Programmabegroting 2026-2029

Gemeente Rijswijk

Begroting 2026 - 2029

Inleiding Een sluitende begroting en meerjarenraming Voor u ligt de begroting van de gemeente Rijswijk voor de jaren 2026-2029. Dankzij genomen maatregelen de afgelopen jaren laat de begroting een positief beeld zien. Deze begroting vormt het financiële en beleidsmatige kader voor de komende jaren. Rijswijk voert een solide financieel beleid met gerichte investeringen voor een gezonde groei van de stad. De financiële positie van gemeenten, waaronder die van de gemeente Rijswijk, blijft de komende jaren onder druk staan. Dit komt vooral door onvoldoende geld vanuit het Rijk voor het uitvoeren van wettelijke taken. Het kabinet heeft in het voorjaar voor de korte termijn extra middelen beschikbaar gesteld, vooral als compensatie voor de tekorten in de jeugdzorg. Dit geeft Rijswijk de mogelijkheid om wettelijke taken naar behoren uit voeren. Tegelijkertijd blijft onzekerheid bestaan over structurele financiering vanuit het Rijk. Ondanks deze onzekerheid presenteren wij een sluitende meerjarenbegroting 2026-2029. Met deze laatste begroting voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 legt het college een solide basis neer voor de volgende collegeperiode. Basis vanuit de Kadernota 2026 De maatregelen en uitgangspunten die in de Kadernota 2026 zijn vastgesteld, zijn in deze begroting verwerkt. Er ligt een reële meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is.

De maatregelen uit de kadernota zijn langs de volgende lijnen ingevuld: • het optimaliseren van de organisatie • het aanscherpen van het lange termijn investeringsprogramma (LTIP) • het benutten van kansen via digitalisering en innovatie Daarmee hebben we een stevig financieel kader neergezet wat de basis vormt voor deze meerjarenbegroting. Investeren in een toekomstbestendige stad Door het bouwen van woningen blijft Rijswijk de komende jaren groeien. Dat brengt extra opgaven met zich mee op het gebied van zorg en ondersteuning, leefbaarheid en veiligheid in de stad, bereikbaarheid en goede voorzieningen. Het college kiest er bewust voor om te blijven investeren, juist om de stad toekomstbestendig te maken. Voorbeelden hiervan zijn de verduurzaming van De Schilp en de Rijswijkse Schouwburg, de uitvoeringsagenda mobiliteit en de digitaliseringsagenda om de dienstverlening verder te verbeteren. Daarnaast investeren we in gebiedsontwikkelingen langs de Stadsas, het versterken van winkelgebieden zoals Bogaard stadcentrum, het uitbreiden en verbeteren van sportvoorzieningen en maatregelen die bijdragen aan verkeersveiligheid en leefbaarheid in de wijken. Ook wordt gewerkt aan het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor scholen, dat de basis legt voor toekomstbestendige en duurzame onderwijshuisvesting.

Rijswijk Financieel gezond Dankzij de getroffen maatregelen kunnen we spreken van een structureel gezonde financiële positie. Onze inkomsten en uitgaven zijn in balans en er ligt een solide basis om met toekomstige onzekerheden om te gaan. De gemeente blijft wendbaar en weerbaar. Dit geeft de gemeente de ruimte om verantwoord te blijven investeren in de stad en waar nodig tijdig bij te sturen om Rijswijk gezond te laten groeien. De ontwikkeling van de financiële ratio's laat zien dat het eigen vermogen op termijn moet worden versterkt. Het Lange Termijn Investeringsprogramma (LTIP) Het LTIP is doorontwikkeld tot een realistisch en haalbaar investeringsprogramma, waarin ambities zijn afgestemd op beschikbare capaciteit, middelen en uitvoerbaarheid. Het biedt overzicht en helpt de gemeente Rijswijk om maatschappelijke opgaven, beleidsdoelen en financiële mogelijkheden met

2

elkaar te verbinden. Zo worden keuzes integraal en transparant gemaakt. Het LTIP wordt geborgd in de reguliere P&C-cyclus en jaarlijks geactualiseerd. Meerjarenprognose gebiedsontwikkelingen (MPG) De financiële sturing op onze vier binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen is fors verbeterd door de komst van de MPG. Dit geeft een integraal beeld van de ruimtelijke en financiële aspecten van elke gebiedsontwikkeling. De MPG wordt jaarlijks in de reguliere P&C cyclus geactualiseerd. Door deze instrumenten en de ingebruikname van een nieuw financieel pakket heeft de gemeente Rijswijk steeds meer controle over haar financiën. Lokale lasten De gemeentelijke woonlasten dalen licht. Dat wordt voornamelijk veroorzaakt door een daling van de aanslag afvalstoffenheffing met 4%. De verlaging heeft te maken met een andere methode van kostentoerekening aan deze bestemmingsheffing. De verwachting is wel dat de kosten van afvalverwerking de komende jaren stijgen door een aangekondigde heffing van het Rijk voor de verbranding van afval. De gemiddelde aanslag OZB en de aanslag rioolheffing stijgen wel met de in de kadernota geschatte indexatie voor 2026 van 2,6%. Rijswijk behoort tot de gemeenten in de regio Haaglanden met lagere woonlasten dan gemiddeld. Een solide fundament voor de toekomst Met deze begroting legt de gemeente Rijswijk een stevig fundament voor de komende jaren.

Ondanks de beperkte middelen vanuit het Rijk laten we zien dat het mogelijk is om de balans te vinden tussen financiële houdbaarheid en maatschappelijke ambities. Dankzij een sluitende en gezonde meerjarenbegroting kan Rijswijk met vertrouwen vooruitkijken en de ruimte behouden om bij te sturen waar dat nodig is.

3

Lijst van afkortingen Afkortingen Lijst Afkorting ABP AD AI APPA APV ASV AV AVE

Lijst Afkorting ENSIA EPC FIDO fte GALA gft GGD GHOR GMT GR GRB GREX GRP GSR ha HALT HEIT HR HRM HTM HVC IBOR ICT IDO IGP IHP IKC incl. inw. IPP

hectare Het Alternatief Haags Economisch Interventie Team human resource human resource management Haagsche Tramweg-Maatschappij Huisvuilcentrale Integraal Beheer Openbare Ruimte informatie- en communicatietechnologie Informatiepunt Digitale Overheid intergemeentelijk gebiedsprogramma Integraal Huisvestingsplan Integraal Kind Centrum inclusief inwoners Industrieschap Plaspoelpolder

IQ ISK ISO IT iVRI IZA IZA JESS JGZ

Innovation Quarter Internationale Schakelklas International Organization for Standardization informatie technologie intelligente verkeersregelinstallatie Integraal Zorgakkoord Instituut Zorgverzekering Ambtenaren Nederland Jong En Samen Sterk jeugdgezondheidszorg

JONC

Jongeren INCorporated

DELA DPIA DUO DVO EBS

Algemene Verordening Gegevensbescherming Algemene wet bestuursrecht asielzoekerscentrum Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Bureau InformatieDiensten Brede Doeluitkering Bijna Energie Neutraal en Gasloos basisgeluidemissie bijvoorbeeld Baseline Informatiebeveiliging Overheid Bedrijveninvesteringszone Bicycle Motocross Bank Nederlandse Gemeenten buitengewoon opsporingsambtenaar buitenplanse omgevingsplanactiviteit Businesspark Haaglanden Basisregistratie Personen brede school belasting over de toegevoegde waarde Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten besloten vennootschap Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties circa Centrum voor jeugd en gezin Centrum voor Lokale Ondernemers Kringen Cultuureducatie met Kwaliteit koolstofdioxide Centraal Orgaan opvang asielzoekers Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Weg en Waterbouwkunde en Verkeerstechniek Draagt Elkanders Lasten Data Protection Impact Assessments Dienst Uitvoering Onderwijs dienstverleningsovereenkomst Egged Bus Systems

Voluit Eénduidige Normatiek Single Information Audit Energieprestatiecoëfficiënt Financiering Decentrale Overheden fulltime equivalent Gezond en Actief Leven Akkoord groente- fruit- en tuinafval Gemeentelijke gezondheidsdienst Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio gemeentelijk managementteam gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoering grondexploitaties gemeentelijk rioleringsplan Gereformeerde Scholengemeenschap Randstad

JZ kg km/u KRW LEGO

ECB EMU ENG

Europese Centrale Bank Europese Economische en Monetaire Unie Energie Neutraal en Gasloos

LTIP m.b.t. NCTV

Juridische Zaken kilogram kilometer per uur Kaderrichtlijn Water Leren, Eigen verantwoordelijkheid, Groei en Ontwikkeling Lange Termijn Investeringsprogramma met betrekking tot Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

AVG Awb AZC AZWA BBR BBV BDIN BDU BENG bge bijv BIO BIZ BMX BNG BOA BOPA BPH BRP BS BTW BUIG BV BZK ca. CJG CLOK CmK CO2 COA COELO CROW

Voluit Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds Algemene dienst artificial intelligence Algemene Pensioenwet politieke ambtsdragers Algemene Plaatselijke Verordening Algemeen Subsidieverordening audio visuele Aanpak Voorkoming Escalaties

4

Lijst Afkorting Voluit

Lijst 1e Afkorting blz. 58 RGC 113 RIB 21 RIEC 86 RIO 132 RV 202 RVU 121 SbJH

m2 MaaS MAS MBO MEOZ MFA MIRTCID MKB mln. MPG MPO

vierkante meter Mobility as a Service Methodische Aanpak Schoolverzuim middelbaar beroepsonderwijs Meerkosten energie openbare zwembaden Multifunctionele Accommodatie Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport Central Innovation District midden en klein Bedrijf miljoen Meerjarenprognose gebiedsontwikkelingen Meerjaren Onderhouds Programma

MRDH MVA

Metropoolregio Rotterdam Den Haag materiële vaste activa

56 SPUK 27 STOMP

N.V.

naamloze vennootschap

148 SVn

n.v.t. NIS NoM NOVEX NPO NPR NS NVVK o.a. ODH

niet van toepassing Network Information Security directive Nul op de meter Nationale Omgevingsvisie Extra Nationaal Programma Onderwijs nationaalparkeerregister Nederlandse Spoorwegen Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet onder andere Omgevingsdienst Haaglanden

123 40 5 200 59 50 43 25 9 43

OLP OM OV OV OZB P&C P.M. PlanMer PMD PmG POHJ

onderwijs leerpakket Openbaar Ministerie openbare verlichting openbaar vervoer onroerende zaak belasting Planning & Control Pro Memorie Plan-milieueffectrapport plastic, metaal en drankkarton-afval Preventie met Gezag Praktijkondersteuning Huisartsenpraktijk Jeugdhulp publiek-private samenwerking

47 12 35 20 32 132 47 120 128 90 51

PPS PROVSO PSIV PvE PVO RAAK RB RB RCC RCSG REV

Praktijkonderwijs - Voortgezet speciaal onderwijs Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid Programma van Eisen Platform Veilig Ondernemen Rijswijkse Adaptatiestrategie en Aanpak voor Klimaatverandering raadsbesluit RijswijkBuiten Rijswijks Contactcentrum Rijswijks Centre for Sustainable Geo-energy Ruimtelijke Economische Visie

12 81 54 55

Rijswijkse Golfclub raadsinformatiebrief Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Rijswijks Initiatieven Overleg raadsvoorstel Regeling voor Vervroegde Uittreding Servicebureau jeugdhulp Haaglanden

SWV t.b.v. t.o.v. t/m TBI TCO THBA TP VNG VNONCW VO VOG VPA VRH VRI VSN VSV VT VTH VvE WEB

Single information, Single audit Schone Lucht Akkoord Schoolmaatschappelijk werk Stichting Passend Primair Onderwijs Haaglanden Specifieke uitkering Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service en Privéauto Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten Sociale Werkvoorziening ten behoeve van ten opzichte van tot en met team Brede Impuls Total Cost of Ownership The Hague Business Agency team Parkeertoezicht Vereniging van Nederlandse Gemeenten Verbond van Nederlandse Ondernemingen Nederlands Christelijk Werkgeversverbond Voortgezet Onderwijs Verklaring Omtrent het Gedrag Verlengde Private Aansluitingen Veiligheidsregio Haaglanden Verkeersregelinstallatie Vastgoed Syndicering Nederland Voortijdig schoolverlaters Veilig Thuis Vergunningverlening Toezicht en Handhaving verenging van eigenaren Wet Educatie en Beroepsonderwijs

21 Wet Bibob 67 Wgs

Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

83 Wgv

Wet goed verhuurderschap

54 Wmo 110 Woo 136 WOZ

Wet maatschappelijke ondersteuning Wet open overheid waardering onroerende zaken

52 43 73 83 68

Wet op het primair onderwijs werkgeverservicepunt Wet Sociale Werkvoorziening Wet versterking regie volkshuisvesting Zorg Onderzoek Nederland Medische wetenschappen

SWVZHW Samenwerkingsverband Zuid Holland West

5

SISA SLA SMW SPPOH

Voluit

WPO WSP WSW Wvrv ZonMw.

6

7

Inhoudsopgave

INLEIDING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2

Programma's Bestuur en Ondersteuning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Verkeer, Vervoer en Waterstaat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Economie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Sport, Cultuur en Recreatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Sociaal Domein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Volksgezondheid en Milieu. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Algemene middelen en overig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Overhead . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Onderhoud kapitaalgoederen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .104 Bedrijfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .107 Verbonden partijen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .120 Grondbeleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .130 Lokale heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .133 Financiering. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .142 RijswijkBuiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .150 Subsidies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .154 Lange termijn investeringsplan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .159 Wet open overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .165

Financiële begroting Meerjarenraming 2026-2029 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .167 Toelichting op de meerjarenraming 2026-2029. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .169 Begrotingsverschil . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .171 Leeswijzer investeringsplan 2026-2029 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .172 Investeringsplan 2026-2029 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .173 Toelichting investeringsplan 2026-2029 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .182 EMU-saldo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .187 Overzicht incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . .188 Verloop van de reserves . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .192 Verloop van de voorzieningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .196 Overzicht taakvelden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .198 Verwerking kadernota 2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200

8

Inhoudsopgave

Besluiten Begroting voor het jaar 2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .203 Meerjarenraming 2027-2029 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .204 De in de jaarschijf 2026 van het investeringsplan 2026-2029 geraamde investeringen . . . . . . . . . . . . . .205

9

Programma's

10

Bestuur en Ondersteuning Ambitie Visie De gemeente Rijswijk is een toegankelijke en dienstverlenende organisatie en stelt de wensen en behoeften van al haar inwoners, bedrijven en instellingen centraal. We sluiten snel aan op de veranderende omgeving. Ook streven we naar dienstverlening die past bij de inwoner: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. In onze communicatie is participatie met inwoners en ondernemers het vertrekpunt. We delen onze communicatie grofweg in drie categorieën in: • Alle basisinformatie die we verplicht zijn te verstrekken over bijvoorbeeld dienstverlening, veiligheid, crisissituaties en plannen en projecten; • Terugkerende communicatie waarmee we inwoners meenemen in een verhaal op sociale media of in rubrieken; • Unieke, groots opgezette content over bijvoorbeeld (nieuws)gebeurtenissen waarmee we Rijswijk op de kaart zetten. We blijven hiervoor gebruikmaken van media, zoals onze website en het lokale huis-aan-huisblad. Ook zetten we sociale media in zoals Facebook, LinkedIn, WhatsApp, YouTube en Instagram. We blijven ontwikkelingen volgen waarbij we de kansen die nieuwe platforms en technologieën bieden zullen benutten om onze inwoners op andere manieren te bereiken. Techbedrijven hebben een groeiende invloed op de samenleving en de politiek. Ze bezitten veel macht door hun controle over data en digitale platforms.

Wij blijven goed opletten of ze zich houden aan de regels ter bescherming van informatie en de richtlijnen van rijksoverheid en VNG volgen. Samenvatting De gemeente Rijswijk zet in op toegankelijke en betrouwbare dienstverlening waarbij de behoeften van al haar inwoners, bedrijven en instellingen centraal staan. Dat doen wij op de volgende manier: • Dienstverlening: digitaal waar mogelijk, persoonlijk waar nodig; we streven naar minimaal een 7,5 als tevredenheidscijfer en een wachttijd contactcentrum van maximaal 2 minuten. • Digitalisering & toegankelijkheid: we verbeteren onze websites, breiden onze online diensten uit en verhogen onze gebruiksvriendelijkheid. • Communicatie: helder, betrouwbaar en herkenbaar; we zetten de inwoners centraal, zorgen voor een makkelijke toegang tot informatie en maken gebruik van sociale media en participatieplatforms. • Participatie: we betrekken onze inwoners actief en versterken de lokale democratie en sociale samenhang. Dit doen we via burgerpanels en jongerenparticipatie. • Beheer overige gebouwen en gronden: we werken aan de herbestemming van de Trias-locatie (seniorenwoningen) en de Marimbahal (nieuwe sporthal, voorzieningen en sociale woningbouw). • Parkeerbeleid: we reguleren de schaarse ruimte, zorgen voor stabiele tarieven en breiden de gebieden voor betaald parkeren uit.

Indicatoren Indicatoren Gemiddelde wachttijd in minuten Tevredenheid dienstverlening Tevredenheid baliebezoek

Realisatie 2024

Streefwaarde 2025

2026

2027

2028

2029

1:12

2:30

2:00

2:00

2:00

2:00

6,7 -

7,5 8

7,5 8

7,5 8

7,5 8

7.5 8

Toelichting indicator 1:

Bestuur en Ondersteuning 11

Betreft de gemiddelde tijd dat een inkomend gesprek in de wachtrij staat bij het Rijswijks Contactcentrum (RCC). Toelichting indicator 2: Betreft tevredenheidscijfer over de gehele dienstverlening van de gemeente Rijswijk uit de gemeentepeiling ‘waar staat je gemeente’ uit 2025. Peiling wordt tweejaarlijks uitgevoerd. Toelichting indicator 3: Betreft tevredenheidscijfer over de dienstverlening aan de balie. Medio 2025 is gestart met het meten hiervan. Aantal volgers Dit omvat het aantal volgers per sociale mediakanaal. Vanwege de grote onvoorspelbare invloed van het (op dit moment negatieve) sentiment rondom X én de niet volledige inzichtelijkheid van de statistieken, is X niet meegenomen. Kanaal gemeente Rijswijk Facebook Instagram LinkedIn

Aantal volgers op 1 juli 2025 6.470 2.536 9.879

Beoogde groei aantal volgers voor 1 juli 2026 10% (naar 7.117) 30% (naar 3.297) 20% (naar 11.855)

Interactieratio Dit is het percentage van het aantal mensen dat interactie heeft met berichten (zoals likes, reacties en shares) ten opzichte van het totaal aantal volgers van het kanaal. Dit geeft dus aan hoe betrokken gebruikers zijn bij onze content. Een goede interactieratio varieert per platform, maar over het algemeen wordt een percentage tussen de 1% en 5% als goed beschouwd. Ook hier is X buiten beschouwing gelaten. Kanaal gemeente Rijswijk Interactieratio 1 juli 2024 t/m 30 juni 2025 Facebook 1,60 Instagram 2,99 LinkedIn 7,62

Beoogde groei interactieratio1 juli 2025 t/m 30 juni 2026 10% (naar 1,75) 5% (naar 3,14) 5% (naar 8,00)

Effectiviteit betaalde advertenties Dit is uitgedrukt in de kosten per klik en vertegenwoordigt het gemiddelde bedrag dat we betalen telkens wanneer iemand op een advertentie klikt. Kanaal gemeente Rijswijk Facebook Instagram LinkedIn

Gemiddelde kosten per klik 1 januari – 30 juni 2025 € 0,36 € 0,45 € 35,53

Gemiddelde kosten per klik 1 juli 2025 t/m 30 juni 2026 - 20% (naar € 0,29) - 20% (naar € 0,36) - 90% (naar € 3,55)

Toegankelijkheid websites gemeente Rijswijk Dit betreft het totaal aan websites waarvan het eigenaarschap bij de gemeente Rijswijk ligt. Voor toegankelijkheid gelden richtlijnen: status A is het hoogst en E het laagst. Een toegankelijkheidsscan voor het verkrijgen van een verklaring kost gemiddeld € 4.000,- per website. Tijdens intern onderzoek bleek een aantal websites niet meer in gebruik, maar nog wel live. Dit onderzoek loopt nog. Websites die niet voldoen aan de richtlijnen worden geïntegreerd in rijswijk.nl en/of als externe website opgeheven. In een brief aan uw raad hebben wij u geïnformeerd over de status van toegankelijkheid van gemeentelijke websites.

Bestuur en Ondersteuning 12

Websites Totaal aantal websites gemeente Aantal websites met toegankelijkheidsverklaring A of B Aantal websites met toegankelijkheidsverklaring C Aantal websites met toegankelijkheidsverklaring D, E of zonder verklaring Intern vervolgonderzoek nodig Aantal in rijswijk.nl geïntegreerde of opgeheven websites

In 2025 28 7 8 13 -

In 2026 21 16 0 0 5 7

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur Saldo 0.2 Burgerzaken Saldo 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Saldo 0.63 Parkeerbelasting Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Bestuur en ondersteuning

2024 4.311 -4.311 3.847 1.362 -2.485 4.421 1.381 -3.039 1.862 5.383 3.521 14.440 8.127

Begroting na wijziging 2025 4.286 -4.286 3.231 1.578 -1.654 2.484 2.619 135 98 6.439 6.341 10.099 10.635

2026 4.563 -4.563 3.851 1.874 -1.977 2.493 1.099 -1.394 1.010 7.382 6.372 11.918 10.355

2027 4.600 -4.600 3.835 1.839 -1.996 2.394 1.149 -1.245 1.010 7.520 6.509 11.416 9.973

2028 4.600 -4.600 3.750 1.679 -2.071 2.376 1.249 -1.127 1.010 7.520 6.509 11.738 10.448

2029 4.600 -4.600 3.447 1.204 -2.243 2.358 1.249 -1.109 1.010 7.520 6.509 11.416 9.973

-6.314

537

-1.563

-1.332

-1.289

-1.443

Realisatie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Bestuur en Ondersteuning 13

Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur Door extra controlewerkzaamheden, onder andere in verband met een forse stijging van het aantal SISA regelingen, zijn de accountantskosten vanaf 2026 structureel verhoogd. Door de groei van de gemeente naar meer dan 60.000 inwoners, zal het aantal raadsleden uitgebreid worden van 31 naar 33. 0.2 Burgerzaken Zoals vermeld in de 2e halfjaarrapportage 2025 zijn vanwege de extra Tweede Kamerverkiezingen, waarvoor ambtelijke capaciteit nodig is, een aantal digitaliseringsprojecten niet uitgevoerd in 2025. Op het werkbudget (digitale) dienstverlening 2025 is hierdoor eenmalig ingeleverd. Hierdoor is een stijging te zien in de begroting t.o.v. 2025. Zoals vermeld in de 2e halfjaarrapportage 2025 blijkt uit de meest recente prognose dat de verwachting is dat de baten en lasten voor reisdocumenten vanaf 2025 t/m 2028 hoger uitvallen dan nu begroot. Stijging van lasten naturalisaties (29k) en BRP (15k) op basis van de meest recente prognose. Stijging baten van huwelijksvoltrekkingen (89k), naturalisaties (15k) en VOG (10k) op basis van de meest recente prognose. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bij beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten.

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden In de begroting 2025 was incidentele verkoop van gemeentelijke gronden opgenomen en in de begroting van 2026 komt deze niet voor, waardoor de baten lager begroot zijn voor 2026 dan 2025. 0.63 Parkeerbelasting De verwachte opbrengst parkeervergunningen liggen in 2026 hoger door invoering nieuwe reguleringsgebieden. Door de invoering van nieuwe reguleringsgebieden en uitbreiding reguleringstijden zal de opbrengst parkeerautomaten naar verwachting in 2026 toenemen. Door de invoering van nieuwe reguleringsgebieden en uitbreiding reguleringstijden zal de opbrengst naheffingen naar verwachting in 2026 toenemen. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bij beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten.

Lasten

Baten

-73 -103

-67

-89

172

-44 115 -441

-1.520

708 129 100 -854

Beleidsproduct 0.1 Bestuur Communicatie Tijdens het werk heeft iedereen binnen de gemeente, zowel bestuurlijk als ambtelijk, contact met inwoners, organisaties of ondernemers uit de stad. We spreken mensen bijvoorbeeld tijdens bijeenkomsten, sturen brieven of e-mails, beantwoorden telefoontjes en ontmoeten mensen op straat of in het Huis van de stad. Telkens kiezen wij onze manier van communiceren zodat deze past bij de vraag en de betrokken doelgroepen. Daarin hebben wij allemaal een rol. Onze visie op communicatie is simpel: we stellen maatschappelijke vraagstukken en inwoners centraal. Met communicatie dragen we eraan bij dat iedereen in Rijswijk mee kan doen. Deze visie betekent dat wij ervoor zorgen dat inwoners weten wat zij moeten weten en vinden wat zij zoeken. We communiceren daarbij vanuit onderstaande kernwaarden: Toewijding. We zijn gedreven om de mens te (blijven) zien, we communiceren proactief, we zorgen ervoor dat er niets blijft liggen. We stellen inwoners, ondernemers en maatschappelijke vraagstukken centraal. Betrokkenheid. We luisteren en willen begrijpen. We volgen op en koppelen terug. We werken van buiten naar binnen.

Bestuur en Ondersteuning 14

Betrouwbaar. We zijn eerlijk en betrouwbaar. We doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. We communiceren helder en eerlijk. We zijn duidelijk over waar we voor staan als gemeente. We laten – naast resultaten – onze inspanningen zien. Juist als het soms lang duurt of lastig is. Deskundigheid. We zijn deskundig en gedreven om het telkens beter te doen. We zetten onze kennis en ervaring in om alle doelgroepen zo goed mogelijk te bereiken. We communiceren inclusief. Leren en evalueren zijn onderdeel van ons werk. Samenvattend: onze communicatie is open, relevant, helder en inclusief. Participatie In 2026 blijven we de participatieverordening en het participatiebeleid uitvoeren. Deze zijn in 2024 zijn vastgesteld door de raad. Deze geven het gemeentebestuur, de medewerkers van de gemeente en ook raadsleden een duidelijke richting over hoe wij participatie zien. Voor inwoners en initiatiefnemers maakt het duidelijk wat zij van de gemeente mogen verwachten. Zo helpt het beleid om participatie zorgvuldig te doen vanuit het perspectief van de Rijswijkers, zodat iedereen mee kan doen en we van elkaar blijven leren. Met participatie kunnen we inwoners aan elkaar verbinden, nieuwe inwoners kennis laten maken met de stad en hun eigenaar laten voelen van hun eigen nieuwe leefomgeving. Met participatie leren we standpunten en belangen van een ander kennen en kunnen we op zoek gaan naar onze overeenkomsten.

Iedereen heeft wel een eigen, individueel belang. In participatie onderzoeken we samen hoe dat belang zich verhoudt tot het algemeen belang: een beter Rijswijk voor iedereen. In dialoog vormen we een sterke gemeenschap en een sterke stad. Samen maken we Rijswijk. Dat is het doel dat wij in Rijswijk nastreven met participatie. Wat willen we bereiken? Communicatie 1. Makkelijk toegang tot de juiste informatie. Inwoners hebben recht op contact met de overheid. Zij kunnen bijvoorbeeld informatie vragen, hun mening geven of een klacht uiten. 2. Relevante communicatie, waarbij de maatschappelijke opgave centraal staat. Inhoud en communicatie horen bij elkaar. Door te laten zien aan welke opgaven wij werken, sluiten we aan bij de leefwereld van de mensen in onze stad. Zo laten we zien welke waarde wij als gemeente toevoegen en ook welke mogelijkheden er voor Rijswijkers zijn om zelf bij te dragen. 3. Uniform en proactief communiceren. Goede communicatie vraagt ook om een goede en proactieve samenwerking binnen de gemeentelijk organisatie. Door samen en planmatig te werken, vermijden we het reageren op alleen wat er op dat moment speelt. Participatie 1. De kwaliteit van lokale democratische processen vergroten. Participatie is niet nieuw voor Rijswijk. Voor veel teams is dit deel van het dagelijkse werk.

Om de kwaliteit vast te houden en waar nodig te vergroten, bieden wij de organisatie de handvatten aan die het nodig heeft. Door binnen de organisatie en binnen de regio kennis te delen blijven we de organisatie inspireren. 2. Helderheid scheppen over proces en rolverdeling. Participatie is altijd anders en vraagt om maatwerk. Toch is er in ieder traject een vast patroon te vinden. Ook zijn er verschillende rollen die in ieder traject terugkomen. Dit patroon en deze rollen verduidelijken en versterken wij. Zo weet iedereen waar die aan toe is, zowel intern als extern. 3. Relatie gemeente en inwoners versterken. Rijswijk wil een sterke sociale structuur en een rijk verenigingsleven. Die willen we behouden en versterken, en dat vraagt extra aandacht. Naast belanghebbenden om hun mening vragen, nodigen wij hen ook uit om met eigen ideeën naar ons toe te komen. Zo groeit niet alleen de relatie tussen gemeente en inwoners, maar ook de band tussen inwoners onderling.

Bestuur en Ondersteuning 15

Wat gaan we daarvoor doen? Communicatie 1. We communiceren toegankelijk, betrouwbaar en passend. We vertellen een duidelijk verhaal over hoe het echt zit en waar we als gemeente voor staan. Onze informatie is begrijpelijk, betrouwbaar en makkelijk te vinden voor alle Rijswijkers zowel online als offline. We letten extra op inwoners die kwetsbaar zijn, laaggeletterd, minder digitaal vaardig of een andere taal spreken. 2. We communiceren inwonergericht. In onze communicatie staan de Rijswijkers centraal. We zetten de communicatiemiddelen in die passen bij onze doelgroepen. We creëren content die aansluit bij de interesses en behoeften van de inwoners, ondernemers of andere belanghebbenden. Door onderzoek uit te voeren naar die behoeften, interesses en voorkeuren kunnen we relevante en aansprekende content maken die zorgt voor interactie en betrokkenheid. 3. We creëren een herkenbare (visuele) identiteit. We ontwikkelen en onderhouden een visuele identiteit en toon voor onze communicatie en verhogen hiermee de herkenbaarheid en betrouwbaarheid van de gemeente. 4. We blijven leren en evalueren. Het communicatielandschap is altijd in beweging. We bewegen mee met maatschappelijke ontwikkelingen, trends in het vak en nieuwe (digitale) middelen en technologische ontwikkelingen. Evalueren en optimaliseren wordt een vast onderdeel van de werkwijze.

Er worden duidelijke en meetbare doelstellingen vastgesteld om het effect van de communicatie-inspanningen te monitoren en te evalueren. Waar nodig passen we onze communicatiestrategie aan. Na 2026 kijken we opnieuw naar ons communicatiebeleid en passen het aan als dat nodig is. We letten dan op nieuwe ontwikkelingen in communicatie, overheidscommunicatie, in de stad en in de samenleving. Participatie Afgelopen juli is een raadsinformatiebrief1 verstuurd aan de raad. Hierin gaan we dieper in op wat we gaan doen. 1. Kennisdeling. Om ervoor te zorgen dat opgedane kennis voor de hele organisatie bereikbaar wordt, is een interne kenniskring in oprichting. Daarnaast werken we met andere gemeenten aan een regionale kenniskring. 2. Implementeren digitale werkwijze. We ontwikkelen een interne digitale verzamelplaats voor participatie. Hier kunnen we de werkwijze doorlopen van afwegingskader tot evaluatie. Zo maken we deze makkelijk te gebruiken. 3. Online participatiemiddelen optimaliseren. We gaan ons online platform Samen.Rijswijk verder verbeteren. Dit platform heeft veel mogelijkheden en deze gaan we nog meer gebruiken. We onderzoeken of we het platform, naast eenmalige participatietrajecten, ook voor terugkerende participatiemomenten kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld in de vorm van een burgerpanel. 4. Uitwerken jongerenparticipatie.

Volgend op het amendement “De jeugd een stem in Rijswijk” gaan we in gesprek met Rijswijkse jongeren. Dit doen we in samenwerking met een organisatie met veel kennis op dit gebied. Zo kunnen jongeren aangeven wat zij een goede manier vinden om mee te denken over beleid dat hen raakt. Daarna zoeken wij hier met hen een goede methode en gaan we met de jongeren aan de slag. Zo zorgen we ervoor dat hun stem gehoord wordt. 5. Uitwerken van overheidsparticipatie. We vinden het belangrijk dat inwoners van Rijswijk ons goed weten te vinden als zij een idee hebben voor hun straat of buurt. Bijvoorbeeld via Loket Stadkracht waar inwoners een kleine subsidie kunnen krijgen voor hun idee. We kijken of dit nog steeds passend is. Ook kijken we hoe we andere of grotere ideeën van inwoners kunnen behandelen. 6. Ontwikkelen nieuwe participatiemiddelen. We volgen de ontwikkelingen op het gebied van participatiemiddelen. We kijken wat goed werkt in andere gemeenten en passen dit waar mogelijk toe in Rijswijk. Een voorbeeld hiervan is het burgerberaad. We onderzoeken wat nodig is om een burgerberaad te organiseren in Rijswijk. 7. Ontwikkelen van het uitdaagrecht. Inwoners en organisaties in Rijswijk krijgen de mogelijkheid om gebruik te maken van het uitdaagrecht. Er wordt onderzocht wat hiervoor nodig is van inwoners, organisaties en van de gemeente Rijswijk.

Bestuur en Ondersteuning 16

Beleidsproduct 0.2 Burgerzaken Wat willen we bereiken? De gemeente Rijswijk wil aan alle inwoners, ondernemers en instellingen een goede dienstverlening bieden, die toegankelijk, zorgvuldig, transparant en betrouwbaar is. Dit doel staat beschreven in de strategie publieke dienstverlening. De gemeente wil dat de tevredenheid over haar dienstverlening minimaal een 7,5 is. Een belangrijk middel om dit te bereiken is het verder digitaliseren van onze diensten. Hierbij letten we erop dat ook inwoners die minder digitaal vaardig zijn, makkelijk toegang hebben tot gemeentelijke diensten. De samenwerking met het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) wordt versterkt een betere doorverwijzing binnen de gemeente en meer bekendheid onder inwoners. Zo helpen we inwoners met digitale vragen als vast onderdeel van onze dienstverlening. De inwoners en ondernemers die persoonlijk naar het Huis van de stad komen, helpen we op een gastvrije wijze. Bij voorkeur ontvangen wij inwoners en ondernemers op afspraak, maar op vaste tijden is inloop zonder afspraak mogelijk voor inwoners die een paspoort, identiteitskaart of rijbewijs willen aanvragen. Voor alle overige producten en/of diensten is een afspraak nodig. Dit geldt ook voor het aanvragen van een paspoort, identiteitskaart en rijbewijs. Wat gaan we daarvoor doen? Het uitvoeringprogramma Digitalisering Dienstverlening loopt tot en met 2027.

In 2026 gaan we verder met het uitvoeren van de strategie publieke dienstverlening. Hiervoor zijn twee uitvoeringsprogramma’s opgesteld. Uitvoeringsprogramma Dienstverlening DNA. We leggen de nadruk op: • Het verder verbeteren van de (interne) telefonische bereikbaarheid via ons contactsysteem voor ondernemers en inwoners. De nadruk ligt op een betere registratie en de tijdigheid van terugbellen. • Het verkorten van afhandelingstermijnen door inwoners en ondernemers naar de juiste balie of het juiste digitale kanaal te leiden. • Kwaliteit: verbeteren van onze dienstverlening op basis van feedback via bewoners- en ondernemers tevredenheidsonderzoeken. • Gedrag en cultuur: het blijven aanbieden van trainingen en workshops aan medewerkers op het gebied van gastgerichtheid. Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie. We leggen de nadruk op: • Verdere digitalisering van aanvraagprocessen, zoals Inkomen & Participatie, Jeugd, Onderwijs & Sport, Veiligheid, Inspectie & Handhaving, Vastgoed en Werk & Schuldhulpverlening. • Onderzoek naar de uitbreiding van de digitale communicatie via de landelijke berichtenbox Mijn Overheid, bijvoorbeeld: meldingen en beschikkingen, vergunningen, uitnodigingen voor klantgesprekken of onderzoeken en terugkoppeling van meldingen openbare ruimte.

• Het blijven verbeteren van de vindbaarheid van digitale producten en diensten op de website.Het doorontwikkelen van de persoonlijke pagina op mijnrijswijk.nl. door: ◦ Het uitbreiden van de producten en diensten die digitaal kunnen worden aangevraagd, zoals een vergunning of bijstandsuitkering. ◦ Het inzien van de status van een melding of aanvraag, dus of het is ontvangen of in behandeling is. ◦ Het creëren van één duidelijk en centraal overzicht van alle digitale producten en diensten die kunnen worden aangevraagd. ◦ Het verhogen van de gebruiksvriendelijkheid, zoals één keer inloggen en makkelijker zoeken naar producten en diensten. Naast de uitvoeringsplannen Dienstverlening en de standaard werkzaamheden, besteden we in 2026 extra aandacht aan: • Tevredenheid baliebezoek: de tevredenheid over de dienstverlening aan de balie wordt steeds gemeten en op basis van de uitkomsten bijgestuurd. We willen een gemiddelde beoordeling van een 8 bereiken.

Bestuur en Ondersteuning 17

• Rijswijks contactcentrum: het Rijswijks contactcentrum (RCC) handelt zelf zoveel mogelijk vragen van inwoners en ondernemers direct af of zorgt dat de vraag bij de juiste afdeling terecht komt. Om meer vragen direct bij het eerste contact af te handelen, versterkt het RCC de samenwerking met de vak-afdelingen om de kennis bij de RCC-medewerkers uit te breiden. • Servicenorm Rijswijks contactcentrum: Het RCC voldoet aan de gestelde servicenorm voor telefonische bereikbaarheid. Dit betekent dat de wachttijd maximaal 2 minuten is. • Chatfunctie Rijswijks contactcentrum: de gemeente onderzoekt de inzet van extra digitale contactmogelijkheden, zoals een chatfunctie. Zo kunnen inwoners en ondernemers makkelijker contact opnemen. • Sociaal raadsvrouw: de gemeente biedt hulp aan haar inwoners bij lastige vragen op sociaal, juridisch en financieel gebied. Om inwoners te helpen biedt de gemeente gratis en vertrouwelijk ondersteuning aan via de Sociaal Raadsvrouw. De Sociaal Raadsvrouw wordt onderdeel van het brede toegangsteam, zonder onafhankelijkheid te verliezen. Hierdoor wordt de ondersteuning voor inwoners beter vindbaar, toegankelijker en meer geïntegreerd met andere vormen van hulp en begeleiding. • Gemeenteraadsverkiezingen: de gemeente organiseert de gemeenteraadsverkiezingen, waarbij de gemeente zorgt voor een veilige, transparante en toegankelijke uitvoering van de verkiezingen.

Budgettair staan de kosten van het programma digitale dienstverlening voor een groot deel bij overhead. Waar van toepassing staan de kosten voor taakspecifieke applicaties begroot op de bijbehorende beleidsproducten.

Beleidsproduct 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Wat willen we bereiken? Dit taakveld gaat over onroerend goed dat niet in exploitatie is en niet hoort bij een specifiek beleidsveld. Hieronder vallen beheer, verhuur en onderhoud van gebouwen, gronden en landerijen die de gemeente bezit en niet gebruikt om geld mee te verdienen. In dit geval gaat het om een panden die in de verkoop gaan of staan bij grondzaken (zie ook Paragraaf grondbeleid). Wat gaan we daarvoor doen? Trias locatie Buziaulaan Door een verhuizing is de Trias-locatie aan de Buziaulaan vrijgekomen. Dit geeft mogelijkheden om het gebied opnieuw te gebruiken. De gemeente onderzoekt of deze locatie kan worden veranderd tot een woonplek voor senioren ('hofjeswonen’), in samenwerking met een van de lokale corporaties. Zolang de gemeente eigenaar is van het gebouw, blijven we het beheer doen. Marimbahal In 2025 heeft de gemeenteraad besloten om de locatie waar nu nog de oude Marimbahal staat te herontwikkelen. Er is gekozen voor een kleinere sporthal samen met maatschappelijke voorzieningen en sociale woningbouw. Dit betekent dat de oude Marimbahal begin 2026 gesloopt zal worden. Zolang de gemeente eigenaar is van het gebouw, blijven we het beheer doen.

Beleidsproduct 0.63 Parkeerbelastingen Wat willen we bereiken? In Rijswijk wordt parkeerbelasting gevraagd om het parkeren te regelen. Parkeerbelasting betaal je als je op een bepaalde plek en tijd parkeert of als je een parkeervergunning hebt. Het parkeerbeleid is gemaakt om de leefbaarheid, bereikbaarheid en economie van de stad te beschermen. Er is weinig parkeerruimte in de stad, maar zonder streng parkeerbeleid neemt de vraag naar parkeerplekken nog meer toe. Het uitgangspunt is dat de juiste auto op de juiste plek staat, op het juiste moment.

Bestuur en Ondersteuning 18

De inkomsten uit parkeerbelasting vallen vanaf 2025 onder de algemene middelen. Zo kunnen we ze gebruiken voor voorzieningen in de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? Parkeerbelasting wordt gevraagd voor parkeren op een bepaalde plaats en tijd of als je een parkeervergunning hebt. De prijzen van parkeervergunningen en de tarieven voor straatparkeren (via een automaat of telefoon) stijgen in 2026 niet. Dit betekent dat de 1e en 2e parkeervergunning voor bewoners € 70,20 per jaar kost. Voor straatparkeren blijft het tarief € 3,30 per uur in het gebied rond Bogaard stadscentrum, in overige gebieden blijft het tarief € 2,15 per uur. In specifiek aangewezen gebieden rond voorzieningen blijft het tarief € 2,15 per uur, en als het kenteken is aangemeld voor het eerste uur € 0,00. Vanwege gebiedsontwikkelingen wordt op 1 oktober 2025 betaald parkeren ingevoerd in de Plaspoelpolder. In 2026 worden in bestaande gebieden de tijden voor het betaald parkeren uitgebreid. Het maximumtarief voor een naheffingsaanslag parkeerbelastingen is landelijk vastgesteld op € 82,00. Op basis van de kostentoerekening en de raming van het aantal naheffingen (50.000) is de kostprijs van een naheffingsaanslag in de gemeente Rijswijk op begrotingsbasis € 67,56.

Het tarief voor een naheffingsaanslag is vastgesteld op € 67,50 vermeerderd met het voor de betreffende parkeerplaats geldende tarief van de parkeerbelasting voor het eerste uur.

Bestuur en Ondersteuning 19

Veiligheid Ambitie Visie Ons doel is het behouden en voortdurend verbeteren van Rijswijk als een prettige, leefbare en veilige gemeente om in te leven: wonen, werken en te ondernemen, onderwijs te volgen en te recreëren. Aangezien veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is, vraagt dit om inspanning van de gemeente, de professionele partners, én van de inwoners en ondernemers in Rijswijk. Samenvatting De meeste thema’s uit ons veiligheidsbeleid blijven ook in 2026 belangrijk. De basis voor ons werk staat in het Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2026 en in het nieuwe plan voor 2026-2030, dat heet ‘Samen slagvaardig voor een leefbaar, weerbaar en veilig Rijswijk’. De uitgangspunten in deze plannen zijn belangrijk voor alles wat de gemeente doet op het gebied van veiligheid. Ook verandert de situatie op het gebied van veiligheid snel. Daarom moeten we de komende jaren goed kiezen waar we onze tijd en middelen aan besteden. 1. Brede kijk op veiligheid • Het nieuwe Strategische Veiligheidsbeleid 2026-2030 wordt de nieuwe kadernota waarin de gemeenteraad de prioriteiten gaat bepalen voor het vergroten van de veiligheid in Rijswijk. Het veilig en leefbaar houden van Rijswijk is niet alleen de taak van de politie, het openbaar ministerie en de gemeente. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ook vanuit andere gebieden zoals onderwijs, zorg, welzijn, openbare ruimte, wonen en economie.

• Veiligheid is een taak voor de hele samenleving en gaat verder dan alleen de openbare orde. Rijswijk werkt aan een aanpak waarbij alle veiligheidsproblemen samen worden opgepakt. Om inwoners op tijd de juiste zorg en hulp te geven, werken we samen met het Sociaal Domein. We hebben duidelijke afspraken (aanpak voorkoming escalatie) over wanneer we meer of minder moeten doen om problemen te voorkomen. Daarnaast organiseren we samen met collega’s van het Sociaal Domein een lokale zorg- en veiligheidskamer. Hier bespreken we samen met anderen wat we kunnen doen voor inwoners met complexe problemen zowel op het gebied van zorg als op het gebied van veiligheid. • Veranderingen in de samenleving vragen soms om snel en flexibel handelen. Hierdoor kunnen eerder gemaakte keuzes veranderen. Niet wat wij willen doen is het belangrijkst, maar wat de samenleving nodig heeft. Een voorbeeld hiervan is de inzet om huiselijk geweld te voorkomen en maatregelen om vrouwenmoord tegen te gaan. 2. Samenwerken aan veiligheid • Veiligheid is de verantwoordelijkheid van iedereen. Bewoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de overheid dragen allemaal bij aan een veilig Rijswijk, ieder op hun eigen manier en met hun eigen mogelijkheden. • We vinden samenwerken belangrijk om de problemen en uitdagingen van de toekomst aan te pakken.

De gemeente Rijswijk is een open en betrouwbare partner om mee samen te werken. Dit geldt voor belangrijke partners op het gebied van veiligheid, maar ook voor bewoners die met eigen voorstellen komen. • Rijswijk laat zelf het goede voorbeeld zien, bijvoorbeeld door vergunningen te verlenen, toezicht te houden en regels te handhaven. Handhaving en inspectie zijn niet het doel, maar een middel om de gewenste resultaten voor de samenleving te bereiken.

Veiligheid 20

3. Regie op veiligheid • De gemeente Rijswijk heeft de regierol in het veiligheidsdomein. De burgemeester coördineert deze vanuit haar wettelijke taken op het gebied van Openbare Orde en Veiligheid en zet haar bestuurlijke bevoegdheden effectief in. • De gemeente Rijswijk brengt partijen samen, faciliteert en ondersteunt samenwerking in het veiligheidsdomein. In dit programma worden de kosten genoemd die te maken hebben met criminaliteit en het voorkomen daarvan in de gemeente. Ook de kosten van de veiligheidsregio horen hierbij, net als het tegengaan van ondermijning. Daarnaast horen de kosten voor het handhaven op bijzondere wetten en de pandbrigade ook bij dit programma. Indicatoren Volgens Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte beleidsindicatoren Bron: Politie / Waar staat je gemeente Indicatoren 1. Verwijzingen naar HALT 2 Winkeldiefstallen 3. Geweldsmisdrijven 4. Diefstal/inbraak uit woning 5. Vernieling en beschadiging 6. Jongeren met een delict voor de rechter in %

Realisatie 2024 35 149 274 99 274

2025 30 180 280 78 370 1

2026 29 180 280 78 300 1

2027 28 180 280 78 300 1

2028 27 180 280 78 280 1

2029 27 180 280 78 280 1

Uitleg van de Tabel Indicator 1. Verwijzing naar HALT

Bron Waar staat je gemeente.nl Stichting Halt

2. Winkeldiefstallen 3. Geweldsmisdrijven

Politie Politie

4. Diefstal/inbraak uit woning

Politie

Bijzonderheden Meer investeren in preventie, waardoor verwijzingen kunnen afnemen. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie, leerplichtambtenaren en BOA's naar Bureau Halt verwezen voor een Halt-straf. Aantal neemt toe door zelfscanwinkelen. Geweldsmisdrijven worden niet dusdaniggeregistreerd. Onder geweldsmisdrijven wordt verstaan;openlijk geweld, bedreiging enmishandeling. High impact crime , waaronder Woninginbraken, daalt landelijk. TevensVoorlichting over inbraakpreventie omhet aantal woninginbraken tegen te gaan.

5. Vernieling en beschadiging Politie 6. Jongeren met een delict voor de Waar staat rechter in % je gemeente.nl

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Saldo 1.2 Openbare orde en veiligheid Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Veiligheid

Realisatie

Lasten Baten Lasten Baten

2024 6.123 -6.123 3.662 406 -3.256 9.784 406 -9.379

Begroting na wijziging 2025 6.556 -6.556 4.900 511 -4.389 11.456 511 -10.945

2026 6.579 -6.579 4.518 413 -4.105 11.097 413 -10.684

2027 6.662 -6.662 4.415 253 -4.162 10.791 -10.823

2028 6.660 -6.660 4.162 -4.162 10.823 -10.823

Veiligheid 21

2029 6.623 -6.623 4.168 -4.168 10.791 -10.791

Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Veiligheid 1.2 Openbare orde en veiligheid Dit verschil wordt verklaard doordat de middelen, zowel baten als lasten, van de SPUK Preventie met Gezag dit jaar hoger zijn begroot dan in 2026. Wel is te zien dat de realisatie 2025 lager uitvalt dan begroot. Het resterende budget zal met een eerstvolgend P&C product worden overgeheveld. Dit betreft verder een budgetneutrale wijziging. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bij beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten.

Lasten

Baten

87

269

Beleidsproduct 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Wat willen we bereiken? De basis van de gemeentelijke crisisbeheersing is op orde. In 2026 maken we de crisisorganisatie nog beter. We zorgen ervoor dat de medewerkers goed zijn opgeleid en getraind, zodat ze snel en goed kunnen handelen als dat nodig is. Ook zorgen we voor de juiste hulpmiddelen, zoals goede werkkleding en handige apps, die helpen tijdens een crisis. De crisisorganisatie moet goed passen bij wat de gemeente, het district en de regio nodig hebben. We letten extra op goede communicatie naar de inwoners tijdens een crisis of ramp. Daarnaast willen we de samenwerking met andere gemeenten in de regio blijven verbeteren. Daarom zetten we ook medewerkers van Rijswijk in bij de regionale crisisorganisatie. We willen dat inwoners, ondernemers en organisaties in Rijswijk beter kunnen omgaan met problemen in de samenleving. Dit noemen we maatschappelijke weerbaarheid. We volgen daarbij de adviezen van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Met behulp van een recente richtlijn van de VNG maken we een plan om de interne organisatie en de gemeente Rijswijk weerbaarder te maken. Ook willen we dat de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) goed werkt. Hier werken negen gemeenten samen voor brandweerzorg, medische hulp en rampenbestrijding. De gemeente Rijswijk doet hier actief aan mee.

Wat gaan we daarvoor doen? • Samen met de andere gemeenten in de regio Haaglanden houden we de ontwikkelingen op het gebied van crisisbeheersing bij en ondernemen actie hierop voor de gemeente Rijswijk. • De medewerkers van de gemeente die een rol hebben in de crisisorganisatie van de gemeente Rijswijk en/of het district en /of de regio leiden we op, trainen we en we houden oefeningen. • We regelen middelen (bijvoorbeeld speciale kleding en uitrusting) voor de medewerkers van de gemeente die op straat worden ingezet bij een crisis en/of incident, bijvoorbeeld bij een brand. • We werven en selecteren medewerkers voor de nieuwe crisisorganisatie van de gemeente. • We houden bij of de nieuwe crisisorganisatie van de gemeente Rijswijk goed werkt en passen deze aan als dat nodig is. • We maken samen met andere gemeenten een plan van aanpak voor het thema maatschappelijke weerbaarheid om een structurele aanpak te formuleren. • We dragen als één van de negen gemeenten van de VRH financieel bij aan de gemeenschappelijke regeling van de VRH.

Veiligheid 22

Beleidsproduct 1.2 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? Aanpak Ondermijning Ondermijning is een verzamelnaam voor diverse vormen van (georganiseerde) misdaad, zoals drugshandel, drugsproductie, mensenhandel, vastgoedfraude en witwassen. De overeenkomst tussen deze vormen van criminaliteit is de sterke verwevenheid tussen “bovenwereld” (de “gewone” samenleving) en “onderwereld”. Criminelen maken bijvoorbeeld gebruik van normale bedrijven, vergunningen, en gebouwen voor hun criminele activiteiten bijvoorbeeld loodsen en woningen voor wietplantages of xtc-labs. De aanpak van ondermijning is bedoeld om dit te voorkomen. Ook willen we de negatieve gevolgen verminderen. Die gevolgen zijn bijvoorbeeld dat het wonen in een buurt minder fijn wordt, dat mensen zich onveilig voelen, dat er schade aan het milieu is door drugsafval en dat er economische schade is door fraude en witwassen (dat is geld dat je verdient met misdaad bijvoorbeeld door het verkopen van drugs. Dit geld is pas iets waard als je het ook kan uitgeven. Daarom doen criminelen alsof ze het eigenlijk op een andere manier verdiend hebben, bijvoorbeeld met een restaurant). In Rijswijk werken we samen met verschillende veiligheidspartners zoals het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum, het Haags Economisch Interventie Team en de politie in Den Haag.

We richten ons op bepaalde thema’s die horen bij de plannen van het RIEC Den Haag voor de jaren 2025 tot 2028: • Mensenhandel en mensensmokkel; • Georganiseerde drugscriminaliteit; • Fraude of misbruik in de vastgoedsector; • Witwassen en daaraan gerelateerde vormen van financieel-economische criminaliteit; • Malafide bedrijvigheid (illegale of onbetrouwbare bedrijven); • Outlaw Motorcylce gangs (Criminele motorbendes). Voorkomen van ondermijning: • Het vergroten van bewustwording; • Het voorkomen van risicovolle (malafide) bedrijvigheid; • Het voorkomen dat jongeren crimineel worden; • Het voorkomen van drugsgebruik. Doelen van de aanpak zijn: • We proberen ervoor te zorgen dat jongeren minder worden aangetrokken door criminelen. We willen voorkomen dat jongeren betrokken raken bij drugscriminaliteit. • We willen de invloed van criminele groepen in de gewone samenleving kleiner maken. • Zichtbaarheid als één overheid en het vergroten van het vertrouwen in de overheid; • We willen dat mensen beter begrijpen wat de gevolgen zijn van ondermijnende criminaliteit. Wet Bibob De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument en geeft de gemeente Rijswijk de mogelijkheid haar integriteit te beschermen door middel van een Bibob-onderzoek.

De wet heeft als doel om misbruik van vergunningen, subsidies of vastgoedtransacties door malafide (onbetrouwbare) partijen te voorkomen en zo ongewild criminele activiteiten mogelijk te maken. Naast de gebruikelijke onderzoeken op drank- en horecavergunningen, de exploitatievergunningen voor de horeca, vastgoedtransacties en omgevingsvergunningen, ligt de aandacht in 2026 vooral bij de aanbestedingen in de zorg. Elk jaar gaat in Nederland ongeveer 10 miljard euro naar onbetrouwbare zorgaanbieders. Dat zorgt niet alleen voor financiële schade, maar ook voor een slechtere kwaliteit van de zorg en minder vertrouwen bij inwoners.

Veiligheid 23

Naast de eigen inkoop van zorg starten we in Haaglanden 9 gezamenlijke inkoopprojecten voor zorgcontracten die in 2027 ingaan. Deze contracten zijn samen meer dan 250 miljoen euro waard. Met de Wet Bibob willen we fraude en misbruik voorkomen en kwetsbare mensen beschermen. Ook willen we dat publieke middelen (geld dat de overheid ontvangt, voornamelijk uit belastingen) rechtvaardig worden besteed. Wijkveiligheid • Terugdringen van de zogenoemde High Impact Crimes (zoals woninginbraken, overvallen, straatroven en geweldsmisdrijven), veel voorkomende criminaliteit en andere vormen van overlast in de openbare ruimte. • Vergroten van de leefbaarheid en het verhogen van het veiligheidsgevoel in de wijken. Aandachtslocatie stationsgebied (inclusief overige aandachtslocaties) Een schoon, heel en veilig stationsgebied, waar de toezichthouders van de gemeente, NS, HTM, ProRail, EBS en de politie zichtbaar en aanspreekbaar zijn voor inwoners en ondernemers en op één plek kunnen samenwerken. Project Dealbreakers (initiatief RIEC) Dealbreakers maakt jongeren en hun omgeving bewust van de negatieve gevolgen van (drugs)criminaliteit. • We willen weten welke jongeren op en rond scholen bezig zijn met (drugs)criminaliteit. • We willen zorgen dat criminelen minder invloed hebben op jongeren.

• We willen jongeren sterker maken, zodat ze nee kunnen zeggen tegen de verleidingen van georganiseerde drugscriminaliteit. • We willen dat professionals in Rijswijk beter begrijpen wat de gevolgen zijn van ondermijnende criminaliteit voor jonge mensen. Ook vragen we hen om problemen die ze zien te melden. Preventie met Gezag (PmG) Voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de (jeugd)criminaliteit terecht komen of daar verder in afglijden. Bijvoorbeeld jongeren die betrokken raken bij drugshandel. Op basis van probleemanalyse en gesprekken met netwerkpartners hebben we de volgende subdoelen: • Beter zicht op de problematiek en de doelgroep. • Voorkomen dat kwetsbare kinderen en jongeren in de criminaliteit belanden. • Voorkomen dat jonge aanwas en doorgroeiers verder afglijden. Halt Stichting Halt investeert in de sociale weerbaarheid van jongeren, zodat zij beter leren omgaan met tegenslagen, hun grenzen kunnen aangeven en negatieve beïnvloeding leren herkennen en weerstaan. Dit draagt bij aan het voorkomen van risicogedrag en bevordert een veilige leefomgeving. Halt biedt hiervoor voorlichting en individuele preventieve ondersteuning aan, zowel op scholen als in de wijk. Aanpak cybercriminaliteit Een brede aanpak van het digitaal plegen van strafbare feiten, ook wel cybercriminaliteit.

Voorbeelden van cybercriminaliteit zijn diefstal en afpersing van burgers en bedrijven, het platleggen van websites en bedrijfsspionage. De aanpak heeft tot doel: • Het voorkomen dat inwoners en ondernemers van Rijswijk slachtoffer worden van cybercrime. • Het opsporen en vervolgen van deze vormen van criminaliteit. • Het voorkomen dat daders opnieuw online criminaliteit plegen (recidive).