Niet vastgesteld verslag raadsvergadering 8 februari 2022

Ook vanuit de andere kant, vanuit het Havenkwartier bijvoorbeeld, wordt er rekening gehouden met de goede fietsverbindingen, maar daarvan zegt u, terecht, en daar roept het amendement ook voor op, dat nader uit te werken. Hoe ziet die nieuwe mobiliteitsvisie die u heeft vastgesteld er nou uit in de praktijk in dit gebied die gekenmerkt wordt door zo’n beetje alle vervoersmobiliteiten die je je maar kunt voorstellen. Dus dat wordt nader uitgewerkt en dat wordt inderdaad in die nieuwe raad toegezonden. Dan de campus, waar ook mevrouw Van Nunen vragen over stelde, welke studenten komen daar nou en zijn dat nou studenten die hier ook een betekenis gaan hebben of dat ze hier onderwijs volgen. Nou, de studenten die hier wonen, daar zijn allerlei onderzoeken over wat de betekenis van een student is. Die geeft in de regel veel uit, ook vaak in de horeca. Nou, dat is sowieso goed voor Rijswijk. Maar waar ze studeren, dat is nog een vraag. We hebben nu een samenwerking met Delft en we worden daar begeleid met de Stichting Huisvesting Studenten juist om te kijken van, hoe moet die studentenhuisvesting eruit komen te zien en wie kan daar komen en hoe zien die verbindingen eruit? Dat is Delft. Den Haag heeft daar ook interesse in.

Maar het mooiste zou zijn als het Rijswijkse studenten zijn, Rijswijkse scholen en we krijgen mogelijk het ROC Mondriaan en de vraag is of deze mensen ook zelfstandig wonen. Dus dat is nog iets wat uitgezocht moet worden, maar dat er een behoefte aan is en dat we in ieder geval een, daar is het plan op gericht, dat er een dynamiek ontstaat op die plek waar deze doelgroep zich thuis voelt en die ook bijdragen aan de uitstraling, het imago en de signatuur, zou ik bijna willen zeggen, van het gebied. Groen en natuur, een van de uitgangspunten zou dat genomen moeten worden, zei de heer Wit. Dat is het geval in de bouwstenen. Punt 7 is ook living lab voor energietransitie en punt 6 is groen en natuur. Maar dat moeten we daadwerkelijk ook bij de openbare inrichting waar zien te

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ maken en de projectontwikkelaars op hun beurt bij het natuur inclusief bouwen en het gebruik maken van groene of bruine daken, et cetera. Dus de proof zit hem in de pudding, zoals dat geloof ik heet. En u ziet bijvoorbeeld, dan treedt de parallel met het Boogaard Stadscentrum waar het ontwerp voor de buitenruimte na het ontwikkelkader tot stand is gekomen en dat is een heel groen gebied geworden, althans, wat betreft het schetsontwerp wat nog nader besloten moet worden ten aanzien van de financiering. Participatie, daar roept het amendement ook toe op, maar dat staat als een paal boven water dat dat groen moet gebeuren. De heer Veerman die vraagt daar ook naar, ook naar de situatie hoe concreet, want er zijn dus een aantal zeer concrete plannen, hebben het over het Kessler PAAR maar ook de gebouwen van het IND, de bibliotheeklocatie daar is geen projectontwikkelaar mee bezig, maar daar hebben de stedenbouwkundigen gekeken van als we nou, ook in de woorden van mevrouw Mauer, de ruimte die we binnenstedelijk hebben zo goed mogelijk willen benutten, waar is dan … En woningen willen realiseren, waar is dan die ruimte en dan zou je dus daar ruimte vinden, maar daar zijn nog geen concrete plannen voor.

Op het moment dat daar iemand aan de slag wil gaan, dan moeten van af het begin af aan inwoners worden betrokken en de ondernemers en de andere stakeholders in het gebied. Het CDA geeft terecht aan, dit is een toplocatie, niet alleen in Rijswijk, maar ook in de regio, daarom hebben ook andere gemeenten meegedacht over, wat is daar de betekenis van dit gebied, de economische betekenis ook. Er is onderzoek gedaan onlangs, dat wordt ongetwijfeld nog naar u toegezonden, wat de waarde is, economisch van de Plaspoelpolder. Dat zit in meer dan tweeënhalf miljard aan besteed vermogen en dat is dus een heel belangrijk gebied in de kennisinfrastructuur, om het pretentieus te zeggen, van Leiden tot aan Delft en die potentie moeten we eruit halen en die zit er nu niet in omdat het allemaal, die halen we er nu niet uit omdat het allemaal leegstand is, er moet iets gebeuren en daar nemen we vanavond de eerste stap of de volgende stap toe. U vraagt heel terecht, zijn we in control of hebben we genoeg kwantitatieve capaciteit? Nou, kwalitatief, dat interpreteer ik dan maar even als een compliment voor iedereen die of nu meeluistert, dat dat goed in orde is, maar hebben we ook kwantitatief genoeg? Dat is een heel terechte vraag, drie punten daarop. We zijn bezig met een programma stadsontwikkeling, daar zal u middels een raadsinformatiebrief nog van op de hoogte worden gesteld.

Dat is een studie naar alle ontwikkelingen in Rijswijk en de gevolgen daarvan. Dus voor het verkeer, voor de bouwontwikkeling, voor natuur, klimaat en waar knelpunten ontstaan en welke maatregelen we vanuit beleid daaraan toevoegen. Dan kan je heel goed zien waar de maatregelen nodig zijn, dus dat is een analyse van de stad op stadsniveau. En om focus te leggen daar waar de problemen ontstaan. Dat is het eerste punt. Het tweede punt is, we zijn op dit moment hebben we een tender uitgeschreven, of misschien is die al gegund, om een onderzoek te doen naar de capaciteit in het fysieke domein in relatie tot onze ambities. Dat is een vervolgonderzoek op het vorig onderzoek, maar nu specifiek over dat fysieke domein en hopelijk krijgen we dat nog voor de verkiezingen zodat de nieuwe raad en de nieuwe coalitie kan kijken, en dat is het derde punt, daar wordt een goed overdrachtsdossier geschreven, wat is de projectenlijst en hoe gaan we dat doen? Wat kan binnen het bestaande budget, moeten dan keuzes gaan maken of moeten we het budget verhogen als dat uit het onderzoek blijkt? Dus dat zijn drie punten waar serieus wordt gekeken naar de capaciteit van het fysieke domein. Het tweede punt was de mobiliteit, we moeten de kersverse fysieke toepassen. Dat ben ik helemaal met u eens en dat wordt ook opgeroepen in het amendement.

De grondexploitatie, waarom hebben we het niet zelf gekocht? Ja, dat is wel overwogen, maar dat was eigenlijk al heel snel van tafel, ook in het vorige college, omdat er een beleid was, en nog steeds eigenlijk, van geen actieve grondpolitiek. Rijswijk Buiten daargelaten. Ik merk wel vaker dat dat een vraagstuk is, moeten we misschien wel actieve grondpolitiek vanuit het stadhuis gaan voeren? Dat is misschien ook een discussiepunt voor een nieuwe coalitievorming. Dus dat

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ was eigenlijk vrij snel van tafel, ook met Rijswijk Buiten op de balans, vier jaar geleden. Die zag er anders uit dan die er nu uitziet en het onderhoud per jaar van de 60.000 m² Shell is ongelooflijk hoge kosten en toen is beoordeeld van, laten we dat aan de markt over, om dat te ontwikkelen en niet aan de overheid. Het NS station en het stationsgebied. Idealiter dragen de projectontwikkelaars daaraan mee. Het amendement roept ook op tot een kostenverhaal, de projectontwikkelaars die kunnen maar voor ten dele bijdragen aan het station zelf, maar er zal ook juridisch naar worden gekeken dat wij zoveel mogelijk eigenlijk uit de markt ophalen om in die ontwikkeling te steken, maar dan kan er een bepaald gedeelte toegerekend worden aan degene die daar profijt van hebben, en wat betreft het station, heeft heel Rijswijk daar profijt aan dus dat kan je niet aan één iemand toerekenen. De vragen van D66 heb ik daarmee ook beantwoord ten aanzien van de concreetheid van de plannen. Er is dus geen projectontwikkelaar en de bewoners moeten betrokken worden op het moment dat daar iets gebeurt. PvdA heb ik, geloof ik, ook de vragen beantwoord ten aanzien van de duurzame groene campus.

Ten aanzien van de plannen die ernaast zijn hebben we gezegd, dan kijk ik direct naar de broodfabriek waarvan we mogelijk vanavond dus kunnen besluiten, dat moet qua uitgangspunten eenzelfde soort gebied worden waarbij parkeren belangrijke ruimtevragen, een groot vraagstuk, daar ook zal zijn. En aan de kant van het middengebied, dus aan de andere kant van de Volmerlaan, daarvan, en dan ga ik ook naar de heer Braam, hebben wij gezegd, daar mag geen wonen komen. Dus daarom hebben we ook naar aanleiding van de actualisatie van de woonvisie alle vastgoedeigenaren een brief geschreven die dachten dat ze daar nog, die gewoon zaten te wachten totdat ze konden transformeren, u mag niet transformeren, daar gaan we niet aan meewerken, dat blijft exclusief bedrijven. Dus daar, mevrouw Van Nunen, zullen ook geen ontwikkelingen plaatsvinden. Dan over de diversiteit van de doelgroep. Op geaggregeerd niveau, als ik gewoon naar Rijswijk in zijn geheel kijk, zie ik verschillende ontwikkelingen gaande. Dan zie ik gezinnen in Rijswijk Buiten, zie ik in De Boogaard ook, mogelijk kunnen daar ook gezinnen komen, maar er komen ook vooral veel appartementen, seniorenwoningen ook. Sommige deels zelfs beschermd wonen en in het Havenkwartier is ook een heel gemixt gebied omdat daarin de Havenstraatjes al heel veel sociale woningbouw is.

Daar heeft u van gezegd, dat zou je eigenlijk ook wat gemengder moeten worden. Maar dan ontstaat hier toch een gebied wat we eigenlijk nog niet hebben, en dat campusgedachte, het is maar een naam, maar waar toch een heel jonge doelgroep met studio’s die ook een lagere prijs zullen hebben en misschien zelfs wel lager dan die midden huur. Dus hoger segment, noemde u nog, dat zie ik niet zo snel landen in dat Kessler Park. Dan dus ten aanzien van de diversiteit en daarin volgen we eigenlijk de woonvisie die u actualisatie onlangs van heeft vastgesteld. OR dank voor de steun en duidelijk dat u het gemis terugziet in het amendement. BVR, handen voor in het vuur te steken, dat hoor ik graag en ik hoop ook dat u daarmee de waarborg ziet met hetgeen wat ik daarover zeg, maar ook wat we gewoon verankerd hebben in het beleid, dat er ruimte voor bedrijven moet blijven en. Vandaag is er een persbericht uitgegaan over het woonwerkakkoord met de provincie. Ik weet niet, u heeft een warm hart voor de provincie en de provincie is daarin echt de hoeder van de ruimte voor bedrijvigheid. Daar hebben we soms als gemeente wat last van, maar ik denk in die zin dat er de provincie een heel belangrijke taak heeft om die bedrijventerreinen en de ruimte voor werkgelegenheid en dus voor banen en tegen werkloosheid, een heel goede taak hebben.

Waar we dus afspraken over hebben gemaakt in het woonwerk, nogmaals. Wij, dank, heb ik al gerefereerd aan het benutten, maximaal inderdaad, van de ruimte en de startups en de young professionals die zijn van harte welkom in Rijswijk. Dan besluit ik met de toekomstvisie van de heer Krumeich. We moeten inderdaad die mobiliteitsvisie in de praktijk gaan brengen en daar is het nog maar de vraag of daar de postkoets inderdaad bij hoort. De ondernemers, en daar roep ik hen ook toe op, moeten ook mee met die mobiliteitsvisie, maar dat zijn meer de woorden van de heer Keus ook,

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ dus dat wij samen dat in de praktijk moeten gaan brengen en daar horen ondernemers bij. Tot zover mijn beantwoording in eerste termijn. De voorzitter: Goed, volgens mij heeft het college geen bezwaar tegen het amendement, zo proef ik uw bijdrage en dat geeft dan ook helderheid. We gaan naar de tweede termijn. Ik weet niet of er veel behoefte is aan woordvoering. U bent op al uw vragen wel bediend? Ik zie in ieder geval mijnheer Van Enk en mijnheer Van der Meij en mevrouw Van Nunen. Dan ga ik toch maar even de volgorde van het lijstje af. De heer Van der Meij (GBR): Ik heb eigenlijk niet zozeer de behoefte om te reageren op de wethouder, want die heeft wat dat betreft een goede reactie gegeven op het amendement en vragen die gesteld zijn. Ik wil graag de tweede termijn gebruiken om te reageren op de inbreng van de heer Krumeich in eerste termijn, alsof het amendement alleen maar over de parkeerplaatsen zou gaan. Ik denk dat daarmee aan het amendement tekort wordt gedaan, want het spreekt over zoveel meer. Het spreekt over het uitwerken van een mobiliteitsvisie waar we als raad de vinger aan de pols willen houden. Het praat ook over de participatie waar we de vinger aan de pols willen houden.

En ja, ook over de parkeerplaatsen, ook omdat er een aantal daar zorgen over hebben gehad en dat expliciet wilden vastleggen in een amendement. Wat dat betreft wil ik de heer Krumeich toch oproepen, steun het amendement gewoon met ons. Uw belangen of uw vraagstukken worden er ook wel degelijk mee bediend, maar daarmee ook rekenschap geven met de zorgen die ook bij andere partijen leven. De heer Wit (GL): Wethouder bedankt ook voor het mooie betoog. U refereert aan Stadscentrum Bogaard met betrekking tot de invulling van natuur inclusief bouwen en groen. Dit betreft echter, zoals u zelf ook aangeeft, een schetsontwerp. Het gezegde is de proof of the pudding is in the eating, dus eigenlijk weten we pas of deze mooie woorden uitkomen wanneer we hebben opgeleverd. Ik zie de uitgangspunten toch liever opgesteld, goed opgesteld, zodat we weten wat we krijgen. Ik wil toch nog even op het amendement reageren. GroenLinks kan zich best vinden in de oproep om de participatie te borgen, maar ja, wat betreft parkeren, op het moment dat wij de ondernemers eigenlijk de macht geven om, de macht vind ik een beetje een vervelend woord, maar de mogelijkheid geven om alle voorstellen die gedaan worden, naast zich neer te leggen, mocht dat hen niet bevallen, dan zit je dus tot in lengte der dagen vast aan deze parkeerplaatsen en de vraag is of dat de bedoeling is.

Dus dat is ook een van de redenen waarom wij zeker niet mee zullen tekenen. Nogmaals, er staan onderdelen in die ons wel bevallen maar daarom kunnen wij in ieder geval niet voor het amendement stemmen. De heer Van Enk (CDA): Ja, om even bij dat laatste aan te knopen. Ik zei net al tussen neus en lippen door, het amendement is ook een soort compromis. Kijk, ons spreekt die punten van die parkeerplaatsen op deze manier ook niet erg aan, net als de heer Wit, maar wij vinden andere elementen zo belangrijk dat we het amendement wel steunen. Ik dank de wethouder overigens voor zijn uitvoerig betoog over de punten die ik heb genoemd en hoe hij van wens is die al verder uit te werken. Dat geeft wat meer vertrouwen. Maar we zullen het ook moeten gaan zien met elkaar en dat moeten we gaan zien voordat we in de fase van de bestemmingsplanwijziging komen. Dat vinden we zo belangrijk in het amendement, dat er staat dat de raad in aanloop naar de publiekrechtelijke procedures gekoppeld aan de anterieure overeenkomst en bestemmingsplan nog nadere besluiten wenst te nemen. Bijvoorbeeld over die financiële achtergronden en de vraag van wat dan wel of niet kan worden toegerekend aan deze bouwplot in dat stationsgebied. Dat is ook

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ goed om de onderhandelingspositie van het volgend college strak te houden, ik denk dat dat nodig is. Dus graag, daar had de wethouder nog geen antwoord op gegeven, maar graag ook de toezegging dat er dus voordien, voor die nadere besluiten, geen verdere verplichtingen worden aangegaan om met het stuk wat hier vandaag ligt. En wat betreft de actieve grondpolitiek, ik snap het antwoord. Ik snap dat de wethouder zegt, vier jaar geleden, toen we de bestuurlijke overeenkomst met de Shell hadden, was er nog geen reden om dat zelf over te nemen, dat gebied. Zeker gelet op onderhoudskosten, dat begrijp ik. De deal met Kadans is in 2019 gemaakt, las ik in de stukken. Dat is nog vrij kort geleden en ik denk dat als we vooruit hadden gezien, op dat moment, dat we hadden kunnen weten dat het niet alleen profijtelijk voor het publiek belang, maar ook eigenlijk wel behoorlijk nodig zou kunnen zijn geweest om te zeggen, laten we dan, als we nu zeker weten dat we de woningen gaan bouwen, het gebied zelf gaan ontwikkelen. Maar ik ben het met de wethouder eens dat we daar in een komende collegeperiode opnieuw beleid op moeten gaan maken.

Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, dank u en dank aan de wethouder die een toch wel subjectief gekleurd antwoord geeft op mijn vragen over diversiteit van de diverse wijken. Diversiteit van diverse wijken, van de verschillende wijken in Rijswijk en natuurlijk in het Havenkwartier, wethouder, sociale woningbouw in meerderheid tegengehouden ondanks een amendement van onder andere mijn fractie we in De Bogaard bepaald met elkaar dat er geen sociale woningbouw komt, maar ik ben dus, laten we daar eerlijk over zijn, zo divers zijn onze wijken in Rijswijk niet. Rijswijk Buiten dan nog wel en Te Werve ook. Maar ik werd een beetje getriggerd door een uitspraak van de wethouder in antwoord op mijn vraag. U zei, het is mogelijk dat we onder de 800 euro gaan bouwen in het Kessler Park. Ik wil daar graag wel een duidelijker antwoord op. Is het uw ambitie, wethouder, of college, om daar ook gevolg aan te geven? Ik hoor daar graag een helderder antwoord op. De heer Braam (BVR): Allereerst ook bedankt in de richting van de wethouder voor de reactie in eerste termijn. Fijn om in ieder geval ook uit zijn mond nog nadrukkelijk te horen dat de bedrijvigheid goed in beeld is, want u zult ook begrijpen dat het niet alleen gaat om in eerste instantie Rijswijk, maar ook om de regio en leden van Provinciale Staten die kijken natuurlijk over de schouders van ons mee.

Dat is niet onbelangrijk dat we daar zeer goed rekening mee houden. Ja, de enige echte zorg die er feitelijk nog blijft en dat werd ook al uitgesproken, dat is natuurlijk toch die fuik waar iedereen in gejaagd wordt op het moment dat ze de Plaspoelpolder en Rijswijk verder in willen rijden, dat blijft natuurlijk altijd nog wel een aandachtspuntje. Maar ik denk dat daar ook wel interessante oplossingen voor zijn. Maar goed, dat is meer detailgeneuzel noem ik dat dan maar even. Ja, nogmaals, eerste termijn heb ik het eigenlijk al aangegeven, steun voor het amendement, steun voor het voorstel en dat is in ieder geval Beter voor Rijswijk. De heer Krumeich (Fractie Krumeich): Ja, ik wil nog heel eventjes reageren op de reactie van mijnheer Van der Meij op mij. Ja, dat is best wel een discussie van het glas is half vol, half leeg. Ik heb echt wel naar het amendement gekeken en de andere punten gezien. Daar ben ik ook wel gevoelig voor. De hele focus, ook in die forumdiscussies, ook in die presentatie, die gaat heel snel in de hele raad richting een paar parkeerplekken. Dat is ook mijn reactie, terwijl ik wil vol blijven houden, ook in mijn bijdrage van daarnet, van nee, wil je alsjeblieft die prikkel blijven uitzenden, die toekomstprikkel.

Dat betekent niet dat ik heel ver van het idee afsta, want ik heb aan het eind van mijn bijdrage ook gezegd van ja, voor de huidige ondernemers moet je echt op de korte termijn best wel wat doen, die moeten de gedachte meekrijgen van joh, we doen iets goeds voor u, maar in de toekomst gaat dat er echt wel van af. Dus het is een redenatie van boven naar

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ beneden of van beneden naar boven en mijn punt is vooral, ja, kijk nou alsjeblieft groen en in die campusgedachte naar de toekomst toe en focus niet alleen op dat parkeren. Dus ik, zonder hard of lelijk te moeten samenvatten, nee, ik blijf gewoon bij mijn punt, ik ga dat amendement inderdaad niet steunen om die reden. De voorzitter: Goed, u bent uitgesproken. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren in deze tweede termijn? Zo niet, dan gaat het woord naar het college. Wethouder Van der Laar. Wethouder Van der Laar: Ja, dank u wel. Ik ben even naar de concrete vragen aan het kijken en ik zie dan mevrouw Van Nunen onder de achthonderd euro. Dat bedrag heb ik niet genoemd, maar wel die strekking. U heeft daar gelijk, dit wordt allemaal vrije sector. Dus dan kan je daar een discussie over voeren of dat divers is, ja of nee, maar er zijn, er worden ook studio’s gemaakt en daar weten we nu nog niet van, op het moment dat die gerealiseerd zijn, wat daar de prijs van wordt. Maar als je nou bijvoorbeeld kijkt naar een ontwikkelaar als Bouwhuis voor de transformatie, wat die eerder heeft gedaan bij de Robijn zijn er ook studio’s bij die goedkoper zijn dan dat.

Maar die worden niet via het sociale Woningnet verhuurd en dat zijn er ook niet enorm veel in aantal. Ik zie daar wel een interruptie, voorzitter. Mevrouw Van Nunen (PvdA, ter interruptie): Ja, voorzitter, mijn zoon woont ook op een kamer van ongeveer pakweg 25 m² voor, wat zal het zijn, vier, vijfhonderd euro. Dat is dus ook sociale woningbouw, in uw optiek. Maar we hebben het natuurlijk niet over studio’s waar je echt kunt spreken over een multifunctionele invulling voor verschillende doelgroepen. Dat stelt niet zoveel voor. Studio’s die klein zijn voor een bedrag onder de 750 euro? Ik weet dat het college die graag bij de sociale woningbouw optelt. Wethouder Van der Laar: Voorzitter, dan vervolg ik het woord, weer met uw goedvinden. Dan de verdere verplichtingen. Ik hoor heel duidelijk uw boodschap en waar het amendement ook toe oproept. Voordat wij afspraken maken over de kosten die wij doorrekenen aan de projectontwikkelaars, dan moeten we dus weten welke kosten dat zijn en dan moeten we goed onderbouwd hebben hoe de openbare inrichting er uit ziet, hoe het mobiliteitsplan er uit ziet en voor die tijd … Dat moeten we duidelijk hebben voordat we verdere contracten kunnen afsluiten, dus voor de bestemmingsplanwijzigingen ook naar de raad toe gaan.

Voor de kruimelgevallen kan dat mogelijk anders zijn, maar we moeten voor alle projecten aan de voorkant weten wat de kosten zijn die we gaan doorrekenen. Dus dat is een heldere oproep. Voorzitter, dan heb ik hier geen vragen staan. De voorzitter: Goed, met uw welnemen sluit ik dan deze termijn af. Gaan we over tot besluitvorming. We hebben een amendement waar we over moeten besluiten en een raadsvoorstel. Eerst het amendement. Zijn daar stemverklaringen bij? Die was duidelijk genoeg. Wil men een stemming? Wat ik heb geconstateerd dat is dat de fractie van GroenLinks en de fractie Krumeich tegen zijn, dus dat zijn zes stemmen tegen, en volgens mij 24 voor. Gaat u akkoord met deze uitslag? Dan is het amendement aangenomen. Hetzelfde geldt voor het voorstel als zodanig. Zijn daar stemverklaringen bij te geven nog? Zie ik niet. U was helder in uw termijn. Ja, als ik dan de verhouding zie, is dat dezelfde verhouding. Wacht even. Mijnheer Wit wil een stemverklaring afleggen. Mijnheer Wit, gaat uw gang.

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ De heer Wit (GL): Nou, even een korte, om even voor mij duidelijk te krijgen. We zijn tegen het amendement, maar we zijn wel degelijk voor het raadsvoorstel an sich. Dus dat dat niet verkeerd in de stukken komt. De heer Massaar: Krumeich ook. De voorzitter: Mijnheer Krumeich, bent u ook voor het voorstel? De heer Krumeich (fractie Krumeich): Ja, ik volg die gedachte van mijnheer Wit. De voorzitter: Dan zijn we unaniem. Dat is mooi van de raad. Dan is het voorstel aangenomen. 15.a Raadsvoorstel Intentieverklaring MIRT-verkenning bereikbaarheid CID Binckhorst (22-003) doet door De voorzitter: Dan ga ik naar het volgende agendapunt, dat is het raadsvoorstel intentieverklaring MIRTverkenning en dat gaat over de Binckhorst. We hebben drie amendementen in de ring. Mevrouw Alberts (GL): Bij ruimtelijke ontwikkelingen staan, wat GroenLinks betreft, de effecten op de luchtkwaliteit, woonomgeving en leefbaarheid voor op. In de CID Binckhorst komen 25.000 nieuwe woningen. Woningen die zeer welkom zijn in de huidige woningcrisis. Niet zo gek dat partijen daarom regionaal, en het liefst gezamenlijk kijken hoe er een goede, hoogwaardige openbaar vervoer verbinding met dit gebied kan komen.

Maar bekijken we de ontwikkelingen alleen vanuit bereikbaarheid, dan doen we onszelf, Rijswijk, tekort. Dat geldt voor alle mogelijke trajecten van de HOV verbinding die de revue zijn gepasseerd en in het bijzonder voor de Geestbrugweg. Herinrichting is noodzakelijk, maar in de onlangs gehouden presentatie van APPM gaat men uit van de huidige situatie met dezelfde functionaliteit. De insprekers refereerden er al even aan. De tram of bus erdoorheen drukken zonder leefbaarheidsvoorwaarden in acht te nemen, met alle gevolgen van dien. Het past simpelweg niet om én hoogwaardig openbaar vervoer én autoverkeer in twee richtingen door de Geestbrugweg te laten gaan en laten parkeren. Dat zorgt voor een onbewoonbare straat. Herinrichting van de Geestbrugweg met minder autoverkeer, alleen bestemmingsverkeer is noodzakelijk, denk aan eenrichtingsverkeer, een fietsstraat of helemaal afsluiten voor auto’s. Daarom hebben we samen met de Partij van de Arbeid een amendement ingediend op de Rijswijkse aandachtspunten en belangen in de intentieverklaringen. Daarmee voegen we het Stomp principe toe dat prioriteit geeft aan de verschillende mobiliteitsvormen, stappen, trappen, openbaar vervoer, mobility as a service en privé auto. Dat sluit aan bij het mobiliteitsprogramma 2040 dat we afgelopen december hebben vastgesteld. Verbeteren van de leefbaarheid staat voorop.

Als dat niet mogelijk blijkt te zijn, dan is buiten om het enige alternatief. Dan moet de tram of bus maar via de Rotterdamsebaan. De Broekslootkade is voor GroenLinks geen alternatief. We hebben daarom een amendement ingediend om dit uit de Rijswijkse aandachtspunten en belangen te halen. Er moet een te hoge prijs worden betaald voor een HOV verbinding over dit traject, zowel financieel als dat het ten koste gaat van de leefbaarheid en ecologische waarden. Het toch meenemen van de Broekslootkade ondanks dat het negatief uit de voorstudie kwam, heeft tot nu toe alleen maar tot onrust geleid. Door daarnaast in te zetten op het tracé over de Neherkade, de variant Mercuriusweg Rijswijkseweg, die ook negatief uit de voorstudie kwam, lopen wel het risico dat daarmee de kans voor de Geestbrugweg verder uit het beeld raakt. Dat daarmee weer een onderzoek komt naar hoe de OV verbinding door de huidige situatie gedrukt kan worden. Het is belangrijk om als gemeente te weten wat je zelf met een gebied wilt zodat je ontwikkelingen van andere gemeenten in perspectief kan plaatsen en kan toetsen in hoeverre dit bij de visie van Rijswijk past. Dat leefbaarheidsvoorwaarden bovenaan staan in de Rijswijkse aandachtspunten en belangen in de intentieverklaring. We verzoeken de wethouder, via u, voorzitter, om dat niet alleen tekstueel

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ te verwoorden, maar om ook te visualiseren, met bijvoorbeeld een artistieke impressie, hoe de Geestbrugweg eruit zou kunnen gaan zien als we de kans aangrijpen om met herinrichting echt iets aan de leefbaarheid, vergroening en verkeersveiligheid te doen. Zodat alle partijen, ministeries, provincies, MRDH, Den Haag, Leidschendam-Voorburg en onze inwoners, een beeld hebben bij de visie van Rijswijk. Graag een reactie. Voorzitter, de mogelijke komst van een tram of bus over de Geestbrugweg kan een kans zijn om met herinrichting leefbaarheid voorop te zetten zodat het in de omgeving van Oud Rijswijk, Cromvliet en Leeuwendaal straks nog prettiger wonen, winkelen en verblijven is. Laten we als raad daar vanavond een stap voor zetten. De heer Van der Meij (GBR): Voorzitter, ik wil beginnen met stil te staan bij het instrument intentieverklaring wat nu als eerste voor ligt met het raadsvoorstel. De regio waar Rijswijk onderdeel van uitmaakt, ziet zich geconfronteerd met nogal wat mobiliteitsvraagstukken die samenhangen met woonopgaves, in CID Binckhorst bijvoorbeeld, maar ook aan de zijde van de Beatrixlaan en omgeving.

Vraagstukken die regionaal overleg en regionaal afstemming met zich meebrengen, iets wat we als Rijswijk niet alleen kunnen doen respectievelijk iets wat andere gemeentes ook niet op individuele basis kunnen doen. Ten aanzien van de CID Binckhorst is er al een hoop gesproken en een hoop gedaan in de afgelopen periode. De betrokkenheid van Rijswijk in het afgelopen proces spreekt boekdelen, daar kan je een hoop van vinden, maar ja, feit is dat er studies plaatsvinden, dat er gesprekken plaatsvinden, dat er bewonersconsultatie plaatsvinden en ik denk dat nu ook het momentum is op het snijvlak van oud bestuur, ouderraad, oud college, tussen aanhalingstekens, naar de nieuwe raad, nieuw college, om dat momentum te mankeren en dat mankeren doen we met elkaar in een intentieverklaring. Een intentieverklaring die niet juridisch bindend is maar die wel Rijswijk in de gelegenheid stelt om een level playing partner te zijn ten opzichte van de andere gemeentes. Niet achterop lopen maar dat wij aan tafel komen, formeel ook aan tafel komen en ja, dat we ook met elkaar ook op een gelijkwaardig niveau een gesprek kunnen aangaan met de omliggende gemeentes.

Niet alleen in dit dossier maar ook in andere dossiers de huidige wethouder verkeer en vervoer is erin geslaagd om niet alleen het te laten bij een algemene intentieverklaring, maar ook de nodige inbreng, input te leveren, als onderdeel, als bijlage bij de intentieverklaring voor wat betreft de Rijswijkse aandachtspunten. Daarin is in ieder geval opgenomen de zinsnede dat wij ook een aantal dossiers hebben, waaronder de Beatrixlaan, waar we graag in regionaal verband in een level playing field met partijen over van gedachten willen wisselen. Voorts wordt er nauw stilgestaan in het raadsvoorstel beide tracés die onderzocht worden op Rijswijks grondgebied, waaronder met name de Geestbrugweg en de Broekslootkade. Wij uiten in het dossier onze zorgen ten aanzien van die Broekslootkade en de Geestbrugweg en die zijn wat ons betreft goed verwoord. Edoch, wij vinden het belangrijk dat in aanloop naar welke keuze dan ook, er een goede nut en noodzaak afweging plaatsvindt in de volgorde der dingen. Dus nu niet uitspreken van als het de Geestbrugweg wordt, dan moet het aan die en die voorwaarde voldoen.

Nee, er moet eerst begonnen worden met een goede nut en noodzaak afweging waarbij ook de tracés die in een eerder traject zijn afgevallen, de Rotterdamse baan, zo noem ik hem maar, de Boogiewoogietunnel vind ik een wat vervelend woord, maar ook de Neherkade-variant weer terug op tafel komen, ook die informatie moet op zijn merites beoordeeld worden in uiteindelijk een goede nut en noodzaak bepaling. Voorts constateren we, en dat constateren we ook, dat hebben we ook opgeschreven in ons amendement wat Gemeentebelangen indient samen met Beter voor Rijswijk, D66 Rijswijk en CDA Rijswijk, dat er het een en ander moet gebeuren onafhankelijk van welke variant je ook kiest, met het doorgaande verkeer wat nu nog steeds richting Den Haag onder andere de Geestbrugweg maar daarvoor ook de Haagweg belast.

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ Wij vinden dat daar nu drastische maatregelen voor genomen moeten worden, vooruitlopend op welke tracékeuze je ook neemt, dat het verkeer de routes neemt, het autoverkeer de routes neemt ten opzichte van de routes die daarvoor aangelegd zijn. Niet de oude routes blijven volgen maar dat er maatregelen worden genomen, fysieke maatregelen, verkeersmaatregelen worden genomen om optimaler die Rotterdamse banen te gebruiken. Wij vinden het daarom ook van belang om het nu voorliggende voorstel, raadsvoorstel te amenderen door de bijlage bij de intentieverklaring, de aandachtspunten en belangen van Rijswijk in de intentieverklaring MIRT verkenning, bereikbaarheid CID Binckhorst aan te vullen met een aantal teksten, ik lees dat voor. De twee in de verkenning reeds afgevallen tracés richting Delft, te weten het tracé over de Neherkade en de tunnel Rotterdamse baan, toe te voegen aan het onderzoek. Actief wordt ingezet op het beter benutten van de Rotterdamse baan en rigoureuze maatregelen worden genomen om het autoverkeer van een naar de Binckhorst over de Geestbrugweg en de Haagweg drastisch te laten afnemen. Dat amendement wil ik graag in eerste termijn inbrengen, voorzitter.

De heer Weterings (RB): We kunnen dit voorstel, tenminste het hele traject, het hele gebeuren als een hoofdpijndossier helaas gaan benoemen, want al lange tijd heeft Rijswijks Belang een nauw contact met de bewoners en volgen de ontwikkelingen van CID Binckhorst echt op de voet. Dagelijks spreken wij met bewoners, dagelijks lopen wij in de wijken en al geruime een jaar volgen wij dit traject helaas nog wel op afstand. Want toen Rijswijk belang een jaar geleden samen met de VVD dit probleem aangaf, gaf er geen enkele partij thuis. Het zal wel meevallen, er is niks aan de hand, Rijswijk is geen opdrachtgever, maar ineens kwamen er allemaal amendementen en er kwamen moties en we worden erbij betrokken. Dus Rijswijks Belang heeft toch een aantal zeer belangrijke vragen. Hoe kan het zo zijn dat een jaar geleden omwonenden een brief ontvingen namens alle samenwerkende partijen die al deze tracés hebben bedacht en Rijswijk heeft er gewoon niet aan meegedaan. Rijswijk is in een heel laat stadium met pijn en moeite erbij getrokken en ineens moeten wij een intentieverklaring gaan tekenen, terwijl er allerlei tracés al zijn voor besproken met andere gemeentes. Het hele traject is gewoon totaal, ik ga het gewoon zeggen, keihard, gewoon echt mislukt.

En ik schaam me echt dood naar al die mensen, alle bewoners bij de Cromvlietkade en bij de Geestbrugweg die gewoon aan de gemeente geen houvast hebben gehad. Alles lijkt al bepaald te zijn door andere gemeentes en dat doet ons echt pijn, dat mag u best weten. Dus ook dit voorstel, of in ieder geval dit raadsvoorstel, of in ieder geval deze intentieverklaring komt echt als een ontzettende donkere slag bij een hemel en aarde. Voorzitter, we maken ons nog steeds, inderdaad, grote zorgen. We hebben een aantal voorbeelden. Als wij moeilijkheden inbrachten bij de afgelopen sessies over de oversteekplaatsen, over de bomen, over de parkeerplekken, over de verkeersveiligheid, werd er elke keer gezegd, dat wordt in een later stadium uitgezocht. Dat is wat ons betreft de omgekeerde wereld, zeker omdat nut en noodzaak en ook de capaciteitsbehoefte nog helemaal niet bekend zijn. Dat probleem, welke opvang zijn we dan eigenlijk nu aan het oplossen? Heeft het college aan een reactie gegeven op de eerdere zienswijzen waarin er vragen zijn gesteld over het nut en noodzaak van het tracé over de Geestbrugweg, of dan wel de Broekslootkade? Al vanaf dag één lijkt de hoofddoelstelling van dit hele traject het oplossen van Haagse problemen. Het is dan ook heel bijzonder dat voor het tracé Den Haag Delft alleen wordt gekeken naar de Rijswijkse varianten via de Geestbrugweg en de Broekslootkade.

Waarom zijn de Haagse varianten en oplossingen over de Neherkade of ondertunneling van de Schenkviaduct of de boogiewoogietunnel niet meegenomen? Waarom heeft het college deze niet opgenomen in de aandachtspunten? Het wekt echt de indruk dat we hier bezig zijn met het ontlasten van de Neherkade in Den Haag en niet voor een betere bereikbaarheid van de Binckhorst. Het

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ college lijkt zich er zelfs al te bij hebben neergelegd dat de Geestbrugweg als een voorkeursvariant naar voren komt en daar horen we graag een reactie op. De wijze waarop in presentaties varianten met elkaar worden vergeleken, is continu ondoorzichtig en komt heel selectief over. De criteria waar naar gekeken wordt, zijn misschien op papier helder, wijkt in de praktijk continu af. Hoe zit het met de onafhankelijkheid van dit onderzoek? Bewoners geven vanaf dag één al aan dat ze onvoldoende worden gehoord en telkens worden verrast met nieuwe stappen waar weinig bedenktijd voor is. Deze intentieverklaring is opnieuw een goed voorbeeld daarvan. Waar komt het vandaan? Wie wil dat wij dit tekenen? Wat zijn de achterliggende belangen? Het maakt ons echt argwanend, zeker omdat het vlak voor de verkiezingen is, geeft het ons een gevoel dat bij de inwoners van Leeuwendaal en Cromvliet al vanaf dag één speelt. Voorzitter, in het raadsvoorstel staat, met het mede ondertekenen komt de gemeente Rijswijk niet alleen in een positie van meedoen maar ook van meebeslissen. Tegelijkertijd staat er ook dat een verklaring niet juridisch bindend is en Rijswijk geen opdrachtgever wordt.

Wat betekent dat nou precies? Kortom, gezien het proces waarin de gemeente Rijswijk op deze basis van onvoorspelbare acties, het lijkt wel een soort, ik ga het gewoon heel eerlijk zeggen, chantage projecten er totaal dus geen rol bij speelt. Daarom gaan wij een soort van unanieme poging doen om een motie in te dienen, ik ga hem er even bij pakken. Ik moet ook heel eerlijk bekennen, dat, we kregen een paar uur geleden ook van Wij. de vraag of ze mee kon betekenen. Nou, ik was helaas niet in de gelegenheid om alles weer opnieuw aan te passen en door te sturen, maar ik wil wel meegeven dat ik het wel heel bijzonder vind dat de partij Wij. het afgelopen jaar onzichtbaar is geweest en ineens wil gaan meedoen. Prima, ik hoor graag dadelijk ook hun hierover. Ik zal de motie voorlezen. De motie Rijswijk is geen Haags afvoerputje. De gemeenteraad van Rijswijk in vergadering bijeen op 08-02-2022 constateren we dat in het Haags gebied CID Binckhorst de komende jaren … De voorzitter: Mijnheer Weterings, ik onderbreek u even. Die motie die behandelen we straks als apart agendapunt. De heer Weterings (RB): Oh, is prima, oké. Bij dezen wil ik hem in ieder geval wel dienen … De voorzitter: Ik begrijp dat u een verwijzing wil maken, maar dat is een … De heer Weterings (RB): Oké. Maar bij dezen is die dan wel ingediend, voorzitter. De voorzitter: Gaat u verder.

Was u al afgerond? De heer Weterings (RB): Ja, ik was afgerond, maar dan doe ik de motie in de tweede termijn. De voorzitter: Dan ga ik door met de volgende sprekers. Mijnheer Braam en daarna de heer Sleddering. De heer Braam (BVR): Voorzitter, dank u wel. Ja, dit is inderdaad best wel een spannend voorstel, zeker ook zo vlak voor de verkiezingen en dan bestaat aan de ene kant de neiging om heel snel ieder woord wat in zo’n stuk staat op de weegschaal te leggen en ieder dingetjes wat dan op een gegeven moment net even anders is, dan maar snel in de wind te slaan. Dat lijkt ons, want Beter voor Rijswijk betreft, geen goede zaak. Het is een voorstel waar de gemeente Rijswijk, als je even kijkt naar de intentieverklaring, een waslijst aan uitgangspunten heeft genomen waarbij aan de inbreng van alle bewoners uit de directe omgeving ook in is verwerkt, tot en met de groenbeleving, de leefbaarheid, noem maar op aan toe, het eigenlijk al duidelijk wordt, als je het stukje goed leest, dat de Broekslootkade natuurlijk never nooit een voorstel gaat worden. Maar goed, daar staat het natuurlijk nog steeds in, dus dat is voor Beter voor Rijswijk ook wel overduidelijk, dat dat nooit het geval kan zijn, ook al was het ook maar eens een keer om de financiën die daaruit voortvloeien. Maar ja, als we even gaan verder in het verleden kijken, het amendement wat ook weer door de

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ heer Van der Meij is voorbereid en waar we erg gelukkig mee zijn met de inhoud, waarbij ook later nog met een aantal partijen gekeken is van ja, wat kunnen we er nog aan toevoegen zodanig dat we feitelijk een wat beter draagvlak krijgen, denk onder andere aan dat STOMP principe, dus kijken om in ieder geval toch niet standaard aan de achterkant naar de auto te kijken, maar ook aan de voorkant natuurlijk naar de wandelaar en de fietser te kijken, denk ik dat er iets ligt waar we met alle partijen eigenlijk de schouders onder moeten zetten. Ja, partijen die net doen alsof dit een overeenkomst is, dan zeg ik van nou, pak de Van Dale er een keer bij, een intentieverklaring is geen overeenkomst. In een intentieverklaring geef je alleen maar aan wat de uitgangspunten zijn die je als partijen met elkaar wil bespreken en het amendement geeft feitelijk nog een keertje aan dat we dat wel op een gelijkwaardig niveau willen doen. Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk samen optrekken. Dat is eigenlijk min of meer wat je uitspreekt. Overeenkomst, nee. Er komt uiteindelijk ook weer een raadsvoorstel later waarin wordt aangegeven of we als Rijswijk mee willen gaan met een aanpassing in het gebied.

Beter voor Rijswijk kan ook zich goed vinden in de inbreng van mijnheer Knijp en mevrouw met de toepasselijke achternaam, mevrouw Bus, want, laat ik het maar even op het laatste ingaan, de bus die wordt gewoon nauwelijks genoemd. Wij denken, vanuit Beter voor Rijswijk dat er eigenlijk maar een echte serieuze variant is om zo snel mogelijk ook in Delft te komen vanuit de Binckhorst, dat is via die prachtige tunnel met een eventuele prachtige overstap bij de Broekpolder heet dat volgens mij daarzo, bij Hoornwijk waar mijnheer Van der Meij ook woont. Dus daar is een prachtige overstap. Daar zou met een verbeterde busverbinding van de bus die naar Naaldwijk gaat heb je een overstap naar een, naar vijftien. Richting Ypenburg, Nootdorp, ga zo maar door. Aan de andere kant Delft aan dan hebben we ook nog Zoetermeer en Naaldwijk die allemaal makkelijk onder bereik liggen. Dat lijkt ons de meest ultieme oplossing om het vervoer ook buiten Rijswijk om te leiden, ook buiten Voorburg Leidschendam en dwars door de stad te vermijden. Daarmee wordt dus de leefbaarheid sowieso fors toegenomen. Nog een belangrijk dingetje, een stukje verleden erbij halen. De inprikkers die zijn nog door … Die zijn nog niet genoemd.

We zijn heel vaak in gesprek geweest, het gaat om de Beatrixlaan als zogenaamde inprikker voor de gemeente Den Haag, dat was Den Haag ook, maar de afspraak was wel dat dus de Rotterdamseweg, wat nu de Victory Boogie Woogietunnel heet, dat die er zou komen onder de belangrijke voorwaarde dat dus de drukte en het verkeer op de Haagweg, Geestbrugweg zou afnemen en dan is het natuurlijk heel erg raar dat er nu een voorstel ligt dus om weer met een voorstel te komen om op die punten het verkeer daar weer te laten toenemen. Dus nog eens een keer een extra reden om uiteindelijk straks die variatie af te serveren en anders zou ik zeker zeggen van, als dan op een gegeven moment het toch er komt, dan moet je alles op alles zetten om het verkeer, de verkeersstromen richting Geestbrugweg en de Haagweg, om daar fors de rem op te zetten. Daar zijn meerdere oplossingen voor te vinden. Ik denk niet dat daar diverse amendementen voor nodig zijn, want dat staat feitelijk al in het woord leefbaarheid, zou het haast al zeggen, benoemd in de intentieverklaring.

Voorzitter, duidelijk is in ieder geval dat beter voor Rijswijk, laten we het in ieder geval hier maar wel alvast uitspreken, vooraan graag mee willen doen, mee willen spreken maar eigenlijk de varianten die voor Rijswijk genoemd zijn geen van beide zien zitten en we het liefst de eigenlijke boodschap mee willen geven aan de wethouder, wie er ook straks mag zitten in dat overleg, om dus strak in te steken op een vervoersverbinding die buiten de steden zoveel mogelijk omgaat. Dan is eigenlijk alleen maar de variant die er nu nog niet bij staat, de Victory Boogie Woogietunnel de enige die een serieuze oplossing is voor Rijswijk. De voorzitter: Goed, dank u wel. Ik keer even terug naar mijnheer Weterings, want die heeft wel degelijk een motie ingediend bij dit agendapunt. Die is bij mij van het papier gevallen. Dus, mijnheer Weterings, ik heb u

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ ten onrechte niet de gelegenheid gegeven om uw motie bij dit agendapunt toe te lichten. Wilt u dat nog doen, dan kan dat nu. De heer Weterings (RB): Het is u vergeven, voorzitter. Het kan gebeuren. Zal ik dan de overwegende dat doen? Want de motie staat ook op iBabs en de meeste partijen hebben hem al gelezen. Overwegende dat de 10.000 extra inwoners en werknemers van de Binckhorst in eerste instantie een Haags probleem zijn, het onwenselijk is om te kiezen voor een voorkeursvariant voordat eerst het nut en noodzaak in kaart zijn gebracht, dat is ontzettend belangrijk, het nut en noodzaak ervan, is onacceptabel dat voorafgaand aan de verkenningsfase Haagse varianten ook de Neherkade door de Rotterdamse baan zijn uitgesloten, het staat er echt bij. De gemeente Rijswijk vanwege de halfbakken deelname tot nu toe continu achter de feiten aan loopt en ook de intentieverklaring onduidelijk is over de exacte status van de Rijswijk ten opzichte van andere deelnemende partijen. Op basis van de geformuleerde aandachtspunten Rijswijk zich verbazingwekkend al genoeg lijkt te hebben neergelegd bij de Geestbrugweg als een voorkeur tracé.

Er in deze fase reeds wordt gesproken over het verwijderen van parkeerplaatsen, bomen en beweegruimte en daarom ook een toevoeging van de HOV tram of bus in zowel de Geestbrugweg als de Broekslootkade die geen scenario lijkt te kunnen zorgen voor een verbetering van de genoemde thema’s in de verklaring, verkeersveiligheid, leefbaarheid, groen en gezondheid. Verzoekt het college terug te gaan naar de onderhandelingstafel en te eisen dat de volgende uitgangspunten aan de intentieverklaring worden toegevoegd. Een, er worden pas vervolgstappen richting de voorkeursvarianten gezet op het moment dat er nut en noodzaak van een nieuwe HOV verbinding tussen Den Haag en Delft in kaart is gebracht. Twee, ondertekening van de verklaring mag op geen enkele wijze betekenen dat we ons committeren aan alle stappen van het tot nu toe doorgelopen proces. Drie, Haagse tracés, zoals de Neherkade, ondertunneling via het Schenkviaduct, de Haagse Boogie Woogietunnel worden toegevoegd aan de huidige verkenningen voor een volwaardig onderzoek. Vier, de Geestbrugweg en de Haagweg worden meegenomen als volwaardig onderzoeksgebied in de MER-beoordelingen, ondanks dat er al bestaande tramsporen liggen.

Als laatste, voorzitter, vijf, en dan ga ik afronden, Rijswijk wordt een volwaardige en gelijkwaardige partner ten opzichte van alle andere partijen van de projectorganisatie en als niet aan alle bovenstaande eisen wordt voldaan door de gemeente Rijswijk, mag en zal er geen ondertekening mogen plaatsvinden. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Goed zo. Ik ga ook weer naar de orde van de dag en die is dat de heer Sleddering het woord voert en daarna mijnheer Karremans. De heer Sleddering (VVD): De HOV verbinding. De grote bouwontwikkeling in de Binckhorst met wel 25.000 woningen vraagt om een goede openbaar vervoer verbinding door de wijk in aansluiting naar een station. Dan gaat het hierbij om de stations Den Haag centraal of Voorburg. De VVD vindt het heel verstandig dat direct bij de bouw van zo’n nieuwe woonwijk er gerekend wordt met een snelle en hoogwaardige OV verbinding voor de toekomstige bewoners. We spreken in dit verband dan ook echt over een HOV. De gebruikte techniek voor een HOV-verbinding is in de meeste gevallen een sneltram of een metrolijn. De HOV verbinding die voorzien is via de Binckhorstlaan die op enig moment afbuigt naar station Voorburg, bijvoorbeeld over de Maanweg, in de diverse presentaties kun je die zien.

De VVD merkt daarbij op dat er nergens gesproken wordt over een tramlus door het Binckhorstgebied die begint en eindigt bij Den Haag Centraal station. Een soort filelijn naar Den Haag Centraal. Dat spaart een hoop ellende in de gemeente Leidschendam Voorburg. Ook het gebruik van het bestaande spoor langs de Binckhorst komt niet aan bod. Daar is nog heel veel ruimte te vinden.

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ Geestbrugweg. In het dossier Binckhorst is opeens de verlegging van lijn 1 over de Geestbrugweg Prinses Mariannelaan en Binckhorstlaan tevoorschijn gekomen. Dit omdat er een tramverbinding moet komen vanuit de Binckhorst richting Delft. Let wel, het is en het zal nooit een HOV verbinding worden maar een traditionele tramlijn. Tenzij we bij de letters HOV moeten lezen Haagse Openbaar Vervoer verbinding. Maar dat kan toch niet het geval zijn. Het is gewoon het verleggen van lijn 1. Nut en noodzaak van die verbinding is nooit aangetoond. Er is vaak om gevraagd en er is nooit een antwoord op gekomen. Als je dan alle presentaties die we de afgelopen weken en maanden hebben gezien, dan zie je op ieder plaatje die van de projectorganisatie komt, zie je de Geestbrugweg ingevuld. Het is gewoon klip en klaar dat de projectorganisatie gewoon rekening houdt met dat is de oplossing voor deze problematiek. Dat is natuurlijk wel heel bijzonder. Wat er volgens de VVD hier aan de hand is, is dat er een probleem is op het Rijswijkseplein.

De HTM en de gemeente Den Haag zitten in hun maag met die drukke verbindingen over het Rijswijkseplein en proberen nu via dit plan lijn 1 even te verleggen over de Geestbrugweg zodat ze het probleem van het Rijswijkseplein hebben opgelost. Dat is echt een foute keuze en doet geen recht aan de belangen van Rijswijk. De keuze over de Geestbrugweg zal leiden tot onaanvaardbare problemen voor de bewoners van de Geestbrugweg en de aangrenzende wijken Leeuwendaal en Cromvliet. Het is geen goed plan voor de doorstroming, geen goed plan voor de luchtkwaliteit, geen goed plan om de trillingsoverlast bij de huizen aldaar te verminderen en zeker geen goed plan om de verkeersveiligheid voor bijvoorbeeld overstekende kinderen, te voet of per fiets te verbeteren. Aanpassing van de halteplaatsen, waarom we dat precies, of dat nou voor of na de brug moet worden aangelegd, je moet toch twee keer stoppen, allemaal smoesjes. Die halteverplaatsing leidt tot opheffen van parkeerplaatsen en bomen die zullen moeten verdwijnen terwijl het helemaal niet nodig is. Het kruispunt Haagweg Geestbrugweg zal de bottleneck worden in deze verbinding als lijn 1 gaat afslaan daar bij de Haagweg richting Geestbrug. Desastreuze gevolgen voor dit plein wat nu al heel problematisch is.

Een pikant punt vindt de VVD wel dat er in deze hele discussie niet wordt gesproken over de mogelijke aanleg van een nieuwe tramremise in de oksel van het Prins Clausplein. Of, als tweede alternatief, het AZC terrein in Rijswijk. Vraag aan de wethouder is, is dat nooit ter sprake gekomen? En moeten wij voorzichtig concluderen dat de trams in de late avonduren en de vroege ochtenduren na en voor de dienstregeling soms ook van deze tramverbinding gebruik moeten gaan maken? Wat betreft het autoverkeer van de Rotterdamse baan is destijds het argument om deze tunnel te bouwen om die nieuwe woningen en nieuwe bewoners snel naar de grote weg te krijgen. Op dat voorstel van Den Haag voor de Rotterdamse baan, heeft Rijswijk maatregelen genomen op de Haagweg, een versmalling en een brede trambaan aangelegd. Helaas is de aanleg van de Rotterdamse Baan ernstig vertraagd en wij waren dus met de problemen geconfronteerd. Nu de Rotterdamsebaan en de tunnel zijn geopend, zie je gewoon tot het niet werkt. De cijfers die geprognotiseerd zijn, worden niet gehaald en iedereen die maar rondrijdt rond dat gebied, kan zien dat met name de bebording en de routering naar de tunnel volstrekt niet in orde is. Die tunnel wordt gewoon te weinig gebruikt, wat nu al tot problemen leidt op de Haagweg en de Geestbrugweg.

Daar moet dus zo snel mogelijk een verbetering plaatsvinden en dat heeft niets met de nieuwe bewoners en de bouwplannen en weet ik wat en de intentieverklaring te maken, dat moet gewoon nu gaan gebeuren, want we hebben er nu al last van. Dan kom ik op dat de Beatrixlaan, die is al een paar keer genoemd. We zouden dat, als we nou een intentieverklaring tekenen, dan helpen we Den Haag met de Binckhorstlaan en dan helpen zij ons met de Beatrixlaan. Laat ik u uit de droom helpen. De gezellige toezegging van de wethouders uit Den Haag naar de richting van de wethouders in Rijswijk: we gaan de Beatrixlaan serieus nemen, het komt allemaal goed, als jullie nou maar tekenen, dan krijgen jullie hulp bij de Beatrixlaan. Nou, die liefdesverklaringen van Den Haag

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ die heb je iedere vier jaar als het verkiezingen zijn en daarna hoor je vier jaar niets meer. Wij hebben dat zelf aan den lijve ondervonden toen Boudewijn Revis, een partijgenoot van mij, vier jaar geleden de liefde aan de Beatrixlaan, die we zouden omdopen tot de Haagse baan. Nou, het was allemaal geweldig. Vier jaar lang niets meer over gehoord. Vaak naar gevraagd, niets mee gebeurt. Dus ik zou daar een beetje argwanend over zijn. Dan willen ze ook, gaan ze met een zak geld lopen te wapperen van ja, maar wij gaan meebetalen aan de herinrichting van de Geestbrugweg, we gaan meebetalen aan het oplossen van de problemen op de kruising. Het zijn mooie beloftes, maar het zijn geen garanties. Dat betekent dus dat je in die intentieverklaring eigenlijk ook helemaal niks over de Beatrixlaan ziet staan. Rijswijk in zijn voorwaarden, die pruttelt wat, maar in tegenstelling tot Voorburg wordt er niet gezegd van, dit is onaanvaardbaar, dit is niet mogelijk, dit ligt politiek niet. Rijswijk noemt gewoon wat de problemen zijn en verder willen ze graag tekenen. Dat is eigenlijk de situatie. Dus, wat er moet gebeuren is dat Rijswijk absoluut deze verklaring niet moeten tekenen.

We moeten wel gaan werken aan de herinrichting van de Geestbrugweg, maar dat zouden we drie jaar geleden al gedaan hebben, daar hebben we Den Haag helemaal niet voor nodig. Rijswijk kan zelf, met de bewoners en Cromvliet, met de bewoners in Leeuwendaal en met de bewoners aan de Geestbrugweg aan een goede, betere Geestbrugweg gaan werken. Dat kunnen we gewoon zelf, dat hadden we kunnen doen, maar we hebben daar niet voor gekozen. Dit college is passief geweest en wordt nu gedwongen, onder tijdsdruk van Den Haag, om ineens een intentieverklaring te tekenen die verregaande consequenties heeft voor de straten op Rijswijks grondgebied. Dat moeten we dus niet doen. Ik zou zeggen, niet doen, stoppen en na de verkiezingen gaan we opnieuw beginnen, want deze eendenkooi waar we nu als Rijswijk in gaan zwemmen, die heeft het karakter dat als je er eenmaal in bent, dan kom je er niet meer uit. Het is dus nu tijd om stop te zeggen tegen deze, laat ik zeggen, eenzijdig gerichte Haagse plannen voor Rijswijkse wegen. De heer Karremans (Wij): Laat ik beginnen met te zeggen dat Wij Rijswijk een voorstander is van goede OV verbindingen in het algemeen, maar dat het niet ten koste mag gaan van verkeersveiligheid, natuur en woongenot. Daarnaast moet nut en noodzaak van een dergelijke verbinding eerst bewezen zijn.

In het geval van de HOV-verbinding vanuit de Binckhorst over Rijswijkse grondgebied naar Delft, is nut en noodzaak nog niet bewezen. Wat Wij Rijswijk betreft, moet hierover eerst duidelijkheid komen voordat er iets getekend toch besloten wordt. Deze lijn werd ook altijd gevolgd door dit college. Wat is er nu veranderd om van deze lijn af te wijken? Heeft de wethouder inmiddels wel duidelijk een duidelijk beeld van de nut en noodzaak? Wij horen het graag. Welk probleem zouden we nu echt oplossen met deze verbinding en wat is nu de toegevoegde waarde voor Rijswijk van de HOV verbinding? Is het zeker dat de toekomstige bewoners massaal met het OV hun wijk gaan verlaten? Een wijk die gebouwd wordt met het idee dat er gewoond, gewerkt en geleefd gaat worden. Oftewel, een wijk waar het idee is dat de bewoners helemaal niet hoeven te reizen, want alles is om de hoek. Of is deze verbinding gewoon een oplossing van een ander probleem waar Den Haag meezit? Is het dan wel eerlijk dat Rijswijk hiervoor de portemonnee moet trekken? Een portemonnee die immers al niet goed gevuld is.

Bovendien, een HOV verbinding die een enorme impact heeft op de bewoners van de Geestbrugweg en of de Broekslootkade? Of gaan we dan direct de gehele puzzel van de verkeersveiligheid, of liever gezegd, onveiligheid, leggen, zoals de inspreker vroeg? Met het tekenen van deze intentieverklaring zouden we weliswaar geen definitief besluit nemen, maar het geeft wel duidelijk richting voor het eerste en verdere traject. Wij Rijswijk vindt dat met de twee opties die nu benoemd zijn worden in deze intentieverklaring, er andere ook waardevolle opties zonder goede onderbouwing van tafel geveegd worden. Kan de wethouder bijvoorbeeld uitleggen waarom de optie die buslijn over de Rotterdamse baan niet

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 FEBRUARI 2022 _______________________________________________________________________________________ meegenomen is? De eerste inspreker verwees er al naar, het zou het Rijswijkse plein niet ontlasten, maar dat zou het tracé Geestbrugweg ook niet doen. Kunt u dat uitleggen aan ons, mijnheer de wethouder? Of waarom er geen optie is opbouwend gewerkt wordt en begonnen wordt met een simpele buslijn die over de Rotterdamse baan of, indien echt nodig, over de Geestbrugweg gaat en indien nodig uitgebouwd kan worden tot een HOV verbinding als het massaal gebruikt wordt. De wethouder stelde tijdens de presentatie van de plannen op 13 januari dat met het niet tekenen wij onze positie zouden kwijtraken en niet meer aan tafel zitten. Nu ligt deze intentieverklaring natuurlijk al een tijd op de plank en uw voorganger is door het niet tekenen nooit de toegang tot het overleg ontzegd. Bovendien zijn ook bewoners nog steeds betrokken en worden voorgelicht over de plannen. Wij Rijswijk is daarom erg benieuwd wat er in de tussentijd veranderd is. Wie gezegd heeft dat wij, zonder het tekenen niet meer mogen meepraten? Hoe denkt Den Haag dan dat een HOV verbinding door Rijswijk te gaan aanleggen? Gaat Den Haag dan over de herinrichting van onze straten in Rijswijk? Het mag duidelijk zijn dat Wij Rijswijk geen voorstander is van het tekenen van deze intentieverklaring.

Wij steunen daarom ook de motie van Rijswijks Belang waarbij we het college opdragen eerst duidelijk te krijgen wat nou nut en noodzaak is van deze verbinding en we dan bereid zijn om te onderhandelen over een nieuw intentieverklaring waarbij breder gekeken wordt dan alleen de voorliggende opties. Voor de duidelijkheid, Wij Rijswijk is voorstander van goede OV verbindingen, maar niet zonder een goede onderbouwing over het waarom en een goed overleg op basis van gelijkwaardigheid. De voorkeur van Den Haag is hierin dus niet leidend, dat mag dan ook duidelijk zijn. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Kijk, er zijn natuurlijk al veel dingen gezegd, ik probeer nog er een paar aan toe te voegen die ook wijzen in de richting waar ik naartoe wil. Dat is in ieder geval het indienen van het amendement, zoals meerderen al hebben kunnen lezen, van GroenLinks en Partij van de Arbeid. Voorzitter, Rijswijk is al vele jaren, ook zonder de uitbreiding van de Binckhorst, een doorgangsroute voor snelverkeer vanuit Den Haag met vele knelpunten zoals op de Beatrixlaan, Geestbrugweg en Haagweg. De Rotterdamse baan, mijn collega Sleddering zei het ook al en waarschijnlijk ook al meerdere, heeft tot op heden de verwachtingen niet waargemaakt en de verkeersknelpunten in Oud Rijswijk in het geheel niet opgelost. Zelfs tijdens de spitsuren wordt er weinig gebruik maakt van deze tunnel.

Voorzitter, de Partij van de Arbeid heeft voorafgaand aan het amendement, de indiening van het amendement, toch nog enkele vragen aan het college, aan de wethouder, over het voorliggende raadsvoorstel dat vraagt om de intentieverklaring te tekenen en daardoor dus een volgende stap te zetten. Is de wethouder ervan overtuigd dat de criteria die zijn gehanteerd om de verschillende tracés te beoordelen, wel voldoende objectief gewogen zijn ten opzichte van de belangen van de drie gemeenten die hiermee mogelijk mee te maken krijgen? Kortom, nut en noodzaak om de lijn tracé over Rijswijk te leggen? Is dat voldoende geborgd, die afweging? Voorzitter, een tweede vraag, wat levert nou een mogelijk te kiezen tracé over de Geestbrugweg de bewoners in die omliggende wijken eigenlijk nou aan verbeteringen op? Ze hebben nu al op onacceptabele wijze hinder van verkeersoverlast, vuile lucht en onveilige situaties en nog een sneltram erbij levert marginale verbeteringen op. Mevrouw Bus zei dat in feite in haar inspraak ook al heel duidelijk. Voorzitter, de PvdA kijkt wel graag constructief vooruit, maar wel vanuit de belangen voor Rijswijk en specifiek voor de wijken waarom het draait.