Niet-vastgesteld verslag Raadsvergadering 12 10 2021.pdf

In samenhang ook met de belangen die er gewoon spelen ook in het gebied. En het is mijn inzet geweest vanaf het allereerste begin om die belangen om daar gewoon als gemeente ook transparant over te zijn. Daar niet omheen te gaan draaien. En dat is zowel wat ik hier in de raad ook altijd transparant over ben geweest. Maar ook in het participatieproces. En het klopt, dat schuurt inderdaad ook met verwachtingen van mensen die meedoen die het niet eens zijn met die kaders. En dat is een hele lastige dan. Want de kaders zijn hier democratisch in dit huis tot stand gekomen. En binnen die kaders dient het college ook te opereren. En daar ben ik vanaf het allereerste begin dus ook transparant over geweest. En gelukkig is er binnen participatie waar breed ook deel aan is genomen ook heel constructief binnen die kaders ook meegedacht. En ik durf echt stelling ook daarin te zijn dat die participatie ook een hoop goeds heeft opgeleverd. En ook echt wat ook de bedoeling was van heel het proces om niet een verplicht vinkje te kunnen zetten aan het eind van de rit. Maar om ook echt het plan te verrijken met inzichten vanuit de omgeving van mensen die het gebied natuurlijk hartstikke goed kennen maar ook vanuit maatschappelijke organisaties, vanuit andere hoeken, vanuit kennisinstellingen, om het plan ook echt daadwerkelijk te verrijken. En dat is het proces waarmee we in zitten.

En heeft geleid dus waar we het vandaag over hebben tot een voorstel voor de hoofdplanstructuur. En ja zo mooi verbeeld en daar ben ik ook zeer trots op, op het schetsboek in potlood. Voorzitter, ik heb laat ik ook gewoon even tot de kern komen. Want we hebben gedurende het proces het heeft inderdaad lang geduurd dat ben ik ook met uw raad en sommigen van uw raad ben ik het daar ook mee eens. Maar ik ben ervan overtuigd dat u die tijd moet zien als een investering in het proces. En uiteindelijk ook in de kwaliteit dus van de besluitvorming. En tijdens het proces zijn ook goede ideeën ingebracht, zowel vanuit de participatie als vanuit de raad. Zo is er opgeroepen bijvoorbeeld om onderzoek te doen naar de huidige natuurwaarde in het gebied maar ook vooral naar de potentie. Dus meer toekomstgericht. En dat heeft geresulteerd in het TAUW-rapport wat ook bij de stukken zit met

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

hele goede en ik denk hele waardevolle aanknopingspunten die mee kunnen worden genomen. Die nu een plek krijgen in de hoofdplanstructuur. Maar ook daadwerkelijk tot uitvoering moeten gaan komen en ook daadwerkelijk een plek moeten gaan krijgen in het vervolgproces en de uitwerken dus van het besluit wat u vanavond heeft voorgelegd. Dat geldt ook voor de behoefte om niet alleen dat was al nooit de bedoeling om dit vraagstuk puur vanuit en daarom verwerp ik dat die stelling ook dat we dit puur vanuit een financieel gewin naar dit vraagstuk hebben gekeken. Maar om dit breder te bekijken. Dus inderdaad de methodiek van de maatschappelijke kosten-batenanalyse. Een bewezen methodiek die zijn waarde bij hele grote projecten al heeft bewezen. En het is op verzoek zowel vanuit de participatie als vanuit de raad dat wij deze methodiek ook hebben ingezet en om te kijken naar de verschillende varianten die zijn ingebracht. Hoe scoor je deze niet alleen financieel maar ook als je wat in een breder perspectief kijkt. En daarvoor hebben wij het Twynstra Gudde, een nou ja gerespecteerd en gerenommeerd bureau die er jarenlange ervaring mee heeft hebben wij gevraagd om die MKBA uit te voeren. En het klopt dat wij nu een voorstel voorleggen dat niet op de hoogste MKBA-score kan rekenen. En ik zal gelijk inderdaad erop ingaan de vraag van de heer Sleddering.

Dat komt omdat ook te zien is in die MKBA dat de variant die nu wordt voorgelegd de honderd woningen voor Pasgeld Oost dat die tot de minste natuurschade leiden. Dat is een afweging die je kan maken. Maar ook op andere fronten zien we dat die variant meer recht doet ja aan ook de behoefte of de noodzaak ook om juist en er was een van de insprekers die daaraan refereerde juist de kosten voor de toekomst om die juist en de hypotheek zoals dat werd genoemd om die juist nu al op een verstandige manier daarmee om te gaan. En dan heb ik het onder andere bijvoorbeeld over klimaatadaptatie. Het omgaan met de effecten van klimaatverandering. En juist dat deel wat nog in handen is van de gemeente de heer Weterings refereerde er al naar, twee derde van het gebied is al in handen van een ontwikkelaar en een derde is van de gemeente. Juist daar hebben we als college gemeend verstandig eraan te doen om die in te zetten juist met het oog op de gevolgen van klimaatverandering. En juist daardoor toekomstig bestendig bezig te zijn.

En dat klimaatadaptatie dan in de methodiek van de MKBA niet gekwantificeerd kan worden is dit wel degelijk in dat opzicht een kwantificatie of een kwantificering moet ik zeggen van een risico die inderdaad de heer Van der Meij had het er ook al over die we nu inderdaad die echt in de miljoenen loopt die we nu op zijn minst inderdaad met 50% zo'n risico kunnen verminderen. En de inzet van het college is natuurlijk om die naar nul te krijgen. Dus op die manier heeft dat ook wel degelijk ook in kwantitatieve zin ook een plek al gekregen in deze belangenafweging. En dat valt daarom ook te rechtvaardigen waarom we dus in financiële zin met wellicht voor een korte termijn met een mindere opbrengst nu genoegen nemen. Maar ik ben het ook eens met de heer Sleddering en ik zou verbaasd zijn als die inderdaad die vraag niet zou hebben ingebracht dat we het daarbij niet kunnen laten. Dus we hebben wel degelijk ook als college de opdracht en ook de inspanningsverplichting om die opbrengsten die we dus niet gaan halen en ook het afboeken van althans de boekwaarde die we moeten gaan afschrijven om die goed te maken binnen de grondexploitatie. Omdat die inspanning die handschoen die neem ik zeker op.

Daarnaast ziet u ook bij de stukken een QuickScan die we hebben laten uitvoeren naar externe financiële bronnen om ook daar ja vanuit derden inderdaad financiële ja bijvoorbeeld subsidies of dergelijke te krijgen zodat we dat tekort kunnen goedmaken. En ja dat is niet alleen maar onderzoeken. We

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

gaan ons daar echt hard voor maken en ik denk dat we vorige week of ik meen twee weken geleden ook bewijs daarvan hebben geleverd dat we echt daar scherp bovenop zitten. Met een subsidie vanuit de provincie voor de spoorzone. Dus wij zijn daar heel wij zijn daar wat dat betreft scherp op om ook ja die financieel sluitende grondexploitatie dat uitgangspunt die dus nog steeds bestaat om die waar te maken. Maar altijd in de context, natuurlijk is dat belangrijk maar altijd in de context dat we ook dat we vooral bovenal een wijk een gebied aan het ontwikkelen zijn die klaar moet zijn voor de toekomst. Voorzitter, toch nog even wat vragen over de participatie ja. Kijk ook daar ben ik altijd volgens mij transparant over geweest. Je kan nooit iedereen tevreden stellen. Er zal altijd zo zou iemand ja een andere uitkomst hebben gewild en dat die illusie die denk ik dat we die als college en ik denk u als raad ook nooit gehad heeft dat iedereen uiteindelijk volledig ja zich volledig tegemoet voelt in de behoefte. En de inzet ook tijdens de participatie is geweest standpunten waren ingenomen maar standpunten komen altijd voort uit achterliggende belangen. En die belangen die moet je op tafel met elkaar hebben. En daarvoor moet je elkaar ook eerlijk kunnen aankijken. En nogmaals daar zijn we altijd transparant over geweest vanuit de gemeentezijde wat die belangen zijn.

En het mooie is denk ik dat in het participatieproces de belangen van de verschillende groepen ook duidelijk naar voren zijn gekomen. En het klopt het is juist die anonieme groep mensen die juist heel erg op zoek zijn naar een woning ja die belangen die moeten ook meegewogen worden. Die zijn allemaal bij elkaar gebracht. Daarvoor heeft het college een afweging gemaakt en die zijn verwerkt nu in het voorstel. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat vanuit verschillende politieke kleuren er andere belangenafweging wellicht gemaakt zouden worden. Maar ik ben wel blij dat hier herkend wordt dat de belangen herkend worden en ook de opgaves. En ik ben het met de heer Van der Meij eens dat wij echt overtuigd zijn en ook echt achter dit voorstel staan dat dit een evenwichtig voorstel is waarbij ook juist recht wordt gedaan aan de ingebrachte zorgen, belangen ook vanuit de directe omgeving. En het zal uiteindelijk in de nadere uitwerking van deze hoofdplanstructuur moeten zijn dat het ook concreet zichtbaar wordt hoe daar invulling aan wordt gegeven. Hoewel ook in de hoofdplanstructuur al duidelijk is de bosloper is gewoon een concreet resultaat vanuit de participatie waar ook inderdaad ik heb het net al gezegd ook financieel de gemeente in dat opzicht nou een behoorlijke nou ja opbrengst laat liggen.

En daarmee ook volgens moet het duidelijk zijn dat het echt niet alleen om financiële afwegingen gaat waarop dit besluit gestoeld is. Ja en voorzitter wat een lastige is en dan ga ik ook naar een afronding voor de eerste termijn, het dilemma van ja oh nee ik moet nog even eerst ga ik in op de motie en ook nog op het amendement. Waar het amendement om vraagt van ga nou eerst zaken uitwerken. Maar het dilemma het is echt een kip-ei-vraagstuk kan het inderdaad gaan worden dat het moment dat je met uitgewerkte plannen het verwijt krijgt dat er geen grotere integrale visie op het gebied is. En dat is nu wat wij met dit voorstel proberen te doorbreken en dat we juist van een grotere integrale visie op het gebied nu toe gaan werken naar concrete uitvoering op deelplanniveau en op de ja de kamers zoals ze worden genoemd in het schetsboek. Dat we vanuit die grotere visie nu gaan toewerken naar concrete uitvoering. En ja met het amendement en daarom zou ik hem ook dat zeg ik ook maar gelijk zal ik hem ook ontraden. Ja wilt u eigenlijk weer terug naar dat kip-ei-dilemma. En daar zou ik inderdaad niet voor pleiten. Een vraag nog van de fractie van Wij. ja hoe gaat u nu verder. Ja na het vaststellen van de

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

hoofdplanstructuur zoals ik net al zei gaan we verder echt in de planologische procedures. En gaan we ook aan de slag met het bestemmingsplan of omgevingsplan. Wij zitten natuurlijk net in die transitie van bestemmingsplannen naar omgevingsplannen. En zullen wij ook regelmatig ook bij uw raad natuurlijk terugkomen op de voortgang daarbij. En dat is eigenlijk ook het antwoord ook op de motie die ik denk officieel nog niet is ingebracht maar wel bekend is bij een ieder. Ik heb er een paar keer natuurlijk even goed naar moeten kijken. Het laatste wat je wilt is dat het helemaal alles in een strak keurslijf maar dat is het niet. Ik zie de motie als een eigenlijk een aanmoediging om al die mooie elementen die in dit voorstel bevat om die zorgvuldig inderdaad te borgen in het verdere proces. En ik zie dat dus als een aanmoediging. Ik denk ook dat ik daarmee uit de voeten kan. U bent ook als raad houdt u een vinger aan de pols. Het is niet dat u dit besluit neemt en hier verder niks meer over te zeggen hebt. Zoals ik al zei planologische procedures komen nog terug bij uw raad. Maar ook tijdens de Sionsgaarde-bijeenkomsten, de verschillende malen dat we over de grondexploitatie maar ook over de gebiedsontwikkeling praten heeft u ook nog gewoon een vinger aan de pols.

En is het aan dit college om aan u te laten zien dat al die belangrijke zaken als het gaat over klimaatadaptatie, over ecologische en natuurwaarde, biodiversiteit, verkeersveiligheid, al die elementen dat we dat hand in hand laten gaan met ook de woningbouwopgave. En dat niet het één het woningbouw dat we daarmee starten en dat de rest volgt. Maar dat dat echt hand in hand gaat. En daarmee met dat laatste argument hoop ik ook mevrouw De Man aan onze zijde te krijgen. De voorzitter: Goed, dan gaan we naar de tweede termijn van de raad. Ik hou dezelfde volgorde maar even aan. Dan hoor ik wel wat u van het amendement en de motie vindt voor zover u dat al niet in de eerste termijn hebt. Tweede termijn De heer Paredes (BVR): Bedankt wethouder voor de antwoorden. Beter Voor Rijswijk blijft bij het standpunt. We vinden het een mooi en evenwichtig plan. Er is geluisterd naar de burgers. Er zijn een heleboel woningen zijn er af gegaan ten koste van de prijs die wij binnen kunnen halen. We gaan verlies leiden op het gedeelte om meer groen te hebben in het gebied. Dat is alleen maar goed. Dus Beter Voor Rijswijk kan akkoord gaan met het voorstel. En wachten nog even de reacties van de andere fracties omtrent de motie van D66. De heer Sleddering (VVD): En dank wethouder voor de antwoorden. En vooral zijn antwoord op onze vraag over de Grex en de dekking van het nu ontstane tekort.

Dat u daar uw grote best voor gaat doen om dat via de Grex weer glad te trekken. Ik hou hem daar graag aan. En ook goed dat u andere geldstromen daarbij wilt betrekken. Want als die er zijn dan moeten we daar zeker gebruik van maken. Dus ik wens u daar veel sterkte mee. Dan kom ik even terug wat ons betreft is het akkoord, snel door. En natuurlijk moet er nog een hoop gebeuren. En daar kijk ik ook een beetje naar de motie van D66. Daar staan allemaal hele logische dingen in. En iedere ambtenaar en wethouder die met die plan verder gaat zal allemaal met die dingen rekening houden. Natuurlijk moet er iets met het verkeer geregeld worden in positieve zin. En natuurlijk moeten we nog even daar naar kijken en al die ... Waar ik alleen bang voor ben als deze motie nu wordt

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

overgenomen en u gaat precies volgens dit lijstje werken dan begint u weer opnieuw. En dan krijgt iedere gene die er weer wat van wil zeggen die begint de hele discussie weer opnieuw. En dat moeten we proberen te vermijden. Ik ga uit van het gezonde verstand bij de heer Brugman en de zijne en bij de wethouder om goed bij de uitwerking rekening te houden met wat er nu op tafel ligt. Ik zeg wellicht voor een half bos aan papier op tafel met alles wat onderzocht is. Dus ik zou zeggen volle kracht vooruit. Tempo maken. En u heeft steun van de VVD voor dit prachtige plan. De heer Weterings (RB): Voorzitter, ook ik heb geen nieuwe ontwikkelingen gehoord om de keus te herzien. En ik wil wel de wethouder meegeven bij het ontwikkelen van het gebied van het TNO-gebied denk alsjeblieft met een groen hart en een diervriendelijk hart. De heer Veerman (D66): Ik heb heel veel mensen over wonen gehoord. Nou daar zijn wij natuurlijk groot voorstander van. Maar we zijn ook een groot voorstander van groen, waterberging en mobiliteit. En dat zit ook eigenlijk een beetje verwerkt in de motie die net al ter tafel werd gebracht door de wethouder. En we hopen dan ook dat de wethouder deze het verzoek van de motie dat die daaraan kan voldoen. Door de andere partijen ook genoemd. Daar zijn we heel blij mee. En we hopen dat we op deze manier toch een goede manier vorm kan geven aan deze plannen.

De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, ik sluit me aan bij wat de heer Sleddering heeft gezegd over de aandacht voor de grondexploitatie. Ik heb er ook vertrouwen in dat dat door het college wordt meegenomen. Ik zou er vanuit CDA nog een keer aan toe willen voegen kijk ook vooral naar innovatieve concepten voor mobiliteit. Zodat we daar niet weer de klassieke parkeervlaktes gaan krijgen met nieuwbouw, nieuwe wijken hebben we vaak gezegd daar kun je nog kiezen, daar weet je ook dat bewoners die daar komen er rekening kunnen houden in hun consumptieve aankopen van al of niet auto's of het leasen daarvan. En voor de rest ja ik sluit me ook aan bij wat er gezegd is over moties. Daar heb ik op dit moment ook nog geen behoefte aan. Ga aan de slag. De heer Van der Meij (GBR): Voorzitter, dank u wel voor de heldere beantwoording vanuit het college. Ja alle vertrouwen in dat het in een volgorde de dingen er nu constructief gewerkt gaat worden aan het planologisch traject wat nu gaat volgen voor Pasgeld en met name Pasgeld Oost. In dat verband zie ook en dat ben ik met de wethouder eens de motie van D66 ja als een aanjager om langs die lijst de thema's ook daadwerkelijk in te gaan vullen. Het is ook een logisch onderwerp. Het zijn ook logische onderwerpen die passen die het planologische kader om te komen tot een bestemmingsplan of een omgevingsplan.

Even afhankelijk van welke juridische context u gaat kiezen. Dus wat ons betreft is die motie niet nodig. Waar ik ja ambivalente gevoelens inmiddels bij heb overgehouden is het amendement van GroenLinks, PvdA. Het is denk ik toch ja de fractie van GroenLinks geweest waar het college gehoor aan heeft gegeven om de maatschappelijke kosten-batenanalyse als instrument op te voeren. Ze heeft niet voor niks ook het amendement daartoe gesteund. Het college kiest ervoor om de laagste waarde te kiezen voor het plan ten aanzien van de maatschappelijke kosten-batenanalyse. En nog is het in de ogen van GroenLinks niet genoeg. Nog moet er meer uitgezocht worden. Ik vind het ook ambivalent

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

als ik dat in ogenschouw neem met bekende datum 21 maart 2018. Dan zou u vragen van wat is dat voor een datum? Dat is de verkiezingsdatum geweest, gemeenteraadsverkiezingen 2018 waar uit gebleken is dat de partij GroenLinks de meeste stemmen had gehaald in RijswijkBuiten. Terwijl het niet aan GroenLinks te danken is geweest dat RijswijkBuiten ontwikkeld is. Als het aan GroenLinks had gelegen was RijswijkBuiten nooit ontwikkeld geworden. Hadden er nooit huizen gestaan, hadden die bewoners die daar naar volle tevredenheid wonen in het groen ja met alle scholen, voorzieningen en dergelijke eromheen daar nooit gezeten. Nu kiezen ze er weer voor om maar niks te doen. En maar weer de grindbakmethode toe te passen. Voorzitter, ik vind dat niet op zijn plek. Wij zitten hier om een stad te besturen. En nadrukkelijk nu ook in de volgorde der dingen de stappen daarvoor ook te nemen. College doet dat op een zorgvuldige weloverwogen manier. Met inbreng van ieders belangen en afweging van ieders belangen. En ik vind eigenlijk dat GroenLinks dat als grote partij ook zou moeten steunen. De heer Wit (GL): Van GroenLinks. Dank u wel voorzitter. Ja ik begrijp af en toe meneer Van der Meij niet helemaal. Blijft een beetje hangen in het verleden. Dat is de afgelopen vier jaar of afgelopen drie jaar wel heel erg naar voren gekomen. Zal zijn positie wel missen.

Maar ja het is ja GroenLinks heeft inderdaad in het verleden bedenkingen gehad en tegen gestemd om RijswijkBuiten te gaan bouwen. Nou uiteindelijk is daar dus uit voort gekomen dat een duurzame en energiezuinige wijk hebben kunnen bouwen. Dat is niet alleen te danken aan de positieve of de inbreng van GemeenteBelangen. Maar goed ik wil daar eigenlijk weg blijven. Ik wil teruggaan naar waar we nu zijn. En dat is Pasgeld. Pasgeld Oost, Pasgeld West. Even terug naar die maatschappelijke kosten-batenanalyse. De wethouder geeft aan dat de variant met de minste natuurschade momenteel voorligt. Mag ik de wethouder eraan herinneren dat het landschapspark ook in de MKBA is meegenomen en dat dat een lagere, minder natuurschade leidt dan wat er nu voorligt? Dus misschien moet u dan toch even terug naar de tekentafel als dat het uitgangspunt is. Een van de vier meest kansrijke punten voor externe financiering, ik word getriggerd want u had het over de QuickScan externe financiering. En staan er vier punten die duidelijk door Twynstra en Gudde genoemd worden als kansrijk en een daarvan is sociale woningbouw. Misschien moet u dan toch als u de Grex zo graag sluitend wil maken kijken of Pasgeld West daar een aandeel in kan verzorgen. Slaat u twee vliegen in één klap. De vragen buiten het beter uitwerken van het plan ook om een betere onderbouwing in de MKBA.

En we weten al lang dat Pasgeld Oost een unieke natuurwaarde heeft. Dus we zien dit dan ook graag als uitgangspunt terugkomen en niet als sluitstuk. Nou u zult zich niet verbazen dat wij u zult niet verbaasd zijn dat wij wat minder positief zijn tot nu toe. Wij zullen afwachten wat de raad te zeggen heeft over het amendement. En daar laat ik voor nu bij. Mevrouw Mauer (Wij): Dank voor de antwoorden voor de beantwoording van de wethouder. We vinden het goed om te horen dat hij vaker terugkomt in de raad. Dat we nog steeds de vinger aan de pols kunnen houden. En we zullen verder de motie van D66 ondersteunen en kijken uit naar de verdere uitwerkingen van de plannen.

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja voorzitter, aansluitend ook bij wat de heer Wit zei. Dat subtotaal maatschappelijke effecten is veel groter laat ik het zo zeggen het verschil tussen variant 3, de voorkeursvariant van het college en de landschapsparkvariant dan tussen die eerste drie. Als ik kijk naar variant 1 die het college niet kiest daar zit een maatschappelijk effect in van 13,3. Laat ik het zo maar even benoemen want anders wordt het wel heel duidelijk onduidelijk ook voor de publieke tribune. In project alternatief 2 ook niet gekozen door het college zit een maatschappelijk effect van 11,5. En in het gekozen de gekozen variant van het college zit een effect in van 12,2. Daar zit eigenlijk niet zo heel veel verschil tussen. Maar kijk je naar de landschapsparkvariant zoals ook meegenomen is in de maatschappelijke kosten-batenanalyse daar zit dan inderdaad minder euro's in. Duidelijk. Maar daar zitten wel andere maatschappelijke effecten in die veel positiever zijn dan in die eerste drie die ik net noemde. En ik zou het heel fijn vinden als de wethouder dat ook mee zou nemen in zijn beoordeling. Uiteraard in euro's het minst aantrekkelijke de minst aantrekkelijke variant de landschapsparkvariant. Maar wel in maatschappelijke effecten. Dus dat is even een nuance van datgene wat de wethouder net zei over we hebben gekozen voor de minste planschade. Dat moet nog blijken.

De minste planschade zit in het landschapsparkvariant. Bent u het met ons eens dat dat zo is wat ik zeg? Plus dat er nog een aantal inderdaad onbenoemde posten zijn. En u noemt dat dan een kip-ofhet-ei-discussie. Maar dan gaat het over PM-posten die niet zijn ingevuld op mobiliteit. Op geen enkel aspect van mobiliteit is een maatschappelijke kosten-batenanalyse uitgevoerd. Daar zijn lege vakjes in. Op geluid, op klimaat, op milieuoverlast. Dat is niet ingevuld. Voorzitter, dat wilde ik toch nog wel even graag toevoegen aan mijn verhaal in eerste termijn. Want dat geeft toch wel een duidelijk totaalplaatje wat ons betreft wat betreft die maatschappelijke kostenbatenanalyse. En ik hoor daar graag de reactie van de wethouder op. En als laatste ik heb het niet in eerste termijn genoemd. De Partij van de Arbeid is niet voor homogeen samengestelde wijken. En met de variant zoals het college voorstelt ontstaat er een homogene wijk in Pasgeld Oost. En ik sluit me aan bij wat de heer Wit zei, laten we hopen dat het in Pasgeld West en daar hoor ik ook graag de reactie van u op wethouder heel anders eruit gaat zien. In verband ook met het aandeel sociale woningen. Misschien kan de wethouder daar ook een antwoord op geven. Mevrouw De Man (OR): En dank ook aan de wethouder dat hij zo zijn best heeft gedaan om mij over te halen. Ik zie het graag dat de wethouder zijn best voor mij doet.

Nee even zonder dollen. Even nog ter verduidelijking. Ik ben nog steeds van mening dat in het plan dat we inderdaad een aantal dingen achterwege hebben gelaten. Ik begrijp het kip-of-ei-verhaal omdat je dat we het later ook nog over mobiliteit en welke woningen en alles gaan hebben. Maar ik had toch liever gezien het is een keus maar ik had toch liever gezien dat we dat nu al hadden gedaan. Want op het moment dat je dat later allemaal gaat doen loop je ook het risico dat er misschien toch al wat dingetjes vaststaan of dat je toch weer dingetjes vergeet waar je dan niet meer op terug kan komen. Dus nog even ter verduidelijking of ja aan de wethouder de vraag, in hoeverre gaan wij het inderdaad nog hebben over die mobiliteit? Wat hebben wij daar nog over te zeggen? En hetzelfde geldt eigenlijk voor het soort woningen wat er gaat komen. Kunnen wij daar nog voorstellen voor indienen? Hoe ziet u dat voor zich? En wat wordt er ook besproken met de

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

grootaandeelhouder van het gebied? Wat die heeft daar vast ook een visie over. En wie weet heb ik zo wel een stemverklaring met dat ik het voordeel van de twijfel wens te geven. De voorzitter: Goed. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren in tweede termijn? Zijn er niet. Dan geef ik het woord aan wethouder Keus voor zijn tweede termijn. Wethouder Keus: Ik ga nog meer mijn best doen om mevrouw De Man over de streep te krijgen. Nee maar even zonder gekkigheid het is een serieus vraagstuk. En het gaat echt over de toekomst van dit gebied wat ons allemaal zeer aan het hart gaat. En ik overdrijf echt niet als ik zeg dat als we daar over tien jaar lopen dat we daar trots met zijn allen op moeten zijn wat het dat we elkaar ook kunnen zeggen van het is maar goed dat we inderdaad dit besluit hebben genomen destijds. Dat we toen met een vooruitziende blik over al die opgaves die we toen hadden dat we daar verstandige maatregelen hebben genomen met elkaar. En dat is echt de inzet en ja daar staat we ook echt voor. Voorzitter, ik ga de fracties ga ik af. En ik begin even bij mevrouw De Man. Want ze had al hele terechte vragen inderdaad van ja leuk als we dit nu vaststellen. Maar het is zonde als we dan als het gaat de vraagstukken die gaan over mobiliteit, het type woningen, als we dat allemaal nog moeten gaan doen. En dat dat allemaal achteraan sluit.

Maar dat ten eerste staan we daar natuurlijk zelf bij. Maar we zijn al bezig daarmee. We zijn echt goed in gesprek en goed aangehaakt. Ik geef een voorbeeld. Bijvoorbeeld met het hoogheemraadschap ambtelijk echt hele hecht wordt samengewerkt. En ook de intentie is uitgesproken om ook echt naar dit vraagstuk te kijken om echt op innovatieve wijze en duurzame wijze te kijken hoe we met die wateropgave omgaan in dit gebied. En ik vind ook dat we dat bestuurlijk ook hard moeten gaan maken. Maar op ander niveau zijn we dus echt bezig om een soort van partnerschap aan te gaan voor dat vraagstuk. En ook daar de TU Delft bij te betrekken. Maar ook de provincie en dus echt wetenschap, overheid, maar ook de ontwikkelaar in het gebied, de ontwikkelaars in het gebied te betrekken. Zodat we alle kennis goed ontsluiten en daar echt een heel goed plan toekomstig bestendig plan kunnen maken. En daarin wordt u ook als raad ook bij betrokken. Dus daar zijn we al inderdaad mee bezig. Maar dat geldt ook voor mobiliteit. We hebben nu het mobiliteitsprogramma wat ter inzage ligt. Maar er zijn ook al studies van bijvoorbeeld REBO Groep geweest naar mobiliteitsvraagstukken in RijswijkBuiten wat heel veel inzicht wat ook het STOM-principe wat ook in het mobiliteitsprogramma wat nu voor de hele stad ter inzage ligt om daar echt de ontwikkeling om voort te bouwen.

Waarin je dus ook echt gaat kijken van hoe richt je nou zo'n gebied in zodat ook volgens dat STOM-principe wij gaan bewegen. Dat we niet denken dat mobiliteit centraal komt te staan, denken van hoe kom ik van A naar B centraal komt in plaats van met wat ga ik op dit moment reizen. En het is die uitdaging daar staan we voor om dat in deze gebiedsontwikkeling om dat integraal mee te nemen. Niet achteraf als de woningen er al staan. En eens gaan nadenken van hoe gaan we mobiliteit nu organiseren. Maar juist dat hand in hand laten gaan ook met die andere ontwikkelingen. Dan de fractie van de Partij van de Arbeid. En ja u probeert althans misschien begrijp ik u helemaal verkeerd maar dan excuus daarvoor, maar u probeert de MKBA de methodiek een beetje te ontleden heb ik het idee. En dat eruit te halen wat dan aansluit bij uw standpunt. Maar de MKBA is een beproefde methode. U heeft ook bij de presentatie bent u aanwezig geweest. Twynstra

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

Gudde die expert op het gebied van maatschappelijke kosten-batenanalyse die ruim twintig jaar ervaring heeft met het uitvoeren van dat soort analyses die aangeeft van ook die PM-posten al zouden we die meenemen en dat is inderdaad een expertbeoordeling die daar gemaakt wordt, zou niet significant het resultaat anders maken. En dat ontslaat ons natuurlijk niet om die PMposten inzichtelijker te maken voor u. Maar het doet niet af aan het resultaat. De heer Wit (GL, ter interruptie): U zegt nu dat ook al zouden we ze wel meenemen dan zou het toch geen verandering geven of geen significant ander resultaat. U had ze dus gewoon mee kunnen nemen. Ik bedoel u zegt aan de ene kant we hebben ze niet meegenomen want ze zijn niet te kwantificeren. En nu zegt u we hebben ze niet meegenomen want het zou toch geen verandering in het resultaat opleveren. Dat vind ik een beetje dubieus. Wethouder Keus: Nee voorzitter, dat zeg ik niet. Dat zegt de expert die hier twintig jaar ervaring heeft met het uitvoeren van dit analyses. En om ook even het misverstand uit de weg te ruimen dat wij als gemeente hebben gevraagd om dat als PM-post die methodiek die staat los van de wens van de klant de gemeente in dit geval er zijn gewoon geen kerngetallen om die mee te nemen in de methodiek.

En wat ik zeg is dat de gevolgen daarvan op basis van de studies die er onder liggen zal dat geen ander resultaat opleveren onderaan de streep van de maatschappelijke kosten-batenanalyse. Maar het is wel degelijk natuurlijk zaak om die elementen die nu PM's zijn om die in verdere planuitwerking concreter te maken. En ik ook het voorbeeld gegeven van de wateropgave. Waarbij wel degelijk in euro's best wel hard te maken is over wat het risico is wat je neemt als je dat niet goed oplost. En door dit voorstel nu aan te nemen we daarmee een significante risicoreductie juist oplevert voor de gemeente. Dus in zoverre hebben wij hem zelf al meer gekwantificeerd. Wellicht niet onder de noemer maatschappelijke kosten-batenanalyse. Maar wel inzichtelijk gemaakt wat dit in euro's voor u kan betekenen. Ja voorzitter ook zowel GroenLinks als de Partij van de Arbeid ja zeggen iets anders dan wat ik heb gezegd over de planvariant, de onderbouwing van de planvariant die nu voorligt. Waarom daarvoor gekozen is. Dat is niet alleen omdat de minste natuurschade zou opleveren. Dat is een afweging net als dat het de andere argumenten die zijn genoemd om voor die te kiezen. Maar uiteindelijk hebben alle drie de varianten met woningbouw een hogere maatschappelijke resultaat wat betreft de maatschappelijke kosten-batenanalyse dan de landschapsvariant.

Dus binnen die drie varianten met woningbouw is deze variant die nu voorligt die nu is voorgelegd aan de raad degene met de minste natuurschade. En dat is een afweging geweest. Niet de afweging maar een afweging. Mevrouw Van Nunen (PvdA, ter interruptie): Ja kijk dat er zo'n hoge uitkomst ook uit uw variant uw voorkeursvariant komt dat is gewoon heeft gewoon te maken met dat er woningbouw gepleegd wordt. En daar sta je al op een voorsprong in die maatschappelijke kostenbatenanalyse die nooit meer is in te halen door andere elementen in die analyse. Bent u het daarmee eens? Je kunt natuurlijk nooit meer het verschil tussen 24,0 en -2,1 goedmaken. Waarom? Omdat juist dat bouwen zoveel euro's oplevert aan de gemeente. Dus dat ja het bouwen staat voorop. Ik zei het ook in het forum. En daarmee komt groen op achterstand altijd. Altijd. De heer Van Enk (CDA, ter interruptie): Voorzitter, ik begrijp het ongenoegen van mevrouw Van Nunen. Maar ik heb me wel vaker in deze gemeenteraad afgevraagd als er werd geschermd met maatschappelijke kosten-batenanalyse heb ik me vaker afgevraagd of we dan denken dat daar

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

een rekensommetje uitkomt tot achter de komma waar iedereen duidelijk kan zien dat is het. Want zo werkt het natuurlijk niet. Je zit hier elementen te berekenen en mee te nemen, te wegen, die ook van je persoonlijke beleving van je politieke keuze en van je eigen achtergrond afhangen. En die vatten niet in cijfertjes te vatten en zeker niet achter de komma. Dus ik denk dat dit alleen maar aantoont dat we ons daar niet blind op moeten staren. De voorzitter: Meneer Van Enk geeft een beetje een antwoord op de vragen mevrouw Van Nunen dat maakt het u makkelijk wethouder. Wethouder Keus: Ja zeker weten, dan als meneer Van Enk misschien nog wat meer vragen wil beantwoorden dan mag dat. Nee maar de heer Van Enk die haalt inderdaad de woorden uit de mond. Kijk de methodiek van de maatschappelijke kosten-batenanalyse is een hele ik denk een heel mooi en waardevol instrument om inderdaad zaken in perspectief te zetten. Daar een goede discussie over te hebben. Maar je kan dat nooit en dat is altijd ook volgens mij waar de presentaties over deze analyse mee begonnen wordt. Het is geen het levert geen absolute waarheid op. Uiteindelijk moet alles gewogen worden en inderdaad het is een mooi aanzet voor een discussie. Nou dat doet het inderdaad maar het levert geen absolute waarheid op. De heer Wit (GL, ter interruptie): Nou ik ga er heel kort even op in.

Ik wil de wethouder aanraden om toch wat dieper onderzoek te doen. Het Planbureau voor Leefomgeving heeft een heel mooi stuk geschreven dat gaat over gezondheid en maatschappelijke kosten-batenanalyses. Waarin luchtverontreiniging gewoon gekwantificeerd kan worden als verlies in levensjaren. En dus ook vast wel in een nummertje in een rapport. Wethouder Keus: Ja voorzitter, dat neem ik inderdaad kennisgeving aan. Ja voorzitter ik kom bij de fractie van GroenLinks maar ik heb al veel vragen inderdaad beantwoord bij de beantwoording van de Partij van de Arbeid. ja u refereert nog wel naar de QuickScan en ja de potentie voor sociale woningbouw en de middelen die daarvoor nou ik vind dat een andere discussie. We hebben nu op hoofdlijnen stellen wij nu iets voor. De verdere invulling ook qua woningbouwprogramma dan van Pasgeld West. Daar komen we laten nog met elkaar over te spreken. Dus laat ik even voor wat het is die discussie. Ja voorzitter, ik kom bij de fractie van GemeenteBelangen en CDA uit. Nou van GemeenteBelangen die zegt inderdaad terecht van nou we komen in het planologische traject komen we nog op al die elementen die ook in de motie staan komen we nog op terug.

Maar nogmaals de motie is wat mij betreft een aanmoediging en een nou ja eigenlijk een bevestiging over wat we als college al belangrijk vinden om daar goed echt zorg voor te dragen dat die zaken integraal mee worden genomen in de verder uitwerking van de hoofdplanstructuur. En daarbij voegt de fractie van het CDA nog bij om ook de innovatie en specifiek gericht aan op innovatieve concept van mobiliteit om daar om die mee te nemen en die toezegging kan ik doen dat we die zeker ook gaan meenemen in de verdere uitwerking. Voorzitter, dat is eigenlijk ook een beantwoording op de vraag van D66. D66 gaf eerder al aan dat we echt nou ja er ambtelijk al ver verkend is om echt een partnerschap aan te gaan ook met het hoogheemraadschap om deze casus ook echt op een innovatieve wijze te gaan bekijken. Toekomstbestendig. Ik weet dat het hoogheemraadschap daar zeer enthousiast ook over is. En

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

het zou natuurlijk gek zijn als we de buurman of de buurvrouw, de TU Delft die op loopafstand praktisch van het gebied zit om ook die kennis mee te nemen. De heer Veerman (D66, ter interruptie): Ik vroeg me dan af kan ik dan concluderen dat u dit meeneemt in de beraadslagingen om binnen dit voorstel naast ook het Hoofdplanstructuur voor de andere stukken die hier in de motie staan daarin mee te nemen? Wethouder Keus: Ja voorzitter, als op die onderdelen die in de motie in het dictum staan vermeld om die mee te nemen dat kunt u opnemen dat dat wordt meegenomen in de verdere planuitwerking (toezegging). Ja voorzitter, verder heb ik vanuit de fractie van Rijswijks Belang de TNO u had ook verzocht om de notitie. En ook dat zal in de verdere planuitwerking zal dat gebied ook worden meegenomen. De potentie daarvan. Van zowel vanuit dat masterplan als vanuit de participatie worden hele interessante ideeën daarvoor aangeleverd. En ook daar komen we ook bij u op terug. En daar zullen we met een groen hart ook naar kijken. U noemde ook een diervriendelijk hart. Ik neem aan dat u het over de biodiversiteit dan heeft. Ja voorzitter, en verder ja fractie van de VVD en Beter Voor Rijswijk steun en ja volle kracht vooruit. Nou die handschoen nemen we op.

En ik wil van de gelegenheid gebruik maken om ook inderdaad vanuit deze kant ook de ambtelijke organisatie te bedanken voor ja voor hun inzet, voor een mooi resultaat wat is behaald. En dat we trots als gemeente mogen zijn met zulke mensen die voor de gemeente heel belangrijk werk doen. En ik wil de klankbordgroep en de werkgroep ook ja ook echt bedanken ook voor hun inspanning. Het is goed te zien hoe betrokken ze zijn bij het gebied en nou ja voorzitter daar wil ik het bij laten. En wellicht dat mevrouw De Man nu ook om is. Dank u wel. De voorzitter: Goed. We danken wethouder Pasgeld voor zijn bijdrage en gaan verder met de orde van de vergadering. Ik stel voor de beraadslaging hiermee af te ronden. Ja dan gaan we over tot besluitvorming. We hebben een amendement, een motie en een raadsvoorstel. In die volgorde. Ik stel aan de orde de motie zorgvuldige uitvoering van D66 nee sorry het amendement van GroenLinks en de PvdA. Dat stel ik nu aan de orde. Zijn daar stemverklaringen bij af te geven? Niet. Men zal stemming willen. Dus hierbij ik de stemming. Ik kijk wat er gebeurt. De voorzitter: Er moet nog een persoon stemmen. We hebben ... de griffier zei dat 6 voor, 22 tegen. Dat betekent dat het amendement verworpen is. Amendement van GroenLinks en PvdA bij Raadsvoorstel Hoofdplanstructuur Pasgeld (21 061) Mevrouw Kames

Tegen

De heer Sleddering

Tegen

De heer Karremans

Tegen

De heer Veerman

Tegen

Mevrouw Kistemaker

Voor

De heer De Vries

voor

Mevrouw Koegler-Böhm

Tegen

De heer Weterings

Tegen

Mevrouw Koopman

Tegen

De heer Wit

Voor

De heer Kruger

Tegen

Mevrouw Woudstra

Tegen

De heer Krumeich

voor

Mevrouw Alberts

Voor

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________ De heer El Majjaoui

afwezig

Mevrouw Amerongen

Tegen

Mevrouw De Man

Tegen

De heer Van den Berg

Tegen

Mevrouw Mauer

Tegen

De heer Van den Bosch

Niet gestemd

De heer Van der Meij

Tegen

De heer Braam

tegen

Mevrouw Mooij

Tegen

De heer Cupedo

Tegen

Mevrouw Van Nunen

voor

De heer Dolmans

Tegen

De heer Oelen

afwezig

De heer Van Enk

Tegen

De heer Paredes Sanchez

Tegen

De heer Ezinga

Tegen

Mevrouw Schröter-Haas

Tegen

Dan gaan we nu naar de motie van D66. Zijn daar stemverklaringen bij af te geven? Meneer Veerman. De heer Veerman (D66): Voorzitter dank u wel. Ik wil even graag gebruik maken om gezien de toezeggingen vanuit de wethouder, door plaatsing op de lijst van de griffie de motie in te trekken. Niet verder in stemming te brengen. Voorzitter: Wilt u hem in stemming brengen? De heer Veerman (D66): Ik wil hem intrekken. De voorzitter: U trekt hem in. Oké. Maakt daarmee geen onderdeel meer uit van de orde. Dan gaan we naar het raadsvoorstel als zodanig. Zijn daar stemverklaringen bij te geven mevrouw De Man. Mevrouw De Man (OR, met stemverklaring): Nou als de wethouder zo zijn best voor u doet kan je natuurlijk geen nee meer zeggen. Nee zonder dollen ik wil het college heel graag het voordeel van de twijfel geven. Ik wil wel de kanttekening erbij geven dat als we in de vervolgplannen toch zien dat het kant noch wal raakt met betrekking tot mobiliteit of wat voor soort woningen er komen en hoe dat de woningmarkt van Rijswijk zal beïnvloeden dat we dan tegen zullen stemmen. Dus blijf uw best doen. De voorzitter: Goed, nog anderen met stemverklaringen zie ik niet. Dan gaan we nu stemmen. De loketten zijn geopend. Veel succes. Er zijn 23 stemmen voor. Dat is meerderheid. Daarmee is het voorstel aangenomen. Raadsvoorstel Hoofdplanstructuur Pasgeld (21 061) Mevrouw Kames

voor

De heer Sleddering

voor

De heer Karremans

voor

De heer Veerman

voor

Mevrouw Kistemaker

tegen

De heer De Vries

tegen

Mevrouw Koegler-Böhm

voor

De heer Weterings

voor

Mevrouw Koopman

voor

De heer Wit

tegen

De heer Kruger

voor

Mevrouw Woudstra

voor

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________ De heer Krumeich

voor

Mevrouw Alberts

tegen

De heer El Majjaoui

afwezig

Mevrouw Amerongen

voor

Mevrouw De Man

voor

De heer Van den Berg

voor

Mevrouw Mauer

voor

De heer Van den Bosch

tegen

De heer Van der Meij

voor

De heer Braam

voor

Mevrouw Mooij

voor

De heer Cupedo

voor

Mevrouw Van Nunen

tegen

De heer Dolmans

voor

De heer Oelen

afwezig

De heer Van Enk

voor

De heer Paredes Sanchez

voor

De heer Ezinga

voor

Mevrouw Schröter-Haas

voor

Met veel dank voor ieders inzet. De mensen van de publieke tribune die voor dit voorstel zijn gekomen kunnen nu rustig de zaal verlaten. Als u denkt ik wil het volgende onderwerp ook meemaken dan kunt u rustig blijven zitten. 9. Raadsvoorstel AZC De voorzitter: Dan ga ik nu door met agendapunt 10, het raadvoorstel over de AZC. Had de griffier daar al een sprekerslijst van? AZC. Ik heb hier staan meneer De Vries, mevrouw Van Nunen, meneer Karremans, de heer van de Meij, mevrouw Koopman, de heer Van Enk, de heer Krumeich, de heer Weterings, de heer Sledering, de heer Braam, mevrouw De Man. Dit is volgorde waarin we gaan spreken. Dan begin ik bij meneer De Vries. Meneer De Vries, u mag beginnen. De heer De Vries (GL): Voorzitter, allereerst wil ik het college en het ambtelijk apparaat bedanken voor de gespreksmemo en het uitgebreide raadsvoorstel wat er nu voorligt. Er is zichtbaar veel tijd en aandacht aan besteed. Het voorstel is duidelijk en helder geformuleerd. Het beschrijft de stappen die zijn ondernomen na de motie inclusief de diverse gesprekken die vorige week plaatsvonden en is transparant. Dat waarderen wij zeer. Het zal u niet verbazen dat het de voorkeur van GroenLinks is dat wij als raad kiezen voor scenario 1. Onvoorwaardelijk open houden. Ons standpunt is en blijft dat zolang er een noodzaak in Rijswijk is een veilige haven moet zijn voor mensen in nood.

Scenario 2 heeft daarna onze voorkeur. En doet ook recht aan de in de vorige raadsvergadering aangenomen motie. Na de brief van het COA met een voorstel voor het uitfaseren van het AZC gisterenochtend hadden we gehoopt dat en verwacht eigenlijk wel dat dit voorstel door het college zal worden overgenomen. Het COA schets namelijk duidelijke voorwaarden en stappen. Voor ons ligt een ander voorstel. Namelijk scenario 5. En daarover de vraag of deze al gecommuniceerd is met het COA en of wat daarop dan de reactie is. En zo niet, wat schat de wethouder in dat de reactie van het COA gaat zijn? Gezien de gesprekken met het COA. Daar ben ik met name benieuwd naar mijn van de zes maanden die wordt genoemd. In het raadsvoorstel wordt gesproken over het onderwijs voor de veertig kinderen die nu nog woonachtig zijn op het AZC. En is er al duidelijkheid over de mogelijkheden waar zij na 30 november dan onderwijs kunnen krijgen? En wat zijn dat de afstanden vanuit het

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

AZC tot die mogelijkheden? In het voorliggende besluit staat de opdracht aan het college om te komen met een plan voor tijdelijk gebruik in de periode tot 2024. Wanneer Rijkswaterstaat terrein wil gaan gebruiken. En in het gespreksverslag staat dat er op dit moment 162 statushouders woonachtig zijn op het AZC in Rijswijk. Het lijkt ons een logisch gevolg om nou binnen het voorliggende scenario dat is 5 te huisvesten op het dan voormalige AZC-terrein na 31 mei 2022. Dat scheelt veel verplaatsingen met mensen en het materiaal kan makkelijk worden hergebruikt. Graag een reactie hiervan van de wethouder. Dan scenario 5. Het geniet niet de voorkeur van GroenLinks. Dat mogen duidelijk zijn. Maar belangrijk is dat we nu crisisnoodopvang vermijden. En dat is heel hard nodig. Inmiddels slapen vluchtelingen die in Nederland zijn aangekomen uit onder meer Afghanistan op veldbedden en op stoelen. Gisteren nog waarschuwde het Rode Kruis dat als er niet snel een oplossing komt er de komende dagen tentenkampen moeten worden opgezet net zoals in 2015. Met deze oplossing uit het raadsvoorstel kopen we tijd zodat de situatie voor de komende half jaar kan worden vermeden. En gelukkig zijn rijk, COA, maar ook gemeenten in de regio zelfs bijvoorbeeld Zoetermeer, Den Haag, en Hoeksche Waard druk op zoek naar opvanglocaties. En zijn inmiddels gelukkig al potentiële opvanglocaties in beeld.

Eerder vroegen we van het college om de gemeenten in de regio op de hoogte te stellen mocht het besluit vallen. En gemeente en als namens gemeente Rijswijk ook hen te vragen om ook verantwoordelijkheid te nemen. In het besluit van dit raadsvoorstel staat er niets over buurgemeenten. En we willen wel de wethouder vragen of hij nog bereid is om deze boodschap dan ook mee te nemen naar de buurgemeenten. Om hen ook aan te spreken op die verantwoordelijkheid. Tot slot voorzitter, de huidige oplossing is incidenteel. Rijk, provincies, COA en gemeenten moeten toewerken naar structurele oplossingen. Om situaties waarin we nu terecht zijn gekomen ook toekomstig te vermijden. Nu is het vaak dat enkele gemeenten verantwoordelijkheid neemt en anderen duiken. Terwijl dit vraagstuk gezamenlijk zou moeten worden opgepakt. GroenLinks ziet het dan ook voor zich dat op regio Haaglanden niveau bijvoorbeeld afspraken worden gemaakt over locaties, looptijden, roulatie van opvanglocaties. Daarmee verzekeren we dat alle partijen verantwoordelijkheid nemen en dat er voor iedereen duidelijkheid ontstaat. Graag hier ook op een reactie van het college. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Kijk wij hadden gehoopt ook gezien de steun voor een motie die een paar weken geleden voorlag dat optie 2 namelijk openhouden tot 1 april, daarna afbouwen tot 1 oktober, toch wel op steun kon rekenen.

Niet alleen in de raad maar ook bij uw college. En tot onze grote vreugde kregen we een brief 11 oktober van het COA dat daar eigenlijk heel erg goed aan bij aansloot. Bij die motie van drie partijen waar ook nog steun van was van een andere partij waardoor er een meerderheid ontstond. Wat is er gebeurd? Misschien kan de wethouder ons daarin in ieder geval mij daarin meenemen tussen die brief van 11 oktober van het COA en uiteraard de discussie in het college, waardoor er nu gekozen is voor optie 5? En dat is sluiting tot of af-faseren vanaf nu of vanaf 1 december, vanaf de datum dat het contract zou verlopen met het COA tot 31 mei. Waarom heeft het college daarvoor gekozen en niet voor de variant nogmaals 2 die door een meerderheid van de raad is gesteund een paar weken geleden. Voorzitter, dat is eigenlijk mijn meest essentiële vraag. Daarnaast sluit ik me aan bij wat de heer De Vries ook al zei over kinderen in het AZC en hun ontwikkeling. Ik heb dat ook al eerder gemeld

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

ook bij de wethouder. Een schooljaar kunnen volgen kunnen afmaken is voor ontwikkeling op een zelfde plek in een AZC is voor de ontwikkeling van kinderen cruciaal zou je kunnen zeggen. Door niet te veranderen van plek, van school, van ontwikkeling. Dus ik hoor graag van de wethouder hoe hij dat ziet in de ontwikkeling de onderwijswethouder. Nou het is niet de onderwijswethouder maar laat ik zo zeggen een wethouder met een groot hart voor onderwijs. Laat ik het zo maar noemen. Die hoe kijkt hij daar tegenaan? Tegen die ontwikkeling van kinderen die halverwege het schooljaar zullen moeten verhuizen aangezien in de variant van het college 31 mei de laatste bewoner uit het AZC vertrekt. De heer Karremans (Wij): Wij. Rijswijk vindt afspraken en bestuurlijke continuïteit belangrijk. Afspraak is afspraak. Dit geldt voor de afspraken met het COA, maar ook voor de afspraken binnen een coalitie. Tegelijkertijd zorgt het wanbeleid van het COA voor inhumane noodoplossingen. Zo is Wij. Rijswijk van mening dat het onderbrengen van gezinnen met kinderen in crisisopvang in sporthallen, zelfs soms zonder wet, nadat zij soms al maanden in het AZC in Rijswijk wonen, onacceptabel. Zeker omdat het COA al vijf jaar wat de afspraken zijn. En dan valt natuurlijk iets van te zeggen om als gemeente een rol te pakken, om dit te voorkomen. Wij.

Rijswijk zal voordat wij een definitief besluit nemen over dit raadsvoorstel graag willen horen hoe de andere partijen hierover denken en wat hun opvattingen zijn. En daarna zullen wij pas beslissen wat wij zullen stemmen. De heer Van der Meij (GBR): Ja zoals ik namens GemeenteBelangen Rijswijk ook al betoogt had een aantal weken geleden daar begint dit raadsvoorstel ook mee. Dit dossier kenmerkt zich door falend nationaal beleid, bestuurlijk onvermogen als het gaat om het immigratievraagstuk, huisvestingsvraagstuk van vluchtelingen. En huisvestingsvraagstuk van statushouders. En de opdracht die het college bij monde van wethouder Van de Laar heeft ingevuld de afgelopen twee weken laat dan het ook maar eens blijken. Hoe alleen de gemeente Rijswijk staat in dit dossier. Iedereen kijkt meewarend naar ons toe. Maar er is geen gemeente die concreet de handschoen oppakt en stelt, wij gaan gemeente Rijswijk helpen met de casuïstiek om het AZC zo snel mogelijk af te bouwen binnen de afspraken die gemaakt zijn. Het COA heeft er een potje van gemaakt. Laat ik het ook maar even zo stellen. Zij wisten heel duidelijk dat in november 2019, 1 december 2021 de zaak gesloten zou worden. Ze hebben niet gerapporteerd over het feit dat ze na de zomer gewoon zijn door gegaan met het vullen van de bedden in het AZC.

Omstandigheden daar gelaten had het op zijn plaats geweest om daar actief het college respectievelijk dat het college ook in de gelegenheid was gesteld om de raad daar actief over te informeren en op dat moment van elkaar van gedachten te wisselen. Is allemaal niet gebeurd. Dat maakt dat het COA in de ogen van GemeenteBelangen Rijswijk geen professionele partij is om mee samen te werken. En wie zijn er uiteindelijk het slachtoffer van? Slachtoffers zijn de mensen, de individuele mensen die nu in het AZC zitten. Slachtoffer zijn veertig kinderen die daar nu in het AZC zitten, waarvan we weten dat binnenkort de school daar wordt afgebroken conform de afspraken die zijn gemaakt. En vervolgens krijgen we dat als COA in de mik geschoven van, Rijswijk kunt u nog even zorg dragen voor onderwijs voor die veertig leerlingen. Rijswijk, kunt u ook er even voor zorg dragen dat u de termijn verlengt, want wij hebben geen bedden voor deze vijfhonderd zeg maar

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

bewoners van het asielzoekerscentrum. Ja, Gemeentebelangen Rijswijk gaat er dan niet voor om dan maar te stellen, 1 december gaat de stekker eruit en laat de bussen maar voorrijden en laten we dan die mensen maar ergens anders onderbrengen. Dan moet je op een gegeven moment dan maar de afweging maken de hand over het hart te strijken en met COA … Niet vragen wat COA er nou van vindt, maar gewoon als Rijswijk de regie te nemen in het dossier door te stellen, vijfhonderd is vijfhonderd. We geven u de termijn van zes maanden om dat op een nette manier, op een humane manier af te bouwen, zoals het college nu ook voorstelt in optie vijf. Je kunt met het COA geen goede bestuurlijke afspraken maken, dat is maar gebleken. Je kunt met het Rijk geen afspraken maken. Je kunt met de Provincie geen afspraken maken. Je kunt met de omliggende gemeentes geen afspraken maken. Zo hebben we het met elkaar georganiseerd op dit moment in Nederland. Na meewarig kijken naar de gemeente Rijswijk hoe we het maar gaan oplossen, naar beeldvorming creëren alsof het aan de gemeente Rijswijk ligt dat er vijfhonderd mensen uiteindelijk in een noodopvang terechtkomen. Voorzitter, daar wil Gemeentebelangen Rijswijk niet aan meedoen.

Wij moeten gewoon regie houden over onze contracten en op een nette manier, en gemeente Rijswijk neemt daar nu het voortouw in, op een nette manier het contract nu afbouwen en afwikkelen met respect voor de vijfhonderd bewoners die nu in het AZC zijn ondergebracht. Mevrouw Koopman (D66): Ik zal het kort houden. D66 Rijswijk is blij dat er door de inzet van de wethouder nu een afgewogen voorstel ligt waarin de huidige bewoners … Waar in ieder geval voorkomen wordt dat de huidige bewoners van het AZC deze winter naar de noodopvang moeten. Er wordt op een humane manier afgebouwd en zo wordt er ook recht gedaan aan de motie van vorige vergadering. Maar er wordt ook recht gedaan aan alle moties en omstandigheden van andere mensen in Rijswijk. Wij zijn voor dit voorstel, en tot zover mijn eerste termijn. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, twee weken geleden is in de raad op verzoek van een aantal kritische partijen het overleg met COA opnieuw gevoerd, en daarop is ook overleg met andere partijen gevolgd. Met de commissaris, met andere gemeenten en met de staatssecretaris. Heeft dit nu echt iets nieuwe opgeleverd? Volgens mij niet. Het COA kent eigenlijk maar één smaak, open houden, liefst voor onbepaalde duur. Gemeente kan geen invloed hebben op wie er komen of hoe lang, want het is weer crisis. En dat begrijp ik, dat begrijpt het CDA.

Maar het is niet in de haak om de resultaten daarvan alleen in Rijswijk neer te leggen. Ik denk dat alles afwegende het college een heel goed voorstel heeft gemaakt voor de raad. De afwegingen waar het raadsvoorstel mee begint, steun ik, ook al gaat het over landelijke politiek waar ook het CDA aan deelneemt. Maar ik steun dat vanuit Rijswijk. En ik vind dat een humaan tussenvoorstel om op deze manier de afspraken uit te voeren zoals die destijds nadrukkelijk in deze raad gemaakt zijn. De heer Krumeich (FK): Ja, ik moet toch een beetje in de lijn blijven waar ik in de vorige keer een inbreng had. Ik kan alleen maar één scenario bedenken, en dat is scenario 1. Zeker als je naar de toekomst kijkt. Klimaatvluchtelingen, vluchtelingen nu uit Afghanistan. Dus alle redenaties die ik nu hoor, ja, die heb ik verleden keer al betiteld als, ja, je verantwoording niet nemen. Het is net

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

als een klasje, als ik mijnheer Van der Meij hoor, wie er allemaal schuldig is. Als ik het in de klas zoiets meemaak, dan denk ik hé, dan heb je zelf iets te verbergen. Want dan heeft de Rijk de schuld en de COA de schuld en iedereen heeft de schuld en ik ga mijn straatje hier schoonpoetsen. De conclusie is, als je nu dicht gaat, dat je dus een veel groter probleem hebt. Ik zou zoiets hebben, toch kijkend naar de toekomst, wees ready voor deze stromen. Die worden eerder groter als kleiner. We hebben hem al voor elkaar, het staat open. Dan heb je wat mij betreft een opdracht naar het college toe veel makkelijker van, beste buurgemeentes, volgens mij heb ik die strekking verleden keer ook verteld, van nu moeten jullie als de sodemieter ook overstag gaan. Dat is een veel betere positie. Dus ik zit nu te twijfelen, want ik heb inderdaad nog wel wat intern contact gehad. Ga ik hier op tegen stemmen? Want dan zet je ze per december op de straat. Als ik dan zeg maar vanuit de linkerhoek, vanuit het linkse perspectief redeneer. Ja, dat is niet zo populair hierzo. Maar ben ik vanuit mijn hart heb ik zoiets van, jongens doe hier iets, want hier gebeuren gekke dingen in deze wijk. Wees wakker Nederland, wees wakker Rijswijk. Echt niet gewoon wat hier gebeurt.

Dus ik heb zoiets, laat dit maar zo gebeuren, ik ga overwegen tegen te stemmen, want die motie of in die lijn van de motie van GroenLinks en PvdA haal je nog even wat kruimeltjes binnen. Maar aan de onderkant van de streep staat, raadbreed Rijswijk heeft ingestemd. Ook links hoor jongens. En dat doet helemaal pijn. Dus ik wil eigenlijk, en ik ben toch in mijn eentje, heb ik zoiets, ja, ik ga dat niet doen. Dat kan je gewoon niet maken. En de oproep is naar de raad toe, naar mijn collega’s hier, volgens mij begaan jullie met z’n allen een fout. En ik kijk Marc aan, of mijnheer Weterings aan, en ik die denkt er inderdaad anders over. Trouwens, de race was al gelopen in deze raad op dit punt. Maar ik zou graag het college de opdracht geven, ja, ga alsjeblieft in gesprek, neem je verantwoordelijkheid en wees voorloper in Nederland op deze? De heer Weterings (RB): Laat ik beginnen om mijn waardering uit te spreken voor alle medewerkers in het COA. Die mensen doen goed werk, moeizaam werk. Ja, het is allemaal heel heftig wat daar gebeurt. Al de open dagen ze hebben georganiseerd ben ik daar ook gewoon geweest als niet echt een grote voorstander. Ik heb daar alles goed kunnen bekijken, kunnen aanvoelen. En natuurlijk heb ik ook de kinderen gezien die daar rond huppelen. Ik heb zelfs nog wat overgebleven knuffels gebracht, een paarhonderd.

Ja, natuurlijk gaat dat aan je hart, want je bent ook een mens. Je ziet daar menselijke dingen gebeuren. Maar aan der andere kant, voorzitter, er is een bestuurlijke overeenkomst gemaakt in 2016. Met een hele hoop turbulentie is hier de gemeenteraad kielekiele akkoord gegaan met een overeenkomst voor drie jaar. Dat zou dan betekenen tot en met 2019. Toen zou er een evaluatiemoment komen. En juist in dat evaluatiemoment is daar los gegaan met het AZC. Allemaal mensen die er niet hoorden, mensen uit veilige landen. Tunesië, Marokko, noem maar op. Dat bracht een hele hoop narigheid in de omgeving, een hele hoop tegenstand en een hele hoop tegenwerking. Uiteindelijk was er een coalitieverandering met daarin een nieuw college die ook een aantal partijen, of in ieder geval een partij, behoorlijke pijn heeft moeten leiden om toen het contract met een uiterlijke verlenging van twee jaar te verlengen. Heeft daarvoor, ja, behoorlijke schade geleden in Rijswijk. Ben ik heel benieuwd hoe die partij dadelijk gaat reageren op het hele voorstel. Want ik vind het ook heel bijzonder dat er in 2019 iets van een soort schijnmotie is gemaakt die ook is

VERSLAG RAADSVERGADERING 12 OKTOBER 2021 _______________________________________________________________________________________

ondersteund door alle coalitiepartijen, dat er geen nieuwe overeenkomst zou komen met het COA. En die motie is gewoon aangenomen, die is gewoon door de raad aangenomen, en er ligt nu een nieuw voorstel. Ik vind dat vreemd, dat vind ik heel erg bijzonder. Want de afspraak was, geen nieuw voorstel ongeacht wat. Voorzitter, ook bij wat ik al eerder heb aangegeven, in fora’s, bij inloopavonden, bij inspreekavonden van omwonenden zijn er keiharde afspraken gemaakt, drie jaar met een uiterlijke verlengingen van twee jaar. Dat is toegezegd, dat is beloofd, dat is bekrachtigd. Hoe geloofwaardig zijn we hier nu in de raad met zijn allen om weer naar diezelfde bewoners en ondernemers te gaan van, sorry jongens, we hebben weer een leuk overeenkomstje, die gaan we uiterlijk nog een half jaartje verlengen. Hoe geloofwaardig kan je zijn naar je eigen mensen toe, naar je Rijswijkers toe. Hoe rot ik het voor die mensen ook vind hoor die in het AZC zitten, en voor de kinderen en voor de toeloop. Ik vind het verschrikkelijk. Maar dat de COA ook zijn afspraken niet nakomt met het bestuur van, we zouden afbouwen. Ik heb ex-wethouder Besteman … Of sorry, ex-portefeuillehouder Besteman heb ik horen zeggen, ook in haar bewoordingen, we zijn aan het ontmantelen. De ontmanteling vindt plaats in volle gang. Er zijn goede afspraken gemaakt met het COA.