Niet vastgesteld verslag Raadsvergadering 06.07.2021 (Kaderdebat).pdf

Voorzitter, er is mij gevraagd door de Gemeentebelangen Rijswijk-fractie: waar zijn we nou van en waar zijn we nou niet van, in samenhang met zero based begroten? Nou, de reikwijdte van de jeugdhulp is ook onderdeel van de regiovisie. Dat gaat natuurlijk over H10-breed, maar ook vanuit het CJG is nu de coördinator al bezig om te kijken: wat doen wij nu vanuit de gemeente zelf? Wat doen wij misschien wel anders dan andere gemeenten in de H10 als aanvulling op hetgeen wat we met de hele Haaglanden doen? Dus daar komt nog wel een overzicht van naar uw raad. Dan zou u inderdaad zelf de discussie kunnen voeren van: nou, waar zijn we wel van en waar zijn we niet van? Daar gaat de raad uiteraard over. Voorzitter, de Partij van de Arbeid, die heeft mij gevraagd: hoe zit het met de toezegging rondom de Pilot basisbaan? Ik had die vraag natuurlijk verwacht vandaag. Ik heb daar al even contact over gehad zojuist op de wandelgangen. Ik heb een raadsinformatiebrief toegezegd. Die toezegging staat nog steeds. Mijn laatste werkdag voor het zomerreces is 16-7, dus voor 16-7 ontvangt u een raadsinformatiebrief, mevrouw Van Nunen. U heeft tevens aangegeven: hoe zit de sturing op preventie en jeugdhulp? Hoe zit dat nu proces? Nou, dat zit ook in de conceptregiovisie onder andere. Uiteraard, in de Kadernota Jeugd en Onderwijs, die ook in het najaar naar u toe komt.

Dus in beide visies, nota’s, is dat terug te vinden. Voorzitter, de fractie van het CDA, die heeft nog een motie ingediend, Iedereen doet mee. Ik vind die motie uiteraard heel sympathiek. Tegelijkertijd hebben we de Kadernota Maatschappelijke Participatie ook 15-6 met elkaar unaniem vastgesteld. Daar heb ik ook aangegeven of ben ik akkoord gegaan met de inbreng van andere partijen die hebben gevraagd: doe nou een evaluatie op die consulent die we nu gaan toevoegen. Een eerste stap is gezet, we gaan wat doen voor deze mensen in treden één en twee. Ik wil u ook de motie in die zin op dit moment ontraden, om daar gelijk capaciteit aan toe te voegen. De reden daarvan is dat ik denk dat we eerst de evaluatie af moeten wachten van de consulent die nu is aangesteld en dat we niet vooruit moeten lopen op die evaluatie, dat we daarop … Ik zie een interruptie, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Ja voorzitter, waar is de wethouder bang voor? Wat gaat er mis als we niet eerst over een jaar weer gaan evalueren met die ene consulent? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik ben nergens bang voor in het leven, dus laten we dat vooropstellen. Zeker niet voor dit soort zaken. Maar ik denk dat het goed is om eerst te kijken wat zo een consulent nu bewerkstelligd en of hetgeen wat wij verwachten van die consulent, of dat nou daadwerkelijk tot uiting komt in de praktijk.

Dan kunnen we in de theorie heb ik dit bedacht van: nou, ik denk dat zo een consulent dit toevoegt voor de mensen in treden één en twee en dat hoop ik ook. Ik hoop ook dat die evaluatie dat uitwijst, maar daarom, ja, toch een pas op de plaats en dan zeg ik: laten we nu eerst die evaluatie afwachten. Dan mogen er wat mij betreft vijf consulenten aan de slag als we met elkaar zien dat het daadwerkelijk werkt. De heer Van Enk: Ja voorzitter, alleen dan zijn we weer een jaar verder en het is toch alleen maar mooi als we nu aandacht geven aan die groep door die consulent aan te stellen. Waarom zou je dat dan niet meteen in volle

Pagina 26 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

omvang doen? Als er niks mis kan gaan. Zoveel geld gaat het niet om. Dus waarom zou je hem ontraden, de motie? Dat begrijp ik niet zo. De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dat heeft gewoon puur te maken met het feit dat ik dat in de begroting ook moet zoeken, die kosten. Want er is geen geld. Dus dan moet je het ene wegschrappen en het ander toevoegen. We hebben wel geld gevonden om die ene consulent nu toe te voegen aan dit hele, het hele construct rondom de Kadernota Maatschappelijke participatie. Daar lopen meerdere pilots, niet alleen dit dat we met zo een consulent voor treden één en twee aan de slag gaan op deze manier, maar ook de Pilot basisbanen, welke uw raad mij heeft als opdracht heeft gegeven vorig jaar in het kaderdebat met een meerderheid van stemmen om dat ook uit te voeren. Nou, zo kan je gaan stapelen met pilots of één pilot wat groter maken en de andere pilot misschien ook kleiner, maar dat is niet wenselijk. Ik laat het verdere oordeel aan de raad. Dus als u … Als de raad in meerderheid zegt: nee, daar moeten vanaf nu drie consulenten op, ja, dan heb ik een huiswerk te doen in het zomerreces om dat voor in de begroting van november erin te zetten. Dan heb ik nog de fractie van Beter voor Rijswijk. Heeft aangegeven: het wijkwethouderschap, dat heeft op een laagpitje gestaan. Daar ben ik het niet helemaal mee eens.

We hebben heel veel dingen digitaal moeten doen. Dat is gewoon inherent aan de coronacrisis die we hebben gehad. tegelijkertijd wordt het echt wel opgepakt. Zelf ben ik vorige week nog in Oud Rijswijk geweest, volgende week woensdag staat Kromvliet op de agenda en mijn collega’s, die zijn daar ook mee bezig. Dus ja, richting de fractie van Beter voor Rijswijk: het wijkwethouderschap wordt opgepakt. U heeft mij tevens gevraagd: kunt u onderzoeken of we het monument Batman permanent kunnen plaatsen in het Wilhelminapark. Ik wil daar wel onderzoek naar doen. Voor zover ik weet, laten de beleidsregels dat momenteel niet toe. Dat heeft te maken, het monumentenbeleid die Rijswijk heeft, die is alleen voor nu gericht op mensen en niet op dieren. Dus daar moet ik echt onderzoek naar doen en dan daar kom ik bij u op terug. Als laatste, voorzitter, heb ik dan nog twee, één motie als ik het goed heb onthouden. Dat is de motie Burenhulp. Nou, de stichting waar u aan refereert in de motie, die hebben we toevallig twee weken geleden een e-mail denk breed naar alle gemeenten in Nederland gestuurd, dus ook naar mij en mijn collega Johanna Besteman, om een gesprek aan te gaan om te kijken of we daar wat mee kunnen in de gemeente Rijswijk. Dat gesprek willen wij zeker ter harte nemen. Ik zal dus zeggen over deze motie: geen bezwaar, oordeel raad. Voorzitter, dat was mijn eerste termijn.

De voorzitter: Oké. Gaan we naar wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel. Om allereerst te beginnen, ik ben ontzettend blij dat we vanavond iets voor de ondernemers kunnen doen en dat we een pakket hebben als onderdeel van het Groeifonds, waarbij we voor alle ondernemers iets kunnen doen. We hebben best wel … We hebben twee avonden gehad met de raad en de ondernemers. Dat is al maanden geleden. Ondernemers die vragen zich af waarom het allemaal zo lang duurt. Mevrouw Mauer, die raakt mij. Ik ben het er helemaal mee eens dat zij zegt van: de gemeentelijke dienstverlening, die moet eigenlijk dezelfde snelheid hebben als waar ondernemers mee werken. Ik ben het daar helemaal mee eens. Dat is ook maatgevend voor onze nieuwe plannen in de economische visie en de dienstverlening richting ondernemers, wat binnenkort een nieuw sausje zal krijgen. Daarover later meer. Maar we kunnen dus nu iets doen voor alle ondernemers en ze kijken daar ook zeer naar uit. Het heeft maanden geduurd. Ze volgt dit dan ook op de voet.

We hebben eerder gezegd: hoe kunnen we dat financieren? Bij het Groeifonds kijken we naar van: ja, we hebben nou dat geld van Eneco gekregen, wat kunnen we nou doen hiermee wat we anders niet kunnen doen, maar wel een hele goede investering is voor de stad? Inderdaad, zoals mevrouw De Man dat zegt, zal dat ook daar weer iets aan hebben, dat dat een rendement heeft, dat dat of geld terugvloeit in de kas van de gemeente, of in dit geval van ondernemers. Dan hebben we gekozen voor in dit geval generieke instrumenten, waar alle ondernemers iets aan hebben. Dat hebben we ook overwogen, individuele leningen kunnen verstrekken, et cetera. Dat is niet de richting die we op hebben, zijn gegaan, ook

Pagina 27 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

naar aanleiding van de avonden die we met elkaar daarover hebben gehad. Over een aantal vragen die gesteld zijn, dan begin ik bij het CDA over het onkruid … Mevrouw Alberts: Voorzitter, ter interruptie. De voorzitter: Mevrouw Alberts, zie ik. Ja. Mevrouw Alberts: Ja, ik hoor dat het geld moet, van de Enecogelden moet vloeien naar de portemonnee van de ondernemers. Betekent dan dat dat het college hier aan staatssteun gaat doen? De voorzitter: Wethouder. De heer Van de Laar: Voorzitter, nee, ik zei dat het rendement van die investeringen moet terugvloeien naar heel Rijswijk. Uiteindelijk is dat ook dat ondernemers daar iets aan moeten hebben natuurlijk, zodat zij de werkgelegenheid en de baan voor Rijswijk behouden. Dus staatssteun is zeker niet de bedoeling van alles wat we doen. Dan toch terug met uw goedvinden, voorzitter, naar de vraag van het CDA over onkruid op de stoepen de vluchtheuvels. Onkruid is inderdaad een best wel groot probleem wat zich vooral heel erg veel voordoet in de lente en zeker een warme lente die nat is, zoals nu. Dan schiet het eruit. Het heeft onze blijvende aandacht. Sinds we niet meer met gif werken zie je dat dat aanhoudend is. Het is zoeken naar de beste manier om dat te doen, maar daar hebben we de aandacht voor. Je ziet het in de lente iets meer dan in de herfst, zal ik maar zeggen. Maar we focussen nu helemaal op het maaibeleid.

Onkruid heeft zeker onze aandacht. Mevrouw Alberts: Voorzitter, ter interruptie. De voorzitter: De wethouder heeft het begrepen, volgens mij. Mevrouw Alberts: Wat dacht u ervan om anders die tegels eruit te halen op die vluchtheuvels? De voorzitter: Ja voorzitter, de vraag was: stoepen en vluchtheuvels. Nou, je ziet in Rijswijk buiten overigens dat daar hele leuke oplossingen voor hè, stapsteen en dat soort zaken allemaal. Dus daar wordt op een nieuwe manier de stad ingericht. Veel vluchtheuvels zag ik ook onlangs voorbij komen van: ja, als daar toch onkruid staat, gooi die stenen dan daaruit en maak daar groen van. Dat doen we op sommige plekken ook. De Diepenhorstlaan, als je kijkt naar de stenen eruit, gras erin, in Steenbreek. Maar op heel veel punten waar die vluchtheuvels zijn gaat het ook om de veiligheid. De veiligheid is op die punten heel erg belangrijk. Dus daar is dat, die keuze niet. Maar wat kan, operatie Steenbreek, is dat een mooie oplossing. CDA riep ook om afspraken te maken met Avalex over het ophalen van grofvuil. We hebben daar op 1 juli ook met elkaar over gesproken. Avalex is vrij coulant eigenlijk in het ophalen van meer dan alleen maar het opgehaalde aantal kuub afval. Als er een melding is gemaakt van grofvuil, zo een 75 procent van de gevallen, nemen ze eigenlijk alles mee.

Soms komt het voor dat het inderdaad te veel is of zoiets geks dat we het als gemeente moeten oplossen. Maar ik zou het willen betrekken … Eén, ik ga in gesprek met Avalex. Twee, ik zou het ook willen betrekken bij het raadsvoorstel wat uw college naar u toe stuurt over het betalen voor ophalen van grofvuil. Want dat gaat wel een effect hebben in de stad en zijn dit soort afspraken extra belangrijk. Rijswijks Belang vroeg naar de resultaten van het meerjarenonderhoudsplan en wat daaruit gaat komen als we dertig objecten gaan bekijken. Als dat plan er is, dan komt daar vanzelf uit wat er allemaal nog is aan achterstallig onderhoud. k heb met mevrouw Besteman afgesproken dat ik iets zou zeggen om museum bescherming bevolking, wat zo mooi in de landgoederenzone ligt. Ja, dat past wat ons betreft bij de cultuurhistorische visie die er is op de landgoederenzone. Dit is wat moderne cultuur dan de buitenplaats, maar sinds de tweede wereldoorlog. Maar dat is daar en dat hoort erbij en het is een fantastische plek. De staatssecretaris Rijswijk, de staatssecretaris, die heeft daar alles staatssecretarissen mee naartoe genomen tijdens de Prinsjesdag. Is echt te gek. Ik denk dat wij

Pagina 28 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

zeker in de strekking van de motie gewoon moeten kijken wat we daaraan kunnen doen. Ik vind het een belangrijk onderdeel van de citymarketing. U zegt: voor de begroting van november 2021. Ik vind dat ook erg samenhangen, maar dan kijk ik naar mevrouw Besteman, met het plan van het museum zelf. Voor scholen denk ik ook dat er vooral is voor het museum zelf. Ik vermoed wel dat dit tonnen, zo niet meer dan een miljoen gaat kosten om het onderhoud te doen. Maar dan begrijp ik nu ook van u dat u daar breed draagvlak voor heeft in de raad. Ten aanzien … De voorzitter: Wethouder, mijnheer Weterings wil interrumperen. De heer Weterings: Ja voorzitter, een prachtig betoog van wethouder Van de Laar, maar waarom dan zo een rare beantwoording in de halfjaar rapportage van: we weten niet of we het in stand willen houden en of we ermee willen doorgaan en er is nog geen besluit genomen? Waarom dan zulke rare beantwoordingen? Nou zegt hij: ja, we delen de mening en het is cultureel erfgoed en in één keer als een blaadje van de boom: hoppa, draait u zich om. Waarom? De heer Van de Laar: Ik sta nog aan. Ik heb met verbazing gekeken eerlijk gezegd naar dit soort berichten. Want over het stoppen of niet stoppen, dat is wat ons betreft nooit een punt geweest. De heer Weterings: Voorzitter, een interruptie. Het stond in uw eigen beantwoording van de eerste halfjaarsrapportage.

Wilt u de bewijzen zien? Uw eigen beantwoording stond dat in. U heeft al dat goedgekeurd, als het vanboven naar beneden is gekomen. Uw eigen beantwoording stond dat in. We weten niet of we ermee doorgaan en we weten niet of we het behouden willen, of we het willen behouden. Dat was uw beantwoording. De heer Van de Laar: Maar dan ga ik ervan uit dat u blij bent, als u dat volgens uw eigen interpretatie het blad is gedraaid, dat dan het geval is. Maar wij blijven bij de beantwoording zoals hij nu is. Het cultuurhistorische visie op de landgoederenzone past het museum BB uitstekend bij. De voorzitter: Goed. De wethouder vervolgt zijn betoog. De heer Van de Laar: Eens even kijken of ik nog vragen had. Nee. Dan ga ik over naar de moties die er zijn. Er is een motie in ieder geval die via iBabs zijn aangemeld. Er was een motie Barrièrevrij. Een hele mooie motie eigenlijk, als je de gedachte erachter ziet en begrijpt ook. In de Stadsvisie werd er al over gesproken, dat Rijswijk vrij scherp in blokken is ingedeeld en doorsneden wordt. Dat is niet alleen voor dieren in deze motie het geval, maar ook tussen wijken en voor de inwoners van Rijswijk waar je eigenlijk zou willen dat er veel meer integratie tussen de wijken zou staan. Dus dat is ook eigenlijk het staand beleid, dat we die barrières proberen te beslechten.

Als we dan focus leggen op dieren heeft dat ook continue onze aandacht. We doen dat op moment dat er werk wordt gemaakt, dus een aantal voorbeelden. Er komen twee faunapassages onder de A4 op het moment dat die verbreed wordt. We hebben de ecoducten natuurlijk die daar komen, waar de heer Lugthart zich zo voor sterk heeft gemaakt. Er komt een faunapassage onder die duiken. De generaal spoor hebben we gemaakt. Bij het Sportpark Elsenburg wordt een hele ecologische inrichting gedaan en de faunapassage tussen het Wilhelminapark en het Elsenburgerbos, bij die spoorverbreding. Dus dat zijn gewoon een aantal voorbeelden dat we dat best wel veel aan het doen zijn. Dan roept de motie verder nog op om de A4 en de Prinses Beatrixlaan, ja, dat wordt een heel moeilijke, los van de zaken die ik net zeg. In de stadsvisie werd er ook al gesproken over een overkluizing, maar dat zie ik niet als een optie. Dus de gedachte is heel positief. We doen er al heel veel aan. Dus in die zin is het staand beleid. Het dictum roept voor een deel op tot iets wat we niet kunnen realiseren, dus feitelijk zou ik het daarmee afraden. De voorzitter: Mijnheer Van Enk wil nog één keer reageren.

Pagina 29 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

De heer Van Enk: Voorzitter, ik ben het helemaal met wethouder Van de Laar eens, maar ik wil verder gaan. A4, daar hebben we juist een besluit genomen over die ecoducten. De Beatrixlaan, daar zijn we al een paar jaar bezig om te praten over ondertunneling. Dus, ja, ook daar wordt deze motie eigenlijk op zijn wenken bediend. Het enige verbazingwekkende is toch, dat is het om en mee eens, dat sommige partijen die hem indienen juist tegen deze onderwerpen hebben gestemd. De voorzitter: Wethouder. De heer Van de Laar: Daar zat geen vraag meer in. Dank voor uw ondersteuning van het betoog inderdaad. Ja, fijn. Maar ik voel dat ik te lang aan het woord ben. Ik ga naar de motie Dieren, over het behoud voor groen en de leefomgeving en ook daar sta ik helemaal achter de gedachte en de strekking van die motie dat we met de verstedelijking de leefomgeving van dieren onder druk staat. Maar dan wordt er vervolgens wel opgeroepen om alle groene gebieden die we hebben te beschouwen, vooral als een leefgebied voor dieren, onder andere herten worden genoemd. Nou, dat staat niet in het akkertje. Anders weet ik niet. Maar daar vind ik toch moeilijk, want ik weet niet zo goed hoe ik die motie moet uitvoeren. Want als je kijkt nu bijvoorbeeld naar voorliggend voorstel en de landgoederenzone, daar gaan we ook investeren in groen en biodiversiteit, maar ook in wegen.

Ja, dat is niet primair voor dieren. Ook in vervanging van de bankjes. Dat is niet primair voor dieren. Gaat … Hetzelfde verhaal voor het Wilhelminapark. Ik hoop niet dat die motie het daarmee in de weg zit, want een, ja, primair, secundair, daar kun je over gaan verschillen, maar dit zijn stadsparken die we ook zo gaan inrichten en we proberen daar alle ruimte te geven voor planten en dieren. Dus ik vind het een heel moeilijke motie om uit te voeren, maar ik sta helemaal achter die, de gedachte erachter. Maar feitelijk ontraad ik dus de motie. Tot zover, voorzitter. Mevrouw Alberts: Voorzitter, ter interruptie. De voorzitter: Wacht even hoor. Ik zie mijnheer Weterings, nog anderen? Mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts was de eerste. Mevrouw Alberts: Ja voorzitter, de wethouder zei dat hij alle vraag had beantwoord. Maar ik heb ook in de eerste termijn over luchtkwaliteit besteld. Zou de wethouder duurzaamheid daar antwoord op kunnen geven? De voorzitter: Gaat mijnheer Weterings er maar achteraan. Wat was uw punt? De heer Weterings: Voorzitter, ik had niet echt een punt. Ik had meer een punt van orde over het proces. We zijn in de vergadering gestart met de vraag van geen bezwaar, nemen we over of laten we hem in stemming brengen.

Wat is nou precies het proces wat u wenst vanavond? Gaan de wethouders de moties overnemen? Of wordt het gewoon in stemming gebracht? Want ik ben het even kwijt. Dank u. De voorzitter: Ja. Het is vrij simpel. Als ze het er echt niet mee eens zijn, dan zeggen we: ontraden. Dat is wel duidelijk. Als het college zegt: nou ja, goed idee, dan gebruikt u die term overnemen. Juridisch technisch kan dat niet, maar dat is dan overnemen. Als het college dat zegt, dan denkt u: oké, mijn punt is veilig gesteld, dan kunt u uw motie intrekken en dan komt er dus gewoon een toezegging op het toezeggingenlijstje. Of u kunt gewoon stemmen. De heer Weterings: Dus we gaan het zien, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Ja, het is helemaal niet zo moeilijk hoor. Of u trekt hem in omdat u een toezegging heeft, of u zegt van: nou ja, ik handhaaf gewoon mijn standpunt, dan gaan we stemmen. Twee smaken. De heer Weterings: Of kan ook de wethouder hem overnemen van: ik neem hem over, ik ga hem uitvoeren?

Pagina 30 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

De voorzitter: Nou ja, dan zegt u gewoon: ik ben het eens met de strekking en ik zal deze gedachte uitvoeren. De heer Weterings: Is goed. Dank u wel. Ja. De voorzitter: Dat is dan overnemen. De heer Weterings: Helder. De voorzitter: Dan kunt u zeggen van: nou ja, oké, dan trek ik hem in en dan komt hij in de boekhouding op de toezegging. De heer Weterings: Helder. Ja, dank u wel. De voorzitter: Dus als u toezegging binnen hebt, kunt u hem intrekken. Geen toezegging binnen, kun je nog handhaven en in stemming brengen. Als u denkt van: nou ja, ik bewaar hem voor een andere keer, kun je hem ook nog intrekken. Maar goed, het is stemmen of intrekken. De heer Weterings: Dank u wel. De voorzitter: Ja. Mijnheer Van de Laan was volgens mij uitgesproken. De heer Van de Laan: Nou, er werd nog één vraag gesteld over luchtkwaliteit en die vraag heb ik gemist. Excuus. Mevrouw Alberts: Voorzitter, ter interruptie dan nog maar even weer. In de eerste termijn hebben we een aantal vragen gesteld over luchtkwaliteit. Daarover heb ik de wethouder helemaal niet gehoord in zijn reactie. Wilt u dat ik deze vragen herhaal? De voorzitter: Doe maar even. Mevrouw Alberts: Het gaat erover dat de tekst van het definitieve actieplan luchtkwaliteit precies hetzelfde is als het concept begin vorig jaar.

Wat heeft u in de tussentijd gedaan? Wat is er, afgezien van de infographic, gebeurd met de input van de internetconsultatie? Waarom is het definitieve actieplan niet op zijn minst bijgewerkt naar 2021? In de begeleidende informatiebrief staat dat u de raad na het zomerreces over haalbaarheid en effectonderzoek milieuzones informeert, maar die hadden toch al uitgevoerd moeten zijn. Dus wanneer gaat u nou daadwerkelijk aan de slag voor schone lucht? De heer Van de Laan: Voorzitter, dank u wel. Dat zijn inderdaad een heel aantal vragen, waarvoor excuus, die ik echt volstrekt gemist had. Maar het is wel een buitengewoon belangrijk onderwerp, de luchtkwaliteit. Het is niet zo dat we hebben zitten wachten op een vaststelling van het actieplan om er iets mee te doen. De tekst is gedeeltelijk wel hier en daar wat anders. Er werden bijvoorbeeld uit de internetconsultatie veel vragen gesteld over groen. Daar is een passage over toegevoegd: wat is nou de waarde van groen in relatie tot luchtkwaliteit? De prioritering is iets aangepast, waarbij de via de internetconsultatie uit de maatregelen bleek dat de milieuzone echt op nummer één stond en daarna is er dus iets anders gedaan in de prioritering. Het schone lucht akkoord is erbij betrokken. Samen maakt dat het actieplan, voor het DUB, maar ik kan nu even niet uit mijn hoofd zeggen waar dat voor staat, DUB.

Het definitieve actieplan is dus vastgesteld en het onderzoek van de milieuzone loopt inderdaad. Maar dat is nog niet afgerond en daarom wordt dat in september naar u toegestuurd. Maar dus ook niet dat we daarmee hebben gewacht. Dus we zijn doorgegaan. De resultaten komen naar u toe. Voorzitter.

Pagina 31 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

De voorzitter: Oké. Dan gaan we gauw verder met wethouder, mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Dank u voorzitter. Dank ook aan de raad voor de inbreng in de eerste termijn. Rijswijk groeit, daar is iedereen het over eens als ik het goed beluisterd heb. Zoals mevrouw Mauer ook terecht zei, daar horen ook goede voorzieningen bij en ook het in stand houden van voorzieningen. Voor die groei, voorzitter, zijn veel woningen nodig. We hebben daar de laatste tijd in de raad ook veel met elkaar over gesproken. Er zijn goede stappen gezet. We hebben een addendum op de Woonvisie vastgesteld, een woonbond voor de nieuwe woningmarktafspraken met elkaar vastgesteld en niet te vergeten het woonfonds en afspraken gemaakt met onder andere Rijswijk Wonen. Dat, voorzitter, heeft geleid tot het feit dat we in Rijswijk niet alleen praten over de problemen op de woningmarkt, maar dat we die ook echt aanpakken. De heer Dolmans zei het denk ik terecht, het zijn complexe problemen die spelen op de woningmarkt, maar we kunnen daar toch wat aan doen en als dat moet, doen we dat lokaal. Dat, voorzitter, daar ben ik namens het college zeer blij mee. Ik ga dan meteen door naar het voorstel dat de Partij van de Arbeid hier vanavond doet in relatie tot midden huur.

Voorzitter, Partij van de Arbeid en GroenLinks stellen samen voor om gezinsgrootte te koppelen aan het inkomen middels een huurvergunning in dat middensegment. Daarover, voorzitter, is het college minder enthousiast. Allereerst, die ongelijkheid die we daarmee creëren, daar is het college geen voorstander van. Als we kijken naar de problemen op die woningmarkt, heeft die hele groep in het middensegment het gewoon ongelooflijk moeilijk. Dus daar willen we de hele groep als geheel benaderen, voorzitter. De fractie van Beter voor Rijswijk, en ik probeer de heer Kruger ergens te bespeuren achter in de raad, maar da… Ja, ik zie nu twee vingers in de lucht. Ja, hartstikke fijn. Om het voorstel van de fractie om de leeftijdsgrens voor jongeren woningzoekenden te verlagen naar zestien jaar, van achttien naar zestien jaar, vind ik een sympathiek voorstel. Ik wil dat zeker bespreekbaar maken in de regio. Ik wil daar wel bij opmerken dat in alle huisvestingsverordeningen we ook in de regiogemeente die leeftijd nu op achttien jaar staat, maar voorzitter, nogmaals ik wil dat met alle liefde en plezier in de regio bespreken. Als het gaat om ouderen en wonen, sprak het CDA daarover met het, nou ja, unieke en zeer bekende voorbeeld het Knarrenhof in Zwolle. Ik vind dat een zeer sympathiek voorstel, voorzitter.

Ik wil daar ook samen met collega Bentvelzen zeker aandacht aan besteden en ruimte voor maken in de Woonzorgvisie die daar, die in ontwikkeling is. Het betekent wel, het blijkt ook uit onderzoek, dat er veel behoefte is aan dit soort concepten. Niet alleen in de sociale huur, zoals de heer Van Enk ook al zelf terecht opmerkte, maar zeker ook in de koop en in het middenhuursegment. Nou ja, goed, we zullen daar nader naar kijken. Het betekent wel dat als we het als gemeente zelf willen aanjagen, daarvoor natuurlijk eigen grond nodig is, maar nogmaals, in de Woonzorgvisie kunnen we daar breder naar kijken. Ik vind het vooral ook, voorzitter, een interessant concept, omdat het in relatie tot eenzaamheid aanpakken en bestrijden natuurlijk ook een heel belangrijk instrument zou kunnen zijn. Ook daar is door veel fracties over gesproken. Ik kijk maar weer naar mevrouw Mauer en ik zie een interruptie, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Dank u wel. Ik heb kortgeleden ook bij een bijeenkomst gezeten en toen hoorde ik dat het gebouw van Rijswijk Wonen, dat die voorlopig waarschijnlijk anderhalf jaar beschikbaar gesteld wordt. Misschien zou het al heel leuk zijn dat daar al een begin gemaakt kan worden, wat mijnheer Van Enk voorstelt.

Mevrouw Besteman: Voorzitter, volgens mij worden hier hele mooie plannen gesmeden tussen de raadsleden onderling die ik natuurlijk alleen maar van harte toejuich, maar als het gaat om het bestrijden van die eenzaamheid, zijn dat soort woonconcepten natuurlijk heel erg … Nou, het geeft allerlei constellatie merk ik ook. Maar dat is ook misschien wel goed. Maar die woonzorgconcepten kunnen natuurlijk heel goed bijdragen om die eenzaamheid te bestrijden en ook die cohesie in de stad te versterken. Want voorzitter, dat is natuurlijk waar alle inzet vanuit het welzijnsbeleid op gericht is. Het versterken van die sociale cohesie is gewoon nodig en corona heeft duidelijk gemaakt dat we daar niet in mogen verslappen, niet in kunnen verslappen. Dus als het gaat om bewegen bijvoorbeeld combineren met welzijn, zoals de fractie van Wij. ook noemde, wordt dit college daar

Pagina 32 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

zeker heel enthousiast over. We zijn projecten aan het ontwikkelen waar die combinatie, eenzaamheid en bewegen samenkomt. Dat geldt ook overigens voor de inclusieve samenleving waar mevrouw Mauer ook een pleidooi voor deed en in het speelbeleid dat op een later moment in de raad wordt besproken, doen we daar ook concrete voorstellen voor. Maar dat is zeker een belangrijk thema voor dit college, voorzitter. Dan kom ik ook nog even bij de buurthuiskamers. Mevrouw Kames maakte daar eigenlijk in feite net al een opmerking over, onbedoeld misschien. Maar inderdaad, die buurthuiskamers zijn plekken dichtbij mensen in de stad waarin ze kunnen samenkomen, netwerk kunnen onderhouden, opbouwen, en zo wordt die sociale cohesie in de stad versterkt. Inderdaad, Rijswijk Wonen is zeker een goede partner als het gaat om dit soort concepten. Van Enk refereerde al aan de Benedictuslocatie. De voorzitter: Wethouder, ik zie mevrouw Mauer verzoeken om het woord. Mevrouw Mauer. Mevrouw Besteman: Ik ook, voorzitter. Mevrouw Mauer: Ja, u gaf net aan dat u heel enthousiast werd van, nou ja, de initiatieven die wij eventueel zeg maar benoemden over eenzaamheid. Wij wilden graag eigenlijk nog concreet weten of u ook enthousiast bent over de picknicktafel die wij graag zouden zien in Rijswijk. De voorzitter: Wethouder. Mevrouw Besteman: Ja voorzitter, ook daar ben ik in beginsel best enthousiast over.

We zijn bezig vanuit het college om te komen tot een lokale inclusie-agenda. Het lijkt mij heel goed om dat soort zaken daarin ook in mee te nemen. Dus dat, voorzitter, wil ik dan nog even tegen mevrouw Mauer aanvullend opmerken. Als het gaat om die huiskamers, want daar was ik gebleven, is inderdaad Rijswijk Wonen ook een goede partner. Mevrouw Kames noemde al: de oude kantoorlocatie van Rijswijk Wonen is beschikbaar gesteld aan de buurt. Daar kunnen ook activiteiten ontplooid worden. Dat gebeurt ook al. Zo ook hebben we dat in de wijkaanpak te werven opgenomen. Voorzitter, ik wil ook nog even kort stilstaan bij cultuur. Het heeft een belangrijke en grote waarde van zichzelf. De heer Kruger sprak er ook al even over in de samenhang met jongeren en jeugdzorg. Ook GroenLinks hield een warm pleidooi voor cultuur. Dit college is er ook van overtuigd dat cultuur een grote sociale waarde heeft en in die zin ook heel goed bij kan dragen aan de sociale cohesie in de stad. Het is natuurlijk wel zo, en mevrouw Van Nunen zei dat al terecht, dat de cultuursector hard is geraakt en nog steeds behoorlijk onder druk staat. Ik ben dan ook blij dat we in 2020 de cultuursector in Rijswijk hebben kunnen steunen.

Niet alleen de grote instellingen, maar ook de kleinere clubs en verenigingen die zich daarmee bezig houden en ook blijven we dat dit jaar doen en zetten we het Rijksgeld, dat bedoeld is voor cultuur, ook in voor dat doel. Voorzitter, misschien nog even tegen de heer Kruger ook over de aanvraag van de soort. Die is inderdaad de nieuwe subsidieaanvragen zijn voor 1 juli binnengekomen bij de gemeente. We zullen daar natuurlijk ook naar kijken binnen de kaders die de raad heeft meegegeven in de algemene subsidieverordening. Dan voorzitter, het laatste punt, zijn de jongeren. Ze zijn bovengemiddeld hard geraakt door de coronacrisis. Desalniettemin is het beleid van het college gericht op positief opgroeien van de jongeren. We willen ze hun talenten laten ontdekken en verder laten ontwikkelen. Dus dat is ook wat GroenLinks hier vanavond terecht inbrengt als het aan het college ligt. Dat is eigenlijk in feite ook wat de heer Weterings vanavond heeft gezegd. Hij mist voorzieningen voor oudere jongeren. Dat is ook … Dat deel ik namens het college met hem. Dat is ook de reden waarom in het speelbeleid, die groep, die oudere jongeren ook specifiek hebben benoemd en daar ook op in willen zetten.

Voorzitter, en dat geldt natuurlijk ook voor het onderwijs in de volle breedte en niet alleen als het gaat om de Rijksgelden die geïnvesteerd kunnen worden door het onderwijs, maar ook via de gemeente, maar zeker ook in het coronamaatregelenpakket hebben we aandacht voor dat onderwijs en willen we daar ook zeker inzetten op die gelijke kansen. Dan sluit ik af, voorzitter, met het voorstel van GroenLinks om ons als gemeente aan te sluiten bij die gelijke kansen alliantie. Dat is natuurlijk zeker een zeer sympathiek voorstel en als instrument wil ik dat ook van harte omarmen, niet zozeer als doel op zichzelf, maar goed. Daar zal het de fractie onwaarschijnlijk

Pagina 33 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

ook om te doen zijn en ik wil dat natuurlijk ook nog met de partners in het onderwijsveld bespreken. Maar voorzitter, ik sta daar zeker positief tegenover. Tot zover. De voorzitter: Oké dames en heren, we hebben hiermee de eerste termijn van het college afgerond. We beginnen zo dadelijk aan de dinerpauze. De vergadering is geschorst. We zien elkaar. Ik heropen de vergadering voor de tweede termijn van agendapunt 4 en 5, de jaarstukken en de halfjaar rapportage. Graag geef ik iedereen de gelegenheid om dan weer te reageren op wat het college heeft gezegd. Volgens mij gaan we het in deze ronde echt toespitsten op de moties. Dus misschien kunt u aangeven dat u zegt van: nou ja, het college heeft een belangrijke toezegging gedaan, ik trek hem in. Dan komt hij niet meer op de stemmingslijst. Als u zegt: onvoldoende terug en wat het college zegt, ik wil een uitspraak van de raad, dan handhaaft u hem. Het is heel simpel. Intrekken of handhaven. Zullen we het zo eens proberen? Daarnaast kunt u ook nog wat terugblikken op de eerste termijn, maar dat merken we dan wel. Oké. Het college heeft er zin in, kan ik u melden. Zullen we gauw maar beginnen? Dan begin ik bij mijnheer Kruger. Mijnheer Kruger kan dat wel aan. De heer Kruger: Ik dank de wethouders voor de beantwoording van de vragen.

Maar ik wil eerst even toch een beetje mijn afkeur uitspreken van dat één van de leden hier kritiek op de over de wijze waarop wij onze leden van BvR hebben ingericht. Maak je geen zorgen, wij maken ons ook niet druk over andere partijen hoe ze dat doen met hun leden. Wij hebben morgen een ledenbijeenkomst. Ik heb veertig aanmeldingen en daar hopen wij onze nieuwe lijsttrekker te benoemen. Dus dat is allemaal pico bello voor elkaar. Na dat even te hebben gezegd. Bedankt voor de antwoorden van de wethouder. Met name de toezegging van de wethouder met betrekking tot onderzoek bij de sportaccommodaties, zoals de Marimbahal. Ik denk: als die resultaten bekend zijn, dan kunnen we daar echt wat gaan mee. Dan kunnen we bepaalde richtingen uitgaan, kunnen we keuzes gaan maken. Dat is mooi. Dank van de wethouder Bentvelzen met betrekking tot de informatie naar de burgers toe. Ja, het is veel digitaal gegaan en dat is niet echt breed. Want als je echt een fysieke bijeenkomst hebt, dan heb ik weleens een keer een volle bak zitten en met digitaal is dat toch weer beperkingen tot een maximaal aantal. Ik hoor niemand van: goh, ik heb zo fijn vergaderd digitaal, daar zijn we beter van geworden. Dus ik hoop echt dat zoals we het vroeger deden, dat we gewoon de wijken in gaan, dat we in gesprek gaan met burgers, één op één gesprekken, dat dat weer mogelijk zou worden.

Verder dank aan de wethouder over de vraag over het plaatsen van het monument tegen dierenleed in het Rijswijkse Bos daarzo of in het Wilhelminapark. Ja, er wordt verwezen van: dat staan de regelingen niet toe, dat gaat alleen over mensen en zo. Ja, ik vraag niets over een excuusmonument van de gemeente Rijswijk voor de slavenarbeid. Het gaat hier over dierenmishandeling en bovendien een monument van de dieren kan best. Ga maar kijken in de Bogaard. Daar staat het meest populaire monument, waar alle kinderen iedere keer naartoe gaan. Dat zijn de pinguïns. Dus ik denk: met een beetje creativiteit moet dat mogelijk zijn. Nou, ik wil ook bedanken de wethouder met betrekking tot de poging die zij gaat doen voor inschrijving voor woningzoekenden vanaf zestien jaar. Ze wijst ernaar dat de, ja, de regelingen toestaan achttien jaar, maar ik wil er dan ook even op wijzen, het gaat om een pilot en een experiment. Pas als dat geslaagd is, dan denk je dat het nodig is om misschien allerlei andere regelingen daarop aan te passen. Maar ik denk niet dat dat nodig is. Ja, we hebben een aantal moties, heb ik aangekondigd. Dan is nu het moment dat ik ze eigenlijk officieel zou moeten gaan indienen. Er is wat verwarring over, maar ik denk nog niet dat ze ingediend zijn. Dat doen we in tweede termijn.

Ja, hufterboetes, het antwoord was me niet helemaal overtuigend, wat we in welke richting wat gaan doen is niet expliciet aangegeven, tenzij de wethouder mij kan corrigeren, wanneer we daar een voorstel voor krijgen naar de raad. Dus wat dat betreft wil ik die motie handhaven. Ja, we hebben gevraagd: motie Burenhulp heb ik aangekondigd om hulp. Daar heb ik eigenlijk ook in de beantwoording van de wethouders eigenlijk niets of nauwelijks een reactie op ontvangen, althans, het is mij niet duidelijk. Wel? Gaat hij er komen? Mevrouw Bentvelzen: Zeker antwoord op geweest.

Pagina 34 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

De heer Kruger: Oké. Nou, als … Dan heb ik kennelijk iets gemist. De heer Kruger: Oké, dan kan ik die intrekken. Dan had ik nog … Even kijken hoor. Ik had er drie in totaal. Nou, de leeftijdsverlaging, die is dus overgenomen. Die trek ik dan in, in dit geval. Dus alleen de motie Fiscaliseren van de hufterboetes, van het dumpen van afval, die wil ik graag dan handhaven. Ik heb verder geen nieuwe vragen. Ik ben keurig binnen de tien minuten gebleven, dus … Oké. De voorzitter: Oké. Volgens mij was dat uw bijdrage in de eerste termijn hè? Goed. We kunnen het goed bijhouden voor de boekhouding. Dank daarvoor. Dan gaan we verder met mevrouw Alberts voor haar tweede termijn. Mevrouw Alberts: Ja voorzitter, dank u wel. Dank ook aan het college voor de reactie in de eerste termijn. Als GroenLinks hebben we in eerste termijn vijf moties ingediend en een aantal moties mede-ingediend. We zullen hier ook dan nog verder op ingaan. Laat Rijswijk een kleurrijke gemeente zijn, waar je jezelf kan zijn en ontplooien. Niet alleen kunst en cultuur dragen daaraan bij, verreiken het leven en zorgen voor verbinding, ook sport doet dat. Dat is waarom we ook de motie Ruimte voor binnensport, mede hebben ondertekend. We zijn blij om te horen dat het college daar ook onderzoek naar gaat doen.

De Rijksmiddelen uit 2020, die voor cultuur zijn ontvangen, zijn nog steeds niet overgemaakt aan de instellingen die daar recht op hebben, is voor zover mijn informatie strekt. Kan het college dat bevestigen of dat al gebeurd is en zo nee, wanneer dat dan gaat gebeuren? Want we hebben begrepen dat … Ja, dat geld ligt al vrij lang op de plank en had eigenlijk al overgemaakt moeten zijn. Dan de motie over Museum bescherming burgerbevolking. Deze hebben we niet meegetekend, omdat deze motie te veel stuurt op wat het museum precies moet doen en moet laten naar onze mening. Het moet namelijk geen gemeentelijk museum gaan worden. We vinden het wel heel belangrijk dat dit museum wel de ondersteuning krijgt die het nodig heeft van de gemeente, maar we moeten als raad niet op de rol van het bestuur van het museum willen overnemen. Ze hebben hun eigen expertise en die ruimte moeten we ze willen bieden. We willen dus wel die ondersteuning en hopen ook dat er een duurzame oplossing komt, zodat ze ook hun eigen identiteit kunnen behouden. Dus we zijn dus echt wel voor een goede ondersteuning van dit museum. Dan … De voorzitter: Even een momentje. Mijnheer Weterings wil u interrumperen. De heer Weterings: Voorzitter, heel kort. Misschien kan ik mevrouw Alberts geruststellen dat deze motie in samenspraken met het BB Museum is gemaakt. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Mevrouw Alberts.

Mevrouw Alberts: Waarvan akte. Dat is ook heel mooi dat dat gebeurd is, maar dan nog steeds is het natuurlijk zo dat wij als raad niet het museum zelf zijn. Dus dat … Voor ons gevoel ging die strekking toch net iets te ver om het te kunnen medeondertekenen. Voorzitter, dat wat het probleem lijkt, kan ook de oplossing zijn. Dat geldt zeker ook voor groen. We hadden het al even over dat je de plantjes tussen de tegels van de vluchtheuvels kunt zien doorgroeien, dan kunnen die tegels er ook uitgehaald worden. We zijn er trots op wat vrijwilligers doen in het groen, zo ook met de operatie Steenbreek en de groene karavaan die daaraan bijdraagt, maar ook de natuurtuin, het park de Driesprong te werven, de wilgenknot dus en de Berenkuil Brigade en al die anderen die in het Rijswijkse groen actief zijn. Dat menselijk kapitaal is onmisbaar voor onze stad. We hebben op de … Om het groen nog verder te versterken hadden we in eerste termijn ook de motie Boom van de gemeente ingediend. Daarop hebben we nog geen reactie ontvangen van het college. Graag daarop nog een reactie. De beste manier om grote problemen aan te pakken is om lokaal te beginnen, zo gaf collega Dolmans aan in zijn eerste termijn. Op zijn Engels: think global, act local.

Zonde is het dan dat de global goals ambassadeurs totdat de gemeente de regie neemt, zich niet meer inzette voor de global goals en dat er daarom geen zichtbare resultaten zijn.

Pagina 35 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

Wanneer, college, gaat u wel de regie nemen en lokaal werk maken van duurzame ontwikkeling? Wat gaan we nou doen aan de energiebesparing en transitie, waar we het ook in eerste termijn al een aantal opmerkingen over hebben gemaakt. We zijn heel benieuwd wat u precies gaat doen aan de uitvoering van de energietransitie. Want daar hebben we nog veel te weinig van gezien, zeker gezien dit urgente problemen dat de klimaatcrisis is. Dat is pittige noodzaak. Zolang de grootste vervuiler niet meer betaald dan een inwoner die niet of nauwelijks afval produceert is het wat GroenLinks betreft onbespreekbaar om aan de kwijtscheldingsregeling te gaan tornen. Laat de zwakste schouders niet de zwaarste lasten dragen. De hoogste afvalstoffenheffing van Nederland is echt voor hen onbetaalbaar. Dus dat soort moties, dat zullen we nu ook echt niet gaan steunen. Wat betreft de motie over de deelscooters, zou er na twaalf maanden een evaluatie komen. Dat is al in oktober, dus laten we dat gewoon even afwachten. Over de milieuzone, daarover hebben we een aantal, na toen we het nog een paar keer probeerden te herhalen, een aantal vragen gesteld.

Maar als die prioritering zo hoog naar voren kwamen in de internetconsultatie, waarom blijft dan het onderzoek naar de milieuzone, waarom duurt dat dan zo lang? Waarom staat dan nog steeds op iBabs dat er een, dat het een definitief concept is, met de datum van vorig jaar erop, met dat definitieve actieplan? Dus we willen daar toch graag wat meer duidelijkheid van de wethouder over. Want luchtkwaliteit is heel belangrijk en ja, we gaan gewoon eerder dood in Rijswijk omdat we hier zo een slechte lucht hebben, dus ook voor de gezondheid van onze inwoners. Dan over de woningmarkt, voorzitter, want daarover hebben we de wethouder in de eerste termijn horen zeggen dat we in Rijswijk niet alleen praten over de problemen van de woningmarkt, maar ook echt aanpakken. Nou, hartstikke mooi, we kunnen er wat aan doen als het op lokaal niveau. Maar wat gaan we dan doen voor de minderbedeelden om dat basisrecht van wonen mogelijk te maken? Want tot nu toe zien we daardoor dat dit college het voor hen alleen maar veel lastiger heeft gemaakt om in Rijswijk te kunnen komen wonen, door steeds maar de ambitie voor de doelgroepenvoorraad naar beneden te stellen en geen sociale woningbouw meer te bouwen.

Dus college, geef eens aan: wat doet u nou voor de mensen die het niet zo breed hebben? Kunnen die nog in Rijswijk wonen of niet? Dan ook nog over de vergunningsverplichting om in te stellen voor de middel dure huur. Daar hebben we dus een motie samen ingediend met de Partij van de Arbeid. U had het erover dat u er minder enthousiast over was, maar u had het alleen maar over die grote gezinnen. Nou, de heer Kooy zal als het goed is zo daar nog iets over zeggen, over een aanpassing van deze motie, maar we willen u wel even vragen wat u dan precies vindt van een vergunningsverplichting in te stellen voor middel dure huur. Want daar hebben we u helemaal niet over gehoord. Zou u daar nog over kunnen zeggen wat u daarvan vindt? Want we zijn natuurlijk met de gemeente Den Haag die dat heeft ingesteld, dat is één woningmarkt in deze regio. Dus dan zou het niet meer dan logisch zijn om aan te sluiten bij die vergunningsverplichting die zij hebben ingesteld. Dus laten we dat ook dan vooral gaan doen. Tot zover mijn tweede termijn. De voorzitter: Oké. Dan gaan we verder met mijnheer Sleddering. De heer Sleddering: Voorzitter, dank. Ja, wij gaan het niet lang maken in deze termijn, want het is duidelijk wat hier gebeurd is en het is keurig allemaal afgestempeld. Maar ik wil toch nog wel een paar dingetjes zeggen.

Wethouder Lugthart, die zei het zo mooi: ja, soms leven wij in twee werelden van verschil. Nou, dat klopt. Heeft hij helemaal gelijk in. Want hij zegt gewoon: ja, het college heeft het fantastisch gedaan, want we hebben … De financiën zijn sterk verbeterd. Nou, ik begrijp niet hoe je dat kunt zeggen als je het drie jaar achter elkaar te kort laat zien. Wat hij zegt, is dat in het accountantsrapport staat dat administratieve processen binnen de gemeente verbeterd zijn. Dat wil niet zeggen dat de financiële positie verbeterd is. Maar de credits krijgt hij ervoor dat het financiële proces beter is gegaan. Ook het proces transparant begroten is ook prima. Alleen er had meer bezuinigd moeten worden. Maar dat is een ander verhaal en dat zijn onze verschillende werelden. Dan kom ik natuurlijk op onze aangekondigde moties en die zullen wij inderdaad indienen. Volgens mij zijn ze al bij de griffie. Het gaat over het tarief voor de OZB en voor de afvalstoffen. Dat doen we samen met Rijswijks Belang en Onafhankelijk Rijswijk. Het gaat over kwijtschelding, ook samen met Onafhankelijk Rijswijk en ook met Rijswijks Belang. Dat doen wij, ondanks dat de wethouder zegt: ja, maar ik heb toch toegezegd dat ik het ga onderzoeken? Nou, u moet het ons niet kwalijk nemen dat wij dat toch liever ook liever via een motie en

Pagina 36 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

uitspraak doen. We hebben te veel toezeggingen gezien die dan wel heel lang op een lijst van toezeggingen blijven staan. Dus onze drie partijen vonden het nodig om toch deze motie in te dienen. Nou, voor wat betreft de motie van Rijswijks Belang en vele andere partijen over het museum, daarbij wil ik nog wel even zeggen, want ik hoorde de wethouder zeggen: het gaat miljoenen kosten en zo. Nou, dat is allemaal natuurlijk zwaar overdreven. Wat wij vragen in de motie is dat er gewoon met het museum samen een goed plan komt waarin je structureel gaat kijken: hoe kijken wij als Rijswijk de gemeente, het museum steunen? Maak een onderhoudsplan, wat kost dan? Nou, dan kunnen we op een gegeven moment als raad hier in de raad zeggen van: nou, we doen het wel, we doen het niet. Maar eerst een plan maken, inclusief een onderhoudsplan, en vandaar dat wij die motie ook blijven steunen. Een opmerking kort over de motie handhavingsscooters. Handhaving, u denkt van: nou, dat is … De heer Van der Meij: Voorzitter, mag ik interrumperen? Dat mag hè, in tweede termijn? Een beetje debat en zo. Dat is toch gezellig. Dat mag hè. De voorzitter: Mijnheer Van der Meij wil interrumperen. De heer Van der Meij: Ja, ik wil graag interrumperen op de motie. Ik dacht dat u hem ging voorlezen, maar hij is natuurlijk in iBabs toegevoegd, met betrekking tot de kwijtscheldingsregeling.

U verzoekt het college, ik citeer: de kosten voor het kwijtschelden van de lokale belastingheffingen en dergelijke vanaf de begroting 2022 te boeken onder het begrotingsonderdeel armoedebeleid. Maar dat is toch een ongedekte cheque? Want u zal ook binnen het armoedebeleid uitspraken moeten doen hoe dat dan opgevangen gaat worden. Dat zie ik in uw motie niet terug. De heer Sleddering: Ja, armoedebeleid, u zou dus … U moet dus in de begroting het bedrag aan de kwijtschelding, uit mijn hoofd 670.000 euro, die moet je dus boeken in de begroting bij het hoofdstuk sociaal domein. Die moet u begroten gewoon, dat u dat kwijt bent aan kwijtschelding. Dat is mijn vraag. De heer Van der Meij: Ja voorzitter, maar tegelijkertijd betekent dat een tekort op het sociaal domein onderdeel armoedebeleid en zal u ook binnen het armoedebeleid uitspraken moeten doen hoe u dat dan binnen het armoedebeleid, wel of niet Ooijevaarspas, nou, vul alles maar in. Daar zal de raad ook uitspraak over moeten doen. De heer Sleddering: Helemaal mee eens, maar dat … De heer Van der Meij: U vraagt het niet. De heer Sleddering: Dat vragen wij al jaren, dat het sociaal domein altijd dingen erbij vraagt en nooit als er iets een keer in behandeling moet worden, dat ze dan ook een alternatief aangeven.

Dus wat er in de begroting moet volgens ons: je moet bij de begroting van het sociaal domein rekening houden dat de kosten voor de kwijtschelding bij het sociaal domein komen en daar moet je in de begroting rekening mee houden. Dat kan er makkelijk. De heer Van Enk: Voorzitter, ter interruptie. De voorzitter: Mijnheer Van Enk wilde zich in het debat mengen. De heer Van Enk: Ja, de heer Sleddering begon met stellen dat hij ferm wat moties indienen om te gaan bezuinigen. Dus dan moeten we deze motie toch ook opvatten als een bezuiniging in de portemonnee van de armste mensen in Rijswijk? Of niet?

Pagina 37 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

De heer Sleddering: Nee, in de portemonnee van de budgethouder sociaal domein, waar nog ruimte genoeg is om te bezuinigen. Dat heeft het project Transparant begroten aangetoond. De heer Van Enk: Maar voorzitter, dat is toch geen voorstel tot bezuiniging? Dat is gewoon een claim leggen, een taakstelling binnen een bepaalde portefeuille. U schuift alleen met geld. De heer Sleddering: Oké, ik interrumpeer eventjes het debat. Mevrouw Van Nunen wil zich ook mengen in debat. Mevrouw Van Nunen: Ja, nou ja, ik wilde eigenlijk zeggen wat de heer Van Enk nu voor mij zei. U bent dus tegen solidariteit. Ja, principe, mijnheer Sleddering, wat betreft de kwijtschelding armoederegeling binnen de algehele tariefstelling voor afval. De heer Sleddering: De laatste zin klopt. Binnen dat tarief. Ik vind, en de VVD vindt, dat kwijtschelding van afvalstoffenheffing hoort in een plek te krijgen in armoedebeleid. Je moet niet het … Kijk, en uiteindelijk, ook daar via een omslag betalen we in Rijswijk er allemaal aan mee. Maar het is … Boekhoudkundig moet het op de juiste plaats komen. Dat is het armoedebeleid. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ja, nog één keer, voorzitter.

Dat zouden we dan voor het eerst doen in dertien jaar, waarin ook de VVD al twaalf jaar van een college heeft, aan een college heeft deelgenomen, waar de kwijtschelding in ieder geval uit de algemene middelen kwamen en niet uit de armoedebegroting. Nogmaals, u wil dus eigenlijk in deze zware tijd, wilt u als ik het goed heb de lasten leggen bij de armste mensen. De voorzitter: Nee, want u luistert niet goed. Het heeft niks met … Ik verschuif het. Het komt alleen boekhoudkundig op de juiste plek. Ik sta nog iets anders in de motie. We kunnen ook eens gaan nadenken: goh, waarom moeten we meteen of honderd procent kwijtschelden of nul? Het kan misschien ook wel een keer vijftig. Daar is …Valt allemaal middelen te verdienen. Dat heeft niets met het gebrek aan solidariteit te maken. Het heeft met degelijk begroten te maken. De voorzitter: Laatste ronde. Mijnheer Van Enk en dan sluiten we dit debatje af. De heer Van Enk: Voorzitter, ik zou toch wel antwoord op mijn vraag willen hebben, want is het nou een bezuiniging of schuift de heer Sleddering alleen met geld? De heer Sleddering: Ik schuif geld van de afvalstoffenheffing naar het sociaal domein. U weet het van de VVD: wij vinden dat in het sociaal domein er nog heel veel bezuinigd kan worden. De voorzitter: Oké, voldoende besproken. Mijnheer Sleddering vervolgt zijn betoog.

De heer Sleddering: Goed, ik was bezig … Ik wou met de handhaving van de scooters beginnen en als u handhaving hoort, dan denkt u altijd: daar is de VVD altijd voor. Dat klop ook. Alleen ik vind wel: laten we dit project nou even een kans geven. Er komt een evaluatie aan. Ik vind die handhaving en het overal neerzetten van die scooters ook verschrikkelijk. Ik merk ook dat het soms niet de gebruikers zijn, die die scooters in de sloot gooien of op de Hoornbrug laten staan, maar dat het ook kwajongensgedrag is. Hoeveel die verhoudingen zijn, dat weet ik niet, maar ik wil dat graag weten en ik neem aan dat de wethouder dat bij de wethouder meeneemt. Er ligt een grote verantwoordelijkheid bij de verhuurbedrijven om ook te zorgen dat de klanten er zorgvuldig mee omgaan. Dus ik ben nog een beetje twijfelachtig. Handhaving is prima. Als ze verkeersgevaarlijk staan, moet er sowieso wat gebeuren. Maar een grote verantwoordelijkheid voor de verhuurders in samenspraak met de

Pagina 38 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

gemeente en een goede evaluatie. Ja, dan had ik hier ferm neergeschreven over de motie Weesfietsen, dat we die opknappen, nou, daar ben ik hartstikke voor, vind ik geweldig, maar toen zag ik staan dat we ze gingen weggeven. Toen dacht ik: o jee, sinds wanneer gaan we wat weggeven? Maar mijn fractie is van mening en dus ben ik dat ook, dat het toch een goede motie is. Dan kom ik even over de ruimte voor sport. Dan kom je ook automatisch bij de Marimbahal en bij de Van Zweedenzaal. Nou, de wethouder kent mijn standpunt. Als een zaal is afgeschreven en de kosten zijn zo hoog om te vernieuwen, dan is die gewoon klaar. Wat je dan moet doen en daar hebben we in Rijswijk vaak een probleem mee, dan moet je hem ook ter plekke direct slopen, want zo gauw je een verwaarloosd pand laat staan, zijn er altijd mensen die er weer gebruik van willen maken en dan moeten er weer kosten gemaakt. Daarom is het belangrijk dat zowel voor de locatie Van Zweedenzaal als voor de locatie Marimbahal een goed plan moet komen wat we daar gaan doen. Dat helpt ook de wethouder volgens mij, het is maar een suggestie, om die discussie over die verdwijnen van die goed te voeren. Verder vindt de VVD, dat ballonhallen bij sportverenigingen niet direct een zaak van de gemeente is. Ik vind dat de clubs daar ook een verantwoordelijkheid voor hebben. Kijk naar de grote hockeyverenigingen in Nederland.

Die hebben ’s winters allemaal een ballonhal staan voor de trainingen, maar ook voor schaatsbanen, zoals in Leonidas in Rotterdam. Dus die hebben daar een commercieel belang bij. Dus het hoeft niet allemaal van de gemeente te komen. Dan komt er een motie Lobbyen boegbeeld, heb ik begrepen van … Nou, ik vind … Daar hebben wij prima een burgemeester voor. Dus daar hoeven we geen personen voor aan te trekken. Datzelfde geldt een beetje voor een motie van het CDA over proberen die mensen aan het werk te krijgen. Dan is de oplossing van het CDA: nou gaan we twee ambtenaren aantrekken. Ik heb daar gewoon moeite mee. Ik geloof het gewoon niet. Juist deze weken verschenen de stukken in de krant dat echt er is zoveel werk, het is zo moeilijk om mensen te krijgen. Dus het kan best met één consulent en we hebben er geen drie nodig. Laten we nou niet … Want zo gauw je handjes toevoegt, krijg je weer bureaucratie. Dat moeten we gewoon niet doen. Dus wij zullen daar niet positief op reageren. Dat waren mijn commentaar op de moties. De voorzitter: Dank u zeer. Als de rust is weergekeerd gaan we naar mijnheer Dolmans. Die maakt ook gebruik van het katheder, dus die moet nog even gepoetst worden. De kaartjes worden gewisseld. De heer Dolmans: Dank u wel voorzitter. Dank voor het aan het college voor de beantwoording in eerste termijn. Eerst eens even de financiën.

Je kunt benaderen van: het glas is halfvol of het glas is halfleeg. Maar ik hoor hier in de raad soms wel roepen door een aantal partijen dat het glas helemaal leeg is. Dat vind ik toch wat te ver gaan. VVD verwijst naar de tekorten in het verleden en ik wil de heer Sleddering eraan herinneren dat het gehele jaar 2018 de VVD ook in het college heeft gezeten. Alle gemeenten in Nederland hebben het lastig. Alle cijfers van de gemeente van … Ja, de heer Sleddering wil interrumperen, maar zijn kaartje zit er denk ik nog niet goed in. De heer Sleddering: Ja, hij zit er wel in. Soms ligt het ook niet aan mij, maar ligt het ook aan de techniek en de infrastructuur, de heer Dolmans. Ik word daar zo een beetje moe van, ik hoor dat nou drie jaar … Ja, mevrouw Van Nunen heeft er ook een handje van. Zo een twaalf jaar geleden, toen zat de VVD ook in het college en toen deden jullie dat. Het interesseert me echt helemaal geen donder wat er twaalf jaar geleden gebeurde. Waar het nu om gaat, is dat de VVD-fractie van Rijswijk nu opvattingen heeft en daar staan wij voor. Wij doen dingen die in ons verkiezingsprogramma staan zoals die door de VVD is afgesproken. Dat is de realiteit die u moet … Kom dan niet aan met hoe het in het verleden ging, daar heb ik helemaal geen behoefte aan. De voorzitter: Mijnheer Van Enk wil daar kort op reageren.

De heer Van Enk: Ja voorzitter, ik vind dat de heer Sleddering dat over zichzelf afroept, want hij is zelf in zijn termijn begonnen in een wel afgewogen verhaal wat hij van tevoren heeft voorbereid begint bij over de tekorten uit 2018, 2019, wetende dat ze zelf de wethouder van financiën hebben geleverd. Dat is toch vragen om ongelukken. Dat lokt toch deze reactie uit.

Pagina 39 van 89

CONCEPT VERSLAG KADERDEBAT 6 JULI 2021

De voorzitter: Mijnheer Sleddering, één keer nog. De heer Sleddering: De heer Van Enk vergeet historisch één ding. Onze wethouder is afgetreden, onder andere onder reden wegens het gebrek aan financieel beleid. De heer Van Enk: Nou, dat was toen niet helemaal de argumentatie, maar goed, we aanvaarden hem zoals u hem nu presenteert. De voorzitter: Mijnheer Dolmans, u vervolgt uw betoog. De heer Dolmans: Dank u wel. Kijk, wat ik heel lastig vind van de bijdrage van de VVD over de financiën is dat alle gemeenten in Nederland het lastig hebben. Als ik kijk naar de Haaglandengemeente, de H10, dan zit in negen van de tien gemeenten zit de VVD in het college en al die tien gemeenten hebben precies dezelfde tekorten in verhouding als Rijswijk. Dus ik vind het gewoon niet fair, niet eerlijk om elke keer te roepen dat het glas helemaal leeg is. Want dat is niet zo. De financiën zien er gewoon beter uit dan drie jaar geleden. Ja, dan hoor ik: we hebben de Enecogelden gekregen. Ja, dat is ook waar. Maar dan blijft het nog zo dat het risicobeheer van de gemeente echt behoorlijk is verbeterd, dat er weldegelijk bezuinigd is, juist ook in het sociaal domein. Daarom vind ik het goed om in lijn daarmee te blijven dat het college de woorden van mijn kant goed heeft gehoord over binnen de kaders van de begroting blijven en dat men dat serieus gaat oppakken. Ja.

We hebben ook het één en ander gezegd over ondernemerschap in de eerste termijn. Ik ben daar heel erg kort over. Ondernemers, hun creativiteit en hun lef zorgen ervoor dat Rijswijk vitaal blijft. Dus blijf die samenwerking met de ondernemers, zoals bijvoorbeeld in Oud Rijswijk is gebeurd met Hansken of met de Dekens of op andere manieren. Blijf die samenwerking opzoeken. Voorzitter, dan ga ik even snel langs de moties. Eerst, allereerst een motie van het CDA, Iedereen doet mee. Dat is in lijn met de Kadernota Participatie. Ik hoor de wethouder zeggen van: lastig te financieren. Volgens mij kan dat uit het deel overschot buigt tekort. Ik denk dat het heel erg belangrijk is dat we meer doen voor mensen uit treden één en twee, dus wat ons betreft steunen we die motie. Dan de motie van GroenLinks en anderen over de barrières voor, ja, zeg maar ecologische structuur. We begrijpen die motie heel goed. We zijn het ook hartstikke eens met het principe, maar de oplossing ligt natuurlijk gewoon in de ondertunneling van de Beatrixlaan en de overkluizing van de A4. Daar heb ik weinig steun van de GroenLinks in het verleden gezien. Dus ik zou het mooi vinden als GroenLinks die inzet ook zou gaan steunen. Dan de motie van GroenLinks, medeondertekend door D66, over direct duidelijk. Daar vond ik het college niet zo heel duidelijk over. Dat mag echt nog wat duidelijker.

We zijn niet tevreden met de beantwoording van het college, want bijvoorbeeld met name de website kan echt veel toegankelijker gemaakt worden. Dus ik zou daar, ja, toch aandacht voor willen blijven vragen en vervolgens nog die motie ook blijven steunen. Dan de motie van GroenLinks, twee moties eigenlijk die ik in één keer meeneem. De motie over meer bomen in Rijswijk, die steunen wij van harte. Dan de motie van Rijswijks Belang en GroenLinks over behoud groene leefomgeving voor de dieren. Ja, we moeten het wel een beetje in perspectief blijven zien. De parken waar we in Rijswijk over praten, met name het Wilhelminapark en het Elsenburger Bos, zijn gebouwd als landschapsparken bovenop een vuilstort. Die zijn in eerste instantie gemaakt voor recreatie. Ja, inmiddels is daar ook een ecologische structuur ontstaan en wonen daar ook dieren, maar dat is niet primair het doel geweest van die landschapsparken. Dan Museum Burgerbevolking. Steun voor die motie met wel de opmerking dat het geen pleidooi is, zoals ook de heer Sleddering heeft aangegeven, om de geldkraan te openen. Het blijft een eigen verantwoordelijkheid. Het is een oproep om allereerst een goed plan te maken samen met het museum, te blijven binnen de subsidiekaders en te zorgen voor het maatschappelijk vastgoed waar de gemeente daarvoor verantwoordelijk is.