Niet vastgesteld verslag Forum Stad 30 september 2021.pdf

En dat schuren, dat bedoel ik dus ook echt in over grenzen gaan en mogelijk niet volgens de TNO-normen, maar wel volgens andere, voor ons ook belangrijke normen als Partij van de Arbeid, en dat is de participatie, communicatie met inwoners. Nou diverse fracties hebben dat al gezegd. Volgens ons schort daar het een en ander aan, en al wat langer. We zijn er ook al langer van op de hoogte, want de inwoners hebben natuurlijk de meeste fracties ook zelfstandig benaderd buiten dit overleg om. En dat vraagt voor ons ... Of dat baart ons toch wel zorgen, zoals het er nu uitziet. Het concept en het bestemmingsplan zoals het dan nu voorligt. En voorzitter, de heer Van Enk zei dat terecht: die parkrand, daar wordt ook aan geknabbeld, gesnoept zei hij geloof ik. En dan was voor de Partij van de Arbeid ook in de vorige collegeperiode best een hard punt, die parkrand ten opzichte van woningbouw. Mijn oud-collega Bolte heeft daar zeer regelmatig aandacht voor gevraagd in de vorige periode. En daar wordt nu ook wat makkelijker mee omgegaan. Dat is voor ons in ieder geval ook een tweede reden om grote zorg uit te spreken over het voorstel zoals dat nu voorligt. En in een IB-bespreking een paar weken geleden spraken we nog over de weinig kwalitatieve architectuur van de hoge flat. Het lijkt alsof alles voor de euro's is gedaan en weinig gekeken is naar kwaliteit en naar zorg voor inwoners.

Voorzitter hier wil ik het even bij laten. Wij hebben grote zorgen zoals u uit onze inbreng hoort en ik hoor graag de reactie van de wethouder op die zorgen. Dank u. De voorzitter: Dan gaan we door naar de heer De Vries. Gaat uw gang. De heer De Vries: Ja dank u. Nou, zoals al eerder inderdaad aangegeven: goed om te lezen dat er een zorgappartement voor ouderen hier gaat worden gerealiseerd wellicht, waarover ook inspreker mevrouw Boerefijn eerder deze avond insprak. De woningen liggen mooi dicht bij het groen. Wat GroenLinks betreft iets té dicht bij, want met het instemmen van de raad op dit bestemmingsplan verliezen we namelijk een stuk

Pagina 18 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

groen. Kan de wethouder uitleggen waarom we dit niet kunnen vermijden en is het verlies van groen dan elders wellicht te compenseren. Dan voorzitter, over de beeldkwaliteit. In de gewenste ruimtelijke structuur ... Dat er een soort van overgangsgebied is, vanuit het Wilheminapark naar de woonwijk Parkrijk. Of zoals u zelf schrijft: groene vingers zullen het woongebied binnendringen, park en stad gaan hier een symbiose aan. Dit project staat eigenlijk letterlijk op de grens van park en wonen. Leent juist dit project zich er dan niet juist ook voor om een mooie overgang te creëren tussen park en stad? Wat GroenLinks betreft zien we dat eigenlijk nog onvoldoende op dit moment terugkomen, die groene overgang in de huidige beeldkwaliteit. Wat zou de wethouder nog kunnen doen om deze overgang tussen park en stad beter te realiseren. Hierover een nadere toelichting kunnen geven? En of hij ook daarmee aan de slag wil gaan in de verdere planvorming? In 2018, toen waren er al visualisaties van Buitenpoort, toen was er al sprake van twaalf verdiepingen en inspreker mevrouw McDonald, zoals ook al heel veel andere fracties hebben benadrukt, die sprak zich uit over de communicatie richting inwoners, want ze waren in de veronderstelling dat er maximaal zeven verdiepingen zouden zijn. Graag een reflectie hierop van de wethouder.

Tot slot, in het plan staat dat gebouwen worden verhoogd van twaalf naar veertien verdiepingen om meer zichtbaarheid vanuit de wijk te creëren. Kunt u ons uitleggen waarom meer zichtbaarheid vanuit de wijk gewenst is? Is dit de werkelijke reden waarom verdiepingen worden toegevoegd aan de torens? Tot zover. De voorzitter: Dan gaan we door naar mevrouw De Man. Gaat uw gang. Mevrouw De Man: Ja dank u wel voorzitter. Ja, er is al een hoop gezegd, dus ik ga er niet heel veel tijd aan wijden. Onafhankelijk Rijswijk is in ieder geval hartstikke blij met het woonzorgconcept dat hier wordt gerealiseerd. We onderschrijven de noodzaak, we weten wat het voor de doorstroom kan doen, dus hartstikke blij met deze plannen. Hetgeen waar vanavond even niet zo blij mee zijn is toch wel eigenlijk de verontrustende woorden van de inspreekster. Dat zijn ook woorden die ik al eerder heb gehoord vanuit heel veel verschillende mensen vanuit de wijk. Dus ik begrijp het gevoel dat er ergens onderweg in dit hele proces dat er íets niet is goed gegaan en ik ben ontzettend benieuwd van de wethouder, of hij enig idee heeft van goh, waar zou dit aan kunnen liggen? Hoe is dit ontstaan? Een beetje in hetzelfde kader als wat de heer Van Enk ook heeft gevraagd.

En ik wil bij deze ook alvast laten weten dat ongeacht het antwoord van de wethouder, dat wij zelf ook nog even langs zullen gaan bij het Planbureau om te kijken van goh, had dit voorkomen kunnen worden? Dank u wel. De voorzitter: Dan sluiten we hiermee de eerste termijn van het Forum af. Dan gaan we door naar de eerste termijn van het college. Wethouder Keus, gaat uw gang. De heer Keus: Ja, dank u wel. En via u voorzitter ook dank aan alle Forum-leden voor een eerste inbreng. En ook bedankt langs deze weg ook aan de insprekers. Ja, we gaan hier vanavond spreken over Buitenpoort, over het bestemmingsplan. En eigenlijk wat bijna alle partijen inderdaad ook aanvoeren is dat de communicatie, op dat vlak, dat dat er niet best uitziet. En dan kan ik allerlei argumenten aandragen waarin ik aangeven dat we als gemeente enorm ons best hebben gedaan om duidelijkheid te verschaffen en ook de verkoopbrochures aandragen waarin ook inderdaad melding wordt gemaakt dat er hoogbouw kan plaatsvinden, ook inderdaad

Pagina 19 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

iemand refereerde er ook aan, de makelaars die ook een verantwoordelijkheid hebben in het kader van de onderzoeksplicht en de informatieplicht om kopers ook te wijzen op de mogelijkheden binnen het bestemmingsplan. Maar feitelijk kunnen we constateren dat er gewoon zaken niet goed zijn gegaan. En er wordt mij ook gevraagd: kunt u misschien uitleggen wat dat precies is? ik denk dat er meerdere factoren daarbij van belang zijn. Ik ga me absoluut niet verschuilen achter corona, maar de manier van communiceren en participeren is daardoor wel een stuk vermoeilijkt. Maar we gaan het straks ook nog hebben over het participatietraject in het kader van Pasgeld en daar hebben we dat toch op een hele goede manier juist wel ingericht. Dus dat toont denk ik alleen maar aan dat het wel degelijk mogelijk is. Maar dat heeft hier, en eerlijk is eerlijk, dat moet je dan ook gewoon ruiterlijk toegeven, te wensen overgelaten. Ik wil hier ook het voorstel doen om daar nog eens heel goed naar te gaan kijken: waar, op welke momenten, hebben we wellicht nagelaten om de omgeving actief te betrekken. Om een simpel voorbeeld te geven: ik meen dat we de bewonerscommissie vergeten waren in eerste instantie om ook uit te nodigen voor de informatieavond. Nou ja, dat zijn fouten die kunnen natuurlijk gebeuren, maar er zijn meerdere fronten denk ik dat het wellicht wat ... Dat het gewoon beter had gemoeten.

En we krijgen nog heel veel ontwikkelingen in RijswijkBuiten, dus ik denk dat het goed zou zijn als we daar goed lering uit trekken, zodat we die fouten in het vervolg niet meer maken. Dus dat wil ik u hier sowieso toezeggen. Maar het idee dat er een aantal zienswijzen nog niet beantwoord zou zijn, daar kan ik me dan daarentegen niet in vinden, want die liggen nu hier voor. De beantwoording, we hebben ze wel geclusterd inderdaad in een aantal, want er waren wel vijftig ingediend, maar die redelijk waren te clusteren in zeven unieke zienswijzen, en die zijn allemaal van een antwoord voorzien. Als u echt concrete vragen, zienswijzen kent die niet van een antwoord zijn voorzien, dan wil ik dat natuurlijk zo spoedig mogelijk weten. Maar dat is niet het beeld dat ik heb. Volgens mij hebben we alles gewoon in kaart en ook van beantwoording voorzien. We zijn daarna ook nog in gesprek geweest met de bewonerscommissie, zowel ambtelijk als ook bestuurlijk. Dus een aantal zaken die vanavond ook zijn ingebracht, die komen me ook al redelijk bekend voor. En ja laat ik daarbij ook de ... Nou, niet de dilemma's schetsen, maar wel het spanningsveld waarin je opereert. Gelukkig worden alle argumenten ook wel door jullie allemaal genoemd. We zijn blij met een woonzorgcombinatie, dat soort appartementen, dat die gerealiseerd worden binnen dit plan.

Maar aan alles zit natuurlijk ook een berekening ten grondslag. En een verbetering van de architectuur, of een meer hoogwaardige kwaliteit daarvan, is niet gratis. Dat gaat gepaard met kosten. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld de parkeeroplossing, waar vanuit de bewonerscommissie en vanuit de zienswijze, van ja daar zou toch een ondergrondse parkeergelegenheid worden aangeboden. Ook dat brengt behoorlijke kosten met zich mee. En tegelijkertijd hebben we vanuit ons als gemeente ook de doelstelling om juist ook huurappartementen te realiseren in een bepaalde prijsklasse, zodat ze ook voor een groep mensen ook betaalbaar zijn. En zeker in deze tijd waarin we leven met een enorm woontekort is het heel belangrijk dat we in die prijscategorie, die huurcategorie, ook woningen realiseren. En al die factoren, en al die wensen, die moeten ergens in een berekening allemaal werkt inderdaad gaan doen. En dat betekent in alle eerlijkheid ook dat er soms een concessie wordt gedaan aan de kwaliteit bijvoorbeeld, maar niet als je het mij vraagt, wordt er geen ondergrens bereikt. We hebben alsnog, en dat is ook uw raad in 2016 in het beeldkwaliteitsplan vastgesteld, daaraan wordt gewoon getoetst. En dat wordt ook door de welstand uiteindelijk, die toets, die komt dit plan ook gewoon door. En dat zijn op die manier zoals we dat geregeld hebben. En als het gaat bijvoorbeeld ook om het groen ...

Er wordt ook gesuggereerd dat er vanuit financiële

Pagina 20 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

belangen dan in het groen wordt gebouwd. Nou, het was volgens mij de heer Van Enk, die vroeg ... Ik heb het nog even nagekeken. Het stuk groen wat dan wordt afgeknabbeld zoals u het noemde. Het gaat om een totaalstuk van 14.000 m², waarvan 250 m² dan uiteindelijk wordt betrokken bij dit plan. Dus wellicht dat dat het een en ander ook in verhouding zet. Dat dat, gelet op al de opgaves die we hebben, dat dat te rechtvaardigen is. Neemt niet weg inderdaad dat de kwaliteit van het groen, zowel kwalitatief dus inderdaad en ook kwantitatief, op de vraag van de heer De Vries om dat in de verdere planvorming, om dat wel een plek te geven. Het lijkt me heel goed dat ik dat meeneem ook naar de ontwikkelaars en dat ook die ambitie waar het groen en de stad elkaar omarmen, dat we daar absoluut ... Dat we dat principe fier overeind houden en daar niet te veel op moeten inleveren. Voorzitter, ik heb een hoop vragen gehad, ik kijk even welke ik allereerst afga. Ja we hebben het over de communicatie gehad. Communicatie zat zowel in de betrokkenheid. Daarvan heb ik gezegd dat we daar nog eens goed naar moeten gaan kijken en ook evalueren en inderdaad lering uit moeten trekken, ook om het vervolg wat beter te doen. Risico inderdaad van verkeerde ...

Of onvolledig, nou onvolledig wil ik niet zeggen, maar in ieder geval aan onvoldoende communicatie is dat, mensen later in het beroep alsnog in beroep gaan tegen allerlei zaken op de vraag van de heer Loof. Nou ja, u heeft inderdaad de inspraak misschien dan net gemist, maar dat werd min of meer wel aangekondigd, dat als dit bestemmingsplan zo blijft dat mensen ... Dat het niet uitgesloten kan worden dat er inderdaad dan inwoners, bewoners, zich ook tot juridische middelen gaan wenden. Overigens zal dat ook natuurlijk altijd mogelijk zijn als dit plan wordt aangepast. Ook dan behoudt iedereen zich natuurlijk het recht voor om in beroep te gaan. Ja dat kan je nou eenmaal nooit volledig uitsluiten. Dan het andere deel vanuit communicatie waarnaar gerefereerd werd over de hoogbouw en de plannen dat dat in het voortraject niet zou zijn gecommuniceerd. Kijk als ik even heel formeel inderdaad gaan kijken is er in het bestemmingsplan is het duidelijk altijd geweest dat deze de maximale hoogte in dit gebied 35 meter, dat daar ook een wijzigingsbevoegdheid ... Dat er een wijzigingsbevoegdheid ook zit in het bestemmingsplan en daarbij ook nog een mogelijkheid tot afwijking. En ik geef wel ook gelijk toe aan mevrouw Van Nunen dat het wel allemaal heel erg ... Nou schuurt zo wil ik het ook niet zeggen, schuurt. Maar het wordt wel heel erg opgerekt.

En ik begrijp dat het zo overkomt, maar het was wel duidelijk ... Althans, het was wel in ieder geval ... Het had bekend kúnnen zijn dat deze mogelijkheid er was. En ja, het is dan nu aan mij ook om te verantwoorden waarom we dat doen en ik noemde net al een aantal argumenten: woonzorg wat we graag willen realiseren, een bepaalde huur in een bepaalde prijscategorie willen realiseren. Al die zaken en meer, die maken dat we inderdaad het ook een financieel haalbaar plan konden maken, dat we tot dit besluit, dit voorstel aan u zijn gekomen. Met het vaststellen van het bestemmingsplan wordt dat ook in rechten volledig mogelijk om het op deze manier te doen. Ja, ik hoorde ook de heer Weterings meen ik van of dat nou nog mogelijk zou zijn om dan toch met minder verdiepingen ... Maar ook dat vind ik het wel belangrijk dat u op de hoogte bent, of wel ook goed bewust bent van de consequenties die dat dan voor dat plan ook gaan hebben. En nog los even van de financiële consequenties die dat voor dat plan gaat hebben is het ook, en de inspreker heeft het daar ook over gehad, is de noodzaak voor die woonzorgappartementen die we willen realiseren met dit plan ook gewoon heel hoog. Dat is heel urgent. Er zijn enorme wachtlijsten. Dus het is ook wel degelijk van groot belang dat we enige vaart houden in deze ontwikkeling. En dat wil ik u ook wel ter overweging meegeven.

Voorzitter, ik denk dat omwille van de tijd, we hebben nog een hele lange agenda, wil ik hem even bij de mobiliteit ... Ik omarm ook echt de oproep om nog scherper te gaan denken over het mobiliteitsconcept. We gaan daar ook met

Pagina 21 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

deelmobiliteit werken in het plan. Daar zijn ook de parkeernormen op afgestemd. Maar de verantwoordelijkheid ligt nu ook echt bij de gemeente om dat optimaal te faciliteren. En ik heb ook eerdere gesprekken gehad dat ik vind, dat ben ik ook met een van de insprekers hartstikke eens, dat mobiliteit niet een sluitstuk moet zijn van een ontwikkeling, maar dat dat integraal moet worden meegenomen. Nou ja, die boodschap is ook echt wel aangekomen. Ik vind ook dat we daar naar de regio toe, naar de MRDH, ook echt werk moeten maken als het gaat om OV-verbindingen. Dat we daar nog een slag te maken hebben en dat we dat ook bestuurlijk moeten gaan agenderen. Dus die neem ik ook mee. En even kijken. Dan kom ik nog voor de eerste termijn even ... En dan denk ik dat ik wel een vraag wellicht vergeten ben, daar kom ik dan op de tweede termijn op terug, over de brug. Daarvan wil ik toezeggen dat we dat zo snel mogelijk, maar ik hoop eigenlijk nog eind oktober, dat we daarmee naar u raad ook kunnen komen, over het onderzoek verkeerskundig over de nut en noodzaak van een brug. Zoals u wellicht weet staat in het investeringsplan ... Is er geld gereserveerd voor deze brug. Het is inderdaad een loopbrug: je hebt daar te maken met de helling. Dat wordt heel lastig fietsen, tenzij je echt een geoefend fietser of wielrenner bent. Dat dat een loopbrug is.

Daarvan wordt nu gekeken inderdaad naar de haalbaarheid maar ook nut en noodzaak van die brug. Daar kom ik zo snel als mogelijk bij u op terug. Voorzitter, daar houd ik het even bij voor de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dan gaan we door naar de tweede termijn van het Forum. Allereerst de heer Loof in de tweede termijn. Heeft u iets te melden? Ja, gaat uw gang. De heer Loof: Ja, zeker. Dank u wel voorzitter. Voorzitter, dank u wel. Vraag voor de wethouder nog. Nou, bedankt voor de beantwoording. Over de Raad van State heb ik inderdaad net gemist dan, over het beroep. Maar dank voor de bevestiging daarbij. Nog even kort de vraag: ondanks dat, wanneer zou er eventueel gestart kunnen worden met de bouw? Zou ik graag wel willen weten. Ook de geluidsbelasting op de Prinses Beatrixlaan: wordt daar ook in overleg getreden de collega Verkeer? Eventueel de toekomstige, of wellicht neemt wethouder Keus die portefeuille wel tijdelijk over als de wethouder Verkeer weggaat voor zijn nieuwe functie. En daarin ook de koppeling met de Van Rijnweg, omdat de verwachting toch is dat de Prinses Beatrixlaan daardoor drukker wordt. Hoe ziet de wethouder dat? En nog de vraag: de wethouder gaf aan dat de oprekking schuurt. Dat maakt dat de gemeente er niet sterk voorstaat in zo'n zaak. Hoe ziet de wethouder dat? Kan hij daar verder toelichting op geven.

En nog qua communicatie: het is helder dat er wordt gekeken wat beter kan, maar ik wil toch iets concreter weten wat er beter kan. De wethouder zei bijvoorbeeld: ik wil corona niet de schuld geven maar. Toen wist ik al genoeg. Als dat wordt gezegd, dan wordt dus eigenlijk gezegd: het was corona. Maar dat zei de wethouder ook niet. Wat hij zei wel: we willen dingen aanpassen. Dus wat wordt er specifiek, concreet aangepast om dit te voorkomen in de toekomst. Vooral omdat er is gezegd dat het in Pasgeld volgens de wethouder wel goed is gegaan. Graag daar nog wat beantwoording op voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Mauer in de tweede termijn. Mevrouw Mauer: Dank u wel voorzitter. Er zijn nog een aantal vragen die nog niet beantwoord zijn. Zo worden er meerdere malen zorgen geuit over opbrengsten van de zonnepanelen wanneer er meer schaduw is door

Pagina 22 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

hogere bebouwing. Ik zag in de beantwoording dat dit punt geen toetsingscriteria is en dat er dus wel wordt gerefereerd naar de TNO-norm. De TNO-norm die gaat dus over de leefkwaliteit, maar niet over de opbrengst van de zonnepanelen. Mijn vraag aan de wethouder is dan ook of er voldoende recht gedaan wordt aan de mogelijke negatieve financiële gevolgen voor de inwoners die hiermee geconfronteerd worden. Of de wethouder een beeld van de omvang van deze financiële gevolgen heeft en voor hoeveel inwoners dit speelt. En hoe de wethouder van plan is om hiermee om te gaan. Dit was mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dan de heer Veerman in tweede termijn. De heer Veerman: Dank u wel voorzitter en de wethouder voor de beantwoording van de eerder gestelde vragen. Dat roept eigenlijk nog wel een aantal vraagjes op. En we hebben het eerder natuurlijk ook al genoemd, wat mijnheer Van Enk ook zei over de vorm van het gebouw zelf, daar hebben we het al eerder over gehad, of dat nog wellicht een aanpassing zou kunnen krijgen. Nou daar wordt hard aan gewerkt begrijp ik en misschien zijn er ook wel mogelijkheden. Dat doet me deugd. Wat ik eigenlijk jammer vind. We hebben ... Afgelopen dinsdag hadden we de woonzorgvisie en daar waren een aantal van onze raadsleden ook bij.

Als je kijkt binnen die woonzorgvisie is het aan de gemeente en aan de raad om bepaalde keuzes te moeten maken. En wat me nu een beetje bedruipt is dat we nu een heel mooi een en tweede fase krijgen, de woonzorgappartementen en het kleinschalige zorgcomplex wat er gaat komen. Maar dat het in zijn geheel gefinancierd moet gaan wonen met een hoge derde toren en dat vind ik toch eigenlijk wel jammer dat dat in deze tijd moet. We kunnen als gemeente natuurlijk ook wel onze eigen verantwoordelijkheid nemen en keuzes maken daarin. Nu lijkt het net of die derde toren mogelijk alleen noodzakelijk is om één en twee voor elkaar te krijgen. En dat vind ik toch eigenlijk wel jammer dat dat nu voorligt op deze manier. Misschien hadden we andere keuzes kunnen maken, zoals ook, want daar wil ik toch wel even aan refereren, aan die tweede herziening in 2019. Toen in het plan werd er uitgegaan van 35 meter. Ik snap 2019, toen is dat goedgekeurd, 14 januari uit mijn hoofd. Tot nu, heeft die verandering plaatsgevonden naar 43 meter en hebben we die keuze toen dus blijkbaar gemaakt financieel voor de keuze: we krijgen dit alleen maar voor elkaar als we die derde toren waarschijnlijk hoger gaan bouwen. Nou dat is niet teruggekoppeld naar de raad, dat vind ik jammer, want dan hadden we misschien ook een andere keuze kunnen maken die nu niet voorligt.

Maar dat is mijn vraag of dat inderdaad het geval is en of we die keuzes anders gemaakt hadden kunnen worden op die basis. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Enk in tweede termijn. De heer Van Enk: Ja de wethouder heeft wat mij betreft duidelijk antwoorden gegeven. Communicatie kan beter, dat moet ook. Ik denk niet dat het aan een heel participatietraject ligt, want het gaat om een wijk waar mensen gewoon wonen en van meet af aan kunnen zien wat ongeveer de contouren zijn van ons stedenbouwkundig plan. En dat moet helder zijn. Dat moet geen vele verdiepingen schelen. Dat is gewoon de conclusie vanavond. Wat betreft de vierkante meters Wilhelminapark. Dat zijn geen schokkende aantallen vierkante meters. Als je het totaal neemt kun je zeggen: ja dat is in een dorp al gauw een flinke achtertuin van een huis. Maar ja we leven hier nou eenmaal niet in een dorp, hoe graag anderen toch anders doen geloven.

Pagina 23 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

En we hebben dus vierkante meters nodig, en we hebben met regelmaat van de klok in onze raad ook grondexploitaties vastgesteld over RijswijkBuiten. Ik neem aan dat dat daar allemaal ook in betrokken is. Dus wat dat betreft akkoord. We moeten er niet onduidelijk over zijn. Dat moet sluipenderwijs gebeuren. Maar dan is dit ook de grens lijkt mij. Dank u wel. De voorzitter: Gaan we door naar de heer Weterings in tweede termijn. De heer Weterings: Voorzitter dank u wel. Ja mijn voorgangers hebben er al over gesproken, de participatie en de verwarring die is ontstaan op verschillende websites en bij verschillende makelaars. Ik vind het echt storend. In plaatsen als deze, ja tientallen, honderden eigenlijk, een warm welkom geven, krijgen ze allemaal een koude douche. Ik baal daarvan, ik vind het echt heel vervelend. Ik heb nog geen antwoord gekregen van de wethouder over de privacy van de veranda. Wat nu veertien meter is, wat dus eigenlijk dertig zou moeten zijn. En laten we vooropstellen voorzitter. Kijk ik ben best bereid ... De inwoners weten dat er gebouwd gaat worden. Dat is eenmaal een feit en daar sta ik ook helemaal achter. Alleen we hebben wel afspraken gemaakt in 2016 met een bestemmingsplan van 35 meter. Dat is ook in het bezwaarschrift Parkrijk opgenomen met het antwoord daarin. En waarom het nu in een keer 43 wordt, ja ik kan het ook niet verkopen. Ik wil best wel ...

Rijswijks Belang is niet tégen dit plan, maar wel gewoon volgens afspraak, volgens de vastgestelde bestemmingsplannen van 35 meter. En we zullen dat ook gaan verzoeken, of dat in een motie is of in een amendement, we moeten even kijken hoe het in de stukken staat. Ik denk dat het een motie wordt, om toch gewoon het conceptplan van 2016 te hanteren. En dan het parkeren in het algemeen op eigen terrein dat gebeurt eigenlijk niet. Staat wel in de beleidsplannen en er is ook geen reservecapaciteit opgenomen. Want bijvoorbeeld bij De Linden is dat namelijk wel gebeurd, in de eerdere visie van 2020. En is toen ook in één keer geschrapt en waarom weten we niet. Ook het parkeerdek op eigen terrein is in november in één keer verdwenen in een stuk. Goed, maar dat terzijde, zijn allemaal van die kleine kanttekeningen. Dus laat ik even concreet zijn dat Rijswijk Belang zou kunnen leven met de 35 meter toren uit het bestemmingsplan, mits deze passend is ook met de architectuur zoals in de zienswijze is meegegeven. Dat betekent met groene terrassen, groene gevels, zodat het aansluit bij de omgeving, dat de overgang van park naar wijk zou namelijk groeien en verweven worden. Zo staat het ook in het uitwerkingsplan van Parkrijk: 'en geen zwarte toren op zicht'. Dus er zijn zoveel dingen in één keer veranderd. Ja daar kunnen we gewoon echt niet mee leven.

Toch nogmaals kort gezegd: wij gaan niet voor dit plan liggen, want wij zien ook wel de zorg van woningen en vooral de ouderenzorg vinden we heel belangrijk. Maar ik wil heel graag dat het zich houdt aan de gemaakte afspraken in het bestemmingsplan van 2016. Dat betekent 35 meter en niet hoger. Dank u wel. De voorzitter: Dan de heer Van der Meij. De heer Van der Meij: Ja voorzitter dank u wel. Dank voor de beantwoording eerste termijn aan de wethouder. Nou de wethouder heeft denk ik goede nota genomen en ik denk dat de ontwikkelaars, de bouwers die op meeluisteren samen met het programmabureau om de uitdaging op te pakken om op het thema architectuurmaterialisatie toch goed de grenzen van het maximale daar te gaan zoeken als het gaat om al die piketpaaltjes die in die business case overeind moeten worden gehouden. Dat die uitdaging genomen

Pagina 24 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

gaat worden. En ja we hebben met elkaar een goed beeldkwaliteitsplan vastgesteld. U heeft ook gezegd: daar zakt het niet doorheen. Dat snap ik, maar daar mag best wel de grens van het maximale in opgezocht worden en die uitdaging leg ik graag bij u en het ontwikkelteam, de bouwers neer. Ja, dan wil ik toch reageren in eerste instantie op mijn collega de heer Weterings. In het bestemmingsplan staat geen 35 meter de heer Weterings. Er staat een mogelijkheid om om te bouwen naar 42 meter. Dus het verhaal is wel dat u uit moet gaan van de 42 meter die onderbouwd, die ruimte heeft de raad destijds in 2016 gegeven bij het vaststellen van het bestemmingsplan, om onderbouwd tot 42 meter hoog te komen. Ja en die legitimatie voor die onderbouwing tot die 42 meter te gaan, een meter hoger, 43, zit hem met name in het feit dat, en de wethouder heeft het ook toegelicht, dat we op die plek verschillende doelstellingen willen realiseren waar ook de heer Weterings een handtekening onder heeft gezet. We willen voor Rijswijkers betaalbare huurwoningen realiseren. We willen ... De heer Veerman: Voorzitter? De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Veerman. De heer Veerman gaat uw gang. Korte interruptie. De heer Veerman: Dank u wel.

Ik wilde eigenlijk interrumperen op de hoogte, want hij noemt nu ook die hogere 42 meter, maar ik noemde net de tweede herziening en daar gaat u nu niet op in, want u gaat nu uit van dat die 42 meter hoogte gewoon gangbaar zou zijn en dat het daarin stond. Maar die tweede herziening waar ik net over sprak van 2019, staat die aanpassing er niet in, dat we naar 42 meter hoogbouw mogen. Dus daar staat nog steeds 35 meter. Dus wou ik even meegeven. De voorzitter: De heer Van der Meij, vervolgt u uw betoog. De heer Van der Meij: Voorzitter, ik denk dat de wethouder kan bevestigen dat in 2019 precies dezelfde zinsnede is opgenomen als in 2016. Ik heb het over de wijzigingsbevoegdheid om tot 42 meter te gaan. De 42 meter staat er an sich niet in, maar het college heeft de mogelijkheid, de wethouder mag het anders zeggen, heeft de mogelijkheid om gemotiveerd naar 42 meter te gaan. En die 42 meter, of die motivatie, zit hem in het feit dat wij belangrijke doelstellingen op die plek mede willen realiseren en dat zijn onder andere die betaalbare huurwoningen en die woonzorgconcepten. Ja en dat is die belangenafweging die nu voorligt en die heel concreet in een bouwopgave nu naar voren komt en waarvan aan de raad gevraagd wordt om die belangenafweging voor die locatie goed in ogenschouw te nemen. Dus ik, ja ik snap ook het dilemma wat de heer Keus ook schetst.

Aan de andere kant: we willen met elkaar ook heel wat doelstellingen realiseren, ook in een wijk als RijswijkBuiten als het om het thema Wonen gaat. Dus dat is gezegd. Het tweede waar ik op wil aanhaken is wat de heer Loof inbracht over het geluid. Volgens mij hebben we voor deze locatie het besluit hoge grenswaarden geluid nodig die ik niet bij de stukken zie zitten. Ik kan me herinneren dat we dergelijke besluit hoge grenswaarden geluid ook voor bijvoorbeeld ... Hoe heet die? Wooncomplex De Linden hebben moeten besluiten als raad. Wellicht dat de wethouder daar een toelichting op kan geven. Is hier nu een besluit hoge grenswaarden voor nodig? En waarom zit die niet expliciet bij ... Althans ik zie het niet zo snel, bij de iBabs-stukken toegevoegd. Dat in tweede termijn voorzitter.

Pagina 25 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

De voorzitter: De heer Cupedo in tweede termijn. De heer Weterings: Voorzitter, ik had nog een interruptie als het mag. De voorzitter: De heer Weterings, een interruptie op de heer Van der Meij. Kort. De heer Weterings: Laat ik vooral zeggen dat ik deel de zorgen van de heer Van der Meij over het tekort aan woningen voor jongeren en ouderen. Alleen er staan wat mij betreft genoeg kantoorpanden leeg die we kunnen ombouwen. Deze nieuwe bewoners opzadelen met valse informatie, verkeerde informatie. Het is een groot rommeltje geweest. Dat kunnen we gewoon niet maken en we gaan echt proberen ze aan de 35 meer te houden. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van der Meij nog. De heer Van der Meij: Daar wil ik graag reageren. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van der Meij: Er is geen sprake in mijn optiek, daar doet u echt de gemeente tekort aan, van valse informatie. We hebben te maken met een verantwoordelijkheid die kopers als eerste hebben om zich goed te laten informeren op het moment dat ze een woning aankopen en ik raad alle kopers aan: gebruik een aankoopmakelaar en ga niet zelf af op een verkopende makelaar of door websites af te lopen. Je koopt geen broodje van de zaak. Ik heb mijn eerste woning, mijn nieuwbouwwoning in Rijswijk ook met een aankoopmakelaar gekocht destijds. De heer Weterings: Voorzitter? De voorzitter: Laten we ...

De heer Van der Meij: En daarnaast is het de verantwoordelijkheid van makelaars, collega Van Enk wees daar ook al naar, om goed te informeren. Dat is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente. De gemeente kan moeilijk bij alle verkoopgesprekken zelf aanwezig zijn. Dus ik doe echt afstand van het feit dat we valse informatie als gemeente verstrekken. De heer Weterings: Voorzitter? Alstublieft? De voorzitter: Oké helder. De heer Weterings, u heeft nog een extra korte interruptie op de heer Van der Meij, en daarna ronden we deze discussie af.

Pagina 26 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

De heer Weterings: Ja, heel goed voorzitter. Ik wil de heer Van der Meij erop wijzen dat in de beantwoording naar de bezwaren toe, de gemeente geeft toe dat er geen update heeft plaatsgevonden en geen actualisatie. Dus er staat gewoon verkeerde, valse informatie op de site als het niet is bijgewerkt. Daar komt het gewoon op neer. Je kan alles overdenken, maar het is geen juiste informatie, verkeerde informatie, je kunt het ook fake news noemen, dat is het misschien ja ... Maar het klopt gewoon niet wat er heeft gestaan. En daar baal ik van, dank u wel. De voorzitter: Dat is helemaal helder de heer Weterings. De heer Van der Meij, wilt u daar nog kort reageren? Of wilt u dat laten? Mijn advies is het laatste. De heer Van der Meij: Heel kort. De feitelijke documenten, verkoopdocumentatie en het bestemmingsplan waren in mijn optiek op orde. Dank u wel. De voorzitter: Oké, duidelijk. Dan gaan we door naar de heer Cupedo in de tweede termijn. Gaat uw gang. De heer Cupedo: Dank u voorzitter. Geen behoefte. De voorzitter: Nou dat ging vlot. Dan gaan we door naar mevrouw Van Nunen. Gaat uw gang. Mevrouw Van Nunen: Ja voorzitter, ik heb ook vooral met interesse geluisterd naar de discussie tussen mijn collega's, want daar blijkt al zoveel ruis in te zitten tussen de interpretatie van de bestemmingsplannen, wat wel en niet in 2016 en 2019 er op papier heeft gestaan.

Dat ik denk nou, wat verwacht je dan van inwoners? Maar goed, de wethouder kan ons vast daar een duidelijk antwoord op geven. Maar dat vind ik wel treffend, dat deze discussie hier onderling tussen collega's ontstaat. Voorzitter ik hoor de wethouder zeggen: ja, er zijn ongetwijfeld mede of ondanks corona wat gebrekkige communicatiestoornissen geweest en we gaan dat verbeteren in de toekomst. Maar daar hebben deze bewoners eigenlijk nog niet veel aan. Die gaan uit van wat er nu in het verleden aan communicatie rondom dit specifieke bestemmingsplan is gevoerd aan communicatie en wat zij dus ook terecht dan inbrengen als nalatig in het proces. Dus het verbeteren in toekomstige trajecten, ja dat zal wel, maar heeft dat ook betrekking dan op dit traject waar we nu over spreken? Want daar gaat het natuurlijk om. Voor de rest denk ik net zoals wat de heer Weerman zei: die compensatie zit hem natuurlijk in die hoogte van de woontoren met betrekking tot de huur en de woonzorgwoningen die daartegenover staan en die minder opbrengen. Dus ja, dan ga je vanzelf de grenzen oprekken en misschien zelfs over grenzen soms een beetje heen, als het gaat om die 250 m² van het park afsnoepen. De heer Van Enk kan dat minimaal vinden, je kunt er ook principieel in staan en denken: dit had niet gemogen, want daar hebben we afspraken over gemaakt en die heeft u ook weer opgerekt.

Dus daar wil ik toch nog wel een punt van maken, ondanks het feit dat 250 m² misschien voor de wethouder een grote stadstuin is. Dat is het gewoon in Rijswijk niet. Voorzitter en wat hebben we eraan als inwoners zoals inspreker .... Bewoners zoals de inspreker ook aangaf echt de juridische procedure ingaan? Dan kunnen we voorlopig helemaal niet bouwen. Stel dat dat echt een traject gaat worden dat hard tegen hard gaat en dat tot de hoogste rechter gevoerd gaat worden, dan mist u ook inkomsten, want dan bent u gewoon net zoals bij de HBG-locatie, om een totaal ander

Pagina 27 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

voorbeeld te noemen, bent u enkele jaren gewoon op stilstand gezet. Is het niet verstandiger om, en dan sluit ik een beetje aan bij mevrouw Mauer, om gewoon toch maximaal in te zetten op die participatie en communicatie, en gewoon weer een stapje terug te zetten en weer over te doen, want dan heeft u misschien meer bereikt, ook financieel - maar we kunnen niet in de toekomst kijken - meer bereikt dan wanneer u nu zegt: we zetten dit door en we zien wel hoe ver de inwoners gaan. U kunt er in ieder geval op rekenen als ik mevrouw McDonald hoor, dat dit nog een harde juridische strijd gaat worden. In ieder geval een procedure. Ik hoor graag of de wethouder gevoelig is voor het argument dat eerder en alsnog overleggen misschien meer financieel rendement oplevert dan het vasthouden aan het bestemmingsplan zoals het nu voorligt. Voorzitter, dat was mijn ... De voorzitter: Dan de heer De Vries in tweede termijn. De heer De Vries: Ja dank u voor het woord en ook dank richting de wethouder via u voorzitter voor de beantwoording van de vragen. Goed om te horen dat het principe van het in elkaar laten overgaan van stad en park nog fier overeind staat. Maar u geeft ook aan: ik neem het mee. En dan krijg ik toch een beetje het idee: ik neem het mee, maar dan wordt het misschien in alle afwegingen, ja dan gebeurt er uiteindelijk niks mee.

Ik zou er wel voor pleiten dat het een uitgangspunt is en ik vraag dan ook om een toezegging van de wethouder. Dan nog over de hoogte. Ik heb net het bestemmingsplan erbij gepakt. En het klopt: 35 meter, en dan is er inderdaad een afwijkingsmogelijkheid. En dan staat er: het overschrijden van regels inzake bouwen van bouwwerken, geen gebouwen, met maximaal twintig procent. Dan kom je inderdaad op 42 meter uit. Ik vraag me dan af: is dit nou een bouwwerk of een gebouw? Want wanneer het een gebouw is, is het maximaal tien procent. Dus dat is een beetje onduidelijk in het bestemmingsplan. Tot slot nog één vraag die openstond. Als reden werd opgegeven dat voor die verhoging, dat er meer zichtbaarheid is vanuit de wijk lees ik hier in het plan. Ik vond dat gewoon een hele rare reden, dus ik vraag me af: wat is nou die werkelijke reden? Is dat inderdaad financieel of is dat om meer zichtbaarheid te creëren zoals in het plan staat? Tot zover. De voorzitter: Dan mevrouw De Man. Mevrouw De Man: Ik heb geen behoefte aan een tweede termijn. Dank je wel. De voorzitter: Oké, dan gaan we door naar de tweede termijn van het college. Wethouder Keus, gaat uw gang. De heer Keus: Ja, dank u wel voorzitter. Ik ga gewoon de fracties even af. Ik had inderdaad nog wat vragen open staan van de VVD. U vraagt: start bouw? Nou ja even, als we ervan uitgaan dat we geen beroepsprocedures en dergelijke ...

Het bestemmingsplan wordt vastgesteld, geen beroepsprocedures zouden worden gestart en dus ook het bestemmingsplan onherroepelijk vastgesteld zou worden, dan zou het in de lijn der verwachting liggen om einde van dit jaar dan wel begin 2022 te starten met de bouw. Dat zou de planning zijn. En ten aanzien van het geluid: we hebben ook aangegeven in de toelichting en ook in de nota van zienswijze dat we inderdaad hogere grenswaarden gaan instellen. Echt een geluidsgevel of dergelijke, dat is niet nodig. Ik heb wel, even kijken, want het wordt ook door GBR gevraagd, om dat ontwerpbesluit te delen.

Pagina 28 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

Er is een ontwerpbesluit op dit vlak, dat hebben we door gemandateerd aan de omgevingsdienst Haaglanden. Daar ga ik nog even achteraan of dat mogelijk is om dat bij de stukken te voegen. Even kijken. Ik kan even niet het antwoord een, twee, drie vinden, want er zijn ook andere maatregelen waardoor ook het geluid gereduceerd wordt, maar daar kom ik ook nog even op terug bij u. En wel is gebleken uit verkeersstudies dat het afsluiten van de Van Rijnweg in ieder geval geen, althans in ieder geval volgens de studies, geen invloed zou moeten hebben inderdaad op de Beatrixlaan, hoe daar het geluid wordt ervaren. Dus daar zit geen correlatie tussen die twee ontwikkelingen. Voorzitter, ik heb nog een vraag van de fractie Wij over de zonnepanelen. Interessante vraag. Daar is inderdaad geen wettelijk kader ofzo voor, dat door zo'n ontwikkeling er minder zon en daardoor dus minder energie opgewekt wordt. Ik weet wel dat dat in het kader van de afspraken die gemaakt worden tussen bewoners en Klimaatgarant, dat daar eventuele schade, of derf van zon, en daardoor dus de opwek van elektriciteit, dat dat binnen die afspraken met Klimaatgarant, dat dat daarin wordt opgevangen. Dus dat dat niet ... De voorzitter: Ja wethouder Keus, er is een interruptie. Ik zat even te wachten op een punt, maar die kwam niet. Ik geef graag het woord even kort aan de heer Loof voor een interruptie. Gaat uw gang.

De heer Loof: Ja dank u wel voorzitter. Ja nog heel even kort: de wethouder zei dat hij hierop terug zou komen wat betreft het geluid. Op welke termijn komt hij hierop terug? En als hij daar niet direct antwoord op geeft, dat is prima. De voorzitter: Wethouder Keus, gaat u verder met uw betoog. De heer Keus: Nou ja, uit die studie blijkt inderdaad dat we geen geluidsscherm nodig hebben. Dus de grenswaarde wordt wel verhoogd. Omgevingsdienst Haaglanden moet dat inderdaad toetsen. Er ligt een ontwerp besluit, die is ook ... Er zijn geen zienswijzen daarop ingediend, dus die moet nog wel definitief worden vastgesteld, maar dat gaat vaak gelijktijdig ook met het vaststellen van het bestemmingsplan. En wat ik begrijp is dat dat te maken heeft ook met verwijding van de gevel en de borstwering van de balkons, dat die op die manier, ik ben geen expert, maar dat op die manier voldoende het geluid geweerd wordt van de Beatrixlaan. Dus nogmaals, ik zal nog even uit laten zoeken of dat ontwerpbesluit, waar dus geen zienswijzen op zijn binnengekomen van de omgevingsdienst, of we die kunnen voegen bij de stukken. De voorzitter: Wethouder Keus, ik zie een nieuwe interruptie van de heer Loof. De heer Loof een korte interruptie nog.

De heer Loof: Dit was nog even heel kort mijn tweede vraag die ik eigenlijk net wilde stellen, maar ik zag dat de wethouder direct antwoord wilde geven op de eerste. Maar dank u wel voorzitter. Ja voorzitter, ik wil graag van de wethouder weten of die een onrechtmatige daadprocedure of misschien een planschadeprocedure verwachting hierin. Wat ziet hij als mogelijkheden? Als ik dit zo hoor en ook destilleer wat de insprekers hebben gezegd, de mogelijke risico's die er zijn, ben ik een beetje bang voor inderdaad een herhaling van over drie jaar kunnen we pas bouwen. Dus fijn dat we kunnen beginnen als alles goed gaat eind dit jaar, maar ik zie

Pagina 29 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

de bui al hangen. Dus wat verwacht de wethouder qua eventuele planschade of dergelijke? De voorzitter: Wethouder Keus, gaat uw gang. De heer Loof: Dank u, sorry voorzitter. De heer Keus: Ja voorzitter, het is volgens mij echt een standaard les om nooit antwoord te geven op 'wat alsvragen’, maar toch ga ik even dan toch formeel even kijken, want ik ben geen jurist, maar de heer Van der Meij refereerde ook aan een andere ... Aan de overkant aan een situatie waarin een soortgelijke kwestie destijds speelde. Dat was wel een moment om heel goed lering te trekken ook over de informatievoorziening. Die kan je als gemeente gewoon honderd procent op orde hebben, maar je bent natuurlijk nooit bij alle gesprekken die de makelaars voeren. Waar wij ons wel op kunnen baseren zijn gewoon de verkoopbrochures die door de makelaar zijn verspreid, waarin wel degelijk ook met hoogbouw rekening wordt gehouden. En dan word ik toch ook even formeel dat wij inderdaad in de bestemmingsplannen, dat het duidelijk is dat ook deze hoogtes weliswaar inderdaad in afwijking van wat wij in het bestemmingsplan ... Maar dat die bevoegdheid en die flexibiliteitbepaling wel degelijk zijn, om die in te zetten. En het behoort tot de ... Ook even formeel tot de informatie en de inlichtingenplicht ook van de kopers en verkopende partij, om dat te delen met elkaar.

De voorzitter: Wethouder Keus er is een interruptie van de heer Van Enk. De heer Van Enk, kort graag. De heer Van Enk: Ja voorzitter, ik ben bang dat deze discussie een beetje gaat ontsporen. Kijk we zitten hier als raadsleden om keuzes te maken en niet om te pretenderen of te, ja ... Hoe noem je dat? Speculeren is het meer, op procedures, dat ten eerste. En ten tweede op planschade. Planschade kan optreden als er in plaats van geen flat wel een flat ergens komt te staan. Maar we praten hier over een klein verschil. Een relatief klein verschil tussen een paar etages meer of minder. En nogmaals, zelfs al zijn bewoners juist op de hoogte gesteld van hoe de plannen er voor liggen, dan nog kan een gemeenteraad zeggen na een aantal jaren: wij gaan een ander bestemmingsplan vaststellen. En dat heeft niks met misleiden of wat ook te maken. Dat is een risico dat we allemaal lopen rondom onze woning. Er kan altijd iets veranderen. Dus om nou te voorkomen dat we dit soort speculaties gaan doen wil ik vragen aan de wethouder, maar ook aan mijn collega's, om gewoon inhoudelijk dit plan te beoordelen en het daarbij te laten. Dat zou mijn advies zijn. De voorzitter: Ja. En ik wil u allen verzoeken om uw interrupties kort te houden. Wethouder Keus, gaat u verder. De heer Keus: Ja, dat snap ik, en ik zal het zelf ook proberen kort en bondig te houden.

Maar ik wil wel gehoor geven aan de oproep van de heer Van Enk inderdaad om het vooral ... Er zijn namelijk wel degelijk keuzes inderdaad te maken, politieke keuzes. Ik heb net een heel palet aan opgaves, uitdagingen en behoeftes genoemd. De ruimte is schaars, daarin moeten dus goede keuzes worden gemaakt. Dat is inderdaad een politieke afweging. Dus de heer Weterings noemt een aantal dingen en mevrouw Van Nunen ook. Maar ik hoop wel dat u zich ook goed bewust bent dan van de gevolgen en dat ook alles op elkaar ingrijpt. En u kunt

Pagina 30 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

heel goed uitleggen, en dat mag u natuurlijk doen, wat u allemaal vooral niet wil in het plan. Maar ik hoor dan ook wel graag waar u concessies op wilt doen. Dat zou wel inderdaad de discussie politiek en inhoudelijk losmaken. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie wethouder Keus, door mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer gaat uw gang. Kort graag. Mevrouw Mauer: Dank u wel voorzitter. Ja dit gaat nog even over de beantwoording van mijn vraag. U had het over dat als de inwoners dus minder zonuren hebben, dat dit dus door Klimaatgarant opgevangen wordt of vergoed wordt. Klopt dat? Als we minder zonuren hebben omdat er een hoger gebouw komt? De voorzitter: Wethouder Keus. De heer Keus: Voorzitter, ik zit niet zo technisch in de materie, maar er kunnen ook andere omstandigheden zijn waardoor er minder zonuren ... Waardoor er minder elektriciteit wordt opgewekt, maar dat zit wel in de afspraak inderdaad met Klimaatgarant. Maar er is geen toetsingskader dat door deze ontwikkeling, dat dat te verhalen is, dus die financiële schade die er dan zou zijn, die zou optreden, op de gemeente. Dat is wat ik hiervan weet. Maar het is een interessante ontwikkeling, omdat het inderdaad nog niet zo heel erg lang is dat er zo massaal natuurlijk met zonnepanelen wordt gewerkt. Dat zijn wel interessante vraagstukken. Voorzitter, ik kom bij de fractie van D66.

Ja, daar wordt min of meer een beetje de suggestie inderdaad gewekt of die derde toren dan nodig zou zijn om die andere te realiseren. Ja dat is niet ... Dat kan je niet zo een-op-een stellen. Nogmaals, het is een heel palet aan allerlei opgaves en maatschappelijke opgaves die we willen adresseren en die we ook vanuit de raad meekrijgen in deze gebiedsontwikkeling, die we een plek inderdaad willen geven. Overigens hebben we nu heel erg de focus op de Parkwachter die dan inderdaad wat hoger is. Maar de andere gebouwen, de andere twee gebouwen, die ook onderdeel uitmaken van dit plan, die zijn alle twee een stuk lager dan de 35 meter die het bestemmingsplan toelaat. Ook omdat het gehele plan stedenbouwkundig verantwoord moet worden. Dus als je echt sec wilt spreken over een financiële optimalisatie van het plan, doet u het plan echt tekort. Dat zou inderdaad ook die andere gebouwen tot het maximale uitgerekt worden. Maar het is het geheel wat u moet beschouwen. Het is lastig om dat een-op-een zo aan elkaar te relateren. Voorzitter, de fractie van het CDA ... Nou inderdaad die ... De voorzitter: Wethouder Keus, er is een interruptie door de heer Veerman. De heer Veerman kort, gaat uw gang.

De heer Veerman: Ja wat ik mij afvraag: als we alles nu iets hoger hadden gedaan en deze op 35 hadden staan en de andere gebouwen iets hadden opgehoogd, was dat ook een optie geweest? De voorzitter: Wethouder Keus. De heer Keus: Voorzitter kijk ... Dan kijk ik even met mijn ... Ja, kijk ik ben geen stedenbouwkundige. Dus al die

Pagina 31 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

factoren: het moet er goed uitzien, het moet verantwoord zijn, het moet passen allemaal binnen het plan. Er zit ook nog een keer het zorgconcept bij met een behoefte aan een aantal ruimtes. Dat al die zaken bij elkaar ... Het moet gewoon een goede ruimtelijke ordening uiteindelijk zijn. Dus ik hoor uw vraag: ik ga hier niet ja of nee direct op antwoorden. Ik weet alleen wel dat hier een hele zorgvuldige afweging aan vooraf is gegaan om het op deze manier te doen. Overigens moest er één hoogteaccent ook komen. Dat is ook in het beeldkwaliteitsplan ook door uw raad ooit vastgesteld, die er echt moest uitspringen. Ik denk ook meer dat daar de overweging in zit, en dat zeg ik naar de heer De Vries, om deze eruit te laten springen. Dat is denk ik niet de motivatie om hem bewust nog twee verdiepingen hoger te maken, maar wel dat deze eruit moest springen als wijkaccent. Vandaar dat die gelaagdheid is aangebracht. Maar ik begrijp uw vraag. Voorzitter, de fractie van het CDA. Ik wil daarbij wel overigens bij het groen wel even benadrukken dat het nooit echt openbaar groen of zo is geweest. Dus het is onderdeel geweest, volgens mij zijn mevrouw Van Nunen het ook, horende bij een woning, gewoon een lap grond.

Het is nooit openbaar groen geweest of onderdeel van het Wilhelminapark, behalve dan dat het qua bestemming inderdaad groen heeft, maar ook een wijzigingsbevoegdheid om het om te zetten naar woningen. Dus die nuancering wil ik wel even plaatsen. Voorzitter, kom ik bij de fractie van Rijswijks Belang. Ik moet u eerlijk zeggen dat ik de vragen over de privacy, daar kom ik schriftelijk even bij u op terug. Een technische vraag. Het antwoord, zoals die in de nota van zienswijze staat ... Snap ik, die had misschien iets beter verwoord kunnen worden, maar daar komen we bij u op terug. Ja en verder, ja ik heb het al tegen u gezegd: ik snap het heel goed. Kijk wij werken als college binnen de kaders die door u gemeenteraad ooit zijn vastgesteld. En u vraagt nu eigenlijk, en wat de heer Van Enk ook zegt: dat kan natuurlijk door voortschrijdend inzicht kunnen plannen ook wijzigen. En dat is ook een risico van iedereen, dat er zaken door allerlei omstandigheden veranderen. Nogmaals, ik geef u alleen wel mee dat alles met elkaar samenhangt. Dus als u wijzigingen in het plan wilt hebben, dan lijkt het me wel goed dat u ook goed bewust bent ook van de consequenties en de gevolgen inderdaad van de andere afwegingen die u dan maakt. En daarbij wil ik wel inhoudelijk ook wel meegeven, dat is ook door de inspreker aangegeven, dat er ook enige voortvarendheid in deze procedure ...

Dat daar ook te realiseren van de zorgappartementen ook bij gebaat is, ook een afweging die ik graag wil meegeven in het bepalen van uw standpunt. De voorzitter: Wethouder Keus, over voortvarendheid gesproken, wellicht kunt u pogen om tot een afronding te komen, omdat we nog heel veel agendapunten vanavond te bespreken hebben. Dus als u daar ... De heer Keus: Ja, absoluut. Oké, nou dan ga ik naar een conclusie. De uitdaging die pak aan. De heer Weterings: Voorzitter, mag ik een interruptie op de heer Keus van mij? Wat hij heeft mij een paar keer genoemd. De voorzitter: Ja, de heer Weterings. Een korte interruptie graag. En alleen een vraag. De heer Weterings: Ja, heel kort over de consequenties. Ja, u geeft een plan vol met weeffouten, dus de consequentie ligt dan meer bij u, maar ik heb een vraag gemist over de groene terrassen en de groene gevels, wat aansluit bij de omgeving. Dat staat in het plan van Parkrijk, en dus geen zwarte toren. Daar heb ik u niet

Pagina 32 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

meer over gehoord. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Keus. De heer Keus: Ja, die vat ik eventjes bij de oproep van de heer Van der Meij aan de ontwikkelaars om de uitdaging aan te pakken om in de verdere uitwerking toch nog te kijken waar nog met enige creativiteit wellicht tot een kwaliteitsverbetering kan komen. Maar die neem ik mee, maar ik kan u hier geen harde toezegging daarover doen. De heer Weterings: Dank u wel, maar het staat wel in het plan hè voorzitter. Dank u. De voorzitter: De heer Weterings, altijd via de voorzitter spreken, dit sta ik niet toe. Wethouder Keus, gaat u verder. De heer Keus: Ja, ik ga naar een afronding ook toe, er waren een hoop vragen of opmerkingen, ook van de fractie van PvdA, maar die schaar ik ook onder wat-alsvragen en allerlei juridische consequenties. Ik wil u voorstellen om dit zeker, dit plan, ik heb een aantal toezeggingen gedaan, maar om dit plan wel naar besluitvorming te brengen. U geeft aan ja de huidige bewoners, die hebben daar dan weinig aan dat u nu lessen wil trekken, maar ik wil u ook wel zeggen dat heel deze procedure, dus de zienswijzeprocedure, juist bedoeld ook is om allerlei zaken of hiaten, om die voor de definitieve vaststelling van het bestemmingsplan, om die er ook uit te kunnen halen.

Ook hebben we, zeker als gemeente, want ik neem nu inderdaad een hoop op mij, maar tegelijkertijd hebben we ook wel degelijk de hand uitgereikt naar de bewonerscommissie onder andere en ook door middel van het beantwoorden van uw vragen, om wel degelijk gehoor te geven aan de bezwaren en de zorgen die er zijn. De voorzitter: Wethouder Keus, er is een interruptie van de heer De Vries. Korte vraag, alstublieft, de heer De Vries. Ga uw gang. De heer De Vries: Dank u. Ik had nog een technische vraag, dat ging over het bestemmingsplan, de tweede herziening. Volgens mij is dat toch echt een gebouw en dan kan een afwijkingsmogelijkheid maar van tien procent. Ik vind het goed als u er schriftelijk op terugkomt, maar dan klopt de 42 meter niet. Nou ja, dan zijn we zelf fout bezig, volgens mij. De voorzitter: Wethouder Keus. De heer Keus: Ja, voorzitter, ik zal er inderdaad schriftelijk op terugkomen. Wel wil ik nog even aangeven dat bij de tweede herziening, dat moet u ook maar net weten, maar is dit plan, dit deelgebied, dit ’t Haantje West, waar al een uitwerkingsplan voorlag, is niet meegenomen in de tweede herziening van het bestemmingsplan. Dus u zou eigenlijk naar de eerste herziening van het bestemmingsplan moeten kijken, maar ik kom wel schriftelijk daar even op terug, want ik vind het wel belangrijk dat dat scherp op papier staat en dat u dat kan

Pagina 33 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

meenemen ook in uw vormen van uw standpunt. Voorzitter, dat was het voor mij in tweede termijn, dank u wel. De voorzitter: Nou, dat is hartstikke mooi. Daarmee hebben we dit agendapunt afgerond en ik ga er vanuit dat dit als bespreekstuk naar de raad toe gaat, die conclusie mogen we wel trekken na deze bespreking. Dan zit voor mij op dit moment het voorzitterschap erop, van deze vergadering en draag ik het over aan de heer Dolmans en we schorsen daarom even de vergadering voor een minuutje. Dank u wel, allen, voor uw bijdrage en tot straks. 10. Raadsvoorstel Hoofdplanstructuur Pasgeld (21 061) De voorzitter (De heer Dolmans): We gaan weer door met het volgende agendapunt en dat is het raadsvoorstel Hoofdplanstructuur Pasgeld. Ik vermoed dat ongeveer elke fractie daar wel het woord over wil voeren, dus ik wou maar gewoon even de partijen langslopen, dat lijkt mij het makkelijkste. Dan hoeven jullie niet allemaal een handje op te steken. Wou ik beginnen met BvR, wie mag ik het woord geven? De heer Paredes Sanchez: Ja, dank u wel, voorzitter, dat is Carlos Paredes vanavond. Nou, allereerst, het plan Pasgeld ligt voor. Allereerst willen wij onze dank uitspreken naar de klankgroep toe. We hebben vaak van hen mogen horen in spreekbeurten, we zijn bij hen op bezoek geweest, ze hebben ons een rondleiding gegeven door het gebied.

Dank daarvoor, dat heeft ons ook geholpen om een mening te vormen over wat er nu voorligt. Het plan was ooit 250 woningen. In dit college was het al teruggebracht naar 150 woningen en na goed overleg met de klankbordgroep is er nu nog minder woningen zelfs. Zo blijven mooie stukken natuur voor Rijswijk bewaard en ook dankzij het waterbergingsalternatief van de heer Ed Braam van Beter voor Rijswijk blijft het Slagenlandschap bewaard en dat was voor ons toch echt een heel belangrijk item. Wij denken dat er een mooi compromis ligt waar wij als BvR-fractie in principe mee akkoord kunnen gaan en tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, ik hoop dat iedereen zo kort en krachtig een bijdrage kan leveren, want dan kunnen we de tijd een beetje inhalen. Wie mag ik het woord geven bij GroenLinks? De heer Wit: Ja, dat ben ik, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel. Nou, ik ga het iets langer maken, helaas. We vinden het een te belangrijk onderwerp. Voorzitter, het raadsvoorstel en het bijbehorende pakket en onderzoek levert helaas een enigszins verwacht beeld op. Uitgangspunt voor Pasgeld moet volgens het voorliggende voorstel zijn de woningbouw.

Zelfs in de maatschappelijke kosten-batenanalyse levert wonen op deze locatie, zowel Pasgeld West als Oost, een dermate groot wooncomfort op dat de MKBA bij alle woningbouwvarianten per definitie positief doorslaan, maar hoezo is wonen in de Randstad eigenlijk comfort? De stijging van de zeespiegel maakt het wonen in laaggelegen gebieden in de toekomst helemaal niet meer comfortabel en luchtvervuiling, verkeersveiligheid, geluidsoverlast en klimaat komen er in de Randstad over het algemeen erg bekaaid af. Maar juist deze voor het wooncomfort zo belangrijke onderwerpen worden in de MKBA genoemd als pro memorie, PM, met andere woorden, niet meetbaar. Nu begrijpen we best dat de effecten hiervan moeilijk in te schatten zijn, maar om ze dan helemaal Pagina 34 van 89

Concept verslag Forum Stad 30 september 2021 ________________________________________________________________________________________

niet mee te nemen in de afweging geeft toch het gevoel dat de maatschappelijke waarde van gebieden als Pasgeld Oost en West behoorlijk ondergewaardeerd wordt. Temeer je kan verwachten dat de negatieve effecten van de ontwikkeling op met name de luchtkwaliteit en klimaat zwaarder gelden in de bebouwde variant dan in de niet-bebouwde variant en daarmee ligt het zwaartepunt, zoals altijd, weer op alleen op het financiële resultaat in de GREX en dat is spijtig. Voorzitter, het blijft voor GroenLinks lastig om de conclusie van een rapport, van de MKBA, te accepteren als we zoveel blinde vlekken hebben. Zelfs bezoekers van het gebied worden niet meegenomen in de analyse, terwijl we toch mogen verwachten dat gezien de bebouwing die op stapel staat in het Havenkwartier en bij Bogaard stadscentrum de vraag naar groen alleen maar gaat zullen toenemen. Als we kijken naar Pasgeld Oost dan zien we dat de nulvariant weliswaar is meegenomen in de MKBA, maar eigenlijk alleen om de variant met de woningbouw tegen af te zetten. Dus woningbouw als uitgangspunt en daarmee zijn alle voorstanders van het groen en woningbouwvrij uitgangspunt meteen terzijde geschoven.

In het voorliggende raadsvoorstel is gekozen voor de ruimst opgezette variant met honderd woningen, waarvan nul procent sociaal in Oost, waarvoor een overeenkomst gesloten zal moeten worden met Synchroon en daarbij bekruipt me toch het gevoel dat wooncomfort op dit niveau bestaat uit het bouwen van een villawijk, waarmee we de grootste groep woningzoekenden wederom niet gaan bedienen. En hoe onzalig de overeenkomst uit 1999 ook blijkt te zijn, in deze overeenkomst wordt tenminste nog een percentage sociale woningbouw meegenomen. Niet heel verrassend dat ook in dit raadsvoorstel deze diversiteit ontbreekt. Ik zou me zomaar kunnen voorstellen dat sociale woningbouw nou juist wel degelijk een heel groot maatschappelijk resultaat zal leiden in MKBA en zelfs in de quick scan financiële dragers wordt in de conclusie heel duidelijk sociale woningbouw genoemd als één van de vier pijlers. Heeft de wethouder dit eigenlijk ook meegenomen in zijn overwegingen? Dan over de rapportage van Tauw. In het rapport wordt bij Pasgeld Oost heel duidelijk aangegeven dat de unieke, moerassige waarde van het gebied ook in het geval van woningbouw zou moeten worden verstevigd door het plan. Zo behoud je de identiteit van het gebied.