Niet vastgesteld verslag raadsvergadering 14 september 2021.pdf

Amendement BVR – Speelbeleid

De voorzitter: Dan stel ik nu aan de orde het amendement van de fractie Beter voor Rijswijk. Zijn er daar stemverklaringen bij af te geven? Ja. Mevrouw De Mooij, gaat uw gang.

Pagina 35 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ Mevrouw De Mooij: Dank u wel, voorzitter. Voor zover ik de beantwoording van mevrouw Besteman heb begrepen gaat ze helemaal niet mee in ons amendement. Het houdt dus ook in dat wij tegen de amendementen van de andere partijen zullen stemmen, want het gaat uit het Groeifonds, en dat zien wij niet zitten. En het neemt niet af of wij het Skatepark, de Smart JOP’s of wat dan ook wel of niet een goed plan vinden. Waar het geld vandaan komt daar zijn we het niet mee eens, dus wij zullen niet voor deze amendementen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Zijn er nog anderen met stemverklaringen? Zie ik niet. Dan gaan we stemmen. Wie is voor dit amendement? De heer Massaar: Nee, via de microfoon. Via de microfoon stemmen. De voorzitter: Via de microfoon stemmen. De griffier … De heer …: Voor. De voorzitter: Nee, maar we kunnen toch gewoon per fractie? De heer Massaar: Nee, het loopt al. De voorzitter: O, ja. Het gaat digitaal nu? Oké. De heer …: Ik mis nog stemmen van Nel Kames, Rick Krumeich en Nanette Kistemaker. De heer Massaar: Ik heb ze binnen. 20 voor, 9 tegen. De voorzitter: Het amendement aanvaard. b.

Amendement VVD – Speelbeleid

De voorzitter: Dan gaan wij naar het volgende amendement van de VVD. De stemming is nu geopend, klopt dat? De heer Massaar: Even wachten. Ja. Nog één stem. De heer …: We missen alleen nog de heer Sleddering. De heer Massaar: 25 tegen, 4 voor. De voorzitter: Daarmee is het amendement verworpen. c.

Amendement GroenLinks – Speelbeleid – Inclusieve speelplekken

De voorzitter: Gaan wij naar het derde amendement van GroenLinks, het Speelbeleid. Even ietsje helderder. Dat is dus het amendement over de inclusieve speelplekken. Pagina 36 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ De heer Massaar: Nog één stem. De heer …: Wij missen nog de heer Krumeich. De heer Massaar: 11 voor, 18 tegen. De voorzitter: Daarmee is het amendement verworpen. d.

Amendement GroenLinks – Speelbeleid – Natuurspeelplekken

De voorzitter: Dan gaan we over naar het laatste amendement van GroenLinks. De heer Massaar: Nee, ik zie nog geen stemming. 16 tegen, 12 voor. Wie? De voorzitter: Ik begrijp 16 tegen. Daarmee is het amendement verworpen. e.

Raadsvoorstel Speelbeleid (21 043)

De voorzitter: Dan gaan we nu besluiten over het aangepaste voorstel, het amendement. Zijn er stemverklaringen bij te geven? Zijn er niet. Ik neem aan dat u stemming wenst? Dan gaan we stemmen. De stemming is geopend over het aangepaste raadsvoorstel. Gaat uw gang. De heer Massaar: 26 voor, 3 tegen. De voorzitter: Goed. Daarmee is het voorstel aangenomen. 12. Raadsvoorstel Landgoederenzone (21 046) De voorzitter: Gaan we door met het volgende agendapunt en dat is het raadsvoorstel Landgoederenzone. Daar is één amendement van GroenLinks, en er is ook nog een memo toegevoegd, dat heeft u in de stukken kunnen zien. Ik heb hier een sprekerslijstje. Ik begin bij mevrouw Mauer, mevrouw Van Nunen, mevrouw De Mooij, mevrouw Alberts, mevrouw Woudstra, de heer Weterings, Van der Meij, mevrouw Schröter. Dan beginnen we nu met mevrouw Mauer. Gaat uw gang. Mevrouw Mauer: Dank u wel, voorzitter. De Landgoederenzone. Het is een iconisch stukje Rijswijk met monumenten zoals De Voorde, de Naald en met talloze andere Rijswijkse iconen. We zouden ook kunnen zeggen dat het gebied een juweel in Rijswijk is. Het voorstel geeft op verschillende manieren een impuls aan het gebied, en met de bijplaatsing van groen en het vergroten van de toegankelijkheid door het toevoegen van de verharde paden. Wij.

heeft altijd gezegd dat een stad bouwen meer is dan alleen het neerzetten van huizen, en dat bij een groeiende stad ook de faciliteiten horen mee te groeien met het inwonersaantal. De Landgoederenzone wordt door vele Rijswijkers gebruikt om te recreëren te sporten en elkaar te ontmoeten, en om die redenen vinden we het dan ook goed dat het gebied een upgrade krijgt. Wij zijn dan ook een voorstander van het raadsvoorstel. En dit was tot zover mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Mevrouw Van Nunen. Pagina 37 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter. Dank u. Ik sluit me bij de vorige spreker in die zin aan dat, en dat heb ik ook in het forum gezegd, dit een hele mooie kwalitatieve impuls is voor de eerste fase, want dat wil ik er dan nog wel heel nadrukkelijk even bij zeggen, want dan kom ik natuurlijk meteen dan ook op de tweede fase. En daar hebben wij toch ook een pleidooi gehouden vorige keer samen met de inspreker voor een, ja, hoe zou je dat kunnen noemen, snel vervolg voor een tweede plan, en om diverse redenen. Het gehele gebied hoort bij elkaar, allereerst. Landgoederenzone is ook over de Beatrixlaan, over de Schapenweg, een mooi stukje Rijswijk, en dat moeten we ook zeker als een gezamenlijke parel beschouwen, dus wethouder, wanneer kunnen we een fase 2 plan tegemoetzien, vraag ik dan maar even heel concreet. En ten tweede omdat er in die tweede fase het cultuurhistorische erfgoed ook wel heel sterk vertegenwoordigd is namelijk door monument De Voorde, waar we het natuurlijk nu niet expliciet over hebben, maar de omgevingsstructuur van monument De Voorde zal ongetwijfeld bijdragen ook, naast natuurlijk het achterstallig onderhoud wat een gruwel is, maar goed. Die omgevingsstructuurmoet ook aangepast worden, en snel.

En dat geldt eigenlijk voor hetzelfde gebied rondom het Museum Bescherming Bevolking. U heeft toentertijd in het kaderdebat gezegd: ja, zonder een voorstel Landgoederenzone kunnen we het eigenlijk ook niet hebben over het Museum Bescherming Bevolking. En nu wil ik het eigenlijk omdraaien, want nu ligt dat voorstel Landgoederenzone eerste fase. Zonder een fase 2, wethouder, kunnen we het dus blijkbaar ook niet hebben over die beide cultuurhistorische monumenten, ja, één cultuurhistorisch monument, namelijk De Voorde en Museum. Wat natuurlijk al als zodanig een cultuurhistorisch monument is, namelijk Museum Bescherming Bevolking. Ja, laten we dat alsjeblieft als integrale onderdelen bij die fase 2 betrekken. U doet dat ook zo netjes, en waarvoor dank, in uw nieuwe bijlage die bij dit raadsvoorstel zit, namelijk rondom het cultuurhistorisch erfgoed rond De Naald. Daarin zegt u wel degelijk dat willen we integraal ook een plek geven in die Landgoederenzone, en met versterking van beide elementen groen en cultuur. Nou, ik ben heel erg benieuwd naar de antwoorden- van de wethouder met name op die twee punten die ik noemde. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw De Mooij. Mevrouw De Mooij: Dank u wel, voorzitter. De Landgoederenzone is ook al uitgebreid aan de orde geweest in eerdere forum.

Gisteren is dan ook een memo toegevoegd aan het voorstel naar aanleiding van de vragen uit het forum, en wat de VVD Rijswijk betreft is deze memo niet voldoende. En zoals eerder gezegd is het op orde brengen van de Landgoederenzone het probleem niet. Dat juichen wij juist toe. De VVD Rijswijk ziet graag dat er iets moois gebeurt met dit gebied, en ook wat mevrouw Van Nunen zegt het cultureel erfgoed wat daar in het gebied ligt, en dat hoort ook bij de Landgoederenzone. De voorbeelden hebben de revue al gepasseerd, dus het Zuid-Hollandlandschap, bijvoorbeeld naar Hoekenburg, het is allemaal voorbijgekomen. Het voorstel moet compleet zijn. Een mededeling in de memo: we kijken wel waar die kosten vallen, maar we zullen in eerste instantie wel kijken binnen het huidige budget voor beheer en onderhoud. Dat is voor de VVD Rijswijk echt niet voldoende. De onderhoudskosten en exploitatie moeten concreet in het voorstel terugkomen, dus daar wil ik echt een concreet voorstel voor zien. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts: Ja, dank u wel, voorzitter. In de beantwoording door de wethouder tijdens het forum begin deze maand en in de memo met aanvullende informatie die we gisterenmiddag ontvingen is er in tegenstelling tot het raadsvoorstel wel aandacht voor natuurwaarden en ecologie. Dank daarvoor. Dat doet ons als Pagina 38 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ GroenLinks deugd. Om deze belangrijke pilot van de Landgoederenzone te kunnen borgen in het raadsvoorstel hebben we een amendement ingediend. Daarmee geven wij als raad het kader mee dit er netto geen verlies van natuurwaarden mag optreden bij het uitvoeren van de projecten in de Landgoederenzone, zodat natuur in deze groene long geen sluitstuk is maar een vertrekpunt. We kijken uit naar het participatie- en procesplan dat volgens toezegging voor het einde van het jaar zal volgen, en naar het uitvoeringsprogramma voor De Voordes in fase 2. De voorzitter: Goed. Gaan we verder met mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Het groen van Rijswijk verdient meer aandacht. Een groen om in te recreëren, te verblijven en als rustplek in de stad. Een plek voor planten en dieren met ruimte voor biodiversiteit. De Landgoederenzone van Rijswijk is bij Rijswijkers zeer geliefd. Een groene long om in te recreëren en een duidelijk leefgebied voor dieren en planten. Volgens ons kan dat een hele verbeterstap zetten. We zien dit in dit plan terug en we zijn blij dat het er is. Dat er bereidheid is om te investeren in groene plekken dichtbij huis. Het karakter, de geschiedenis en de trots van Rijswijk kunnen hier duidelijk in naar voren komen.

We zien dit plan als een eerste stap om beter te zorgen voor cultuur erfgoed, recreatie en mogelijkheden voor rust en natuur in je eigen stad. In de tekst van het plan komt biodiversiteit, rust en groen nu niet vaak naar voren. Dit omdat met name de herinrichting met de nieuwe paden logischerwijs de focus heeft. Het zorgen voor minder en klimaatbestendige verharding zien wij ook als aandachtspunt. De wethouder heeft in het forum toegezegd dat aanpassen van het groen en natuur onderdeel is van het plan, en we zien het ook terug in wat hij in het extra stuk heeft beschreven, en wat wij in het forum hebben besproken. We steunen dan ook het amendement van GroenLinks hiervoor. Dat pleidooi voor samenhang zoals net aangegeven door de PvdA ondersteunen wij ook. Aandacht vraagt nog wel het onderhoud van de paden en het groen na de herinrichting. Verzoek aan het college om te zorgen dat dit goed in de langjarige begroting voor onderhoud in straten en groen terugkomt. In de presentaties is innovatie en recreatie naar voren gekomen. De precieze uitwerking hiervan staat zoals in het forum aangegeven nog niet vast. Het gaat bijvoorbeeld om ruimte voor QR-fitnessroutes of historische wandelpaden of fietsvoorzieningen.

Kan de wethouder bevestigen dat dit nog mee wordt genomen in de verdere uitwerking? We zijn blij dat het college denkt in mogelijkheden, niet alleen voor nieuwe woningen ook voor ruimte om buiten te leven, en een bruisend Rijswijk voor iedereen. De voorzitter: Dan gaan wij verder met de heer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, dank. Ja, zoals in het forum ook aangegeven vonden wij het een positief voorstel. Ja, we gaven al aan 95%. We missen inderdaad de meerjaren onderhoudskosten, de plannen voor het onderhoud. Ja, gelukkig nog even afgelopen week contact met de wethouder gehad, en inderdaad gisteren verscheen er een extra memo op het voorstel. Dat is hetgeen wat eigenlijk al verwerkt had moeten worden in het raadsvoorstel. Wij zullen ook verzoeken in een motie om de volgende keer dit soort voorstellen, het meerjaren onderhoudsplan, mee te nemen in de voorstellen. Het groenonderhoud. Ja, ik heb het misschien met een knipoog de naam gegeven, geen zaadje meer de grond in zonder een goed onderhoudsplan erop. Hopelijk wordt het of aangenomen of door de raad omarmd, want er zat toch een bepaalde kink in de kabel dat we eigenlijk wilden tegenstemmen met het verzoek om gewoon met een compleet plan te komen met daarin opgenomen het meerjaren onderhoudsplan. Maar goed, met deze memo kunnen wij leven voor Pagina 39 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ deze ene keer. Ik heb het al tegen wethouder Van der Laar gezegd. We zullen ons hand over ons hart strijken. Ik wil de volgende keer dit soort hele belangrijke items meenemen in de voorstellen, want onderhoud in Rijswijk is ontzettend belangrijk, en speelt ontzettend in de samenleving, vooral de verpaupering. En dat willen we allemaal niet. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Ja, zoals wij in het forum al hebben ingebracht zijn wij blij met dit raadsvoorstel als eerste stap om het Stadsrandpark de Landgoederenzone een flinke impuls te geven omdat andere fracties hebben dat ook al benoemd zonder een goed buitenverblijf, zonder goede mogelijkheid om te kunnen recreëren en te verblijven het niet past bij de grote woonopgave waar wij als stad voor staan. Wij hebben onze huidige inwoners en toekomstige bewoners ook wat te bieden op dat vlak wat ons betreft. Ik wil deze raadsvergadering gebruiken om een drietal punten nog extra onder de aandacht te brengen. Wij zijn blij met de toezegging van het college bij monde van wethouder Van der Laar om het thema Augmented Reality, het is een beetje een Engels woord, toe te gaan passen in de Landgoederenzone.

Wat bedoelen we daarmee? We bedoelen daarmee dat wij heel concreet in het kader van volgend jaar de Vrede van Rijswijk 325 jaar het fantastisch zouden vinden als wij een Virtual Reality hebben van het Huys ter Nieburch op de plek van de Naald. Volgens mij zijn er ook middelen voor te vinden binnen het Citymarketing EZ budget waar wij eerder toe hebben besloten en ik zou dat onderdeel van de Landgoederenzone toch expliciet onder de aandacht willen brengen om daar vroegtijdig de verkenning voor op te starten. En ik hoor daar graag de mening over vanuit het college. Tweede punt wat ik onder de aandacht wil brengen, andere fracties hebben dat ook eerder in het forum aan de orde gesteld. Er is nu een memo weliswaar geschreven over de beheerkosten. Het zijn niet zozeer, voorzitter, de beheerkosten waar ik mij zorgen om maak. Ik maak me met name zorgen of wij als gemeente, als ambtelijke organisatie überhaupt in staat zijn nieuw beleid in deze omvang uit te voeren. Mevrouw Van Nunen heeft het over het versneld uitvoeren van de tweede fase. Laten we eerst maar eens zien over die eerste fase uitgevoerd krijgen. We hebben natuurlijk in het verleden al langere tijd over Landgoederenzone gesproken.

Ik kan me de stukken nog herinneren van oud-wethouder Van Putten die zich hier heel hard voor heeft gemaakt, en het is toch heel lastig om een dergelijk groot project als Landgoederenzone tot uitvoer te brengen. En ik zou het college eigenlijk willen adviseren om in het kader van het verder thema transparant begroten het thema impact analyse nieuw beleid ook onderdeel te laten zijn van dat project transparant begroten, waar niet alleen maar naar de beheer financiële consequenties gekeken gaat worden, maar ook een afweging wordt gemaakt of wij überhaupt als organisatie voldoende geëquipeerd zijn om dit nieuwe beleid uit te voeren, en zo niet wat we daar voor afwegingen en keuzes in moeten maken. Misschien wel oud beleid moeten laten vallen. Graag een reactie van het college daarop. Het derde punt wat ik onder de aandacht wil brengen is dat we bewust hebben gekozen om niet te bouwen in de Landgoederenzone maar we hebben nog één bouwtitel te vergeven en dat is De Opperd. En dan ga ik er niet nu voor pleiten om wel of niet te bouwen op De Opperd, maar ik wil toch het college voorstellen om dit thema mee te nemen in het overdrachtsdocument naar de nieuwe raad, en daar de nieuwe raad eventueel, het toekomstig college daar een uitspraak over te laten doen wat wij met deze bouwtitel doen die we nog op de Landgoederenzone hebben rusten. Dat was de inbreng in eerste termijn, voorzitter.

De voorzitter: Oké. Gaan we naar mevrouw Schröter.

Pagina 40 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ Mevrouw Schröter-Haas: Dank u wel, voorzitter. We hebben de wethouder gehoord in het forum en het CDA kan zich vinden in het voorliggende raadsvoorstel en zullen hiermee instemmen. We zouden wel graag in december geïnformeerd willen worden over de verdere uitwerking. En vanuit het CDA hebben we wel het verzoek om in het vervolg wel graag een aanvraag voor een investeringskrediet tegemoet te zien. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Mijnheer Braam. De heer Braam: Ja, voorzitter. Heel kort. Ik heb het in het forum al even aangekaart dat het gelukkig het hele gebied inmiddels zo’n 20 jaar Rijswijks is, dat ervoor de gemeente Den Haag eigenaar is geweest van een groot gedeelte van dit gebied. Ook Beter voor Rijswijk is erg gelukkig dat het ook nu in Rijswijkse handen is, en dat er na de kleine bewegingen die de heer Van Putten overigens wel heeft kunnen doen - het doorkijkgroen noemde hij dat volgens mij uit die tijd - dat er nu stappen kunnen worden gemaakt om dit gebied succesvol te verbeteren. En Beter voor Rijswijk kan zich daar prima in vinden. De voorzitter: Verder geen woordvoeringen? Dan gaat het woord naar het college. Wethouder Van der Laar.

De heer Van der Laar: Voorzitter, dank u wel. En dank u wel voor al uw opmerkingen en vragen. Ik zal gewoon de partijen afgaan. Wij. juweel Rijswijk een mooi beeld en verbindt heel terecht de faciliteiten die horen bij de woningbouw wat anderen ook hebben gedaan. Fijn dat u dat ook bij de Landgoederenzone in dat licht ziet. PvdA ziet dat ook. Een mooie kwalitatieve impuls. U heeft het vooral ook over het cultuurhistorisch erfgoed. En wat heel erg belangrijk is net zoals de natuurwaarde waar GroenLinks het daarna over heeft. U heeft een warm pleidooi net als alle anderen voor de tweede fase. Ik steun dat van harte, maar dan denk ik ook aan wat de heer Van der Meij zegt van Gemeentebelangen. We moeten ook kijken naar de capaciteiten en de fasering daarvan, en ik stel voor dat we eerst heel goed uitvoeren wat we vanavond mogelijk besluiten, en dat we na een volgende collegeperiode met een goed overdrachtsdossier kijken hoe we invulling gaan geven aan die fase 2. En daar moeten inderdaad ook de cultuurhistorische elementen die in die fase 2 zone liggen uiteraard bij betrokken worden.

Overigens is De Voorde een zelfstandige ontwikkeling, om het zo te noemen, waarbij we met een partij aan het overleggen zijn om dat te exploiteren en op te knappen, want u ziet regelmatig op social media op terugkomen dat daar in Rijswijk we ook heel veel belang aan hechten om dat wat toch elk jaar lang er slecht bijstaat snel mooi te laten maken, en mogelijk dat ik u binnenkort daar iets over kan berichten. De VVD. U bent ook blij dat er iets mooi gebeurt met het gebied. Okkenburg, hebben we het vaker over gehad. Dan moet er nog wat meer geld bij als we dat niveau willen behalen, maar we zijn al vrij ambitieus denk ik eigenlijk in dit te realiseren. De onderhoudskosten daarentegen vallen, je ziet dat in de memo, relatief mee. Er wordt nu geschat afhankelijk van de participatie natuurlijk ook voor de prachtplekken rond de € 22.000, dat zijn stelposten. In eerste instantie zoeken wij dat binnen de begroting. En ik ben het met u allen zeer eens dat we daar bij iedere investering aan de voorkant dat moeten betrekken wat onderhoudskosten worden. GroenLinks, uw amendement, natuurwaarde. U heeft het geloof ik niet over het amendement gehad, maar ik kan er wel alvast op reageren, want u heeft het … Mevrouw Alberts: Voorzitter, ter interruptie. Even voor de duidelijkheid van de wethouder.

Ik heb het wel degelijk over het amendement gehad, en ook al had ik er niet over gehad had ik het van tevoren al ingediend,

Pagina 41 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ want zo werkt het hier. 32 uur van tevoren moet dat ingediend zijn, dus het amendement is zowel van tevoren ingediend als besproken. De heer Van der Laar: Exact, dus dan zal ik daar nu ook op reageren. En u pleit voor het behoud van de natuurwaarde. Dat suggereert misschien zelf wel dat het minder zal worden, maar dat is juist het tegenovergestelde. Het zou de natuurwaarde in het gebied moeten versterkt worden, dus als u dat gewaarborgd wilt zien, van die natuurwaarden mogen niet omlaag, dan beveel ik dat amendement van harte aan, maar wat mij betreft wordt de natuurwaarde beter. D66. U zegt ook: een eerste stap, we zien graag een doorkijk naar een tweede stap, maar laten we nu beginnen met de uitvoering van deze eerste stap. En u pleit voor innovatie. Dat kunnen we ook betrekken bij de participatie, dus dat vind ik een heel mooi thema. Wellicht dat u mee kunt doen aan de participatie, dus dat u daar zelf ook invulling aan kunt geven. Het Rijswijks Belang. Heel hartelijk dank dat u de toelichting die gisteren is gestuurd zo serieus in overweging heeft genomen en dank voor de steun voor uw plan.

Nogmaals een goed onderhoudsplan hoort bij investeringen, dus dat knoop ik ook in de oren voor nog andere plannen die aan de gaan komen in de korte periode die min of meer nog rest in deze periode. De Gemeentebelangen, een flinke impuls. Ook u aan de woonopgave Augmented Reality. Ik ga gelijk naar uw drie punten. Dat zou inderdaad mooi zijn als we dat los van dit voorstel kijken binnen de bredere context van de Vrede van Rijswijk volgend jaar 325 jaar. Er zijn meerdere partijen die daar en zowel in deze raad als een inzameling die heel graag aandacht geven aan die 325 jaar. Ik denk dat we ook daar innovatie moeten doorvoeren, dus laten we daar samen naar gaan kijken hoe we dat kunnen realiseren en hoe we dat kunnen financieren. U maakt een opmerking over de ambtelijke capaciteit. Nou, daar heeft u een heel terecht punt. We kijken, het college, daar ook regelmatig naar. We hebben het er vanochtend vrij uitgebreid over gehad eigenlijk met alle gebiedsontwikkelingen die op ons afkomen en hoe zijn wij daartoe geëquipeerd als organisatie. En daar komen we zeker op een later moment op terug. De heer Lugthart vanuit Personeel en Organisatie, maar ik zag ook, u maakte een opmerking over impactanalyse en transparant begroten. Ik zag de heer Keus meeschrijven. Ik denk dat dat zeker een punt is wat u nu geagendeerd heeft waar we ook op terugkomen. En u pleit voor De Opperd.

Ja, dat is eigenlijk net zo’n ding als je het hebt over capaciteit. We hebben al heel veel besluiten genomen over gebiedsontwikkelingen en dan is de vraag of wij dan nu ook met De Opperd … Maar u pleit daarvoor om dat in een volgende periode mee te nemen. Dat is dan bij deze geagendeerd voor iedereen voor de volgende periode. Het CDA. U vraagt: kunnen we in december geïnformeerd worden over de stand van zaken. Anderen hebben ook gevraagd over het participatieplan. En dat kan ik u toezeggen dat we dat doen in december. En BvR, hartelijk dank voor de steun voor dit mooi cultuurhistorische impuls. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Goed. Is er behoefte aan een tweede termijn vanuit de raad? Ik zie alleen mevrouw Van Nunen. Is dat de enige? En mevrouw Alberts. Goed. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter. Dank wethouder voor de beantwoording. Kijk, ik begrijp ook wel dat hier De Voorde niet in het voorstel staat. Maar het ging er mij om, en ik hoopte dat u dat had begrepen - misschien ook wel hoor - dat een goede omgevingsstructuur gewoon helpt bij de totale beoordeling van dat gebied, waaronder de cultuurhistorische waarde in dat gebied. Het is niet of-of-en, maar het is en-en. Het is ook niet of-en. Ja-ja. Precies.

Dus met andere woorden, de totale blik van het gebied is belangrijk en daarmee is natuurlijk opknappen en het herinrichten van de tweede fase ook zeer belangrijk voor cultuurhistorische elementen in dat gebied, en natuurlijk voor de natuur als zodanig. En waarom ik zo hamer op die tweede fase Pagina 42 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ is ook omdat ik regelmatig ook mensen hoor zeggen over De Beatrixlaan, telt Rijswijk blijkbaar iets minder mee. En dat is natuurlijk niet alleen vanwege die Landgoederenzone, maar alles is zo geconcentreerd als het gaat om – nou ja, dat hoor ik wel – op Oud Rijswijk, of op het gebied daaromheen. Het is natuurlijk niet alleen Oud Rijswijk de Landgoederenzone zoals we het nu opknappen. Maar dat zou eigenlijk daarom al heel goed zijn dat u met een – ik vroeg om een doorkijkje, en dat vond u toen veel te snel gaan in mijn woordvoering in het forum - maar ik zou dat wel willen bepleiten, blijven bepleiten dat we wel degelijk ook verder kijken juist ook omdat het een … De heer Van der Meij zegt dan: ja, niet te ambitieus, en niet te snel willen denken. Nou, misschien juist wel, want het een heeft wel degelijk ook invloed op – de tweede fase – hoe de eerste fase beoordeeld zal worden, zowel door Rijswijkers, maar ook door mensen daarbuiten. Dus graag wel een doorkijk naar de tweede fase, want daar wonen ook Rijswijkers die graag van groen genieten. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Alberts? Mevrouw Alberts: Ja, dank u wel, voorzitter. En dank ook aan de wethouder voor zijn beantwoording. Hij zei: wat mij betreft worden de natuurwaarden beter.

Nou, daar kunnen wij het alleen maar van harte mee eens zijn. Wat GroenLinks betreft is dat ook het geval, en vandaar ook het amendement, dus heel fijn om te horen. De voorzitter: Goed. Zijn er nog meer woordvoeringen? Zie ik niet. Dan is het tweede termijn beëindigd. Ziet de wethouder nog aanknopingspunten voor verdere reactie? De heer Van der Laar: Nou, ik denk dat mevrouw Van Nunen wel recht heeft om nog een reactie op uw pleidooi voor de gemeenschappelijke visie op het hele gebied, en dat er na fase 1 ook fase 2 en de inwoners daaromtrent recht hebben op die aandacht. Daar ben ik het helemaal met u eens. En dit is gebaseerd wel op één Structuurvisie, dat is een juridisch woord, maar één visie op het hele gebied. En vanuit die visie wordt wel gewerkt. En ook vanuit die visie zal ook een basis zijn voor de ontwikkeling van De Voorde en de partij die dat van plan is. Dus daar is dat deels gewaarborgd, maar anders moeten we daar nog een keertje over doorpraten hoe we daar dat doorkijkje kunnen realiseren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen rekent het antwoord goed. Goed, daarmee sluiten we de beraadslaging af. Gaan we over tot besluitvorming. a.

Amendement GroenLinks – Landgoederenzone

De voorzitter: Ik stel aan de orde het amendement van GroenLinks. Het college heeft gezegd geen bezwaar. Is er behoefte aan een stemverklaring over dit amendement? Niet. Is er behoefte stemming over het amendement? Ook niet. Dan is het unaniem aanvaard. Dank u wel. b.

Raadsvoorstel Landgoederenzone (21 046)

De voorzitter: Dan gaan we nu over tot besluitvorming over het raadsvoorstel als zodanig. Behoefte aan stemverklaringen? Ja. Mevrouw De Mooij. Mevrouw De Mooij: Dank u wel, voorzitter. Voor zover ik de beantwoording van de heer Van der Laar begreep. Hij zegt ongeveer hetzelfde als wat in de memo staat. De ambitie is binnen het budget, maar hij kan Pagina 43 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ dat niet in een voorstel verwoorden, dus dat zal dan ook de reden zijn dat wij tegen het voorstel willen stemmen, en niet op de inhoud van het plan zelf, maar om de kosten wederom. De voorzitter: Ik begrijp u verklaart dat uw fractie voor dit voorstel is? Mevrouw De Mooij: Zeker niet. De voorzitter: Of tegen. Nou, dan gaan we stemmen. Wie is tegen dit voorstel? Tegen het voorstel heeft gestemd de VVD-fractie. Drie stuks? Daarmee rekenen we dat alle anderen voor zijn, dus een meerderheid. Voorstel aangenomen. Dank u wel. 13. Raadsvoorstel Ja-Ja sticker (21 048) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 13, de Ja-Ja sticker. Ik merk in de wandelgangen dat er wat vage gedachten over zijn. Maar goed. Wie wil het woord voeren? Helemaal niemand? De griffier heeft een keurig lijstje. We beginnen met mevrouw Mauer, dan mevrouw Alberts, de heer Oelen, de heer Braam, de heer Van der Meij, de heer Weterings, mevrouw Woudstra, de heer El Majjaoui en mevrouw De Man. Dat is bijna iedereen. Goed, ik verzoek u om het bondig te houden. Mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het bondig houden. Wij spraken met veel Rijswijkers en vroegen om een mening.

Velen gaven aan dat veel folders, flyers, reclameboekjes van de deurmat direct in de papierbak verdwijnen en dat het dus echt zonde en onnodig is. Verder kwam er uit onze online poll dat de meerderheid van de deelnemers positief staan tegenover de Ja-Ja sticker, en wij vinden zelf ook de intentie om verspilling te voorkomen goed, dus deze motie kan op onze steun rekenen. Dank u wel. De voorzitter: Het amendement, denk ik? Mevrouw Mauer: Het raadsvoorstel. De voorzitter: Het raadsvoorstel. Nog veel beter. Mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts: Ja, voorzitter. Dank u wel. Wat vanavond met dit raadsvoorstel voorligt is het volgende. Alleen reclamefolders in je brievenbus ontvangen als je daar om vraagt. Het draagvlak, mevrouw Mauer verwees er al even naar, om deze verandering ook in Rijswijk door te voeren is er. Juist kleine lokale ondernemers zien het wel zitten, want voor hen is het relatief duur om reclamefolders te laten drukken en verspreiden. En de kosten voor de gemeente om het systeem met de Ja-Ja sticker in te voeren zijn laag en eenmalig, en het levert een structurele besparing op. Er zijn in de afgelopen jaren in meerdere gemeenten goede en waardevolle ervaringen opgedaan met het zogenaamde opt in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk. Daardoor zijn de kinderziektes eruit, en is het nu een goed moment om in Rijswijk te starten met de invoering.

Naar Rotterdams voorbeeld hebben we een amendement ingediend om te voorkomen dat reclamefolders zich gaan voordoen als huis-aan-huisblad. GroenLinks is blij dat dit college zijn langstlopende toezegging uitvoert. Reclamefolders belanden vaak ongelezen bij het oud papier, en soms zelf bij het restafval of op straat. Minder folders maken, verspreiden en weggooien is winst voor milieu en portemonnee van

Pagina 44 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ inwoners en ondernemers. Met de hoogste afvalstoffenheffing van Nederland is juist nu in Rijswijk het moment om ja te zeggen, en voor dit voorstel te stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Goed. De heer Oelen. De heer Oelen: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben hier het al twee keer eerder over in deze zaal gehad afgelopen forum en een hele tijd geleden eigenlijk ook al over de invoering van de Ja-Ja sticker, althans het voornemen van dit college om de Ja-Ja sticker in te voeren. En de VVD is altijd vrij duidelijk geweest in de opvatting daarover Nee-Nee tegen de Ja-Ja sticker om een aantal redenen. Allereerst omdat we echt oprecht onnodige overheidsbetutteling vinden, dat is een politieke opvatting, maar de andere reden is dat er een voorstel voorligt wat eigenlijk slecht onderbouwd is. Er worden namelijk een aantal algemeenheden geprojecteerd, vertaald naar Rijswijk, waarvan het überhaupt maar de vraag is of dat wel de situatie in Rijswijk is. En vervolgens worden er kosten uitgegeven voor iets waarvan het nog onduidelijk is of dat überhaupt een probleem gaat oplossen.

En het derde is, en anders dan wat mevrouw Alberts betoogt dat de ondernemers hier blij mee zijn, want ik heb de wethouder in het forum iets heel anders horen zeggen, namelijk dat ondernemers helemaal niet blij waren met de invoering van deze sticker, maar dat ze er begrip voor hadden. Nou, als ik thuis zegt: ja, ik begrijp je. Dan weet mijn vrouw heel goed dat ik het er niet mee eens ben, en ik denk dat dat voor heel veel mensen zo geldt. Ja, en dat is voor de VVD toch ook wel wat bezwaarlijk, omdat wij juist denken dat kleine ondernemers hierdoor worden getroffen omdat zij een marketingkanaal gaan missen wat ze wel degelijk nodig hebben omdat ze waarschijnlijk onvoldoende digitaal vaardig zijn, ook omdat de gemeente daar in de afgelopen periode niet in heeft geïnvesteerd. Dus wij zullen tegen dit voorstel stemmen. Mocht het nu zo zijn dat dit voorstel het toch gaat halen dan ligt er ook nog een amendement van GroenLinks. Dat zullen wij wel ondersteunen omdat wij met GroenLinks van mening zijn dat een huis-aanhuisblad niet mag verworden tot een advertorial of een advertentieblad, omdat de gemeentes zo’n onzinnig voorstel heeft ingevoerd.

En ik denk ook dat het feit dat dit amendement nodig is ook een bewijs is eigenlijk van het rucksichtslos opschrijven van een raadsvoorstel als deze, in plaats van dat er is gekeken naar ervaringen in andere gemeenten van hoe is dat nu eigenlijk gebeurd, is er gewoon maar gezegd: nou ja, 10%, we doen iets over de duim weg. Dus om die reden zullen we wel voor het amendement, maar dus wel in algemene zin tegen het voorstel. Dank u, voorzitter. De voorzitter: De heer Braam. De heer Paredes Sanchez: Nou, mag ik Ed, of Dennis? Ja, ik doe het. Nou, dank u wel, voorzitter. Carlos heeft het woord bij deze. Ja-Ja sticker. Ik zeg: als je helemaal geen sticker op je dus hebt zitten, wat zegt dat dan? Dat daar Ja-Ja alles naar binnen mag, dus we zijn een beetje bezig met betutteling. En een heleboel dingen zijn al gezegd. Ik kan me ook aansluiten bij wat de VVD heeft gezegd. Wij zullen niet voor dit raadsvoorstel stemmen. De voorzitter: Mijnheer Paredes Sanchez voerde het woord namens de fractie BvR. Heel goed. Dan gaan we naar mijnheer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Gemeentebelangen Rijswijk zal niet instemmen met het raadsvoorstel wat nu ligt. Wij zien het niet zitten dat wij als overheid gaan bepalen wat mensen wel of niet aan Pagina 45 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ stickers op hun brievenbus moeten plaatsen. Wij denken dat onze inwoners zich van voldoende verantwoordelijkheid bewust zijn om wel of niet bewust reclamefolders te ontvangen, daartoe zelf maatregelen voor nemen. We willen daar ook geen € 15.000 uit het Groeifonds voor besteden. Voor dit soort activiteiten zien wij dus het Groeifonds niet als investeringsvehikel om dit mogelijk te maken. Het amendement van GroenLinks laat ook eigenlijk zien dat gemeenten die inmiddels in de praktijk hier ervaring mee hebben dat het toch niet werkt zoals het beoogd is. Ik roep liever ondernemers op om innovatief te zijn. Maak gebruik van de digitale weg om reclame te maken. Daarmee wordt ook papier bespaart, en als ontvanger van die digitale reclame zou je ook digitale maatregelen kunnen nemen op het moment dat je die reclame niet zou kunnen ontvangen. Ik denk dus al met al dat het probleem van het vermeend ongeadresseerd papier verspreiden in grote hoeveelheden, en dat het niet efficiënt zou zijn, zich op termijn vanzelf oplost op het moment dat ondernemers hun maatschappelijke verantwoordelijkheid in deze ook nemen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, dank.

Ook al in het forum aangegeven dat wij begrijpen de gedachtegang om minder papieren te geven, minder folders. Alleen zijn wij van mening dat het niet goed werkt met een Ja-Ja sticker. We hebben in het forum aangegeven: ga naar de bron toe, ga kijken hoeveel mensen nog behoefte hebben aan reclames. We hebben 26.470 huishoudens, 27.219 woningen. We hebben heel veel informatie al over de woningen en over het aantal mensen, dus ga eens goed informeren wat er nodig is en kan je ze bij de bron dus minder drukwerk laten drukken, want als dat gedrukt is dan is het kwaad al geschied. Gaat het toch wel al naar de papierhoop of en gaat het toch al op een stapel, dus dan is het al gedrukt. Bijvoorbeeld Groot Rijswijk heeft een oplage van 26.000. Nou, het lijkt me sterk al die 26.000 huishoudens die Grote Rijswijk ontvangen ook met een Nee-Nee sticker. Dus beter onderzoek verrichten, en dan willen wij verder kijken hoe we hiermee omgaan. Een van de grootste redenen waarom wij tegen het voorstel zullen stemmen is het advies van de VNG. Die heeft duidelijk op de website staan wanneer het huidige systeem effectief is zal een nieuw systeem minder resultaat geven. Immers, nu er een substantieel aantal inwoners al bewust heeft gekozen voor helemaal geen ongeadresseerd drukwerk of enkel een huis-aan-huisblad zal een nieuwe Ja-Ja sticker hierin geen verandering brengen.

Dat zegt het VNG, dus wij kunnen niet achter het punt staan. Dus wij zullen tegenstemmen. En als laatste, voorzitter, wil ik nog even toch een punt maken. Ik heb ook nog even het persbericht van het college teruggekeken. De heer Van der Laar heeft bij Groot Rijswijk voor de camera gestaan: dit besluit is genomen. Nou, ik zal u vertellen: de raad maakt hier een besluit, en niet het college. Dus er kan een correctie komen vanavond ga ik ervanuit bij Rijswijk.tv. Niet meer voor de beurt praten. De raad is het hoofdorgaan en niet u. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Het aandeel papier en het restafval is hoog, het is al genoemd. Het is een van de redenen dat de Rijswijker zoveel kilo restafval heeft en de afvalstoffenheffing hoog is. Het verminderen van afval en het verlagen van de kosten vindt D66 Rijswijk van belang, in elk geval om iets te proberen. Daar hoort verandering van wat we kennen en ons gedrag proberen we een nieuwe aanpak bij. Het kenbaar maken wie wel reclame wil keert het huidige systeem om. Het kost niet veel. Het is wel een aanpassing. Naast voor inwoners ook voor ondernemers. Er is steeds meer vraag naar digitale reclame en informatie. Het goed Pagina 46 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ gebruiken daarvan kost energie en tijd, en het is niet voor iedereen een oplossing. Naast digitaal blijft met de Ja-Ja sticker het rondbrengen van papierenreclame ook mogelijk. Met de toegezegde aandacht vanuit de gemeente voor de wijziging voor ondernemers zijn wij tevreden. D66 Rijswijk staat daarmee achter de voorgestelde maatregel om in ieder geval iets te proberen, en de geldverslindende papierenstapels in de restcontainer te verkleinen. De voorzitter: Goed. Dan gaan wij naar mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, het is inderdaad een sympathiek voorstel. Of het inderdaad kan leiden tot minder papier, dus minder verspilling, onnodig verbranden van papier, dat zal moeten blijken na de invoering. Maar we geven toch het voordeel van de twijfel. We stemmen voor dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw De Man. Mevrouw De Man: Ja, dank u wel, voorzitter. Allereerst: potverdorie Mark, mijn laatste punt heb je mooi voor me weggekaapt. Ik ben het namelijk helemaal met je eens. Het voor je beurt praten in de media van het college daar was ik ook zeer ontevreden over. Goed dat het al is aangekaart. Bij deze ook van mijn kant. Ja, verder. Ja-Ja sticker.

Nou, de argumenten die ik hier vooral hoor zijn: ja, het is goed om alleen reclame te ontvangen als u daarom vraagt, en men wil verspilling van het papier en onnodig veel drukwerk van bedrijven tegengaan. En dat is allemaal leuk, dat is een goed idee, maar volgens mij hebben wij daar gewoon al twee werkende tools voor en hebben we die ook al heel lang, een Nee-Nee sticker en een Nee-Ja sticker. De mensen die hier geen gebruik van maken ontvangen van alles, en wens je daar verandering in te brengen dan plak je dus één van die bestaande stickers op je brievenbus. Dat zijn twee prima opties, en het werk. En als men niet weet dat ze daar wat aan kunnen doen dan kunnen we daar als buren, als vrienden en zelfs als gemeente hen daarop wijzen. Waarom nu € 15.000 uittrekken voor een nieuwe sticker, absoluut niet. Onafhankelijk Rijswijk vindt dat onnodig, en het is zo zonde van het geld. En zoals de VVD ook al zei: onnodige overheidsbetutteling. Want mensen zoals ik zonder sticker op de brievenbus, simpelweg omdat ik niet zo’n lelijke sticker op mijn brievenbus wil hebben, ontvangen ook gewoon graag die bladen. En nu wordt er eigenlijk van uit de gemeente gezegd: ja, maar als je nog blaadjes wil ontvangen zoals je nu doet dan moet je een sticker plakken. Dat is raar, vind ik.

En we worden volgens mij al vaak genoeg in wegen gedwongen waar we helemaal niet heen willen gaan, en daar zijn wij als Onafhankelijk Rijswijk op tegen. Lijkt me helder. Ik ga tegen stemmen. Dat was mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Zie ik niet. Dan gaat het woord naar het college. De wethouder van dienst, de heer Van der Laar. De heer Van der Laar: Voorzitter, dank u wel. Ik zal de vragen afgaan. Wij. heel interessant en leuk ook eigenlijk dat jullie zo’n peiling hebben gedaan. En in ieder geval … De vraag is dan altijd hoe representatief is dat dan? Maar daar zal wel een enthousiaste reacties op zijn gekomen dat 75% daar - ik zag ook discussies – denkt: dat is een goed idee, want dan kunnen we verspilling voorkomen. En dat is iets waar we in Rijswijk heel graag willen doen omdat we zulke hoge kosten hebben omdat we zoveel afval produceren, en alle kleine beetjes helpen. Dat is eigenlijk het pragmatische argument, want we zien in andere steden dat dat werkt. Er Pagina 47 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ zijn niet zo heel veel steden, maar we hebben die dat doen. Dit jaar worden in een aantal steden het systeem ingevoerd, maar in steden waar het wel het geval is zie je toch een effect. En ofschoon je dat van tevoren misschien helemaal niet kunnen inschatten wat het effect is denk ik dat wij in Rijswijk blij moeten zijn met ieder effect wat ertoe leidt dat afval minder wordt. GroenLinks noemt de argumenten heel duidelijk op. Het levert een structurele besparing op. De VVD heeft het over onnodige overheidsbetutteling. Dat hele idee van de Ja-Ja sticker is juist dat je met rust wordt gelaten, en je keert bewijslast om. Je moet dus niet iets doen omdat je iets niet wil, maar omdat je wel reclamefolders wil ontvangen. Dat geef je dan aan met een Ja-Ja sticker. Dus eigenlijk zorg je ervoor met dit systeem dat je niet wordt lastiggevallen. De ondernemers, en de heer Van der Meij zegt dat heel terecht, er zijn in de toekomst maar nu ook al heel veel manieren waarop je digitale reclame kunt maken via … Ik zag in Groot Rijswijk een advertentie, nota bene in de Groot Rijswijk zou ik willen zeggen, voor reclamefolders.nl waar je kunt abonneren op digitale lokale reclamefolders.

Er zijn apps waar je je kunt abonneren om de reclamefolders fysiek nog in de bus te krijgen. Dus er zijn inderdaad allerlei manieren. Het zou mooi zijn als die inderdaad door worden gevoerd, maar ik begrijp de afweging. Dus die alternatieven zijn er, en dat staat de invoering van het systeem ook niet in de weg. BvR vraagt: wat gebeurt er nu als je helemaal geen sticker op de deur hebt in dit nieuwe systeem? Nou, dan word je dus met rust gelaten. Dat is dus het hele prettige eigenlijk eraan, want anders zit je bij wijze van spreken rustig op de bank en dan komt iemand langs die de hele brievenbus volgooit met reclamefolders met producten waar je niet op zit te wachten waar je ook nog voor naar de papierbak moet lopen. Ja, dat is het idee wat hier achter deze sticker zit, achter het systeem, natuurlijk. De voorzitter: Een momentje. Een interruptie van de heer Paredes Sanches. De heer Paredes Sanchez: Ja, dank u wel, mijnheer de burgemeester. Waar komt u met al die data vandaan? Het lijkt een beetje uit de lucht gegrepen allemaal. Wij denken, wij vinden. Onze achterban die hebben wij netjes geconsulteerd hierover, en die zijn niet benaderd door niemand, en die willen die sticker helemaal niet.

Dus is dat ook een onderzoek van onze achterban die zegt: die sticker willen we niet, dus dat is ons onderzoek geweest, we hebben tien mensen gevraagd? Waar komt dat allemaal vandaan? Ik vraag me af. De heer Van der Laar: Nou, ik heb het niet over een onderzoek gehad. We hebben ook geen onderzoek gedaan, daar heb ik het ook helemaal niet over. In de eerdere beantwoording had ik het over een onderzoek wat een lokale politieke partij heeft uitgevoerd. Maar ik had het over het principe van het systeem waar je de bewijslast omdraait. Maar goed, daar hebben we denk ik voldoende over gewisseld. Dat is geen data, maar dat is het principe van het systeem. Rijswijks Belang, ga naar de bron toe. Ik dacht even dat u een heel warm pleidooi voor bronscheiding ging houden, maar u bedoelde iets anders. U vraagt: als de vragen er niet is, dat is het hele idee ervan, dan wordt die folder niet gemaakt. U zegt: die folder is toch al gemaakt, dus die moet ergens heen. Maar als heel veel mensen aangegeven hebben dat ze die folder niet willen of in dit systeem dan is die vraag er niet, worden die folders ook niet gemaakt, hoeven die vrachtwagens niet de rijden, wordt het papieren in de drukkerij niet gemaakt, en bespaar je dus niet alleen heel veel papier, maar op CO2 en energiekosten et cetera. Ik zie een interruptie. De voorzitter: Een interruptie. Mijnheer Weterings.

Pagina 48 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ De heer Weterings: Voorzitter, en hoe kom je daar dan achter om te weten hoeveel er gedrukt moet worden? Dat hoor je toch wel goed te onderzoeken? Want nu hetzelfde met die Nee-Nee komt die folder niet in de bus, maar het wordt wel gedrukt. Kan je beter goed onderzoeken: is er behoefte? 26.000, 24.000, 22.000. Ga het onderzoeken, en dan pas kun je goed voor de dag komen: jongens, nu hebben we onderzoek verricht, van de 26.000 huishoudens willen 20.000 willen er wel een folder, en 4.000 niet. Maar er is geen onderzoek verricht. Dus het is nattevingerwerk uit Amsterdam en uit Utrecht. Nee, sorry. De heer Van der Laar: Ja, om te onderzoeken hoeveel reclamefolders nodig zijn dat is aan de commerciële partijen die reclamefolders willen maken natuurlijk en verspreiden. Wij hebben het vanavond over het systeem, en of je nu wel of niet ongevraagd een reclamefolder in de bus krijgt, en of we verspilling willen voorkomen. De heer Weterings: Voorzitter, ter interruptie. Er is een systeem, en die werkt prima. De VNG zegt: met een werkend systeem heeft een Ja-Ja sticker geen effect. Hoe zullen we het dan doen? Heeft u al met de VNG gesproken? Dank u. De heer Van der Laar: Voorzitter, ik hoor wat de heer Weterings zegt.

We hebben inderdaad nu een Nee-Nee systeem, maar we pleiten ervoor om dat systeem om te draaien naar de Ja-Ja sticker waarbij toch een besparing wordt verwacht. En dit voorstel is er helemaal opgericht om alle kleine beetjes helpen om te zorgen dat verspilling wordt voorkomen, en dat zou mogelijk wel eens veel meer kunnen zijn dan een beetje. OR heeft verschillende argumenten genoemd ook, en u bracht zelf nog een heel aardig argument aan ten aanzien van de lelijke sticker. De voorzitter: Mijnheer Van der Laar, één momentje. Er is nog een interruptie van de heer Paredes Sanchez. De heer Paredes Sanchez: Ja, maar als je de verspilling tegen wilt gaan dan heb je toch de Nee-Nee sticker? Want dan komt er toch niks in je bus, of zie ik dat nu verkeerd? Is dat een hele omgekeerde wereld. Dat werkt nu toch? Waarom zouden we een Ja-Ja sticker in gaan voeren als die Nee-Nee sticker er al is, en als je helemaal geen sticker hebt dan krijg je alles in je bus. Wat is het probleem? Waarom zitten we zo moeilijk te doen met een Ja-Ja sticker dat allemaal geld gaat kosten? Ik begrijp het niet. De heer Van der Laar: We hebben het systeem van Nee-Nee sticker, maar het is niet zo dat iedereen die geen reclamefolders willen ontvangen een Nee-Nee sticker heeft.

En we verwachten van de invoering van de Ja-Ja sticker een effect op de besparing van… De heer Paredes Sanchez: Ja, maar het is toch aan de burgers zelf om te kiezen of ze een sticker op die voordeur willen hebben of niet. Dat gaan wij toch niet voor hun bepalen? Ik ben er nu wel een beetje kwaad aan het worden, want dat vind ik zulke kolder. Nee-Nee geen, Nee-Ja dit wel, dat niet. Geen sticker, volgooien dat ding. De voorzitter: Goed zo. Loud and clear. Mevrouw De Man, wou u aanvullen?

Pagina 49 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ Mevrouw De Man: Ja, alstublieft, voorzitter. De heer Van der Laar geeft aan de mensen die plakken nu geen Nee-Nee sticker. Oké, dat klopt, dus willen ze folders ontvangen. Want anders dan plakken ze wel een NeeNee sticker. Wat geeft u dan het idee dat ze, als ze nu geen Nee-Nee sticker op de bus plakken, dat ze dan ineens wel een Ja-Ja sticker op de bus gaan plakken? Als mensen daar niet over nadenken dat maakt ze niet uit. Laat ze dan vooral met rust, en hou op met die betuttelingen, met het willen teugen. De voorzitter: Goed. Dames en heren. We gaan even terug naar de strakke orde. De wethouder vervolgt z’n betoog en rond de termijn af. De heer Van der Laar: Ja, kijk dit is een verschil. Een verschil van inzicht wilde ik zeggen, maar u zegt heel terecht het is niet aan ons te bepalen of je een lelijke sticker, in de woorden van OR, op je deur moet plakken, maar in het Nee-Nee stickersysteem dwingen we wel mensen een sticker op hun deur te plakken voor iets wat ze niet willen. Dus daar worden ze … Precies hoe ik het zeg. Dus je hoeft niks, je krijgt wel papier in je bus, maar daar zit je eigenlijk helemaal niet op te wachten.

Nou, daar is het Ja-Ja systeem biedt daar bescherming toe zodat je niet gedwongen bent om een lelijke Nee-Nee sticker … Maar wil je wél folders ontvangen kan je daar heel makkelijk een Ja-Ja sticker. Want dan kunnen we papier besparen, CO2 besparen, energie besparen en hopelijk ook kosten besparen. Dat is het einde van mijn termijn. Ik denk dat ik dan alles heb gezegd, voorzitter. De voorzitter: Ja, ik heb het gevoel dat we een beetje in herhaling vallen, dus nog één opmerking van mevrouw De Man, en eentje van mijnheer Weterings en dan sluiten we het af. Mevrouw De Man: Als ik het dan goed begrijp dan gaan we een Ja-Ja sticker invoeren, en dan moeten de mensen die nu een Nee-Nee sticker hebben het of alsnog laten zitten, dus die zitten nog steeds opgescheept met een lelijke deur of ze moeten een beetje moeite doen om die sticker er af te halen met stickerverwijderaar, et cetera. En dat kost ons € 15.000. Jongens, kom op. De voorzitter: De heer Weterings nog, één korte opmerking. De heer Weterings: Voorzitter, hoe hoog schat de wethouder de VNG in? Dank u wel. De voorzitter: De wethouder maakt zijn termijn af. De heer Van de Laar: Hij is klaar. De voorzitter: U hebt alles al gezegd. Heel goed. Nou. Ja, zullen we over naar beraadslagingen, alles voldoende uitgespit en doorgespit? Goed zo. Dan gaan we over naar besluitvorming. Ik stel aan de orde het amendement van GroenLinks.

Zijn er stemverklaringen bij te geven? Nee, volgens mij was u duidelijk. De voorzitter: Dan gaan we over tot stemming over dit amendement. De stemming is nu opengesteld. De heer Massaar: 12 voor, 17 tegen.

Pagina 50 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ De voorzitter: Dat is minder, daarmee is het amendement verworpen. Dan gaan we nu over tot besluitvorming over het raadsvoorstel ongewijzigd. Zijn er stemverklaringen bij af te geven? Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler-Böhm: Ja, dank u wel voorzitter. Ja de nee-nee sticker die werkt echt prima. Het is beleid dat totaal niet gebaseerd is op data, aantallen of effecten wat het sorteert. Daarom zal ik ook tegen stemmen. Het is wat mij betreft symboolpolitiek. De voorzitter: Goed. Nog anderen met stemverklaringen? Zie ik niet. Dan gaan we over tot stemming. De loketten zijn geopend. De heer Massaar: Eén stem nog. De voorzitter: Betekent dat het voorstel is afgewezen. Goed. Dat kan gebeuren. Ja. 14. Raadsvoorstel Grofvuil De voorzitter: Dan gaan we door met het volgende agendapunt. Raadsvoorstel Grofvuil. De heer griffier, zijn er aanmeldingen voor woordvoering? Ja mevrouw Mauer, meneer El Majjaoui, meneer Sleddering, meneer Wit, mevrouw Van der Meij, meneer Van der Meij, Veerman, Weterings, Van Nunen, de Man. Het bekende usual suspects. De griffier maant mij om het een beetje strak voor te zitten, want ik denk dat we een heel end komen als we deze een beetje vlot erdoor doen. Mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer: Dank u wel voorzitter.

WIJ vindt dat iedereen zijn afval kwijt moet kunnen. En of dat nou in een groene kliko voor de deur moet of dat er een ondergrondse container in de straat staat, we zijn samen verantwoordelijk om Rijswijk netjes te houden. Wij zijn wel sceptisch over het raadsvoorstel, omdat wij onze bedenkingen hebben of dit niet een tegenovergesteld effect heeft. De illegale bij plaatsing waar zowel bewonersverenigingen als, van Rijswijk, als woningcorporaties zoals Vidomes voor waarschuwt wordt afgedaan als een probleem van korte duur. We vroegen in het forum waarop deze uitspraak gebaseerd is, en we kregen het antwoord als dat het in andere steden ook zo was. Wij zijn er niet van overtuigd dat dit argument opgaat. Wij vinden dat de wethouder niet alleen moet monitoren op illegale bijplaatsing, maar actief moet inzetten op preventie van illegale bijplaatsing en handhaven waar de regels worden overtreden. Kunt u dit toezeggen? Dit was onze eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Goed. De heer El Majjaoui. De heer Majjaoui: Ja dank u wel voorzitter. Graag maak ik nog twee opmerkingen bij dit voorstel. De stijging van de afvalstoffenheffing voor de inwoners van Rijswijk is in 2021 inderdaad zeer fors. Dit gelet op de aanzienlijk toegenomen kosten van afvalinzameling en de verwerking daarvan.

Hierdoor zullen er maatregelen benodigd zijn, soms ook onorthodoxe maatregelen, ook gezien de eerdere discussies in deze raad en de opdracht die door de raad aan het college is gegeven. Daarom kunnen we ook meegaan met dit voorstel. Echter, het voorstel heeft als onwenselijk gevolg dat de kosten voor de inwoners te hoog worden ervaren, en wellicht een averechts effect zouden kunnen hebben. Daarom dien ik namens een aantal verschillende partijen een amendement in om het voorgestelde tarief voor het ophalen van grofvuil te verlagen naar €

Pagina 51 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ 12,50. Met andere woorden, halveren van het voorgesteld tarief. Voorzitter, ook zijn we blij te lezen dat één jaar na de invoering van het betaald ophalen van grofvuil een evaluatie plaats gaat vinden. Dus ons dringend verzoek hierbij dan ook om te onderzoeken of er geen wildgroei is ontstaan van afvaldumpingen, dan wel op illegale wijze afval ter inzameling aanbieden. En niet onbelangrijk, de dienstverlening van Avalex door te laten lichten. Dit voor wat betreft betaald ophalen van grofvuil. We zouden graag de uitkomst hiervan te zijner tijd via de raad willen ontvangen. Ik hoop dat de wethouder dit aan mijn fractie kan toezeggen vanavond. Tot zover mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: De heer Sleddering. De heer Sleddering: Ja dank u voorzitter. Gelet op de tijd een korte herhaling van zetten. De VVD is absoluut tegen dit voorstel. Er is geen enkele garantie dat dit niet leidt tot ongebruikelijke en ongewenste bijstortingen. Ik ben ervan overtuigd dat het gaat gebeuren. Vervolgens is er geen enkele toezegging dat de handhaver hier speciaal op gaat controleren. U komt niet verder dan een beetje monitoren. Dan is het kwaad al geschiedt. Het kalf en de put. De koe en de sloot. Grofvuil bij de straat.

Dus, het is niks en daarom stemmen we tegen. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit: Ja dank u voorzitter. Ik zal het ook kort houden. Wij hebben in het forum gevraagd om aanvulling op het raadsvoorstel. Daar is de wethouder mee gekomen. De, in ieder geval om minima tegemoet te komen gezien ja de toch wel aanzienlijke kosten die eraan kunnen hangen. Ik ben wel heel benieuwd, bij het amendement wat nu is ingediend, wat de wethouder daarover gaat zeggen aangaande eventuele kostendekking daarvan. Het bedrag wordt dermate klein dat je je moet afvragen of je het überhaupt nog gaat invoeren als je dit gaat doen. Dus ik ben heel benieuwd wat de wethouder daarover te zeggen heeft. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Ja het college heeft uitvoering gegeven met het raadsvoorstel wat nu ligt op basis van een motie die een meerderheid van de raad kende ten tijde van de behandeling van de begroting. Wij hebben in Rijswijk te maken met een, ja een stijging van de afvalstoffenheffing. En dat heeft een aantal partijen, waaronder Gemeentebelangen Rijswijk, doen voorstellen om de motie in te dienen om grofvuil tegen betaling op te gaan halen. Uiteraard blijft de basisregel, en ik vraag ook het college om dat goed te blijven communiceren, dat het voor onze inwoners steeds mogelijk is om gratis het grofvuil bij Avalex aan te bieden.

En dat moet ook de hoofdboodschap zijn. Dat wij er niet voor zijn om het grofvuil tegen betaling op te halen, maar dat we er wel voor zijn om het gratis bij Avalex te brengen. En dat zal gestimuleerd en ook gemotiveerd moeten blijven worden bij onze inwoners. Gezien de afvalstoffenontwikkeling, kostenontwikkeling, zien wij ook ons genoodzaakt dat wij dus nu moeten gaan instemmen met het grofvuil ophalen tegen betaling. We kunnen ons vinden in, ja in het amendement wat het CDA heeft opgesteld en waar wij aan meegetekend hebben om het tarief enigszins te, ja te verlagen naar de € 12,50. We hechten veel waarde aan het evalueren na een jaar. Dat dus, daar hoort ook bij hoe de kosten en respectievelijk hoe de kosten zich ontwikkelen. Dus dat zal ook kunnen leiden tot het opnieuw ter discussie stellen van het tarief, de hoogte van het tarief ten aanzien van het ophalen van het grofvuil. Aandacht voor handhaving. U heeft dat in Pagina 52 van 65

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 14 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________ het forum ook al wat enige woorden over gezegd. Ik denk dat het goed is dat u dat ook eventjes stipuleert nu in de raadsbehandeling. Ja en benadruk het gratis brengen bij Avalex als leidmotief ten aanzien van het grofvuil. Dank u wel. De voorzitter: De heer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel voorzitter. Na enige discussie in het forum waren wij gevoelig voor de discussie over de betaalbaarheid voor de burgers. De burgers maken van de kosten is natuurlijk één ding. Andere kant dat ze het lastig vinden om hun groot vuil kwijt te raken is een ander ding. Aanvulling binnen dit amendement kunnen we dan ook steunen. Betere haalbaarheid, daar staan wij ook voor. Nog wel een vraag over een aantal punten die er over de alternatieve manier is die genoemd worden om het grofvuil te laten ophalen. Zelf brengen is natuurlijk één van die opties, maar er zijn nog een aantal andere opties genoemd. Misschien goed dat, om dat ook onder de aandacht te brengen van de burgers. En ik wil de wethouder vragen of hij daar ook een aanzet toe wil zetten naar Avalex om te kijken hoe we daar ook een stukje publiciteit over kunnen geven. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, ik zal het kort houden.