Niet-vastgesteld verslag raadsvergadering 11 mei 2021.docx

Maar dit zijn de cijfers en ze zijn denk ik heel erg duidelijk. Even kijken, voorzitter, ik ga toch dan nu maar even alle fracties af omdat ik niemand wil vergeten. Meneer Veerman is, heeft de aftrap genomen en ook meneer Veerman zie ik niet maar hij zal nog wel in de zaal zitten, ja achter de pilaar. U heeft ook mooie woorden gesproken over het voorstel, staat er ook achter, maar ook aandacht gevraagd voor renovatie en verduurzaming zoals het ingezet moet worden ook door de corporaties. Nou, daar zijn wij ook stevig over in gesprek geweest en ook nog steeds en we komen daar ook zoals het er nu naar uit ziet heel goed uit. Het krijgt zijn weerslag, of zijn beslag uiteindelijk in de prestatieafspraken die we gaan afsluiten met de corporaties, hopelijk aan het einde van dit jaar. De fractie van GroenLinks, meneer Wit, heeft gezegd ja sociale nieuwbouw kan en sluit ook niet uit dat we kunnen inzetten op onderhoud, renovatie en verduurzaming. Nee, maar het is toch heel duidelijk, voorzitter, dit college kiest gewoon wel en dat doen we ook met duidelijke redenen, voorzitter, als u het mij vraagt zoals die ook zijn aangegeven in het bod. Laten we daarmee die sociale huurders in de kou staan? Nou, in geen geval zou ik willen zeggen, voorzitter.

Want we zetten juist in op renovatie, die verduurzaming en het onderhoud van die sociale sector en dat is juist voor die groep ongelooflijk belangrijk. Dus daar wil ik ook heel erg duidelijk over zijn. Meneer Kooy, voorzitter, stelt vast dat er geen gedeelde visie is met zijn visie en de visie die het college hier nu neerlegt. Nou ja, dat is inderdaad denk ik ook heel duidelijk. We hebben daar ook vaker over gesproken maar nogmaals voor dit bod hebben wij als college de lijn ingezet zoals die ook door nou ja een meerderheid van uw raad is aangegeven aan dit

college. Met dit bod zetten we ook duidelijk die beweging in richting die nieuwe koers. Meneer Van Enk van het CDA die ondersteunt de lijn ook zoals die voorligt en geeft ook aan dat dit bod past in de nieuwe spelregels zoals die in de provincie in de regio zijn afgesproken en dat is inderdaad helemaal zoals het is. Mevrouw De Man van OR geeft ook aan de lijn te ondersteunen, heeft mij nog gevraagd hoe het gaat met voorrang met Rijswijkse woningzoekenden. Nou, we doen daar op dat gebied wat we kunnen, wat we mogen en wat we kunnen en iemand noemde al de Benedictus in zijn bijdrage. Nou, dat is misschien een goed voorbeeld om hier even te noemen waarin we in hebben gezet op maximaal lokaal voorrang geven aan Rijswijkse inwoners en dat is ook goed geslaagd. Dus we doen daar wat we kunnen. Meneer Weterings van Rijswijks Belang heeft mij nog gevraagd aanvullend om te kijken naar een onderhoudsplicht en dan, als ik hem goed begrepen heb, breder dan de sociale sector. Ik wil daar natuurlijk naar kijken dus dat neem ik zeker mee. De fractie van Wij, mevrouw Mauer, geeft aan ook voorstander te zijn van een goede mix van woningen in wijken en dat moet niet ten koste gaan van de leefbaarheid heeft u gezegd. Nou, dat ben ik van harte met u eens. Leefbaarheid is juist ook een speerpunt in de woonvisie waar we zo nog over zullen komen te spreken.

Ja, de fractie van Gemeente Belangen Rijswijk, meneer Van der Meij, heeft nog aangegeven Rijswijk is geen eiland. Nou, dat ben ik uiteraard ook van harte met u eens, zo is dat ook. Daarom denk ik ook dat het goed is dat we handelen in lijn met de gemaakte afspraken in de regio en is het mij veel aangelegen dat ook andere gemeenten volgens die afspraken handelen. Dus u kunt ervan op aan dat ik die boodschap zeker ook luid en duidelijk verkondig en verkondigd heb in de regio en dat geldt ook voor de collega van meneer Kooy in Den Haag die overigens samen met Rijswijk in de top 3 van doelgroepenvoorraad en de grootte ervan staan. Voorzitter, de VVD geeft ook ondersteunende woorden, ik zie meneer Oelen ook, tussen de andere leden door. We leveren inderdaad een grote bijdrage aan de woningnood in de regio en ja de vraag die meneer Oelen stelt is denk ik terecht: kunnen we dit? Dat is natuurlijk altijd, ja een punt waar we goed rekening mee moeten houden. Ik kan u geruststellen denk ik door te zeggen dat de provincie in ieder geval op alle fronten ondersteuning heeft aangeboden, ook als het gaat om mankracht. We zullen daar ook zeker gebruik van maken, mocht dat nodig blijken. Voorzitter, dan ga ik naar meneer Braam van de fractie van Beter voor Rijswijk. Ik hoor ook daar ondersteuningen voor de lijn die voorligt en de inzet ook op midden huur.

Nou, daar ben ik alleen maar heel erg blij mee. Renovatie, zegt meneer Braam, ja dat doen we zeker. We zijn daarover in gesprek met de corporaties en ik denk dat het ook goed is om te zeggen dat we het op het punt van extra sociale nieuwbouw inderdaad niet eens zijn met de corporaties maar op andere punten zoals renovatie, ik probeer naar u te kijken hoor mijnheer Braam maar het is heel ver weg, onderhoud en ook verduurzaming altijd gaat om leefbaarheid en aanpak van sociale cohesie in wijken, zijn we het gewoon ontzettend eens met elkaar. Dat zeg ik dan ook nog maar even richting meneer Oelen die mij ook vroeg: hoe is de relatie nu met de corporaties? Nou, op die terreinen werken we gewoon allemaal uitstekend samen en dat heeft u ook denk ik in de woonvisie kunnen lezen. Dus dat gezegd hebbende, voorzitter, ja kan ik nog aansluiten bij de opmerking die meneer Braam heeft gemaakt over de druk op sociaal. Die is inderdaad ook hoog, dat is zeker waar, dit college is van mening dat we dat niet oplossen door alleen bij te bouwen maar vooral ook in te zetten op die doorstroming zoals meneer Braam ook heeft aangegeven. Voorzitter, ik denk dat ik door de vragen heen ben. Ik denk dat ik kan afsluiten met de opmerking dat we met dit bod een goede stap zetten naar een gebalanceerde woningmarkt in de regio. De voorzitter: Dank u wel.

Is er vanuit de raad behoefte aan een tweede termijn? Tweede termijn De heer Veerman (D66): Wethouder, dank voor beantwoording van vragen. Wij zijn blij met de beantwoording daarvan. Ik hoor een aantal mensen zeggen over de balans terugvinden, ook daar zijn wij het natuurlijk heel erg mee eens. Problemen hadden eigenlijk, als we daarnaar zoeken, hadden

natuurlijk veel kleiner kunnen zijn. Ik hoor mensen schemeren met van ja we hebben aan Den Haag gevraagd wat ze van Rijswijk vinden. Je zou ook aan Den Haag kunnen vragen wat ze van Leidschendam-Voorburg of Pijnacker-Nootdorp kunnen vinden. Dat hoor ik dan weer niet terug en dat vind ik dan heel erg jammer want problemen die hier voorliggen, zijn mede ontstaan door andere gemeentes die geen verantwoordelijkheid hebben genomen dus, ja dat had ik ook wel graag gehoord van partijen die daar mee komen. Maar ik vind het goed om te horen dat de wethouder gaat toezien dat de provincie in ieder geval zegt wat ze zou gaan doen. Dus ik hoop dat dat vorm gaat krijgen. De heer Wit (GL): Wethouder Besteman, dank voor uw reactie. Er zijn ook bij GroenLinks zorgen over verduurzaming, dat hoef ik u denk ik niet uit te leggen, ook over het onderhoud. Dat hebben we ook uit eerste hand wel kunnen zijn bij de bezoeken die we afgelopen jaren hebben gebracht bij verschillende sociale woningbouwcomplexen. Maar als de corporaties aangeven dat er weldegelijk dubbeling kan zijn dan vind ik het nogal wat als het college hier geen oor voor heeft en ja toch een politiek standpunt doordrukt.

GroenLinks ontkent ook niet dat er door andere gemeenten meer gebouwd moet worden in de sociale sector maar gezien de afgelopen jaren heb ik erg weinig vertrouwen in de afspraken die er dan in de bestuurlijke tafel gemaakt gaan worden, ook al is meneer Van der Meij heel blij dat hij ontstaan is. Ik maak mij ook, samen met meneer Van der Meij, wel zeker ook zorgen over stijgende bouwprijzen want de uiteindelijke huurprijs of verkoopprijs zal dit zeker niet ten goede komen want alle partijen willen graag iets verdienen. Juist daarom heb je een gereguleerde huurprijs of verkoopprijs nodig en die ga je niet vinden in de vrije sector. Sterker nog, de komende tijd zullen nog meer woningen zover in prijs gaan stijgen dat ze uitstijgen boven de liberalisatiegrens en dus verloren gaan voor lagere inkomens. Ik wil toch nog even ingaan op meneer Braam zijn suggestie dat de druk op de sociale woningmarkt wordt veroorzaakt door statushouders. De druk die er ligt, is alom en heeft niets te maken met deze specifieke groep. Dus daar wil ik absoluut afstand van nemen. Statushouders die, zoals meneer Braam zegt, met een trucje binnenkomen, ik denk dat we het hier hebben over een marginaal percentage mensen die überhaupt zoiets proberen dus ik vind het echt verwerpelijk dat iemand in een discussie over sociale woningbouw dit soort dingen naar voren brengt.

Voorzitter, wij gaan op dit punt geen overeenstemming bereiken met de wethouder. We vragen ook niet, zoals de wethouder zegt, om alleen bij te bouwen maar juist om beiden uit te voeren. We zullen de komende jaren zien hoe dat zich verder gaat ontwikkelen. Volgend jaar hebben we verkiezingen, wellicht kunnen we daar dan nog een goede slag maken richting de sociale woningbouw. De heer Kooy (PvdA): Wethouder, ook dank voor uw antwoorden. Ik heb even mee zitten schrijven met een aantal partijen maar ik begin even met u, wethouder. Want heel vaak verschillen wij niet zoveel van mening. Als u zegt we willen 43% beschikbaar hebben van het areaal voor de laagste inkomens dan zitten wij niet zo gek ver uit elkaar. Maar ik wil die percentages even loslaten want we hebben het over wachttijden die gewoon veel te lang zijn. Maar het gaat juist om het hernieuwt beschikbaar krijgen van die woningen en dat is wat mijn college Wit dus ook aangeeft. Er zijn heel veel stijgingen, als er een woning vrij komt. Ik kan uit mijn eigen ervaring vertellen dat een woning die afgelopen 20 jaar is verhuurd voor onder de 600 euro, nu op de markt staat voor 1290 euro. Dan hebben we het over 70 vierkante meter. We zien aan alle kanten zien we ontzettende prijsstijgingen zolang die niet onder die regulering valt. Die regulering hebben wij ondergebracht bij onze wooncorporaties.

Als ik met de wooncorporaties spreek dan zien wij dat zij ruimte hebben en het heel goed oppakken, het verplichte onderhoud wat een tijd niet in orde is geweest, zien we echt forse verbeteringen maar ook dat zij ruimte hebben om te investeren en niet alleen in oude verplichtingen maar ze willen ook die handschoen oppakken. Dat is de reden waarom ze ook niet achter het voorstel staan. Het is een en en kwestie. Het is boter op het hoofd hebben om te zeggen dat het een of of kwestie is. Er zijn meer mogelijkheden dan wat wij schijnbaar politiek naar willen kijken. Dus die

43% als ondergrens, als die hernieuwbaar beschikbaar is dan tekenen wij er ook voor. Want dat zou toch wel nodig zijn voor de laagste inkomens. Wij zijn ook niet tegen inzet voor midden huur. Midden huur nu is nog steeds vrije huur en we zien dus dat er een hoop goedkope huizen niet gereguleerd zijn en ook onder de vrije sector heel snel vallen. Dus dat is jammer. Die discussie over statushouders wil ik ook gewoon heel ver vanaf blijven maar ik wil gewoon even naar de feiten kijken. Wethouder, kunt u aangeven hoeveel woningen er over het afgelopen jaar aangewezen zijn in Rijswijk aan statushouders en welk percentage dat is ten opzichte van de wachtlijst van het totaal aantal inwoners dat wachtende is in de regio? Want dan hebben we het gewoon over feiten en niet over stigmatiserend wijzen met het vingertje. Vraag even naar Wij, er werd net een deur geopend maar ook een aanwijzing naar de volgende ronde. De goede verhoudingen in een wijk, samengestelde wijken, die zou ik dan graag in de volgende ronde ook van Wij willen horen, wat ziet de partij Wij als een goede samengestelde wijk? Houd er vast rekening mee, wethouder, die vraag zal ik ook in de volgende ronde woonvisie aan u stellen. Dus dat is even de reacties. Nog even een laatste vraag om nog concreet te houden.

Als we het hebben over een afname van woningen en we hebben het over cijfers van 2018/2019, welk mechanisme ziet u dan om dit als actueel beleid te kunnen gaan inzetten? Hoe gaan we dan sturen als we nu al met drie jaar oude cijfers werken? Ziet u dan dat we als gemeente een registratie bij gaan houden, vergelijkbaar met Den Haag, dat we gewoon actueel kunnen zien van hé we zakken onder die grens, dat we kunnen sturen? Ik ben er heel benieuwd naar hoe we dan dit bod tot beleid kunnen uitzetten want dat is de volgende fase. Dank u wel, wethouder. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, nog een enkel woord over de relatie met de woningcorporaties want het is natuurlijk duidelijk, dat staat in dit stuk, die zijn het niet eens met dit bod. Die hadden meer willen bouwen in de sociale sector. Wat meneer Wit en meneer Kooy erover zeggen is natuurlijk heel behartenswaardig, het zou het mooiste zijn als het en en kan, en goed onderhoud en bouwen en meneer Wit zegt ook nog, die geeft ook zijn zorg nog aan over die verduurzaming die er ook nog eens bij komt. Het is niet alleen onderhoud, het is woningverbetering. Maar meneer Wit gaat dan ook over op de stijgende bouwprijzen en die noemt hij ook als trend. Dat maakt gewoon duidelijk waarom corporaties, niet alleen in Rijswijk maar in heel Nederland, de afgelopen jaren al niet konden voldoen aan dat en en.

Heel veel prestatiecontracten waarin aantallen woningen waren afgesproken, zijn niet gehaald omdat corporaties dat gewoon niet voor elkaar kregen, puur financieel. Dan ben je er niet met alleen maar een korte subsidie van de gemeente in je grondprijs. Je praat over een financieel belang voor de hele lange termijn, meneer Wit zei in begin eerste termijn: dit is een, we kiezen voor een korte termijn financieel belang. Nee, ik ben ervan overtuigd dat Rijswijk hiermee kiest voor een strategisch, groot belang op lange termijn. Ik denk dat we, als we hier duidelijk een raadsmeerderheid voor hebben voor dit bod, dat de corporaties ook in Rijswijk hun koers zullen wenden en dat ze weer goed in gesprek komen met de gemeente omdat we uiteindelijk toch een gemeenschappelijk belang hebben bij het leefbaar houden en verduurzamen van de grote wijken die we nu in Rijswijk hebben. Met die verwachting wil ik graag mijn tweede termijn afronden, dank u. De voorzitter: Mevrouw De Man, geen behoefte. Meneer Weterings. De heer Weterings (RB): Voorzitter, dank u wel. Ik wilde starten om collega Van der Meij te bedanken voor zijn hartstochtelijke betoog. Daar aanvullend ook nog meegeven dat het geintje van DSM ook nog eens een keer 10 miljoen heeft gekost. We hebben die procedure gewonnen maar het geld niet teruggekregen. Ik blijf het raad vinden. Maar goed, dat gezegd hebbende.

We staan op zich achter deze visie, achter dit voorstel maar alleen daar komt bij wel kijken met de wetenschap van nu dat opgaves krijgen vanuit het rijk, zal ik wel willen vragen, in ieder geval een balletje willen opgooien, dat er misschien wel andere komende projecten toch nog een keer moeten gaan belichten zoals in

het Wilhelminapark waar ik mij hard voor wil maken voor dieren. Ik merk ook dat ooievaars zich gaan nestelen in woonwijken en worden verdreven uit bossen. Er worden ook steeds meer vossen gesignaleerd in en rondom woonwijken, dus ook ja die worden gewoon verdreven uit hun natuur. Dus waar we nog natuur hebben, zou ik toch echt wel voor willen pleiten om daar de natuur te behouden en niet in het Wilhelminapark een openluchttheater te gaan bouwen, wat het voorstel was vorige week. Maar goed, dat is even een heel andere bijkomstigheid. Dus nogmaals akkoord met het voorstel en laten we wel waken over de natuur. Mevrouw Mauer (Wij): Niks toe te voegen, wij zijn inderdaad voor een gebalanceerde woningvoorraad in de regio. Daar wil ik het bij laten. De heer Van der Meij (GBR): Niet tot nieuwe inzichten maar ik zou wel even graag willen reageren op de inbreng van collega’s in de eerste, respectievelijk tweede termijn want meneer Wit die maakt inderdaad een punt als het gaat om het nakomen van afspraken en de wijze waarop je dat zou kunnen afdwingen. Zowel het stadsgewest Haaglanden en bestuurlijke tafel wonen was gebaseerd op een intrinsieke motivatie vanuit samenwerking. Samen het belang zien om met elkaar aan die regionale woonopgave te werken met elkaar.

Had niet de wettelijke bevoegdheden en bestuurlijke tafel nu al helemaal niet om gemeentes dwangmatig of aanwijzing-achtig of bestemmingsplan-achtig op hun verantwoordelijkheden te wijzen. In dit geval is het natuurlijk nu van belang dat de provincie, en ik hoor wethouder Besteman ook nadrukkelijk spreken dat de provincie ook nadrukkelijk heeft meegewerkt in de totstandkoming van dit woonaanbod, ze zal ook uiteindelijk het regionale woon bod moeten accorderen dus van alle gemeentes in Zuid-Holland, waaronder Haaglanden, ook eens een keer haar verantwoordelijkheid gaat nemen als het gaat om aanwijzingsmogelijkheden, bestemmingsplannen, et cetera. Tot op heden moet ik ook constateren dat de provincie dat onvoldoende doet. Waar dat dan aan ligt dat weet ik dan niet maar daar ligt ook een stukje slagkracht en instrumentarium wat ingezet moet worden om gemeentes op hun verantwoordelijkheden en op hun afspraken te wijzen. Dat is ook de oproep van mij aan mevrouw Besteman om dat onder de aandacht te brengen. Het ging mij te ver om daarvoor vanavond een motie in te dienen want mevrouw Besteman is mans genoeg om dat gevoel en die verantwoordelijkheid over te brengen naar de collega’s in de provincie maar daar ligt nadrukkelijk ook een sleutel om de provincie, de gemeentes ook te wijzen op de afspraken die de gemeentes maken.

Voorzitter, ruimte voor investeringen, ik denk dat het relatief is. De regio Haaglanden, ook rapporten laten zien, is dat de corporaties die samenwerken in de regio Haaglanden de minst kapitaalkrachtige, als je alles bij elkaar optelt, de minst kapitaalkrachtige corporaties van Nederland zijn. Wij lijden erg onder, de corporaties moet ik zeggen wie zijn wij, de corporaties lijden enorm onder de verhuurdersheffing die ieder jaar braaf afgedragen moet worden naar Den Haag toe en dat beperkt ook corporatie breed in Haaglanden om te investeren in en in nieuwbouw en in onderhoud. Dat toevallig in Rijswijk wonen wat meer vet op de botten heeft doordat ze in het verleden heel veel gespaard heeft en weinig geïnvesteerd en nu pas aan het investeren is en ook dat groot onderhoud aan het oppakken is, dat laat onverlet dat de regio Haaglanden qua investeringskracht maar beperkt ruimte heeft om vanuit de corporaties te investeren in de sociale woningbouw. Dus wat dat betreft, dat kan ik ook beamen wat meneer Braam ook aangeeft, Rijswijk wonen is een van de meest kapitaalkrachtigste corporaties in de regio Haaglanden, heeft ook de ruimte genomen en de verantwoordelijkheid genomen om samen met de gemeente Den Haag daar ook een woonprogramma, woonafspraken over te maken. Meneer Braam die verwees er ook naar.

Ook die verantwoordelijkheid nemen de corporaties om buiten de grenzen in de regio Haaglanden hun verantwoordelijkheid te nemen. Dus het is goed dat die corporaties ook op andere gemeentes wijzen als het gaat om die nieuwbouw verplichtingen. Ik wil bij deze afsluiten door de wens, of tenminste ja, succes te wensen aan de wethouder bij het afsluiten van de afspraken in de regio en het toezien ook dat de afspraken worden uitgevoerd.

De voorzitter: Ga ik naar meneer Oelen. Geen behoefte? Gaan we naar meneer Braam. De heer Braam (BVR): Allereerst in de richting van de wethouder voor de beantwoording en uiteraard, ja we steunen haar van harte met het uitvoeren van dit bod wat er ligt. We gaan er ook vanuit dat dat zeker ook met de ontwikkeling die verder in Rijswijk in gang is gezet tot een succes zal leiden. Verder zou ik zeker richting GroenLinks ook, meneer Wit, toch willen aangeven van ja waarschijnlijk leest hij de kranten niet maar dat doen we binnen Beter voor Rijswijk wel. Er is vanuit het rijk aangegeven dat er maar liefst 27.000 statushouders in 2021 een woning moeten gaan krijgen in heel Nederland. Dat is geen kleine groep waar we het over hebben en u zegt dat de druk op de woningbouw niet zal laten doen toenemen. Nou, ik kan mij zo voorstellen dat met dit soort getallen die druk weldegelijk zal toenemen. Dan is de oplossing maar op een manier te vinden als we straks als Rijswijk ook weer geconfronteerd worden met het verplicht wegzetten van een aantal statushouders in de sociale sector, door ervoor te zorgen dat de scheve bewoners die nu sociale woningen, bezit is niet het juiste woord maar huren, dat vooral die mensen achter de oren gaan krabben en kijken of zij die ruimte wellicht beschikbaar gaan stellen en dus in een ietsje duurdere woning in de vrije sector gaan wonen.

De heer Wit (GL, ter interruptie): Ik lees natuurlijk weldegelijk kranten maar ik vermoed andere kranten dan meneer Braam. 27.000 statushouders hebben we over heel Nederland, die worden verdeeld over alle gemeenten en dat betekent ook dat het percentage dat in Rijswijk terecht komt, als je kijkt naar de 6900 woningzoekenden die geregistreerd staan in deze regio, zal niet een grote deuk maken in het totale, in de totale vraag. De heer Braam (BVR): Voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Het is op zich wel fijn dat meneer Wit daar in ieder geval even aan refereert want nou we hebben, wat is het ongeveer 350 gemeentes dus laten we zeggen dat zo’n 900 statushouders uiteindelijk straks in Rijswijk zullen gaan landen, op een of andere manier. 900 statushouders dus dat betekent wel dus dat die druk in onze optiek behoorlijk toeneemt, zeker met die getallen waar meneer Wit net mee stoeide. Kranten zoals de Parool, als Trouw die refereren daar ook naar, dus zijn nou niet de kranten waar Beter voor Rijswijk vooraan voor staat, laten we daar eerlijk in zijn. Dus maar zeker kranten die denk ik GroenLinks hoog heeft staan, de Volkskrant overigens ook.

Dit soort getallen zijn natuurlijk gewoon pijnlijk, het komt op ons af dus dat betekent ook dat we daar uiteindelijk een oplossing voor zullen moeten zoeken, zien te vinden en dat betekent gewoon van dat de opdracht zoals hij er nu ligt, laten we daar vooral mee aan de slag gaan, laten we vooral ook aan de slag gaan met die midden sector, daar is ruimte nodig om ook de scheef bewoners dus uiteindelijk te kunnen settelen. Dan denk ik dat we als Rijswijk echt beter aan de slag gaan in plaats van achterover hangen en maar consequent bouwen voor de onderkant van de samenleving. De voorzitter: Goed, volgens mij hebben we volledig de breedte en diepte van het onderwerp verkend en besproken, zal ongetwijfeld nog vervolgd worden. Dank voor uw bijdrage wat dat betreft. Volgens mij is dit het einde van de tweede termijn van de raad, dat is zo. Dan gaat de wethouder nu nog op een aantal zaken in. Wethouder Besteman: Ik heb niet al te veel vragen meer gehoord maar ik wil toch heel graag nog even ook ingaan op de fractie van GroenLinks. Ik hoor meneer Wit ook zeggen dat hij zich zorgen maar over de verduurzaming en het onderhoud van de woningen in het sociale segment. Daar vinden wij elkaar dan toch zeker heel goed en daar ben ik toch blij om. Dat geldt in feite ook als ik meneer Kooy goed beluister. We naderen elkaar toch in dit debat.

Als ik u goed begrepen heb, via u voorzitter, kan meneer Kooy zich ook vinden in het percentage waar we nu naartoe bewegen als het gaat om het doelgroepensegment. De heer Kooy (PvdA, ter interruptie): Voorzitter, dank u wel. Wethouder, even voordat u te

enthousiast wordt, we hebben het over misschien over twee verschillende dingen dus bent u het met de PvdA eens als we het hebben over dat het percentage aan toewijsbare huizen moet zijn voor de goedkoopste beschikbaarheid en de laagste inkomsten? Of wil u dat helemaal vrijlaten aan de markt? Wethouder Besteman: Nou voorzitter, als het gaat om die nieuwe woningmarktafspraken zijn we ook gehouden aan het voldoende beschikbaar houden van het segment in die doelgroepensector. Dat leest u overigens ook terug in het bod dus daar werken we ook gewoon aan mee in Rijswijk en ook natuurlijk in de andere gemeenten. Maar ik denk toch dat we elkaar een eind zijn genaderd, als ik zo vrij mag zijn, zonder al te veel mijn enthousiasme daarover te tonen, voorzitter. Als het gaat om een update van de cijfers, ja meneer Kooy daar toch in de tweede termijn op terug gekomen ondanks het feit dat ik ze vrij duidelijk voor mij heb, we houden ook bij wat er wordt opgeleverd qua woningen dus dan houden we daar ook naar de toekomst toe goed zicht op. De druk op de sociale sector, dan toch nog even heel kort, is gewoonweg hoog. Dat komt ook doordat we sommige doelgroepen verplicht moeten huisvesten. Dat is nou eenmaal een opgave waar we als gemeente voor staan en we zullen daar ook zoveel mogelijk natuurlijk aan onze verplichtingen blijven voldoen.

Ook daarover zijn we in gesprek met de corporaties en dat blijven we ook. Nog even naar Rijswijks Belang, ik hoor daar een pleidooi voor groen. De heer Kooy (PvdA, ter interruptie): Voorzitter, dank u wel. Ja, toch even over die verplichting die u net aanstipt en de statushouder. Ik hoop dat de wethouder, in tegenstelling tot Beter voor Rijswijk, wel kan rekenen want dan kom je op 80 gemiddeld en niet over 800. Maar los daarvan, mijn vraag concreet was: hoeveel huizen hebben wij beschikbaar moeten stellen over het afgelopen jaar voor statushouders? Wethouder Besteman: Dat gaat om een paar procenten, dus wat mij betreft, dat is ook waarom ik de zorgdoelgroepen daarbij genoemd heb zojuist, is dat niet de hoofdzaak van de problematiek. Dan wel vinden we daar de oplossing maar het gaat erom dat we zorgen dat we kunnen doorstromen vanuit het sociale segment en daarom stellen we ook die lijn voor om meer bouw te bouwen in het middensegment. Dan toch nog maar even naar meneer Weterings die zo’n mooi pleidooi deed voor groen en natuur maar niet zo zeer voor cultuur, maar ik wil daar wel op zeggen dat in mijn beleving groen en cultuur natuurlijk wel heel goed samen kunnen gaan. Ik denk ook dat dat bijdraagt aan het verbeteren van de leefbaarheid maar dat is misschien even tijdelijk punt vandaag.

De heer Weterings (RB, ter interruptie): Ik had het over groen en dieren en ik heb heel het woordje cultuur niet genoemd. Wethouder Besteman: Nee, u heeft het woord cultuur niet genoemd, dat klopt, maar u had het wel over een openluchttheater. De heer Weterings (RB): Schrappen dat openluchttheater, daar ging het om. Wethouder Besteman: Exact en mijn antwoord daarop is dat ik vind dat groen en cultuur heel goed samen kunnen gaan. Maar daar komen we nog wel over te spreken, neem ik aan. Ik heb meneer Van der Meij goed gehoord over de rol van de provincie, dat neem ik ter harte. Ik wil wel benadrukken dat ik wil zie dat de provincie wel daar heel positief in sta. Ik zei net ook al: ze denken met ons mee en ze zijn ook bereid om capaciteit te leveren. Dus ik zie daar echt een positieve houding. Nou, voorzitter, ik denk dat ik er zo doorheen ben en ik zie dit dan als een mooie ondersteuning richting de regio en de provincie. De heer Braam (BVR, ter interruptie): Korte reactie vooral in de richting van de PvdA als het gaat om het delen, heeft u inderdaad gelijk maar als het gaat om de feitelijke druk die wordt natuurlijk verspreid over meerdere jaren en dit is alleen voor 2021 zoals ik net heb aangegeven.

Op het moment dat we helaas praten over periode van tien jaar waar de rijksoverheid ook rekening mee houdt, dan praten we over circa 230.000 statushouders die de komende jaren zullen moeten worden gehuisvest. Als ik dat sommetje dan wederom doe, dan komt u tussen de 800 en 900 uit. De heer Kooy (PvdA, ter interruptie): Natuurlijk, als ik word uitgedaagd. Als we alle verplichtingen over de afgelopen jaren bij elkaar opgeteld, dan komen we tot grote bedragen. We zouden ook als

gemeente eens stil kunnen staan dat we weten dat er verplichtingen zijn, dat ze per gemeente niet zoveel zijn en dat we juist in ons woon bod daar rekening mee houden dat we verplichtingen hebben. Het is niet dat elke statushouders een individuele huisvesting krijgt, ook daar zijn nog meters in te maken. Dus ik wil graag ook verzoeken aan de wethouder om gewoon rekening te houden met de verplichtingen bij het uitbrengen en bespreken van het bod. Wethouder Besteman: Ik kan daar heel kort over zijn want dat hebben we gedaan, voorzitter. De voorzitter: Zijn natuurlijk ook altijd nog de hogere goden die in het spel zitten. Maar goed, dat gaan we de komende weken zien. Ik stel vast dat de beraadslagingen hiermee zijn geëindigd. Dan gaan we over tot besluitvorming over dit raadsvoorstel. Ik proef over het algemeen wel een positieve grondhouding. Zijn er fracties die een stemverklaring willen afleggen c.q. willen stemmen? Meneer Kooy en meneer Wit. Stemverklaringen begrijp ik? Stemmen. Ik kon het proberen. Meneer de griffier, we gaan stemmen. Dus dan moet u op het knopje drukken hè. Maar dus geen stemverklaringen? Dat is helder. Goed, dan open ik nu de stemming. Zeg ik dat dan in uw Songfestival termen goed? Please can I have your votes? Met 21 stemmen voor en 7 stemmen tegen is het Raadsvoorstel Bod Rijswijk voor de nieuwe woningmarktafspraken aangenomen.

Dank voor ieders inzet en ook nog wel het entertainment gehalte. Dames en heren, we zijn drie uur bezig. Ik kan mij voorstellen dat de raad even vijf minuten de benen wil strekken. Zullen we dat doen? Dan schors ik voor vijf minuten. Schorsing 10. Raadsvoorstel Actualisatie van de Woonvisie (21-017) De voorzitter: Oké, wilt u uw plaatsen gaan innemen? Dat geldt ook voor de raadsleden in de achterbak. Allemaal veel te gezellig. Als het zo doorgaat, kom je de volgende keer weer vooraan te zitten, heb ik met de griffier afgesproken. Goed zo, ik heb het gevoel dat we kunnen beginnen. Ik heropen de vergadering. Stel aan de orde: agendapunt 10 het raadsvoorstel actualisatie van de woonvisie. De heer Veerman (D66): Ja, actualisatie woonvisie, daar hebben we het over, daar hebben we het natuurlijk al over gehad. Toch nog even wat kleine vraagjes. We zijn blij met het plan enigszins wat voorligt maar we hebben nog wel twee vragen waar we het wel eerder al over gehad hebben ook, op sommige onderwerpen. We krijgen van inwoners vaak de vraag, hij is ook door anderen gesteld, dat er woningen hier zonder vergunning gespitst kunnen worden en dat ze ook onttrokken worden als huurwoningen, aan het gehele aanbod en dat vraagt wat aandacht volgens mij sinds Den Haag strenger is gaan optreden, lijkt het zich te verplaatsen naar andere randgemeentes om Den haag heen.

Dat baart mij enigszins toch wel een klein beetje zorgen, ik vraag mij af wat wij daar als gemeente daaraan kunnen doen en wat de wethouder daar in het werk zet om dat te voorkomen. Andere vraag die ik ook in het forum heb gesteld, ik heb daar niet geheel duidelijk antwoord op gekregen, is dat er een groep mensen in Rijswijk woont die vaak door scheiding uiteindelijk spoedzoeker worden en dan op zoek zijn naar een tijdelijke woning. Dat is vaak toch wel een probleem in Rijswijk om dat te vinden. Wij vinden als D66 Rijswijk het belangrijk dat deze mensen ook een plek in Rijswijk weten te vinden, al is het soms van korte duur, zodat ze ook een huis weten te vinden uiteindelijk. Ik vraag mij af wat de wethouder nog kan toezeggen om daar iets in te doen zeg maar ook in deze huidige woonvisie. Dat zijn mijn vragen. De heer Wit (GL): De actualisatie van de woonvisie. Deze visie bestrijkt de periode tot en met 2025 en geeft een doorkijkje naar 2030 zoals het zo mooi gezegd wordt. Maar dat geeft ons niet echt een heel positief beeld van de toekomst. Een deel van de keuzes die gemaakt worden in de voorliggende

actualisatie, geven het idee dat de doelstellingen, of de speerpunten zoals ze genoemd worden, minder belangrijk zijn dan wordt aangegeven. Neem bijvoorbeeld de forse toename in het segment dure woningen, speerpunt is om zoveel mogelijk te bouwen in de middel dure huur- en koopsegment aangezien hier veruit de meeste behoefte aan is. Zo valt te lezen. Waarom laten we dan het percentage dure woningen zo hard stijgen? Kunnen we dit niet stabiel houden in plaats van daar nog meer bouwen in het middel dure segment? Dan maken we pas echt werk van die zo belangrijke doorstroming. Uit de burgerpeiling blijkt dat er een grote voorkeur is voor het toevoegen van woningen in alle doelgroepen. Deze wens wordt helaas ter zijde gelegd als we kijken naar de lagere inkomens. Gemêleerde, veilige en leefbare wijken met een evenwichtige, sociale opbouw. Dat is een van de speerpunten. Maar dat geldt dan niet voor de Boog en het Havenkwartier want daar laten we de woningbouw voor de lagere inkomensgroepen achterwege. Zijdelings wordt melding gemaakt van de grote hoeveelheid woningen die het college aan Rijswijk wil toevoegen en tegelijkertijd wordt slechts een aantal keren gesproken over de leefbaarheid in de wijken. Er is door GroenLinks en ook door anderen al een aantal keren gevraagd om maatschappelijke kosten-baten analyse die wijk overschrijdend wordt opgezet.

Bij een actualisatie van de woonvisie hadden we hier meer aandacht voor verwacht. De grote reeks aan ontwikkelingen die we de komende jaren kunnen verwachten, leggen een grote druk op de bestaande wijken. Een druk die in de huidige situatie soms al te hoog is. De woonvisie is meer dan alleen een opsomming van specifieke maatregelen maar zou ook een visie moeten zijn op de openbare ruimte en alle daaraan gerelateerde uitdagingen, zoals het voorzieningenniveau. We zijn dan ook zeer benieuwd wat de visie van de wethouder ruimtelijke ordening is op deze actualisatie. Het is niet allemaal kommer en kwel gelukkig, om de bestaande voorraad niet te laten verkameren, worden maatregelen beloofd. Onttrekkingsvergunningen worden geweigerd, splitsingen terughoudend behandeld. Feit is dat deze beweging op de woningmarkt inderdaad een grote impact hebben op buurten en nog grotere druk leggen op mobiliteit en bereikbaarheid. Maar in het licht van geen sociale woningbouw is er soms geen andere oplossing. Vergeet hier alsjeblieft niet de menselijke maat, dat zou u moeten aanspreken. Voorzitter, deze actualisatie belooft veel te doen voor de Rijswijkse huidige en toekomstige inwoner maar gezien de concrete uitwerking en plannen is onze verwachting niet dat zij deze gaat leveren.

De heer Kooy (PvdA): Om niet heel erg in herhaling te vallen met het forum en de voorgaande gesprekronde even sec nog over dit document. Wat meneer Wit al aangeeft, heel veel zal in de uitwerking zitten maar wat kunnen we daarvan verwachten? Niet veel, als ik hiernaar kijk. Voor een aantal zaken die we eerder belangrijk vonden. Er is natuurlijk een woonmonitor uitgevoerd en daar kwam uit dat we graag in alle inkomstengroepen willen zien dat er woningen komen. Dat zien we hier niet in terug. We zien een aantal zaken wat we niet willen. We zien ook gelukkig een aantal zaken waarvan we zeggen oké we willen meer en diverse wijken. We hebben het over naoorlogse wijken. Maar als je dan refereert, Rijswijk buiten is ook een naoorlogse wijk. Zien we dat we daar eigenlijk een forse rem op sociale woningbouw zetten? Dat we dat daar niet wenselijk vinden? Hoe gaan we dan werken aan gezonde gemengde wijken als we zeggen dat we te werven wel wat meer afwisselend willen hebben, minder homogeen maar in Rijswijk buiten niet diezelfde maatlat willen neerleggen. Nu kan ik wel bekomen over de wachtlijsten gaan stijgen, hoe houden we grip op wat we wel gaan doen en wat we niet gaan doen, daar hebben we het net al over gehad. Ook de actuele zaken van de inwoners in Rijswijk, ik ken in Rijswijk mensen die slapen op banken bij familieleden omdat er geen huisvesting is.

Die staan ingeschreven bij dak- en thuislozenopvang. Dat leveren wij niet in Rijswijk maar we hebben wel de mensen die daar moeten aankloppen. We hebben verplichtingen ook naar deze mensen en ik kreeg 14 dagen geleden kreeg ik een telefoontje van kennissen van ons die ook iemand hebben die het luchtbedje elke dag opblaast om te kunnen slapen. Er werd gevraagd hé als jullie nou binnenkort toch een paar dagen met vakantie zijn, was lekker kamperen de afgelopen week maar het viel een klein beetje tegen, mag ik dan bij jullie logeren

want dan kan mijn vriend, mijn zoon een keer een vriendje over de vloer krijgen om te logeren? Dat kan nu niet want er is geen ruimte voor. Dat gebeurt in Rijswijk. Er zijn ook bankslapers die twee, drie dagen bij het ene familielid blijven en dan bij het andere familielid gaan. Dan zeggen wij: flex, nee dat gaan we niet doen in de Plasbroekpolder. Maar wethouder, waar gaan wij onze Rijswijkers dan wel een plekje bieden? Want dat staat er niet in. Dus misschien dat u daar wel een antwoord op kan geven. Wat gaan wij doen aan starters die een laag inkomen hebben? Ik lees in het stuk: ja, politieagenten, onderwijzers, die willen we een plek geven. Maar een startende onderwijzer verdient niet genoeg om een plekje te krijgen in onze vernieuwde woonvisie. Een startende agent niet, een startende verpleegkundige niet, terwijl we wel zeggen: we komen op voor verpleegkundigen en agenten. Het komt onvoldoende terug, die ambitie die we eerder uitgesproken hebben om daar een plekje voor te krijgen. Als ik dan ook lees in de beantwoording van eerdere vragen van oké daar zal specifiek aan gewerkt worden dat er moet komen van ja als we heel veel bij gaan bouwen dan komt er vanzelf wel dat er plekjes komen. Dat vind ik geen beleid. Dat vind ik geen visie.

Gelukkig krijgen we nog een deel uitwerkingen, maar zeker voor die Rijswijkers die tussen wal en schip vallen, kan ik niet echt een positieve verklaring geven waarom we deze woonvisie dan zouden moeten aannemen. Het is, als we niet uitkijken gaat daar echt de vrije markt mee op de loop, is het geen woonvisie voor Rijswijk maar is het een vrijemarktvisie. Laten we alles over aan de markt. Hoe gaat u dat in de hand houden, wethouder? Dat we gaan bouwen voor de mensen die een plekje nodig hebben en dat zijn ook mensen inderdaad voor die midden huur, die hebben ook gewoon een plekje nodig. Hoe gaat u dat in de hand houden? Hoe gaat u deze visie vormgeven? Kunt u daar vast een tipje van de sluier oplichten? Een meer technisch verhaal, dat zullen we later ongetwijfeld op terugkomen, de woonvisie is een onderdeel van de mobiliteitsvisie 2020 geweest waarin beschreven staat van wat kunnen wij als Rijswijk aan. Daar is een berekening geweest en daar houdt het op met HBG-locatie en Rijswijk buiten. Ik zie hier een doorkijk dat er 6000 woningen bij komen. Ik zie geen enkele onderbouwing of dat we dat als Rijswijk wel aan kunnen. Er wordt verwezen naar de stadsvisie maar de stadsvisie is ook nooit doorgerekend. Het is een informeel plan.

Dan zou ik toch nog wel even willen weten of ik u goed heb begrepen in het forum, dat dit plan dan ook geen input is voor de omgevingswetgeving die mogelijk, hij staat nog op de agenda voor het eind van het jaar dat die ingevoerd gaat worden, dat dit stuk daar ook niet als input voor bedoeld is. Tot zover even de vragen in de eerste termijn over: hoe gaan we Rijswijkers een plekje geven? Hoe gaan we dat begeleiden? En hebben we dan wel rekening gehouden met alle doelgroepen die we bijvoorbeeld ook uit de woonmonitor hebben erkend? De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, ik merk iedere keer weer dat er fracties zijn die kicken op het bespreken van kadernota’s, visies en beleidsnota’s. En die vragen dan enerzijds: ja, hoort deze nota niet ook thuis, of hoort de relatie niet met de mobiliteitsnota? Of wat is de input van déze visie op straks de nieuwe wet, de Omgevingswet? En dat worden hele fraaie, semantische discussies. En daar hebben we het idee dat we een hele rijstebrij aan het maken zijn. Maar aan de andere kant, en dat hoor ik gelukkig ook, worden concrete voorbeelden genoemd. Van mensen die maar geen woning kunnen vinden. En die verhalen kennen we allemaal. Die ken ik ook. En daarom bespreken we dit soort visies. En wat mij betreft moeten we dat niet te vaak doen. Want met een visie bouw je geen huizen.

En de enige reden dat deze visie, die zoals ik begrepen had oorspronkelijk voor 10 jaar geschreven was, dat die nu opnieuw wordt geijkt. Hij wordt alleen wat aangepast, wat bijgesteld. Alle wensen die oorspronkelijk door de vorige raden zijn ingebracht, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid, blijven er gewoon in staan. De enige reden dat we daar vanavond over praten, is dat de woningmarkt zich de afgelopen jaren schrikbarend snel heeft ontwikkeld. En wij hebben vanuit het CDA de afgelopen jaren ook een lans gebroken juist voor die middeninkomens. Die naast de woning zoeken in een sociale sector, nu voortdurend achter het net vissen. En aankijken tegen steeds harder stijgende huizenprijzen. Gigantisch stijgende huizenprijzen. Dat is de reden dat deze visie is

aangepast. En daar moeten we het ook alleen maar over hebben, wat mij betreft. En niet te lang. Want het is niet de gemeente die dat even gaat oplossen. Nee, het is de gemeente die zegt in een nota: wij willen graag samen met corporaties en met ook die vrije marktpartijen willen we ruimte bieden om die woningnood op te lossen. En we hebben die vrije markt dus ook hard nodig. En we hebben de corporaties ook hard nodig. Want neem nou het probleem wat hier over flexwonen wordt genoemd. Wat we in deze visie alleen maar doen, is even een correctie op de Plaspoelpolder. Daar hebben we naar gekeken. Nou, dat is niet de plek daarvoor. Maar in de rest van Rijswijk is dat mogelijk. En dat zijn corporaties die daar uitvoering aan geven. Althans in de sociale sector. Die doen de woningtoewijzing. En dat moeten we vooral ook aan hun gezonde verstand en ervaring en hun huurdersbestand overlaten. Die hebben daar zicht op en niet de gemeente. Waar het ons om gaat als CDA is dat we de koers bijstellen en meer aandacht gaan geven aan betaalbare woningen voor hardwerkende mensen met een middeninkomen. Die nu geen huis kunnen vinden en die we hard nodig hebben. Bijvoorbeeld als ze werken bij de politie of in de zorg, of in het onderwijs. Zo is dat idee ook destijds bij ons ontstaan toen de leraren aan het staken waren, twee jaar geleden op het Malieveld, voor meer salaris.

Dit is een belangrijk element, je woongenot. Waar we misschien als gemeente met die andere partijen invloed op uit kunnen oefenen. En daar zou ik de wethouder alleen maar veel succes mee willen wensen, bij de uitvoering van die visie met de andere partijen. Dank u wel. Mevrouw De Man (OR): Ja, de woningvoorraad die op orde moet komen. De enorme problemen die er zijn voor alle woningzoekenden. Ik denk dat we allemaal wel iemand kennen die die problemen ondervindt. En daar moet wat aan gedaan worden. En zoals we ook in het vorige stuk hebben gezien, gaan we daar absoluut aan bijdragen. Er komen wel 5700 woningen bij. De enorme hoeveelheid, wat heel goed is voor de woningvoorraad, maar wat ook zijn uitdaging met zich meebrengt. Meer bouwen betekent namelijk ook dat de infrastructuur op deze groei moet worden aangepast. Want, zoals de heer Kooy al zei, onze infrastructuur kan het op dit moment absoluut niet aan. We moeten faciliteren in andere vervoersmiddelen. Denk daarbij aan goede OV-verbindingen en dergelijke. Maar we moeten ook extra goed opletten dat we ons prachtige, groene en in sommige delen ook dorpse karakter niet verliezen. Onafhankelijk Rijswijk zegt: bouwen wat moet en niet meer dan dat. En ook enkel waar het kán. Denk daarbij bijvoorbeeld aan leegstaande kantoorpanden en let daarbij dan wel weer op het parkeren.

Redenaties als “Als er geen parkeerplekken zijn, komen er mensen wonen zonder auto.”, wil ik allemaal niet horen of zien. Want we weten allemaal hartstikke goed dat dat helemaal niet zo werkt. Maar dat eventjes terzijde. In het kader van “Bouwen wat nodig is en alleen waar het kan.”, willen we wellicht ten overvloede nog meegeven dat u van ons geen steun zult krijgen voor bouwen op verlegde rijbanen of oude parkeerterreinen. En even specifiek: Steenvoorde moet leefbaar blijven, net als de rest van Rijswijk. Dus college, alstublieft, let op deze kanttekeningen. Zorg dat binnen uw visie ook een integrale aanpak zit voor alle uitdagingen en knelpunten. En zorg ervoor dat, ondanks het toevoegen van de vele woningen, ons Rijswijk mooi en leefbaar blijft. De heer Weterings (RB): Ja, aansluitend bij mevrouw De Man: dorpse karakter is belangrijk, infrastructuur. Bij elke vergadering hebben we het erover. Rijswijk is nog niet zo ontwikkeld dat de infrastructuur is mee ontwikkeld. We hebben nog steeds een dorps karakter. Dat de wegen ook niet al te zeer toereikend zijn om heel veel verkeer toe te laten. Dus daar moet echt naar gekeken worden. Op de visie zelf: er is natuurlijk een groot verschil tussen een nette huisbaas en huisjesmelkers en mensen die zo gauw mogelijk geld willen verdienen met verkamering. Laten we daar ook over waken.

Want ik krijg geloof ik dagelijks flyers in de bus van: ik heb interesse in uw huis. Ik wil uw huis kopen. Je wordt er eigenlijk mee doodgegooid, met flyers. Eigenlijk komt het uit Den Haag een beetje overwaaien. Laten we eigenlijk het onderscheid maken tussen wat is nou

verkamering en wat is een huisjesmelker? En wat is een nette huisbaas? Dat we dat in ieder geval goed gaan bekijken. En voor de rest wil ik het hierbij laten, eigenlijk. Prima voorstel. Mevrouw Mauer (Wij): Voor Wij.Rijswijk is het een belangrijk uitgangspunt dat je in onze stad met elke portemonnee kunt wonen. Daarnaast is Wij van mening dat we moeten streven naar gemêleerde woonwijken. We willen dat er voor elke doelgroep plek is. Momenteel komen we huizen tekort in het middensegment. En om die reden staan we dan ook positief tegenover de visie waarin staat dat hier de komende jaren de focus op ligt. We hebben verder wel onze bedenkingen over het op te richten woonfonds. Kan de wethouder bevestigen dat het voorstel om een woonfonds op te richten nog separaat aan deze raad wordt voorgelegd? Daarnaast gaf de wethouder in het forum aan de mogelijkheden voor creatieve woonconcepten, zoals kluswonen, te gaan onderzoeken. Kunt u toezeggen dat u dit onderzoek naar creatieve woonconcepten dan ook gaat doen? Ten slotte, zoals ik al eerder noemde, moeten we ervoor waken dat we Rijswijk niet vol bouwen ten koste van de leefbaarheid. We moeten toekomstige bouwplannen integraal beschouwen. Andere partijen zeiden het ook al, om een hoogwaardig woongenot te creëren hebben we namelijk ook infrastructuur en voorzieningen nodig. We bouwen meer dan een stad, we bouwen een samenleving.

De heer Van der Meij (GBR): Ja, de actualisatie van de Woonvisie die hier nu voorligt, is een nadere precisering, een nadere duiding van de eerdere Woonvisie die in 2015 is vastgesteld, tot 2025. Met inderdaad een doorkijk tot 2030. En een aantal partijen refereerde eraan: die Woonvisie is eigenlijk nodig om koers en richting te geven. En regie te houden op hoe wij Rijswijk op het gebied van woningbouw en woningbouwsamenstelling zien in de verschillende delen van onze stad. En het is goed, en dat wordt ook duidelijk in de actualisatie beschreven, dat er nu een nadere duiding en een nadere precisering wordt gegeven. Met name op dat middeldure huur- en middeldure koopsegment waar het college van voorstelt om daar nu de focus op te leggen. We lezen gelukkig ook dat er ruimte komt, en we komen er later begreep ik nog over te spreken, over combinaties van functies. Als het gaat bijvoorbeeld op het gebied van woon-zorg. Concepten als de Benedictus-locatie die zullen op meerdere plekken in Rijswijk wellicht een vervolg moeten krijgen. En daar zullen we ook even, omdat het toch innovatief achtige concepten zijn, daar zullen we toch ook even van gedachten moeten wisselen. En ik heb begrepen, tijdens de behandeling in het forum, dat we daar eind mei nog apart over te spreken komen. Als het gaat om een visie op woon-zorgconcepten. Andere partijen refereerden er ook naar.

En ik hoor het ook graag bevestigd, ondanks het feit dat de wethouder dat ook al in het forum overigens ook gedaan heeft, de kluswoning-concepten. Ook daar kan je antwoord geven aan een doelgroep als starters. Die wellicht moeilijk financieel nu aan een eerste woning kunnen komen. Daar zijn partijen die aan dit soort concepten proberen daar antwoord aan te geven. We hebben daar in Rijswijk ook al een heel leuk voorbeeld van, aan de Koopmansstraat. Wat zeker nog navolging verdient om dat wellicht op andere plekken in Rijswijk te ontwikkelen. En het helpt ook, bijvoorbeeld, om gebieden te positioneren. Ik denk dan met name aan het Havenkwartier. Waar we voor een forse woonopgave staan. Maar waar je die eerste bewoners nog maar even, de pioniers in zo’n woonwijk, wellicht de ruimte moet geven om daar met goede onderscheidende woningbouw ook mee te helpen dat gebied op de kaart te zetten. Dus ik roep ook via de wethouder op marktpartijen daartoe te stimuleren. Om daar buiten de hokjes te kijken van traditionele woningen. Om te kijken of we daar met een innovatief woonconcept daar doelgroepen mee kunnen helpen. En tegelijkertijd ook een gebied mee kunnen positioneren, om dat van de grond te krijgen. Ik ben blij. En ik ben het wat dat betreft niet eens met de PvdA, dat wij gewoon onze afspraken met betrekking tot de sociale woningbouw in Rijswijk buitengewoon nakomen.

Dat laten de grondexploitaties ook zien. Wij komen ze na. Als het gaat om de afspraken die in het bestemmingsplan zijn opgenomen. Er is helemaal geen sprake van een forse rem erop. Ik zie ook nog voldoende wooninitiatieven. Binnenkort ook een woon-zorgconcept wat door Vidomes van de grond getrokken gaat worden. Om maar een voorbeeld

te geven dat Rijswijk daar ook zijn verplichtingen, die ook in regionaal verband zijn gemaakt ten aanzien van Rijswijk buiten nakomt. De spoedzoekers, waar D66-collega Veerman op wees. Wat dat betreft ben ik ook blij met de werven waar we voor nu het eerst in Rijswijk het concept tiny houses … Ik ga er tenminste vanuit dat ze gerealiseerd gaan worden. Volgens mij worden ze ook gerealiseerd. Dat zijn innovatieve woonconcepten die nu specifiek voor zo’n spoedzoeker ingezet kunnen gaan worden. En ik denk dat we daar ook, als het gaat om innovatie, daar ook ruimte voor moeten bieden aan partijen. Om dat soort concepten ook waar mogelijk in Rijswijk te realiseren. Wonen kan niet zonder leefbaarheid en bereikbaarheid. Een aantal fracties wezen er ook naar. En ik trek het me persoonlijk wel een klein beetje aan dat in de vorige bestuursperiode er wel heel erg op wonen en transformatie is ingezet. En dat wij op het gebied van mobiliteit wat achter zijn gelopen. En dat wethouder Lugthart nu in deze periode, onder stoom en kokend water, nu bezig is om de mobiliteitsvisie van de grond te trekken. En ik ben blij dat we daar voor het zomerreces over van gedachten wisselen. Want dat is broodnodig om dit soort woningplannen, op het gebied van mobiliteit, ook in rij en gelid te krijgen. De heer Oelen (VVD): Dank, college, voor het toesturen van deze actualisatie van de Woonvisie.

Laat ik als eerste maar ook mijn waardering uitspreken voor het verhaal wat er voorligt. Het leest lekker weg. Het ziet er goed uit. Dit soort lovende woorden zijn eerder vanavond ook gehanteerd, toen het over het stuk van mevrouw Bentvelzen ging. Maar ik denk dat ook over deze visie we best wel ons compliment mogen uitspreken. Dat doe ik in ieder geval wel. En misschien komt het ook wel een klein beetje omdat ik, toen ik het las, ik eigenlijk een soort van aha-erlebnis had. Want ik dacht: “Hé, ik lees het VVD-verkiezingsprogramma over deze periode.” Dus u kunt zich voorstellen dat het een buitengewoon plezierig stukje was om te lezen. Het zijn natuurlijk algemene kaders waarin de komende periode verder invulling aan moet worden gegeven. En sommige van die kaders die zullen wat ons betreft met wat meer en wat minder vaart opgepakt moeten gaan worden. Want we begrijpen ook heel goed dat niet alles tegelijkertijd gedaan kan gaan worden. En er zijn natuurlijk ook dingen die binnenkort naar onze raad zullen gaan komen. Zoals bijvoorbeeld het voorstel, de businesscase, over het woonfonds. Waar we dan apart naar zullen gaan kijken. Waar de VVD zich wel zorgen om maakt, en ik ben ook zeer blij dat een heel aantal andere partijen in de raad zich daar ook zorgen om maken, dat is de leefbaarheid in de stad.

En mogelijk de verstoring van die leefbaarheid als het gevolg van het splitsen van woningen, het verkameren van woningen. Waarvan we gewoon nu zien dat dat toch in toenemende mate gebeurt. De VVD heeft daar al eens wat eerder vragen over gesteld. Ik heb u ook een aantal malen eerder ook bepaalde panden onder de aandacht gebracht, waarbij dat gebeurde. Collega van GWR heeft vrij recent schriftelijke vragen gesteld, omdat er een procedure was laten lopen door de gemeente. Ik zou het toch het college willen vragen om -waar het gaat om de regels, de harde regels rondom verkamering, om splitsing- om die snel te preciseren. En ook snel naar de raad te sturen. En mijn verzoek ook aan het college, aan de wethouder, om daar met een concrete toezegging over te komen. Dat geldt ook voor andere omkat-vormen. Kantoorgebouwen die misschien omgevormd gaan worden naar woningen. Heb ik het niet alleen maar over de Plaspoelpolder. Er zijn natuurlijk veel meer kantoorgebouwen in Rijswijk waar mensen hun oog op laten vallen. Er zit nu ook een RA, in de stukken die vandaag of gisteren is toegestuurd, van een ondernemer die een kantoorgebouw wil omturnen naar studentenhuisvesting. En die zegt, wij weten de achtergrond niet, dat dat niet is gehonoreerd door de gemeente. Waarom dat is, dat weten we niet.

Maar ook daarvan zou ik graag het college willen vragen: “Wanneer doen we het wel? En wanneer doe het niet?” En ook, dat geldt overigens ook voor het flexwonen. Flexwonen is een concept wat breder is dan, mijnheer Van Enk, dan alleen maar in de sociale huur. Er kunnen ook gewoon commerciële initiatieven zijn rondom flexwonen. En als je het zelfs heel eng gaat opvatten, dan kun je ook er nog aan denken dat je regels gaat stellen rondom het verhuren van woningen voor een langere tijd, via een Air BNB-platform, of wat dan ook. Allerlei zaken die bij ons in de omgeving

van Rijswijk allemaal gereguleerd worden. Omdat het in de wijken tot veel overlast leidt. Waardoor er daar nu tegen wordt opgetreden. En we zien daar gewoon nu al een waterbed-effect van ontstaan. Nou, het college heeft van het parkeerwaterbed geleerd, in het verleden. Laten we nu ook snel met regels komen om dit soort waterbed-effecten ook te voorkomen voor Rijswijk, op dit soort vlakken. Zou de wethouder daarop kunnen reageren? En bij voorkeur ook met de toezegging willen komen dat deze uitwerkingen snel naar de raad gaan komen. De heer Braam (BVR): Dank u wel, voorzitter. Ik vind het overigens wel bijzonder dat juist de partij die minder regels wil, dat die graag meer regels wil hebben. Dat is wel heel erg wonderlijk. Toch even, in algemene zin kan ik in ieder geval aangeven dat Beter Voor Rijswijk achter dit voorstel staat. Hebben we in het forum ook al aangegeven. Dus daar gaan we zeker mee verder. En de richting van D66. Nou, die lijn die begrijpen we wel. Overigens is het natuurlijk wel zo, als we kijken naar flexwonen, dat er in de Plaspoelpolder toch wel een vrij wonderlijk, een soort flexsituatie is ontstaan. Denk onder andere aan Stay at 7, waar je voor € 500 per maand gewoon een kamer kan huren. En ook, bij wijze van spreken, ook iedere dag er weer vanaf kan. Dus die mogelijkheden bestaan er wel.

Nou, Gemeentebelangen Rijswijk die memoreerde heel nadrukkelijk de doelgroepenwoningen die links en rechts er aan zitten te komen. Nou, dat is natuurlijk prima. En ook daar valt denk ik ook in de regio op te scoren. Want anders zijn we elke keer aangewezen op de grote stad die het dan maar weer moet oplossen. In dit plan zit een kléin dingetje waar ik toch graag de wethouder op wil wijzen, als het gaat om de positie van BVR. Dat gaat toch om de Plaspoelpolder. Er is natuurlijk al die tijd sprake van geweest dat er een campus zou komen op de Shell-locatie. En als ik de Woonvisie er een beetje op nasla, dan lijkt het er toch op dat een groot gedeelte van die Shell-locatie nou in één keer een woningbouwlocatie gaat worden. En dat is wat Beter Voor Rijswijk betreft níet de bedoeling. We kunnen het ons nog voorstellen, zo in het verlengde bij wijze van spreken van de strook waar ook een reisbureau gezeten heeft, en nou inmiddels dat er koopwoningbouw is. Dat je aan de overkant, waar die twee gebouwen nu helemaal leeg staan, dat is de strook langs de Churchilllaan, dat je daar wat ontwikkelingen toestaat. Daar is natuurlijk naast het oude Rabo-kantoor ook een groot woonpand ontstaan. Dus die strook dat begrijpen wij nog wel. Maar de Plaspoelpolder dat wil Beter Voor Rijswijk toch zo veel als mogelijk in stand blijven houden voor de bedrijvigheid. En woningbouw het liefst niet.

Maar zeker zo min als mogelijk toe te laten. Voorzitter, wil ik ook als laatste nog in de richting van de Partij van de Arbeid. Beginnende leraren, die hebben toch best een redelijk inkomen. Die verdienen op jaarbasis meer dan € 40.000 per jaar. En nou, die zouden met dat inkomen toch prima passen in de middeninkomens. En dat geldt ook bijvoorbeeld voor een brigadier. Hè, die verdient ook ongeveer datzelfde inkomen. En die kan ook met zo’n inkomen van zo rond € 40.000 per jaar prima middenhuur zich gaan vestigen. In plaats van sociale huur. Het mag natuurlijk, hoor. Maar zelfs dan, als het gaat om sociale huur, zal die al snel in de richting van de middenhuur komen. In plaats van echt de woningen onder de € 750. Voorzitter, ik heb denk ik zo wel voldoende gemeld. Ik hoor de reacties van de wethouder nog even over de Plaspoelpolder. Maar we gaan verder uiteraard wel akkoord met het voorstel. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. Volgens mij is dit het einde van de eerste termijn van de raad. Dan gaan we naar het college, wethouder mevrouw Besteman. Gaat uw gang. Wethouder Besteman: Vanavond hoop ik dat uw raad de actualisatie van de Woonvisie vaststelt, voorzitter. Dat is wat het college betreft echt nodig gezien de ontwikkelingen die spelen op de woningmarkt. Er is een woningmarktcrisis. De vraag naar woningen is enorm en het bouwtempo kan de vraag gewoonweg niet bijhouden.

Huizenprijzen zijn in deze regio voor veel mensen, voor veel groepen mensen gewoon ook niet meer te betalen. We zien daarnaast dat de doorstroming laag is, dat de vergrijzing toeneemt. En er zijn zorgen in de naoorlogse wijken in Rijswijk, als het gaat om

leefbaarheid en de eenzijdige woningvoorraad. En veel fracties hebben daar ook al hun zorgen over gedeeld vanavond. Deze actualisatie geeft koers en richting aan het woonbeleid, zoals de heer Van der Meij ook aan heeft gegeven. En moet ervoor zorgdragen dat de wooncomponent in alle uitwerkingen goed geborgd wordt. We zetten met deze actualisatie in op twee pijlers. Enerzijds is het inzetten van een doelgroepgericht woningbouwprogramma. Ik denk dat dat aansluit bij de oproep die de heer Van der Meij ook doet vanavond. En tegelijkertijd willen we werken aan een toekomstige stad. En dat betekent sterke, gemêleerde wijken. Nou, dat gaan we doen door veel woningen toe te voegen. Daar hebben we het ook al eerder over gehad. Datgene toe te voegen dat ontbreekt, of wat achterblijft. En dat is toch echt het middensegment. We zetten in op wijkaanpak en wijkvernieuwing om die leefbaarheid te vergroten en te verbeteren. En we willen de leefbaarheid verbeteren door terughoudend en strenger te worden als het gaat om woningonttrekking, splitsing en verkamering. Ik heb daar ook veel fracties al over horen spreken. Nou, wat willen we dan bereiken? We willen zorgen, daar ging het vorige debat in feite ook over, voor een gebalanceerd aanbod op de lokale woningmarkt. En daarmee versterken we dat middensegment. Ik zal alle fracties nog nalopen. Want ik heb nog een aantal vragen genoteerd.