Niet vastgesteld verslag Forum Samenleving 8 juni 2021.docx

Ik geef even mijn koptelefoontje aan Arno, die kan dan even zijn vraag nog even stellen. Al met uw goedvinden. De voorzitter: Dat vind ik uiteraard prima. U zit bij elkaar begrijp ik. Mijnheer Van den Berg, gaat uw gang.

De heer Van den Berg (BVR): Ik ben er in één keer uitgeknald en ik zit er niet meer in maar gelukkig zitten we in dezelfde ruimte. Ik zal even mijn stukje afmaken. Volgt hier in de opvatting van het college. Wel willen we onder de aandacht brengen dat Beter Voor Rijswijk een goed openbaar onderwijs met voldoende plek voor onze eigen Rijswijkse kinderen een warm hart toedraagt en vraagt daar nogmaals aandacht voor. Openbaar onderwijs bevordert tevens de samenhang in de Nederlandse en met name bij ons in Rijswijk in de gemeente, ongeacht de culturele achtergrond van het kind. En dat was de inbreng van Beter Voor Rijswijk in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Berg. Fijn dat u de eerste termijn gewoon heeft kunnen doen. Gaan we nu wel over naar de eerste termijn-beantwoording. Wethouder Besteman. Wethouder Besteman: Ik had zelf ook even verbindingsproblemen dus ik heb helaas de inbreng van mevrouw Kames niet gehoord. Ik hoor een hele harde piep nu. Maar ik geloof dat ik daar nu … De voorzitter: Ook de verbinding van wethouder Besteman valt even weg. Zonder wethouder is het dan wel erg lastig want ik kan niet overslaan naar de volgende wethouder. Ja, misschien is het wel een test hoe ik dat als voorzitter oplos, dat kan natuurlijk ook. Ik kan even de tijd volpraten. Dat doen ze op tv ook als er iets misgaat heb ik gezien bij het Songfestival.

Ik zie mevrouw Besteman gelukkig wel lachen in het scherm maar verder zie ik niks. Ik geef haar heel even gelegenheid om te kijken of het goedkomt. En anders ga ik toch over naar het volgende raadsvoorstel. Ja, het is wel heel vervelend maar gelukkig hebben we het heuglijke nieuws volgens mij dat we na de zomer hier vanaf zijn en dat we elkaar gewoon weer live in de ogen kunnen kijken. En ik zie wethouder Besteman ook weer bewegen en knikken. Het beste kunt u uw camera even uitzetten wethouder Besteman, dan schijnt het wat beter te gaan hoor ik hier van de techniek. Wethouder Besteman: Dan doe ik het met mijn camera uit als dat beter gaat. Dank voorzitter ook aan de raadsleden voor hun inbreng in de eerste termijn. Fijn om te horen dat het raadsvoorstel zo helder is. Ik heb toch een aantal vragen gehoord die ik ook ga beantwoorden. Ik heb helaas zoals ik net probeerde te zeggen mevrouw Kames niet gehoord in de eerste termijn omdat dat het moment was waarop ik weer als eerste mijn verbinding verloor. Dus ik hoop dat als mevrouw Kames een concrete vraag heeft gesteld ik die in de tweede termijn nog even van haar zou mogen horen. De fractie van Wij. Rijswijk mevrouw Jansen heeft wel de conclusie voorgelegd, en als ik haar goed begrepen heeft stelt zij dat we dit verzoek afwijzen omdat de prognoses te weinig leerlingen uitwijst en die conclusie klopt inderdaad.

We toetsen als gemeente en u als gemeenteraad in het bijzonder of het aannemelijk is dat een nieuw te stichten school binnen vijf jaar van de datum van bekostiging en daarna vijftien jaar na die vijf jaar zal worden bezocht door tenminste voldoende leerlingen dat overeenkomt met de voor Rijswijk geldende stichtingsnorm, dat zijn 305 leerlingen. Dus die toets hebben wij gedaan en in dit geval blijkt, zoals velen van u ook al vaststellen dat die norm niet wordt gehaald. Dus zijn er dan ook consequenties voor de andere onderwijsplekken is dan ook de vraag van mevrouw Jansen als ik haar goed heb begrepen. Nou, u weet ook, wij werken er hard aan hè, wij bouwen scholen in RijswijkBuiten en proberen zo op die manier in ieder geval voor de scholen die er zijn ook voldoende onderwijsplekken aan te bieden. Want daar ligt ook onze wettelijke taak en die nemen we uiterst serieus. De fractie van de VVD heeft de vergelijking gemaakt met de situatie van een aanvraag van een islamitische school in het Westland, en vraagt of daar een parallel loopt met dit verhaal. Nou, dat is er niet. Want in Westland was de situatie als volgt: daar was het, voldeed de prognose wel en hier in Rijswijk is dat dus duidelijk niet. Dan wijzen we ook gewoon af op inhoudelijke gronden wat dat betreft. De fractie van Gemeentebelangen Rijswijk staat positief ten opzichte van het voorstel heb ik begrepen.

GroenLinks neemt de stelling in, ja, dat ze eigenlijk het voorstel of op aparte scholen een achterhaald idee vi… Nou, dat is inderdaad een politiek standpunt. Maar op dit punt voeren we

natuurlijk gewoon de wet uit zoals die op dit moment geldt. U heeft nog aangegeven, mevrouw Kistemaker dat u het voorstel verder goed te volgen vindt en of wij in contact zijn geweest met de gemeente Delft. Inderdaad heeft de minister daar een voorstel, een aanvraag goedgekeurd voor een islamitische school die op 1 augustus aanstaande gaat starten. Voor die plaatsingsruimte is de, zijn leerlingenprognoses, leerlingen meegenomen in de prognoses van Rijswijk-Zuid. En in die zin is er een overlap zoals de fractie van de Partij van de Arbeid ook terecht stelt in haar bijdrage. Leerlingen die mee zijn geteld voor de aanvraag in Delft kunnen niet nogmaals worden meegeteld voor de aanvraag in Rijswijk omdat een leerling immers maar op één plek tegelijk naar school kan. Dus voor die prognose wordt rekening gehouden met een afstandsnorm van ruim tien kilometer, en daarbinnen moeten de prognoses dan tot stand komen. De fractie van het CDA en, oh en maar ook van D66 die hadden geen concrete vragen heb ik genoteerd of, niet anders dan al gesteld was. De fractie van Beter Voor Rijswijk pleit tot slot ook voor voldoende onderwijsplekken in zijn algemeenheid in heel Rijswijk en daar kan ik me natuurlijk alleen maar bij aansluiten voorzitter. De voorzitter: Dank u wel wethouder Besteman. Gaan we over naar de tweede termijn van het Forum.

Verzoek ik de woordvoerders weer het handje omhoog te doen als zij nog gebruik willen maken van de tweede termijn. Tweede termijn Mevrouw Kames (RB): Ik wilde alleen nog even herhalen omdat mevrouw Besteman dat niet gehoord heb, dat wij dus van Rijswijks Belang blij zijn met het gedegen onderzoek wat gedaan is waarin dus gebleken is dat het niet nodig is een islamitische school te nemen, te maken in Rijswijk. Dus daar wilden haar mee complimenteren en wij kunnen ons vinden in het raadsvoorstel. Mevrouw Kistemaker (GL): Er blijft nog wel iets openstaan namelijk dat ik vroeg: de gemeente Delft heeft het erover om de islamitische school in Tanthof te vestigen. Ik weet niet precies de afstand van Sion, Pasgeld, Vrijenban naar Tanthof, maar ik kan me zomaar voorstellen dat het meer dan drie kilometer is. Dus dan zouden die Delftse leerlingen wel bij Rijswijk horen, dus dat is de vraag en of u daar nog even op wil reageren, heel fijn. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kistemaker. Ik hoor op de achtergrond geluid van iemand, dus of iedereen even wil checken of zijn microfoon uitstaat. Voordat we geconfronteerd worden met allerlei dingen waar we niet op zitten te wachten. Nee. Mijnheer Loof, u wilde ook graag een tweede termijn. Gaat uw gang. De heer Loof (VVD): Ja, heel kort, dank aan de wethouder voor het duidelijke antwoord. Was helder.

En nou, mocht er toch nog een administratief beroep of hoger beroep plaatsvinden en de uitkomst is onwelvallig, laat ik het zo zeggen, tenminste, een andere uitkomst dan dit raadsvoorstel geeft. Dan vraag ik de wethouder om ons daar natuurlijk wel van op de hoogte te brengen. Maar ik verwacht dat dat vast gaat gebeuren. Bedankt voor de beantwoording. Wethouder Besteman: Dank ook aan mevrouw Kames, wat fijn dat u nog even uw bijdrage heeft herhaald, want die heb ik natuurlijk met veel plezier aangehoord zoals overigens alle andere bijdragen ook. De fractie van GroenLinks heeft nog even een vraag gesteld aanvullend. Ik hoop dat ik te horen ben mevrouw Kistemaker, ik zie u een beetje … Ja? Oh prima. Over de afstandsnorm, die is geen drie kilometer maar die is tien kilometer. Dus in die zin is dat, valt dat natuurlijk heel erg goed binnen die norm. Nou, de fractie van de VVD heeft mij gevraagd dat mocht er een beroep of iets worden aangetekend dat ik de raad dan op de hoogte houd. Nou, dat zal ik uiteraard zeker doen.

De voorzitter: Dank u wel wethouder Besteman. Het Forum gehoord hebbende kan het volgens mijn als akkoordstuk naar de raad, als hamerstuk. Klopt dat? Ja, ik zie allemaal knikkende gezichten. Dat is fijn. Nemen we dit mee als akkoordstuk en sluiten we daarmee dit agendapunt af. 11. Raadsvoorstel 2e wijziging van de legesverordening 2021 (21-026) De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt 11: Raadsvoorstel 2e wijziging van de legesverordeningen. Wie wil daar het woord over voeren? De heer Weterings (RB): Goeienavond, dank u wel. Ben ik de enige zo te zien? Oh nee, misschien, ik zie Coen Sleddering komt er al aan. Goedenavond, ja ik had vanavond een vraag over die legesverordening 2021. Het is zoals aangemerkt weer een behoorlijk juridisch stuk en ik wil er toch even een citaat uithalen. Dat de aanneemsom doet in paragraaf 1, eerste lid van de uniforme administratieve voorwaarden voor de uitvoering van werken en van de technische installatie werken 2012, UAV 2012, FTVRT 2012-1567. Het is geen 66 maar 1567. Voor het uit te voeren werk of het bedrag waarvoor de aannemer zich heeft verbonden de werk tot stand brengen. De omzetbelasting daarin niet begrepen of voor deze ontbreekt.

Een raming van de kosten die voorvloeien uit de aangegane verplichtingen voor de flexibele realisatie van werk of de werkzaamheden, omzetbelasting daarin niet begrepen en indien de werken of de werkzaamheden geheel of gedeeltelijk door de werkzaamheid geschiede de prijs er aan een derde aan de economische verkeer zou moeten worden betaald, voor tot stand komen van de werk of de werkzaamheden waarop de aanvraag betrekking heeft en de omzetbelasting daarin niet is inbegrepen. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank voorzitter. Ik heb eigenlijk maar één vraag. Dit hele gedoe is een technische kwestie en we moeten er maar eigenlijk geen tijd meer aan vuilmaken als het inderdaad alleen maar een technische kwestie is. Ik hoor graag van de wethouder dat dit geen inhoudelijk stuk is maar een technisch gevolg van een wijziging. De voorzitter: Gaan we over naar wethouder Keus voor de eerste termijn. Wethouder Keus. Wethouder Keus: Dit is inderdaad een technische kwestie. Dus dit volgt uit jurisprudentie en ja, vraagt, nou zoals ook in het stuk staat, vraagt het gewoon een aanpassing van de verordening. En dat kan bij dezen dus ook technisch hersteld worden. Ik, of ik kan afgeleid zijn dat ik niet helemaal de vraag van de heer Weterings begreep. Zou die hem anders even kunnen herhalen? Maar het is een technische kwestie. De voorzitter: Mijnheer Weterings.

Wilt u uw vraag herhalen, of is dit voldoende? De heer Weterings (RB): Nou ik heb de heer Keus heeft mij dus niet begrepen, begreep ik, in mijn eerste termijn. Klopt dat? Heeft hij me niet begrepen? De voorzitter: Ja, dat klopt. Herhaalt u uw vraag maar voor wethouder Keus. De heer Weterings (RB): Oké. Nou ja, het is heel simpel. Het college vraagt aan ons om in iets mee te gaan, in te stemmen, wat niet begrijpelijk is. Dus wij willen daar gewoon een keertje vanaf, van al deze juridische zaken waar wij helemaal niks, de kaas van hè, niet de kaas van hebben gegeten. Wij begrijpen er gewoon niks van. Wij zullen voortaan bij dit soort raadsvoorstellen tegen gaan stemmen want één, het moet leesbaar zijn voor de raadsleden, twee, u bent erg voor de participatie tot burgers die mee willen lezen. Deze stukken zijn onleesbaar en onbegrijpelijk. Ik lees u een stuk voor, u zegt ik heb u niet begrepen. Ja, dat begrijp ik want het is onleesbaar. Dus kappen met dit soort juridische

stukken te sturen want Rijswijks Belang zal in het vervolg tegen dit soort bizarre, rare stukken stemmen. Wethouder Keus: Nou voorzitter, het is duidelijk en dat trek ik me ook aan, dus ik zal dat zeker mee terugnemen dat leesbaarheid, dat dat gewoon de aandacht moet krijgen. Een klein voorbeeld, er wordt over NEN-normen gesproken. Ja, daar moet gewoon even, de afkorting moet gewoon op zijn minst even worden uitgeschreven. Dus ik trek me dat aan en ik zal daar beterschap in beloven. De heer Weterings (RB): Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel wethouder Keus. En kunnen we daarmee dit agendapunt volgens mij afsluiten en kunnen we dit stuk als akkoordstuk meenemen naar de raad. Dat is mooi. 12. Raadsvoorstel Benoeming leden Raad van Toezicht Stichting Openbaar Onderwijs (21-034) De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt 12: Raadsvoorstel Benoeming leden Raad van Toezicht Stichting Openbaar Onderwijs. Is er iemand die daar het woord over wil voeren? Ik zie geen handjes in de lucht, dan ga ik er ook vanuit dat dit als akkoordstuk mee kan naar de raad. Ah, ik zie mijnheer Van den Berg. Mijnheer Van den Berg. U mag als eerste en als laatste het woord voeren. Gaat uw gang.

De heer Van den Berg (BVR):, we gaan vanavond gezellig mensen benoemen die de meesten van ons niet kennen, maar dat is hier in Rijswijk waarschijnlijk de gewoonte dus de fractie van Rijswijk zal hier niet al te moeilijk over doen. Maar we vragen ons wel af hoe we toch kennis met deze mensen kunnen maken. In het verleden kon men cv’tjes inkijken, maar nu hebben we helemaal niks gehoord. Het is toch wel prettig dat ik weet op wie ik stem. En dat was het voor de eerste termijn. Mevrouw Besteman (CDA): Dank ook aan de fractie van Beter Voor Rijswijk voor de inbreng, dit keer wel echt als laatste gesproken in de raad dus dat is hartstikke goed. Ja, de voordacht van de leden van de Raad van Toezicht loopt via de statuten van Stichting Librijn die het openbaar onderwijs voor ons uitvoert via de vaststelling van de gemeenteraad. Dat is de formele lijn. De leden van de raad die op dit, in dit voorstel worden genoemd en waaraan gevraagd wordt aan uw raad om ze te benoemen, zijn voorgedragen vanuit de oudergeleding van de gemeenschappelijke MR en de voordracht vanuit de personeelsbenoeming van de MR, van de school. Dus ja het, u mag van mij met de kennismaking, ik wil natuurlijk met alle plezier ook die vragen bij het bestuur neerleggen zodat u dat kunt doen.

De heer Sleddering (VVD, ter interruptie): Ja, voordat de wethouder zo vriendelijk gaat zijn voor Beter Voor Rijswijk wil ik even zeggen dat ik daar helemaal niet op zit te wachten. Wij gaan hier geen cv’s lezen van deze mensen. Het feit dat deze procedure zo loopt vind ik al buitengewoon bizar. Die school en hun bestuursleden en een Raad van Toezicht moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Het is nu eenmaal zo geregeld maar laten we er verder geen woord meer over vuilmaken, en we gaan zeker geen kennismaken. Mevrouw … : Daar wil graag bij aansluiten voorzitter. De voorzitter: Dat is… Waarvan akte. Wethouder Besteman, volgens mij was u klaar met uw eerste termijn. Klopt dat? Wethouder Besteman: Zeker, ik was klaar met mijn eerste termijn, ja. De voorzitter: Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ik kijk even met een schuin oog naar de heer Van den Berg. Nee? Mooi, dan maken we er inderdaad…

De heer Van den Berg (BVR): Ja. De voorzitter: Ja? Gaat uw gang. De heer Van den Berg (BVR). Ja. Het risico dat ik er weer uit knal … De voorzitter: Ja. Uw verbinding houdt er inderdaad mee op. Wethouder Besteman: Voorzitter, misschien nog even aanvullend, als u mij toestaat? De voorzitter: Ja, gaat uw gang wethouder Besteman. Wethouder Besteman: Want ik hoor al dat er verdeeldheid is tot op het bot zo’n beetje in de raad als ik twee, de twee standpunten heb gehoord. Maar misschien nog even richting de fractie van Beter Voor Rijswijk: de stukken liggen ook ter inzage bij de griffie. Dus als daar echt behoefte aan is, is dat ook gewoon nog een mogelijkheid. De voorzitter: Dank u wel voor deze aanvulling. En ter inzage betekent dat u vrij bent om ze wel of niet in te kijken. De heer Sleddering zal dat niet komen doen, de heer Van den Berg wellicht wel. Mijnheer Van den Berg, bent u inmiddels weer online? Nee? Ik zie mijnheer Kruger wel in beeld met koptelefoon op. Is er nog behoefte aan een tweede termijn bij Beter Voor Rijswijk? Anders sluit ik het agendapunt af. Ik sluit het agendapunt af en daarmee kan het als akkoordstuk naar de raad. 13. Raadsvoorstel verlenging GRB (21-022) De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt 13: Raadsvoorstel verlenging GRB. Wie wil daar het woord over voeren? Zou u uw handje in de lucht willen doen? Mijnheer Leseman van D66.

De heer Leseman (D66): Onze fractie deelt het standpunt van het college dat de vorm van de gemeenschappelijke regeling in principe het beste is. Die steunen wij daarom ook. Zijn ook blij met de vooruitgang die de gemeenschappelijke regeling heeft gemaakt op het gebied van interne klanttevredenheid. Het evaluatierapport van Twynsta Gudde is echt ook zeer kritisch over de samenwerking en sturing van de gemeenschappelijke regeling. Daarom hebben wij een aantal vragen voor de wethouder. Als eerste geeft de wethouder aan dat er een bedrijfsplan komt 20222024, maar als het aan ons ligt duurt dat wel erg lang om echt actie te maken. Dus wij willen graag van de wethouder weten wat hij de komende zes maanden van plan is om echt aan die samenwerking, aan de sturing te doen zonder te wachten op het bedrijfsplan. Ten tweede: als het bedrijfsplan definitief is, wanneer kan de raad het dan verwachten met de informatie? En tot slot: in het evaluatierapport wordt vrij duidelijk aangegeven dat de aanbevelingen vanuit de vorige evaluatie niet zijn opgevolgd, dus ik denk dat het goed is als deze raad geïnformeerd wordt over de opvolging van deze aanbevelingen. En ik vroeg me af of dat ook een onderdeel wordt van het bedrijfsplan. Dank u wel.

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): In de evaluatie is te lezen dat er op een aantal onderdelen flinke stappen zijn gezet in het verhogen van de kwaliteit, continuïteit en stabiliteit in onze IT-systemen. Daar merken we op dit moment niet zo veel van. Het Hof van Twente raakte in december door een hack alle computergegevens kwijt na een cyberaanval. Ook de back-up werd vernield. Het CDA vraagt zich af of binnen de gemeenschappelijke regeling hier voldoende aandacht voor is. Is Rijswijk al voorbereid op een aanval als deze? Heeft de gemeente risico’s van zo’n cyberaanval ook voldoende geborgd, of moeten we hier nog extra op investeren? Dat is de vraag die voor ons eigenlijk bleef staan na het lezen van het stuk. Verder kunnen we mee instemmen.

Mevrouw De Man (OR): Ja, op zich staat Onafhankelijk Rijswerk er positief tegenover om deze samenwerking voort te zetten, maar zoals ik aangeef in de evaluatie zijn er op een aantal vlakken zeker nog punten te verbeteren. Sterker nog, een deel van de aanbevelingen uit de vorige evaluatie zijn niet eens doorgevoerd en dat moet wel echt anders. Dergelijke aanbevelingen zijn er natuurlijk niet voor niks. Daarnaast valt te lezen dat de GRB op dit moment een beetje stuurloos opereert, of dat is in ieder geval wat ik eruit opmaak. Bij dezen dan ook het verzoek om de regie weer terug te pakken samen met Delft en er samen voor te zorgen dat de verbeterpunten ook daadwerkelijk verbeterd worden en de samenwerking tussen de drie partijen weer strak verloopt, want dit schiet natuurlijk niet op. En zoals mevrouw Schröter-Haas ook al aangeeft, hè, de ICT-verbeteringen daar merken we hier toch weinig van. Op het moment dat we niet de samenwerking en de regie weer terugpakken lopen we toch een groot stuk van de voordelen die we hier anders uit kunnen trekken mis en dat lijkt me toch hartstikke zonde. De voorzitter: Dank u wel mevrouw De Man. Gaan we over naar de eerste termijn van de wethouder. Wethouder Lugthart. Wethouder Lugthart: Ja. Voorzitter, dank u wel en terecht met eigenlijk alle sprekers. We zijn als college ook gewoon kritisch op de regeling die ooit is ontstaan.

Tegelijkertijd het resultaat van de evaluatie en de samenwerking die is positief en terecht wat zowel de heer Leseman als mevrouw De Man zeggen, er zijn wel wat verbeterpunten. En mijnheer Leseman vraagt terecht: wat gaan we nu eigenlijk de komende zes maanden doen? Nou, we hebben afspraken gemaakt op operationeel niveau, we hebben afspraken gemaakt op strategisch niveau om de samenwerking echt te verbeteren. Daarmee wachten we niet op het plan. We hebben afspraken gemaakt waar je kunt denken aan een roadmap die is opgesteld voor de komende tijd, er is afstemming in planning. U heeft ongetwijfeld ook gezien dat de financiële huishouding best wat aandacht behoeft dus daar wordt op dit moment ook aan gewerkt. Vraagt nog mijnheer Leseman wanneer het plan in te zien is. Ik zeg uit mijn hoofd dat dat om en nabij november wordt opgeleverd, dus dan is er hier een toezegging dat dat uw kant op komt. Dat wordt naar de raad toegestuurd. En tot slot vraagt u eigenlijk ook nog om de raad periodiek te informeren. Wat ik wil voorstellen is om de GR te vragen om dat op te nemen, dat periodiek te rapporteren in het bedrijfsplan. Ik denk dat het een goed onderdeel is van het bedrijfsplan zodat de raad ook wordt geïnformeerd. Ja, mevrouw Schröter-Haas, u zegt terecht: een cyberaanval, zijn wij dan daar dan op voorbereid? Nou, het college heeft ook die gesprekken veelvuldig.

We doen de juiste dingen en tegelijkertijd: het is nooit helemaal uit te sluiten. Ja, op dit moment is er geen veronderstelling om extra te investeren. We monitoren het kritisch want we zien natuurlijk ook wel op dit moment wat er in meerdere gemeenten ook gebeurt. Ja mevrouw De Man volgens mij heb ik uw vraag beantwoord. Wellicht nog de regie die terug moet komen. Ik denk dat de regie wel bij ons ligt, maar we kunnen die regie in mijn optiek wel iets versterken. De voorzitter: Dank u wel wethouder Lugthart. Kijk ik even het Forum rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Nee? Dat is mooi. Ik er vanuit dat dit als akkoordstuk mee kan naar de raad. Ja. Helemaal goed, sluiten we daarmee dit agendapunt af en wil ik u tussentijds een compliment geven voor de mooie afhandeling. We zijn kort en bondig en concreet, dat geeft ons ook wat meer gelegenheid om bij de drie komende kadernota’s iets meer tijd te besteden als dat er ingepland stond zodat dat ook de aandacht krijgt die het verdient. Dat is geen uitnodiging tot uitgebreide betogen. Houd het concreet en to the point, maar in ieder geval een compliment.

14. Raadsvoorstel kadernota armoede samen Kans-Rijk (21-027) De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt 14: Raadsvoorstel kadernota armoede samen KansRijk. En dan wil ik u verzoeken uw hand omhoog te doen als u daar het woord over wil voeren. En dan beginnen we bij mevrouw Jansen van de fractie van Wij. Gaat uw gang. Mevrouw Jansen (Wij): Onze fractie heeft met veel interesse deze nota gelezen en wij willen als eerste onze complimenten maken over de leesbaarheid van het document en zien duidelijk de verbinding met de andere nota’s. Wij hebben nog een paar verduidelijkende vragen aan de wethouder. Wij. maakt zich zorgen over het feit dat er veel ingezet wordt op digitale tools om mensen te ondersteunen. Niet iedereen is digitaal vaardig genoeg om op deze manier ondersteund te worden. Of speelt bij hen laaggeletterdheid of een taalachterstand parten om gebruik te maken van deze voorzieningen. Hoe gaat de gemeente deze groep mensen helpen om toch de weg naar de voorzieningen te vinden? Om mensen bekend te maken met de voorzieningen die de gemeente biedt wordt veel ingezet op voorlichting. Nu vraagt Wij. zich ook af, of er voldoende wordt ingezet op persoonlijke benadering. Immers is het ook bekend dat mensen die recht hebben op deze voorzieningen vaak door stress niet de behoefte hebben om post te openen, kranten te lezen of social media te scannen voor informatie.

Kan de wethouder toelichten hoe hiermee wordt omgegaan? De stress die een aantal keer wordt benoemd vindt Wij. een zorgelijk punt. Krijgen deze mensen ook extra ondersteuning op dat vlak? Het viel Wij. op dat de nota zich voornamelijk richt die kunnen werken om uit hun financieel uitdagende positie te komen. Het is onze fractie nog niet volledig duidelijk wat wij als gemeente doen met mensen die niet in staat zijn om te werken toch te helpen om uit hun uitdagende positie te komen. We horen het graag van wethouder. Als laatste verdient het advies van de Adviesraad zeker onze aandacht. Ondank het positieve advies van de raad staan er een paar stevige kritische kanttekeningen in de begeleidende brief. Wat is de wethouder van plan te doen met deze kanttekeningen? Wij. ziet deze kanttekeningen in ieder geval als een goede aanvulling om het te voeren beleid nog scherper en doeltreffender te maken. Mevrouw Koopman (D66): Nou de keuze voor de titel Samen Kans-Rijk voor het armoedebeleid geeft duidelijk aan wat ons betreft wat we belangrijk vinden en wat het college belangrijk vindt. Integrale samenwerking en kansengelijkheid voor iedereen zodat iedereen mee kan doen, en dan vooral kinderen een gelijke kans geven ondanks de financiële situatie van hun ouders. Dus dat is belangrijk, de vier hoofdthema’s kunnen we ons ook helemaal goed in vinden.

We hebben echter nog ook wat, een aantal vragen. De Adviesraad Sociaal Domein vraagt u om ervoor te zorgen dat in de kadernota’s per beleidsterrein ook daadwerkelijk gewenste beleidseffecten, concrete ambities en indicatoren worden genoemd, en niet pas in de uitvoeringsnota. Nou, iets wat wij denk ik herkennen in deze, in dit Forum. Dat is een opmerking die wij ook al vaker hebben gemaakt. Zonder concrete doelstellingen is niet te controleren of maatregelen het gewenste maatschappelijke effect hebben gehad. Dit willen wij in elke beleidsnota, dus waarom staat het er nu niet in? En kan dat worden meegenomen in de jaarlijkse effectmeting participatie bijvoorbeeld? Want juist daar zit een groot deel van de doelgroep. Er is een grote behoefte aan maatwerk, dat komt ook vele malen terug in de nota. Maar nergens wordt beschreven hoe we dat willen doen. Waarom niet gewoon een maatwerkbudget bij KEI Rijswijk, zodat zij met ouders tot maatwerk kunnen komen. Fijn dat de Ooievaarspas blijft bestaan. De huidige digitale infrastructuur samen met Den Haag moeten we daarbij ook zeker voortzetten. Maar, en ik heb er al eerder aangegeven, waarom maken we van de kaart zelf niet een Olifantenpas? Dan is het direct duidelijk dat de pas een andere invulling heeft in Rijswijk dan in Den Haag, ook al is de achterliggende infrastructuur gelijk.

Dan mijn belangrijkste opmerking die ik graag voor het raadsdebat nog zou willen terugzien in de nota: ik verwacht qua financiële uitwerking meer dan alleen de financiële kaders van de overkoepelende kadernota Sociaal Domein. Iedere nota moet

een financiële paragraaf hebben met budgetten met hoofdonderdelen van de desbetreffende nota. Hier bijvoorbeeld: kindregelingen, stadspas, inzetpartners, collectieve verzekeringen en overige inkomensondersteunende maatregelen. Zoals dat in de kadernota Maatschappelijke participatie wel gedaan is bij de verdeling van het participatiebeheer, budget. Kunt u toezeggen dit nog voor de raadsvergadering ook aan toe te voegen? Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ik wil ook graag beginnen met complimenten aan de wethouder. Het is een sterkte nota, het begint met een duidelijke evaluatie van eerder beleid en daarop wordt het voortgebouwd. Ook zien we dat de focus gelegd bij de duurzaam komen uit de armoede en we zien ook uitgangspunten uit de paraplunota terug, en daarvoor dank. Wat D66 net ook al aangeeft, het is jammer dat het financieel hoofdstuk ontbreekt van deze nota. We vragen ons af hoe dat komt aangezien hoe dat komt aangezien dat wel erg goed terugkomt in de andere nota’s. We hebben nog een aantal vragen omtrent deze nota. Om te beginnen met de outreachende dienstverlening van het FSP. Dit vinden wij een ontwikkeling. Er wordt aangegeven dat de gemeente en Financieel Voor Elkaar samen gaat werken met partners om de inwoners te bereiken.

Er staat vervolgens niet wie deze partners zijn, dus wie zijn deze partners? Ook komt er een, komen er verschillende tools waar onder andere Bereken uw recht. Zijn er al eerste ervaringen met deze tools? Is dit al online of nog niet? En net als Wij. ook aangaf: hoe gaan we ervoor zorgen dat iedereen gebruik kan maken van deze tool? Dus ook de minder technologisch ontwikkelde inwoners. Dan lezen we dat de langdurige minima forse toename kent, net zoals in andere gemeentes. Is er ook bekend waarom deze forse toename er is? Vervolgens lezen we ook een stuk over de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, GBR is zoals velen denk ik wel weten een voorstander van gedeeltelijke vrijste… kwijtschelding in plaats van volledig. Wij zijn dan ook blij dat dit als optie genoemd wordt. Er staat in dat we een onderzoek kunnen starten, dus het is wel erg vrijblijvend. Waar hangt het dan vanaf of we een onderzoek kunnen gaan starten en wanneer kunnen we dan daarmee beginnen? En dat was het. Ik houd het hierbij voor de eerste termijn. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, Beter Voor Rijswijk dankt de wethouder voor deze kadernota die door middel van een uitvoerig participatietraject tot stand is gekomen. De titel Samen Kans-Rijk is mooi gevonden maar Beter Voor Rijswijk benoemt graag de dingen zoals ze zijn, waarbij armoede onder zwakkeren in Rijswijk helaas een trieste realiteit is.

Beter Voor Rijswijk heeft daarom nog wel wat vragen. Waarom wordt er voor een samenwerking gekozen specifiek met VluchtelingenWerk om automatisch een Ooievaarspas toe te kennen. Is dit nodig, waarom is dit? Fijn dat er een nieuwe nota schuldenaanpak komt, 2021. Kan de wethouder toezeggen dat er dan ook serieus gekeken wordt naar het aansluiten bij het Jongeren Perspectief Fonds? Hier vraagt Beter Voor Rijswijk al om sinds 2015. We nemen aan dat die twaalf procent is en in lijn is met soortgelijke gemeenten. Wat is nu de ambitie? Wat willen we vanuit Rijswijk bereiken? Beter Voor Rijswijk neemt aan dat we dit percentage natuurlijk het liefst helemaal naar nul brengen, als is dat wel waarschijnlijk veel te rooskleurig geschetst en een veel lager percentage is al erg prettig. Kunnen we wel een ambitie uitspreken dat we streven naar onder de 10 procent voor onze inwoners? En waarom is deze ambitie nergens opgenomen? Het aandeel van minimahuishoudens met een migratieachtergrond is gestegen. Vergt deze doelgroep niet een aparte aanpak, dus meer gespecialiseerd op de mensen met een migrantenachtergrond? Wijk 7, het zijn een hoop vragen, mijn excuus daarvoor, oftewel de Muziekbuurt groeit 16 procent van de kinderen op in armoede. Dat zijn let wel, niet schrikken, 322 kinderen. Dat is echt schrikbarend veel.

Is de wethouder voornemens om in een wijk die echt heel hoog in deze percentages zit nog extra op in te zetten? Door succes van de leskist ontwikkeld door het Financieel Netwerk Rijswijk op de basisschool, vindt er momenteel een doorontwikkeling plaats zodat deze ook ingezet kan worden op het voortgezet onderwijs. Wanneer is deze doorontwikkeling klaar en wanneer kunnen we deze ontvangen? Inzien. Gemeenten Den Haag, Delft en Zoetermeer

die hebben een preventieve aanpak voor jongeren die achttien jaar geleden Regel je shit heette. Dit lijkt Beter Voor Rijswijk een goede aanpak. Een checklist die is opgesteld met zaken die jongeren moet regelen als 18 jaar worden. Kan de wethouder toezeggen dat er onderzocht wordt of Rijswijk hierbij kan aansluiten en kan ze ons daarvan zo snel als maar mogelijk is uitsluitsel geven? Dat waren de vragen voor de eerste termijn en excuses voor de automatiseringsproblemen. Mevrouw Van der Kooij (GL): Ja, we zijn heel blij dat er nu een nota is, want we keken er echt naar uit. Ligt ons nog wel aan het hart natuurlijk, zoals iedereen. Ik vind het ook wel een beetje een lastige nota. Er staan heel veel mooie termen in zoals preventie, integraal werken, maatwerk. Maar de invulling daarvan vinden we niet altijd op de juiste manier. Ik zal één voorbeeld geven en de rest kan de wethouder wel zien in het Manifest tegen armoede wat PvdA en GroenLinks hebben geschreven en haar hebben aangeboden. Maar het voorbeeld gaat in dit geval over maatwerk. Dit wordt in eerste instantie alleen genoemd met betrekking tot kinderen, en maatwerk wordt in het stuk blijkbaar vooral gezien dat mensen de mogelijkheid hebben om uit meer regelingen te kiezen. Maar dat gaat over aanbod en maatwerk is wat ons betreft vraaggericht juist.

Dus wat heeft een inwoner nodig, en dat vraagt om flexibiliteit om juist ook buiten het aanbod te kijken. Dit moet al zeker niet beperkt worden tot kinderarmoede. Hoe denkt de wethouder dat meer regelingen tot maatwerk kunnen leiden? Wat de nota nog extra lastig maakt is het gebrek eigenlijk aan duidelijke ambities en indicatoren. Dat maakt het ook wat minder evalueerbaar. Zoals ook de Adviesraad heel mooi schrijft, het zorgt voor een vrijblijvend gevoel. Helemaal ook omdat doordat het financiële kader ontbreekt. Nou, wat ik wel heel erg mooi vind, of wat wij heel erg mooi vinden is, zoals er ook net genoemd werd, over de leskisten. Dat over geld en armoede wordt gesproken op scholen via leskisten. Dat is echt preventief, vinden wij. Daarmee bereik je ook niet alleen de leerlingen maar ook hun peer group, dus ook hun omgeving, dus dat vinden we heel erg mooi. Nog eerst een opmerking voordat ik ook wat vragen heb. De opmerking is: in het voorwoord komt echt al heel veel ik voor en sterker nog, het begint zelfs met ik en als ik eerlijk mag zeggen vind ik dat niet zo heel erg mooi. Dat is ook niet zo heel erg gepast. Het is volgens mij iets wat in gezamenlijkheid wordt gedaan en ik zou het mooi vinden als dat nog aangepast zou kunnen worden. Dat geldt overigens ook voor de andere twee nota’s die nog volgen.

Dan wat vragen, een aantal zijn al gesteld, namelijk over wat dus de Adviesraad, wat de wethouder met dat advies gaat doen eigenlijk. Nou ja, wij hebben de, PvdA en GroenLinks hebben de wethouder het Manifest tegen armoede aangeboden, we zijn benieuwd wat ze ervan vond en vindt en wat ze ermee gaat doen en heeft gedaan. We lezen in de inleiding of in het voorwoord dat Rijswijk nu ook aangesloten is bij Alliantie Kinderarmoede, nou dat vinden we heel mooi. Met PvdA hebben we vorig jaar ook hier een motie voor ingediend. Maar hoe krijgt dit nu invulling? Dat wordt ons niet duidelijk verder in het stuk. Nou, er wordt geschreven over ervaringsdeskundigen, dat mensen die gebruikmaken van Stichting KEI, die zijn daarbij betrokken, maar waarom zijn er niet meer bij betrokken met veel meer dingen? Zoals bijvoorbeeld communicatie, eigenlijk zouden ervaringsdeskundigen bij alle onderwerpen betrokken moeten zijn van armoede. Dus waarom is dat niet gedaan? In het stuk lees ik eigenlijk alleen de samenvatting van het Radarrapport, terwijl er veel meer mooie dingen staan in het rapport waar volgens mij ook naar gekeken moet worden, zoals de prestatiecriteria waar ik het net over had, over nazorg, ouderen in armoede dat daar meer aandacht aan besteed moet worden en ook de Ooievaarspas komt aan de orde, vooral de invulling daarvan.

Dus daar vroeg ik me af waarom daar niet meer aandacht aan besteed is. En dan onze bijdrage over de kadernota Sociaal Domein gaven we al aan dat we wat moeite met de term zelfredzaamheid, omdat daarmee de nota voornamelijk gaat over wat de gemeente van anderen verwacht. Nou en vooral bij dit onderwerp vinden we de term nogal ongelukkig. Veel mensen die in armoede leven schamen zich en willen graag het allemaal zelf oplossen en zelfredzaam zijn. Dus daardoor krijgen ze vaak hulp veel te laat. Hoe ziet de wethouder dit?

De voorzitter: Misschien even een aanvulling op de online problemen die we hebben en dezen en genen die niet te horen zijn. We hebben een nieuwe versie van Teams gekregen en het gevolg is dat er stabiliteitsproblemen zijn. Het is gemeld bij ICT Delft. We kunnen daar dus verder niet zo veel aan doen. Laten we hopen dat we de rest van de avond gewoon zonder storingen doorkomen. De heer Ezinga (VVD): Dank u wel voor het woord voorzitter. Voorzitter, ook de VVD heeft met belangstelling kennisgenomen van deze kadernota en de aanpalende stukken die daaraan verbonden zijn. We hebben daar zeker ook een aantal vragen over en een aantal zijn al gesteld. Met de kans dat ik in herhaling val, ik zal het kort houden. Ik wou even naar de oplegger die is meegestuurd ten behoeve van deze kadernota. Het viel ons op dat hier veel taalfouten in staan en dit vinden wij niet zo netjes, dus graag zou ik die willen meegeven. Verder staat in deze oplegger op pagina 2 ook dat, en ik citeer, de doorstroom naar werk geen doel op zich is. Wat wordt hiermee precies bedoeld, kan ze dat aan ons uitleggen? Met betrekking tot de notitie die door de Adviesraad is opgesteld, ja, is er één van de kritische punten die ze noemen is dat SMART schrijven van de plannen ontbreekt. Graag horen wij ook de reactie van de wethouder hierop. Dan kom ik eigenlijk tot de kadernota zelf. Nou, een aantal punten vallen ons op.

Ik begin even met het lezen van een forse toename tussen 2017 en 2020 in de minimakinderen hè. Welk maatwerk voorziet de wethouder, nieuw maatwerk, dat hierop gericht is om dit de komende tijd te gaan verminderen, want dit is wel een problematische groep natuurlijk. Als dit in die drie, vier jaar met die mate stijgt dan zou ik daar graag ook wel serieuze interventies op willen zien en welke voorstellen worden daarin voorzien? Op pagina 13 wordt geschreven dat de Wmo-registratie geïncludeerd wordt in de armoedemonitor als één van de bronnen. Ik volg niet helemaal waarom een deelname aan de Wmo onderdeel vormt van de armoedemonitor. Kan de wethouder dat aan ons precies uitleggen? Want als ik kijk naar de andere bronnen dan vind ik dat niet helemaal in verhouding staan. Maar misschien begrijp ik het niet. Andere vraag is: hoe wordt de Wet inburgering de komende tijd financieel opgevangen? Dit kan nog wel financieel wat betekenen voor ons. Nu is bij de informatiebrief rondom laaggeletterdheid wordt een deel daarvan in de bijstand opgevangen meen ik, maar ik kan me voorstellen dat er meer kosten worden gemaakt. Kan de wethouder hierop inspelen voor ons? Ja en dan zien we eigenlijk de kadernota an sich ook vanuit het financiële deel en dat zult u zich niet verbazen. Wat eigenlijk bij ons ontbreekt, voor ons in de kadernota is toch een vorm van een financiële paragraaf.

Ik mis eigenlijk de huidige tijdsgeest in het ontwikkelde beleid aan de hand van deze kadernota. We zitten met schrijnende tekorten hier op dit moment in de gemeente. Er worden allemaal wilde ideeën en wilde plannen bedacht om armoede te bestrijden waarvoor lof, want dan moet ook zeker gebeuren. Maar wij willen daar wel een soort van verantwoording voor zien van hoe gaan we dat dan doen? En welke aanpassingen gaan er dan plaatsvinden? Waar kunnen wij efficiënter werken? Waar kunnen wij de dingen opvangen zonder dat dat meteen heel veel pijn gaat doen? En ja, ook voor de VVD is dan nog steeds de Ooievaarspas wel ter discussie, het staat in deze kadernota gewoon dat hij blijft, maar voor ons is het gewoon geen ding wat wij per definitie terug zien komen. Daar willen wij zeker de discussie nog over voeren. En last but not least, ook in de kadernota wordt gesproken over het feit dat er een kwijtschelding plaats kan vinden van de gemeentelijke belasting, niet zozeer van 100 procent maar naar 75 procent hè, als één van de maatregelen om niet meteen al dat geld over de boeg te gooien. Hier strijdt de VVD eigenlijk al ruim twee jaar voor. Wij geven dat al een geruime tijd aan, aan de wethouder. En nu blijkt in deze kadernota dat we dit gaan onderzoeken, en dan missen wij toch een beetje het doorpakken.

Graag zien wij eigenlijk toch wel een gedegen reactie van de wethouder op waarom we nu pas dit gaan onderzoeken, waarom gaan we dit niet gewoon doen? Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, eigenlijk kan ik heel goed aansluiten bij het verhaal van mijn voorganger, maar dan eigenlijk benadruk ik de andere kant van die medaille. Al die punten die de heer Ezinga ook noemde. En laat ik daar dan maar gewoon bij aansluiten, want daarvoor is natuurlijk

ook heel veel gezegd waar ik het mee eens ben. Maar die andere kant van de medaille. Wat mag het kosten? Ja, die financiële paragraaf die mis ik ook, of die mist de Partij van de Arbeid ook. Zelfs zo sterk dat wij dat een voorwaarde vinden om al dan niet in te stemmen met deze kadernota volgende week. Dus wat mevrouw Koopman ook zei en ik geloof dat mevrouw Van der Kooij dat ook zei: kunnen we deze begroting en kostenindicatie voor de raadsbehandeling krijgen? Want we hebben natuurlijk … Ik heb het namelijk zelf al eerder bij de begroting ooit gevraagd, waar gaat armoedegeld naartoe, of waar wordt het uit betaald? Want dat zien we in de begroting echt niet terug, dat zit ergens onder water. Toen werd bijvoorbeeld gezegd dat de financiële tegemoetkoming van het Rijk naar gewoon de fte voor KEI ging wat absoluut niet de bedoeling is. Dat maakt mij extra gemotiveerd om een begroting te vragen naar hoofdposten. Dus kunt u dat toezeggen dat die er voor volgende week dinsdag ligt? En dan indicatoren en ambities. Ja, u doet dat wel en heel mooi ook bij de twee hiernavolgende kadernota’s. Bij kadernota Werk staan bijvoorbeeld verschillende ambitiepunten genoemd en bij juist de kadernota Maatschappelijke participatie, heel mooi, staan de effectmetingen genoemd die ieder jaar gaan plaatsvinden.

Maar waarom hier niet? Ik heb eens even naar de opbouw van deze monitor, van deze nota gekeken en die bevat evaluatie, armoedecijfers, heel belangrijk, en dan waar gaat we naartoe. Maar waar gaan we naartoe bestaat uit: wat verandert er? En dan komt u met een aantal pijlers zonder indicatoren, zonder ambities. Zo kunnen we eigenlijk heel moeilijk, en mevrouw Van der Kooij zei het ook al, evalueren: wat hebben we nou eigenlijk gedaan en met welk geld, en dan kom ik weer terug op natuurlijk die financiële paragraaf. Want die financiële paragraaf is ook belangrijk, en dan kom ik op die andere kant van de medaille van heer Ezinga, omdat u wel allerlei regelingen wil heroverwegen zoals de kwijtscheldingsregeling. Dat was trouwens ook al gevraagd in een motie bij de begroting van 2020 door een aantal coalitiepartijen. Is er dan iets gebeurd tussen november en juni van dit jaar waarin dat onderzoek al zou plaatsvinden op basis van een aangenomen motie? Dat vraag ik me af, en wij zijn bang dat dus het budget behoorlijk gaat schuiven naar aanleiding van de uitkomsten van dat onderzoek. Eigenlijk wilt u dat graag ons voorleggen bij de begroting ben ik zo bang, maar daarvoor hebben we geen kadernota Armoedebestrijding. Wij hebben een kadernota Armoedebestrijding waarin het college duidelijke kaders, uitgangspunten formuleert.

En ja, met die kwijtscheldingsregeling en dat onderzoek kan ineens zomaar van alles ten laste komen van het armoedebudget. Nou, dat wil ik dan wel vooraf weten. Voorzitter, de Ooievaarspas. In 2022 gegarandeerd, mijnheer Ezinga noemt dat eigenlijk al vrij royaal, maar wij vinden dat juist niet royaal. In een kadernota praat je niet over het volgend jaar maar praat je over enkele jaren hierna. Waarom zegt u zo expliciet in deze kadernota: de Ooievaarspas is in 2022 gegarandeerd. Daar gaat een belletje bij ons rinkelen: en daarna dan? Past bovendien ook niet in dat, bij dat punt dat wat Radar ook adviseert en wat mevrouw Koopman ook aangaf, de regelingen Den Haag – Rijswijk zijn niet dezelfde voor de Ooievaarspas. Als we dat ook niet doen in Rijswijk, moeten we dan ook gewoon niet die pas anders gaan noemen? Of we verruimen hem zoals ze in Den Haag doen, want dat zou nog mooier zijn. En u weet denk ik wel wat ik bedoel met die aanvullende regelingen die er in Den Haag zijn. Voorzitter, wat betreft kinderarmoede vinden wij het heel vreemd dat scholen niet zijn bevraagd, als vindplaats toch ook waar de kinderen met al dan niet gevulde broodtrommeltjes op school komen.

Waar nog een vraag aan de wethouder waarom scholen eigenlijk buiten dit hele raamwerk van onderzoek zijn gehouden, allereerst bij Radar, maar daarna ook bij het maatschappelijk participatieproces wat overigens lof verdient, wat u heeft opgezet. Nou voorzitter ouderen, één van mijn voor, de vorige spreker sprak er al over, sluit aan bij het advies van de Adviesraad Sociaal Domein. Die wijzen ook op: let meer op AOW’ers die weinig anders dan dat budget hebben om te besteden. Er zit veel voor armoede achter de voordeur, komt niet aan de orde in deze nota. Voorzitter, ik laat het hier even bij. Ik denk dat het voor de wethouder duidelijk is dat cruciale punten voor ons ontbreken.

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Goed om in de kadernota te lezen dat we gaan voor een duurzame en integrale aanpak, daarbij is het belangrijk dat er goed wordt samengewerkt over verschillende domeinen. Het CDA vraagt zich wel af of dit nu echt nieuw beleid is, of dat we, en of we dat voorheen niet deden. Wat verandert er nu daadwerkelijk voor de ambtenaren als het om samenwerking gaat? Wij sluiten ons aan bij de vorige sprekers over de financiële kaders en het zou fijn zijn als we daar voor de raad nog inzicht in krijgen. Ik ga dat ook niet herhalen. Wij willen wel graag aandacht vragen voor het gelijktrekken van de armoederegelingen op regionaal niveau, of hier duidelijk onderscheid in maken. Nu ontstaat er verwarring. We denken hier bijvoorbeeld aan sportkleding. Via de Ooievaarspas in Den Haag kunnen kinderen uit Den Haag en Rijswijk met een regeling sporten bij dezelfde vereniging, maar een kind uit Den Haag krijgt nu tegemoetkoming voor het sporten en de kleding en het kind uit Rijswijk kan dan deze tegemoetkoming niet aanvragen en dat maakt het niet uitlegbaar. Dan komt … Wij vragen ons af welke mogelijkheden de wethouder ziet om de regeling gelijk te trekken. Mevrouw Kames (RB): Wij hebben ook de kadernota goed doorgenomen en ik heb ook nog enkele vragen.

Wij vinden zonder meer dat werken ook moet lonen en het niet zo moet zijn dat de mensen bang zijn dat hun uitkeringen, of tenminste niet uitkeringen, zeg maar hun, hoe noem je het ook alweer, toeslagen dat die gaan verdwijnen op het moment dat ze gaan werken, dus dat het dan in principe niet loont. Dus dat vinden we wel belangrijk, dat daar wel duidelijk verschil in zit of je wel werkt of niet werkt. Dan had ik nog een vraag over de forse toename van de langdurige minima, maar die is genoemd door GBR. BVR heeft het ook al gehad over de Muziekbuurt, dat er daar zo uitzonderlijk veel kinderen zijn die onder de minima vallen. En dan heb ik nog een vraag: ruim de helft van de minimakinderen woont in een eenoudergezin, en twee derde heeft een niet-westerse achtergrond. Is hier eventueel een verklaring voor? Dan had ik dus een vraag over eenoudergezinnen, huishoudens met een uitkering vanuit de participatiewet en met een niet-westerse migratieachtergrond, maken veel meer gebruik van de regelingen dan gemiddeld. Hoe komt dit? Worden die beter geïnstrueerd, of andere dingen, dat wilde ik ook graag weten. Dan heb ik ook nog een vraagje, dat betreft straks, er komt dus een soort consulent die dus gaat praten met mensen om ze eventueel aan het werk te krijgen.

Dan zou ik het wel prettig vinden als daar eventueel eens in de drie maanden een evaluatie kan komen dat wij horen of het dus echt wel effect heeft, dat iemand ook met die personen gaat praten. Dit waren voorlopig mijn vragen. Mevrouw De Man (OR): Allereerst wil ik de wethouder bedanken voor deze heldere en mooi omschreven nota. Het las weer erg prettig weg, dus waarvoor dank. Ja, er zijn al een hele hoop vragen gesteld en eigenlijk ook zo’n beetje al onze vragen dus die ga niet herhalen. Ik wil wel nog even aangeven dat wat betreft de Ooievaarspas we op één lijn zitten met de VVD en dat daar wat ons betreft ook nog zeker een discussie over zal komen. Verder kijk ik erg uit naar de reacties van de wethouder in het eerste termijn. De voorzitter: Gaan we over naar de beantwoording in eerste termijn. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: En dank aan de raad voor de vragen die gesteld zijn en ook de complimenten die tussendoor gegeven zijn over de kadernota Samen Kans-Rijk, laat ik hem dan ook maar zo noemen. Ik heb getracht alle vragen mee te schrijven voorzitter, maar zo snel schrijven als dat mensen kunnen praten kan ik niet dus ik ga echt heel erg mijn best doen en het ook kort proberen te houden in mijn beantwoording. Al kan ik niet beloven dat dat helemaal goed zal gaan. Ik begin gewoon op volgorde, want de fractie van Wij.

die gaf aan van joh, hoe gaan we om met de persoonlijke benadering. Niet iedereen is digivaardig, we hebben soms wel eens mensen met laaggeletterdheid et cetera. De persoonlijke benadering die blijft mevrouw Jansen. De persoonlijke

benadering, hoe we mensen kunnen ondersteunen met, die niet kunnen werken of die we kunnen ondersteunen op stress, digi… analoog blijf bestaan en digitaal is eigenlijk de uitbreiding die hierop voortvloeit. Want we hebben ook afgelopen tijd eigenlijk soort van tussen haakjes dankzij corona geleerd dat we ook digitaal een hele hoop mensen kunnen bereiken en dat dat ook werkt. En dat sommige mensen het juist prettig ervaren om digitaal in gesprek te gaan of telefonisch, in plaats van dat ze naar een kantoor moeten komen of naar het stadhuis moeten komen, of nou, anderszins. Dus we blijven de mensen benaderen en ook de partij Financieel Voor Elkaar, die blijft inwoners persoonlijk benaderen en attenderen op de voorzieningen. U geeft aan: wat doen we met de mensen die niet kunnen werken? Volgens mij hebben we dat omschreven in de participatienota die natuurlijk allemaal met elkaar mooi verbonden zijn. Niet werken, en een andere fractie heeft gezegd ja, het is niet een doel op zich, om mensen te laten werken en uit de armoede daarmee te laten komen, dat is een feit want sommige mensen die kunnen niet werken, zoals Irene ook aangeeft vanuit de fractie van Wij.

Als er een gegeven is dat iemand niet kan werken, dan moeten we kijken met elkaar hoe we diegene wel uit de armoede kunnen halen en dat heeft niet alleen te maken met financiële armoede maar armoede is natuurlijk een breder aspect dan dat. Want armoede wordt ook ervaren op immateriële zaken zoals nou, persoonlijk levensgeluk en al dat soort dingen, dat wordt ook ervaren als armoede. Dus mensen die niet kunnen werken en die geïsoleerd zitten of eenzaam zijn, dat is ook een vorm van armoede waar niet iedereen altijd bij stilstaat. Het gaat niet altijd om geld. Er zijn ook mensen die met een bijstandsuitkering prima rond kunnen komen en die helemaal niet in de schulden zitten of in armoede verkeren, of dat niet zo ervaren. Dus dat is voor iedereen, ieder individu is dat anders. Er zijn door vele fracties zijn er vragen gesteld over de Adviesraad en wat ik daarmee doe. Allereerst wil ik aangeven dat de Adviesraad voor ons een, of voor mij en voor ons als college, zeker een belangrijke functie vervult en dat ik het advies die zij mij geven altijd uiterst serieus neem. In het geval van de Adviesraad die heeft gevraagd: waarom heb je de zaken niet SMART gemaakt? Dat er geen SMART doelen zijn opgenomen dat is correct, want het betreft ondersteuning aan kwetsbare doelgroepen en om maatschappelijke uitsluiting te voorkomen.

Dus doelen die zijn opgenomen in de kadernota’s Participatie en werk, of Maatschappelijke participatie moet ik zeggen, om dat zien we als een effectieve manier, een van de manieren om uit armoede te komen. Vandaar dat we daar ook op inzetten. En zelfredzaamheid, dat is ook door meerdere fracties benoemd, maar zeker door mevrouw Van der Kooij van GroenLinks, dat ik wederom de zelfredzaamheid in deze nota naar voren breng. Ja mevrouw Van der Kooij dat doe ik omdat ik het echt oprecht heel belangrijk vind dat mensen, zo ver dat ze dat kunnen, hun eigen regie in eigen handen houden. En dat wij hun niet opleggen, of een ander niet opleggen waar die niet goed in is. Ik kijk graag naar waar mensen wel goed in zijn, of wat ze wel zelf kunnen. Daarom vind ik ook zelfredzaamheid hier erin heel belangrijk, want we willen mensen stimuleren. We willen mensen zelfredzamer laten worden, en daardoor zetten we ook in, waar we later vanavond nog over komen te spreken, op die participatietreden 1 en 2 ladder. Want mensen die langdurig in de armoede zitten, die zien wij ook op participatietreden 1 en 2 zitten. Daarop zetten we dus ook in met die nieuwe nota. Maar later vanavond daarover vast meer. Er is door meerdere fracties gevraagd de financiële paragraaf die ontbreekt.

Dat begrijp ik, die vraag, daar hebben we zelf ook mee gestoeid en dat komt omdat de regelingen ook terugkomen in de begroting die we jaarlijks met elkaar bespreken. Er is door meerdere fracties aangegeven: kunnen we de regelingen die wij in Rijswijk regionaal gelijktrekken. Nou ik kan u daarop al gelijk het antwoord geven, dat antwoord is nee. Want sommige gemeenten om ons heen, noem maar een Den Haag, die geven gratis ov weg voor de 65-plusser, en die geven en een winterspullenpas en een schoolspullenpas en een leergeldpas en een winterjas en sportkleding, nou je kan het zo gek niet bedenken, die hebben zo’n breed palet van minima-ondersteunende regelingen en wij moeten daarin ook wel keuzes maken want het valt en staat ook met budget. Laten we eerlijk zijn, het gaat er ook om met hoeveel budget je daaraan wil besteden. Daarom hebben we ook aangegeven dat er een uitvoeringsagenda hierop komt. Daarin gaan we ook met elkaar in gesprek en het politieke debat aan

over de regelingen die er bestaan van joh, wat zetten we voort en wat zetten we niet voort of waar willen we ons geld op inzetten. En de Ooievaarspas die door de VVD en Onafhankelijk Rijswijk expliciet is aangegeven, ja dat is een politieke keuze die we moeten gaan maken met elkaar als we strakjes te spreken komen over uitvoeringsnota. Mevrouw Van Nunen die geeft aan de kwijtscheldingskwestie. En mijnheer, de VVD geeft aan: waarom gaan we dat nu pas onderzoeken. Nou daar staan inderdaad drie verschillende mogelijkheden in deze armoedenota en dat is bewust, omdat we daar nog over te spreken gaan dat is één, en twee is dat in november, toen de motie werd ingediend om de kwijtschelding volledig ten laste te brengen van de armoedebudgetten, verworpen is door uw eigen raad. Dus daar is geen meerderheid in de raad. Vandaar dat hij wel is opgenomen in deze kadernota. Omdat ik het wel belangrijk vind om alle wensen vanuit de raad hierin mee te nemen, moeten we een onderzoek doen, ja, wat dan het beste uitkomt of waar we dan met elkaar tevreden over in zijn of consensus in kunnen vinden. Misschien dat dat niet helemaal het antwoord is waar de VVD op had gehoopt, maar dat is wel het antwoord dat ik u moet geven. De fractie van D66 heeft nog gevraagd: waarom maken we niet van onze Ooievaarspas een Olifantenpas? Want dan kunnen we daarin echt het onderscheid maken visueel.

Ja dat kan niet, want doordat we een samenwerking hebben met Den Haag om de Ooievaarspas heen, kunnen wij niet heel veel invloed uitoefenen op de lay-out. Het enigste wat we zouden kunnen doen als we dat vanuit Rijswijk willen is het gemeentelijke, Rijswijkse gemeentelijke logo op de Ooievaarspas plaatsen. Dus als dat een wens is dan neem ik die graag mee. Financiën is ook door heel veel fracties genoemd als een gemist onderdeel en ik wil de toezegging doen dat ik voor dinsdag zorg dat er een paragraaf of een document meegestuurd wordt voordat we dit stuk nog gaan bespreken in de raad, want voorzitter ik verwacht dat dit een bespreekstuk wordt na al deze vragen, waarin op hoofdlijnen in ieder geval alle minimaregelingen te vinden zijn van nou: wat is het hele budget en wat geven we waar aan uit. Ik wil alvast wel een winstwaarschuwing afgeven dat we werken ontschot in het sociaal domein en ook het armoedebudget is ontschot. Dus als we enerzijds te veel hebben en anderzijds te weinig, dan wil dat nog wel eens verschillen. Al blijft het hoofdbudget natuurlijk wat wel het budget is wat we kenmerken voor armoede, of oormerken voor armoede, dat gaat naar armoede. Nogmaals, die toezegging wil ik doen richting nou, volgens mij alle partijen die hebben daar wel om gevraagd voorzitter om een financiële paragraaf toe te voegen.

Er is nog aangegeven vanuit de Adviesraad dat we vanuit schulden meer inzetten op preventie en hoe we dat dan gaan doen en zo, en mensen meer tools geven, die gaan we meer tools geven om hun administratie zelf te leren doen, we gaan leren budgetteren, maar ook via vroegsignalering en daarmee hebben we ook onze partners nodig. De woningbouwverenigingen doen mee, de energiemaatschappijen doen mee en zelfs de zorgverzekeraars doen tegenwoordig mee in de vroegsignalering. Dus dat zijn mooie ontwikkelingen denk ik, want de energieleveranciers en de zorgverzekeraars die zijn daar bijgekomen. Richting Gemeentebelangen over de tools, de nieuwe tools, Bereken uw recht bijvoorbeeld, die gaat voor de zomervakantie gaat die live. Dan is er nog gevraagd over maatwerkbudget door meerdere partijen. Van joh, waarom geven we mensen niet zelf de keuze om een keuze te maken waar zij geld voor willen, bijvoorbeeld die sportkleding die door andere fracties werd aangegeven in plaats van een schoolspullenpas. Dat kan niet een en en en-stapeling worden, maar ouders hebben ook aan ons aangegeven in het onderzoek dat ze graag zelf een keuze zouden willen maken of ze een schoolspullenpas willen hebben om maar een zijstraat te noemen, of dat ze willen dat wij helpen om de sportkleding te verzorgen voor die kinderen. Nou, dat gaan we doen. We gaan de regie daarin ook teruggeven aan de inwoner.

Daar komen maatwerkbudget belegd bij Stichting KEI, waarin de kinderen samen, of de ouders samen met de kinderen moet ik zeggen, kunnen kijken waarin, waar zij zich het beste bij voelen en wat zij het liefste willen hebben qua ondersteuning. Voorzitter, ik zoek even mijn vragen want die ben ik lekker mee gaan tikken en dat zijn er nog een best een hoop. De fractie van Beter Voor Rijswijk heeft gevraagd: de groep van de vluchtelingen, waarom we die dan per se hebben uitgekozen voor de Ooievaarspas. Ja, er is gekeken naar een kleine groep van hoe

kunnen we een pilot draaien. Dit is een kleine groep die overzichtelijk is waarin we kunnen kijken: helpt dat, om direct een Ooievaarspas te verstrekken in plaats van de administratieve rompslomp die dat ook nog met zich meebrengt. Als dat schijnt te werken, en dat evalueren we natuurlijk ook, dan betrekken we daar de hele groep in van de bijstandspopulatie die daarvoor in aanmerking komt. U heeft gevraagd: het Jongeren Perspectief Fonds, kunnen we daarbij aansluiten want Beter Voor Rijswijk vraagt erom sinds 2015. Nou, we.. Het Financieel Servicepunt van ons die wil heel graag aansluiten bij het Jongeren Perspectief Fonds en we zijn momenteel nog steeds bezig om te kijken hoe we dit het beste kunnen wegzetten in onze eigen organisatie. We gaan kijken of we iemand bij het Jongeren Perspectief Fonds kunnen vinden die ons kan helpen met de implementatie hiervan in Rijswijk. U heeft aangegeven dat minimahuishoudens met een migratieachterstand, een migratieachtergrond is gestegen en u vraagt mij: vergt dat dan geen andere aanpak? Met de preventieve activiteiten die al plaatsvinden op de scholen wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de kinderen en de jongeren en ook bij hun achtergrond, zodat de informatie en de voorlichting zo veel mogelijk hopelijk, hopen wij aansluit en dat we op jonge leeftijd al bewustwording creëren als het gaat om geld en hoe je daarmee om kan gaan.

We kunnen met de uitvoeringsagenda met elkaar bekijken of we specifiek op bepaalde wijken nog extra zouden willen inzetten. Ook dat, zal ik nu al aangeven, is natuurlijk niet financieel gedekt, dus dan zouden we daar een discussie moeten aangaan met elkaar. U geeft aan Muziekbuurt in specifieke zin hè, Wijk 7, dat daar schrikbarend hoge cijfers zijn als het gaat om kinderen in de armoede. Dat ben ik met u eens. Dat geldt voor meerdere wijken, maar in de Muziekbuurt zal er wel inzet gaan plaatsvinden via de ambassadeur. We hebben een ambassadrice, volgens mij is dat de vrouwelijke vorm van ambassadeur, we houden het gewoon om ambassadeur, vanuit Financieel Voor Elkaar. Zij zal aan gaan sluiten bij activiteiten die plaatsvinden in de wijk zodat ze echt een spreekbuis wordt voor de mensen, dat ze, dat diegene herkend wordt, dat ze daar kunnen aankloppen als het niet gaat of dat ze hulp nodig hebben om de minimaregelingen te vinden. De leskist door meerdere partijen aangegeven ook door Beter Voor Rijswijk. De doorontwikkeling van de leskist voor het voortgezet onderwijs die is vanaf komend schooljaar, dus september, te leen via Bibliotheek aan de Vliet. U geeft aan: de regeling die Zoetermeer, Den Haag en Delft hebben voor de jongeren die 18 jaar worden, Regel je shit.