor gelijk blijft, en gaan we proberen om de uren van de verenigingsondersteuner en beweegmakelaar te verhogen. Daarnaast gaan we ook door met Team Brede Impuls (TBI). Dit moet zorgen voor meer kinderen die zich bezighouden met Sport, Cultuur, Natuur, en Taal. Door hier op jonge leeftijd mee te beginnen denken wij dat ze op latere leeftijd hier enthousiast over blijven, en via deze onderwerpen meer betrokken blijven bij de samenleving. Onder het bevorderen van een gezonde leefstijl vallen voedingsvoorlichting en wijkgerichte naschoolse sportactiviteiten (activiteiten op het Cruyff Court, Krajicek Playground, Sport in de Wijk en sportmix). Om het percentage kinderen en jongeren met overgewicht te laten dalen, zetten we in op meer beweging door de dag heen.
Zo zullen we scholen helpen bij het meedoen aan het programma de dynamische schooldag, en zetten we in op wandelend of fietsend naar school gaan. Dit doen we in combinatie met het aanbieden van meerdere momenten om te sporten onder begeleiding in de wijk. Daarnaast gaan we verder met het programma Happy Fit 18 – 100 jaar. Tegelijk gaat het programma Happy Fit 0-18 jaar samen met JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst) onder de naam Happy Fit sponsored by JOGG. Het doel van dit project is het verbeteren van de volksgezondheid in Rijswijk. Hierbij zal er samenwerking plaatsvinden tussen verschillende partijen die actief zijn op het terrein van gezondheid, sport en bewegen. Ook gaan we door met de schoolsportdagen voor met name het basisonderwijs. Het aantal leerlingen dat deelneemt stijgt. Doelstelling voor 2027 is het verder vergroten van het bereik door een toename van het aantal deelnemende scholen. Dat willen we samen met lokale sportverenigingen realiseren. Bij schoolsportdagen gaat het niet om het winnen, maar om het kennismaken met nieuwe sporten en het contact tussen leerlingen onderling. Het speciaal-onderwijs verdient hierbij in het kader van inclusief sporten aandacht. Voor de Rijswijkse kinderen die geen zwemdiploma hebben uit de groepen 6,7 en 8 van de basisschool wordt het project Zwemmen na Schooltijd voortgezet. Deelname hieraan is gratis.
De gemeente Rijswijk gaat de Rijswijkse sportprijs opnieuw in het leven roepen. Sinds corona is de sportprijs niet meer georganiseerd, maar vanaf 2027 staat dit weer op de planning. Sport, Cultuur en Recreatie 65 Ook zet de gemeente in op een nieuw hardloopevenement. Er gaat onderzocht worden of hier voldoende animo voor is binnen de gemeente, en vervolgens zal dit evenement tijdens het strandwalfestival georganiseerd worden. Er komt een sportloket waarin al het sportaanbod en beweegaanbod, en alle informatie over sport wordt gebundeld op één site. Deze site wordt "sportloketrijswijk.nl". Als laatste probeert de gemeente Rijswijk het sportbeleid zoveel mogelijk af te stemmen met de gemeenten eromheen, zodat mensen die aan de ene of andere kant van de gemeentegrens wonen zoveel mogelijk dezelfde kansen kunnen krijgen. Dit wordt gedaan door ieder kwartaal een regio- overleg te organiseren waarin dit besproken wordt. Beleidsproduct 5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? De gemeente is eigenaar van vier buitensportaccommodaties met totaal 24 sportvelden, een wielerbaan, mountainbike- en veldrijdparcours en een BMX-baan. Ook is er binnensport- accommodatie De Altis met een dubbele sporthal en vier gymzalen en een sportzaal (Steenvoorde). Daarnaast is er sport- en welzijnscentrum De Schilp met een sporthal en zwembad. Optisport beheert De Schilp.
Sportverenigingen, scholen, particulieren en maatschappelijke organisaties gebruiken de sporthallen, gymzalen en sportvelden voor trainingen, wedstrijden en bewegingsonderwijs. Het zwembad De Schilp wordt gebruikt voor zwemlessen, zwemmen na schooltijd, wedstrijdzwemmen, waterpolo, onderwaterhockey, zwemsportdagen en recreatief zwemmen. Toegankelijke sportaccommodaties in de buurt zijn hierbij heel belangrijk. Dit zijn bij voorkeur multifunctionele ruimten die door verschillende doelgroepen gebruikt kunnen worden. De accommodaties worden goed onderhouden en schoongehouden. Zo kunnen gebruikers veilig en tegen een betaalbare prijs sporten en bewegen. We zorgen voor genoeg sportplekken en voorzieningen voor de groei van het aantal inwoners. Zo zijn er al een extra hockeyveld en extra kunstgras voetbalvelden gemaakt. Hierbij letten we ook op de duurzaamheid. Voorbeelden daarvan zijn ledverlichting op de velden, het hergebruiken van gerecycled kunstgras in de vorm van kantplanken en straatmeubilair en het gebruiken van natuurlijke infill materialen zoals kurk en olijfpitten in de kunstgrasvelden. In augustus 2026 zijn de hoofdvelden op Sportparken Hoekpolder en Prinses Irene weer in gebruik genomen nadat deze zijn gevuld met een mix van kurk-olijfpitten. De oude TPE-infill is wegens verkleving eerst uit die velden verwijderd.
Er bestond ook een risico op blessures en verspreiding van TPE-klonten in de omgeving was niet goed voor het milieu. Dit strookt niet met de zorgplicht van de gemeente. Bij de twee nieuwe kunstgrasvelden op Sportpark Vredenburch gebruiken we alleen nog mineral-infill, ofwel zand. Dit is de nieuwste ontwikkeling op dit gebied. De komende jaren is het duurzamer maken van gemeentelijk vastgoed een belangrijk onderdeel van ons beleid. De buitenruimte moet zo zijn ingericht dat deze uitnodigt tot bewegen en sporten. Met de wandel- en hardlooproute met fit-attributen langs de route, de Krajicek playground en het in 2026 vernieuwde en met attributen uitgebreide Cruyff-court maken wij dit in Rijswijk mogelijk. Met alle faciliteiten voor de wielersport (wielrennen, mountainbiken, veldrijden en BMX) op Sportpark Elsenburg voorziet Rijswijk zelfs in een regionale behoefte. Sport, Cultuur en Recreatie 66 Wat gaan we daarvoor doen? In 2027 zorgen we ervoor dat de volgende sportvoorzieningen worden gebouwd, vernieuwd of duurzamer worden. • Alle korfbalvelden op Sportpark Prinses Irene zijn aan vervanging toe. Wij zijn voornemens de velden in de winter van 2027-2028 te renoveren. Daarmee zijn we de vereniging dan niet tot last, daar die in de wintermaanden in de zaal trainen en spelen.
• Bij de tijdelijke accommodatie voor basisschool “Natuurrijk” in Pasgeld West (RijswijkBuiten) wordt een tijdelijke gymzaal gebouwd. Totdat de definitieve school is gebouwd zal deze gymzaal in gebruik zijn. Daarna kan gebruik worden gemaakt van de sportzaal bij het nieuwe schoolgebouw van basisschool “Natuurrijk”. • Sport- en welzijnscentrum De Schilp wordt grootschalig gerenoveerd en verduurzaamd. De werkzaamheden starten na de zomer van 2027 en zullen minstens een jaar duren. • Op Sportpark Elsenburg is gestart met de bouw een Multifunctionele Accommodatie (MFA). Hier komen drie sportverenigingen samen: Rijswijksche Hockey Club, Rijswijkse Wielren-vereniging De Spartaan en Fietscross Club Rijswijk. Ook komen er maatschappelijke voorzieningen zoals een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, fysiotherapie en podologie. Naar verwachting zal de MFA in de zomer van 2027 gereed zijn voor gebruik. • Bij de toekomstige nieuwbouw van scholen bouwen we standaard een sportzaal in plaats van een gymzaal. Sportzalen zijn in verhouding breder inzetbaar en zo kunnen meer mensen gebruikmaken van de ruimte. • In relatie tot het onderzoek ruimte voor buitensport naar een efficiënte(re) indeling van de buitensportaccommodaties Hoekpolder en Prinses Irene en de bevindingen, wordt tevens gekeken naar de sterk verouderde clubaccommodaties van de verenigingen en de vervanging of vernieuwing daarvan.
• De opstallen Schaapweg 2 van de Stichting Beheer Exploitatie Sportfaciliteiten Rijswijk op Sportpark Prinses Irene zijn op 1 juli 2026 vervallen aan de gemeente. Na het treffen van een schikking heeft de gemeente in oktober 2026 toegang gekregen tot de opstallen. De gebouwen zullen moeten worden opgeknapt, op korte termijn allereerst met als doel om deze weer gebruiksklaar te maken. Met het oog op het zelf beheren zal het gebouw weer verhuurd moeten worden aan onder andere een voetbalvereniging. • Begin 2026 is de Marimbahal gesloopt. Op die locatie komt een nieuwe kleinere sporthal, samen met sociale woningen en maatschappelijke voorzieningen. Het projectontwikkeling voormalige Marimbahal-locatie gaat van start, de verwachting is dat het plan medio 2030 wordt opgeleverd en in gebruik kan worden genomen. • Natuurgrasvelden 106 en 107 op Sportpark Prinses Irene krijgen een toplaagrenovatie. Beleidsproduct 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Cultuur We willen dat zo veel mogelijk Rijswijkers kunnen deelnemen aan cultuur. Een breed en toegankelijk aanbod is belangrijk. In de Cultuurvisie 2016-2030 ‘Rijswijk vrij gedacht’ staan zes belangrijke punten: • Clustering en samenhang: We moedigen overleg en samenwerking aan. Zo bundelen we krachten en zorgen we voor samenhang.
Ook het samenvoegen van activiteiten en voorzieningen draagt bij aan een betere benutting en aan zichtbaarheid. • Creatieve vrijheid in de openbare ruimte en ruimte voor cultuurbeoefening: het bieden van ruimte aan nieuwe en tijdelijke initiatieven. • Aanbod voor jeugd en jongeren: het aansluiten van het aanbod op wat jeugd en jongeren willen. • Cultuureducatie: we moedigen kunst- en cultuureducatie aan, vooral voor jeugd en jongeren. Dit helpt bij hun brede ontwikkeling en de creativiteit van de samenleving. Het gaat om cultuuronderwijs op scholen en een toegankelijk aanbod in de vrije tijd. • Ouderen en cultuur: het benutten van de kracht van vitale ouderen en het bereiken van kwetsbare ouderen. Zo blijven zij betrokken bij de samenleving. Sport, Cultuur en Recreatie 67 • Cultureel en historisch erfgoed en architectuur: het beter bekend en zichtbaar maken van het lokale erfgoed voor inwoners van de gemeente en de regio. Belangrijk hierbij zijn samenwerken, vernieuwen en luisteren naar wat inwoners willen. Evenementen In de Kadernota Evenementen staat dat de gemeente, wat het evenementenaanbod betreft: • Wil samenwerken met organisatoren van bestaande evenementen die veel mensen uit de hele stad trekken. • Het voor organisatoren zo makkelijk mogelijk wil maken om een stadsbreed evenement te organiseren. • Ruimte wil geven aan bestaande en nieuwe kleine lokale evenementen en buurtinitiatieven.
• Ervoor wil zorgen dat inwoners weten welke activiteiten er in de stad zijn. Wat gaan we daarvoor doen? Cultuur • We moedigen onze partners aan om te werken aan de punten uit de Cultuurvisie. Hier letten we goed op bij het geven van subsidie voor lokale culturele activiteiten, zowel voor terugkerende als eenmalige. • We verbinden cultuur met maatschappelijke onderwerpen en economie. We werken hier intern aan, bijvoorbeeld bij het opstellen van de nota citymarketing. Ook letten we op het inzetten van cultuur als verbindende kracht in onze contacten met partners. • We moedigen cultuur en evenementenpartners ook aan om meer financiering via andere bronnen te verkrijgen. We organiseren een workshop over fondsen en fondsenwerving. • We renoveren en verduurzamen de Rijswijkse Schouwburg. • We moedigen de onderlinge samenwerking in het Huis van de stad verder aan. • We gaan door met de ondersteuning van de programma's voor kunst- en cultuureducatie, waaraan Rijswijkse basisscholen meedoen. We doen mee met het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) 2025-2028. • We ondersteunen het Cultuurcafé, dat het culturele veld twee keer per jaar organiseert. • We bereiden een voorstel voor om de verordening inzake subsidiëring kunstaankopen door particulieren te stoppen. Evenementen • Wij helpen en moedigen initiatiefnemers aan om evenementen te organiseren waarin samenwerking centraal staat.
• Wij zorgen dat belangrijke informatie over evenementen op de website makkelijk te vinden is. • Wij promoten de bestaande Uit-agenda via onze eigen communicatiekanalen in samenwerking met de partners. Beleidsproduct 5.4 Musea Wat willen we bereiken? We willen dat Museum Rijswijk en Museum Bescherming Bevolking door veel verschillende mensen worden bezocht. Vooral inwoners van Rijswijk en de omgeving kunnen zo leren over het lokale erfgoed en de geschiedenis en kennis maken met beeldende kunst. Beide musea dragen op hun eigen manier bij aan de gemeentelijke erfgoednota en de cultuurvisie. Vooral aan het bekendmaken van het lokale erfgoed en aan kunst- en erfgoededucatie. Ook verbinden zij cultuur met maatschappelijke onderwerpen en dragen ze bij aan de economie van Rijswijk. Er is samenwerking met lokale maatschappelijke organisaties en bedrijven. Ook wordt ingezet op het verkrijgen van meer financiering via andere bronnen. Sport, Cultuur en Recreatie 68 We vinden het belangrijk dat de geschiedenis en het erfgoed die het bunkercomplex uitdraagt, verteld blijven worden op de plek waar het zich heeft afgespeeld. Wat gaan we daarvoor doen? • Op basis van een onafhankelijk extern onderzoek, naar de toekomstbestendigheid en maatschappelijke waarde van Museum Rijswijk, bepalen we hoe wij onze relatie met het museum in de toekomst vorm willen geven.
• We volgen de afspraken met Museum Rijswijk over de lening en ondersteunen het museum met subsidie voor haar activiteiten. Dit gaat bijvoorbeeld om kunst- en erfgoededucatie en het bekendmaken van lokaal erfgoed. • Het bunkercomplex Overvoorde, in gebruik door het Museum Bescherming Bevolking, is weer toegankelijk en beleefbaar voor bezoekers na de renovatie afgelopen jaar. Het complex wordt aangewezen als gemeentelijk monument. Hiermee wordt dit Rijswijkse erfgoed behouden voor de toekomst. Beleidsproduct 5.5 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? Rijswijk is een groene en karakteristieke stad, met een rijk verhaal dat zichtbaar is in monumenten, historische gebouwen, landschappen en plekken zoals het karakteristieke Oud Rijswijk. Erfgoed en groen dragen bij aan onze lokale identiteit en aan een prettige leefomgeving. Daarom is Rijswijk aantrekkelijk om te wonen, te werken en te bezoeken. We zetten in op het beheren, behouden en beleven van erfgoed zodat het ook een plek is voor ontmoeting en ontspanning. Door erfgoed en groen zorgvuldig te beschermen én ruimte te geven aan nieuwe ontwikkelingen, verbinden we het verleden met de toekomst van onze stad. Zo versterken we de betrokkenheid van inwoners en zorgen we dat de Rijswijkse identiteit behouden blijft en toekomstige generaties ervan kunnen blijven genieten. We willen het rijke erfgoed van Rijswijk goed bewaren.
Ons erfgoed bestaat uit circa 101 rijksmonumenten en 57 gemeentelijke monumenten. Het gaat niet alleen om gebouwen, maar ook om archeologie, cultuurhistorisch groen, kunst aan gebouwen, losse voorwerpen en immaterieel erfgoed zoals tradities en verhalen.We hebben gebieden die karakteristiek en beeldbepalend zijn zoals Oud Rijswijk, de Vliet- Landgoederenzone en ook de Plaspoelpolder. In 2027 richten we ons op vier thema’s: 1. Het aanwijzen 2. beleven 3. verduurzamen 4. het onderhouden van het Rijswijkse erfgoed Wat gaan we daarvoor doen? In 2027 gaan we door met de uitvoering van verschillende wettelijke taken en afspraken uit de Erfgoednota. 1. Het aanwijzen van karakteristiek naoorlogs erfgoed als gemeentelijk monument is een belangrijke ambitie. 2. We blijven de verhalen van Rijswijk vertellen. Dit doen we op verschillende manieren. Door QR-codes op een aantal bankjes in de stad waarmee je verhalen kan beluisteren over de plek. Maar ook via publicaties zoals de archeologische verslagen, door het geven van lezingen en door bij te dragen aan Open Monumentendag. In het Huis van de Stad komt een vitrine met archeologische vondsten zodat bezoekers kennis kunnen nemen van onze geschiedenis en de rijkdom aan bodemvondsten in onze gemeente. Ook gebruiken we digitale kanalen, zoals sociale media en de gemeentelijke website. We zorgen ervoor dat inwoners het erfgoed steeds beter kunnen beleven.
Daarom onderzoeken we of extra financiering mogelijk is om de erfgoed-beleving te promoten. Sport, Cultuur en Recreatie 69 3. De verduurzaming van onze gemeentelijke monumenten is een aandachtspunt. We willen de subsidieregeling voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten aanpassen zodat deze ook gebruikt kan worden voor verduurzamingsmaatregelen. 4. Goed onderhoud van ons erfgoed is belangrijk. Dit draagt niet alleen bij aan het behoud van onze monumenten, maar is ook een belangrijke vorm van duurzaam zorgen voor ons erfgoed. Daarnaast zijn onderstaande werkzaamheden ook van belang in 2027: • We maken verslagen van archeologische vondsten die zijn gedaan bij grote bouwprojecten in de afgelopen jaren. • We geven advies over erfgoed bij aanvragen voor omgevingsvergunningen en initiatieven voor ruimtelijke plannen. Zo zorgen we dat erfgoedwaarden behouden blijven die bijdragen aan het verhaal van Rijswijk. We behouden het monumentwaardige karakter maar geven waar mogelijk ook ruimte aan nieuwe ontwikkelingen. • We vergroten onze kennis over ons erfgoed. Onderzoeken zoals cultuurhistorische en bouwhistorische verkenningen zijn daarvoor van groot belang. Zo kunnen wij goed adviseren over het behoud van monumentale waarden en zorgen voor ons erfgoed. • We gaan verder met de verbetering van de huisvesting voor archeologie.
Dit betekent dat het depot voldoet aan de regels voor brandveiligheid, opslagruimte en werkplekken. • We maken een start met een onderhoudsplanning voor de lange termijn. Beleidsproduct 5.6 Media Wat willen we bereiken? Bibliotheek Rijswijk heeft een volwaardige openbare bibliotheek. Dat betekent dat er een fysieke collectie is, een professionele personeelsbezetting en dat alle vijf de bibliotheekfuncties aan onze inwoners worden aangeboden. Dit zijn: • Kennis en informatie beschikbaar stellen • Mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie • Stimuleren om te lezen • Ontmoetingen en debat organiseren • Laten kennismaken met kunst en cultuur Dit gebeurt in de bibliotheek, maar er zijn ook activiteiten op andere plekken in de stad. De bibliotheek houdt rekening met wat onze inwoners nodig hebben. De bibliotheekvestiging in het Huis van de stad is dé plek voor informatie, persoonlijke ontwikkeling en ontmoeting in onze gemeente. Deze is voor al onze inwoners toegankelijk. We willen dat iedereen mee kan doen in de digitale wereld. Daarom is er in de bibliotheek het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Hier kunnen inwoners terecht met vragen over online diensten van de overheid en andere organisaties. Ze kunnen er ook hun digitale basisvaardigheden verbeteren. Lokale omroep Het lokale media-aanbod geeft onze inwoners nieuws en informatie uit hun eigen wijk en omgeving.
Dit sluit aan bij hun behoeften. Wat gaan we daarvoor doen? Bibliotheek • We maken het via subsidie mogelijk dat Stichting de Bibliotheek aan de Vliet invulling kan geven aan de vijf maatschappelijke functies uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Sport, Cultuur en Recreatie 70 • We versterken het bibliotheekwerk in onze gemeente met behulp van de extra rijksmiddelen die we hiervoor ontvangen, om de uitvoering van onze wettelijke zorgplicht vanaf half 2027 goed vorm te geven. • We maken een meerjarenplan over onze invulling van de zorgplicht. We betrekken de lokale bibliotheek hierbij. • We besteden de uitkering overheidsbrede dienstverlening, die wij van het rijk ontvangen, aan de instandhouding van het IDO bij de bibliotheek. Lokale omroep • We verzorgen ons wettelijk deel in de bekostiging van de lokale publieke omroep. • We adviseren het Commissariaat voor de Media in de aanwijzingsprocedure voor een streekomroep voor de streek Delft – Rijswijk – Pijnacker-Nootdorp voor de periode vanaf 1 januari 2028. De Wet versterking lokale omroepen moet dan wel tijdig vastgesteld zijn. Beleidsproduct 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Wat willen we bereiken? Groenbeheer • We houden het groen in stand en zorgen goed voor onze bomen. • We proberen door middel van onderhoud en beheer de biodiversiteit te vergroten.
• Ziekten en plagen bestrijden we actief en proberen we zoveel mogelijk onder controle te krijgen. • We communiceren we over wat we doen in het groen en waarom. Landgoederenzone De Landgoederenzone bestaat uit verschillende buitenplaatsen en gebieden die allemaal met elkaar verbonden zijn. Het is een bijzonder gebied met ruim 200 hectare aan historische buitenplaatsen en gebouwen, archeologische vindplaatsen en natuur. Het gebied maakt deel uit van Nationaal Park Hollandse Duinen en is van grote waarde voor onze stad. We willen de kwaliteit van dit gebied verhogen en daarom investeren we in natuur, beleving en toegankelijkheid. Wilhelminapark Het Wilhelminapark veranderen we in een stadspark dat voldoet aan de behoeften van onze inwoners. We investeren in recreatieve verbindingen, sport- en spelvoorzieningen, groen, ecologie en kunst. Daarnaast werken we samen met de Natuurtuin om deze educatieve parel in stand te houden. Spelen We willen dat kinderen in Rijswijk veilig, gezond en met plezier buiten kunnen spelen. Daarvoor zorgen we voor voldoende, aantrekkelijke en goed onderhouden speelplekken die aansluiten bij de behoeften van kinderen van verschillende leeftijden en bij de omgeving. We vinden het belangrijk dat speelplekken uitnodigen tot bewegen, ontmoeten en samen spelen en dat er aandacht is voor inclusiviteit, zodat zoveel mogelijk kinderen mee kunnen doen.
Kunstwerken Door de (Gewijzigde) Percentageregeling 2008 hebben we meer dan 40 kunstwerken kunnen realiseren in onze stad. Wij willen dat onze kunstwerken er goed bijstaan zodat elke inwoner van onze kunstcollectie kan genieten. We kijken naar kansrijke locaties voor de realisatie of herplaatsing van kunstwerken. Sport, Cultuur en Recreatie 71 Wat gaan we daarvoor doen? Groenbeheer Om dit te bereiken voeren we het Groenbeheerplan 2024-2028 uit binnen de gestelde financiële kaders. Daarnaast vormt dit plan een uitgangspunt voor nieuw groen in toekomstige herinrichtingsprojecten en nieuwbouwprojecten. Zo houden we zicht op de beheerbaarheid en de bijbehorende kosten. Landgoederenzone We geven uitvoering aan het uitvoeringsprogramma, bestaande uit twee fases. Het uitvoeringsprogramma fase 1 bestaat uit 5 deelprojecten: • Julialaantje (start bij Oud Rijswijk) • Van Vredenburchweg • Aanpak entrees (7 hoofdingangen en 26 wijkentrees met aandacht voor zichtbaarheid cultuurhistorie) • Padenstructuur (waaronder 3 buitenplaatslanen en fietsdoorsteken) • Prachtplekken (Rijswijkse bos/de Naald en Park Schoonoord) We communiceren over de projecten en betrekken belanghebbenden waar mogelijk. Wilhelminapark We maken de toegang van het park herkenbaar en leggen een sport- en speelplek aan. Daarnaast verbeteren we de padenstructuur en leggen natuurvriendelijke oevers aan.
Inmiddels is het park het leefgebied van een Ransuilfamilie. Dit kan effect hebben op de plannen en planning zoals we die tot nu toe hebben gepresenteerd. We werken samen met WarmtelinQ om de gevolgen van de nieuwe warmteleiding zo klein mogelijk te houden. En we stemmen planningen met elkaar af. We communiceren over de werkzaamheden en betrekken belanghebbenden waar mogelijk. Spelen Het speelbeleid is geëvalueerd en geeft ingrediënten voor nieuw op te stellen speelbeleid. In 2027 stellen we dan ook een nieuw plan op, dat richting geeft tot en met 2030. In 2027 onderhouden en vervangen we speeltoestellen en speelplekken waar dat nodig is. We voeren inspecties uit en pakken gebreken en veiligheidsrisico’s aan. Bij de inrichting en vernieuwing van speelplekken kijken we naar de leeftijd en behoeften van kinderen, de spreiding van speelplekken over de stad en mogelijkheden voor meer groen, bewegen en ontmoeten. Waar mogelijk betrekken we inwoners en kinderen bij de inrichting van nieuwe of vernieuwde speelplekken. Kunstwerken • We onderhouden onze kunstwerken in de openbare ruimte. Als er door inwoners meldingen worden gedaan over de staat van het onderhoud, dan pakken we deze ook op. • We gaan door met de voorbereiding van een nieuw kunstwerk in Te Werve Oost.
Sociaal Domein 72 Sociaal Domein Ambitie Visie Het programma Sociaal Domein heeft als doel dat inwoners kunnen meedoen in de samenleving, zich kunnen ontwikkelen en, waar nodig, ondersteuning krijgen om zo zelfstandig mogelijk te leven. Samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere gemeentelijke domeinen werken we aan een sterke sociale basis en een samenleving waarin iedereen kansen krijgt om mee te doen. Het coalitieakkoord 2026-2030 geeft hiervoor de volgende richting: "In Rijswijk is er voor iedereen de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving. Uitgangspunt is dat inwoners hierin hun eigen verantwoordelijkheid hebben en dit op eigen kracht doen. Wie het nodig heeft biedt de gemeente passende ondersteuning, met als doel zo snel mogelijk weer zelfredzaam te worden. Wie blijvend hulp of ondersteuning nodig heeft, krijgt dat ook. Maatwerk is mogelijk." In 2027 vertalen wij deze ambitie naar een uitvoering waarin de inwoner nog meer centraal staat. We sluiten aan bij de behoeften en mogelijkheden van inwoners en hun omgeving en bieden waar nodig ondersteuning die past bij de situatie. Daarbij stimuleren we inwoners om zoveel mogelijk zelf regie te houden en zetten we maatwerk in als dat nodig is. We zijn duidelijk over wat inwoners van de gemeente kunnen verwachten en zorgen voor een toegankelijke dienstverlening.
Om deze ambitie waar te maken, zetten we in op het voorkomen en waar mogelijk beperken van problemen. We versterken de sociale basis, werken wijkgericht en zoeken actief de samenwerking met maatschappelijke partners en andere gemeentelijke domeinen. We volgen de resultaten van onze inzet en gebruiken deze inzichten om waar nodig bij te sturen, maatschappelijke effecten te vergroten en beschikbare middelen doelmatig in te zetten. De verdere ontwikkeling van deze werkwijze vraagt tijd en wordt daarom stapsgewijs, over meerdere jaren, uitgevoerd. Daarnaast zien we kansen om onze bestaande inzet efficiënter en meer in samenhang te organiseren. We versterken de verbinding tussen het sociaal domein, veiligheid en leefbaarheid, zodat vraagstukken eerder gezamenlijk kunnen worden opgepakt. Het gaat daarbij niet om meer inzet, maar om het slimmer organiseren en gerichter inzetten van de beschikbare capaciteit en middelen. Zo kunnen we inwoners waar nodig beter ondersteunen en voorkomen we dat problemen onnodig groter worden. Met deze inzet geven we in 2027 invulling aan de ambities uit het coalitieakkoord. We werken aan een sociaal domein waarin inwoners weten waar zij terecht kunnen, ondersteuning passend en doelmatig wordt ingezet en samenwerking leidt tot zichtbare maatschappelijke resultaten.
Samenvatting We werken aan een Rijswijk waarin inwoners kunnen meedoen, zich kunnen ontwikkelen en zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Daarbij staat voorop wat mensen zelf kunnen, samen met hun familie, vrienden, buurt en de sociale basis om hen heen. We stimuleren inwoners om eerst in die eigen omgeving oplossingen te vinden en hun eigen regie te behouden. Waar dat niet voldoende is, bieden wij tijdig passende ondersteuning en maatwerk. Daarom versterken we de sociale basis en werken we wijkgericht, zodat ondersteuning dichter bij het dagelijks leven van inwoners aansluit. Ook zorgen we voor betere samenwerking tussen gemeente, maatschappelijke partners en andere domeinen, zodat signalen eerder worden opgepakt en vragen sneller op de juiste plek komen. In 2027 zetten we verdere stappen in een samenhangende aanpak voor preventie, bestaanszekerheid, jeugd, Wmo, arbeidsparticipatie en de ondersteuning van nieuwkomers. Daarbij verbinden we zorg, welzijn, veiligheid en leefbaarheid sterker met elkaar. Zo voorkomen we dat problemen onnodig groter worden, zetten we beschikbare mensen en middelen doelgericht in en werken we aan meer zelfredzaamheid, participatie en duurzame resultaten voor inwoners van Rijswijk.
Indicatoren Indicator | Realisatie | Streefwaarde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2026 Aantal geregistreerde mantelzorgers | 1.810* | 1.810 | 1.950 | 1.975 | 2.000 | 2.025 * aantal ingeschreven mantelzorgers: peildatum 18-12-2025 Indicator | Realisatie | Streefwaarde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2026 % doorverwijzingen naar 0e of 1e lijn | Nulmeting in | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% 2026 Aantal opgepakte signalen van zorgen | Nulmeting in | 120 | 170 | 180 | 190 | 200 over inwoners | 2026 Indicator | Realisatie | Streefwaarde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2026 Aantal inwoners uit trede 2 en 3 dat | 46 | 75* | 125 | 150 | 200 | 250 is geactiveerd Aantal inwoners dat zich aanmeldt voor | 145 | 135 | 160 | 160 | 160 | 160 schuldhulpdienstverlening (Wgs) % inwoners met een betalingsachterstand | 29% | 35% | 37% | 39% | 42% | 45% dat door vroegsignalering wordt bereikt (Steunpunt Rijswijk) * De ambitie is in 2026 naar beneden bijgesteld, omdat per 1-1-2026 de gemeente 2 consulenten tot haar beschikking heeft om maatschappelijke begeleiding aan inwoners te kunnen bieden in plaats van 3 consulenten. De extra consulent werd gefinancierd met tijdelijke extra middelen die per 31-12-2025 zijn gestopt.
Indicator | Realisatie | Streefwaarde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2026 % Arbeidsparticipatie (netto) | 72% | 73% | 73% | 73% | 73% | 73% Duurzame uitstroom naar werk | 84% | 80% | 80% | 82% | 83% | 85% Deeltijdwerkenden met een uitkering | 75 inwoners* | 125 | 125 | 135 | 150 | 160 * de gemeente heeft in 2025 extra inzet gepleegd op het project van deel naar heel. Inwoners die deeltijd werken zijn extra ondersteund om urenuitbreiding te realiseren in hun huidige baan. Dit verklaart de daling in de realisatie in 2025. Indicator | Realisatie | Streefwaarde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2026 % van de inwoners met een hulpvraag dat de | 80% | 80% | 82% | 82% | 83% | 83% toegang tot Wmo-ondersteuning weet te vinden % van de inwoners met ondersteuning en/of de | x* | 81% | 82% | 82% | 83% | 83% hulpmiddelen zijn van mening dat deze bijdragen aan het langer zelfstandig wonen * Volgende meting wordt over 2026 uitgevoerd en verwachten we in het 1e kwartaal van 2027.
Indicator | Realisatie | Streefwaarde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2026 Jeugdigen in de jeugdhulp | 1 op 7,2 | 1 op 9 | 1 op 10 | 1 op 11 | 1 op 11 | 1 op 12 Kosten per jeugdige (prijspeil 2023) | € 10.681 | € 10.500 | € 9.500 | € 9.500 | € 9.500 | € 9.500 Sociaal Domein 73 Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x | Begroting € 1000) | na Realisatie | wijziging Sociaal Domein | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | Lasten | 18.144 | 16.032 | 12.618 | 12.350 | 9.328 | 6.826 Baten | 12.022 | 10.657 | 7.297 | 7.007 | 4.007 | 1.507 Saldo | -6.122 | -5.375 | -5.321 | -5.343 | -5.321 | -5.319 6.3 Inkomensregelingen | Lasten | 4.717 | 40.792 | 41.520 | 39.720 | 39.718 | 39.714 Baten | 490 | 33.052 | 32.237 | 32.145 | 32.145 | 32.145 Saldo | -4.227 | -7.740 | -9.283 | -7.575 | -7.573 | -7.569 6.4 WSW en beschut werk | Lasten | 38.200 | 2.883 | 2.955 | 3.137 | 3.132 | 2.967 Baten | 30.519 Saldo | -7.681 | -2.883 | -2.955 | -3.137 | -3.132 | -2.967 6.5 Arbeidsparticipatie | Lasten | 2.749 | 3.192 | 3.051 | 3.050 | 3.050 | 3.049 Baten | 17 | 249 Saldo | -2.732 | -2.944 | -3.051 | -3.050 | -3.050 | -3.049 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | Lasten | 2.794 | 3.911 | 3.936 | 3.737 | 3.485 | 3.447 Baten | 129 | 381 Saldo | -2.665 | -3.530 | -3.936 | -3.737 | -3.485 | -3.447 6.60-6.91 Wmo | Lasten | 19.431 | 19.785 | 19.965 |
19.986 | 19.922 | 19.922 Baten | 680 | 503 | 418 | 418 | 418 | 418 Saldo | -18.751 | -19.282 | -19.548 | -19.569 | -19.504 | -19.504 6.751-6.92 Jeugdhulp | Lasten | 25.283 | 29.948 | 28.880 | 25.918 | 25.805 | 25.805 Baten | 35 Saldo | -25.248 | -29.948 | -28.880 | -25.918 | -25.805 | -25.805 Totaal lasten | 111.318 | 116.543 | 112.926 | 107.897 | 104.438 | 101.729 Totaal Baten | 43.892 | 44.842 | 39.951 | 39.570 | 36.570 | 34.070 Saldo Sociaal Domein | -67.426 | -71.701 | -72.975 | -68.328 | -67.869 | -67.659 Toelichting op de afwijkingen groter dan 10% met een minimum van € 250.000 Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Lasten | Baten Sociaal Domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie In de begroting 2027 zijn zowel de lasten als de baten m.b.t. de SPUK Inburgering op dit moment lager begroot dan in 2026. Mutaties zullen bij de halfjaarrapportages | 217 2027 plaatsvinden. In de begroting 2027 zijn zowel de lasten als de baten m.b.t. de SPUK Inburgering op dit moment lager begroot dan in 2026. Mutaties zullen bij de halfjaarrapportages | -217 2027 plaatsvinden. M.i.v. 2027 worden de kosten m.b.t. de Oekraïne via de Doelgroepflexible regeling (DFR) gecompenseerd. De lasten en de baten vanuit het Rijk worden naar beneden bijgesteld door | 2.500 meer inzet op duurzame vorm van opvang. M.i.v. 2027 worden de kosten m.b.t.
de Oekraïne via de Doelgroepflexible regeling (DFR) gecompenseerd. De lasten en de baten vanuit het Rijk worden naar beneden bijgesteld door | -2.500 meer inzet op duurzame vorm van opvang. In 2026 is er bij de 1e halfjaarrapportage incidenteel budget beschikbaar gesteld voor | 100 "zorgzame buurten" gedekt vanuit de SPUK IZA. In 2026 is er bij de 1e halfjaarrapportage incidenteel budget beschikbaar gesteld voor | -100 "zorgzame buurten" gedekt vanuit de SPUK IZA. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen In 2026 is er incidenteel budget beschikbaar gesteld uit diverse subsidies vanuit Rijk en | 381 gemeenten ter dekking van de lasten. Sociaal Domein 74 Sociaal Domein 75 Beleidsproduct 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Welzijn 1. Versterken Sociale Basis "Wij geloven in de kracht van gemeenschappen waar mensen omzien naar elkaar en waar op niemand neergekeken wordt." In Rijswijk streven we naar een samenleving waarin inwoners actief bijdragen aan hun wijk en waarin bewonersinitiatieven, organisaties en informele netwerken de ruimte krijgen om de leefbaarheid en sociale samenhang te versterken. Inwoners hebben laagdrempelige mogelijkheden om elkaar te ontmoeten, waardoor zij zich welkom en verbonden voelen en eenzaamheid wordt voorkomen en verminderd. 2. Wijkgericht Werken (incl.
bewonersorganisaties en wijkinitiatieven) "Wijkgericht werken betekent dat zo veel mogelijk wordt georganiseerd vanuit de leefwereld van bewoners. Gemeente, zorg- en welzijnsorganisaties, bewonersorganisaties (waar aanwezig) en politie stemmen hun inzet af op de specifieke behoeften van een wijk." We ontwikkelen het wijkgericht werken, zodat de inzet van de gemeente en maatschappelijke partners beter aansluit op de behoeften en opgaven in de verschillende wijken. Deze manier van werken is domeinoverstijgend, waarbij welzijn, zorg, wonen, veiligheid, participatie en de openbare ruimte integraal worden benaderd. 3. Inclusie en emancipatie "In Rijswijk kan iedereen zichzelf zijn. Ieder mens is gelijkwaardig aan de ander. Voor racisme en discriminatie is geen enkele plaats. We zijn een stad waar iedereen zich welkom en gerespecteerd voelt. Wij geven ruimte aan verschillende opvattingen en wij leggen geen specifieke overtuigingen op." We blijven aandacht geven aan inclusie en emancipatie in Rijswijk, mede door de inzet van de huidige subsidiepartners. Bijvoorbeeld doordat stichting iDb alle meldingen van discriminatie verzamelt en analyseert en daarnaast geven zij samen met COC Haaglanden voorlichting op onze scholen (primair en voortgezet onderwijs). 4.
Eenzaamheid Eenzaamheid is naast een persoonlijk probleem ook een maatschappelijk vraagstuk doordat het gevolgen kan hebben voor de gezondheid, het welzijn en de samenleving. Door te zorgen voor “een aanpak om mensen die zich eenzaam voelen te helpen”, willen we eenzaamheid verminderen onder inwoners. Onder andere door meer laagdrempelige mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Het is belangrijk dat we als gemeente daarbij samenwerken met verenigingen, ondernemers, bewoners, maatschappelijke partners en vrijwilligers. 5. Mantelzorg(waardering) “Mantelzorgers zijn van onschatbare waarde in een samenleving waarin mensen omzien naar elkaar en voor elkaar zorgen.” We zetten samen met onze maatschappelijke partners in op goede ondersteuning en erkenning van (jonge) mantelzorgers, om te voorkomen dat zij overbelast raken. Sociaal Domein 76 6. Vrijwilligerswerk ondersteunen en waarderen “Wij zetten actief in op vrijwilligersbeleid, om zo het vele werk dat vrijwilligers doen te erkennen en ondersteunen.” Nieuwkomers Onder Nieuwkomers verstaan we ontheemden uit Oekraïne, asielzoekers en statushouders. Voor asielzoekers heeft de gemeente een wettelijke plicht om hen op te vangen op basis van de Spreidingswet. En voor statushouders heeft de gemeente de taak om huisvesting aan te bieden en te laten inburgeren. 7. Ontheemde Oekraïners De oorlog duurt voort.
Voor ontheemden uit Oekraïne heeft de gemeente de plicht om opvang te bieden op basis van de RooO (Regeling opvang ontheemden Oekraïne). Hun bescherming is vastgelegd in de RTB (Regeling Tijdelijke Bescherming). Deze is onlangs verlengd en heeft een looptijd tot en met 4 maart 2028. Waarbij het onderscheid wordt gemaakt dat mannen tussen de 23-60 jaar niet automatisch meer onder de beschermingsmaatregel vallen. Ook is per 1 juli 2026 de bekostigingssystematiek gewijzigd van de BooO (Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne) naar de DFR (Doelgroepflexibele regeling). Deze regeling is de nieuwe manier van financiering voor alle nieuwkomers, met uitzondering van de middelen voor Inburgering. Gemeenten kunnen middelen ontvangen voor exploitatie-, transitie- en uitvoeringskosten. Door de oorlog moest de gemeente snel handelen. Daarom is er opvang in hotels geregeld. We willen deze opvang stap voor stap afbouwen. Voor mensen voor wie dit mogelijk is, willen we opvang bieden in zelfstandige woningen. Dit kan tijdelijk of voor langere tijd zijn. 8. Asielzoekers "Onze inzet is helder: we doen alleen dat wat wettelijk moet en onvermijdelijk is, in lijn met nationale en internationale afspraken, met oog voor de belangen van onze inwoners, de leefbaarheid van onze gemeente en de uitvoerbaarheid van beleid in de praktijk.” De Spreidingswet gaat haar tweede cyclus in per juli 2027.
Gemeenten hebben een taakstelling voor de nieuwe cyclus ontvangen, verwerken hun te realiseren opvangplekken in een provinciaal opvangplan en bieden dit in december aan de Minister van Asiel en Migratie aan. Sinds 2016 levert onze gemeente een bijdrage aan de opvang van asielzoekers. Het Rijk heeft meermaals erkend dat onze gemeente daarmee meer dan haar aandeel heeft geleverd. In mei eindigt de opvang van asielzoekers aan het Hof van Elsenburg. We verkennen de haalbaarheid van het realiseren van een regionale asielopvanglocatie. 9. Statushouders Ontwikkelingen De wetgeving rondom statushouders, waaronder nareis- en gezinshereniging, is aangescherpt door het Europees Asiel- en Migratiepact voor gezinshereniging. De belangrijkste punten zijn: • De beperking tot het kerngezin • Het tweestatusstelsel • Strengere voorwaarden Als gevolg van het nieuwe EU-migratiepact komen mogelijk minder asielzoekers in aanmerking voor een verblijfsstatus. Dit geldt ook voor de nareizigers. De verwachting van het Rijk is dat is er op termijn minder statushouders instromen en het aantal inburgeringsplichtigen zal dalen. Echter, voor het zo ver is, dient de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) eerst de huidige achterstand in het beoordelen van asielaanvragen verwerken, dit duurt naar verwachting nog tot 2029.
Sociaal Domein 77 Wonen Per halfjaar ontvangt de gemeente een taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Dit is op basis van inwoneraantal. Voor Rijswijk betekent dit ongeveer 100 statushouders per jaar. "Geen voorrang en/of directe plaatsing of bemiddeling voor statushouders in onze stad. Wij zorgen voor tijdelijke huisvesting van statushouders". Dit sluit aan bij landelijk beleid. Het kabinet wil eerst zorgen voor voldoende flexibele en tijdelijke huisvesting, zoals flexwoningen, doorstroomlocaties en woningdelen. Pas wanneer daar voldoende van beschikbaar is, wordt wettelijk geregeld dat statushouders geen voorrang meer hoeven te krijgen op sociale huurwoningen. Inburgering “Wij verwachten van statushouders dat zij zich inzetten om onderdeel te worden van de samenleving. Wij zien integratie als proces waarbij zij actief deelnemen aan de samenleving met inachtneming van onze geldende normen en waarden. Statushouders moeten zo snel mogelijk integreren, aan het werk en meedoen aan de samenleving. Een belangrijke voorwaarde daarbij is het leren van de Nederlandse taal. We ondersteunen statushouders actief bij het vinden van werk, het leren van de Nederlandse taal en het meedoen in de samenleving en verwachten tegelijkertijd inzet en betrokkenheid''. Dit sluit aan bij landelijke voornemens.
Recent heeft minister Aartsen van Werk en Participatie aangekondigd het voornemen om de komende 4 jaar 75.000 statushouders en kansrijke asielzoekers naar werk te begeleiden. Om de voortgang van statushouders op hun inburgeringstraject te kunnen monitoren sluiten we aan op landelijke data-uitwisselingsprojecten van DUO, het Ministerie van SZW en VNG. Hiervoor zijn middelen in de decembercirculaire 2025 toegekend. Wat gaan we daarvoor doen? De sociale basis is hét uitgangspunt van onze aanpak voor ondersteuning. We kijken bij vragen van inwoners eerst naar wat mensen zelf, samen met hun netwerk en in hun wijk of buurt kunnen organiseren. Waar dat niet voldoende is, is passende professionele ondersteuning beschikbaar. We bouwen daarbij voort op wat er al is, zoals Buurtgezinnen, vrijwilligersinitiatieven, bewonersinitiatieven en ontmoetingsactiviteiten. 1. Versterken Sociale Basis • In 2027 maken we duidelijk wat we verstaan onder de sociale basis en welke rol de gemeente daarin heeft. We brengen bestaande initiatieven en voorzieningen beter in samenhang met elkaar en bepalen waar versterking nodig is. • We investeren in de sociale basis in wijken en buurten door informele netwerken, vrijwilligerswerk, ontmoeting en bewonersinitiatieven te ondersteunen. En verbinden deze inzet aan de wijkgerichte aanpak.
• We maken het voor inwoners en lokale initiatieven eenvoudiger om bij te dragen aan hun buurt. In 2027 voeren we een subsidieregeling in voor bewonersorganisaties, verenigde inwoners en wijkinitiatieven. Daarbij sluiten we aan bij bestaande initiatieven en gemeentelijke doelen op het gebied van onder meer participatie, leefbaarheid, veiligheid en groen. • We onderzoeken de behoefte aan en mogelijkheden voor ontmoetingsplekken voor jongeren. We betrekken jongeren hierbij en vertalen de uitkomsten naar een voorstel voor realisatie in 2028. • We nemen de aanbevelingen mee uit het onderzoek over het bereik van de sociale basis onder inwoners met een migratieachtergrond (juli 2026). We richten ons daarbij op het vergroten van het bereik en de toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten binnen de sociale basis. 2. Wijkgericht werken • We richten het wijkgericht werken verder in, onder andere door het uitvoeringen van wijkscans en op basis daarvan zetten we wijkaanpakken in. • We werken domeinoverstijgend samen en stemmen met verschillende beleidsterreinen af op de opgaven per wijk. Sociaal Domein 78 • We vertalen het wijkgericht werken in de opdracht aan welzijnspartners, met nadruk op het versterken van de eigen kracht van inwoners en de sociale samenhang in focuswijken. 3. Inclusie en emancipatie • We voeren de Inclusie- en anti-discriminatieagenda van 2024 uit.
Deze ambities sluiten goed aan bij het huidige coalitieakkoord. • We geven uitvoering aan de motie "Opnemen indicatoren die inzicht moeten geven in discriminatie". De Stichting Inclusie en Discriminatiebestrijding (iDb) registreert en monitort meldingen van discriminatie, waar wij in 2027 een indicator voor gaan opstellen voor de gemeente Rijswijk. • We geven vervolg aan de discriminatietoets en pakken dit op binnen de gemeentelijke organisatie. 4. Eenzaamheid • We ontwikkelen een aanpak om mensen die zich eenzaam voelen te helpen en zetten de eerste stappen in de uitvoering daarvan. • In 2027 geven we uitvoering aan de motie “eenzaamheid tegengaan”, door te onderzoeken hoe bestaande ontmoetingsplekken beter kunnen worden benut om ontmoeting en sociale samenhang tussen inwoners te stimuleren en eenzaamheid te verminderen. • Wij verminderen eenzaamheid door inwoners meer te verbinden met laagdrempelige ondersteuning, ontmoeting en activiteiten in de wijk. Daarbij benutten wij beschikbare locaties om de sociale basis te versterken en meer inwoners te bereiken/of het bereik te vergroten. 5. Mantelzorg (waardering) We geven in 2027 uitvoering aan de motie “Rijswijkse mantelzorgpluim van waardering”, door te onderzoeken op welke wijze een jaarlijkse Mantelzorgpluim van waardering kan worden ingesteld als blijk van waardering voor mantelzorgers. Hiervoor hebben we in 2027 € 10.000 nodig. 6.
Vrijwilligerswerk ondersteunen en waarderen In 2027 wordt er rond de Dag van de Vrijwilliger op een andere manier invulling aan de waardering gegeven door een feest te organiseren. Voor deze waardering van vrijwilligers reserveren wij in 2027 € 50.000. 7. Ontheemde Oekraïners • We zetten in op afbouw van de crisisopvang en werken toe naar meer inzet van duurzame opvang. Door bijvoorbeeld gebruik te maken van sloopwoningen. • We willen ontheemde Oekraïners minder afhankelijk maken van voorzieningen. Hiervoor gaan we diensten zoals sociaal beheer anders inzetten, met meer focus op het vergroten van de zelfstandigheid. Hierdoor wijzigen de kosten van de opvang. • Na afloop van de beschermingsmaatregel is de verwachting dat ontheemde Oekraïners in aanmerking komen voor een tijdelijke verblijfsvergunning. We bereiden de ontheemden zo veel mogelijk voor op een verblijf in Nederland. De lasten die samenhangen met de opvang van ontheemde Oekraïners worden volledig vergoed door het Rijk. Hierdoor heeft deze taak geen structureel effect op de gemeentelijke begroting. 8. Asielzoekers • We stoppen met de opvang van asielzoekers per mei 2027. • We houden regie op asielopvang. Sociaal Domein 79 9. Statushouders Wonen We onderzoeken de mogelijkheden voor tijdelijke woonvormen en van doorstroomlocaties of andere vormen van tijdelijk huisvesten van statushouders.
Inburgering Vanaf 2027 zetten we in op een meer integrale dienstverlening aan statushouders. De verwachting is dat statushouders straks sneller zijn geholpen met het voltooien van diverse administratieve handelingen bij vestiging in Rijswijk. Eerdere werkervaring (in het land van herkomst of tijdens het verblijf in een AZC) komt centraal te staan in het nieuwe dienstverleningsmodel aan statushouders. Kansrijke statushouders kunnen zo daadwerkelijk sneller aan het werk. Voor integratie voldoen we aan de Wet inburgering met een focus op begeleiden naar werk (al dan niet betaald). Hiervoor ontvangt de gemeente een specifieke uitkering (SPUK Inburgering). Ook kan de gemeente middelen ontvangen voor exploitatie-, transitie- en uitvoeringskosten voor het tijdelijke huisvesten van statushouders. Beleidsproduct 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wat willen we bereiken? Brede toegang We gaan uit van de kracht van inwoners, hun netwerk en de sociale basis in de buurt en wijk. We willen de zelfredzaamheid van inwoners versterken en bieden waar nodig passende professionele ondersteuning. Daarbij zorgen we ervoor dat de ondersteuning, van het eerste contact tot specialistische hulp, als één geheel wordt ervaren. We werken integraal samen met onze partners in het sociaal domein, zijn zichtbaar in de wijk en benutten signalen en initiatieven van inwoners om vragen en problemen vroegtijdig te herkennen.
Zo willen we voorkomen dat problemen escaleren en bijdragen aan de bestaanszekerheid van inwoners. Stevig Lokaal Team “In geval van meerdere problemen voor meerdere gezinsleden, kijken de lokale teams naar de situatie van het hele huishouden of gezin” We werken verder aan Stevige Lokale Teams, volgens de afspraken van de VNG. In een Stevig Lokaal Team werken consulenten op plekken waar inwoners komen. Zij kijken naar de hele situatie van een inwoner. Ook letten zij op problemen die vaker voorkomen en op knelpunten in de manier waarop hulp is geregeld. Het stevige lokale team biedt zelf basishulp als dat nodig is. Ook werken zij samen met andere afdelingen binnen de gemeente, lokale organisaties en specialisten. Stevige Lokale Teams zorgen voor minder regels en administratie en inwoners krijgen sneller ondersteuning die past bij hun dagelijks leven. Preventief jeugdbeleid “Preventie is een belangrijk uitgangspunt omdat we daarmee zwaardere en duurdere vormen van ondersteuning voorkomen.” Veilig, gezond en kansrijk opvoeden en opgroeien vormt de kapstok voor ons preventieve jeugdbeleid. We willen dat kinderen en jongeren zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen en dat ouders en andere opvoeders worden ondersteund bij het opvoeden. Daarom richten we ons op het versterken van beschermende factoren en het verminderen van risico’s.
We signaleren vragen en problemen vroeg, zodat deze waar mogelijk kunnen worden voorkomen, beperkt of teruggedrongen. Een sterke pedagogische basis is hiervoor essentieel. We versterken de samenhang tussen thuis, school, vrije tijd en de sociale omgeving waarin kinderen en jongeren opgroeien. Sociaal Domein 80 Ondersteuning wordt zo veel mogelijk georganiseerd in de omgeving van het kind en het gezin. We kijken eerst wat kinderen, gezinnen en hun omgeving zelf kunnen, vervolgens hoe we die omgeving kunnen versterken en wat collectief kan worden georganiseerd. Individuele of specialistische ondersteuning zetten we in wanneer dat nodig is. We willen dat preventieve voorzieningen beter met elkaar samenhangen en aansluiten op de behoeften van kinderen, jongeren en gezinnen. Daarbij houden we rekening met verschillen tussen wijken. De preventieve inzet is vooral gericht op verbetering van de situatie en draagt herkenbaar bij aan veilig, gezond en kansrijk opvoeden en opgroeien. Wat gaan we daarvoor doen? Brede toegang “Wij werken toe naar herkenbare ingangen voor hulp. Dit doen we door de uitvoeringsteams van het sociaal domein op één locatie te huisvesten en spreekuren te blijven organiseren in de wijken, waar inwoners zonder afspraak kunnen binnenlopen.“ • De ontwikkelde werkwijze voor ‘Signaalgericht werken’ voeren we in als blijvende werkwijze.
Hiermee voorkomen we dat de problemen van onze inwoners verergeren en dat zij duurzaam aanspraak moeten maken op voorzieningen. • Het werken met ervaringsdeskundigheid binnen Steunpunt Rijswijk zetten we voort en ontwikkelen we verder. • We werken meer samen met organisaties en inwoners in de sociale basis zoals de huisartsen in het kader van ‘sociaal verwijzen’. • De evaluatie van het programma Rijswijk samen dichtbij (2024-2026) leidt tot verschillende aanbevelingen voor onze integrale dienstverlening vanaf 2027. Die aanbevelingen nemen we mee in de doorontwikkeling naar Stevige lokale teams (zie hieronder). Stevig Lokaal Team • We vormen een alliantie met onze partners in de stad om samen te werken vanuit dezelfde leidende principes waarin we de inwoner centraal stellen, we de eigen kracht van de inwoner stimuleren en hen de hand reiken waar nodig. • We investeren in leren en ontwikkelen om met onze uitvoeringsteams te voldoen aan de kwaliteitseisen van stevige lokale teams. • We onderzoeken de mogelijkheid van wijkgericht werken met vaste gezichten uit het lokale team voor de inwoners. • We onderzoeken de mogelijkheden om zwaardere vormen van zorg te voorkomen, waaronder de inzet van maatschappelijk werk en andere voorzieningen waarvan we weten dat die werken. • Met gezinnen die meerdere problemen hebben, maken we een ‘samenwerkplan’.
Preventief jeugdbeleid • We werken binnen het Integraal Uitvoeringsprogramma Jeugd en Gezin de samenhangende koers voor veilig, gezond en kansrijk opvoeden en opgroeien verder uit. We verbinden hierin ontwikkelingen op het gebied van jeugd, gezin, onderwijs, preventie, veiligheid, bestaanszekerheid en werken voorstellen uit voor de prioriteiten en uitvoering in 2027 en daarna. • We brengen de bestaande preventieve voorzieningen verder in beeld, ordenen deze en beoordelen hun bijdrage aan de maatschappelijke opgaven. Daarbij kijken we onder andere naar doel, doelgroep, bereik, kwaliteit, resultaten, kosten, onderlinge samenhang en de positie binnen het totale aanbod. Waar mogelijk maken we gebruik van voorzieningen en aanpakken waarvan de werking is aangetoond of aannemelijk kan worden gemaakt. • We gebruiken deze beoordeling om binnen het Integraal Uitvoeringsprogramma Jeugd en Gezin voorstellen uit te werken voor het voortzetten, versterken of anders organiseren van preventieve voorzieningen. Zo brengen we meer samenhang aan en kunnen we gerichter bepalen welke inzet het meest bijdraagt aan veilig, gezond en kansrijk opvoeden en opgroeien. • We ontwikkelen de preventieve inzet meer wijkgericht, collectief en gericht op de verbetering van de situatie. We benutten daarvoor lokale gegevens en signalen van inwoners en professionals en sluiten aan bij verschillen in behoeften tussen wijken.
Sociaal Domein 81 • We versterken de pedagogische basis, vroegsignalering en de samenwerking tussen ouders, scholen, kinderopvang, het lokale team en maatschappelijke partners. We verbinden deze ontwikkeling met Onderwijs en Jeugdhulp, het stevige lokale team en Rijswijk Samen Dichtbij. • We maken met maatschappelijke partners duidelijkere afspraken over doelen, doelgroepen, bereik, resultaten, kwaliteit en verantwoording. We verbeteren de monitoring en gebruiken de verzamelde informatie om de preventieve inzet te volgen, bij te sturen en periodiek opnieuw te beoordelen. Beleidsproduct 6.3 Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Inkomen en Participatie “Wie naar vermogen bijdraagt kan op onze ondersteuning rekenen. Het verliezen van een baan is al ingrijpend genoeg. Wel gaan we uit van wederkerigheid en daarom verwachten wij een tegenprestatie, omdat wij het belangrijk vinden dat mensen blijven meedoen in de samenleving.” In Rijswijk doet iedereen mee en draagt naar eigen vermogen bij. Daarom willen we dat inwoners met een bijstandsuitkering die nog niet naar betaald werk kunnen, op een passende manier meedoen in de samenleving. Dat kan via vrijwilligerswerk, mantelzorg, buurtactiviteiten of een andere zinvolle invulling van de dag. We sluiten aan bij wat een inwoner kan en nodig heeft. Inwoners houden zoveel mogelijk zelf de regie en kunnen ook een eigen voorstel voor participatie doen.
Waar belemmeringen het meedoen in de weg staan, bieden we passende ondersteuning. Als iemand kan bijdragen, maken we daar duidelijke afspraken over. Zo versterken we het welzijn en de zelfredzaamheid van inwoners en maken we waar mogelijk de stap naar werk kleiner. Armoede en Schulden “Armoede pakken we integraal aan. We voorkomen dat gezinnen in problematische schulden terechtkomen door vroegtijdige signalering, ondersteuning, eenvoudige regelingen en eerlijke inkomensvoorzieningen.” De gemeente versterkt de bestaanszekerheid van inwoners en helpt hen om financieel zelfstandig te zijn. We signaleren geldzorgen en schulden vroeg en bieden inwoners die ondersteuning nodig hebben passende hulp. We helpen armoede en schulden zoveel mogelijk te voorkomen en beperken de gevolgen ervan. Daarbij sluiten we aan bij landelijke ontwikkelingen, zoals een eenvoudiger armoedebeleid, meer aandacht voor werkenden met geldzorgen en de mogelijkheden om inwoners actief hulp te bieden bij schulden. We ondersteunen inwoners om mee te doen in de samenleving, bijvoorbeeld via werk, onderwijs of andere vormen van participatie. We zorgen ervoor dat kinderen, ook wanneer er thuis financiële zorgen zijn, volop kansen krijgen om zich te ontwikkelen en mee te doen aan onderwijs, sport, cultuur en het sociale leven.
Ook zetten we in op de vermindering van de energielasten door het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen en worden inwoners geïnformeerd hoe men zelf de energierekening kan verlagen. Wat gaan we daarvoor doen? Inkomen en Participatie • We laten twee vaste participatieconsulenten een groep van ongeveer 250 inwoners begeleiden, met voorrang voor inwoners die nieuw instromen in de bijstand. Zij benaderen inwoners actief en maken samen met iedere inwoner een participatieplan op maat. • We begeleiden inwoners naar een passende vorm van participatie. Daarbij zijn er drie routes: vrijwilligerswerk of mantelzorg, het wegnemen van belemmeringen of doorstroom naar een hogere Sociaal Domein 82 trede op de participatieladder. Als werk in beeld komt, zorgen we voor een warme overdracht naar het team Werk. • We verbinden inwoners met het lokale welzijnsaanbod en werken samen met Welzijn Rijswijk, Rijswijk voor Elkaar en partners op het gebied van zorg en ondersteuning. Inwoners die meer begeleiding nodig hebben, kunnen een individueel maatwerktraject krijgen. • We voeren de veranderingen uit de Participatiewet in balans door. We passen de verordening, beleidsregels en werkwijzen aan. Zo kunnen inwoners hun participatie zoveel mogelijk zelf vormgeven, krijgen zij passende ondersteuning en sluiten verplichtingen aan bij wat zij kunnen. We doen dit zodra de landelijke regels in werking treden.
• We maken duidelijke afspraken met inwoners over hun bijdrage. Als iemand kan participeren maar niet meewerkt, onderzoeken we eerst zorgvuldig wat daarvan de oorzaak is. Waar nodig zetten we een maatregel in die past bij de situatie en de wettelijke regels. • We meten jaarlijks hoeveel inwoners we hebben gesproken, geactiveerd of doorgeleid en wat de aanpak betekent voor hun welzijn en belemmeringen. Op basis van de resultaten passen we onze dienstverlening aan. Armoede en Schulden • We onderzoeken welke vormen van ondersteuning effectief zijn in het doorbreken van generatiearmoede. Ook zetten we de samenwerking met het Jeugd Educatie Fonds voort in 2027. • We onderzoeken hoe we het stapelen van onze inkomensregelingen kunnen voorkomen en vereenvoudigen het beleid. We kijken daarbij kritisch of sociale voorzieningen bijdragen aan het doel om inwoners weer mee te laten participeren. • We ontwikkelen een dashboard Bestaanszekerheid om ons beleid te monitoren, te evalueren en effectiever te sturen op ons beleid zodat het bijdraagt aan het vergroten van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie, bijvoorbeeld door werk, onderwijs of vrijwilligerswerk. • We geven de vroegsignalering en schuldhulpverlening een impuls door de samenwerking en dienstverlening te versterken.