Programmabegroting 2026-2029

Veiligheid 24

Pandbrigade De Rijswijkse Pandbrigade (hierna: Pandbrigade) werkt aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in Rijswijk. De Pandbrigade heeft als doel: • Het opsporen, voorkomen en bestrijden van overtredingen op het omgevingsplan; • Het tegengaan van onrechtmatig gebruik van panden en woningen zoals illegale verkamering (het opdelen van een zelfstandige woning in meerdere onzelfstandige kamers om deze te verhuren aan verschillende personen of huishoudens, vaak studenten of starters), onderverhuur en/of splitsing en samentrekkingen; • Het bestrijden van hoarding (dwangmatig verzamelen en opslaan van spullen) en de gevolgen daarvan; • Het bestrijden van (woon)overlast dat meestal gepaard gaat met het oneigenlijke gebruik van woningen en panden; • Het voorkomen van onveilige situaties bijvoorbeeld door achterstallig onderhoud. Handhaving openbaar gebied en toezicht parkeren • We hebben een professioneel handhavings- en toezichtteam met een duidelijke taak; • We werken goed (actieve) samen met in- en externe veiligheidspartners, met name de politie; • We dragen bij aan een veilige leefbare omgeving en reageren actief op (plaatselijke) ontwikkelingen in criminaliteits- en leefbaarheidsproblemen en verlenen hulp aan hen die hulp behoeven; • We dragen bij aan een gereguleerd parkeerbeleid door toezicht te houden op het betaald parkeren.

Team Inspectie Bijzondere wetten/ APV De gemeente houdt toezicht en treedt handhavend op om ervoor te zorgen dat activiteiten die worden uitgevoerd in orde zijn in het kader van onder andere (omgevings)veiligheid en gezondheid. Daarnaast vindt toezicht en handhaving plaats om het naleefgedrag van regels door inwoners en bedrijven te verbeteren en daarmee het nemen van eigen verantwoordelijkheid aan te moedigen. Daarbij: • Waarborgen we de veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en duurzaamheid van gebouwen en de leefomgeving; • Bewaken we de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid en voorkomen we overlast door horecabedrijven; • Zorgen we voor een positief ondernemersklimaat binnen Rijswijk. Wat gaan we daarvoor doen? • • • • •

We onderzoeken signalen van ondermijnende criminaliteit; We organiseren preventieve bestuurlijke controles binnen de gemeente; We organiseren controles samen met met veiligheidspartners; We zorgen dat inwoners en ondernemers makkelijker problemen durven te melden; We werken samen met diverse partners zoals het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC), het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV), het Platform Veilig Ondernemen (PVO) en de politie; • We stellen adviezen op en nemen bestuurlijke maatregelen om de orde en rust weer te laten terugkeren; • We zorgen voor actueel beleid in relatie tot de aanpak ondermijning. Wet Bibob • We organiseren een Bibob samenwerking met de betrokken buurgemeenten, het RIEC en het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden; • We stellen een projectplan op voor de Bibob onderzoeken naar (jeugd)zorgaanbieders; • Daarbij leren we van de pilot die in Twente gedraaid heeft op dit onderwerp.

Veiligheid 25

De opbrengsten van dit traject zullen de kosten overtreffen, zo blijkt uit de pilot in Twente. De kostenraming moet op dit moment echter nog P.M. worden opgevoerd, omdat een definitieve inschatting nog niet mogelijk is. Wijkveiligheid Samen met de partners op veiligheidsgebied (politie, Welzijn Rijswijk, jongerenwerkers, handhaving en buurtpreventieteams) beoordelen we (signalen van) misstanden en nemen we maatregelen als dit nodig is. Dan gaat het bijvoorbeeld om het aanpakken van overlast van jongeren en het geven van voorlichting aan de inwoners van Rijswijk, om hen te informeren wat zij zelf aanvullend kunnen doen om geen slachtoffer te worden van bijvoorbeeld inbraken, overvallen, straatroven en (online) oplichting (cybercrime). Aandachtslocatie stationsgebied (inclusief overige aandachtslocaties) • De toezichthouders van de gemeente, NS, HTM, ProRail, EBS en de politie lopen regelmatig rond en houden toezicht op en rond het station; • We gaan door met het cameratoezicht op en rond het stationsgebied en we breiden het cameratoezicht uit met de inzet van 2 extra flexibele camera's, in te zetten op evt. andere aandachtslocaties; • Er is een Lokaal Veiligheidsarrangement voor Station Rijswijk vanuit Veiligheid, Inspectie en Handhaving met onder andere NS, ProRail, Politie, HTM en EBS. We zijn voorzitter van de (veiligheids)overleggen van de betrokken partijen.

In deze overleggen maken we afspraken over de gezamenlijke inzet en acties op en rond het stationsgebied. Deze samenwerking wordt in 2026 voortgezet. Project Dealbreakers (initiatief RIEC) • We hebben een plan dat stap voor stap met partners wordt uitgevoerd. • We zorgen dat scholen in Rijswijk goed samenwerken met belangrijke organisaties. Zo kunnen ze problemen snel herkennen en als dat nodig is meteen iets doen. • We delen kennis en ervaringen met onze partners die werken aan veiligheid. Preventie met Gezag (PmG) Het opzetten van een brede, structurele aanpak Preventie met Gezag voor Rijswijk gericht op: • Voorkomen dat kinderen en jongeren in de criminaliteit belanden. Het gaat dan om tijdig(er) herkennen (ook online), het vergroten van de weerbaarheid van jongeren en ouders en extra aandacht voor risicofactoren, o.a. 18-/18+ en jongeren met schulden; • Voorkomen van recidive (herhaling van strafbaar gedrag): grenzen stellen aan ‘nieuwe jonge mensen’ of ‘doorgroeiers’ en het inzetten van een persoonsgerichte aanpak voor deze jongeren/ kinderen; • Verbeteren van de aanpak van jeugdcriminaliteit over de grenzen van de gemeente heen. Samen met de gemeenten Den Haag en Delft gaan we na welke ontwikkelingen er zijn die in iedere gemeente spelen en welke aanpak we hier het beste op kunnen inzetten. We doen dit in samenwerking met justitiële en zorgpartners.

Ook gaan we meer samenwerken met de scholen in Rijswijk en omgeving. Hierbij hebben we een integraal en gemeentegrens overstijgend programma opgesteld om de doelen en subdoelen te behalen. In het programma worden activiteiten uitgevoerd en/of ontwikkeld met de pijlers: stem van de Jongeren, Online leefwereld, weerbaarheid van jongeren en kinderen, veiligheid en scholen en persoonsgerichte aanpak voor jeugd. We nemen onze Rijswijkse netwerkpartners mee in uitvoering van het programma PMG. Halt Samen met Stichting Halt maken we elk jaar een passend aanbod voor de gemeente Rijswijk. We zorgen dat het aantal interventies en de onderwerpen van voorlichting passen bij wat jongeren en hun schoolomgeving nu nodig hebben.

Veiligheid 26

Aanpak cybercriminaliteit • Het geven van voorlichting aan jongeren, senioren en ondernemers van Rijswijk. • Het geven van voorlichting aan medewerkers van de gemeente Rijswijk. Deze voorlichtingsbijeenkomsten gaan over de risico’s van online fraude en cybercriminaliteit. Het gaat hierbij om voorlichting over wat inwoners, ondernemers en medewerkers van de gemeente Rijswijk zelf kunnen doen om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van cybercriminaliteit. Ook geven we voorlichting over waar zij terecht kunnen als zij toch slachtoffer zijn geworden van cybercriminaliteit. Pandbrigade • We schakelen door naar de tweede fase. Hiermee kunnen wij de capaciteit uitbreiden om de achterstallige meldingen weg te werken en de maandelijkse meldingen te kunnen afhandelen. Als we fase 2 niet inzetten, is er een groot risico dat de Pandbrigade hun werk niet meer goed en snel kan doen. Ook kan het vertrouwen dat is opgebouwd, verloren gaan.

• We controleren of eigenaren, huurders en verhuurder zich houden aan de regels voor bouwen en wonen; • We controleren panden en woningen op misstanden om de veiligheid en leefbaarheid te verbeteren; • We bevorderen huidige (gemeentelijke) inspectie- en handhavingsprocessen op het gebied van huisvesting en bouw en woningtoezicht; • We stellen van belangrijke informatie beschikbaar tussen samenwerkingspartners; • We helpen en zorgen dat alles goed gaat bij gezamenlijke dossiers; • We organiseren handhavingsacties samen met partners en zorgen dat zaken goed worden opgevolgd binnen het netwerk van zorg- en veiligheidspartners. Handhaving openbaar gebied en toezicht parkeren • We spreken burgers aan op gedrag en handhaven (gemeentelijke) wetgeving; • We zorgen voor de professionele ontwikkeling en de veiligheid van de boa’s in de uitvoering van zijn taken; • We richten ons op overlast en kleine ergernissen die de leefbaarheid aantasten in de openbare ruimte (jeugdoverlast, dumpen en bijplaatsen van afval, veiligheid in parken, wrakken en obstakels); • We sporen strafbare feiten op binnen de openbare ruimte ter voorbereiding op vervolging; • Het team Parkeertoezicht (hierna TP) ontwikkelt zich.

We werven 2 senioren naast de 6 toezichthouders parkeren; • De toezichthouders parkeren volgen een opleiding tot buitengewoon opsporingsambtenaar (Boa) waardoor zij een uitbreiding krijgen van hun bevoegdheden (optreden op Mulder-feiten). Daarnaast krijgen alle toezichthouders parkeren een opleiding tot parkeercontroleur. Team Inspectie Bijzondere wetten/ APV • De inspecteurs bijzondere wetten (bouwen) controleren de verleende omgevingsvergunningen, de bouw- en gebruiksregels van de bestemmingsplannen en de bouwtechnische veiligheid en brandveiligheid van bestaande bouwwerken; • De inspecteurs bijzondere wetten (APV en Horeca) controleren op de naleving van de bijzondere wetten waaronder de Alcoholwet, Winkeltijdenwet, Wet op de kansspelen en de Algemene plaatselijke verordening; • Werken we samen met andere beleidsvelden en adviseren aan het team Vergunningen bij de vergunningverlening.

Veiligheid 27

Verkeer, Vervoer en Waterstaat Ambitie Visie Het verbeteren van bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid is het belangrijkste in het mobiliteitsprogramma, de mobiliteitsstrategie en het fietsplan. Bij alle keuzes en maatregelen gebruiken we het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service en Privéauto). Zo willen we zorgen voor een toekomstbestendig, efficiënt en samenhangend mobiliteitsnetwerk in Rijswijk. Samenvatting De stad en de regio groeien door nieuwe ontwikkelingen. Daardoor wordt het verkeer drukker en komen er meer auto’s op de wegen. In de mobiliteitsstrategie staat hoe de gemeente de stad goed bereikbaar wil houden, de wegen veiliger wil maken en de ruimte eerlijk wil verdelen tussen verschillende manieren van vervoer. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, starten we campagnes, maken we speciale zones bij scholen, verlagen we de snelheid van 50 km/u naar 30 km/u op sommige wegen en controleren we beter. Ook moedigen we alternatieven voor de auto aan, zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelauto’s. Tegelijk zorgen we ervoor dat het autoverkeer goed kan doorrijden. Met duidelijke keuzes in het beleid en de inrichting zorgen we voor een eerlijke verdeling van de openbare ruimte, met nadruk op parkeerbeleid, regulering en handhaving. Indicatoren Indicator

Realisatie Streefwaarde 2024 2025 2026 1 2 4

Aantal nieuwe schoolzones per jaar bij bestaande en nieuw te vestigen basisscholen Aantal (semi) openbare e-laadpunten

170

200

240

2027 1

2028 1

2029 0

300

350

400

In 2026 komt er waarschijnlijk een nieuwe school, die een schoolzone krijgt. Zo zorgen we ervoor dat leerlingen veilig naar school kunnen en dat de omgeving goed past bij de doelen voor verkeersveiligheid en bereikbaarheid. De openbare elektrische laadpalen staan hier aangegeven. In Rijswijk hebben bijna alle laadpalen twee plekken om een auto op te laden. De strategie voor laadpalen van 2023 tot 2030 zorgt ervoor dat er een goed netwerk van openbare laadpalen komt. Dit netwerk wordt tot 2030 verder uitgebreid. We gebruiken bovenstaande indicator als meetinstrument om te zien hoe dit netwerk groeit.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 28

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Verkeer en Vervoer 2.1 Verkeer en vervoer Saldo 2.2 Parkeren Saldo 2.4 Economische havens en waterwegen Saldo 2.5 Openbaar vervoer

Realisatie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Verkeer en Vervoer

2024 8.964 1.535 -7.429 1.003 228 -776 308 -308 197 -197 10.473 1.762 -8.710

Begroting na wijziging 2025 10.513 1.141 -9.372 2.491 23 -2.467 164 -164 310 -310 13.478 1.164 -12.314

2026 12.466 1.159 -11.307 1.668 23 -1.644 168 -168 372 -372 14.674 1.182 -13.491

2027 13.066 1.309 -11.757 1.650 23 -1.627 167 -167 383 -383 16.995 1.332 -13.934

2028 13.795 1.309 -12.486 1.617 23 -1.594 167 -167 394 -394 15.972 1.332 -14.640

2029 14.814 1.309 -13.505 1.626 23 -1.603 166 -166 389 -389 16.995 1.332 -15.663

Lasten

Baten

Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Verkeer, Vervoer en Waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer In 2026 wordt het budget verhoogd voor het onderhoud aan de wegen. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bij beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten. 2.2 Parkeren Budget voor initatief Fietsparkeren uit de kadernota. Wegens invoering van nieuwe reguleringsgebieden en het uitbreiden van reguleringstijden nemen de kosten van het NPR en belparkeren toe. In de Kadernota 2025 is beschreven dat de juridische haalbaarheid van het werken met minder parkeerautomaten, onderzocht moest worden. Hier is vooralsnog geen duidelijkheid over. Hierom wordt de toentertijd beoogde kostenvermindering met minimaal één jaar uitgesteld. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bij beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten.

-507 -1.482 -70 -63 -26 953

Beleidsproduct 2.1 Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? 2.1.1 Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid is belangrijk bij alle soorten vervoer. Daarom geven we er steeds aandacht aan. We willen het aantal verkeersongelukken verminderen, vooral de ongelukken met (brom)fietsers onder jongeren. Kinderen moeten al vroeg veilig kunnen oefenen in het verkeer. Ook moeten alle weggebruikers zich bewust zijn van hun gedrag en rekening houden met elkaar. 2.1.2 Lopen Elke reis begint en eindigt te voet, of het nu een lange of korte afstand is. Lopen, en ook bewegen met een rolstoel of rollator, is gezond, goed voor het milieu, neemt weinig ruimte in en is handig. We zorgen ervoor dat het netwerk voor voetgangers fijn, comfortabel en voor iedereen makkelijk te gebruiken is.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 29

2.1.3 Fiets Het verbeteren van de fietspaden en het makkelijker maken van fietsen en fietsen parkeren blijft een belangrijke taak. Zo willen we het fietsen in Rijswijk blijven aanmoedigen en het voor iedereen veiliger en fijner maken. 2.1.4 Deelmobiliteit (MaaS) We moedigen het gebruik en de groei van deelmobiliteit (deelauto’s, deelscooters en deelfietsen) aan als een aantrekkelijk en duurzaam alternatief voor de eigen auto. Dit helpt om de stad beter bereikbaar te maken en het verkeer minder druk. Tegelijkertijd nemen we maatregelen om overlast te voorkomen en het gebruik van deelmobiliteit goed te regelen. 2.1.5. Personenauto We willen het hoofdautonetwerk (belangrijkste wegennet) verbeteren en ook de andere wegen beter maken, zodat het autoverkeer beter kan doorrijden. Ook zorgen we ervoor dat de wijken goed en veilig bereikbaar blijven. We letten daarbij steeds op goede doorstroming en veiligheid. 2.1.6. Verkeersmanagement/-regie We willen dat het verkeer in Rijswijk zo goed mogelijk blijft doorrijden, ook als er gewerkt wordt in de openbare ruimte. Daarom passen we verkeerslichten, wegafsluitingen en tijdelijke maatregelen aan op basis van verkeerstellingen, noodroutes en de situatie op dat moment. Zo blijft het verkeer veilig en soepel doorrijden. 2.1.7. Regionale samenwerking We willen dat de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in de regio goed geregeld is.

Zo ontstaat er een samenhangend beleid en een goed verkeersnetwerk. Daarmee zorgen we voor een vlotte doorstroming en veilige wegen voor iedereen. 2.1.8 Wegen Ons doel is dat onze wegen schoon, heel en veilig zijn. 2.1.9 Openbare Verlichting We willen dat de openbare verlichting (OV) in de stad duurzaam, betrouwbaar en veilig is. We houden daarbij rekening met mensen en dieren. We zorgen dat het licht is waar het nodig is en donker is waar het kan. Als we materialen moeten vervangen, kiezen we voor een duurzame oplossing. We gebruiken vooral ledverlichting. 2.1.10 Kunstwerken We zorgen ervoor dat onze kunstwerken (bruggen, steigers, keerwanden, tunnels) goed blijven. Ze moeten schoon, heel en veilig zijn. Het huidige plan voor onderhoud van deze kunstwerken (beheerplan civieltechnische kunstwerken) loopt eind 2026 af. We gaan nu werken aan een nieuw onderhoudsplan voor 2027-2031. Wat gaan we daarvoor doen? 2.1.1 Verkeersveiligheid Impuls Verkeersveiligheid

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 30

Dankzij geld van de Rijkssubsidie Investeringsimpuls Verkeersveiligheid (2e en 3e deel) is er budget om in 2026 maatregelen te nemen die de snelheid verlagen en om oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers beter te maken. Gedragsmaatregelen Hoe mensen zich gedragen in het verkeer is heel belangrijk voor de verkeersveiligheid in Rijswijk. We letten vooral op te hard rijden en op het goed letten op andere weggebruikers, in het bijzonder op kwetsbare verkeersdeelnemers zoals kinderen, ouderen en (brom)fietsers. Met campagnes, educatie en voorlichting maken we mensen bewust van het belang van verkeersveiligheid. De campagnes moedigen mensen aan om zich goed te gedragen in het verkeer. Handhaving Samen met het Openbaar Ministerie (OM) en de politie zetten we in op handhaving op snelheidsovertredingen door: • Het plaatsen van flitspalen door het OM; • Handhavingsacties door politie; • In beeld brengen van verkeersonveilige plekken. Kleine verkeersveiligheidsprojecten Op verschillende plekken in Rijswijk passen we de verkeerssituaties aan als dat nodig is volgens verkeersveiligheids- en snelheidscijfers. Dit doen we met maatregelen zoals drempels, plateaus, versmallingen, veilige oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers of waarschuwingen bij oversteekplaatsen.

Van 50 km/u naar 30 km/u Om de verkeersveiligheid te verbeteren, worden wegen waar je 50 km/u mag rijden, veranderd naar 30 km/u. Zo wordt het voor alle weggebruikers veiliger. Ook in 2026 gaan we hier mee door. Zo wordt bijvoorbeeld de Laan van Sion aangepast. We beginnen ook met de voorbereiding om de Admiraal Helfrichsingel en de Van Mooklaan aan te passen. Van Rijnweg / Van der Kooijweg Op basis van het raadsbesluit over het niet afsluiten van de Van Rijnweg beginnen we in 2026 met de voorbereidingen om de Van der Kooijweg en Van Rijnweg opnieuw in te richten. We maken de Van Rijnweg veiliger voor het verkeer en zorgen dat er minder autoverkeer is. Kruispunt Schaapweg / Generaal Spoorlaan Het kruispunt Schaapweg / Generaal Spoorlaan is een blackspot, een plek waar veel ongelukken gebeuren. In 2026 wordt onderzocht hoe we het kruispunt het beste veilig kunnen maken. Om de snelheid te verminderen en de verkeersveiligheid te verbeteren, nemen we alvast een paar tijdelijke maatregelen. Lange Kleiweg De voorbereidingen voor het opnieuw inrichten van de Lange Kleiweg zijn al bezig. Dit is een groot proces en hangt onder andere af van verschillende bouwprojecten rond de Lange Kleiweg. Het kruispunt Lange Kleiweg / Laan van ’t Haantje is een plek waar vaak ongelukken gebeuren. Daarom zijn er tijdelijk maatregelen genomen om de snelheid te verlagen en de verkeersveiligheid te verbeteren.

2.1.2 Lopen In 2024 heeft de gemeenteraad de ‘Mobiliteitsstrategie Rijswijk 2040’ vastgesteld. Hierbij gebruiken we het STOMP-principe: lopen, fietsen, openbaar vervoer, deelauto’s en privéauto’s. In 2026 maken we een plan voor voetgangers, gebaseerd op onderzoek en participatie die in 2025 zijn uitgevoerd.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 31

Met dit plan verbeteren we het huidige netwerk en zorgen we dat lopen een belangrijk thema blijft in de gemeente. Voetgangersbrug Prinses Beatrixlaan RijswijkBuiten We zijn bezig met de voorbereidingen voor de bouw van een voetgangersbrug over de Prinses Beatrixlaan in RijswijkBuiten. Zo maken we een veilige oversteek, zoals staat in het Masterplan Rijswijk Zuid en de geldende bestemmingsplannen. De brug loopt van het dak van het Kindcentrum Buitenrijck in Sion naar De Buitenpoort in Parkrijk. In de eerste helft van 2026 is het definitief ontwerp klaar en wordt de brug aanbesteed. 2.1.3 Fiets Fietsstimuleren Met het fietsstimuleringsprogramma moedigen we inwoners aan vaker de fiets te pakken, vooral voor korte ritten. Fietsen is namelijk snel, gezond, goedkoop en goed voor het milieu. We doen dit met campagnes en educatie, zoals de Rijswijkse versie van de campagne 'Kort Ritje Da’s Zo Gefietst'. Ook organiseren we het fietsproject ‘High Five’ op basisscholen, fietslessen, opfriscursussen voor ouderen en door fietsen mogelijk te maken voor iedere Rijswijker. Infrastructuur fiets We maken het fietsnetwerk beter, zodat fietsen veiliger, comfortabeler en leuker wordt voor iedereen. We zorgen dat de routes goed op elkaar aansluiten, dat de wegen en fietspaden van goede kwaliteit zijn en dat er genoeg plekken zijn om fietsen te parkeren. Zo wordt fietsen in Rijswijk een makkelijke en veilige keuze.

In 2026 verbeteren we onder andere de fietspaden en/of kruisingen op de Prinses Beatrixlaan, Van Vredenburchweg en de route van RijswijkBuiten naar de Muziekbuurt. Fietsparkeren Is onderdeel van parkeren, zie paragraaf 2.2.3. 2.1.4 Deelmobiliteit (MaaS) Deelmobiliteit is een belangrijk onderdeel van onze mobiliteitsstrategie. Met deelfietsen zorgen we voor een goede aansluiting op het openbaar vervoer. Deelscooters en deelauto’s helpen aan het verminderen van de parkeerdruk en het verminderen van het autogebruik. Daarom gaan we in 2026: • Starten met een proef met deelfietsen in de regio Haaglanden samen met de MRDH en omliggende gemeenten. • Een plankaart maken met deelmobiliteitshubs. Deze hubs worden de komende jaren stap voor stap gebouwd. • Een aantal pilots (proeven) doen met deelmobiliteit in het kader van gebiedsontwikkelingen. Dit om de deelmobiliteit hier toekomstbestendig te maken. • Voeren we beleid in voor coöperatieve deelmobiliteit. 2.1.5. Personenauto De personenauto blijft een belangrijk middel om Rijswijk en de regio goed bereikbaar te houden, zoals in de mobiliteitsstrategie staat. We zorgen voor een goede doorstroming en veilige wegen, zodat de auto ook in de toekomst kan helpen bij de bereikbaarheid. Daarom doen we verschillende projecten om het hoofdwegennet en de verkeersveiligheid beter te maken, zoals de Onderdoorgang Hoornburg en de Laan van Beens.

Ook bereiden we nieuwe projecten voor, bijvoorbeeld het kruispunt Burgemeester Elsenlaan / Generaal Spoorlaan. Zo zorgen we dat de doorstroming van het verkeer in de toekomst goed blijft en veilig is. Ontwikkeling Geestbrugweg – herinrichting Geestbrugweg, als onderdeel van project De Vlietlijn (voorheen: MIRT- CID Binckhorst)

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 32

We werken samen met Den Haag en Leidschendam-Voorburg aan het opnieuw inrichten van de Geestbrugweg. Dit geldt ook voor de kruising Haagweg-Geestbrugweg, het afsluiten van de tunnel Haagweg, het aanpassen van de openbare ruimte en de aansluiting op de Geestbrug. Zie ook de uitleg bij 2.5.2. Ontwikkelingen openbaar vervoer. Toekomst Prinses Beatrixlaan Samen met MRDH en gemeente Den Haag wordt gekeken naar de toekomstige invulling van de Prinses Beatrixlaan en de lopende bestuursovereenkomst hiervoor. Regionaal verkeersnetwerk Samen met de omliggende gemeenten, de veiligheidsregio Haaglanden en openbaarvervoerbedrijven maken we een integraal regionaal verkeersnetwerk. Daarin leggen we het hoofdwegennet voor auto’s, routes voor hulpdiensten, openbaarvervoerlijnen en wegen met 50 of 30 km/u vast. Pilot Volmerlaan-Treubstraat We werken een pilot uit en voeren deze uit om het verkeer rond de kruising Volmerlaan / Treubstraat beter te regelen. Zo willen we zorgen dat het verkeer beter door kan rijden en dat er zo min mogelijk overlast is. 2.1.6. Verkeersmanagement/-regie We willen blijven zorgen voor goed verkeersbeheer in Rijswijk samen met de regio. Daarom werken we verder aan betere afstemming van verkeersstromen, betere samenwerking bij werkzaamheden en problemen, en het verbeteren van verkeersregelingen.

Van VRI naar iVRI Met slimme verkeerslichten (iVRI) zorgen we dat kruispunten beter werken. Zo kan het verkeer beter doorrijden en hoeven mensen minder lang te wachten. Ook in 2026 blijven we slimme verkeerslichten plaatsen op plekken waar ze de doorstroming van het verkeer in Rijswijk duidelijk verbeteren. Werkgeversaanpak Samen met Zuid-Holland Bereikbaar werken we aan een plan voor werkgevers. Hiermee helpen we bedrijven en hun medewerkers om minder met de auto te reizen. We moedigen ze om vaker thuis te werken en meer gebruik te maken van het openbaar vervoer en de fiets. 2.1.7. Regionale samenwerking Om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid effectief te verbeteren, werken we goed samen met verschillende partijen uit de regio. Veel van deze partijen helpen mee met de projecten en activiteiten waar wij aan werken. Belangrijke partners zijn onder andere MRDH, Veiligheidsregio Haaglanden, politie, Zuid-Holland Bereikbaar, Provincie Zuid-Holland, de openbaarvervoerbedrijven en natuurlijk de omliggende gemeenten. 2.1.8 Wegen We voeren ons wegenonderhoud uit volgens het Beheerplan Wegen 2024-2028. We repareren kleine schades en voeren groot onderhoud uit. Waar het kan combineren we dit met andere werkzaamheden. Zo besparen we kosten en hebben inwoners er minder last van. Ook zorgen we ervoor dat het straatwerk weer netjes wordt gemaakt na werkzaamheden aan kabels en leidingen.

De kosten hiervoor vragen we terug bij de bedrijven die het werk hebben gedaan.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 33

2.1.9 Openbare Verlichting We voeren ons onderhoud uit volgens het Beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2027. Als lantaarnpalen 40 jaar oud zijn, kunnen ze onveilig worden. Daarom controleren we hoe stevig ze zijn. Lantaarnpalen die niet meer veilig zijn, vervangen we. Lantaarnpalen die nog veilig zijn, laten we staan. Elk jaar vervangen we ook ongeveer 7 kilometer aan kabels voor de openbare verlichting. De komende jaren gebruiken we energiezuinige, dimbare ledlampen in de lantaarnpalen. Oude lampen die nog niet afgeschreven zijn, vervangen we door ledlampen. Zo besparen we 40% energie en zijn er minder storingen. De hele lamp met de behuizing vervangen we pas als die echt aan vervanging toe is. Er zijn drie investeringskredieten voor openbare verlichting armaturen (20 jaar afschrijving), lichtmasten (40 jaar afschrijving) en OV-kabel (40 jaar afschrijving) en een exploitatiebudget voor beheer/onderhoud en energiekosten. 2.1.10 Kunstwerken We voeren de acties uit die staan in het Beheerplan Civiele Kunstwerken (2023-2026). We repareren schade aan onze kunstwerken, zoals het vervangen van dekplanken, slijtlagen en leuningen van bruggen. Zo zorgen we dat de kunstwerken zo lang mogelijk goed blijven. Als het nodig is, vervangen we ze. Ook verwijderen we kunstwerken die niet meer nodig zijn.

Beleidsproduct 2.2 Parkeren Wat willen we bereiken? In Rijswijk bepaal je zelf hoe je reist. Naar je werk, de winkel, de sportclub of familie. Soms pak je de auto, soms is het makkelijker om de fiets te nemen of in de trein te stappen. De auto blijft belangrijk, maar fietsen, lopen en openbaar vervoer moeten ook aantrekkelijk zijn. Vrijheid om te kiezen hoe je reist staat voorop. Om die keuzevrijheid ook in de toekomst te behouden, moeten we slim omgaan met parkeren. Parkeerregulering is bedoeld om de stad prettig en bereikbaar te houden. Parkeerregulering is géén doel op zich. Regulering helpt ons om problemen met parkeren en overlast te verminderen en zorgt ervoor dat iedereen fijner kan wonen en werken. 2.2.1. Beleid Op 19 juni 2025 heeft de Rijswijkse gemeenteraad de Kadernota Parkeren Rijswijk 2025 vastgesteld. Hierin staat hoe de gemeente met parkeren in de stad wil omgaan. Met de nieuwe parkeerregels kan de gemeente proactief inspelen op ontwikkelingen binnen en buiten de gemeente. Daardoor blijft ruimte beschikbaar voor parkeren en voor een prettige leefomgeving. 2.2.2. Parkeerregulering We zorgen met parkeerregels dat de juiste persoon op de juiste plek en op het juiste moment kan parkeren. Onze eigen bewoners en bedrijven die afhankelijk zijn van parkeerplaatsen op straat krijgen voorrang, zeker voor hun eerste auto. Zo kunnen zij redelijk dichtbij hun huis of werk parkeren.

Als het te druk is, moedigen we andere parkeerders aan om naar andere vrije plekken te gaan. Onze openbare ruimte is niet bedoeld voor mensen die in onze gemeente parkeren maar in andere gemeenten moeten zijn. Ook bewoners of bezoekers van nieuwe woningen, die volgens de plannen op eigen terrein moeten parkeren, moedigen we aan om op eigen terrein te parkeren door de reguleringstijden op uit te breiden.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 34

2.2.3. Fietsparkeren We zorgen voor meer en betere plekken om je fiets te parkeren. Dit doen we door uitwerking van de belangrijkste punten uit het Fietsplan 2040: • We maken genoeg goede en veilige plekken om je fiets te parkeren. Deze plekken passen bij de plek waar je bent. We letten op hoeveel mensen er tegelijk fietsen parkeren en hoe lang ze blijven. • Schoon en juist gebruik: we zorgen dat de fietsparkeerplaatsen schoon blijven en worden gebruikt door de doelgroep. Schoon in de breedste zin van het woord. Dat betekent dat we weesfietsen en fietswrakken verwijderen. Ook zorgen we dat er geen afval ligt en dat de rekken niet kapot zijn. 2.2.4. Laadpalen In 2026 zorgt de gemeente ervoor dat er meer plekken komen om elektrische voertuigen op te laden in Rijswijk. Dit doen we volgens het plan Strategie Laadinfrastructuur 2023-2030. We willen genoeg laadpunten maken die passen bij de groeiende vraag. Zo kunnen mensen die nu en in de toekomst elektrische voertuigen hebben, hun voertuig makkelijk en betrouwbaar opladen. Wat gaan we daarvoor doen? 2.2.1. Beleid In 2026 werken we verder aan: • Een wielklemregeling en vernieuwing van de wegsleepregeling. Samen met het team Veiligheid, Inspectie en Handhaving maken we een nieuwe wegsleepregeling voor Rijswijk. Deze regeling gaat over voertuigen waarvan de eigenaar niet te vinden is en die parkeergeld niet heeft betaald.

Ook sluiten we een overeenkomst met een bergingsbedrijf dat ons hierbij helpt. • Parkeerbeleid voor gehandicapten. Voor mensen met een handicap maken we betere regels voor het aanvragen van speciale parkeerplaatsen (op kenteken). De aanvraagprocedures worden aangepast en makkelijker gemaakt. We blijven ook letten op de ontwikkeling van de digitale gehandicaptenparkeerkaart en de Parkeren-Plus app. 2.2.2. Parkeerregulering Om de openbare parkeerruimte eerlijk te verdelen en dat de juiste parkeerder op de juiste plaats op het juiste tijdstip kan parkeren, gaan we in 2026: • De reguleringstijden in bestaande gebieden uitbreiden. • Binnen de vastgestelde kaders nieuwe reguleringsgebieden toevoegen in en rondom nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, bij ontwikkelingen in de buurgemeenten of bij te hoge parkeerdruk in bestaande buurten en wijken. 2.2.3. Fietsparkeren In 2026 werken we verder aan: • Het opzetten van een circulair systeem voor fietsgebruik, waarin weesfietsen (achtergelaten fietsen) worden opgehaald en opnieuw worden uitgegeven. Op deze manier moedigen we actief fietsgebruik aan. Daarnaast besteden we ook aandacht aan fietseducatie en bewustwording. • Een onderzoek naar het vervangen van fietstrommels door fietscarrousels.

Daarnaast blijven we aandacht schenken aan: • Het opschonen van bestaande stallingsplekken van fietswrakken; • Het zorgen voor voldoende fietsparkeerplaatsen bij nieuwe bouwprojecten. We kijken dan ook naar mogelijkheden om stallingen in gebouwen te maken voor bezoekers en bewoners. In de komende jaren maken we meer plekken om fietsen te parkeren. Het doel is om de bestaande stallingen beter te gebruiken en waar nodig meer fietsparkeerplekken te maken.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 35

2.2.4. Laadpalen In 2026 start de nieuwe concessie (overeenkomst) voor openbare laadpalen. Met behulp van data bekijken we waar laadpalen het meest nodig zijn. Zo plaatsen we de laadpalen op de juiste plekken. Met slim laden en netbewust laden voorkomen we dat het elektriciteitsnet te zwaar wordt belast. In 2026 praat de gemeente ook met bewoners over de mogelijkheden om Verlengde Private Aansluitingen (VPA) in Rijswijk toe te staan, te onderzoeken. Met een VPA kunnen inwoners hun auto opladen met eigen stroom via een laadkabel over de stoep.

Beleidsproduct 2.3 Recreatieve havens Wat willen we bereiken? Bij de ontwikkeling van het Havenkwartier wordt de haven ook mooier en beter gemaakt. De gemeente wil van de haven een fijne plek maken waar ondernemers, bewoners en bezoekers graag komen. Wat gaan we daarvoor doen? Ontwerp haven uitwerken: • We maken een voorlopig ontwerp van de haven. Start bouw: • Voor de bouw van de gebouwen gebruiken we het water om materialen te vervoeren. Ook zetten we een bouwkeet of werkplaats neer aan het begin of einde van de haven (de kopse kanten van de haven).

Beleidsproduct 2.4 Economische havens en waterwegen Wat willen we bereiken? De gemeente Rijswijk en het Hoogheemraadschap van Delfland werken al jaren nauw samen aan het beheer van water in de stad. In de Kaderrichtlijn Water (KRW) staan regels voor schoon, gezond en levend water. Het zorgen voor een goede kwaliteit water is de taak van de overheid, zoals gemeenten en het waterschap. Met het gezamenlijke Waterplan en de Wateragenda willen we zorgen voor een duurzaam, schoon, gezond en veilig watersysteem en een mooie en gezonde leefomgeving. We willen dat de kwaliteit van de oevers niet meer dan 10% onder het basisniveau ligt. Dit lukt nu nog niet, omdat sommige beschoeiingen (de bescherming van de oever) nog niet zijn vervangen. De komende jaren gaan we deze achterstanden inhalen. Waar het kan, maken we de oevers op een natuurvriendelijke manier. Dit is goed voor de planten en dieren, en voor de waterkwaliteit. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren het Beheerplan Oevers 2024-2028 verder uit. • We gaan samen met Hoogheemraadschap bekijken wat de ‘Staat van ons Water’ is. In de ‘Staat van ons Water’ verzamelen we informatie over de waterkwaliteit. Zo weten we wat we moeten doen om te voldoen aan de regels van de Kaderrichtlijn Water. • We baggeren de watergangen. Dit betekent dat we modder en slib weghalen, zodat er genoeg water blijft en het water goed kan doorstromen.

Ook zorgt baggeren voor een betere waterkwaliteit. • Het zwemwater moet veilig zijn. Elk jaar worden hiervoor werkzaamheden verricht, zoals het opruimen van ganzenpoep, weghalen van takken en aanvullen met zand.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 36

Beleidsproduct 2.5 Openbaar vervoer Wat willen we bereiken? In de mobiliteitsstrategie gebruiken we openbaar vervoer om minder mensen met de auto te laten rijden en de stad goed bereikbaar te houden. Volgens deze strategie is ons doel om de bestaande openbaarvervoerslijnen te verbeteren en in de toekomst nieuwe verbindingen in de regio te maken. Het merendeel van deze maatregelen wordt regionaal opgepakt, samen met vervoersbedrijven en landelijke organisaties. Zo ontstaat een samenhangend en goed netwerk. 2.5.1. Het station als hart van de stad Het station van Rijswijk is veel meer dan een plek waar de trein stopt. Het is de ingang van de stad en ligt midden in het stadscentrum. Door de bouw van ongeveer 9.000 nieuwe woningen in de Stadsas en nieuwe studentenhuizen, komen er de komende jaren veel meer reizigers. Ook de komst van een campus met technologiebedrijven maakt het station belangrijker voor de stad. Daarom is er behoefte aan een modern stationsgebied dat past bij de plannen van Rijswijk. Het huidige stationsgebied voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Er moeten grote investeringen worden gedaan in betere voorzieningen, fijne plekken om te verblijven en betere mogelijkheden om over te stappen op andere vervoermiddelen. Ook is het belangrijk om de ‘last mile’ bereikbaarheid beter te maken.

Dat betekent dat er fijne, veilige en logische wandel- en fietsroutes moeten komen van en naar het station. 2.5.2 Ontwikkelingen openbaar vervoer Samen met de openbaar vervoerbedrijven zorgen we ervoor dat het openbaar vervoer goed kan doorstromen en eventuele knelpunten of vertragingen worden opgelost. Het verbeteren van de infrastructuur voor het openbaar vervoer om het openbaar vervoer sneller door de stad te laten stromen en de reizigers goed te bedienen. Wat gaan we daarvoor doen? 2.5.1. Het station als hart van de stad In 2026 werken we verder aan plannen om het station van Rijswijk. We willen het stationsgebied aantrekkelijk, veilig en klaar voor de toekomst te maken. Hierbij gebruiken we een plan dat eerder samen met alle betrokken partijen is gemaakt. 2.5.2. Ontwikkelingen openbaar vervoer Het openbaar vervoer hoort bij de vervoersconcessies van de MRDH. Samen met de MRDH en de vervoersbedrijven bekijken we waar we het openbaar vervoer beter, sneller en uitgebreider kunnen maken. Dit doen we ook om ons voor te bereiden op nieuwe vervoersconcessies. Zo zorgen we ervoor dat het openbaar vervoer in Rijswijk goed blijft en voor iedereen beschikbaar is.

Ontwikkeling Geestbrugweg – herinrichting Geestbrugweg, als onderdeel van project De Vlietlijn (voorheen: MIRT- CID Binckhorst) Voor het verder uitwerken van de Vlietlijn wordt, naast het inrichten van de Geestbrugweg (zie paragraaf 2.1.5), de gemeenteraad in 2026 gevraagd om te besluiten over het intergemeentelijk gebiedsprogramma (IGP), het PlanMER (milieueffectrapport) en het schetsontwerp van De Vlietlijn. Naar verwachting neemt de raad in 2027 een besluit over het project; het einde van de planningen studiefase. In 2026 werken we verder aan:

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 37

• Het verder uitwerken van de plannen voor het nieuwe station RijswijkBuiten, binnen het onderzoek MIRT-verkenning Oude Lijn; • het stimuleren en mee organiseren van het verbeteren van het openbaar vervoer in RijswijkBuiten; • het, samen met omliggende gemeenten en de MRDH, mede initiëren en uitwerken van de mogelijkheden voor een snelle bus- of tramlijn (HOV-tangentverbinding) tussen Den Haag Zuidwest en Zoetermeer (Zuidwestlandcorridor Den Haag Zuidwest – Zoetermeer); • het onderzoek naar de mogelijkheden om het openbaar vervoer sneller te maken, deels als gevolg van de ombouw van wegen van 50 naar 30 km/u door het omleggen van busroutes en beter gebruik van bus-/trambanen. Zie ook paragraaf 2.1.1.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 38

Economie Ambitie Visie Prettig werken in Gemeente Rijswijk. Dat is waar wij voor staan. In 2026 willen wij de Rijswijkse economie versterken. Daarom voeren wij uit: • Economische visie 2030; • Strategie toekomstbestendige werklocaties; • Retail- en horecabeleid. De aandacht ligt onder andere op het versterken van regionale samenwerkingen en het aantrekkelijk maken van onze winkelgebieden. Zo zorgen wij dat ondernemers zich graag bij ons willen vestigen. Hiermee zorgen wij voor banen. Ook willen we graag dat inwoners prettig kunnen wonen, recreëren en hun dagelijkse boodschappen kunnen doen. Samenvatting Met het programma Economie proberen we om zoveel mogelijk banen te houden en voor nieuwe banen te zorgen met focus op techniek, innovatie en energie. We houden daarbij rekening met verschillende opleidingsniveaus. Het is daarom belangrijk om het voor ondernemers aantrekkelijker te maken om in Rijswijk te blijven of om hier te komen. Dit doen we door ons te richten op: • Sterke netwerken met actief accountmanagement en een goede samenwerking tussen bedrijven. • Sterke werk- en winkelgebieden door onder andere de Plaspoelpolder aantrekkelijk te maken en door het verbeteren en vernieuwen van winkelcentra. • Een sterke economische structuur met als doel vernieuwing, digitalisering en duurzaamheid. • Een sterke positie van de gemeente Rijswijk in de regio.

In 2026 investeren we extra geld in het versterken van het economische programma. Dit wordt over de verschillende beleidsproducten ingezet, zoals: • Accountmanagement; • Circulaire economie; • Economische promotie; • Citymarketing. Indicatoren Het beeld en de voorspellingen die hieronder staan, zijn op basis van cijfers van 2024. Op basis van het verleden en veranderingen die nu gebeuren maken we jaarlijks een inschatting voor de komende jaren, uitgedrukt in een positieve (+) of negatieve (-) groei. Indicatoren 1. Functiemenging1 2. Vestigingen (van bedrijven)1 a) Totaal b) Totaal per 1.000 inw. 15-64 3. Werkgelegenheid (aantal banen)1 a) Totaal b) Totaal per 1.000 inw. 15-64 4. Waardering ondernemers Raapportcijfer 2019 (score 1-10) a) Ondernemersen vestigingsklimaat

Realisatie 2024 57,2

Streefwaarde 2025 -

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

6.740 206,8

+ +

+ +

+ +

+ +

+ +

38.460 1.040,7

+ +

+ +

+ +

+ +

+ +

6,5

+

rijswijk.incijfers.nl 2024

1

Economie 39

+

Toelichting op de indicatoren Functiemenging; Rijswijk nog altijd een werkstad In Rijswijk kun je ondernemen en wonen in een omgeving met de voordelen van stad én dorp. De indicator functiemenging geeft het evenwicht weer tussen het aantal banen en woningen. De index loopt van 0% alleen wonen tot 100% alleen werken. Bij een waarde van 50% zijn er evenveel woningen als banen. In 2024 is de functiemenging in Rijswijk 57,2%. De verwachting is dat de indicator functiemenging in 2026 ook rond de 57,2% zal zijn. Dit maakt ons een ‘werkgemeente’, een gemeente om te werken. Dit is de afgelopen jaren steeds meer aan het veranderen naar een gemeente van werken én wonen. Rijswijk groeit de komende jaren nog verder door de geplande woningbouw. Dit geeft kansen voor de economie en zorgt dat er meer steun is voor lokale voorzieningen. We denken dat het aantal banen en woningen steeds meer gelijk wordt. Banen en vestigingen in Rijswijk Rijswijk biedt aantrekkelijke werklocaties die ook een belangrijke functie hebben voor de regio. • Het aantal banen per 1.000 inwoners in Rijswijk is nog steeds hoger dan de landelijke cijfers; • Het aantal vestigingen per 1.000 inwoners ligt in Rijswijk iets lager dan landelijk gemiddeld. De verwachting voor 2026 en volgende jaren is een verdere toename van vestigingen.

Het Midden en Klein Bedrijf (MKB) en de kantoorlocaties zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de werkgelegenheid in Rijswijk. Dienstverlening aan ondernemers heeft een gemiddelde beoordeling Het ondernemers-en vestigingsklimaat van de gemeente werd door ondernemers in 2024 beoordeeld met een 6,5. Dit ligt in lijn met het landelijk gemiddelde. Voor de toekomst hebben we als doel een waardering van 7.

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Economie 3.1 Economische ontwikkeling Saldo 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Saldo 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Saldo 3.4 Economische promotie Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Economie

Realisatie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

2024 766 269 -497 544 247 -297 386 386 1.310 902 -408

Begroting na wijziging 2025 567 393 -174 213 50 -163 419 187 -232 265 328 63 1.464 958 -506

2026 319 101 -218 246 -246 372 192 -180 451 328 -123 1.389 622 -767

2027 293 101 -192 216 -216 377 198 -179 481 328 -153 1.371 633 -740

2028 292 101 -191 216 -216 383 204 -178 481 328 -153 1.372 633 -738

Economie 40

2029 292 101 -190 216 -216 383 204 -178 481 328 -153 1.371 633 -737

Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Economie 3.1 Economische ontwikkeling Zoals in de eerste halfjaarrapportage 2025 vermeld zijn de baten en lasten van de Energycave in 2025 verhoogd met 221K. Om de uitvoering van de activiteiten te bekostigen, krijgt de Energy Cave financiële middelen van verschillende samenwerkingspartners. Voor 2026 zijn er vooralsnog geen aanvullende baten en lasten opgenomen in de begroting. In het 4de kwartaal 2025 wordt er duidelijkheid verwacht over de bijdragen van derden in 2026. In een eerstvolgend P&C product zullen de baten en lasten daarop aangepast worden. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bij beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten. 3.4 Economische promotie In 2026 investeren we extra geld in het versterken van het economische programma. Hierdoor neemt o.a. het werkbudget toe met 139k t.b.v. van de economische promotie. Een onderdeel hiervan is versterking van citymarketing. Tevens zetten we in op de verdere invulling van de campusontwikkeling in de Plaspoelpolder, nabij het station.

Lasten

Baten

291

-291

-34 -139

Beleidsproduct 3.1 Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? In 2026 komt er op lokaal niveau geen nieuw economisch beleid. We voeren het huidige beleid uit samen met andere partners in de regio zoals: • Provincie Zuid-Holland; • Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH); • Businesspark Haaglanden (BPH); • Industrieschap Plaspoelpolder (IPP); • Stichting CLOK; • Stichting Lerend Netwerk Circulaire Economie. Bij het uitvoeren van het beleid houden we ook rekening met de afspraken in het woon-werkakkoord. De Energy Cave is een publiek-privaat samenwerkingsverband rondom de warmtetransitie. In deze samenwerking helpen we mee aan verschillende maatschappelijke problemen die te maken hebben met de warmtetransitie. Voor de verdere ontwikkeling van de Energy Cave werken we samen met onze partners, zoals regiogemeenten, de Provincie Zuid-Holland, onderwijs- en kennisinstellingen en commerciële partijen. Met deze regionale samenwerkingen willen we de economische structuur van Rijswijk versterken op onderwerpen als: • Groei; • Innovatie en techniek; • Duurzaamheid; • Versterken van onze netwerken. Wat gaan we daarvoor doen? Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Binnen de MRDH werken we samen met 21 gemeenten op het gebied van het economisch vestigingsklimaat binnen de regio.

Een economisch vestigingsklimaat is hoe aantrekkelijk een plaats of regio is voor bedrijven om zich daar te vestigen. Aan de hand van de Strategische Agenda wordt ook in 2026 gezamenlijk verder gewerkt aan: • Het stimuleren van een toekomstbestendige economie en het vernieuwen van werklocaties; • Zaken die spelen rondom retail- en campusontwikkelingen; • Het uitvoeren van de visie op het economisch vestigingsklimaat.

Economie 41

Businesspark Haaglanden (BPH) Met BPH werken we samen met zeven gemeenten: Den Haag, Delft, Zoetermeer, Rijswijk, PijnackerNootdorp, Leidschendam-Voorburg en Midden-Delfland. Samen werken we aan slim ruimtegebruik en een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Voor 2026 zijn de activiteiten van BPH gericht op deze vijf hoofdthema's: • Ruimte beter benutten; • Bedrijven op de juiste plek; • Verduurzamen en vergroening; • Kennisdeling en netwerk; • Investeren en ontwikkelen; • Ruimte voor een duurzame economie; • Ruimte voor innovatieve economie; • Ruimte voor een inclusieve economie. Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) Samen met het IPP werken wij aan goed bereikbare, veilige en duurzame bedrijventerreinen. Hierdoor wordt economische groei gestimuleerd en worden ondernemers ondersteund. Het IPP is een gemeenschappelijke regeling, ontstaan uit de samenwerking tussen de gemeente Rijswijk en de gemeente Den Haag. Samen met het IPP zorgen we voor aanpassen van bestaande bedrijventerreinen met als doel het behouden en versterken van het vestigingsklimaat op bedrijventerreinen en aantrekken van (nieuwe) bedrijven en werkgelegenheid. Provincie Zuid-Holland Voor de provincie Zuid-Holland is het behouden van ruimte voor werken ook een belangrijk doel. Sinds februari 2025 gelden er strengere regels voor bedrijventerreinen die willen veranderen.

Op deze manier wordt de beschikbare ruimte voor bedrijventerreinen verder beschermd. We voeren beleid uit in lijn met de Ruimtelijke Economische Visie (REV). De belangrijkste punten uit de REV zijn: • Ruimte voor een duurzame economie. • Ruimte voor innovatieve economie. • Ruimte voor een inclusieve economie. CLOK Stichting CLOK is een onafhankelijk kennisnetwerk. CLOK ondersteunt onder andere accountmanagers en medewerkers economische zaken, met een netwerk, bijeenkomsten, opleidingen en advies. Dit alles helpt om de lokale en regionale economie in Nederland te versterken. Stichting Lerend Netwerk Circulaire Economie Stichting Lerend Netwerk Circulaire Economie is een landelijk netwerk dat een platform biedt om kennis en ervaring te delen, succesvolle werkwijzen te kopiëren en gezamenlijk te werken aan concrete resultaten. De doelgroep van het netwerk zijn voornamelijk gemeenten, ondernemersverenigingen/BIZ en omgevingsdiensten. Energy Cave De Energy Cave is een publiek-privaat samenwerkingsverband gericht op de warmtetransitie. Het is een samenwerking tussen overheid en bedrijven. De focus ligt op het gebruik van de ondergrond voor duurzame warmtetoepassingen zoals aardwarmte en bodemenergie. De Energy Cave is zowel een aantrekkelijke locatie, als een ecosysteem voor beleidsmakers en inwoners, leerlingen en studenten en voor onderzoeksinstellingen en (innovatieve) bedrijven.

Door de drie onderdelen Educatie, Innovatie en Podium is de Energy Cave een echte campus. Samen met het Rijswijks Centre for Sustainable Geo-energy (RCSG) is het een uniek fieldlab. De podium-functie biedt bewoners, studenten, beleidsmakers, professionals en andere geïnteresseerden een interactieve kennismaking met warmtetransitie en energietransitie in bredere

Economie 42

zin. Bijeenkomsten, exposities en interactieve opstellingen zorgen voor een platform voor de warmtetransitie. Dit vergroot het draagvlak en stimuleert gesprekken. De programmalijn Educatie richt zich op het delen van kennis en informatie over de warmtetransitie, met al haar technische, maatschappelijke en andere relevante aspecten. Met Innovatie willen we het innovatienetwerk vergroten, verbreden en versterken. Zo ontstaat een professionele leeromgeving en innovatiegemeenschap. De Energy Cave verbindt en versterkt de samenwerking tussen alle betrokken partijen die werken aan de warmte- en energietransitie. Zo draagt het bij aan regionale economische groei.

Beleidsproduct 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat willen we bereiken? In 2026 is er geld beschikbaar om te investeren in de openbare ruimte van onze werk- en winkellocaties. Hiermee hebben wij als doel: • Het versterken van het ondernemers- en vestigingsklimaat. • Het creëren van prettige verblijfsplekken voor ondernemers, werknemers, inwoners en bezoekers. Wat gaan we daarvoor doen? In het historische Oud Rijswijk verbeteren we de positie van het centrum door: • Te investeren om het centrum aantrekkelijker te maken. Dit helpt de lokale ondernemers en daarmee ook de economie van de gemeente. • Het historisch karakter te versterken via actieve gebiedscommunicatie en (ruimtelijke) aanpassingen in de openbare ruimte. Voor het vernieuwen van het middengebied in de Plaspoelpolder is er geld beschikbaar. Hiermee stellen we een ontwikkelkader op dat een bijdrage levert aan onderstaande thema's: • Herstructurering en (her)ontwikkeling; • Beter benutten van ruimte; • Verduurzamen en vergroening; • Veiligheid, leefbaarheid en onderhoud; • Gebiedscommunicatie. Concrete acties zijn het opnieuw inrichten van de Treubstraat en het groener maken van de Frijdastraat en Van Gijnstraat. Dit doen we samen met de uitvoering van het project Groene Assenkruis. Hierbij zoeken we de samenwerking met IPP Haaglanden voor Werklandschappen van de Toekomst.

Beleidsproduct 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat willen we bereiken? Twee pijlers uit de Economische visie zijn: • Sterke netwerken; • Sterk profiel. Samen met onze partners en de ondernemers blijft ons doel het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers. Dit is de mate waarin ondernemers lid zijn van ondernemersorganisaties. Ook de positionering van Rijswijk als werkstad met een goed ondernemers- en vestigingsklimaat vinden wij belangrijk.

Economie 43

Wat gaan we daarvoor doen? Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) Het verbeteren van de organisatiegraad zien we terug in de voortzetting van de bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor ondernemers in Oud Rijswijk. Samen organiseren ondernemers evenementen om bezoekers naar het winkelgebied te trekken. Ook worden de belangen van de winkeliers beschermd en het winkelcentrum wordt veilig en schoongehouden. Verder wordt er gezorgd voor een mooie aankleding van het gebied. Zo blijft het centrum aantrekkelijk voor bezoekers en ondernemers. Middengebied Voor het Middengebied van de Plaspoelpolder voeren we in 2026 een nieuwe draagvlakmeting voor een bedrijveninvesteringszone (BIZ). Als de uitkomst van deze meting positief is, worden de eigenaren officieel georganiseerd. Dan kunnen we doorgaan met het promoten van het gebied en zorgen dat het terrein schoon, heel en veilig blijft. VNO-NCW VNO-NCW is een vereniging die de belangen verdedigt van kleine, middelgrote en grote ondernemingen uit alle sectoren. Er is regelmatig ambtelijk en bestuurlijk overleg om uitvoering te geven aan de volgende thema's: • Ondernemersklimaat onderwijs en economie. • Verduurzaming. • Aanpak criminaliteit. • Digitalisering en innovatie. Andere zaken die we willen aanpakken vanuit accountmanagement in 2026 zijn: • Het strategisch en (pro-)actieve accountmanagement.

• Het versterken en meer gericht positioneren van de verschillende economische kerngebieden. • Het digitaliseren van ondernemerscontacten. • Het aantrekken van praktische werkgelegenheid/bedrijvigheid dat aansluit op het werknemersprofiel en opleidingsniveau van de Rijswijkse en regionale inwoners. Dit doen we in samenwerking met het werkgeverservicepunt (WSP). • Het inzetten van ondernemers als ambassadeurs voor Rijswijk. • Het opleiden van (vak)mensen binnen de sectoren energie, techniek en innovatie. Dit doen we samen met ondernemers, onderwijs, overheid en kennisinstellingen. • Het verder gaan met de goede en nauwe samenwerking met de Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk (BBR) en winkeliersverenigingen. We blijven werken aan het versterken van de kerngebieden en de onderlinge organisatiegraad van ondernemers. • Het voortzetten van de samenwerking met The Hague Business Agency (THBA), Innovation Quarter (IQ), Platvorm Veilig Ondernemen (PVO). Vanuit Veiligheid, Inspectie & Handhaving werken we voor Oud Rijswijk en Bogaard stadcentrum aan de inrichting en leefbaarheid van de weekmarkten.

Beleidsproduct 3.4 Economische promotie Wat willen we bereiken? Voor het hebben en houden van sterke en toekomstbestendige werk- en winkellocaties, voeren we in 2026 de strategie toekomstbestendige werklocaties en het retail- en horecabeleid uit. Wat gaan we daarvoor doen? Dit doen we uiteraard samen met de ondernemersverenigingen en bedrijven op de verschillende locaties. Daarnaast werken we samen met de regiogemeenten in MRDH-verband, BPH en IPP

Economie 44

Haaglanden. We focussen ons op het maken van vitale bedrijventerreinen. Dit doen we door de wensen en behoeften van ondernemers op elkaar af te stemmen. Zo zorgen we voor een regionaal marktevenwicht tussen vraag en aanbod. Dit betekent dat er voldoende vestigings- en uitbreidingsruimte moet worden geboden om te kunnen ondernemen. Voor de leefbaarheid in Rijswijk is het belangrijk dat het toekomstige aanbod van retail en horeca goed afgestemd blijft op het toenemende aantal inwoners. Dit doen wij door meer ruimte te bieden aan horeca, leisure, zorg en maatschappelijke functies. Aandachtspunten voor zowel de werklocaties als de centrumlocaties zijn: • Bereikbaarheid. • Toegankelijkheid. • Arbeidsmarkt. • Duurzaamheid. • Circulariteit. • Energietransitie. Deze aandachtspunten sluiten aan bij de ambities en prioriteiten vanuit het coalitieakkoord ‘Gezonde groei, Rijswijkse koers 2022 -2026’. Om dit uit te voeren hebben we in 2026 de doelen verlevendiging in de winkelcentra en verdere ontwikkeling van de Plaspoelpolder. Verlevendiging in de winkelcentra. We gaan uitvoering geven aan het Retail- en horecabeleid met als doel: • Inspelen op het veranderende gedrag van de consument, zodat winkelcentra voldoende aansluiten op de behoeften van onze inwoners. • Marktpartijen inzicht geven in kansen per centrumgebied en stimuleren tot gerichte investeringen in centrumgebieden.

• De gemeente kaders geven voor het voeren van beleid en het toetsen van marktinitiatieven. Ook het terrassen- en uitstallingenbeleid hoort hierbij. Daarmee zorgen we voor nog meer levendigheid en een goede ruimtelijke kwaliteit in de voorzieningencentra met aandacht voor veiligheid, leefbaarheid en toegankelijkheid. Voor de winkelcentra: • We gaan door met het vernieuwen van het Bogaard stadscentrum. Het wordt een kleiner maar veelzijdig winkelgebied waar mensen graag tijd doorbrengen. Er komen verschillende functies bij, zoals winkels, horeca en woningen. We zorgen ook voor goede informatie over de deelprojecten en verbouwingen in het gebied. We geven hierbij aandacht aan leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid. Zo blijft het centrum aantrekkelijk voor ondernemers om zich te vestigen en fijn voor bezoekers om te komen. • Bogaard stadscentrum heeft sinds 2025 een bestuur van enkele winkeliers en een vastgoedondernemer. Er zijn regelmatig overlegmomenten met het winkelcentrummanagement. Zij zorgen er onder andere voor dat: ◦ De samenwerking goed verloopt en onderlinge afspraken worden gemaakt zodat er een goed draagvlak is. ◦ Informatie wordt gedeeld met alle winkeliers en ondernemers. ◦ De belangen van alle partijen worden meegenomen. • We willen dat Oud Rijswijk zich onderscheidt van andere winkelgebieden in de buurt.

Daarom besteden we extra aandacht aan het historische en ambachtelijke karakter van het gebied. • We blijven het centrummanagement financieel ondersteunen. Dit is de schakel tussen ondernemers, eigenaren van panden en de gemeente. Het centrummanagement helpt bij het organiseren en uitvoeren van reclame, evenementen en activiteiten die belangrijk zijn voor de winkelcentra. In Rijswijk zijn twee centrummanagers: één voor het Bogaard stadscentrum en één voor Oud Rijswijk. Stichting Winkelcentrum Historisch Rijswijk ontvangt van ons een subsidie als tegemoetkoming in de kosten van het winkelcentrummanagement van Oud Rijswijk.

Economie 45

Verdere ontwikkeling van de Plaspoelpolder: We gaan Kessler Park en de omgeving, zoals de Broodfabriek en het Havenkwartier, verder ontwikkelen tot gebieden waar wonen én werken samenkomen. We zorgen ervoor dat er genoeg ruimte blijft voor bedrijven die goed passen in een woonomgeving. Voor het gebied Kesslerpark geven we uitvoering aan de campusvisie die is geactualiseerd. We richten ons op een betere positionering en zetten hier budget voor in. Het middengebied, gelegen tussen Kessler Park en het Havenkwartier, blijft een werkgebied. Dit gebied houden we geschikt voor bedrijven met een hogere milieucategorie; Daarnaast maken we de fysieke leefomgeving van dit gebied toekomstbestendig door: • Te werken aan de herontwikkeling van verouderd bedrijfsmatig vastgoed (oude bedrijfspanden) in het middengebied vanuit de investeringsagenda IPP. Het kopen en verkopen van eigendom door het IPP is hier onderdeel van zodat we actief aan de slag kunnen gaan. • Meer groen aan te leggen om hittestress verder tegen te gaan en direct ruimte bieden aan klimaat adaptieve maatregelen. Overige werklocaties: We gaan de strategie voor toekomstbestendige werklocaties uitvoeren. Het doel is om genoeg en goede werklocaties te blijven aanbieden die passen bij wat ondernemers nu en in de toekomst nodig hebben.

We onderzoeken samen met IPP Haaglanden, bestaande ondernemers en vastgoedeigenaren de mogelijkheden om de werklocaties duurzamer te maken. Citymarketing In 2026 gaan we aan de slag met een nota citymarketing. Dit past bij het coalitieakkoord “Gezonde groei. Rijswijkse koers 2022-2026”. Het doel van deze nota is om Rijswijk beter bekend te maken als een fijne plek om te wonen, werken en ondernemen. We willen dat meer mensen en bedrijven voor Rijswijk kiezen. Zo zorgen we samen voor een sterke economie.

Economie 46

Onderwijs Ambitie Visie We willen dat jeugdigen (kinderen, jongeren en jongvolwassenen tot 25 jaar) zich vrij en veilig kunnen ontwikkelen. Ze moeten kunnen opgroeien tot verantwoordelijke en zelfstandige volwassenen die goed voor zichzelf en anderen kunnen zorgen. Ouders zijn vooral verantwoordelijk voor het welzijn van hun kinderen. Als zij dat tijdelijk niet kunnen, krijgen ze hulp. Wij vinden het belangrijk om te zorgen voor een goede omgeving waarin kinderen fijn kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen. Scholen, kinderopvang en organisaties voor sport, spel, kunst, cultuur en vrije tijd helpen hierbij, samen met de ouders. Samenvatting We letten op de brede ontwikkeling van jeugdigen. Hierbij vinden we het belangrijk dat iedereen gelijke kansen krijgt en zijn of haar talenten kan ontwikkelen. Elk kind verdient een goede start in het leven. Goed onderwijs helpt hierbij. Alle kinderen en jongeren die in Rijswijk wonen, hebben recht op onderwijs dat bij hen past en zo dicht mogelijk bij huis is. Als het kan, halen ze een diploma, zoals havo, vwo of mbo niveau 2 of hoger. Het is belangrijk dat elk kind zijn talenten zo goed mogelijk kan ontwikkelen. We proberen te voorkomen dat kinderen vaak thuis zitten en niet naar school gaan. Kinderen die niet naar school gaan, krijgen snel hulp en passend onderwijs. Stichting Librijn zorgt voor genoeg openbaar onderwijs in de gemeenten Rijswijk en Delft.