Niet-vastgesteld verslag raadsvergadering 11 mei 2021.docx

We hebben als raad ook eigenlijk het mandaat om geheimhouding dingen er weer af te halen. Het lijkt me ook niet handig om dat op korte termijn te doen. Ik zou willen voorstellen dat wij wel akkoord gaan met geheimhouden vanwege delen die erin zitten, maar dat we dan op korte termijn toch weer een nieuw voorstel gaan krijgen als u de kans heeft gehad om nog een keer door die stukken heen te gaan. Bijvoorbeeld met Pasgeld en de flora en fauna, of dat die inderdaad onder de geheimhouding moeten blijven. En dat we dat in een volgende raad dan eventueel recht kunnen trekken. Maar om nu het hele proces te gaan frustreren door tegen te stemmen gaat de belangen van de gemeente schaden. Maar dan wil ik wel van u een toezegging dat we een herijking krijgen van de noodzaak en wat mijn collega van OR aangeeft, misschien ook gewoon een afwegingsnota waarin we kunnen zien waarom u specifiek ergens voor kiest om het geheim te houden of niet. Dus met die toezegging zou ik graag nog van u willen hebben voordat we hiermee akkoord gaan. Mevrouw Alberts (GL): En ook dank al deels voor de toezeggingen van de wethouder. Hij had het over in de toekomst een toezegging te doen over om dat meer te verklaren dan. Maar specifiek over dan de stukken die nu voorliggen, om dan te kijken en er doorheen te gaan en delen openbaar te maken.

Kunt u ons dan ook toezeggen voor wanneer, is dat dan voor de komende raadsvergadering dat u die excisie gaat doen en dat dan ook daadwerkelijk die delen die openbaar kunnen dat die openbaar worden gemaakt. Zoals dat flora en fauna onderzoek. Of ziet u dat toch anders? Met die toezegging zou u ons wel degelijk blij maken in dit geval. En dan graag dus ook inderdaad de datum daaraan koppelen en specifiek op deze stukken waarover dus nu een besluit moeten nemen of de geheimhouding erop ligt of niet. Mevrouw De Man: En dank u wel wethouder voor uw toezegging. En ik zal u eraan houden. Dank. De heer Veerman (D66): Ja, ik wil er nog even iets over zeggen. Want ik hoor iedereen er wat over vertellen en ik ben het daar voor een gedeelte mee eens, moet ik zeggen. Ik heb ook de stukken zitten bekijken, dan is er onderscheid te maken in twee onderdelen. Inderdaad die flora en fauna, die inderdaad gewoon voor iedereen inzichtelijk zou kunnen zijn. En dan kunnen we ook aan de werkgroep en de burgers die dezelfde info geven die wij ook krijgen, ik denk dat dat raadzaam is. Als we het over financiën hebben, dan kan ik me enigszins voorstellen dat je zegt van: oké, die gegevens moeten we daarbuiten houden en dan ga ik met de wethouder mee.

De voorzitter: Goed, ik zie verder geen aanvragen voor woordvoering. Dan gaat het woord naar de wethouder, meneer Keus. Wethouder Keus: En ik kan die toezegging die mij gevraagd wordt die kan ik doen. Het gaat even alleen om, er wordt specifiek naar een datum gevraagd. Ja, de komende raad die staat in het teken van de zienswijzen. Dus als u bedoelt die raad daarna, ik heb even niet scherp welke dat is. Maar ik wil even specifiek zijn. Wat mij betreft gaan we er gewoon zo snel mogelijk naar kijken en komen we daar met een notitie over of daar inderdaad gewoon openbaarheid aan die delen gegeven kan worden waar u op doelt. Dus dan doen we voor de volgende raad krijgt u daar uitslag over (toezegging, vervolg). Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Goed, ik stel voor om de beraadslaging af te sluiten en over te gaan tot besluitvorming. Wil iemand nog een stemverklaring afleggen of wil iemand nog stemmen? Anders wordt het per hamerslag aanvaard. Iedereen tevreden zo? Dan is het hierbij besloten. 8. Raadsvoorstel Kadernota Sociaal Domein (21-018) De voorzitter: Dan gaan we even naar een huishoudelijke mededeling. Ik begreep dat mevrouw Koegler wegens privéomstandigheden heel snel weg moest. Dat u daar kennis van neemt. Dat betekent dat we met 29 raadsleden aanwezig zijn. 28? Oh ja, er waren er al twee weg, ja. Het moet niet erger worden. Laten we gauw vooruitgaan.

Agendapunt 8, het raadsvoorstel kadernota sociaal domein. Ik heb via de griffie al een lijstje met woordvoerders. Mevrouw Koopman (D66):, Eindelijk ligt de geactualiseerde kadernota sociaal domein voor ons. Dat was hard nodig, want de vorige versie was nog van voor de transitie. Mijn complimenten, een zeer goed leesbare integrale kadernota die belangrijk is voor al onze inwoners. De meeste inwoners kunnen op eigen kracht deelnemen in onze maatschappij. Soms hebben mensen echter een stuk passende ondersteuning nodig, zodat iedereen naar vermogen kan meedoen. En iedereen dezelfde kansen kan krijgen. Of zoals gister een jong ervaringsdeskundige tegen ons zei bij de regiobijeenkomst jeugdzorg: je wil niet als een probleem gezien worden, maar als een mens. En ook mensen zijn niet kwetsbaar, maar je kunt in een kwetsbare situatie terecht komen. Uitgaan van de persoon en luisteren wat die nodig heeft en wat hij of zij zelf kan doen, wie er in de omgeving steun kan geven en waar uiteindelijk, als dat toch nodig is, een professional aanvullende hulp kan geven. Dat vergt een andere manier van kijken, van soms ook loslaten en niet oplossen voor iemand. Die richting komt duidelijk naar voren in deze kadernota en dat steunt D66 van harte. Wel zijn we benieuwd hoe de wethouder de opmerkingen van de adviesraad sociaal domein wil meenemen.

Want als we normaal echt willen definiëren, krijgen we dan niet weer nieuwe hokjes waar sommigen ook weer niet in passen? En wie bepaalt die hokjes dan en wat normaal is? En hoe kunnen we het doe vermogen handen en voeten geven. Hoe bereiken we niet alleen de mensen die roepen dat ze hulp nodig hebben, maar ook de mensen die ons nu te laat of niet weten te vinden? En de opmerking over het maatschappelijk effect kan natuurlijk zo uit mijn bijdrage van het forum zijn gekomen. Dat heeft u echter prima verwerkt in de nota, zodat de nog te formuleren beleidsindicatoren in de raadsrapportage sociaal domein en de planning en control-cyclus worden opgenomen en de voortgang goed gaan volgen. Zowel op maatschappelijke effecten als financiële grip. Deze kadernota is een paraplu-kadernota. Volgende maand komen er alweer een aantal uitwerkingsnota’s, zoals over werk en inkomen en het armoedebeleid. Daarin willen we u meegeven door integrale aanpak waarin de mens centraal staat en niet het systeem goed vast te blijven houden. Wij wensen u veel succes met de verdere invoering van de kadernota sociaal domein.

Mevrouw Kistemaker (GL): Ook GroenLinks is blij dat er een nieuwe kadernota sociaal domein ligt. Het was hoognodig, mevrouw Koopman refereerde daar al aan. We danken de wethouder dat ze onze opmerkingen over het negatieve taalgebruik die we in het forum maakten serieus heeft opgepakt en de nota hierop heeft aangepast. Het leest namelijk een stuk fijner om niet continu over problemen te moeten lezen. Het is sowieso een goed leesbaar en duidelijk en begrijpelijke nota geworden. Wat ons betreft mogen alle stukken vanuit de gemeente op deze manier geschreven en visueel ondersteund worden. Toch zijn er twee punten waar we moeite mee hebben en we vinden het belangrijk om daar toch iets over te zeggen vanavond. Allereerst vinden we het jammer dat het veel gaat over zelfredzaamheid en eigen kracht. Daarmee gaat de nota met name over wat de gemeente van anderen verwacht, terwijl het zou moeten gaan over wat mensen die het niet redden op eigen kracht kunnen verwachten van de gemeente. En ten tweede, mevrouw Koopman refereerde daar ook al aan, de term normaliseren. Dat wordt hier als een belangrijk kader meegegeven, maar we merken dat hier heel verschillend over gedacht wordt. Want wat is eigenlijk normaal en wie bepaalt dat dan? We zijn dan ook blij met het voornemen wat we in het forum hebben uitgesproken dat we hier met de raad het gesprek over gaan voeren.

In het advies van de adviesraad sociaal domein werden daar ook wijze dingen over gezegd. En ik las daarin ook een open uitnodiging om met hen dit gesprek te voeren en dat lijkt me een heel goed idee. Wij kijken daar in ieder geval erg naar uit. Vanuit deze twee kanttekeningen zullen wij de opvolging van deze kadernota nauw volgen en daar wensen we de wethouder veel succes mee. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ik beperk me even tot datgeen wat ik ook in het forum vroeg aan de wethouder en wat ze heeft toegezegd. Dat was namelijk het punt van benadering van de cliënt. En ik moet zeggen, maar misschien kan de wethouder mij daar een geruststellend antwoord op geven, dat ik eigenlijk niet zo heel veel verschil zie tussen de vorige versie die we in het forum voorgelegd kregen en deze. Maar misschien heb ik iets over het hoofd gezien en dat hoor ik dan graag van de wethouder. Want als ik het anders formuleer dan wat de adviesraad ook zeer terecht opmerkt aan vragen, heb ik eigenlijk de aanvullende vraag: hoe ruimhartig is dit college in het sociaal domein? En dat is misschien een gewetensvraag die ik aan u stel en u bent verantwoordelijk wethouder voor het sociaal domein, maar ik wil hem toch heel erg graag stellen.

Ik stel hem nog een keer: hoe ruimhartig is dit college in het sociaal domein? Of lopen we langs de randen van wettelijke verplichtingen in de komende jaren? Ik kan het er niet heel duidelijk uit lezen hoe wij of aan de ene of aan de andere kant staan. Ik hoop natuurlijk aan de eerste kant, dat begrijpt u, als Partij van de Arbeid. En ik begrijp best dat er financiële kaders vanuit het Rijk belangrijk zijn, maar het is ook echt een kwestie van mee kunnen doen en er toe doen in Rijswijk of aan de kant moeten staan van de passende hulp. Kunt u mij een geruststellend antwoord geven dat wij ondanks het feit dat ik het niet helder kan lezen of dat u er niet nadrukkelijk voor uitkomt, dat wij toch aan die kant staan van inwoners die die passende hulp heel hard nodig hebben. Iedere gemeente maakt namelijk zelf cruciale keuzes in het sociaal domein. De ene gemeente is de andere niet, ondanks die wettelijke verplichtingen. De koers en de aanpak van iedere gemeente is anders in het sociaal domein. Ik hoor graag uw antwoord, en dat is dan eigenlijk ook mijn antwoord op de benadering van de cliënt. Want daar gaat eigenlijk alles over in dat laatste stuk wat ik net aan u vroeg. Ik wil ook graag wel eigenlijk expliciet weten wanneer u de reactie van de adviesraad sociaal domein geeft. En of wij die reactie aan de adviesraad ook CC mogen lezen.

Voorzitter, dit was voorlopig mijn inbreng in de eerste termijn, dank u. Mevrouw Schröter (CDA): Na het bespreken van de kadernota in het forum hebben we als CDA nog eens nagedacht over wat onze Rijswijkers nu merken in de hernieuwde kadernota sociaal domein. Als CDA vinden we het belangrijk dat we de goede dingen doen voor onze Rijswijkers. Is de juiste hulp op maat snel beschikbaar? Wordt de hulp waar nodig snel gevonden? Dat zijn zaken die belangrijk zijn voor onze inwoners. De kadernota die nu voorligt is slechts een paraplu. Er volgen nog

een flink aantal kadernota’s en onderliggende beleidsnota’s. Daardoor is het voor ons niet echt duidelijk wat deze kadernota nu exact oplevert en welk verschil dit maakt met de vorige kadernota. We hadden de kadernota graag wat scherper willen zien in de doelstellingen en effecten die we met elkaar beogen binnen het gehele sociaal domein. Dat hebben we in het forum ook zo benoemd. De wethouder heeft aangegeven dat de doelstellingen, effecten en indicatoren nog verder bepaald gaan worden samen met de inwoners, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers en de raad. Dat is een goede stap en het CDA ziet uit naar een verdere uitwerking daarvan. Die scherpte zouden we ook graag terug willen zien in de kader- en beleidsnota’s die later nog volgen. Mevrouw De Man (OR): Eigenlijk hebben we net als in het forum geen op- of aanmerkingen op dit stuk. Nogmaals complimenten aan de wethouder voor de helderheid van het stuk en het verzoek aan het college om dit soort kaders op deze manier vaker op te stellen. En dat was hem, dank u wel. Mevrouw Kames (RB): Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ook Rijswijks Belang de complimenten geven aan de wethouder. Wij vonden het echt een zeer duidelijk stuk, echt goed leesbaar, goed opgezet. En we kunnen ons ook goed in vinden en wij zullen ook zeker voor dit raadsbesluit voor stemmen.

De heer Karremans (Wij): In het forum kwam de raad eigenlijk al tot de conclusie dat dit raadsvoorstel op brede steun kan rekenen. Echter de reactie van de adviesraad was toen nog niet bekend. En op basis van deze stukken van de adviesraad zou ik de wethouder toch nog enkele punten willen meegeven. De adviesraad geeft namelijk aan dat de eigen kracht en zelfredzaamheid helder zou moeten gemaakt. Wat is het verwachte niveau van zelfredzaamheid? Hoe wordt het meetbaar gemaakt, zodat dit later ook gemonitord kan worden of deze verwachting daadwerkelijk realistisch is. Dit is precies wat onze fractie ook aangaf tijdens het afgelopen forum. Zelfredzaamheid vinden wij gewoon een vaag begrip en zou echt specifiek en meetbaar gemaakt moeten worden. Wij delen dus de zorgen van de adviesraad en zouden de wethouder willen meegeven om dit mee te nemen in de toekomst. Onze vraag is dan ook: hoe gaat u dit invullen, zodat wij in de toekomst als raad dit kunnen controleren. Een ander punt van de adviesraad was ook dat het VN-verdrag handicap een belangrijk uitgangspunt moet zijn in deze nota. En wij als fractie omarmen dit. Wij hechten namelijk veel waarde aan dit VN-verdrag en zouden dan nogmaals ook dit mee willen geven aan de wethouder. Al met al kan onze fractie zich in dit raadsvoorstel vinden, ook namens ons de complimenten aan u.

We willen de wethouder wel op het hart drukken om deze aandachtspunten van de adviesraad heel goed mee te nemen. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ook GBR zal uiteraard voor dit raadsvoorstel stemmen. Wij vinden de kadernota erg helder en leesbaar. En de ambities van de wethouder komen hier duidelijk in naar voren en die sluiten ook aan bij onze ambities. Wij vinden het jammer dat er nog niet dieper in is gegaan op bepaalde elementen die gelden voor eigenlijk het hele sociale domein. Maar hierover is ook met de wethouder gesproken tijdens het forum en de wethouder heeft aangegeven dit per nota verder uit te werken. Dus hier kijken wij zeker naar uit en wij wensen de wethouder hier ook veel succes mee. De heer Ezinga (VVD): De erkenningen die hier en daar in de raad worden gegeven aan de wethouder, daar kan de VVD zich ook zeer in vinden. Wij zijn ook zeer blij dat de huidige kadernota is gerealiseerd. Sinds 2015 met de decentralisatie van het sociaal domein is er veel veranderd en het was dus echt nodig om deze nota op te stellen. Voor wat betreft de inhoud van de nota en het forum wat we hebben gehad hierover wil ik eigenlijk drie punten aanstippen. Twee van onszelf en een die voortkwam vanuit de collega’s van GroenLinks. Het eerste punt waar het om ging betrof de

aandacht voor de relaties die bestaan voor de gemeente tussen enerzijds de cliënten, dan refereer ik naar mevrouw Van Nunen van de PvdA, en anderzijds de relatie die bestaat met de aanbieders van hulp. En u heeft toegezegd hier het een en ander in te verbeteren, inhoudelijk te versterken in de nota. En wat dat betreft kan ik me wel enigszins aansluiten bij mevrouw Van Nunen. U heeft zich op een vrij marginaal niveau denk ik het een en ander gezegd over de relaties die bestaan voor de gemeente inzake het sociaal domein. Wellicht lees ik er ook overheen, wellicht moet ik het op een andere manier zien. Maar wellicht kunt u hier een toelichting op geven. Het tweede punt wat ik wil aanstippen en wat ik in het forum ook heb aangestipt betrof een risicoparagraaf en risicoinventarisatie die aanwezig zou moeten zijn in een dergelijke kadernota. U heeft dit onderzocht en besproken en u gaf mij terug dat dit niet zo zeer met cijfers kan worden onderbouwd. Het is immers een kadernota en wij kunnen dit op dit moment niet realiseren daarvoor. En dat was ook niet mijn bedoeling. En ik heb ook dat verhelderd aan u. het zou een risicoparagraaf, een risico-inventarisatie kan ook in woorden worden vormgegeven waarbij de risico’s op strategisch, op operationeel of op tactisch of op wat voor schematisch concept we dat ook neerzetten, kunnen worden neergezet.

En dat kan een handvat bieden voor al die uitvoeringsnota’s die hierop gaan volgen. En u heeft hier opvolging aan gegeven en ik ben u daar zeer erkentelijk voor, ware het niet dat ik het wel vrij algemeen vind. En ik had het graag meer op een Rijswijk niveau gezien. Ik had het graag gezien op van: hoe verhoudt zich het nou tot onze gemeente als zodanig? Want in feite kunnen we tot de 300 plus gemeentes dezelfde risico-inventarisatie toeleggen. Graag een reactie hierop.Het derde punt, dat betrof eigenlijk het punt van GroenLinks over de normalisering die plaatsvindt. Ik denk dat u hier inderdaad dat het een terecht punt was van mijn collega’s. Ik denk dat u hier goed op ingesprongen bent en dat ook in bewoordingen in de nota heeft laten terugkomen. En daar wilde ik het voor nu voor de eerste termijn even bij laten. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, de kadernota sociaal domein is uitgebreid behandeld in het forum samenleving. En Beter voor Rijswijk heeft de wethouder daar al op gecomplimenteerd over de heldere en leesbare nota, maar vanavond doen we dat graag met plezier nog een keer. Dus we willen u complimenteren met de heldere en leesbare nota. Beter voor Rijswijk heeft geen vragen in de eerste termijn, maar we rekenen er wel op dat de wethouder de duidelijke lijn die zij heeft ingezet voor de kadernota in de vervolgstukken zal doorzetten.

Dat was het voor Beter voor Rijswijk. De voorzitter: Goed, dan geef ik graag het woord aan het college. Wethouder mevrouw Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Weer bijzonder zo om bij elkaar te zitten. En dank iedereen voor de inbreng. Ik ben even aan het terugbladeren, want ik heb nog best wel veel meegeschreven. Er zijn wat vragen gesteld over de adviesraad. Ik denk dat het handig is als ik die in een keer doorloop en dat ik daarna de losse vragen nog even beetpak. Want er is gevraagd: hoe gaat de wethouder om met het advies van de adviesraad en ook de reactie richting de adviesraad? Wanneer vindt die dan plaats en kan die CC naar de raad? Uiteraard kan die CC naar de raad. Informatief kan ik die gewoon toesturen. De adviesraad zal binnen 2 à 3 weken op schrift een reactie van het college krijgen (toezegging). Er zijn een x aantal vragen gesteld en ook door de adviesraad aan het college. Dus laat ik daarmee beginnen. Allereerst hebben zij aangegeven: wie bepaalt nou wat normaal is? En dat is ook aangegeven door mevrouw Kistemaker. En wat normaal is dat is maatwerk. Er zal per situatie moeten worden bekeken, uiteraard binnen de grenzen van de wet- en regelgeving en de rechtsbescherming van bezwaar en beroep, hoe we daarmee om moeten gaan. Daarnaast is er aangegeven door meerdere partijen de zelfredzaamheid.

En het is misschien wat eentonig, maar ook zelfredzaamheid, en volgens mij meneer Karremans heb ik dat in het forum ook aangegeven, dat is maatwerk en dat zal per situatie beoordeeld worden. Want ik kan niet op voorhand stellen nu in een kadernota wat iemand zelf of met behulp van een ander of in het netwerk al dan niet op kan lossen.

En ik ben wel van mening, of het college is van mening, dat de inwoners in Rijswijk de regie zo veel mogelijk in eigen handen zouden moeten houden zolang ze dat kunnen. Dus dat is voor ons belangrijk als het gaat om de zelfredzaamheid. Dezelfde fractie van Wij heeft nog gerefereerd aan het VN-verdrag handicap. En dat verdrag dat richt zich natuurlijk specifiek op het verbeteren van de positie van mensen die een beperking hebben. De kadernota sociaal domein gaat over een bredere groep, namelijk iedere inwoner die een hulpvraag heeft en die niet zelfstandig of binnen het eigen netwerk het oplossend vermogen heeft. Daarbij is het hebben van een beperking, zoals bedoeld in het VN-verdrag handicap, geen voorwaarde. De ondersteuning bij armoede, werkeloosheid, opvoeden, inburgeren, et cetera die wordt geboden aan iedereen die dit nodig heeft. Dus niet alleen de mensen die onder het VN-verdrag handicap vallen. Daarom kan voor mij en voor het college het VN-verdrag handicap ook niet een uitgangspunt zijn maar wel is het uiteraard iets wat we meenemen in de brede visie van het sociaal domein. Er wordt bij uitwerking altijd gevolg aan gegeven, dat maakt ook onderdeel uit van het thema inclusie waar mijn college mee bezig is, het is onderdeel van een van de vier pijlers van ons brede welzijnsbeleid en de inclusieve dienstverlening daarbij is hij ook opgenomen als focuspunt.

Ik hoop dat ik daarmee een antwoord naar tevredenheid heb gegeven richting de fractie van Wij. Rijswijk. Dan is mij nog gevraagd, nou GroenLinks heeft aangegeven dat het jammer is dat het zoveel gaat over eigen kracht en zelfredzaamheid en ik kan de discussie van het forum opnieuw doen en ik kies daar niet voor, ik zeg hier nogmaals: ik vind het erg belangrijk dat wij de inwoners in Rijswijk in hun eigen kracht zetten en de regie zoveel mogelijk bij de mensen zelf laten en ze daarbij helpen wanneer dat nodig is. Dan zijn we er ook als gemeente. Dan zijn we er om te helpen. Normaliseren heb ik zojuist aangestipt en ja mevrouw Kistemaker u heeft aangegeven daar met de raad over te willen spreken dus ik hoop dat dat initiatief ook wordt opgepakt en ik weet de adviesraad is een orgaan die dit ook hele serieus neemt dus ik denk dat als u hen benadert om ook met hen over het normaliseren in gesprek te gaan, dat zij dat met beide handen zullen aanpakken. De PvdA heeft mij gevraagd een gewetensvraag, hoe ruimhartig is het college nu eigenlijk binnen het sociaal domein? Dat is inderdaad lastig te beantwoorden, mevrouw Van Nunen. Desondanks is het zo dat, laat ik bij het begin beginnen, u heeft ook mij gevraagd om de relaties, meneer Ezinga die refereerde daar ook al aan, de relaties tussen cliënten en de partijen die daar de zorg in bieden.

Deze kadernota die staat ervoor dat ieder persoon centraal staat. Dus iedere klant staat centraal voor ons. Voor ieder individu, voor iedere klant wordt er per klant bekeken hoe we dat moeten gaan oppakken en welke aanbieder we daarbij nodig hebben. Iedereen die het nodig heeft die verdient wat dit college betreft de best passende ondersteuning die er ook maar kan zijn. Daarnaast binden we natuurlijk wel enkele kaders aan onze gemeente vast en dat heeft te maken met een kostenbeheersing en het niet onnodig problematiseren. We hoeven niet iets erger te maken wat er niet is. Daarnaast hoeven we ook niet meer kosten te maken als dat niet nodig is, dus we moeten dat goed met elkaar doen. Dus ik vind het logisch dat de kadernota daar over gaat, de kaders, en niet over het algemene uitgangspunt. Uw reactie voor de adviesraad heb ik aangegeven, het CDA vraagt mij: wat levert deze kadernota nu op? Nou, meerdere personen hebben het aangegeven in de raad, het is een paraplu en de verdere uitwerking zit in de uitvoeringsnota’s. Dat heb ik u volgens mij ook met u besproken in het forum, dus mevrouw Schröter, dus ik hoop dat ik u strakjes kan verblijden met zeer goede uitvoeringsnota’s en uiteraard probeer ik die duidelijke lijn voort te zetten, compact te zijn en duidelijk taalgebruik in de nota’s neer te zetten. De vraag van Wij heb ik gehad.

De VVD, relaties van cliënten en aanbieders, die heb ik net toegelicht. De risico paragraaf geef u aan die vinden wij erg algemeen. Ja, ik heb in ieder geval getracht om de risico paragraaf op te nemen, mijnheer Ezinga, dus dat is wat we geprobeerd hebben en de risico paragraaf die past nu wel bij het niveau van de kadernota, aangezien die hoog over is en ik zal kijken wat we daar in de uitvoeringsnota’s nog mee kunnen doen als het gaat om risico paragraaf losstaande stukken, zoals de werk – en inkomensarmoede, schulden, alle stukken

die nog voorbij gaan komen (toezegging). Voorzitter, volgens mij heb ik alle vragen gehad. Mocht het niet zo zijn, dan hoor ik dat graag in tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. We gaan het zien. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ja. Tweede termijn Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, jammer dat de wethouder toch niet heel even in ging op inderdaad die prikkelende vraag van mij, noem het een gewetensvraag. Ik vind dat een college kleur op de wangen krijgt met haar aanpak in het sociaal domein. Dat zeg ik natuurlijk ook als partijpolitica. U weet dat ik heel erg op dat sociaal domein steeds hamer, op verschillende onderdelen. Dus een keer in de vier, vijf jaar hebben we het over missie en visie van een college dat daar op dat moment ook verantwoordelijk is voor een kadernota. Missie, visie op het sociaal domein. Op omgang met en de aanpak van inwoners met een kwetsbare achtergrond. Dus ik vond mijn vraag helemaal niet zo, ja niet passend zoals u zei want dit gaat over kostenbeheersing, tuurlijk heb ik ook gezegd, gaat ook om financiële plaatjes vanuit het rijk naar gemeenten. Daar dient u ook op te letten. Ik wilde hier niet heel uitgebreid verder op in gaan want de nota ligt er zoals die er ligt en we zullen hem ondersteunen want we moeten door in het sociaal domein, zeker ook omdat hier nog zoveel nota’s aan van afhankelijk van zijn, die hierna komen.

Toch wil ik, alleen al misschien voor de notulen gezegd hebben dat ik eigenlijk toch net iets meer passie, dat is een beetje raad, begrip misschien in dit kader als we het hebben over de politiek, iets meer van bewogenheid verwacht had in deze kadernota die weer voor vier jaar onze brede aanpak in het sociaal domein gaat uitmaken. Voorzitter, hier laat ik het bij. Wij zullen steunen en wij blijven gewoon kritisch op de uitvoering van de nota’s die hierna komen. Dank u wel. De heer Ezinga (VVD): Mevrouw Bentvelzen, hartelijk dank voor de beantwoording. Het is mij geheel helder wat u heeft gedaan en wat u heeft bedoeld. Wat betreft de risico-inventarisatie, daar kunnen we van mening verschillen hoe je dat invult. Als ik op uw plaats zat, had ik het misschien anders gedaan. Daar gaat het op zich niet om. Het gaat erom dat die er staat en dat een bepaalde grote lijn er staat en ik zie hem ook graag in concretisering bij de diverse uitvoeringsnota’s, zoals u net heeft toegezegd, terugkomen. Dan ook gekoppeld zijnde aan deze brede inventarisatie, zoals u nu heeft geschetst, want daar gaat het in feite om. Dus dan de paraplu inventarisatie die u heeft gemaakt. Verder denk ik aan de slag, dit is hem, deze hebben we nodig nu en de VVD Rijswijk kijkt uit naar verdere voortzetting binnen dit grote en belangrijke thema.

Mevrouw Koopman (D66): Hartelijk dank voor de beantwoording van de vragen in de eerste termijn. Daar kwam ook een stuk, ik hoorde het hier al ook door een aantal van mijn collega’s noemen, maatwerk daar ben ik een groot voorstander van maar willekeur niet. In de beleidsregels, dat hoeft dus niet in deze kadernota sociaal domein, maar in de beleidsregels zal dat wel verder moeten worden uitgewerkt wat termen als eigen kracht nu daadwerkelijk betekenen. Want ik ben het eens met GroenLinks dat onze inwoners ook wel een stukje duidelijkheid moeten kunnen verwachten als ze steun nodig hebben wat de gemeente dan voor ze kan betekenen. Ik was gister bij de regio bijeenkomst waar een groot deel van de woordvoerders ook aanwezig was, ik was daar best wel gecharmeerd van de netwerk intake. Ik weet niet of we die hier ook al zo doorvoeren maar daar kijk je heel goed naar wat speelt er nu precies, wat is er positief aan de effecten en wat negatief en wie doet wat daarin, wat kan de persoon zelf, wat kan zijn netwerk, wat kan de professional daar nog aan toevoegen? Dan ben je inderdaad in staat maatwerk te geven maar dat moet dan wel goed worden uitgewerkt zodat het geen willekeur is.

De voorzitter: Oké, denk dat we hierbij de tweede termijn van de raad kunnen afsluiten. Dan geef ik nog eenmaal het woord aan de wethouder, mevrouw Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Dank mevrouw Koopman voor de korte reflectie van gisteravond. Ik ben blij te horen dat die goed bevallen is, volgens mij proberen we dat vanuit de regiovisie in ieder geval vanuit de voorkant goed te organiseren. Ik hoor u zeggen de netwerk intake die vanuit de regiovisie wordt aangevlogen, regiovisie heeft natuurlijk betrekking op de jeugdzorg. Dit sociaal domein, de kadernota die behelst net even wat meer dan alleen de jeugdzorg maar de regiovisie is desondanks wel een heel belangrijk document waar we straks mee gaan werken dus ik zal daar zeker, we zullen daar zeker de zaken uitpakken die we daarin goed kunnen gebruiken. Ook over de andere beleidsterreinen heen. Ik ben het met u eens dat we moeten kijken naar de beleidsregels en dat we daar goed moeten verankeren wat we bedoelen met bepaalde zaken als het gaat om termen eigen kracht. Mevrouw Koopman (D66, ter interruptie): Ja, heel kort. Ik begrijp natuurlijk dat het voor de jeugdzorg is maar ik denk dat het ook eigenlijk wel voor het sociaal wijkteam ook een hele goede zou zijn omdat je ook daar vanuit de persoon dan kunt redeneren en niet vanuit een systeem van het hokje waar iemand toevallig in past.

Wethouder Bentvelzen: Ik heb uw oproep gehoord en ik zal het meenemen, mevrouw Koopman. Meneer Ezinga die heeft aangegeven de concretisering van de risico’s en de andere nota’s, dat hebben we volgens mij uitvoerig met elkaar besproken voor zo ver en voor de rest aan de slag. Nou, dat past wel bij mij. Als laatste wil ik graag toch nog even zeggen, want mevrouw Van Nunen mist een stukje bevlogenheid, ik vind het jammer dat u dat niet 100% terugziet want het is met veel bevlogenheid en heel veel passie toch wel geschreven. Ik denk ook dat ik toch wel mag benadrukken dat de intensieve samenwerking zowel in de missie als in de visie ook extra benoemd is, dus dat het voor ons echt een heel belangrijk item is, dat is intensieve samenwerking goed is voor onze inwoners in Rijswijk en daar laat ik het graag bij voor vanavond, burgemeester. De voorzitter: Goed, dames en heren, ik sluit de beraadslaging en dan gaan we over tot besluitvorming. Ik proef een positieve grondhouding van de raad bij dit raadsvoorstel. Daarom stel ik u de onvermijdelijke vraag: is er behoefte aan een stemverklaring? Is er niet. Is er behoefte aan stemming? Is er ook niet. Dan is het raadsvoorstel kadernota sociaal domein unaniem aanvaard. Aldus besloten. 9.

Raadsvoorstel Bod Rijswijk voor de nieuwe woningmarktafspraken (21-016) De voorzitter: Dan gaan we gauw naar agendapunt 9 raadsvoorstel bod Rijswijk voor de nieuwe woningmarktafspraken. Ik heb hier van de griffie een lijstje woordvoerders. De heer Veerman (D66): D66 is voorstander van het verbeteren van het aantal woningen in het segment betaalbare koop en midden huur, zoals deze ook omschreven worden in deze woonvisie. Deze actualisatie van de woningmarkt, ik moet het goed zeggen. Daar zijn wij erg blij mij. Landelijk wordt aangegeven dat hier een grote behoefte ligt onder de bevolking. Dus dat kunnen wij prijzen denk ik. Rijswijk mag zakken in het percentage sociaal, dat wordt ook erkend door de regio. Andere gemeenten mogen stijgen en daar moeten daarom relatief meer sociaal gaan bouwen. We hebben het er in het forum ook al kort over gehad hoe we daar uitvoering aan gaan geven en daar heeft de wethouder ook op geantwoord. Daarnaast heb ik nog wel een vraag. De corporaties hebben de toezegging gegeven om projecten uit de overzichtstabellen te gaan uitvoeren en daar zijn we natuurlijk heel erg blij mee. Dat geeft vrij bieding van de markt. Er lag al eerder een verzoek om in te

zetten op onderhoud, renovatie en verduurzaming door de corporaties. Nou is mijn vraag of zij hier ook mee aan de slag gaan en wanneer we dat, die overeenstemming ook kunnen bereiken? De heer Wit (GL): Vanavond heeft de gemeenteraad van Rijswijk de keuze om te gaan voor woonbelangen van burgers met kleine inkomens of te kiezen voor marktwerking en korte termijn financiële belangen. Het voorliggende bod heeft als kern het stoppen met het bouwen voor de sociale woningvoorraad, oftewel de doelgroepenvoorraad. Daarmee stapt het college ver weg van de visie van vier jaar geleden toen de woonvisie nog vroeg om beleid dat is toegespitst op sociale huisvesting. Ik heb mijn best gedaan om in dit bod, of in de later vanavond voorliggende woonvisie, een degelijke argumentatie te vinden die duidelijk maakt waarom bouwen in de sociale sector niet naast bouwen van middel dure woningbouw kan plaatsvinden. Maar ik moet constateren dat die helaas ontbreekt. Verduurzaming en grootschalig onderhoud zijn in eerdere vergaderingen en in de motie die ten grondslag ligt aan de koerswijziging van de gemeente de hoofdredenen voor het stoppen met de nieuwe sociale woningbouw. Navraag bij corporaties maakt duidelijk daar hier inderdaad veel werk te verrichten valt maar dat er ook reeds behoorlijk wat projecten zijn opgeleverd. Sociaal nieuw bouwen en duurzaam onderhoud plegen kan prima naast elkaar.

Het een sluit het ander niet uit. Maar dat uitsluitende besluit maakt het college echter wel voor de corporaties. Dat er geen overeenkomst tussen gemeenten en corporaties is aangaande de inhoud van het bod zegt al genoeg over het verschil van inzicht tussen de colleges, tussen het college en de corporaties. De wachtlijsten in de doelgroepenvoorraad zijn namelijk lang, heel lang. Dit geldt ook voor senioren die graag kleiner zouden willen wonen. Op de Nieuw Benedictus was een ongelooflijk grote over inschrijving te zien. Dus de vraag is er. Juist deze woningen zorgen voor doorstroming waardoor je iets kan doen aan de wachtlijsten. Maar met dit bod, bouwen we de komende jaren ook vrijwel geen seniorenwoningen in de sociale sector dus komen we ook daarmee wederom geen stap verder. Natuurlijk kun je je verschuilen achter percentages en vergelijkingen met andere gemeenten, we weten allemaal dat er een aantal gemeenten in de regio ver achter blijven in de doelstellingen zoals eerder vastgelegd, maar dit bod is van de gemeente Rijswijk en daarvoor zijn we toch echt zelf verantwoordelijk. De woningzoekenden in Rijswijk zullen de komende jaren wanneer ze weer eens achter het net vissen zich afvragen waarom het toch niet lukt dit raadsvoorstel nog eens kunnen laten passeren en daarmee ook de fracties die hier voor gaan stemmen.

In antwoord op de vraag die we aan de wethouder hebben gesteld aangaande het percentage doelgroepenvoorraad dat overblijft, wordt op een dusdanige wijze gegoocheld met cijfers dat het voor een leek al helemaal niet meer te doorgronden is. We hadden 52%, we gingen een jaar geleden, dus nadat de koers wijzigende motie was overgenomen, naar 48%. De wethouder spreekt zelf in haar beantwoording ook nog van 46% maar die hebben wij in de stukken niet terug kunnen vinden. Nu komen we zonder duidelijke grondslag uit op 43% van de totale woningvoorraad en dat allemaal zonder dat er een ander college is komen te zitten. Het lijkt erop dat de wisseling van de wethouder op deze portefeuille een zware impact heeft gehad. GroenLinks gaat geen goedkeuring geven aan een voorstel waarin we de financieel zwaksten in de samenleving in de kou laten staan en ze geen gelijkwaardige kans krijgen wanneer het gaat om wonen. De heer Kooy (PvdA): College, in het forum hebben we hier al uitgebreid over gesproken en wat mijn college meneer Wit aangeeft ook in cijfers, het is een redelijk technisch verhaal en voor ons ligt een bod. Bod komt voort uit een stukje visie die uitgesproken is vanuit het college en vanuit de motie. Het is niet onze visie, dat is wel duidelijk. Maar het betekent heel wat naar onze inwoners toe, naar de mensen met een minder grote beurs. Daar betekent het heel veel voor.

We zullen er zo meteen uitgebreid bij de woonvisie nog op terugkomen. Er staan twee agenda onderwerpen dus laten we ze niet te veel door de war lopen. Herhaaldelijk hebben wij de wethouder gevraagd een actualisatie van cijfers. Dit zijn cijfers uit 2018. Het verbaast mij dat collega’s hier in de raad de wethouder willen laten

vertrekken met cijfers die al lang achterhaald zijn. Als we gewoon vandaag nog kijken naar Rijswijk in cijfers dan zien we dat het huurpercentage in Rijswijk al tot 50% gezakt is. Dat is inclusief de dure huur. Het is ontzettend aan erosie onderhevig dit bod. Ik vraag aan de wethouder dus in deze ronde: hoe willen we dit als beleid gaan uitvoeren als we niet eens actueel weten wat de cijfers zijn? Onze grote zusterstad Den Haag drukt op een knopje en daar rolt het uit de computer. Hoeveel goedkope huizen zijn er, hoeveel middel dure huizen zijn er, hoeveel zit er in deelverhuur? Dat weten wij niet. Wij hebben een beperkt aantal instrumenten. We hebben de wachttijden van mensen die een huis zoeken. We hebben senioren die door willen schuiven. En wat valt op? Ik hoor heel veel vergelijkingen naar andere gemeenten maar de kern is dat wij met het beleid dat we de afgelopen twee jaar uitvoeren de wachtlijst hebben doen stijgen. Dus hoe lang het is, doet er niet meer toe. Het begint oneindig te worden voor de mensen met een laag inkomen. Dat bod gaan wij nu neerleggen. In dit bod staat nog wel dat we een aantal huizen gaan maken. Het zijn oude verplichtingen en sommigen van deze huizen die hier staan, in dit bod, die zijn al opgeleverd.

Dus wat voor discussie gaan we dan doen? Dan haak ik even aan op dat onze grootste uitvoerende partij, de woningbouwvereniging corporaties hier niet achter staan. Die daadwerkelijk wel ruimte zien om naast investeringen en onderhoud ook nieuwbouw te kunnen plegen. Is het niet hier dan is het elders. De PvdA vindt dat wij als bestuur van Rijswijk niet onze verantwoordelijkheid nemen naar de kleine inkomens die er nu zijn. Natuurlijk is dat makkelijk om doelgroepen te stoppen, de senioren, de starters en die overzichten vragen we ook regelmatig van hoe zijn die ontwikkelingen? Maar ik ben uiterst verbaasd, dat wil ik toch nog een keer horen dan van de wethouder, dat er geen negatieve geluiden zijn te horen als wij praten met onze collega’s in de regio over dit bod. Ik heb duidelijk vernomen van een partijgenoot van mij in Den Haag dat ze helemaal niet zo gecharmeerd zijn van Rijswijk en de positie die wij hiermee innemen. Als wij volgende keer als Rijswijk dan wel weer aan willen kloppen voor meebetalen voor bijvoorbeeld een oplossing voor de Beatrixlaan, ja dan zijn ze dit ook nog niet vergeten. Dus onze positie wordt denk ik rooskleuriger ingeschat met deze onderhandeling dan dat wij hebben.

Dus wat doet dit bod, gebaseerd op oude cijfers, nou voor onze positie in de regio? Want de positie naar onze Rijswijkse burgers met een kleine beurs, de starters die willen beginnen, de ouderen die willen doorgroeien, die ondersteunt het zeker niet. De heer Van Enk (CDA): Het is twee jaar geleden dat ik namens het CDA in het kaderdebat de vraag opgeworpen heb of wij nog in Rijswijk door moeten gaan met nieuwbouw in de sociale sector of dat het niet tijd wordt om daar een pas op de plaats te maken. Die discussie is afgelopen twee jaar herhaaldelijk in de raad gevoerd naar aanleiding van voorstellen en ontwikkelingen en ik ben heel blij dat we nu, nu het bod aan de regio definitief wordt gedaan vanuit Rijswijk, dat we besloten, of dat het voorstel is om een pas op de plaats te maken. Dat is niet omdat wij geen rekening houden met de zwaksten in de samenleving, of dat we die in de kou willen laten staan zoals wordt gezegd. In tegendeel. Wij willen juist rekening houden met de Rijswijkers die op dit moment in het enorme areaal van sociale woningen wonen in Rijswijk.

We hebben daar de afgelopen jaren, dat heb ik al vaker gezegd dus ik ga daar niet te veel in herhaling vallen, maar we hebben daar vaak signalen gehoord dat het met het onderhoud van al die sociale woningen die we in Rijswijk hebben, 36% als ik de NOS mag geloven, dat zijn de meest actuele cijfers, dat daar heel veel zorgen zijn bij mensen. Nu kun je twee dingen doen, dat doen we vanavond, die keuze maken we vanavond. Kiezen we voor de zwaksten in de samenleving die een woning zoeken vanuit de hele regio? Of kiezen we nu een keer voor onze Rijswijkse inwoners die te kampen hebben met verpieterende woningen in die sociale sector? Het CDA heeft heel duidelijk willen kiezen voor onze eigen inwoners om niet te zeggen wij stoppen tot in lengte van jaren maar we moeten een pas op de plaats maken om een gebalanceerd woningaanbod in Rijswijk te krijgen. Dat is dus kiezen voor onze eigen inwoners en ook de andere gemeenten, zeker de andere randgemeenten vragen om nu ook hun aandeel in de sociale nieuwbouw te gaan vervullen. Dat is ook waar het hele proces van dit woning bod aan de woningtafel

in de regio op ziet, om die balans in onze regio wat terug te gaan brengen. Het is dus niet zo zeer wat meneer Kooy zegt een kritisch geluid op proberen te vangen in de regio of denken dat onze onderhandelingspositie wordt verslechterd, nee dat is absoluut geen sprake van. Rijswijk komt met een prachtig bod als het gaat om het oplossen van de woningnood. 5.700 woningen de komende tien jaar. Een enorm aandeel. Dat bod past ook helemaal in de nieuwe spelregels die in de regio met elkaar zijn afgesproken. Voorzitter, ik zal verder discussie niet opnieuw gaan doen, vaak genoeg gevoerd maar ik zou heel blij zijn als we vanavond tot dit bod kunnen komen als gemeenteraad. Dank u wel. Mevrouw De Man (OR): Ja, meer bouwen om de doorstroom te bevorderen, meer bouwen in het middensegment. Dat is iets wat Onafhankelijk Rijswijk ook al jaren roept dus we zijn erg blij dat nu terug te lezen in dit stuk. Daarvoor dank. Ik hoor toch wat geluiden van mijn collega’s dat ze het gevoel hebben dat de mensen die willen wonen binnen de sociale sector of daartoe gedwongen zijn dat die een beetje in de kou worden gezet maar die mening die deel ik absoluut niet. Volgens mij is onze woningvoorraad, als het gaat om de sociale sector echt meer dan op peil. Ik denk dat we er heel erg goed voor staan en dat het een hele verstandige keuze is om juist nu in het middensegment te gaan bouwen.

De mensen die al wat langer in de sociale huur zitten, kunnen wellicht doorstromen, zoals we zeggen, naar het middensegment, eventueel vanwege gezinsuitbreiding noem maar op, komen de sociale huurwoningen ook weer vrij. Dat is alleen maar mooi en ik zie hierin dus ook voordelen. Wel mis ik in het stuk nog een onderdeel wat ook meermaals besproken is in dit kader, we hebben al een aantal keer aangegeven zo’n 50% van de sociale huurwoningen moet naar onze Rijswijkse inwoners. Dit zou voor onze starters, die hier dus bij familie willen blijven wonen of mensen die pardoes in de sociale sector terecht komen door onvoorziene omstandigheden die ook liever hier in deze mooie gemeente willen blijven wonen, zou dat natuurlijk hartstikke fijn zijn als we dit daadwerkelijk vast kunnen leggen. Ik zie dat hierin niet terug dus ik ben wel benieuwd of de wethouder daar nog wat over zou kunnen zeggen. De heer Weterings (RB): Ook de wethouder nog dank voor de aanvullende antwoorden op de vragen die we hebben gestuurd. Zag er keurig uit. Maar u maakt het uzelf een beetje moeilijk om in het stuk te praten over dat Rijswijk de grootste bijdrage wilde leveren, dat riep allemaal vragen op. Ook over het citaatje dat de huizen allemaal voor Rijswijkers zijn, hoe gaan we dat dan verdelen? Hadden we maar de helft zekerheid dat het allemaal Rijswijkers zijn.

Maar goed, voor de rest bedankt nogmaals voor de beantwoording. Ik heb wel een aanvullend verzoek of vraag van aankomend raadslid mevrouw Niesen. Mark, zou je het college willen meegeven dat wanneer er gebouwd gaat worden in de bouwprojecten en deze ook huurwoningen bevatten, dan ook graag iets opnemen van onderhoudsplicht? Niet zoals nu aan de orde is bij flat Boshoek in handen van makelaar Het Hof Rijnland, verzuimd om onderhoudsplicht te verrichten. Als gemeente zitten we dus niet te wachten over een paar jaar dat er weer woningen zijn waar geen onderhoud aan wordt verricht maar wel huur en servicekosten verhogingen worden doorgevoerd. In Rijswijk natuurlijk al genoeg woningen met achterstand dus dat is ook geen goede reclame voor Rijswijk dus misschien kan u nog een citaat erbij doen, mag ook of the record dat ieder geval de onderhoudsplicht wordt meegenomen, mochten deze woningen van de 5700 ook huurwoningen bevatten. Mevrouw Mauer (Wij): Wij Rijswijk is voor het bouwen van woningen om de woningvoorraad van Rijswijk te voorzien. Het is een goede zet om beperkt sociale woningen toe te voegen om zodoende de verdeling over de gehele regio te verbeteren. We zijn voor gemêleerde wijken. Dat betekent dat bij nieuwbouwplannen we een goede mix van woningen voor verschillende doelgroepen moeten realiseren.

De druk op de woningmarkt die blijft de komende jaren ontzettend hoog maar we moeten

niet bouwen ten koste van de leefbaarheid. Op dit punt ga ik verder in bij de behandeling van de woonvisie. De heer Van der Meij (GBR): Dank aan het college, ik heb het ook in het forum gezegd, namens Gemeente Belangen, voor het bod wat nu in de vorm van een raadsvoorstel voorligt om aan de regio aan te bieden. De regio Haaglanden, ik kijk ook graag naar burgemeester Verkerk die ook actief daarin heeft deelgenomen in de periode dat Haaglanden nog bestond, was een regio die zich onderscheidde in Nederland als het gaat om het maken van afspraken over de regionale woningmarkt. Want dat wij hier als Rijswijk niet op een eiland zitten maar dat we met een regio te maken hebben als het gaat om woonprogrammering dat is een ding wat zeker is. dus wat dat betreft ook jammer dat bij het opheffen van het stadsgewest Haaglanden er geen vehikel, formeel vehikel was om met elkaar over woningafspraken te spreken, behoudens dan, daar ben ik dan ook blij mee dat ik daar mede initiator van ben geweest, de bestuurlijke tafel wonen waarin we in ieder geval met de wethouders wonen in Haaglanden proberen tot regionale afspraken te maken en ook als regio op te treden naar de provincie toe zodat we niet binnen de provincie als Haaglanden uitgespeeld kunnen worden.

Wat dat betreft laat dit bijvoorbeeld ook zien, zoals we dat ook altijd in het verleden als Rijswijk gezien, wat we van Rijswijk gezien hebben, dat wij ons mannetje staan als het gaat om de woningbouwopgave. Rijswijk levert nu relatief gezien de grootste bijdrage aan de woningbouw in de regio Haaglanden, dames en heren. Ik wil eraan toevoegen dat wij ook de meest realistische opgave toevoegen. Dat mag ook wel eens gezegd worden. Als ik kijk naar die natte droom plannen die de gemeente Den Haag onlangs in het AD heeft gepresenteerd met woontorens van 240 meter. Dames en heren, dat is leuk om dat zo in de krant te zetten maar hier maken we plannen die we wel kunnen maken en die we ook realiseren en dat mag ook wel eens gezegd worden. Als het gaat om de sociale woningbouw, voorzitter, Rijswijk heeft daar heden en in het verleden meer dan haar aandeel geleverd. Zowel als het gaat om de nieuwbouw als nu als het gaat om het groot structureel onderhoud waarvan we nu gelukkig zien dat Rijswijk wonen en Vidomes stad nu gelukkig nu complex gewijze ook daadwerkelijk gaan invullen. Afspraken die al jaren geleden gemaakt zijn die nu gelukkig zie je toch per bestaand complex los ziet komen.

Waar het in wringt is dat, het is ook niet vreemd, andere gemeentes, ik noem de maar even met naam en rugnummer, Zoetermeer, PijnackerNootdorp en niet in de laatste plaats Leidschendam-Voorburg waar notabene een GroenLinks wethouder de portefeuille wonen bestierd, het keer op keer laat afweten om de sociale woningbouw afspraken na te komen. Natuurlijk zijn de woningcorporaties het niet eens met ons aanbod omdat ze in andere gemeenten op dit moment ook bod vangen. Dus proberen bij iedere gemeente aandacht te vragen voor die nieuwbouw sociale woningbouw. Maar dames en heren, het is met name Leidschendam-Voorburg die productie moet leveren, die 750 woningen heeft toegezegd om te gaan leveren in een periode van tien jaar. Dat aantal staat nog steeds open om ingevuld te worden. Ze laten het gewoon afweten. Er wordt veel gepraat maar hier wordt gewoon gebouwd en hier wordt ook gewoon onderhouden. Voorzitter, ik maak me wat dat betreft wel zorgen.

Op het moment dat wij in deze, met deze regio afspraken hebben waar we serieus met elkaar aan gewerkt hebben, waar we notabene nu ook in deze ronde met omwonenden, dat gaat weliswaar om de woonvisie maar daar zit natuurlijk een interactie in, met omwonenden, met belangengroepen hebben gesproken, met corporaties hebben gesproken, wat gaan die andere gemeentes nu daadwerkelijk doen om aan die woonvraag nu invulling te geven? Ja, daar is de provincie dan voor om daar sturing en regie op te geven en ik roep ook de wethouder op daar in de contacten met de provincie ook aandacht voor te vragen dat het niet zo moet zijn dat wij aan onze verplichtingen gaan voldoen maar dat anderen het gewoon nalaten. Dan gaat het dan met name om die sociale woningbouw maar ook als het gaat om die woningproductie die zo hoognodig is in het middel dure segment. Ik maak me ook zorgen als het gaat om de wet- en regelgeving op dit moment. Notabene de HBG-locaties die godsnaam in Nederland mogelijk dat een bewoner, een bewoner in staat is geweest om dat plan twee jaar te

vertragen, door het feit dat er een raad van staten procedure is aangemerkt. Hoe is het in godsnaam mogelijk dat een BSM een bedrijf met alle respect drie jaar Rijswijk buiten op slot gegooid heeft? Dit kan zo niet langer in Nederland met de opgaves waar we hier met zijn allen voor staan om in dit deel van de Randstad een groot deel van die woningvraag op te lossen. Dus dat pleit ook een lans om te breken en ik weet dat het misschien wel heel veel gevraagd is om aan de wethouder dat mee te geven maar besteed ook aandacht in die gesprekken hoe wij nou in godsnaam hier in dat overgereguleerde Nederland en met het over geparticipeerde Nederland om moeten gaan als het gaat om gewoon concreet die vraag hoe gaan we nou die woonvraag invulling geven? Want op deze manier komen we er niet. Voorzitter, last but not least en daar maak ik mij ook zorgen over. Dus het is een heel complexe puzzel. Dat is de bouwmarkt op dit moment. De bouwprijzen die schieten als paddenstoelen uit de grond. Men weet van gekkigheid niet waar materiaal en personeel vandaan gehaald moet worden. Ik denk dat het ook zeker een onderwerp is van discussie om daar in de regio van gedachte over te wisselen hoe je ook op die manier die woonproductie toch enigszins gereguleerd en ook geregisseerd kunt krijgen als het gaat om uiteindelijk die betaalbare woning die nog gerealiseerd moet worden.

Voorzitter, ik denk dat er al met al een ambitieus maar wel realistisch pakket voor Rijswijk ligt waar we echt trots op kunnen zijn hoe we dat in de regio nu kunnen aanbieden en van onze kant ook de steun aan de wethouder om dat ook in de regio en ook landelijk, respectievelijk provinciaal niveau verdedigd te krijgen. De voorzitter: Goed, ik zou bijna zeggen: ik hoop dat de nieuwe informateur meeluistert. Maar dat zal ongetwijfeld in orde komen. Ik ga verder met mijn lijstje, mijnheer Oelen. De heer Oelen (VVD): Nou, ik weet niet of als dit de verkenner die had meegeluisterd dan had hij waarschijnlijk een ander oordeel gehad dan meneer Van der Meij over de appreciatie van de raad van staten maar dat ter zijde. Maar goed, ook die zal niet hebben meegeluisterd. Het bod van de gemeente Rijswijk over de woningmarkt. Ik kan hier vrij kort over zijn. De VVD Rijswijk is blij met dit door het college geformuleerde bod. Er is grote woningopgave in Nederland in de regio in Rijswijk en Rijswijk levert daar een belangrijke bijdrage aan. Het is zelfs een bijdrage die groter is, er gaat meer gebouwd worden volgens dit bod dan waar Rijswijk toe gehouden is. Dat is in het forum ook al aangegeven, daar is ook wel een zorg over en die zorg die zit er dan ook wel met name in, in dit gebouw.

Is er wel de slagkracht? Is er de ambtelijke ondersteuning? Is er de capaciteit om dat allemaal in goede banen te gaan leiden en te blijven leiden? We hebben een aantal voorbeelden die in het vrij recente verleden gezien dat het helaas niet altijd even goed ging bij het begeleiden van dit soort projecten. Op het moment dat we zulke ambities hebben als Rijswijk, nogmaals de VVD ondersteunt die van harte, dan moeten we er ook zeker van zijn dat we die kunnen gaan realiseren. Dus ik zou van de wethouder willen vragen: kunt u daar concreet een klip en klaar een antwoord op geven? Tweede punt wat ik graag wil markeren is de verdeling in de portefeuille. We zijn, dat zal niemand verbazen, blij dat er gestreefd wordt naar een meer evenwichtige verdeling in de regio van het aanbod van sociale huur van de doelgroepenvoorraad. We denken ook dat het goed is dat dat in Rijswijk op een wat meer genormaliseerd niveau gaat komen. Het is goed voor de burger, het is goed voor de leefbaarheid, het is goed voor de economie. Kortom, het is goed voor Rijswijk. Dus dat streven dat ondersteunen we van harte. We hebben net zoals andere partijen ook al hebben genoemd, gememoreerd, hebben we natuurlijk ook kunnen lezen dat woningcorporaties en ook huurdersorganisaties negatief op bepaalde aspecten van dit bod hebben gereageerd, op dit soort aspecten.

Dat verbaast natuurlijk niet dat ze dat hebben gedaan en daar hebben wij kennis van genomen maar waar ik wel benieuwd naar zou zijn en waar ik graag antwoord van de wethouder zou willen hebben, hoe liggen nou de verhoudingen en hoe liggen nu de relaties met die corporaties? Want ondanks het feit dat ze niet additioneel op allerlei plekken in Rijswijk mogen gaan bijbouwen, hebben we de nog heel erg hard nodig voor al die zaken waar we al wel overeenstemming over

hebben gehad. We willen wel dat vanuit een goede relatie de geode dingen ook door die corporaties in Rijswijk blijven gebeuren. We weten ook dat die relaties ook in het recente verleden niet altijd even goed zijn geweest. Dus kan de wethouder aangeven hoe het er nu voorstaat voor wat betreft de samenwerking en de relaties met de corporaties? De heer Braam (BVR): Allereerst wil ik beginnen met dat het bod wat hier ligt er eentje is waarvan we konden verwachten dat hij er op deze manier zou komen. Moeten toch niet vergeten dat er een motie destijds door het CDA is ingediend om toch de rem te zetten op de forse bouwontwikkeling van nieuwe sociale woningen en dus vooral de focus te richten op echte doorstroming, dus dat betekent zorgen dat in dat middensegment er voldoende woningen komen zodat die doorstroming ook in gang komt. Dus dat is duidelijk zichtbaar ook in dit stuk. Op zich is BVR niet zo’n voorstander om toch weer extra sociale woningen toe te voegen zoals ze dat gezien hebben in de havenlocatie maar we begrijpen dat dat vooral gebruikt wordt voor de mogelijke toekomstige doorstroming onder andere vanuit de Havenstraat en de andere twee straten die mogelijk in de toekomst ook tot een herontwikkeling gaan komen. Daar liggen natuurlijk ook vooral die kansen.

Niet alleen het renoveren van al die gebouwen waar er behoorlijk wat taken zijn opgepakt voor de komende jaren, zowel door Vidomes als door Rijswijk wonen. Maar ook op een gegeven moment zeggen van dit is niet meer geschikt voor de toekomst, het wordt gewoon verstandig om daar een vervangende woningbouw te realiseren. Dan is het natuurlijk vooral ook omdat het eigen grond is van die woningbouwverenigingen om zelf te bepalen wat ze op die locaties gaan doen. Zetten ze daar weer een nieuwe sociale woningbouw terug of maken ze er een mooie combi van, een combinatie van sociaal en wellicht ook nog een stukje voor het middensegment. Wat ik nog jammer vind, is het negatieve geluid dat geroepen wordt vanuit Den Haag. Dat kan ik mij in het geheel niet voorstellen want ik wil in herinnering roepen dat ongeveer een jaar of vijf geleden er een convenant is gesloten tussen Rijswijk wonen en de gemeente Den Haag door de toenmalige, trouwens volgens mij nog steeds wethouder Balster die weer terug is gekomen via de achterdeur, daar is nadrukkelijk een proces in gang gezet om op termijn zo’n 500 woningen te realiseren. De eerste 124 zijn gerealiseerd onder de naam Haags Buiten, een bijzonder populaire naam blijkbaar. Ik kan niet anders zeggen, daar heeft dus de gemeente Den Haag met Rijswijk wonen in dit geval gewoon een goede deal gedaan.

Dan zijn er twee dingen die ik zeker hier niet onbenoemd wil laten. Het feit van dat we natuurlijk met deze situatie te maken krijgen waar nog steeds een bepaalde krapte is op de woningmarkt, en niet alleen het midden segment, ik begrijp ook best dat op sociaal wonen er ook een behoorlijke druk is maar die druk die wordt wel ergens door veroorzaakt en ik moet het hier toch noemen, het is nadrukkelijk het rijk die gemeentes de opdracht geeft om dus de statushouders, waarvan er helaas ook een heleboel zitten die op een hele slimme manier die status hebben gekregen, uiteindelijk aan een woning te helpen. Op zich is dat een plicht die we ook als Rijswijk op ons moeten nemen maar dat betekent wel dus dat de druk op die markt behoorlijk wordt. Op het moment als we daar, als zij op een eerlijke manier zouden meedelen met de Rijswijkers en andere mensen in de regio die dus wachten op een huis, dus dat het op een eerlijke manier zou gaan, dan vraag ik mij werkelijk af of de druk op de woningmarkt als zodanig zo groot zou blijven. Beter voor Rijswijk is stellig van mening dat met name voor het bouwen van middensegment de doorstroming zeker op gang brengt.

Doorstromen in de sociale sector zoals het net ook werd genoemd vanuit bijvoorbeeld ook de Rembrandtkade naar de Benedictus locatie, dat zien wij niet als doorstromen, het moet vooral komen van het uitstromen van de scheef bewoners die in de sociale sector zitten. Die moet je helpen, daar moet op een gegeven moment voor gezorgd worden dat die ruimte krijgen in het middensegment zodat er ook ruimte komt in de sociale woningbouw voor de mensen waar het ook feitelijk om gaat, aan de onderkant, voor een deel onderkant van de samenleving. Voorzitter, hier wil ik het eigenlijk bij laten. Ik vind het bod zoals het hier voorligt een logische en laat vooral ook andere gemeentes die al die tijd achterbleven, zoals

Westland en Midden-Delfland nu maar eens een keer stevig de kar trekken en de scheefstand in de sociale woningbouw in die gemeentes wat meer rechttrekken. Rijswijk doet al genoeg. De voorzitter: Goed, dank u wel. Ik denk dat de raad hiermee zijn eerste termijn heeft gehad. Dan gaat het woord naar het college en in dit geval is dat wethouder mevrouw Besteman. Gaat uw gang. Wethouder Besteman: Dank ook aan de raad voor de inbreng in eerste termijn. Ook de mooie woorden die ik heb gehoord. Ik zal in zijn algemeenheid even starten met het proces om te komen tot de nieuwe woningmarkt afspraken. Negen gemeenten in Haaglanden, de corporaties, de huurdersverenigingen en de provincie Zuid-Holland voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor een goed functionerende woningmarkt in de regio. Daarom streven we met elkaar naar de nieuwe woningmarktafspraken waarvan dit bod dat vanavond voorligt onderdeel is en dat is het bod van Rijswijk aan de regio. De planning is om de afspraken in de regio af te ronden zo na de zomer en laat ik aansluiten bij wat meneer Van der Meij zo hartstochtelijk heeft gezegd in zijn eerste termijn. Rijswijk levert een hele grote bijdrage aan de woningnood want er is gewoon nood op de woningmarkt en dat is, dat doen we met verve en daarvoor kijk ik ook naar college Van der Laar die daar met ongelooflijk veel daadkracht en inzet aan werkt.

Het gaat ook goed, ik kijk ook naar collega Keus hier voor mij die natuurlijk in Rijswijk Buiten ook flink doorbouwt. Dat is gewoon hartstikke nodig. Daarnaast gaan de woningmarktafspraken natuurlijk ook over de voorraad in de sociale sector en ook, dat hebben we ook in de regio heel duidelijk met elkaar afgesproken, over de spreiding van het sociale doelgroepensegment over de negen gemeenten. Dus meer spreiding en ook voldoende beschikbaarheid van die corporatievoorraad, dat maakt alleen onderdeel uit van die regionale afspraken die we nu met elkaar aan het maken zijn. Over de cijfers, en dan probeer ik even naar meneer Wit te kijken die ik niet kan zien maar ik heb hem wel heel goed gehoord, ja nu wel, die cijfers zijn klip en klaar kan ik u zeggen. Het was zo, Rijswijk zat op 52% doelgroepenvoorraad in zijn totaliteit, volgens de afspraken in de regio mogen we dalen, dat doen we ook en we dalen met dit bod naar 43%. Ja, ook dan kan ik eigenlijk in feite weer heel goed aansluiten bij wat meneer Van der Meij zei: Rijswijk heeft altijd haar verantwoordelijkheid genomen in de regio en blijft dat ook doen. Want ook nu met dit bod zitten wij in de top 3 van gemeenten met een grote doelgroepenvoorraad. Dus die cijfers, voorzitter, zijn klip en klaar. Dat zeg ik dan ook maar even tegen meneer Kooy die daar ook wat mist over probeerde op te werpen.