Niet vastgesteld verslag Forum Samenleving 8 juni 2021.docx

Ik wil graag kijken wat we kunnen bewerkstelligen, die participatieconsulent moet aan de slag kunnen gaan. Daarom heb ik ook aangegeven dat ik het belangrijk vind dat er een effectenmeting plaats gaat vinden, dat we hebben bedacht in theorie of dat in de praktijk ook klopt en of we dan ook daadwerkelijk mensen sociaal kunnen activeren of mensen kunnen helpen of het daadwerkelijk zoden aan de dijk zet, om het maar even zo plat te zeggen. En als dat zo is … De heer Van den Berg (BVR): Excuus, het is eigenlijk geen interruptie, maar ik wou even aangeven, vervelend dat het gebeurt: door de gebrekkige techniek hier en constant uitvallen van mijn verbindingen et cetera, heb ik per ongeluk daarnet de vragen gesteld die eigenlijk voor het volgende agenda-item zijn. Waarvoor mijn excuses. De voorzitter: Waarvan akte, mijnheer Van den Berg. Nou ik stel voor dat wethouder Bentvelzen haar termijn nu even afmaakt, en dat u dadelijk in de tweede termijn een mooi betoog houdt waarin u uw eerste en tweede termijn in één keer doet. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Ja dank u wel voorzitter. Nog even en ik ben zelf de draad kwijt met wat ik nog moet aangeven. Even kijken voorzitter.

Nou goed, wat ik dus aangeef met de beschikbare middelen die we nu stellen kunnen we zeker niet de hele doelgroep bereiken, maar daarom wil ik ook een effectenmeting doen van: bereiken we wat we beoogd hebben, wat we willen bereiken aan de voorkant hè, wat we hebben opgeschreven met elkaar. Is dat antwoord ja, dan komen we naar alle waarschijnlijkheid met elkaar terug om te kijken naar de budgetten, want daar is ook door meerdere personen over, iets over aangegeven vanavond. Van joh, waarom wordt er 85 procent van de middelen besteed aan categorie 3, 4 en 5, en maar 15 procent aan trede 1 en 2? Nou dat is omdat we nu een start maken met de participatienota, maatschappelijke participatienota, dat we een

effectenmeting willen doen. En als dat, als daaruit komt dat we daadwerkelijk mensen uit trede 1 en 2 kunnen activeren al dan niet naar werk, want dan stromen ze door naar trede 3, dat is ook in de presentatie uitgelegd, dan start het WSP en de kadernota werk vloeit daar dan netjes in voort, daar zullen we straks over hebben. Dat is in ieder geval de reden dat we hebben gekozen voor één consulent om vervolgens dus die effectenmeting te doen. Daarmee kunnen we niet de hele doelgroep in één keer benaderen. Tegelijkertijd is het wel grappig dat de partij van Wij. heeft aangegeven dat het, in hoeverre is het verstandig geld uit te geven aan mensen die in trede 1 of 2 zitten, want de motie die toentertijd is ingediend door mevrouw Van Nunen onder anderen en nou, meerdere partijen, die is ook door de partij van de, of de partij van Wij. ondersteund. Voorzitter, er zijn wat vragen gesteld over de omgang met hoe ik wil omgaan met de Adviesraad, het advies van de Adviesraad. Ik vind dat altijd zo rot klinken in één zin, advies van de Adviesraad. Ik wil daarbij zeggen dat deze aanpak goed is aangevlogen. De Adviesraad noemt het gebakken lucht, ik zeg: het is een start die we maken in Rijswijk als we kijken naar de mensen in participatietrede 1 en 2. In het uitvoeringsplan worden er ook zaken verder uitgewerkt, maar het is zeker geen gebakken lucht, het is echt wel goed afgewogen.

Daarmee is de kadernota uiteraard wel beperkt in omvang. Ik zie het dus echt als een start specifiek voor de doelgroep in trede 1 en 2. Er is gevraagd: de aansluiting met het welzijnswerk, ook door de Adviesraad Sociaal Domein maar ook door mevrouw Koopman in haar eerste termijn als ik het goed heb onthouden. Het doel van ons welzijnsbeleid is natuurlijk dat inwoners er gebruik van maken die dat nodig hebben. Juist inwoners die in trede 1 en 2 zitten hebben denk ik, of denken wij, baat bij het aanbod die wij hebben in het welzijnsaanbod in Rijswijk. Onder andere zal dat vallen onder het aanbod van Welzijn Rijswijk, dat klopt. Daarover lopen reguliere gesprekken. Er stond natuurlijk in de brede welzijnsnota ook al een link met vrijwilligerswerk en dat soort zaken, dus dat is daarin ook geborgd. En de consulent, de participatieconsulent die we met deze kadernota kunnen aantrekken, die zal inwoners als dat nodig of als het mogelijk is, ook begeleiden naar dat bestaande aanbod. Dus je neemt hem of haar mee aan de hand bij wijze van spreken, naar het bestaande aanbod wat precies past volgens mij in de doelstellingen van Welzijn Rijswijk. Mochten we op basis van de ervaringen en de jaarlijkse effectenmeting constateren dat er een verandering wenselijk is in ons eigen welzijnsaanbod, dan pakken we dat vanuit de reguliere samenwerking met Welzijn Rijswijk op.

Er is ook nog een vraag over de digitale wegen met minder vaardigheden en de laaggeletterden, ook in deze, of in deze kadernota. Ja, zowel afspraken kunnen ook in dit geval zowel live, gelukkig kunnen we dat weer in deze coronacrisis die bijna tot zijn einde komt, we kunnen weer live met elkaar zitten en tegelijkertijd ook telefonisch. Daar hoeven computers of brieven niet per se een rol te spelen want daar kunnen ze bij ondersteund worden. Voorzitter, ik denk … Nee, de Partij van de Arbeid die heeft nog een, die heeft natuurlijk nog, en dat begrijp ik heel goed, die heeft nog wat aangegeven over de motie die is ingediend met de meerderheid van stemmen in de raad van juli vorig jaar. Dus dat is inderdaad bijna een jaar geleden. In die motie is opgeroepen dat het onderzoek hè, en dat onderzoek heeft plaatsgevonden middels Bewegen Werkt, er is, dat is die quick scan en er is gekeken naar een pilot voor die groep deelnemers 1 en 2. Enerzijds is dat dus dat Bewegen Werkt, anderzijds zijn we bezig met het uitschrijven van de pilot basisbanen. Mevrouw Van Nunen, ik wil de raad voor het reces nog informeren over de stand van zaken en opties die we daarbij hebben, ook in het kader van de basisbanen slash de leerwerkbedrijven waar u aan refereert. We hebben namelijk de afgelopen tijd eerst onderzocht of we kunnen aansluiten bij Den Haag.

U geeft aan ja het duurt allemaal lang, duurt allemaal lang. We zijn nu bijna een jaar verder. Ergens ben ik het met u eens maar ergens ook niet, want Den Haag heeft twee en een half jaar gedaan om de basisbaan überhaupt uit te rollen en bij de Haagse pilot mogen we niet meedraaien, daar bent u door mij van op de hoogte gesteld. Nogmaals, ik … Mevrouw Van Nunen (PvdA, ter interruptie): De wethouder haalt twee moties door elkaar. Het gaat om een motie van twee jaar geleden en dat gaat over die pilot rondom leerwerkbedrijven en daar vroeg ik al wel eerst naar, want dat wil ik echt graag opgenomen zien in hoofdstuk 3 als een norm

van participatie. Wil de wethouder daar nog antwoord op geven? Want die motie was toen overbodig zei u twee jaar geleden. Nou, ik zie hem niet terug in deze kadernota dus hij was zeker niet overbodig. Daarnaast heb je het over een motie basisbaan van vorig jaar juli en daar hebben we met elkaar vrij frequent overleg over gehad en daar ben ik van op de hoogte. Maar dan nog wil ik wel graag weten welke stappen er worden genomen. Want afspraken die werden gemaakt, en u weet waar ik het over heb, rondom contacten met mensen die daar heel goed in kunnen helpen, die zijn tot op dusver niet gemaakt. En dat zeg ik u maar even keihard, want daar ben ik dan weer in teleurgesteld en dat heeft niets te maken met dat het traject in Den Haag voor een veel grotere doelgroep ook veel meer tijd kost. Dus ik hoor graag wat u rondom die motie basisbaan nu op korte termijn gaat doen, als u me dat kunt vertellen. Wethouder Bentvelzen: Ja voorzitter, dank en dank voor de interruptie mevrouw Van Nunen. Ja nogmaals, het is een beetje een dooddoener voor u denk ik, maar we zoeken die zaken uit. Het is echt moeilijker dan vooraf gedacht. U weet zelf hoe het hier intern nog even een tijdje heeft gezeten. Ik kom er bij de raad op terug, ik heb de ambitie om dat nog voor het zomerreces te doen en dan, met dat antwoord zal ik u waarschijnlijk niet bevredigen maar dat is toch het antwoord wat ik u ga geven.

Gemeentebelangen Rijswijk geeft aan het WSP heeft honderd k ingeleverd, is dat dan wel in lijn met de bezuinigingen, hoe we dat dan willen vormgeven. Het WSP die heeft ook een efficiency doorgevoerd, daarmee was er, is dan honderdduizend euro nou ja, vrijgekomen zou je kunnen zeggen. Ik ben op een gegeven moment natuurlijk aan de slag gegaan met een kadernota Maatschappelijke participatie trede 1 en 2 waarin ik ook budget wilde hebben om nou eens daadwerkelijk te gaan doen voor die doelgroep, dus op die manier is dat bij elkaar gekomen en op die manier heb ik dat doen besluiten. U heeft ook aangegeven niet-willerstraject, dat heb ik … Dat nietwillerstraject daar kan ik een tipje van de sluier geven, dat kan ik nog niet. We moeten dat echt nog verder invullen in een uitvoeringsplan. Dat heeft te maken met dat, dat dat ook wel een hele dunne lijn is hè, van nou kan iemand niet of wil iemand niet. Dus dat is lastig en daarin moeten we goede weloverwogen zaken opschrijven in een uitvoeringsnota. Voorzitter, ik denk dat ik daarmee de vragen van de eerste termijn gedaan heb. De voorzitter: Dank u wel wethouder Bentvelzen. Ja, ik merk in de inbreng van de partijen en de beantwoording en de interrupties dat de raadsvoorstellen Participatie en Werk redelijk door elkaar lopen.

We gaan nu de tweede termijn van het raadsvoorstel Participatie afmaken dus ik hoop ook dat u zich daarop wil focussen. Het werk komt dadelijk aan beurt in het raadsvoorstel. Wie heeft er behoefte aan een tweede termijn? Tweede termijn Mevrouw Ten Brummelaar (RB): Ja, ik wil het in de tweede termijn eigenlijk alleen maar mijn complimenten uitspreken naar wethouder Bentvelzen en hoe zij hierin staat. Wij kunnen ons daar volledig in vinden, ook met betrekking tot de niet-willers en het feit dat de mensen in de trede 1 en de trede 2 de nodige aandacht krijgen die ook zij verdienen en niet in een kastje belanden. Verder is het wellicht met het niet-willersplan om te kijken naar de trechtermethodiek het, interessante ontwikkeling op dat gebied. Mevrouw Van der Kooij (GL): Mevrouw Van Nunen die vroeg of de partij die het mede hadden ondertekend van de motie van over leerwerkbedrijven, of het er mee eens waren dat het werd opgenomen en ik wilde even zeggen dat GroenLinks daar zeker achter staat dat het echt nog opgenomen wordt in de nota. Het is wel dus essentieel. Verder … Volgens mij werd er bij voor GroenLinks alleen maar gereageerd op de niet-willerstraject daar zeg maar, maar we hadden ook de vraag gesteld wat dat traject voorstelt. Maar dat, daar bent u trouwens wel weer op teruggekomen. We hadden ook nog vragen over … We lezen dus dat niet iedereen geholpen kan worden maar wie

worden dan wel geholpen en basis waarvan wordt eigenlijk de keuze gemaakt? Daar heb ik nog geen antwoord op gekregen. Ik had ook de vraag gesteld dat er, in hoeverre wordt er eigenlijk echt geluisterd naar de inwoners, want er wordt steeds, ik hoor hier ook weer steeds in, even kijken hoor, dat er naar het bestaande aanbod wordt gekeken en niet vraaggericht wordt gewerkt en terwijl volgens mij dat juist hier heel erg relevant is. En we die effectenmeting gaat uitvoeren heb ik volgens mij ook niet gehoord. Dus dat is volgens mij een beetje wat ik nog te vragen heb. De heer Karremans (Wij): Allereerst wil ik aangeven dat de mensen die in trede 1 en 2 zitten, dat we die echt niet in de kou moeten laten staan. Dat lijkt me echt heel belangrijk om te vermelden. Ik denk dat deze mensen ook heel erg behoefte hebben aan ondersteuning in het dagelijks leven en dat we niet echt moeten kijken naar werk want daar, ik heb het gevoel dat dit hier wel naar neigt ook al heet het participatie. Ik hoorde van de wethouder dat zij van mening is dat die 17 procent die nu geen dagbesteding heeft, dat die begeleid moet worden naar het welzijnsveld. Ik vraag mij dus echt af of de mensen echt juist geplaatst zijn in deze treden, dus in trede 1 en 2.

Ik heb het vermoeden dat deze mensen dus niet goed geplaatst zijn, en dat is eigenlijk ook nog een vraag van mijn eerste termijn: hoe worden deze mensen dus geplaatst, hoe wordt dat gemeten? Ja, daar zou ik graag antwoord op willen horen van de wethouder. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, wij hebben eigenlijk het, juist het idee in tegenstelling tot Wij. Rijswijk dat deze nota toch echt meer gefocust is op participatie en te weinig neigt naar werk. Als ik de antwoorden van de wethouder hoor dan zitten we erg op één lijn. De wethouder geeft ook aan: niet iedereen in trede 1 of 2 is afgeschreven, sommigen zitten er tijdelijk en die hebben ook perspectief om weer op de arbeidsmarkt te komen en we moeten ook aandacht geven aan die mensen. Maar ik vraag me dan af waarom er in deze nota zo weinig aandacht is gegeven om ook de weg naar arbeid voor deze mensen uit te stippelen. Zoals bijvoorbeeld PvdA aangaf middels het leerwerktraject voor de inwoners in trede 1 en 2, waarom is dit nu niet opgenomen hier in deze nota? Ik hoor de wethouder zeggen: dit is een lang proces en daar kunnen we nu nog niet veel over zeggen en daar komt de wethouder op terug, maar kan het nu al in ieder geval dat die toezegging worden opgenomen in deze nota? Dat hoor ik graag van de wethouder. Dan nog even kort over het nietwillerstraject.

Ik, het is jammer dat er nog geen tipje van de sluier gegeven kan worden maar ik snap dat dit traject weloverwogen moet worden ingericht en ik wil ook nog even zeggen dat GBR dit juist een hele goede term vindt, het niet-willerstraject. Het zegt gewoon waar het op staat. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, ik kom nog maar heel even terug weer op die motie. Ik zie het gewoon als een mooie aanvulling en dan voert u die motie ook eigenlijk pas echt uit, zeker het tweede deel van die motie. Als u dat opneemt in hoofdstuk 3. U heeft het daar over wat willen we bereiken, wat vinden we belangrijk dat mensen ervaren in hun maatschappelijke participatie. Daar passen eigenlijk die leerwerktrajecten heel goed in. Liever gezegd, daar horen ze bij. En niet alleen het welzijnswerk, en niet met het vrijwilligerswerk, met alle waardering en respect voor dat daar ook hele zinvolle trajecten in te formuleren zijn. Ik wil erg graag dat u expliciet toezegt dat u in hoofdstuk 3 de leerwerktrajecten opneemt en mogelijk ook met een hele mooi bijvangst. Daar mag best wel aandacht voor zijn, zeker als het gaat om een specifieke groep in die trede 1 en 2 die dat best zou kunnen en willen op termijn. En ik begrijp heel goed dat u morgen die leerwerktrajecten niet heeft gerealiseerd, er heeft staan.

Maar ik wil het wel graag in een kadernota die we, daar hebben we het weer, voor een aantal jaren nu vaststellen met elkaar, dat u dat daar in opneemt in hoofdstuk 3. Daar past het perfect in naast de andere trajecten op welzijnsgebied en vrijwilligerswerk. Kunt u mij dat toezeggen? En fijn dat u zegt dat u met het bericht over de basisbanen en het vervolg nog voor het reces naar buiten komt, daar hoor ik graag verder over.

Mevrouw Koopman (D66): Nou hartelijk dank voor de beantwoording, ik kan me in hele grote mate vinden in de aanvullingen die ik van de wethouder heb gehoord. Ook nog even terugkomen op het leerwerktraject, ik wil het zelfs nog concreter maken. Er staan vier gele bolletjes en er staan drie roze bolletjes. Dat moet gewoon een beetje in balans zijn, dus als u daar gewoon een vierde bolletje met leerwerken in zet dan is dat al heel simpel ingevuld. Verder had ik eigenlijk op dit moment geen aanvullende vragen. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, excuus. De techniek laat ons vanavond volledig in de steek. De vergadering valt weg, de verbindingen vallen weg. Excuus daarvoor. Het is wat rommelig aan deze kant. De eerste termijn wordt de tweede termijn, excuus daarvoor, en ik begin met de eerste termijn in de tweede termijn. Voorzitter, het zal niet onbekend klinken als we vanuit Beter Voor Rijswijk zeggen dat het werk het beste medicijn is. De afgelopen jaren waarin we over dit onderwerp spraken met elkaar kwam Beter Voor Rijswijk daar altijd op uit. We zijn dan ook blij met het feit dat we gaan doen met het zogenaamde granieten bestand, dat we wat gaan doen met het granieten bestand. Er is in verschillende gemeenten in Nederland bewezen dat deze mensen beweeglijker zijn dan harde steensoorten.

Mensen die jarenlang als kansloos werden weggezet blijken te genieten van hun prestaties en zijn daar trots op. Als we ze maar op de juiste manier aanspreken, begeleiden, vertrouwen bieden en de juiste ondersteuning geven. Goed dat hiermee gestart wordt. Voorzitter, ondanks er twee wetten zijn die elkaar aanvullen, namelijk de Participatiewet en de Wmo zien we daar niets van terug inde kadernota. In beide wetten is de overeenkomst het bevorderen van de participatie van alle burgers ongeacht hun persoonlijke problemen. De Participatiewet heeft uiteraard ook arbeidsre-integratie als doel maar het biedt ook ruimte voor maatschappelijke participatie. De Wmo kan dit aanvullen door expliciete gerichtheid op participatie en de sociale zelfredzaamheid. Is de wethouder bereid om hier nog wat over op te nemen in de kadernota, of moet Beter Voor Rijswijk hier een amendement voor schrijven? Voorzitter, Beter Voor Rijswijk wil de wethouder vragen om wel een evaluatie te borgen. Laten we zeggen dat we als de consulent is aangesteld we na een jaar kijken wat er terecht is gekomen van de gestelde norm tachtig mensen te bereiken in welke vorm dan ook. Mocht blijken dat dit werkt dan hebben we als gemeenteraad een discussie of we dit willen uitbreiden. Graag een toezegging van de wethouder hierop. Beter Voor Rijswijk wil u graag wijzen op een ander spanningsveld.

Als u mensen verwijst naar een tegenprestatie, ofwel hun maatschappelijk te laten participeren, wat gebeurt er dan met de deelnemers die een volgende stap kunnen zetten, misschien zelfs wel naar werk? Hoe lang kun je mensen dan vrijwilligerswerk laten doen als er geen uitzicht is op een arbeidsmarktplaats aangezien dit niet in alle sectoren momenteel erg gunstig is? Dit zijn de opmerkingen van Beter Voor Rijswijk in de tweede termijn. De voorzitter: Gaan we over naar de tweede termijn van de wethouder. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Ik heb zowel GroenLinks als Partij van de Arbeid als D66 gehoord over de leerwerkbedrijven. Mevrouw Koopman die zegt: kan dat niet gewoon in een bolletje erbij gezet worden, dan maken we dat ook vier om vier. Ik kan dat wel doen alleen wil ik daar wel een slag om de arm, omdat in de motie van twee jaar geleden, waarin ook verwezen wordt naar onder andere bijvoorbeeld de gemeente Zwijndrecht die dat al hartstikke goed doet, kan ik dat doen als ambitie. Ik wil hem als ambitie wil ik hem opnemen, want in de participatie, of in de kadernota Werk staat die wel over de tredes 3, 4 en 5, de leerwerktrajecten. Ik wil hem als ambitie opnemen voor trede 1 en 2. De pijler basisbaan geeft er natuurlijk ook al wel een gedeeltelijke invulling aan als we dat gaan doen.

En waarom zeg ik dat? Dat is omdat de gemeente Zwijndrecht die geeft hier 4,1 miljoen aan uit in hun begroting. Ik heb die middelen niet, dus we moeten ook wel realistisch zijn met elkaar van wat kunnen we wel en wat kunnen we niet. Mevrouw Koopman (D66, ter interruptie): Ja ik kan er me heel goed vinden om hem als ambitie op te

nemen. Ik snap best dat we geen 4, … Ik hoef hem … Ik wist niet dat Zwijndrecht zoveel geld hieraan uitgaf, maar het is belangrijk dat er aandacht aan wordt besteed en waar het kan kan het. Maar ik kan me … En waarschijnlijk in de gesprekken die met de mensen kan het er sommige gevallen prima een opstapje zijn om van … Ik denk vooral uit één als je tijdelijk in crisis bent weer eruit wil komen dat dat een optie zou zijn, maar dat dat niet voor iedereen weggelegd is. Maar ik zou het wel graag als ambitie opgenomen zien. Mevrouw Van Nunen (PvdA, ter interruptie):, het moet ook geen dode letter worden om nu die participatienota met een meerderheid van fracties aangenomen te krijgen, want ik wel graag een serieuze toevoeging waar bij wijze van spreken toch wel echt aan gewerkt wordt op korte termijn. Als is het maar, een basisbaan is niet hetzelfde als, dat wil ik dan nog wel even zeggen, als de trede 1 en 2 leerwerkbedrijven. Dus laten we dat ook even van elkaar scheiden, en bij de basisbaan gaat het om vier mensen hè, dus waar hebben we het over. Maar graag geen dode letter, wel iets waaraan gewerkt wordt en Zwijndrecht noemt u nu, maar ja, daar zijn ze een jaar bezig, een aantal jaren bezig met een groeimodel.

Daar zitten al honderden mensen in leerwerkbedrijven en dat breidt zich alleen maar uit omdat leerwerkbedrijven daar zich bij willen aansluiten, omdat het … En laat me even, nou ja, ook weer een statement: het is ook kostenbesparend hè, aan de andere kant. Dat stond ook in die motie. Het is niet alleen kosten die je moet inleggen maar ook kostenbesparend op termijn. Wethouder Bentvelzen: Ik begrijp wat mevrouw Van Nunen zegt, alleen probeer ik hier wel duidelijk te maken dat het op langere termijn wellicht kostenbesparend zal werken dat geloof ik, alleen heb je wel geld nodig om te investeren aan de voorkant. Dat budget heb ik niet. Dus ik kan het opnemen als ambitie, en dat is het verste wat ik kan doen, en hetgeen wat mevrouw Van Nunen mij nu vraagt dat kan ik niet en daarom zeg ik ook: ik neem een slag om de arm zei ik al in de eerste zin die ik uitsprak, om te voorkomen dat ik met mijn keel aan de kapstok word gehangen als ik dan de ambitie niet uitvoer. Dus vandaar, dat is het hoogst haalbare wat ik wil doen en ik vind dat ook een mooie toevoeging voor de kadernota. Maar ik heb de budgetten niet en die kan ik ook niet leveren op dit moment. Ik denk ook dat we met elkaar moeten realiseren dat de eerste stap nu gezet wordt in de gemeente Rijswijk voor trede 1 en 2. Laten we die eerste stap dan ook met elkaar zetten.

Voorzitter, dan zijn er nog wat vragen gesteld in tweede termijn. Nou, GroenLinks die geeft aan echt luisteren naar de inwoners nou ja, ze krijgen een persoonlijk participatieplan, dus die is echt persoonlijk gericht, individueel gericht. Dus ik denk dat ik daarmee wel voldoe aan het echt luisteren naar de inwoner, er wordt wel goed naar gekeken. De effectenmeting daar zijn we nog naar aan het kijken door wie we dat willen laten uitvoeren dus daar heb ik nog geen antwoord op mevrouw Van der Kooij. Wij. geeft aan: we gaan 17 procent doorverwijzen naar het welzijnsveld. Nou, we komen er denk ik vanavond niet uit mijnheer Karremans. Het is niet zo dat ik van plan ben om heel die 17 procent door te verwijzen naar het welzijnsveld, dat is een optie van de sociale activering. Maar misschien dat iemand in trede 1 of 2 en voornamelijk trede 1, want dat klinkt lager maar uiteindelijk zitten de mensen die het nog zwaarder hebben vaak in trede 2 dan in trede 1, maar goed dat is nogmaals de theoretische uitleg die heeft plaatsgevonden bij de presentaties van 31 mei. Maar het zou zomaar kunnen dat iemand wel talent ontdekt en van trede 1 in trede 3 terechtkomt. En bij trede 3 dan treedt de kadernota Werk in actie en dan gaat het WSP met die persoon aan de slag en dan gaat die hele klantreis beginnen. Dus dat.

En u had nog gevraagd: hoe worden mensen dan überhaupt geplaatst hè, wie verzint dat dan in welke trede ze terechtkomen? Nou dat gebeurt op basis van een gesprek en op basis van vragenlijsten mijnheer Karremans. De leerwerkbedrijven heb ik net al wat over aangegeven. Dan heb ik nog de trechtermethodiek van Rijswijks Belang die mij daarop attendeerde. Ik ga ernaar kijken mevrouw Ten Brummelaar. Dank voor die suggestie, goede suggesties daar kunnen we altijd wat mee. Dan heeft de fractie van Beter Voor Rijswijk ook nog het één en ander aangegeven. U heeft aangegeven: moeten wij een amendement schrijven om de samenhang met de Wmo hier nog in te krijgen? Nou, dat hoeft van mijn niet. Het is mogelijk om de samenhang met de Wmo nog een keer te benoemen in de nota, want er wordt inderdaad gedeeltelijk

eenzelfde doel nagestreefd. Ook kunnen we in het uitvoeringsplan de mogelijkheden vanuit de Wmo nader onderzoeken. U heeft aangegeven de evaluatie te borgen. Nou, daar heb ik al in eerste termijn wat over aangegeven. Dat vinden wij ook belangrijk om en even effectenmeting doen we ieder jaar en we kunnen afspreken dat we iedere twee jaar een evaluatie inplannen als het gaat om kijken of het wat we doen goed is buiten de effectenmeting die natuurlijk jaarlijks plaatsvindt. U heeft me ook nog aangegeven het andere spanningsveld, als we mensen vrijwilligerswerk laten doen er is geen uitzicht op de arbeidsmarkt. Ja, juist om de mogelijkheid van doorstroming te signaleren is het belangrijk dat we regelmatig in contact zijn met onze inwoners. In het huidige beleid zoals ik in de eerste termijn aangaf is dat maar eens in de anderhalf jaar en nu wordt dat geïntensiveerd. Vervolgens moeten we gaan kijken wat het hoogst haalbare is voor een inwoner, of dat vrijwilligerswerk is of sociale activering of wel de stap door naar werk. En dan moeten we per inwoner ook gaan bekijken waar de ruimte ligt. We hebben helaas geen invloed op de arbeidsmarkt maar we kijken daar per persoon naar en het zou kunnen dat daar zelfs een leer… een scholingsbudget of iets dergelijks zou moeten staan. Maar ook daar kijken we naar vanuit de gemeente.

Voorzitter volgens mij heb ik alle vragen voor deze kadernota beantwoord in tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel wethouder Bentvelzen. Dan sluiten we de tweede termijn af. Kijk ik even het Forum rond of dit als akkoordstuk naar de raad kan. Ik zie duimpjes en ik zie knikjes. Mijnheer Karremans u wil daar nog iets over zeggen. De heer Karremans (Wij): Ik zou het graag als bespreekstuk willen hebben. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja ik ook. Voorzitter daar sluit ik me bij aan. De voorzitter: En mevrouw Van Nunen ook. Ik kon het natuurlijk proberen om het als akkoordstuk mee te nemen maar helaas, we gaan het meenemen als bespreekstuk. Sluiten we hiermee agendapunt 15 af. 16. Raadsvoorstel kadernota Werk in uitvoering (21-030) De voorzitter: Gaan we over naar het laatste raadsvoorstel: kadernota Werk in uitvoering. Wie mag ik daarover het woord geven? Mevrouw Van Nunen (PvdA): Nou, ook weer dank voor deze nota. Er staan positieve dingen in. We hebben ook nog wel een paar ja, zouden we de Partij van de Arbeid niet voor zijn denk ik, maar toch nog ook nog wel wat vragen, aanvullingen. U zet erg in op SROI, maar ik dacht dat we al tot op heden bijna bij alle sectoren SROI hadden ingevoerd.

Dus welke stap zetten we dan nog wat u zegt bij een volledige SROI? Ik dacht dat we daar al veel sectoren in, dat zie je ook in die cirkels, die waarin SRIO voorkomt, daar zitten heel veel sectoren al in. Kunt u me dat nog duidelijk maken wat de stap is die we nu gaan zetten? Wat heel erg belangrijk is en wat ik ook al in het begin zei bij wat ik in de kadernota armoede miste, is dat die ambities worden geformuleerd. Daar zijn wij wel heel erg blij mee, want die ambities die vragen dus ook om uitvoeringsactiviteiten en dat is mooi. Wel een aandachtspunt, en daar heb ik u al vaker ook vragen over gesteld. Kijk, duurzame banen zijn echt iets anders dan SROI-banen. U goochelt graag met cijfers, college laat ik het zo zeggen, goochelt graag met cijfers rondom resultaten in het aantal mensen dat aan het werk is gegaan. Maar ja, u heeft dat regelmatig van de BBR gehoord maar ook van ons: dat moet u niet allemaal op een grote hoop gooien, alle mensen die één, twee, drie of langer, hè, één, twee, drie maande of langer aan het werk zijn geraakt door SROI of door wat u nu zegt duurzame uitstroom. Dat is natuurlijk wel belangrijk, dat u nu ook echt kijkt naar: wat verstaan we onder duurzame uitstroom. Dus daar zijn wij heel blij mee, dat daar echt nu een onderscheid in wordt gemaakt. Moet u ook doen, want anders

komt u toch met twijfelachtige cijfers naar buiten. Kwetsbare groepen, en daar zou ik nog aandacht voor willen vragen, die hebben ook, met kwetsbare groepen bedoel ik eigenlijk mensen die bijvoorbeeld op een bepaalde wijze door omstandigheid niet fulltime kunnen werken, maar die hebben wel recht op goede begeleiding naar een parttime baan. En een parttime baan kan ook zijn onder schooltijden omdat je niet een ploegendienst zou kunnen werken met kinderen thuis als één ouder met één, twee of meerdere kinderen. Kunt u daar wat meer op inzetten? Wij vinden dat belangrijk en zullen daar ook eventueel als, op afhankelijk van uw antwoord in eerste termijn zullen we daar anders ook een amendement op indienen, dat juist plaatsing op die doelgroepen, ik noem nu maar even eenoudergezinnen maar het kunnen ook andere redenen zijn waarom iemand niet fulltime aan het werk kan, waarom daar meer op ingezet werd. Toen we een BUIG-tekort hadden op het BUIG-budget, hebben we daar heel veel op geïnvesteerd, want toen moest dat plan naar de raad en dat was onder een andere wethouder en dat moest goedgekeurd worden door de gemeenteraad. Daar zaten toen wel heel veel innovatieve zaken in die bijvoorbeeld ook betrekking hadden op dat deeltijdwerk. Daar zien we graag wat meer terug in deze kadernota. Matching en jobcoaching, daar zouden we ook eigenlijk wat meer aandacht voor willen vragen.

Want hoe belangrijk is het niet als je mensen die aan het werk willen maar nog niet geslaagd zijn, om die te koppelen aan mensen die al werkervaring hebben? Daar zitten veel Rotaryleden voor klaar om mensen te begeleiden. Kunt u daar wat meer gebruik van maken in de WSP-contacten met bedrijven? Want dat zou tot mooie matches kunnen leiden. Voorzitter en wij zagen natuurlijk uw bericht vorige week in het kader van regionale samenwerking. Heel erg mooi, dat was een mooi voorbeeld van in ik dacht een traject in de zorg, training in de zorg voor mensen die niet een startkwalificatie hebben maar die toch weer aan de slag kunnen. Doe dat meer en zet dat ook meer in de instrumenten die u heeft om die regionale samenwerking te zoeken met andere gemeenten om ons heen. Voorzitter, ik laat het even hierbij. Dank u wel. Mevrouw Jansen (Wij): Ja, wij zien deze nota als inderdaad een natuurlijk vervolg op de nota die we net bespraken, maar wel een duidelijk verschil als het gaat om aandacht geven aan de diverse tredes. De Adviesraad omschrijft het als een quick win maar onze fractie ziet het meer als een realistisch inzicht. Zoals mijn collega Jeffrey Karremans al net aangaf vraagt onze fractie sterk af of mensen in trede 1 en 2 niet teveel onder druk worden gezet om weer aan het werk te gaan als we van de gestelde kaders uitgaan.

Nou, niet om de hele discussie weer opnieuw op te starten maar, ik laat nog maar eens benadrukken: we willen daar niet mee zeggen dat mensen niet meer aan het werk kunnen of zullen gaan, maar het is wel zoals de Adviesraad aangeeft een lang traject. Een traject waarbij in onze ogen eerst een sterkere rol ligt in het welzijnswerk. De Adviesraad stipt ook de duurzame uitstroom aan. Werken moet lonen. Maar niet alleen financieel, ook mentale voldoening speelt een rol bij het lonen van werk. Onze fractie vindt het daarom van groot belang dat bij het geleiden naar werk het benutten van iemands talenten voorop zou moeten staan. Is dit ook de prioriteit van onze wethouder en onze maatschappelijke partners? Immers, iemand die plezier in zijn werk heeft, die is gemotiveerd om aan het werk te blijven. Ziet de wethouder dit ook zo en ziet zij hier ook het belang van in? Het behalen van een startkwalificatie wordt ook nadrukkelijk benoemd in deze nota. Het is een wettelijk kader waar sommigen veel moeite mee hebben om deze te behalen, zeker als dit in de schoolbanken moet gebeuren. De een leert nu eenmaal beter met zijn handen dan met zijn hoofd. Onze fractie vraagt zich dan ook af hoe er met deze diversiteit omgegaan wordt.

Is het mogelijk om al werkend deze kwalificatie te behalen, of kan deze wijze toegepast worden om deze groep alsnog tot een startkwalificatie te laten komen? Met deze kanttekeningen van de fractie is, met deze kanttekeningen van onze kant kan verder, kunnen wij akkoord gaan met deze nota. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, dank u wel voorzitter en ook wethouder dank voor deze positieve nota. Het laat mooie resultaten zien, vooral dat er meer werkgelegenheid is gecreëerd dan

het doel en ik vind het ook heel sterk dat deze ambities worden vastgehouden maar dat er toch wordt gekeken en verder wordt geïnnoveerd. Wel een paar korte vragen. Allereerst lezen we dat WSP inwoners begeleidt naar werk met zeshonderd trajecten op de doelgroep. Dan vragen we ons af wat precies deze doelgroep is. Ook staat er dat iedereen die kan werken wordt bediend door het WSP, hoe zit het met de mensen die wel kunnen werken maar niet willen? Zit hierin een link naar het nietwillerstraject? Dan de vraag of het WSP scherp genoeg is op bepaalde branches die nu zitten te schreeuwen om personeel zoals de horeca. Dat is natuurlijk een kans en hoe gaan we zorgen dat we deze kansen aangrijpen en ook concreet gaan maken? Tijdens de werkgroep is er gesproken over het terugvallen van geplaatste inwoners naar de bijstand. In het kader daarvan wordt ook, er wordt mooi genoemd in de nota, wordt gekeken naar duurzaamheid van gerealiseerde plaatsingen. Maar hebben we nu ook inzicht in hoe groot het probleem van terugvallen is? En wanneer plaatsingen inderdaad niet duurzaam genoeg blijken te zijn, hebben we dan ook al concrete acties wat wij kunnen doen om er toch duurzaam van te maken? Tot slot: ook besproken in de werkgroep is de angst van inwoners om hun bijstand of hun uitkeringen kwijt te raken wanneer, of deels terug te moeten betalen.

In de werkgroep werd gesproken over inwoners toestaan meer bij te laten verdienen in de uitkering. Er werd toen aangegeven dat dit een politiek punt is. Maar wij vragen ons af of hier al door, al naar gekeken is door de wethouder en of dit überhaupt iets is waar wij over kunnen gaan of dat dit meer een landelijke aangelegenheid is. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Complimenten aan de wethouder voor de heldere nota integrale benadering tussen werk, economie en onderwijs. Wat CDA betreft staat niemand aan de zijlijn. Inwoners die kunnen werken moeten werken, iedereen doet mee als het CDA ligt. Inwoners die niet willen werken willen we stevig aanpakken door de uitkering te korten. Wij vinden het belangrijk er met de kadernota Werk ervoor te zorgen dat er geen enkele inwoner langs de zijlijn komt staan, maar dat er hier ook geen ruimte voor is. We hebben hier ook een paar vragen over. Wat verstaan we onder een harde aanpak? Welke kaders hanteren we voor deze groep mensen en is er voldoende aandacht en capaciteit voor, hiervoor binnen de gemeente Rijswijk? Daarnaast zien we graag speciale aandacht voor statushouders en hun bemiddelen naar werk. Graag zien we dat ze bemiddeld worden naar werk op niveau en zouden we graag zien dat hun niveau ook snel vertaald wordt.

Dit is een aandachtspunt, want veel statushouders werken zeer onder hun niveau en hier lezen we eigenlijk verder niets over in de kadernota. De heer Ezinga (VVD): Ook wij hebben natuurlijk met veel plezier en belangstelling deze nota gelezen. Dank wethouder hiervoor. Wij hebben niet zo heel veel opmerkingen in ruil voor, buiten de vragen die al eens gesteld zijn. Wij onderschrijven eigenlijk ook de vraag mevrouw Schröter net stelde over de harde aanpak, wat is dat dan precies die harde aanpak voor de niet-willers? Dus graag een toelichting daarop. Verder ben ik ook content met het feit dat er een risicoparagraaf in het geheel is opgenomen, dat zal mevrouw Bentvelzen niet vreemd klinken, en ben ik ook benieuwd naar de beantwoording rondom de SROI’s van mevrouw Van Nunen. De voorzitter: Gaan we over naar GroenLinks en dan kan ik u gelijk voorstellen aan Lara Oude Alink, zij is de nieuwe fractiemedewerker of fractie-assistent van GroenLinks. Ga uw gang mevrouw Oude Alink. U moet denk ik nog even uw microfoon aanzetten. Mevrouw Oude Alink (GL): Nou, GroenLinks is het met de wethouder eens dat werk of een dagbesteding positief is voor het welzijn en de zelfstandigheid van elke inwoner, en dat de gemeente ondersteuning hoort te bieden als dit niet lukt.

Het is goed dat er in deze nota ook benoemd wordt dat het iedereen kan overkomen dat zij zonder werk komen te zitten en ook buiten hun schuld. Verder staan er, zoals de Adviesraad ook opmerkte, veel instrumenten vermeld, maar weinig cijfers of

indicatoren die iets kunnen zeggen over het nut en het succes van deze instrumenten. Wat ons ook opvalt is dat er in dit stuk veel nadruk wordt gelegd op het ondersteunen van ondernemers en minder op de werkzoekenden, terwijl het volgens ons daar wel meer over zou moeten gaan. Het is natuurlijk goed als er in Rijswijk veel werkgelegenheid is, maar daaruit volgt niet automatisch dat er dan minder werkzoekenden zullen zijn. In de nota staat als de eerste ambitie, ambitie nummer één van de afgelopen jaren het versterken van bedrijvigheid in Rijswijk en voor de komende tijd inzetten op een goede integrale dienstverlening vanuit de gemeente die aansluit op de behoefte van werkgevers. Maar volgens ons is vooral kijken naar de vraag vanuit de arbeidsmarkt die best wel snel verandert niet echt een duurzame oplossing. Het is belangrijker dat er wordt gekeken naar de wensen en de talenten van de inwoners. We hebben ook nog enkele korte vragen over regionale samenwerking. Er staat dat het bij elkaar brengen van vraag en aanbod in de regio een ambitie is voor 2021 en wij vragen ons af: was het dat voorheen niet? Wij denken dat de gemeente zeker zou moeten bijhouden naar welke gemeente en naar welke sector elke inwoner zo uit is gestroomd. Wij vragen ons af of dit gebeurt en als dit zo is, of wij als raad inzicht kunnen krijgen in deze cijfers.

Een vraag over de innovatieve dienstverlening. Er staan enkele onderdelen van de dienstverlening genoemd die zijn verbeterd en er staat wat zij inhouden, zoals de tools en hoe zij werken. Maar de meetbaarheid ontbreekt daarin. Hoe kan de gemeente aantonen dat de dienstverlening aan werkzoekenden daadwerkelijk gaat verbeteren? En zoals de PvdA al opmerkte: hoe gaat de gemeente duurzame uitstroom meten? Over HalloWerk hadden we het ook al een beetje gehad, en wij vroegen ons af of er bij het maken van deze tool is nagedacht over de toegankelijkheid, want ik vond niet het taalgebruik altijd even duidelijk. En ook het gebruikersgemak, dat kon ik nog niet bekijken, maar ik kan me voorstellen dat het nuttig is als de gemeente daar goed naar kijkt. En hoe kan de gemeente er ook voor zorgen dat deze website ook actief wordt gebruikt door de werkgevers aan de andere kant? Nou, in Bereken uw recht, dat is ook een tool, daar wordt genoemd dat het wordt gebruikt om te laten zien aan de inwoner dat werken altijd loont, maar volgens mij heeft de wethouder al aangegeven dat dat niet hoeft te zijn, dat hoeft niet. Zeker met tijdelijke en flexibele contracten, maar zo staat het niet in de tekst. Het staat, er staat dat het altijd loont en ik vroeg me af of dat er dan zo in hoort te staan. Ik heb ook nog een opmerking over de jeugdwerkloosheid.

Ik kan me voorstellen dat deze waarschijnlijk wel iets verder toe zal nemen vanwege de coronacrisis maar bijvoorbeeld ook vanwege lastige aansluiting naar de arbeidsmarkt. Ik denk dat dat een aanzienlijk probleem is voor nu en voor de toekomst. Is de wethouder van plan in te zetten op deze groep door passende ondersteuning te bieden? En in de wetgeving moeten werkzoekenden tussen de 21 en 27 jaar eerst nog vier weken de wachttijd door voordat ze een uitkering krijgen en vaak weten zij dit niet en wachten daardoor te lang. Is de gemeente de komende tijd bereid om flexibel te zijn bij bijstandsaanvragen door jongeren? De voorzitter: Dank u wel mevrouw Oude Alink, en gefeliciteerd met uw eerste inbreng bij de gemeenteraad. Gaan we over naar D66, mevrouw Koopman. Mevrouw Koopman (D66): Nou, een duidelijke nota. Veel is er al gezegd. D66 Rijswijk wil dat zoveel mogelijk mensen werken en meedoen en daarom willen wij dat de overheid mensen maximaal ruimte en kansen biedt. Dat wij het beste, zodat zij het beste uit zichzelf kunnen halen. Werk is voor velen niet alleen een salaris, maar ook een plek waar je je ontwikkelt en sociale contacten opdoet. Aan het werk zijn en blijven op een duurzame manier moet daarop vooropstaan en dat zien we heel duidelijk terug in deze kadernota. Toch nog een paar, nog twee vragen.

Mensen met een medische urenbeperking kunnen bijvoorbeeld vanwege hun handicap maximaal in deeltijd werken. Vaak blijven zij dan onder de bijstandsnorm en heeft het eigenlijk, werken loont dan vaak niet. En hier, en in andere gevallen, dat is ook al eerder genoemd, ga je naar een tijdelijke baan, val je weer terug, en daar raken mensen bang van omdat dat ervoor zorgt dat de bijstand ook fluctueert en ze vaak dingen

moeten terugbetalen. Sommige mensen kunnen daar niet goed mee omgaan. Wij zijn dan ook wel een voorstander van dat deeltijd in alle gevallen loont en dat mensen dus ook iets kunnen overhouden van dat extra werk. Maar hoeveel is dat eigenlijk in de gemeente Rijswijk? U gaat een tool voor inzetten en, maar, een tool is slechts een rekenmethode. Dus ik zou wel willen weten of het daadwerkelijk inderdaad in alle gevallen loont om te werken. En daarnaast ja, ik heb hem in, bij de armoedebeleid ook al genoemd: het financiële kader is wel vrij mager hier. U geeft alleen het totale participatiebudget en geen verdere onderverdeling op hoofdlijnen van het beleid. Verwijzen naar de begroting is ook hier niet voldoende vind ik. Kunt u bij de behandeling in de raad minimaal in de financiële paragraaf de onderverdeling maken in de hoofdcomponenten inwoners aan het werken, sluitende PrO-VSO-aanpak, innoveren in dienstverlening, SROI overal toepassen, want welk budget praten we daar dan over? En lokale en regionale crisisaanpak COVID-19. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, op het verhaal had ik een aantal vragen al eerder gesteld. Nu bekend voorkomt, doe ik nog een poging. Voorzitter, uitkeringsgerechtigden moeten soms verschillende trajecten volgen maar doen daarbij wel veelal steeds dezelfde cursus. Ook bij intakes en controlegesprekken moeten zij steeds opnieuw hun verhaal doen.

Kan de wethouder toezeggen dat de dossiers van deze mensen integraal worden opgepakt en mensen niet oeverloos hun verhaal opnieuw hoeven te doen. Ook over HalloWerk is al een aantal dingen gezegd. Beter Voor Rijswijk wil nog wel graag weten: hoeveel potentiële werknemers zitten er nu in dit systeem? Mocht men niet iedereen, nog niet iedereen in het systeem zitten, wanneer is dit dan afgerond? En wordt er een effectenmeting bijgehouden zodat we kunnen zien of deze tool daadwerkelijk werkt voor Rijswijk en mensen ook aan een baan helpt? U verwijst in deze kadernota ook naar de kadernota Jeugd en onderwijs. Enige tijd geleden heeft u deze kadernota van de agenda gehaald. Wanneer komen we weer over deze nota te spreken binnen de raad? U verwijst tevens naar de nota Jeugdwerkeloosheid vastgesteld in 2016. Wordt deze nota nog een keer geëvalueerd? Ook heeft u het over lokale crisisaanpak. Gaan we hierover nog debatteren in de raad en komt u er nog op terug? Voorzitter, onlangs werden we verblijd in de krant met een artikel over regionale samenwerking social return extra banen in de zorg. Goed dat dit er is.

Gaan we dit soort initiatieven meer doen? En kan dit ook worden uitgebreid over andere domeinen dan enkel de zorgsector in het sociale domein? Kunnen de kadernota’s die we vanavond gedurende de avond hebben besproken geactualiseerd worden met bijvoorbeeld nieuwe wet- en regelgeving en voortschrijdend inzicht? Dit was het voor Beter Voor Rijswijk voor de eerste termijn. Mevrouw Kames (RB): Rijswijks Belang vindt het een duidelijke nota en wij sluiten ons nog aan bij de vragen van het CDA en de laatste vraag van D66 betreft dat werken loont ook bij deeltijd. Dat waren onze vragen. Mevrouw De Man (OR): Onafhankelijk Rijswijk is wederom blij met deze heldere nota en ook wij onderschrijven het belang van een harde aanpak voor de niet-willers en zijn dus er benieuwd naar die aanpak. Verder heb ik her en der wat opmerkingen gehoord over dat werken moet lonen en niet alleen financieel. Nou daar ben ik het natuurlijk helemaal mee eens, maar volgens mij staat dat ook netjes genoteerd in de nota, tenminste dat heb ik er wel uitgehaald. Correct me if I’m wrong. Aanvullend daarop wil ik aangeven dat mensen in hun kracht zetten ook voor ons heel erg belangrijk is, maar in sommige gevallen gaat het simpelweg niet omdat er geen functies zijn in hun kracht of omdat er geen vraag is naar hun kracht.

Deze mensen moeten dan gewoon aan de slag met een springplank en ja, laten we eerlijk zijn, je gaat natuurlijk makkelijker van werk naar werk dan van geen werk naar werk, en het hele proces dat je een andere baan hebt waar je misschien mee bekend mee bent is een leerproces en dus loont werk ook weer wel. Als laatste punt de vraag van mevrouw Van

Amerongen om eventueel vanuit dergelijke trajecten horecapersoneel te genereren, dat vinden we een hartstikke goed idee, we zijn erg benieuwd naar de wethouder daarop te zeggen heeft. De voorzitter: Gaan we over naar de eerste termijn van de wethouder. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Ik start gelijk bij mevrouw Van Nunen want die heeft aangegeven: de SROI, welke stappen zetten we nu extra want dat deden we toch al? En dat klopt mevrouw Van Nunen, we hebben nieuwe beleidsregels SROI 2.0 ontwikkeld. Die worden momenteel geïmplementeerd. Er is meer aandacht voor de monitoring, er is ook meer aandacht voor handhaving, dus dat daadwerkelijk de handhaving op de inzet van SROI. Daarnaast wordt 5 procent indien de SROI niet behaald wordt ten behoeve van de doelgroep ingezet. Dus daar hebben we een soort van ding voor gecreëerd dat het wel ten goede komt van de doelgroep als daar budget overblijft. De matching en jobcoaching waar u aan refereerde dat loopt ook via het lokaal sociaal akkoord. U geeft aan: maak meer gebruik van de Rotaryleden in combinatie met het WSP. Nou daar wil ik naar kijken want ik denk dat dat een mooie toevoeging is die u heeft aangegeven deze avond. Ik ondersteun ook van harte dat u heeft aangegeven dat praktijkleren waar ik onlangs een persberichtje van heb laten plaatsen rondom de startkwalificaties.

Ik ben heel blij dat we dat regionaal hebben kunnen realiseren. Het zijn er maar acht, we kunnen zeggen maar acht of het zijn er al acht. Ik ben in ieder geval groot voorstander van dat we dit gaan doorzetten en dat we kunnen gaan kijken bij de andere sectoren hoe we dit nog breder kunnen uitrollen. Dan ga ik over naar de fractie van Wij. Die heeft aangegeven de Adviesraad die zit op de duurzame uitstroom. Dat is zeker belangrijk. Tegelijkertijd kunnen wij als gemeente hebben wij niet per se de hand in arbeidscontracten. We zijn daar wel van, we zijn wel van mening dat we heel erg sturen op die duurzame uitstroom, dus dat we kijken naar minimaal een halfjaarcontract of een jaarcontract, dat de mensen daadwerkelijk wel iets hebben om aan de slag te kunnen. Tegelijkertijd, het beste ding om te gaan werken is als je een cv hebt waarin je gewerkt hebt, dus dat helpt altijd wel een stukje mee. En u geeft aan: het benutten van talent dat dat voorop moet staan. Daar ben ik het met u eens en daarin hebben we ook de tool HalloWerk ontwikkeld, ook regionaal. Maar daarin staat dat talent eigenlijk voorop. Er wordt een profiel gemaakt op basis van kwalificaties van die persoon en competenties, en niet per se op afgerond opleidingsniveau. Zowel werknemers als werkgevers zitten in die tool.

Dus daarin denk ik dat we goed sturen niet alleen op mensen met een diploma maar ook mensen met talent, en dat we daar aandacht voor hebben. Er is door Beter Voor Rijswijk en door een andere fractie gevraagd: hoeveel mensen zitten er nu in HalloWerk vanuit het WSP? We hebben zeshonderd klanten die daarvoor in aanmerking komen. We hebben nu vierhonderd klanten een profiel op HalloWerk, en dit jaar nog worden de resterende tweehonderd klanten ook in HalloWerk in, nou ja, daar ingezet. De effecten daarvan worden gemeten en de lokale managementinformatie is daarbij in volle ontwikkeling. Dus daar wordt wel een effectenmeting gedaan. Gemeentebelangen Rijswijk heeft gevraagd: hoe zit dat met die wel mensen die wel kunnen werken maar niet willen werken? De link, daar ligt dus de link met het nietwillerstraject mevrouw Van Amerongen. Daar komt nog een heel uitvoeringsplan op. U heeft ook gezegd: wat doen we nou als een plaatsing niet duurzaam is? Dat is iets wat helaas speelt op die arbeidsmarkt, dat zei ik net ook al: we kunnen werknemers niet dwingen om langere contracten aan te bieden. Maar vanuit werk kom je wel het snelste weer aan werk en we proberen wel te sturen op in ieder geval halfjaar of jaarlijkse contracten. Tegelijkertijd wordt die harde aanpak ook nog verder ontwikkeld in de uitvoeringsnota van het Lokaal Sociaal Akkoord 2.0 mevrouw Van Amerongen.

Mevrouw Schröter die heeft gevraagd om speciale aandacht voor de statushouders. Mevrouw Schröter wij hebben een consulent statushouders op het WSP zitten die zich helemaal en expliciet bezighoudt met de doelgroep. Daar wordt rekening gehouden met de achtergrond van de statushouders, maar uiteraard zijn we ook genoodzaakt om rekening te houden met de arbeidsmarkt hè, past de arbeidsmarkt van Nederland ten opzichte van het land en de opleiding van de

statushouder van herkomst, past dat allemaal bij mekaar. Maar daar wordt goed naar gekeken en daar zit een consulent op die dat stuurt. U heeft nog aangegeven nou de cijfers HalloWerk, daar heb ik wat aandacht aan besteed. Mevrouw Koopman die heeft nog gerefereerd aan mensen met een medische beperking of urenbeperking, of mensen die tijdelijk terugvallen en is het dan nog steeds wel sprake van werken loont. Er is mij in ieder geval toegezegd vanuit de afdeling dat we dat zeker mee willen nemen in het uitvoeringsplan en dat we op dat thema ook wel een pilot willen draaien om te kijken hoe we dat nou het beste kunnen vormgeven vanuit onze gemeente voor mensen die wel kunnen werken maar niet een bepaald aantal uren. Dan willen we gaan kijken dat we wel zorgen dat het werk daadwerkelijk loont. Voorzitter, ik kijk nog even naar de fractie van Wij. heeft ook nog gerefereerd aan de startkwalificatie. Is er een mogelijkheid om mensen werkend een startkwalificatie te laten halen? Ik hoop dat ik die vraag goed heb opgeschreven want ik kan het zelf bijna niet lezen.

Maar dat is wel iets wat we natuurlijk proberen ook via die regionale samenwerking wat we onlangs hebben gedaan, samenwerking met Tzorg waardoor we acht mensen aan de slag hebben gekregen zonder starkwalificatie maar lekker door te werken en door te doen gewoon aan de slag zijn gegaan en daar nu gewoon een hartstikke leuke baan hebben gekregen. Dan is er door GroenLinks nog gevraagd, u zegt er ligt veel nadruk op ondernemers in plaats van de werkzoekenden. Ja, ergens begrijp ik dat wel maar zonder economie en zonder arbeidsplekken kan je überhaupt niks betekenen voor werknemers. Dus vandaar dat ook onze economie belangrijk is en dat er ook een link is gelegd met de economische strategie van de gemeente Rijswijk. U geeft aan of wij toetsen naar welke gemeente en/of sector stromen klanten uit. Dat wordt natuurlijk wel bijgehouden bij het WSP maar ik weet niet in hoeverre dat vanuit de AVG of iets dergelijks ik dat verderst door kan delen, maar er wordt wel bijgehouden waar iemand naartoe uitstroomt, dat staat in de systemen. U heeft aangegeven, is de tool van HalloWerk wel gebruiksvriendelijk? Tot nu toe krijg ik geen klachten van werknemers of werkgevers die hem in gebruik nemen. Ook werkgever gebruiken hem namelijk, er zitten er al behoorlijk wat in regio-gebonden gezien. Dus daar hoor ik niks van terug.

U heeft nog aangegeven of er is een vraag gesteld over de horeca, volgens mijn was dat Gemeentebelangen. Dat daar jeugdwerk, of ten minste, dat daar ook een gat in de markt is gezien corona. We zijn ook een pilot gestart met een soort van jobvlog voor de horeca. Daar wordt in ieder geval een start mee gemaakt dat mensen zich kunnen presenteren door middel van een filmpje. Daar kunnen horecamensen die staan natuurlijk te springen om extra mensen in de bediening of in de keuken, dus dat pakken we op die manier op en tegelijkertijd is het ook een onderdeel, jeugdwerkloosheid in zijn geheel is een onderdeel van onze aanpak met de crisismiddelen die we regionaal hebben voor de corona, in corona-aanpak. Dat staat ook omschreven in de kadernota Werk en daar is jeugd een onderdeel van. Beter Voor Rijswijk heeft daar ook aan gevraagd van joh, u heeft het over de lokale crisisaanpak, komen we daar nog over te spreken? Ja, deze kadernota geeft de kaders voor de crisisaanpak maar de inhoudelijke vertaling daarvan die komt terug in het Lokaal Sociaal Akkoord 2.0, de uitvoeringsnota van deze kadernota. De doelgroepen waar dit betrekking op heeft wordt, benoem het nog maar even voor de zekerheid, staat in hoofdstuk 2 maar het zijn zelfstandige ondernemers met ontslag bedreigde kwetsbare jongeren en flexwerkers.

Die hebben we vanuit de regio geoormerkt als dat we daar extra op gaan inzetten en voor Rijswijk is dat om en nabij de vier ton die we aan extra middelen krijgen. Uit mijn hoofd gezegd, dus hang me daar niet aan op alsjeblieft. U geeft aan, Beter Voor Rijswijk vraagt nog wanneer komt de kadernota Jeugd en onderwijs terug naar de raad want die zelf van de agenda afgetrokken, dat klopt. Die komt het derde of vierde kwartaal 2021 naar de raad terug. U verwijst, of ik verwijs naar die jeugdwerkloosheid wanneer die is, die is vastgesteld in 2016. Wanneer wordt die geëvalueerd? Die is geëvalueerd in de kadernota Werk onder ambitie 4. HalloWerk heb ik beantwoord van Beter Voor Rijswijk, en Beter Voor Rijswijk heeft nog gevraagd: laat die mensen nou niet in verschillende trajecten continu dezelfde gespreken voeren bij iedere cursus of iedere intake opnieuw hun verhaal doen. Ik wil de toezegging doen dat we de casuïstiek zo integraal mogelijk proberen aan te vliegen en dat we zo min mogelijk de

mensen als een soort van papegaai hun verhaal elke keer oeverloos overnieuw moeten vertellen, want daar worden mensen natuurlijk niet gemotiveerd van, daar worden ze alleen maar gedemotiveerd van. Dan krijgen we situaties waarin er wordt gesuggereerd dat we niet luisteren. Als laatste vraag vanuit Beter Voor Rijswijk is er ook nog gevraagd: SROI, andere sectoren. Volgens mij heb ik dat aangegeven. Praktijkleren wordt toegepast en we kijken ook naar andere sectoren, niet alleen het sociaal domein. Voorzitter, volgens mij heb ik het allemaal in de eerste termijn behandeld. Mocht het niet zo zijn, het spijt me, dan lukt dat in tweede termijn. De voorzitter: In ieder geval een hele poging gedaan. Zijn een heleboel vragen en antwoorden, dank u wel wethouder Bentvelzen. Gaan we over naar de tweede termijn. Verzoek ik u weer uw handje op te steken als u daar behoefte aan heeft. Mevrouw Van Nunen. Tweede termijn Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja voorzitter en wethouder vooral, bedankt voor de eerste termijnbeantwoording van deze derde kadernota. Voor u een hele lange zit. Zit in de zin van, ja we zitten er allemaal maar ik bedoel in de actieve vorm. Maar meestal zie ik ook nu dezelfde woordvoerders dus het is een beide kanten een pittige avond. Dank voor de beantwoording van de SROI. Maar ja, alleen handhaving, dan denk ik: past dat in de kadernota Werk als ambitie? Ja oké.

Maar het gaat vooral om de handhaving van dat ieder bedrijf ook levert hè, bij SROI als ze een overheidsopdracht krijgen. Oké, ik dacht dat er misschien nog wel wat meer achter, maar oké dat is wel belangrijk want dat brengt mensen wel weer in de benen, aan het werk die anders niet aan de slag zouden kunnen. Die vraag van GroenLinks vond ik wel interessant over jongeren in de bijstand, want het leek dat uit een bericht wat ik op de website las van de week of vorige week, dat juist met name er meer jongeren in de bijstand door corona zijn gekomen. Dat heeft vast te maken met de tijdelijke contracten die jongeren ook hebben in diverse sectoren. In hoeverre bent u daar alert op wethouder, op instroom van jongeren in de bijstand. En juist in deze tijd hè, want het lijkt een aparte doelgroep te zijn die bovengemiddeld nu in de bijstand komt, en vast vanwege die onduidelijke contracten. Ik ben het met mevrouw Koopman eens dat de pijlers ook budgettair moeten worden toegevoegd, want dat lijkt me eigenlijk ook wel transparant dat we weten welk budget naar welke pijler gaat. Dus kunt u dat toezeggen? En dat werken in de bijstand, op verschillende punten kun je dat uitleggen hè, met bijvoorbeeld parttime werk en dan een stukje bijstand nog als aanvulling.

Ik vind dat een heel interessant concept om mensen langzamerhand en ook binnen de mogelijkheden die ze bijvoorbeeld privé hebben maar ook op andere wijze, om die langzamerhand toch weer uit die bijstand te kunnen begeleiden. Dus ik vind die suggestie ook wel heel interessant naast die eigen suggestie die ik had gedaan, om ook goed te kijken naar deeltijdwerk onder, in verschillende varianten. Dat, deeltijdwerk is niet altijd gewoon twintig uur werken, maar ook binnen bepaalde tijdsvakken hè. Dat zou ik nog wel graag van u willen horen, of u daar meer op wil inzetten in het kader ook van innovatie. En misschien heb ik gemist hoor maar hebt u de vraag van mevrouw Amerongen beantwoord over werken naast een bijstandsuitkering? Dat heb ik niet gehoord. In Amsterdam gaan ze het doen. Ik ben er erg voor als we dat in Rijswijk ook met een pilot zouden proberen, want daardoor hoopt in ieder geval de gemeente Amsterdam, en dat blijkt ook uit andere pilots al, dat mensen daardoor ook weer eerder geheel uit de uitkering zijn. Ik ben heel benieuwd naar uw antwoord daarop. Mevrouw Oude Alink (GL): Ja ik begrijp ook inderdaad wel dat zonder economie dat er geen werkgelegenheid is, het was vooral een beetje het punt dat het helemaal bovenaan de ambitie stond en dat viel mij op. Wat mij betreft zou die volgorde misschien wat anders moeten zijn.

En ik had nog de vragen over de jeugdwerkloosheid inderdaad zoals de PvdA net zei. Inderdaad is de gemeente daar alert op dat dat waarschijnlijk de komende tijd best wel wat toe zou kunnen nemen, en ziet de

wethouder ook in dat het heel belangrijk is om juist jonge werkzoekenden goed te ondersteunen, omdat dat echt het moment is om ervoor te zorgen dat ze nog een goede start kunnen maken op de arbeidsmarkt want dat kan heel erg veel schelen op de lange termijn. Ook had ik nog de vraag of de gemeente flexibel wil zijn bij bijstandsaanvragen voor jongeren in de komende tijd. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, Beter Voor Rijswijk heeft niks te melden in de tweede termijn en hoopt dat deze nota zonder, als hamerstuk door kan in de raad. Mevrouw De Man (OR): Nog een heel kort vraagje: ik hoorde de wethouder over jobvloggen voor horeca, werkzoekenden binnen de horeca. Is daar ook iets over bekendgemaakt? Want mij komt het niet bekend voor en zoals u weet kom ik natuurlijk een beetje uit de horecafamilies. Maar ik heb dat eigenlijk nog nooit gezien en ik denk dat er een heleboel ondernemers ook in Rijswijk onwijs gebaat zullen zijn bij dit, bij zo’n vlog. Dus ik ben eigenlijk wel heel erg benieuwd of we daar nog iets mee kunnen doen. De voorzitter: Dank u wel mevrouw De Man. Gaan we over naar de beantwoording in tweede termijn. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: En om maar gelijk met de deur in huis te vallen: ja mevrouw De Man, dat is volgens mij gisteren hebben we daar een gesprek over gehad met iemand die dat nou, bedacht heeft.

Dus het is vanuit mij enthousiasme dat ik dat zo snel vertel, maar dat moet nog een uitrolling krijgen in de stad en dan zullen de ondernemers daar vast en zeker ook heel erg blij van worden. Dus dat komt nog, dus dat is logisch dat u daar nog niks van gezien heeft want dat wordt nog verder uitgewerkt. Maar dat we het gaan doen dat is een ding wat zeker is. Er is mij gevraagd door andere Partij van de Arbeid maar ook door GroenLinks in de eerste termijn al de vier weken voor kwetsbare jongeren. Die hoeven geen wachttijd van vier weken aan te houden in de gemeente Rijswijk. De financiële paragraaf, want dat was ik vergeten in de eerste termijn. Gewoon de belangrijkste vraag denk ik die nog gesteld is. Maar die kan ik toezeggen net zoals ik die heb toegezegd bij de andere nota dus die zal ik toevoegen voor de raadsbehandeling volgende week. Het bijverdienen naast de bijstandsuitkering. Ja, we … Ik dacht dat al toegezegd te hebben, mee te willen nemen in het uitvoeringsplan, om daar een pilot mee te gaan starten. Dus ik hoop dat dat voldoende is voor mevrouw Van Nunen. We nemen het mee in het uitvoeringsplan en we gaan dat testen. Ik vind het wel een innovatief idee, dus laten we dat in Rijswijk doen. De SROI dat was inderdaad wat ik met handhaving bedoelde mevrouw Van Nunen zoals u dat zelf omschreef.