Niet-vastgesteld verslag Raadsvergadering 9 november 2021.pdf

En nu is hij niet uitgevoerd in de begroting. Hoe kan dat? Waar houden we nou een kaderdebat voor? We gaan toch niet de discussie vanmiddag weer opnieuw voeren? Partijen die de motie steunden dienen nu een amendement op de begroting in. Want veel gepraat maar waar het om gaat is resultaat. Dat mogen inwoners van ons verwachten. Speciaal voor de ouderen in Rijswijk willen we nog een motie indienen voor het behoud van het zwembad van Florence in Steenvoorde dat met sluiting wordt bedreigd. Het gaat om een warmwaterbad waar veel ouderen gebruik van maken en waar wachtlijsten bestaan voor zwemles. Wij vragen het college nog een poging te doen met betrokkenen om het bad open te houden. Daar dienen we ook een motie over in, hebben we digitaal gedaan. Voorzitter, ik kom op mobiliteit. Veel raadsleden wachten nog steeds op de mobiliteitsvisie. Het CDA eigenlijk niet meer zo. Want hoe kan het nou dat we daar vier jaar voor nodig hebben om daartoe te komen? In RijswijkBuiten wordt gestaag verder gebouwd en daar krijgt de infrastructuur voor verkeer en vervoer immers vorm. De aanleg van nieuwe wijken leent

Pagina 17 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

zich bij uitstek voor nieuwe revolutionaire concepten. Maar die wijken worden ontworpen en nu gebouwd. Gelukkig maar, dus ja hoezo gaan we nu in december nog een beleidsvisie en een inspraakprocedure behandelen? Zijn intussen de OV-verbindingen al geregeld bij de vervoerregio? Dat lijkt ons de belangrijkste vraag, want het gaat toch om resultaat? Wij praten en we participeren maar de keuzes worden intussen als we niet uitkijken voor ons gemaakt. Hetzelfde geldt voor de fietsenstallingen waar mevrouw Woudstra het net over had in Oud Rijswijk die al zo lang op zich laten wachten. Het CDA heeft hier vaak om gevraagd. En vorige week kregen we inderdaad een collegebrief over een proef met pop-upstallingen. Maar voorzitter, het is intussen zo'n zooitje qua fietsen rond het winkelgebied in Oud Rijswijk dat ik echt geen pilot meer nodig heb. Laat staan een mobiliteitsvisie om daar als de wiedeweerga een keer extra fietsbeugels te plaatsen.

Dus resultaat voorzitter, wij willen fietsen toch aanmoedigen juist? En wat vindt het college van de suggestie om misschien in de toekomst wat minder beleidsambtenaren en wat meer uitvoerende ambtenaren aan te nemen? Voorzitter, aan u vraag ik als portefeuillehouder van de openbare orde, wat is er toch gebeurd met de CDA-inbreng, de plannen en de ideeën voor handhaving van regels op straat? De hulpboa's, de afspraken met Avalex over dat grofvuil? Waarom zien we daar niks over terug in de begroting? Rotzooi is het begin van het einde. En nu liggen er weer vanavond moties. Maar we moeten er wat aan gaan doen. Actie. Net als het tempo van de vervanging van de straatverlichting. Wat merken de inwoners nu van Rijswijk in ons van ons bestuur? Tot slot stadsontwikkeling en woningbouw, ik denk dat hier duidelijk resultaten zijn bereikt. Het stedenbouwkundig plan voor de Bogaard, het is al gememoreerd, plan voor dat havengebied, de uitkomsten voor Pasgeld, dat zijn stuk voor stuk belangrijke mijlpalen in de ontwikkeling die Rijswijk verder zal veranderen. Het waren lastige keuzes met ambivalente gevoelens bij omwonenden. Maar hier heeft de raad onder aanvoering van wethouder Van de Laar en wethouder Keus belangrijke knopen doorgehakt. Mijlpalen die ruimte maken voor nieuwe woningen. Omdat jonge mensen en gezinnen enorm worden geraakt door de crisis op de woningmarkt.

Het CDA is verheugd over de 882 nieuwe woningen die volgend jaar op de rol staan, en zeer tevreden met de koerswijziging waartoe we in deze raad hebben besloten om volop in te zetten op het tekort in de betaalbare vrije sector. Het feit dat de regio en provincie dit Rijswijkse woningbod hebben geaccepteerd voorlopig is dan ook goed nieuws. Evenals de medewerking van Rijswijk Wonen om in goed overleg met wethouder Besteman in Te Werve nu al in lopende bouwprojecten sociaal gedeeltelijk om te zetten naar middenhuur. Meer differentiatie dus in de wijk. Concreet resultaat. En kijk eens naar dat onderhoud van bestaande sociale woningen. Het is nog niet klaar, maar de woningcorporatie dat die kansen zien om de mooie en geliefde huisjes met pannendak... De voorzitter: De heer Van Enk, wilt u afronden? De heer Van Enk (CDA): Ik rond af voorzitter. Die mooie geliefde huisjes met pannendak in ons Rembrandtkwartier, dat ze kans zouden zien die toch nog te renoveren in plaats van sloop en nieuwbouw, dat hadden tot voor kort weinigen kunnen denken. Evenmin als die eerste 100 woningen die de gemeente zelf gaat bouwen in het schaarse middenhuursegment. Binnenkort. December wellicht. Maar in ieder geval in deze raadsperiode. Resultaat voorzitter. Pagina 18 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

De voorzitter: Goed, gaan we verder met de heer Van der Meij namens de fractie Gemeentebelangen Rijswijk. De heer Van der Meij (GBR): Ook deze begroting liet voor ons aanleiding om graag even terug te blikken op deze bestuursperiode die bijna op zijn eind loopt. Gemeentebelangen Rijswijk heeft met een kleine onderbreking van één jaar twee raadsperiodes haar bestuurlijke verantwoordelijkheid genomen in het college van B&W. Zonder schroom kunnen wij stellen dat op de portefeuilles waar we wethoudersverantwoordelijkheid voor hebben gedragen er grote en zichtbare concrete resultaten zijn geboekt in onze stad die ook daadwerkelijk voor verandering hebben gezorgd. De in de bestuursperiode 2014-2018 ingezette wens tot transformatie waar kansen ontstonden mede door de economische crisis ontstane leegstand leidde tot breed gedragen visies waarmee duidelijk werd gemaakt dat we in dit stukje Randstad een unieke propositie om goed te wonen, goed te werken en goed te verblijven. En ja juist in een groene omgeving met volop kansen om bestaande groene parels veel beter te ontsluiten. Het doet ons deugd dat het huidige college de ingezette lijn van het vorige college volledig heeft omarmd in deze periode met als resultaat concrete master- en eerste bestemmingsplannen die inmiddels zijn vastgesteld en concrete bouwprojecten die nu daadwerkelijk gaande zijn.

RijswijkBuiten was en is nog steeds ons paradepaardje in Nederland. En kan worden gezien als een pionier, een gids als het gaat om daadwerkelijk vanuit eigen kracht zonder een cent subsidie een toekomstige duurzame, groene en biodiverse wijk te worden. Het ontwikkelplan voor Pasgeld is vastgesteld waarmee we als bestuur een duidelijke koers hebben uitgezet en eindelijk helderheid hebben verschaft aan omwonenden en andere stakeholders waar we met Pasgeld naartoe gaan. Daarnaast is RijswijkBuiten ook de voorloper in Nederland op het thema middenhuur. Het is goed om te zien dat het breed gedragen besluit voor het woonfonds na een onmiskenbaar gedegen voorbereiding vanuit het programmabureau in den landen tot zoveel belangstelling leidt. Voorzitter, ook in de bestaan stad zijn er in de afgelopen bestuursperiode grote stappen gemaakt in het inlopen van het achterstallig onderhoud in de openbare ruimte. Bij mijn aantreden als wethouder in 2014 lag er geen enkel actueel beheerplan. Het begrip probleemstraten werd geïntroduceerd voor die straten van Rijswijk die vierkant van boven tot ondergrond opnieuw ingericht moesten worden. Met de nodige voortvarendheid zijn in de afgelopen periode grote stappen gemaakt in het wegwerken van die achterstanden. Het Huis van de Stad wil ik ook niet onbenoemd laten.

Geweldig om het enthousiasme te horen van vele inwoners die reikhalzend uitkijken naar de ontmoetingsplek in het centrum van onze stad. Met passie en enthousiasme hoor ik medewerkers van Trias Bibliotheek en Welzijn Rijswijk spreken over de mooie programma's die zij gezamenlijk voor de toekomstige bezoekers hebben ontwikkeld. Bijzonder gaaf en trots dat onder leiding van GemeenteBelangen Rijswijk het Huis van de Stad als planconcept is ontwikkeld en onder dit college nu tot uitvoering wordt gebracht met nog steeds een positieve businesscase. Voorzitter, de afgelopen jaren hebben we als gemeente en met alle partijen veel aandacht gemaakt voor het sociale domein. Zo hebben we een nieuw beleidskader voor onze subsidies waardoor we nu op een meer objectieve manier naar subsidies kijken te samen met de intrede van een vorm van subsidieplafond. Zo hebben we de discussie gevoerd over weerbaarheid van jongeren en dit ook toegepast in de brede welzijnsnota en de Pagina 19 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

uitvoeringsagenda. Ook zijn we begonnen met de pilot basisbanen. Tot slot zijn er het laatste jaar sterke kadernota's opgesteld die richting geven aan hoe we de komende jaren verdergaan met de verschillende onderwerpen in het sociaal domein. Voorzitter, voor de komende raadsperiode willen wij de volgende aandachtspunten meegeven. Mobiliteit en leefbaarheid. Tijdens het laatste kadernotadebat hebben wij reeds aandacht gevraagd voor een noodzakelijke mobiliteitstransitie in onze stad. Met de aanstaande bespreking van de mobiliteitsvisie in ons achterhoofd willen wij dat zonder respectievelijk zicht op goed OV of fiets er eigenlijk geen woningen gerealiseerd kunnen worden. Wij leggen deze stelling scherp neer omdat wij met name door autobezit bijvoorbeeld in Parkrijk en bij De Generaal zien dat schaarse ruimte in het gedrang komt. Wij zullen als gemeente samen met de projectontwikkelaars nu moeten gaan optrekken om te werken aan bijvoorbeeld haalbare deelautoconcepten. Ik noem hierbij graag het voorbeeld van de kluswoningen in het Havenkwartier waar de bewoners via een VVEbijdrage betalen voor een tweede deelauto. Bezien moet worden of een dergelijk concept ook op andere locaties kan worden toegepast. Investeren in een goed wegennet voor fietsers.

Met het ontwikkelplan voor Pasgeld ligt er nu een goede basis om in MRDH-verband nu al gesprekken aan te gaan voor een derde fietsbrug over De Vliet en van de Lange Kleiweg een goede doorgaande fietsroute te maken. Naar onder andere het station. Maak verder lobbywerk van het station in RijswijkBuiten. Voorzitter, wij adviseren het college om samen met de ambtelijke organisatie in aanloop naar een nieuw college en raadsprogramma voor de komende vier jaar het thema mobiliteitstransitie en de hiervoor te ondernemen in kaart te brengen. Graag uw reactie. In het programma openbare orde en veiligheid wordt veel aandacht besteed aan het onderwerp Plaspoelpolder. In onze schriftelijke vragen bij de begroting hebben wij aangegeven dat de beste remedie tegen ondermijning herontwikkeling en transformatie is van leegstaande panden. Is het college bereid om samen met het IPP te verkennen in hoeverre we door actie grondbeleid rotte plekken aankopen het marktinitiatief naar ons toe kunnen trekken? Graag uw reactie. Zoals u gewend bent van Gemeentebelangen kunnen we het onderwerp jeugdzorg ook in deze begrotingsraad niet onbenoemd laten. We hebben ons de afgelopen vier jaar sterk gemaakt voor een systeemwijziging in de jeugdzorg. De grootste kostenpost in de begroting.

Want is het normaal dat één op de tien jeugdigen in aanraking komt met jeugdzorg? En dat dit aantal alleen maar lijkt te nemen? Tijdens het forum van 24 september 2020 heeft Gemeentebelangen een pleidooi gehouden om de jeugdkosten te bevriezen. Want hadden we nu echt wel regie over de toegang tot de jeugdzorg? En gelukkig niet zonder resultaat. Want ondanks dat we er nog niet zijn zien we langzaam maar zeker systeemwijzigingen die worden doorgevoerd. Zo zijn termen als zelfredzaamheid en normaliseren veelal te vinden in verschillende nota's van het sociaal domein. Ook zien we een verandering in de rol van de gemeente met een ondersteunende gemeente als uitgangspunt in plaats van een verzorgende gemeente. Tot nu toe hebben we als gemeente vooral geprobeerd om uitvoering te geven aan de wettelijke taak die we vanuit het rijk hebben gekregen zonder al te veel debat te voeren over de uitvoering. We hebben hier nog steeds geen eigen Rijswijks kleurtje aan willen geven. Wat vinden we als Rijswijk belangrijk? Waar willen we prioriteit aan geven? Wat willen we gaan doen en wat mag dit kosten? Waarvoor hebben we deze voorzieningen en wie zijn er als eerst verantwoordelijk? We horen graag van het

Pagina 20 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

college of zij inmiddels de nodige ambtelijke voorbereidingen heeft getroffen om aan het begin volgende raadsperiode deze fundamentele discussie te gaan voeren. Voorzitter, in de afgelopen bestuursperiode is onder leiding van wethouder Keus veel werk gemaakt van het transparant begroten en het control krijgen van ons financieel huishoudboekje in weerwil van oplopende tekorten. Via de koers bezuinigen, hervorm en investeren heeft het traject transparant begroten ons de mogelijkheden van keus inzichtelijk gemaakt. Wat de afgelopen jaren heeft geleid tot een evenwichtig pakket van bezuinigen en investeren. Met het raadsbesluit groeifonds zijn er duidelijke kaders gesteld om te komen tot concrete raadsvoorstellen voor investeringen in onze stad te realiseren die de groei ondersteunen. Voorzitter, bij de behandeling van de begroting 2021 vorig jaar heeft Gemeentebelangen met verschillende andere partijen in deze raad de motie herijking afvalstoffenheffing ingediend die in meerderheid is aanvaard. Deze motie ging onder meer uit van een nieuw aangepast afvalbeleid gecombineerd met voorstellen voor een gedifferentieerd afvalstoffentarief en alternatieven voor de kwijtscheldingsregeling. Om de hoogte van het afvalstoffentarief aan te pakken moet het aantal kilogram restafval met name veroorzaakt door gft naar beneden worden gebracht. Dit kan alleen maar via de weg van voorscheiding.

Voorzitter, wat ons betreft ligt de weg vrij om te gaan werken aan de invoering van een gedifferentieerd afvalstoffentarief met financiële prikkels om het restafval in kilo's te laten dalen. Wat is nu de stand van zaken van dit nieuwe beleid? En is het college bereid om langs bovengenoemde lijn voorstellen voor te bereiden? Ten aanzien van de kwijtscheldingsregeling hebben wij onlangs vanuit het college een IB-brief mogen ontvangen waarvoor dank. Gemeentebelangen Rijswijk is voorstander om een gedeeltelijke kwijtschelding te introduceren vanuit het principe dat iedere Rijswijkse inwoner moet bijdragen aan het afvalvraagstuk en zich bewust moet zijn hoe het aantal kilo's te realiseren. De grootste daling is echter alleen maar te bereiken door in te zetten op een verlaging van het forse aantal bijstandsgerechtigden in Rijswijk. Ik kan alleen maar constateren dat er sprake lijkt te zijn van een forse mismatch in vraag naar werk en het huidige aanbod vanuit deze mensen. Wat heeft het college nu nodig om deze mismatch de overbruggen en welke acties ziet zij bij haar partners? Gemeentebelangen Rijswijk sluit graag aan bij de woorden bij deze begroting. De weg is gebaand voor een overdracht naar een financieel gezonde stad met een gezond toekomstperspectief en een gezonde ambitie naar een nieuwe bestuursperiode. Tot zover de eerste termijn voorzitter.

De voorzitter: Dan gaan we verder met mevrouw Van Nunen namens de Partij van de Arbeidfractie. Mevrouw Van Nunen (PvdA): In het kadernotadebat pleitte de Partij van de Arbeid er al voor om sterker en socialer uit de coronacrisis te komen. Dat betekent dat meer van hetzelfde beleid geen antwoord meer is op de uitdagingen van morgen. En de vraag voor de Partij van de Arbeid nu is of dit college de afgelopen twee en een half jaar voldoende aandacht heeft besteed aan een duurzaam, leefbaar en eerlijk beleid voor onze Rijswijkse inwoners. En eerlijk en duurzaam beleid is voor ons het verkleinen verschillen en volop ruimte bieden aan leefbaar wonen, werken en recreëren. Mijn fractie wil het collegebeleid kort op deze uitgangspunten langs de meetlat leggen. Ook met het oog op de begroting die voor ons ligt. Laat ik overigens beginnen met Pagina 21 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

woorden van waardering voor enkele positieve initiatieven van dit college. Zo bevatte de kadernota maatschappelijke participatie en een woonzorgvisie mooie streefdoelen. Maar we kunnen natuurlijk niet wachten op concrete acties en de plannen van uitvoering. Mijn college van het CDA vroeg hier ook al om. Steeds trouwens als we vroegen om meer gedurfde acties in de praktijk trapte u als college op de rem met net standaardantwoord, daar is geen geld of geen personele inzet. Terwijl anders denken en handelen ook geld kan besparen. Denk bijvoorbeeld aan minder Wmo, keukentafelgesprekken met inwoners waarbij de indicatie gewoon al jarenlang hetzelfde blijft. Rotterdam heeft onlangs deze beslissing genomen om daarin te minderen in de gesprekken. Een mooie actie wat ons betreft. Onze fractie heeft ook gevraagd om een volledige kwijtschelding van gemeentelijke schulden voor Rijswijkse gedupeerden van de kindertoeslagaffaire. Dat heeft het college goed opgepakt. Een breed welzijnsbeleid is gestart en ook de inspanning om als gemeente verantwoordelijkheid te blijven nemen voor vluchtelingen is een compliment waard. Al vindt de Partij van de Arbeid dat we ruimhartiger op de noodsituatie hadden op moeten reageren.

En last but not least, u bent eindelijk gestart met het inventariseren van een meerjarig onderhouds- en exploitatieplan voor het museum Bescherming Bevolking waar wij ons al jaren voor inzetten. Voorzitter, ondanks forse en onverantwoorde bezuinigingen van het rijk op de gemeentelijke financiën vindt de Partij van de Arbeid dat dit college binnen de financiële mogelijkheden te weinig kiest voor progressief en ambitieus beleid. En te weinig lef toont om creatieve oplossingen te kiezen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan bestrijding van armoede. Bovengemiddeld hoog onder kinderen in Rijswijk. Mensen uit de bijstand begeleiden en letterlijk een gezond klimaat voor onze inwoners creëren. Geen voldoende wat de Partij van de Arbeid betreft op de eerder genoemde meetlat. De Enecogelden nu groeifonds geheten zijn voor u een welkome reddingsboei gebleken om het financieel profiel van risicovol naar neutraal te brengen. Maar de Partij van de Arbeidvisie om de 70 miljoen ook te besteden aan de vermindering van sociale ongelijkheid, juist ook als gevolg van corona, werd afgewezen. Een gemiste kans omdat de opbrengst van aandelen van en voor onze inwoners is. Voorzitter, duurzaam beleid vraagt om meerjarige investeringen in mensen. Om resultaten te kunnen borgen.

In nota bene een kadernota armoedebeleid, ik heb het al eerder gezegd maar het blijft me enorm verbijsteren, hoort geen zinsnede te staan dat de ooievaarspas maar voor één jaar is gegarandeerd. Wij beoordelen dit als een gebrek aan lef om echte keuzes te maken. Zelfs een pilot basisbaan, de heer Van der Meij denkt dat hij al is uitgevoerd, maar alweer bijna anderhalf jaar geleden gesteund door een meerderheid van de raad, komt maar niet van de grond. Terwijl de kansen voor het oprapen liggen. Door getreuzel en onnodig tijdverlies dreigt er in deze raadsperiode helemaal niets meer van terecht te komen. Of gaat de wethouder zich nog aan haar belofte houden? Wij horen het graag. Voorzitter, u weet dat voor de Partij van de Arbeid bestaanszekerheid voor iedereen beschikbaar moet zijn. Het verbaast ons dat de wethouder sociaal domein herhaaldelijk pronkte met 240 nieuwe banen in de afgelopen vier jaar terwijl het voornamelijk tijdelijke of draaideurbanen zijn. Banen die door social return tot stand zijn gekomen. Een paar maanden geleden gaf wethouder Bentvelzen aan meer buiten de lijntjes te willen kleuren om werken naast een uitkering mogelijk te maken als hierdoor kansen ontstaan om eerder uit de bijstand te raken. Bent u dat nog steeds van plan wethouder en hoe? De PvdA

Pagina 22 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

steunt u van harte. Lef kunt u ook tonen door een pilot te starten die de kostendelersnorm tijdelijk schrapt. Dit voorkomt schrijnende situaties waarin mensen met een uitkering en een relatie samen willen wonen of familieleden intensief mantelzorg willen verlenen bij hen in huis. Ouders in de bijstand met een meerjarig niet studerend kind worden daarnaast in feite gedwongen om hun kind het huis uit te sturen. Wij dienen hier met vier partijen een motie voor in om een pilot daarin te starten in navolging van enkele andere steden, onder andere Tilburg. Bent u hiertoe bereid? Voorzitter, Rijswijk staat de komende jaren voor een enorme energietransitieopgave. Daarbij is een groot draagvlak een voorwaarde voor succes. Maar dat betekent ook dat alle inwoners financieel in staat moeten zijn om die omslag ook mee te kunnen maken. Dat is nu niet het geval. De Partij van de Arbeid vindt dat we ook hier een grotere stap naar voren mogen zetten. Campagnes om cadeaubonnen beschikbaar te stellen om daarmee energiebesparende producten aan te schaffen zijn natuurlijk sympathiek maar ook vooral symbolisch van aard. Het verwijzen naar websites en het geven van adviezen aan VVE's past voor ons ook in het rijtje symbolische politiek. Wij zien daarom graag een proactieve aanpak om met name de financieel kwetsbare groepen te ontzorgen en mee te nemen in de transitie.

Deze inwoners wonen ook vaak in de minst goed geïsoleerde huizen en huizen uw steun hard nodig. Zeker in deze tijd met stijgende energie- en gastarieven. Kunt u de motie die ingediend is met meerdere partijen meenemen in de transitie die in de wijken wordt uitgerold waarbij het armoede- en schuldverleningsvraagstuk ook wordt meegenomen? Graag uw reactie. De groene parken in Rijswijk zijn van onschatbare waarde. Een aantal jaren geleden stonden we landelijk nog bovenaan in een lijstje van groene gemeenten. Nu staan we op plek 215. Dat betekent dat we het huidige groen in Rijswijk sterk moeten koesteren en onderhouden. De Partij van de Arbeid was daarom fel tegen de onlangs aangenomen hoofdplanstructuur voor Pasgeld en met name wat betreft Pasgeld-Oost. Voorzitter, binnenstedelijk in de hoogte bouwen en dan vlakbij OV-verbindingen is ook in Rijswijk een belangrijk issue geworden. En wij begrijpen dat ook onze gemeente een bijdrage moet leveren aan de woonopgave in onze regio.

Maar kijken we hierbij wel in voldoende mate naar een leefbare omgeving voor mens en dier? Hoe zit het in onze gemeente met straks mogelijk 70.000 inwoners met de schone lucht, verkeersveiligheid en de maatschappelijke voorzieningen in de wijken zoals uitdagende speeltuinen voor diverse leeftijden? Kunnen onze kinderen een betaalbare woning in Rijswijk kopen als we vooral bouwen voor de vrije sector? We liepen als gemeente bepaald niet voorop met de ondertekening van het schoneluchtakkoord. Welke inhaalslag gaat u nu maken? Bij een infoavond over de hoogbouwplannen voor de Sterpassage in de Bogaard hoorde ik een deelnemer zeggen, mooi plan maar op een verkeerde locatie zo dichtbij de Beatrixlaan. We wachten dan ook met belangstelling de zienswijze van inwoners op uw plannen af. U kunt trots zijn op de vernieuwbouw in Te Werve, het werd al eerder gezegd. Maar de betrokken inwoners in deze wijk wachten ook op een plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten. Gaat u hen hierbij ondersteunen? Voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar doen we op dit moment nog veel te weinig. Zo erkende u zelf ook. Er ligt een geweldige kans om samen met jongeren en inwoners op het terrein van de fietscrossvereniging die daar vertrekt een plan te ontwikkelen. Rijswijks Belang vroeg aandacht voor de buitenruimte. PvdA met Wij. Rijswijk en D66 wil juist een leuke ontmoetingsplek binnen

Pagina 23 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

ook realiseren. In het kader daarvan dienen we een motie in met beide genoemde partijen en vragen we ook aandacht voor het welzijnswerk op die plek en de omgevingsvisie. Want er is meer aan de hand begrepen wij op het niet het terrein van de fietscrossvereniging maar in de omgeving. Neemt u dat mee in uw plannen? Voorzitter, tot onze schrik zagen we in de beantwoording van onze technische vragen dat het percentage sociale woningbouw in Rijswijk al in 2022 onder de 30% zakt. En in 2024 zelfs naar 28,7%. Wie kan dan nog beweren dat Rijswijk voorop loopt in de sociale woningbouw? We horen toch wel graag uw reactie op deze dalende trend. Nog meer schrokken we van het weinig zeggende antwoord van het college op technische vragen over de bouwplannen voor de laatste fase in Eikelenburg. Wat is nog over van de uitspraak van het vorige college in 2018 dat circa 85 sociale woningen gerealiseerd zullen worden? De gemeente hoort toch een geloofwaardig en betrouwbare partner te zijn, nietwaar wethouder? Iedere andere invulling van het huidige bestemmingsplan hoort langs de raad te gaan.

Wanneer voeren we deze discussie college? En aansluitend bij mijn college van het CDA die de meerwaarde van heterogene en gedifferentieerde zo hoog in het vaandel heeft staan net als ons en daarbij het voorbeeld van Te Werve noemde, bent u het met ons eens dat villapark Eikelenburg in feite een homogene wijk is geworden... De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, wilt u afronden? Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja voorzitter, ik rond af. En kom nog even terug op de meetlat waar tegen we het beleid van dit college legden. Was het sociaal, duurzaam en eerlijk genoeg? Onze conclusie is nee. De PvdA denkt dat het anders kan en vooral meer samen. Waarbij iedereen in onze gemeente gezien wordt en mee kan doen. Er liggen volop kansen vanaf maart 2022 zullen wij hiermee zeggen. De voorzitter: Dank u zeer. Gaan we verder met de heer Weterings namens de fractie Rijswijks Belang. De heer Weterings (RB): Ja de Begrotingsraad 2022. Ik zou zeggen vooruit met de geit voorzitter. Wederom een begroting met veel ambities en beloftes. Prachtige plannen en voorstellen die gewoon goed omschreven staan. Voorzitter, toch vraag ik me af of deze ambities uitgevoerd gaan worden. Ik ben de afgelopen week op zoek gegaan naar een vergelijkbaar profiel hoe het ambtelijk orgaan inclusief de organisatie en het bestuur te werk gaat. Al vrij snel kwam de vergelijking in mij op dat het orgaan een soort van escape room is.

Bij elke begroting komen er mooie voorstellen en ambities op papier. Deze voorstellen en ambities gaan dan vervolgens een kluis in en de raad moet deze maar zien te kraken. Soms met bloed, zweet en tranen raadt een politieke partij de code van de kluis en mag er een onderwerp uithalen. En voordat je het weet wordt de kluis weer dicht gesmeten en verandert het orgaan de code en is het weer aan de politieke partijen om de kluis te kraken. Waarom vraag ik me af? Waarom moet het zo moeilijk gaan terwijl het gewoon in de begroting staat? Je vraagt je af, waar zijn de wethouders in dit verhaal? Ja die zin er niet. Want die zitten in een heel ander spel. Die zitten namelijk in Expeditie Robinson. Wat een strijd voeren deze wethouders soms met elkaar, soms tegen elkaar en soms Pagina 24 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

tegen zichzelf. Ook daar komt soms een winnaar uit en die krijgt dan wat lekkers. En dat moment moet natuurlijk worden vastgelegd met een selfie. Door vooral de focus op de prestigeprojecten te leggen doet u in onze ogen de raad te kort artikel 44-vragen blijven soms maanden liggen, aangenomen moties worden gewoonweg niet uitgevoerd. Uitstel, uitstel, uitstel. Het is al eerder gezegd, het BB-museum, Van Zweedenzaal, Marimbahal, locatie oude brandweerkazerne. Het blijft maar liggen. U zou het hoogste orgaan binnen de gemeente veel meer en veel beter van dienst kunnen zijn, moeten zijn eigenlijk. En toch voorzitter hoeft Rijswijks Belang eigenlijk niet te klagen. Met strijd, passie en vooral betrokkenheid met Rijswijk en haar inwoners heeft de partij zo goed als heel zijn programma 2018-2021 kunnen uitvoeren. Een greep uit onze behaalde resultaten waarvan 26 verwerkt in een flyer hebben de meeste Rijswijkers inmiddels in hun brievenbus mogen ontvangen. Aan deze behaalde resultaten heeft u ook meegewerkt. Dus dank u wel daarvoor. Dat gezegd hebbende voorzitter, al besproken in het forum, de hoogste afvalstoffenheffing van Nederland. Geloof het of niet, toch echt in Rijswijk. En u bent deze nog voornemens met 1,5% te verhogen. Daar is dan 160.000 euro mee gemoeid. Nee, nee en nog eens nee als het aan Rijswijks Belang ligt. Geen verhoging van de afvalstoffenheffing.

Dit kan je echt niet meer verkopen naar je Rijswijkse inwoners. Tonnen voor kunstwerken, ook in deze begroting weer ruim 195.000 euro aan kunstwerken. Tonnen voor het opgraven van een geit, miljoenen aan prestigeprojecten, en dan nog eens met het verhaal komen om de afvalstoffenheffing te willen verhogen voor onze Rijswijkers. Als reden ja we moeten het kostendekkend maken. Maar als je dan vraagt hoe het komt dat Rijswijk de hoogste afvalstoffenheffing van Nederland heeft krijg je als antwoord dat er onder andere veel illegaal vuil wordt gedumpt. In plaats van hier extra op in te zetten met bijvoorbeeld mobiele cameratoezicht op hotspots of het extra inzetten van handhavers om deze vervuilers keihard aan te pakken en te beboeten kiest u ervoor om andere Rijswijkers te laten opdraaien voor de opruimkosten. Dat is echt de omgekeerde wereld. In de tweede termijn zal Rijswijks Belang in ieder geval ook een motie indienen om u te verzoeken te gaan focussen op het illegaal vuil dumpen in Rijswijk. Om geen verhoging door te voeren van de afvalstoffenheffing heeft Rijswijks Belang een amendement ingediend. En mijn college Kames zal deze dadelijk toelichten waarom en hoe wij tot dit amendement zijn gekomen. Voorzitter, dan de inhuur.

Op het gebied van personele inhuur naar aanleiding van de motie van Rijswijks Belang alleen inhuren als het echt niet anders kan heeft u het eerste half jaar naar eigen zeggen resultaat geboekt. U bent van 20,8% naar 15,7% gegaan. Hartstikke goed. Dat is echt een compliment waard. Alleen toen Rijswijks Belang vroeg of deze 5% ingezet mocht worden om de belastingen in Rijswijk te verlagen schoot u gelijk weer in de vlekken. In de begroting is beperkt rekening gehouden met de inhuur van personeel voornamelijk ter behoeve van RijswijkBuiten, implementatie omgevingswet en de krapte op de arbeidsmarkt. Er is in de begroting een taakstelling opgenomen van 1,1 miljoen. Na het lezen van het goede nieuws dat er 5% minder was ingehuurd vielen we wel in de verbazing toen u op onze ambtelijke bijstandsvragen met de volgende beantwoording kwam. Wij vroegen graag een actueel overzicht van het aantal externe inhuurmedewerkers wat er op dit moment is ingehuurd. U gaf aan de kosten voor de inhuur zijn uitgedrukt in percentage van de loonsommen. En dat ligt dan 5% lager dan vorig jaar. Oké. Wij vroegen daarna op welke dossier

Pagina 25 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

of functies zijn deze externen ingehuurd? En dan geeft u gewoon als antwoord, wij houden niet bij op welke functies of dossiers wie er voor welke periode wordt ingehuurd. Wij kunnen u deze informatie daarom niet leveren. In de jaarrekening is er een specificatie van de inhuurkosten terug te vinden. Nou goed dat gaan we nadenken of nou goed, wat zijn dan de looptijden van deze externen? Dan geeft u als antwoord, dat loopt sterk uiteen van een week tot meerdere jaren. Maar wij hanteren hier wel de geldende wet- en regelgeving. Oké. Maar wat zijn dan de langst lopende externe inhuurders op dit moment? In welke functie? Hoe lang lopen ze nog door? Deze informatie wordt niet bijgehouden. Ja sorry voorzitter, maar deze manier van werken verbaast ons echt ten zeerste. In onze ogen zou het werk van personeel beter kunnen als u in kaart zou brengen waar de knelpunten liggen. Op welke dossiers, welke portefeuilles en welke afdeling personeel nodig is. En daarbij personeelszaken, het UWV, CWI, recruitment, werken en selectie gericht op gaan inzetten. In plaats de inhuurkosten alleen maar te verwerken in de jaarrekening. Nu heeft u een grote pot met geld voor inhuur zonder inzichtelijk te hebben waar precies de knelpunten zitten. Dat kan en moet wat Rijswijks Belang betreft anders.

We zullen daar ook, ook in de tweede termijn, een motie indienen mede ondersteund door GroenLinks, om u op te roepen specifiek te gaan bijhouden in welke functie, de wie, wat, waar, wanneer en waarom er extern wordt ingehuurd. En de looptijden daarvan. Met dit inzicht is onze fractie van mening dat er meer gericht of vaste of contractueel personeel geworven kan worden. En hiermee structureel de inhuurkosten van de externen omlaag kan in de toekomst. Voorzitter, handhaving. Verzoek op extra handhaving en het optreden tegen overlast van hangjongeren in het algemeen. Graag een extra focus op de parkeerplaats De Schilp. Bewoners worden dagelijks uit hun slaap gehouden door stevige overlast. Door deze aanhoudelijke feitelijke klachten, wordt het niet eens tijd om het terrein met een slagboom te gaan afsluiten? En daar alleen maar belanghebbenden het terrein op en af kunnen na een bepaalde tijd? Dank u wel. Voorzitter, tot onze grote vreugde stond het vervangen van de beschoeiingen begroot. Dank u wel. U heeft onze noodkreet opgepakt. De beschoeiingen in Rijswijk zijn er zeer slecht aan toe. Voorzitter, ook is Rijswijks Belang u zeer erkentelijk voor de positieve beantwoording op onze artikel 44-vragen met betrekking tot de speelvoorzieningen voor de iets oudere tussen de 8 en 18 jaar in de omgeving Hoekpolder, Steenvoorde Zuid, RijswijkBuiten en Parkrijk.

U beaamt de afstand tussen de Treubstraat en de Plaspoelpolder. Daar waar er een skatepark gerealiseerd gaat worden niet voor alle kinderen uit de Hoekpolder, Steenvoorde Zuid, RijswijkBuiten en Parkrijk zelfstandig bereikbaar zijn. U bent bereid te onderzoeken of een skatevoorziening wel dan niet op het FCCterrein in Rijswijk mogelijk is. U gaat daar uitvoering aan geven aan dit onderzoek naar aanleg van de skatebaan in de Treubstraat. Dank u wel. Wat zullen de bewoners uit de bovengenoemde wijken blij zijn dat u hiermee aan de slag gaat. Echt een Rijswijks belang. Ook dank voor de welwillendheid in het gesprek met de Semper Altius. Met betrekking tot het gebruik van het niet gebruikte zandveld om deze om te bouwen tot een speelveld voor de kleintjes. Goed om te horen dat het gesprek als prettig is ervaren. Welwillendheid, dank u wel. Voorzitter, dan ga ik tot een afronding komen. Aandacht voor het onderhoud op de aangeschafte objecten, onder andere kunst en groen. Ja Rijswijks Belang gaat u verzoeken in de tweede termijn met een motie om een plan van aanpak te maken. Om te voorkomen dat dure aangeschafte objecten in Rijswijk

Pagina 26 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

verpauperen. Heeft u gezien hoe Hansken in Oud Rijswijk erbij ligt op dit moment? Nog geen vijf maanden geleden feestelijk geopend door de wethouder. Het de rode bankjes ik heb foto's toegevoegd ook in de motie. Er gaat iets structureel niet goed met het aanschaffen van dure objecten en het onderhoud daarvan. En Rijswijks Belang wilde graag een plan van aanpak verzinnen. En als laatste de communicatie. En Rijswijks Belang heeft al eerder gevraagd, de communicatie naar inwoners toe. Als er brieven worden gestuurd of er worden brieven beantwoord dan wordt in ontzettend wollige taal in moeilijke taal wordt daar dan op gereageerd. Een collega-partij die deed daar vorige keer een beetje lacherig om toen mevrouw Kames daarnaar vroeg in jip- en janneketaal. Maar als zelfs de directie van een Sir Winston Churchill of een Halve Maan in een beantwoording brief schrijft van wat zegt u in godsnaam over deze brief, we begrijpen het niet, we begrijpen de inhoud niet, het is te wollig. Begrijpen niks van de inhoud van deze brief. Als ze op directieniveau daar vragen over zijn, wie zijn wij dan om er aandacht voor te vragen om die brieven die de beantwoording makkelijker te maken voor onze inwoners. De voorzitter: Goed. We gaan verder met de laatste spreker, de heer Krumeich. De heer Krumeich (fractie Krumeich): Ja goede middag allemaal. Dank voor deze aandacht.

Als eerste wil ik ook mensen bedanken die mij verleden week gered hebben. Anders had ik hier alleen geweest met al mijn vrienden, dus dank. Ik ga hem wat sneller proberen te doen. U heeft mijn bijdrage al gekregen. U kunt u prima inlezen. Ik ga er wat sneller doorheen en ik ga ook niet van een blaadje voorlezen zo meteen. En ik probeer me binnen de tien minuten te houden want ik ben maar een klein fractietje. Dus dat vind ik wel democratisch. Ik heb een vraag gesteld over waarin vraag over een update van arbeid als beste zorg. Zo ongeveer 2,5 jaar geleden. Die is gewoon te lezen ga ik hem niet eens oplezen. Volgens mij is het geen Russisch. De begroting staat hier nu centraal. Ik probeer hem altijd maar een beetje zo Haags als mogelijk te vertalen. Ik zie een begroting als een ruif. En ik heb al in mijn tekst gezet, gaat wat mij betreft om de Haagse uitspraak, de ruif. Ik ga niet ik ga even een stukje door. Ik wil die ruif even kijken is dat zo te horen? Ja. Wil ik vanuit het perspectief van een gewone Rijswijker doen. Een Rijswijker ja wie is dat? Even het profiel daarvan. Dat is toch iemand die hard werkt, mbo-niveau, misschien wel tattoos heeft, loodgieter. Die zit op de bank, houdt van Sinterklaas, vindt zwarte piet. Zo'n vanuit dat perspectief wil ik graag aandacht vragen voor het volgende.

Die zit op de bank en die kijkt misschien ook weleens een stukje naar die begrotingsbehandelingen hier. En die denkt bij zichzelf, ja ik ga me daar niet bemoeien. Ik snap het niet. Dat is een beetje in aansluiting op wat eerder is gezicht, dat wollige taalgebruik. Maar die praat in termen van joh ik zie om me heen dat er enorm meegevreten wordt uit die ruif. Er gebeurt niks. Die ruif is groot. Daar gaat heel veel gemeenschapsgeld in zitten. En de gemeente ja die doet er niks aan. Die kijkt een beetje opzij. En als ik er wat van zeg dan ja dan ben ik dom of ik word in een hoekje geplaatst. Gaat mijn kop eraf. Volgens mij is dat een beetje het sentiment wat leeft gewoon op de bank. Wij zij volksvertegenwoordigers. Wij vertegenwoordigen die groep. Ik wat minder als de meesten van jullie want ik heb maar 24 voorkeursstemmen gehad. Jullie met zijn allen veel meer, dus ik voel me zelf nog niet aangesproken. Maar die meneer of mevrouw daar op de bank die voelt zich inmiddels Malle Eppie. Hij wordt niet gehoord. Er zit een enorme afstand in. En die heeft ook Pagina 27 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

geen instrumentarium om dat te ondervragen of door te vragen. Die heeft zoiets het staat gewoon veel te ver weg. En het zit hem niet alleen in taalgebruik, maar dat zit hem in een ja wat ik dan maar even noem, in een wollig dekentje van politieke correctheid die rondom bepaalde groepen mensen heerst. Waarvan ik denk van als je in een ruif zit en je eet mee en je hebt daar geen recht op, kick hem eruit. En als die groep een etnische achtergrond zou hebben ja dan heb ik er nog steeds geen moeite mee. Want die groep met diezelfde etnische achtergrond die in die ruif nog met hetzelfde recht mee-eet, die heeft last van dat stigma. Dus ik zie dat niet. Waarom kom ik met deze bijdrage? Hij is toch een beetje ja sociaal democratisch ingericht of ingedacht. Ik zie het nu voor me dat op die bank ons draagvlak steeds verder gaat verschralen en denkt van joh die toeslagenaffaire die was helemaal niet zo slecht. Daar worden mensen gewoon eruit gekickt. De VVD wordt er inmiddels politiek slapend rijk van. Dus als ik rechthebbende ben binnen die ruif dan baal ik als een gek dat er weggekeken wordt, dat daar politieke correctheid heerst. Die jongen op die bank met die tattoos met zijn pils in de hand na een dag lang werk die wil horen, die wil zien, die wil voelen dat die gehoord wordt. Die wil niet... De voorzitter: Meneer Krumeich u heeft uw punt wel gemaakt.

Wilt u verdergaan met uw betoog? De heer Krumeich (fractie Krumeich): Nou weet ik niet. Ik heb gewoon ik zit netjes binnen mijn tien minuten. Nee ik ga gewoon netjes even door met dit betoog. Volgens mij is het niet mijn punt dat hier gelogen zou worden. Mijn punt is vooral dat alles en misschien is deze interventie komt daarop neer. Is dat daar geen geluid aan gegeven wordt. Ik heb vervolgens ik maak een move naar een aanpak. Volgens mij moet een overheid en ook een Rijswijkse overheid werken met twee kanten. Een medaille heeft twee kanten. A, dat is een kant waar een overheid zich ten dienste stelt aan de burger. Dus een rechthebbende die kan je helpen, die kan je proactief mee zijn. Daar kan je mee in gesprek, kan je naar op bezoek. Die kan je echt met vertrouwen tegemoet treden. En dan ontstaat er een aanvraag van een subsidiestroom of een geldstroom. Op het moment dat je proactief met vertrouwen deze groepen allemaal tegemoet treedt, misschien moet er zelfs al een beetje meer bij, dan is er nog niet eens sprake van een sociaal beleid. Maar dan is er sprake van vertrouwen die ruimte geeft voor iets anders. Namelijk de tweede kant van de medaille. Je hebt dan aantoonbaar dat je mensen kan afwijzen bij die ruif. En de tweede kan je dus keihard handhaven van joh we hebben vastgesteld dat jij geen recht op die ruif hebt. Dus we kicken je eruit.

Ik ga zo meteen nog een stukje verder. En ik zou zeggen let op dat je dus het hele probleem inclusief etniciteit, inclusief alles, aan de orde stelt. Waar haal je die input vandaan? Ja niet alleen van de straat, maar je uitvoeringsinstanties die dat zijn de meeste mensen met een groot hart. Die zitten heel dicht bij het vuur. Politiek, UWV, sociale dienst. Alle uitvoeringsinstanties die zitten er heel dichtbij. Die kunnen een vlijmscherp beeld maken van wie er nou recht op heeft. Daar maken ze zich knoerthard op. En die zijn net zo cynisch zoals ik hier nu. Over de mensen die er geen recht op hebben. Ik zou zeggen, zorg dat er een enorme duidelijke informatiestroom komt van die groep terug naar boven richting de politiek, richting het college en richting de raad. Zorg voor veel meer transparante input vanuit die kant. Als je zeg maar nu met diverse mensen vanuit de politie zou spreken dan sta je stijl achterover hoe Pagina 28 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

incorrect dat bijna allemaal is. Die zijn echt heel cynisch. Die zitten namelijk voortdurend in deze groepen. Dus ja dat is denk ik mooi om hun het woord te geven. Nou ik heb al eerder gezegd mocht er onverhoopt, dat is niet mijn doel, een groep uitkomt die een bepaalde samenstelling heeft, noem dat. Geen enkel probleem, noem dat. Wees duidelijk. Nou ik heb hier een klein stukje handhavingssystemen. Nou ja die is goed na te lezen. Ik zou zeggen lees het. En ik heb er binnen deze spelletjes heb ik inderdaad mijn best gedaan om eventjes mee te doen om er een motie van te maken. En toen ja toen had ik iets moedeloos. Ik zeg ja ga ik nog niet eens doen. Laten we het bij een appèl houden. Op het moment dat er ergens een onderwerp aan de orde is zeg dan tegen jezelf, heb ik nu de hele waarheid te pakken? En ook alles van die waarheid? En dat is mijn appèl en daar wil ik dan hierbij bij afsluiten. De voorzitter: Goed. De raad heeft zijn eerste termijn gehad. Ik stel voor dat we doorgaan met de eerste termijn van het college. Mevrouw Alberts (GL, ter interruptie): Voorzitter, ter interruptie. Zouden we misschien een schorsing kunnen invoeren? Dan kan het college misschien ook even bedenken wat ze gaat zeggen in eerste termijn als reactie op de raad. En dan kunnen wij ook even een sanitaire stop maken. Dus ik stel zelf voor om een kwartier te schorsen.

De voorzitter: Hoeveel? Mevrouw Alberts (GL): Een kwartier zodat het college ook daadwerkelijk de tijd heeft om serieus... De voorzitter: Nee maar het college is zeer goed voorbereid. Staat in de... Mevrouw Alberts (GL): Nee maar we willen niet de voorbereiding van het college. We willen de reactie van het college. De voorzitter: Ja die kunt u direct krijgen. Het college is voorbereid. Mevrouw Alberts (GL): Dus graag ik stel van de orde een kwartier schorsing graag. De voorzitter: Nee dat gaan we niet doen. Twee minuten. Ik schors twee minuten. De heer Dolmans: Sorry, voorzitter maar dan gewoon ordevoorstel, vijftien minuten kom op. Ordevoorstel kunt u over stemmen. De voorzitter: Ja maar dat is dus niet voor het college. College is klaar. Mevrouw Alberts (GL): Nou het ordevoorstel is een kwartier schorsen. En dat heeft u heel duidelijk gehoord en u maakt er zomaar twee minuten van. Het ordevoorstel is vijftien minuten. Laten we dat gewoon doen. De voorzitter: Nou ik zie dat de raad de stoelen al verlaat. Goed dan schors ik voor vijftien minuten. Kunt u vrij lezen of koffiedrinken. Schorsing De voorzitter: Ben je er klaar voor allemaal? Goed. Dames en heren, de schorsing is ten eind. Het was nuttig en aangenaam. Dan gaan we nu verder met de vergadering. Het woord is aan het college voor de eerste termijn. Ik wou beginnen bij de wethouder financiën, de heer Keus.

Pagina 29 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

Wethouder Keus: Ja dank u wel voorzitter. En dank ook voor de gelegenheid die het college is geboden om nog even voor te bereiden. En te reageren op de inbreng in eerste termijn. Het was vooral waardevol voor de sanitaire stop mag ik u zeggen. Maar dat terzijde. Voorzitter, mij is verteld toen ik aantrad als wethouder financiën dat de begroting altijd een ja het moment is voor de wethouder financiën ja om te shinen weet ik nog dat dat toen werd gezegd. En ik kijk daar ook inderdaad naar uit. Ik vind dat ook nog steeds een heel bijzonder moment. Maar om nou te zeggen dat dit het moment is van financiën ik wil ben ik er toch achter gekomen dat het vooral een moment is voor de democratie. Want we bepalen hier met de begroting wat we willen bereiken voor de stad, hoe we dat gaan doen en dan komen pas de financiële middelen eigenlijk van wat mag het kosten en dat maakt dus daar een onderdeel van. En dat maakt dus deze algemene beschouwingen vooral politieke beschouwingen zijn in een financiële context. En toch ben ik blij dat de heer Sleddering ook het financieel beleid van de afgelopen jaren aan de orde heeft gebracht en de verwijzing naar de Iraakse minister of de minister van Irak destijds maakt dat ik eigenlijk al een uur lang dat beeld niet uit mijn hoofd krijg. Dank daarvoor.

En ik vind het leuk gevonden en ik vind het ook passen natuurlijk bij een oppositiepartij om het college het dan figuurlijk het vuur aan de schenen te leggen. Maar ik dank hem vooral dat hij het aan de orde heeft gesteld. Want dan nu even van propaganda naar de feiten. Wat heeft dit college dan op financieel beleid de afgelopen vier jaar, drie jaar gedaan? En de heer Sleddering verwees naar de resultaten 2018, 2019, 2020. En die laten tekorten zien. Maar als u die inderdaad in een grafiek zou zetten ziet u dat die tekorten steeds kleiner werden. En ook in het begin toen het college aantrad is ook gezegd dat dit probleem, de financiële druk op gemeenten die inderdaad in heel Nederland bij alle gemeenten spelen dat die niet in een jaar tijd zijn opgelost. Dat dat een meerjarenaanpak nodig heeft, strategie en koers, hoe je het ook wil zeggen. Waarbij we aandacht hebben voor de financiële gezondheid van de gemeentefinanciën op middellange en lange termijn. Dat is de koers die is ingezet. Financiële wendbaarheid en weerbaarheid. Wendbaarheid omdat de wereld snel verandert. Mevrouw vanuit de fractie vanuit GroenLinks heeft daar terecht denk ik ook op gewezen. Dat we wendbaar moeten zijn, de wereld verandert, de opgaves worden complexer. En we moeten in staat zijn als gemeente om daarop in te spelen.

Voor onze inwoners, voor onze bedrijven, onze ondernemers, onze organisaties die verlangen dat ook van een gemeente. En daar moeten financiën moeten daarin meegaan zodat wij ook flexibel zijn en kunnen acteren op de momenten dat we daar de middelen voor beschikbaar hebben wanneer dat nodig is. En weerbaarheid omdat we ook zien in de wereld dat er grote risico's zijn, onzekerheid zijn waar we rekening mee moeten houden. Vorig jaar hebben we daarvoor in het kader van corona een grote buffer aangelegd om risico's op te vangen. En u kunt van mij altijd stevige kritiek op het rijk verwachten als het gaat over financiering van onze taken die wij vanuit het rijk overgedragen krijgen. Maar als het gaat over de compensatie die we vanuit die we voor de gevolgen van corona hebben gekregen moeten we het rijk complimenten geven dat ze daar toch wel heel precies in zijn geweest wat gemeenten nodig hadden. Om ook hun inwoners, ondernemers en organisaties tegemoet te komen financieel. En daarnaast hebben we ingezet op de financiële gezondheid voor de lange termijn. En daar was nogal wat werk aan de winkel. Er is jaarlijks een onderzoek door BDO, een accountantskantoor maar doet ook adviezen

Pagina 30 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

aan gemeenten aan decentrale overheid naar de financiële gezondheid. En daar bungelt Rijswijk onderaan ook. En dat is geen feit om trots op te zijn. Als het gaat over onze schuldenpositie, solvabiliteit scoren we slecht. En dat is allemaal verklaarbaar maar het is natuurlijk niet goed. En dat komt ook door de tekorten die we hebben waardoor we steeds maar weer een greep uit de reserves moesten doen. En dat is geen duurzame weg om te gaan. Dat moest gekeerd worden. En dat zit hem niet alleen in een begroting opstellen. Want nou ja papier is geduldig en terecht zegt u dat is ja je begroot een je komt met een begroting met een resultaat aan het eind van de rit komt daar iets anders uit. Maar het zit hem nog veel meer ook in de mate waarin je in control inderdaad bent. En ik zeg niet dat we ooit niet in control zijn geweest. Maar ik herken en dat heb ik altijd ook gedaan dat we daar veel in moesten investeren om beter in control te komen. En dan en hij is ook genoemd in eerste termijn dan verwijs ik naar het Groot project organisatieontwikkeling en dan specifiek ook naar de ontwikkelagenda bedrijfsvoering. Waar een van de pijlers ook is, meer grip op de financiën krijgen. En daar zijn echt grote stappen in gezet. Daar moet nog steeds een hoop gebeuren.

Maar wij komen steeds meer vanuit financiën, vanuit de controllers dat zijn allemaal natuurlijk die jullie niet zo één, twee, drie zien, maar u neemt u dat dan van mij aan. Dat die steeds meer in positie komen en we steeds ook meer bewust zijn niet alleen binnen financiën maar organisatiebreed van het belang van goed financieel in control zijn. En daar zitten we ook steeds meer bovenop als het gaat budgetbewaking. En dat is eigenlijk gelijk de eerste motie van de VVD die ik daarom om die reden ook wil hoewel ik hem de geest van de motie sympathiek vind en ook begrijp waarom er in dat opzicht meer control op de uitgaven gewenst is, zie ik als wethouder financiën intern dat dit voldoende nu en goed geborgd is binnen de organisatie. En dat we ook in staat om bij afwijkingen tijdig ook de raad daarin te betrekken en voor te leggen wat de keuzes zijn. Ja voorzitter, dan wil ik ook als uitvloeisel van de ontwikkelagenda bedrijfsvoering ook verwijzen naar de nieuwe begrotingswebsite die in de auditcommissie is gepresenteerd. En een van de resultaten ziet u eigenlijk ook al in de begroting nu nog in fysieke vorm. Veel meer rust als u het mij vraagt en veel meer ik heb ook complimenten gekregen van eenieder van u over de leesbaarheid ook van het stuk.

En dat is ook iets waar we graag op door willen gaan ook een volgende periode ambtelijk ook verder aan gewerkt zal worden ook in samenspraak ook met de nieuwe raad straks waar de behoeften liggen om dat verder te ontwikkelen en dat biedt heel veel mogelijkheden. En daar ben ik ook zeer trots op dat we dat ook achter kunnen laten. Maar ook en daar is ook naar verwezen het project transparant begroten. Een begroting was soms heel taai, niet doorheen te komen. En wat zijn nu vanuit de raad, hoe kan de raad nu kaderstellend zijn maar ook keuzes maken op het moment dat er bezuinigingen werden voorgesteld, waaruit kan dan gekozen worden? Wat zijn de politieke keuzes, bestuurlijk keuzes die te maken zijn. Ook daarin hebben we geïnvesteerd en hebben we iets afgeleverd, namelijk het transparant begroten wat ook doorontwikkeld kan worden. En wat hopelijk ook bij de komende verkiezingen ook voor partijen behulpzaam kan zijn om een verkiezingsprogramma mee samen te stellen. Ja en dan ook en dat is iets wat ook in ontwikkeling is het langetermijninvesteringsplan. Niet alleen inzicht in de investeringen die we via de begroting voorstellen, maar zichtelijk de investeringen die in het investeringsplan staan voor de komende jaren. En die ook elke keer kunnen herijken. En u ziet ook in de begroting dat

Pagina 31 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

we daar jaarlijks elke keer geld overhouden omdat investeringen niet uitgevoerd worden en daardoor kapitaallasten vrijkomen. Dat op zichzelf kan dat financieel soms prettig uitwerken. Maar dat is natuurlijk geen wenselijke situatie. Ja voorzitter, de financiële gezondheid. Ik heb het er al over gehad. Een risicovol profiel was het dus. En als je nu kijkt naar de begroting waar we de afgelopen jaar op hebben ingezet zie je dat we steeds meer toegroeien naar dat gewenst neutrale profiel. Het is ambtelijk een technische term. Maar betekent dat we steeds beter in staat zijn om om te gaan met onzekerheid en ook tegenvallers beter kunnen opvangen zonder dat gelijk heel de begroting overhoop gehaald moet worden. En dat is de focus geweest van het college. En natuurlijk daar hebben we dat onder stoelen of banken gestoken of propaganda over gevoerd. Dat alles dat er geen negatieve resultaten meer zouden komen. Maar dat was acceptabel in de context dat we toegroeien naar een betere financiële huishouding. En daar ben ik trots op. Ik denk dat het college er trots op is. Maar ik als wethouder financiën in het bijzonder dan, dat we dat in deze begroting die lijn die koers hebben weten te bestendigen. En ook inderdaad een goede financiële huishouding achter kunnen laten en over kunnen dragen aan de nieuwe raad.

En terecht wijst u ja dat kunt u wel zeggen maar tegelijkertijd hebben we in de laatste twee jaarschijven een opgaven nog voor een miljoen. En dat klopt ook helemaal. En daar loop ik ook zeker niet voor weg. En zonder het te bagatelliseren maar hebben we het over een taakstelling van een miljoen op een begroting van ruim 200 miljoen. En het is een dilemma geweest, want liever draag je een begroting over naar vier jaarschijven positief aan een nieuw college. Nieuwe raad nog voldoende ruimte heeft om keuzes te maken. Maar de werkelijkheid is dat het goedmaken van die miljoen die stelpost ook regeren over je graf is. En wij hebben hier een afweging gemaakt in dat dilemma om de eerste twee jaarschijven met een positief resultaat achter te laten. En ook de opgave die er is voor een miljoen die we in de tijd ook naar achteren hebben weten te plaatsen om daar ook het college ook de ruimte voor te geven en de raad de ruimte voor te geven welke keuzes gemaakt kunnen worden. En daarvoor hebben we en ik heb net al genoemd transparant begroten als een mooie menukaart toegevoegd waar die gebruikt kan worden en ingezet kan worden om die keuzes te maken. Mevrouw Alberts (GL, ter interruptie): Wethouder, kwamen die Enecogelden niet wel heel erg fijn uit voor u deze periode? Wethouder Keus: Ja voorzitter, dat is natuurlijk ja wat kan je daarop antwoorden? Natuurlijk komen die goed uit.

Maar wij hebben ook hier in de raad neergelegd als het aan u had gelegen als het aan de fractie van GroenLinks had gelegen was dat allemaal nu bestemd. Wij hebben als college een voorstel aan uw raad gedaan om een deel van die Eneco-opbrengst toe te voegen aan het weerstandsvermogen. En vanuit het groeifonds wat is ingesteld, het Rijswijkse groeifonds om ook investeringen te doen die ook weer terugvloeien naar datzelfde groeifonds zodat ook volgende generaties de ruimte krijgen om investeringen te doen. Onder andere ook naar een thema wat u volgens mij aan het hart gaat, klimaat en energietransitie. Dus als u het hebt over duurzaamheid en het duurzaam inzetten van die middelen denk ik dat we daar als college en uiteindelijk u als raad want u heeft er een besluit over genomen daar goed aan hebben gedaan. We hadden het ook aan we hadden ook kunnen voorstellen om het aan zaken te Pagina 32 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

besteden die geen rendement opleveren. Maar ik denk dat we het op deze manier goed met elkaar hebben geregeld. En die 20 miljoen die we hebben toegevoegd dat maakt dat we inderdaad een stuk gezonder zijn. Maar het is niet alleen maar de Eneco-opbrengst. We zijn ook en dat is ook een beleidskeuze gaan versnellen in RijswijkBuiten met de grondverkoop, met besluitvorming waardoor onze schuldpositie in RijswijkBuiten ook afneemt. En ook daardoor het risicoprofiel afneemt. Daardoor minder reserves hoeft aan te houden. En dat ook weer duurzaam kunnen investeren in de stad. Dus daar zit een idee achter, er is niet alleen met de opbrengst van Eneco. Maar het gaat ook over hoe we naar een gezonde ja buffer kunnen gaan. En ook een goede beheersing van de risico's die we zien. Dus u moet het breder bekijken dan alleen de opbrengst van Eneco want daarmee doet u het denk ik te kort. Ja voorzitter, ik heb het gehad over de financiële resultaten. En ook de langetermijninzet van het college. En dus inderdaad ja het financiële fundament wat we over kunnen dragen aan een volgende. En dat ook zonder lastenverhoging. En ik zie ook dat er een aantal amendementen zijn ingediend. Waarbij de afvalstoffenheffing onder andere waarvan verzocht wordt om die inflatiecorrectie achterwege te laten.

En ik mag u ook langs deze weg voorzitter de raad een compliment geven dat er ook dekkingsvoorstellen bij komen. En ook daarin is er denk ik in de raad ja ook een ontwikkeling gaande. Dat was ook niet altijd vanzelfsprekend dat er een dekkingsvoorstel bijgevoegd werd. Dus daar ben ik u ook erkentelijk voor. En om dan gelijk maar tot advisering over te gaan. Een van de althans een subdeel van een amendement roept om het de dekking te zoeken in het resultaat. En dat ben ik met de heer Sleddering van de VVD eens, dat zal ik namens het college ook sterk ontraden. Om dat via het resultaat te dekken. Zoals u weet we hebben nu een positief resultaat voor 2022 begroot. Maar u ziet ook in de laatste twee jaarschijven dat die opgaven van een miljoen er staat. Nou die taakstelling die zal met eenzelfde bedrag dan ook worden verhoogd. En sowieso is het geen goed principe om structurele lasten met een incidentele meevaller te dekken. Dus over de overige dekkingsvoorstellen daar laat het college zich nu niet over uit. We hebben inzichtelijk gemaakt welke keuzemogelijkheden er zijn. Ook ten aanzien van de kwijtschelding. Maar dat is een inherent politieke keuze die we hier aan het oordeel van de raad overlaten.

De heer Sleddering (VVD, ter interruptie): En om even voor de duidelijkheid, in ieder geval dank dat de wethouder van financiën dezelfde lijn ziet als de VVD om met deze dekkingsmaatregelen. Maar hoe kijkt u nou aan tegen dat toch vanuit het stadhuis dit soort adviezen aan de partijen worden gegeven van dit hebben ze niet zelf bedacht, dat komt uit het stadhuis. Dat is toch een heel merkwaardige figuur? Wethouder Keus: Ja voorzitter, het is staatsrechtelijk goed dat ambtenaren zich onthouden van politiek. En ik kan niet anders concluderen dat er een optie is voorgelegd naast andere opties. En het is uiteindelijk aan de politiek om daar een besluit op te nemen. Ik zou het kwalijker hebben gevonden als dit ambtelijk niet was aangedragen dat dit een mogelijkheid zou zijn. Want daarmee bedrijven zijn namelijk wel politiek. Voorzitter, ik dacht een interruptie nog te zien. Maar anders ga ik vervolg ik mijn verhaal. En als het gaat over het financieel beleid kom ik bijna tot een afronding. Er zit ook een amendement vanuit GroenLinks ook over de afvalstoffenheffing. Pagina 33 van 111

Verslag raadsvergadering 9 november 2021

En die hebben hem eigenlijk in een tweetrapsraket gedaan. Door de dekking te zoeken in het verhogen van de tarieven voor de parkeren. Hoewel ik via u voorzitter een compliment wil geven voor de creativiteit wil ik toch erop wijzen dat we met parkeren een gesloten systeem hebben afgesproken. En dat betekent dat de opbrengsten vanuit parkeren aan de parkeerreserve worden toegevoegd en ook worden aangewend voor ja mobiliteit gerelateerde uitgaven. Dus dit zou niet kunnen dienen als dekking voor de afvalstoffenheffing. Mevrouw Alberts (GL, ter interruptie): Daar gaan we altijd nog zelf over. De heer Van Enk (CDA, ter interruptie): Voorzitter, ik wilde vragen met het oog op de het motie of het amendement die GroenLinks had ingediend die gaat me wat ver. Maar het principe van de inflatiecorrectie kan de wethouder uitleggen waarom we dat niet toepassen op parkeertarieven? Wethouder Keus: Ja voorzitter dat is een goede vraag. Eigenlijk bestendige beleidslijn is dat we rust willen hebben op dat dossier. Ik kan het verwijt voorstellen dat dat al een aantal jaar zo is. Maar ik denk dat de rust op het parkeerdossier nu wel terecht is toegepast. We hebben een kwestie dit jaar gehad als het gaat over de naheffingen. Er is ook door uw raad bent u geïnformeerd dat er een evaluatie heeft plaatsgevonden over hoe dat precies allemaal heeft kunnen gebeuren.