Niet vastgesteld verslag Forum Samenleving 28-09-2021.pdf

Want u zegt dat inderdaad goed in uw voorwoord: ‘De woonzorgbehoeften van de toekomst zijn anders dan die op dit moment en daar moet u rekening mee houden’. Maar zo lijkt het bijna meer een noodzaak, dat u er rekening mee moet houden, dan een ambitie. En dat vind ik zo jammer, het wordt een beetje een cirkelredenering. Ambitie, maar let op realistisch, kunnen we er nog wel eens op terug moeten komen. En dan heeft u het weer daarna over ambitie. Dus het draait een beetje in een cirkeltje tussen ambitie en realisme en dat zegt eigenlijk de adviesgroep sociaal domein ook. Waarbij het nog eens jammer is vind ik, dat we om 4 uur vanmiddag een advies van de adviesgroep sociaal domein kregen, die op 6 september bij u is binnengekomen. En dan kan ik me toch voorstellen dat in het college de vakwethouder gewoon het mandaat krijgt om die reactie zelf te formuleren. Zo moeilijk was dat niet, die reactie van het college, nee, daar moeten wij dan twee weken op wachten en krijgen we de middag, laat in de middag, voordat er om een 7 uur vergadering begint, krijgen we de reactie van het college, die dus blijkbaar vanmorgen nog moest worden vastgesteld. Ik wil u aanraden, dat geldt niet alleen voor dit punt, om wat flexibeler in het college om te gaan met het mandaat naar vakwethouders als het om dit soort stukken gaat.

Ik weet niet hoe u met loodgietertassen iedere week naar het collegeoverleg gaat, maar ik kan me bijna niet voorstellen dat het allemaal op tafel komt in een collegeberaad of vergadering. Misschien wel, maar ik zou dat anders aanpakken als ik u was, ook naar in de service naar de raad. Goed, dat heb ik hiermee ook even gezegd. Nou, nog even terug naar die Woonzorgvisie: U zegt dat u als regisseur wil optreden, maar in het stuk staat eigenlijk veel meer dat u wil stimuleren, faciliteren, ruimte wil bieden. Waar zit die regierol eigenlijk in? Dat wil ik u als vraag stellen. En waren de partners eigenlijk tevreden met dit stuk zoals het er nu ligt? Want ik neem aan dat de definitieve versie ook naar de partners is gegaan, die in de werkateliers hebben meegesproken en niet alleen naar de adviesgroep sociaal domein. Vonden die de regierol van de gemeente voldoende? Ik vind hem vanuit mijn fractie niet erg overtuigend, die regierol. Met wel in het stuk, dat moet ik zeker ook als compliment meegeven: veel vormen van gedifferentieerd wonen, van beschermd wonen tot geclusterd wonen. Heel mooi, naar verschillende doelgroepen ook, dat hebben anderen voor mij ook al gezegd.

Dan nog een specifieke vraag: wanneer gaat u die 380 sociale huurwoningen, die op pagina 28 staan, realiseren? Die moeten er toch zijn voor 2030? En hoe komt dat overeen met dit collegestandpunt op dit moment? Dat er geen nieuwe sociale huurwoningen bijkomen, want u heeft het over doorstroming. Dus ik heb daaruit begrepen dat er nieuwe sociale huurwoningen rondom dit thema aankomen. En natuurlijk ook naar 2040 nog, maar dat is wat verder weg

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ liggend. Ik wil vooral even van u graag horen hoe u die 380 huurwoningen in de sociale sector ziet. Voorzitter, dit was het even voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Zijn we aan het einde van het eerste termijn van de raad. Ga ik over naar de wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Ja, dank u wel voorzitter en dank aan de raad voor de vragen die zijn gesteld. En laat ik beginnen door te zeggen: mevrouw Van Nunen, ik zoek inderdaad op … Wij zoeken inderdaad naar balans tussen ambitie en realiteit. Want ik ben ontzettend blij met deze visie, dat zal u begrijpen, ik ben er ook trots op. En de reden dat ik er trots op ben, is omdat we nu eindelijk eens een keer inzichtelijk hebben gemaakt met elkaar vanuit Rijswijk samen met de partners: wat is er nu eigenlijk nodig en welke doelgroepen hebben we het nu eigenlijk over en wat kunnen we dan allemaal? En ja, dan moeten we creatief gaan kijken. Dat zijn meerdere fracties die daar mij op bevraagd hebben. En er staan inderdaad, mevrouw Jansen, tweetal woonzorgconcepten genoemd. Die vanuit ouders van kinderen zijn geïnitieerd, dat zijn inderdaad Our House en de Blauwe Parel.

Waar we overigens ook ontzettend trots op zijn, waarin we tegelijkertijd terugkijken en hebben geëvolueerd van: ‘U geeft aan het lastig geweest voor hen en tijdrovend’, dat onderschrijf ik ook. Dat is zeker voor de toekomst niet de bedoeling. Maar dat maakt ook dat we met dit document in ieder geval een beter … Tussen haakjes ‘beter’, maar in ieder geval afwegingskader hebben om te bepalen of er een bepaalde voorziening gewenst is ja of te nee en dat we daar beter op kunnen sturen. Dus daar ligt ook weer die regierol, mevrouw Van Nunen, waar u naar vraagt. Er zijn overigens genoeg initiatiefnemers met verschillende initiatieven. Mijnheer Ezinga, die vraagt: ‘Joh, kijk je dan naar best practices vanuit andere gemeenten in het hele land?’ Ja mijnheer Ezinga, daar kijken we wel naar. Dat staat nu nog niet in dit document, want daar komt nog een uitvoeringsdocument overheen, waarin we zeker kijken naar andere best practices in het land. En dan hoor ik vanuit het CDA het Knarrenhof genoemd worden. Zo heb je de hofjeswoningen, huizen voor dementie, zo kan je meerdere zaken opnoemen die de revue gepasseerd hebben de afgelopen tijd in het nieuws, in de krant en op de televisie, maar daar kijken we zeker naar.

Nu lag de focus in ieder geval op onze ambitie en een uitwerking te maken van: wat heeft Rijswijk nu eigenlijk nodig? En welke doelgroepen moeten wij hier een kans bieden? En mevrouw Van Nunen, u refereert aan die 380 sociale huurwoningen die daarin genoemd staan, want er zitten best behoorlijk keiharde cijfers in, daar ben ik me zeker van bewust. En mijn collega Johanna Besteman zit gelukkig ook in het overleg, dus als ik dingen zeg die niet kloppen, dan zal zij mij daarop terugfluiten. Maar volgens mij is er in de discussie rondom het woondossier en het sociaal bouwen een afspraak gemaakt dat de sociale huur voor doelgroepen daarin is uitgesloten. En dat we heel goed gaan kijken als het om een doelgroep gaat, dat we daar op een andere manier mee omgaan dan de reguliere sociale huur, om het zo maar te noemen. Rijswijks Belang vraagt mij nog: ‘Hoe ga je dan aan de slag met die doorstroming? Want dat gebeurt niet, we hebben veel empty nesters, die zitten in grote huizen en die houden die huizen vast’. Nou mevrouw Koegler, ik kan u denk ik al blij maken dat er een samenwerking is gestart met de seniorenadviseurs van Welzijn Rijswijk en die zijn bezig met een doorstroomaanpak. Dus we hebben meegekeken met Den haag wat ze daar wel doen en we zijn hier ook gestart om daar met onze ouderen over in gesprek te gaan.

Tegelijkertijd hebben we dan natuurlijk wel wat nodig om die ouderen wat te bieden en als we dat nu nog niet hebben, dan is dat heel erg lastig. Dus dat valt en staat ook samen met deze Woonzorgvisie. We moeten gaan kijken naar levensloopbestendig bouwen. En ja, mijnheer Veerman, de nieuwbouw is een van de mogelijkheden die in het stuk staat, maar dat betekent natuurlijk niet dat de

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ portiekflats die levensloopbestendig gemaakt kunnen worden, dat we dat niet zouden doen. De woningbouwcorporaties … Als het goed is kijken die ook mee, want dat is ook nog een vraag: zijn de partners blij? Nou, de woningbouwcorporaties zijn ontzettend blij en de rest van de partners ook. Mede doordat we nu juist weten: waar gaan we nu naartoe met deze gemeente? En waar hebben we de woningbouw nu voor nodig? En waar we de zorgverlenende partners voor nodig en de zorgverzekeraars voor nodig? Maar ja, mijnheer Veerman, ook bestaande portiekflats die zullen we zeker benutten als die daartoe … Als die dat aankunnen, die nemen we dan mee in de uitvoeringsplannen. U heeft nog meer vragen gesteld, mijnheer Veerman, die ik ook zal beantwoorden. U geeft aan: de zorgverzekeraars. CZ, die staat als het goed is in het stuk genoemd en dat is een zorgkantoor, maar tevens ook een zorgverzekeraar. En we zijn ook van plan om bij de verdere uitwerking van dit stuk de rest van de zorgverzekeraars te betrekken. U heeft gevraagd: ‘Hoe zit dat nou met die WOZ en de WMO? En kunnen die in elkaars verlengde liggen?’ De WOZ kan een vervolgstap zijn voor inwoners die een WMO-indicatie hebben.

En de WMO kan weer samengaan met de zorg vanuit de zorgverzekeringswet. Het is daarentegen wel bijna ongebruikelijk te noemen dat iemand die nu in de WOZ zit, want het is wel heel lastig om daar in te komen tegenwoordig met alle huidige wet -en regelgeving van dien, dat je dan nog teruggaat naar de WMO. Ik denk niet dat daar veel voorbeelden van in het land te noemen zijn, dat er iemand eerst in de WOZ zit en dan terug gaat naar de WMO. Want dan denk ik dat die indicatie voor de WOZ niet helemaal eerlijk is afgegeven in die tijd. U geeft aan: ‘De ouders, waarom zijn die niet betrokken?’ Om de opgave die we met elkaar hebben in ieder geval scherp te krijgen, hebben we de partijen die we nu kennen, laten meedenken en laten meepraten. En daar zat ook een stichting bij die als ouderstichting fungeert, dus niet als ‘ouderen’, maar echt als ouders van kinderen. En daarnaast hebben we de particuliere initiatieven, zoals al eerder genoemd Our House en Blauwe Parel, ook expliciet genoemd omdat dat ook echt initiatieven zijn die bij ouders vandaan zijn gekomen. En daar zit ook die functiemenging, zeg ik dan maar richting Wij. van studenten samenwonend met mensen met een verstandelijke beperking als het gaat om de Blauwe Parel.

Dus dat is toch fantastisch om in onze gemeente toegevoegd te krijgen? Ik ben er in ieder geval ontzettend trots op en ik weet nog dat ik daar stond met Joris om daar de intentieverklaring te tekenen op de bouwplaats en die jongen die glunderde van oor tot oor en ik met hem. Dus dat gezegd hebbende. Voorzitter, er is mij nog door GroenLinks gezegd: ‘Kijk nou niet alleen naar die huizen an sich, maar kijk ook naar alles eromheen: de leefbaarheid, de veiligheid, mobiliteit, luchtkwaliteit’. Ik denk dat we dat altijd moeten doen, niet alleen in deze Woonzorgvisie. En ik vind het ook goed dat GroenLinks het eigenlijk altijd aanhaalt, jullie houden ons daarop scherp. Maar we zullen dat ten alle tijden zeer serieus nemen en ook meenemen in alle dingen die we hier doen. U heeft ook nog een gevraagd: ‘Kunt u niet wat stelliger zijn bij die eisen, kan stellen of gaan stellen?’ Ik denk dat we te veel eisen ook weer niet moeten neerleggen, we gaan natuurlijk die uitwerking in. We moeten de initiatiefnemers omarmen en serieus nemen, dat is ook wat we doen. We hebben beter inzicht in de huidige opgaven, dat geeft ons in ieder geval hier binnen het stadhuis handvatten om ook vanuit het sociaal domein mee te kijken.

Dus niet alleen vanuit de afdeling wonen of de afdeling ruimte, maar sociaal domein zit vanaf vandaag ook aan tafel of eigenlijk al vanaf dat dit stuk geschreven is, om ons kei en keihard in te zetten en ons hard te maken voor de realisatie van bepaalde voorzieningen. Voorzitter, ik weet niet of ik wat vragen gemist heb. Als dat zo is, dan wil ik dat graag in tweede termijn, want bij deze is mijn eerste termijn voorbij. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar wethouder Besteman als medeportefeuillehouder voor dit raadsvoorstel, of zij nog behoefte heeft aan een reactie of is dat inmiddels voldoende afgedekt?

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Wethouder Besteman: Ja, ik denk dat het door collega Bentvelzen voldoende is afgehandeld. Maar misschien nog even voor de duidelijkheid: in het woonbod dat we aan de regio hebben gedaan, zitten ook een aantal nieuwbouw sociale woningen. Dus dat ter aanvulling, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik met uw welnemen over naar de tweede termijn. Ik loop alle fracties voor de volledigheid na. Beter Voor Rijswijk, de heer Van den Berg. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, Beter Voor Rijswijk heeft geen inbreng in de tweede termijn, dank u. Mevrouw Oude Alink (GL): Enkele vragen zijn inderdaad nog niet beantwoord. De eerste is of het mogelijk is of de gemeente aanpassingen voor toegankelijkheid, die nu soms worden verwijderd door verhuurders bij een nieuwe huurder, of die op de een of andere manier beschermd kunnen worden. Op welke manieren de gemeente stimuleringsregelingen gaat treffen om plaatsen voor deze doelgroepen te realiseren, als het niet via landelijke subsidies gaat. En tijdelijke woonruimte voor bijvoorbeeld jongvolwassenen, als die zijn getransformeerd die woonruimtes, hoe kunnen deze dan zo lang mogelijk beschikbaar blijven voor de doelgroep? Dat waren ze.

De heer Veerman (D66): Ik heb nog één klein vraagje: we werken in Rijswijk onder andere samen met Woonnet, in regionaal verband worden dan huizen in de sociale sectoren eigenlijk onderverdeeld onder de Rijswijkers, maar ook onder niet-Rijswijkers. In dit verband wordt er natuurlijk binnen de Woonvisie vooral gebruik gemaakt van het bouwen voor Rijswijkers. Ik vroeg me af hoe we dat gaan doen, in het verleden hebben we natuurlijk veelvuldig gebruik gemaakt voor regionale instellingen, hoe we dat nu gaan ontkoppelen eigenlijk. De heer Ezinga (VVD): Allereerst: ik wou even uitspreken dat ik het ontzettend leuk vind hoe de wethouder zo gepassioneerd kan praten over de visie die is opgesteld binnen het college. En ik wou ook haar aangeven dat ze echt trots mag zijn dat het voor het eerst nu op de tafel ligt, want het is echt supernoodzakelijk in de nabije toekomst, dus complimenten voor nu alvast. Echter, dan wil ik toch ook wel even stellen dat zij zich iets te makkelijk afmaakt door te verwijzen naar het uitvoerplan als zodanig, als het gaat om out of the box denken en creatief omgaan met de alternatieven die bestaan in termen van woonzorg. Wanneer wij over een visie praten, wanneer we over strategie praten, dan vind ik dat je ook expliciet kenbaar moet maken in die visie dat je bereid bent om orthodoxe oplossingen te bedenken.

Dat je bereid bent om te kijken hoe ver je buiten de lijntjes kan kleuren, omdat je daarmee dus experimenteert om die lastige woonopgave daadwerkelijk te tackelen. Ik en een aantal andere fracties gaven aan dat het ergens toch wat miste samen met de ambitie die wel uitgesproken werd. Dus ja, wat mij betreft zou ik haar toch willen vragen van: ziet zij daar nog mogelijkheden in om daar toch een addendum ergens in te passen? Of nou anderszins: ik wil nog maar één keer bespreekbaar maken door middels deze vraag aan haar voor te leggen in tweede termijn. Verder geen vragen. Mevrouw Schröter (CDA): Ik heb geen aanvullende vragen. Mevrouw Jansen (Wij): Ik kan me weer enigszins aansluiten, ook bij de termijn van de heer Ezinga. Mevrouw Bentvelzen zegt inderdaad van: ‘Ja, we kijken inderdaad naar initiatieven’, maar ik hoor haar nog niet zeggen

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ van: ‘We omarmen ze ook en gaan kijken hoe we die ook kunnen faciliteren’, dus dat zou ik graag nog van haar horen of ze dat inderdaad van plan is. Wat ik wel blij ben om te horen is dat u zegt van: ‘We zijn wel van plan om in ieder geval te proberen, het realiseren van dit soort initiatieven wat makkelijker te maken’. Dus dat is superfijn. En ik heb haar nog niet gehoord, dat is ook een vraag die ik stelde, om kennis te delen met anderen. En daar bedoel ik dus mee van: we hebben dus deze mooie initiatieven zoals de Blauwe Parel en Our House, maar zo zijn er dus ook misschien nog wel meer dingen die we kunnen delen. Dus ik vraag u nogmaals: is de gemeente ook van plan om deze kennis, die daar wordt opgedaan, ook te delen met anderen zodat men weet waar ze aan toe zijn en eventueel misschien als inspiratie kunnen gebruiken? Mevrouw Koegler (RB): Fijn dat de wethouder samen met Den haag bezig is … Of samen met Den haag aan het kijken is over die doorstroomaanpak. Nog wel de vraag of daar ook expliciet de doorstroompremie bij onderzocht wordt. Daar ziet Rijswijks Belang echt wel een belangrijk stuurinstrument.

En bij de uitvoeringsplan, of de wethouder er ook aandacht zou voor willen hebben dat … Zeker inwoners uit de buurt te Steenvoorde en de Muziekbuurt, die wonen al langere tijd in een groot huis, dat is vaak voor 3-400 euro huur. Op het moment dat zij verhuizen naar de woonzorgvormen die momenteel aangeboden worden, dan gaan ze gewoon 2-300 euro per maand meer betalen. Dus de bestaande regelingen zijn er eigenlijk niet toereikend voor, of daar ook aandacht voor kan zijn. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ik sluit me graag aan bij de oproep die eerder is gedaan door de VVD om het ambitieniveau hopelijk nog voor de behandeling in de raad naar een iets hoger niveau te tillen. Begrijp wel dat daarmee niet de hele nota overhoop kan worden gehaald, dat begrijp ik heel goed. Maar zoals het er nu uitziet, vinden wij het toch wel te veel, laat ik het zo zeggen: traditioneel denkend? Vanuit ook de noodzaak, zoals ik in eerste termijn al zei: we moeten dit wel gaan doen en wat is dan realistisch om te doen? Terwijl je ook andersom kunt denken: wat wil je en wat komt daar dan bij kijken? Wat heb je daarbij nodig? En dat mis ik eigenlijk, die redeneertrant mis ik te weinig. En dat zou ook heel goed bij u passen volgens mij, want uw ambities zijn op zich, zoals ik ze vaak hoor, best hoger dan hier verwoord staan.

Dus ik vind het zo een document toch ergens geworden met een heel strak kader, wat voor mij net wat verder zou mogen gaan dan hier op papier staat. En wat betreft die 380 sociale huurwoningen, ik kijk daar toch heel erg naar uit, dat kunt u zich voorstellen. En wanneer gaat u die dan realiseren? Daarom vind ik het ook eigenlijk best wel jammer dat het plan van uitvoering pas eigenlijk medio 2022 komt. Dat is dus over driekwart jaar, als ik het goed even uitreken. Ik begrijp ook wel dat dat misschien niet naar voren kan worden gehaald gezien de collegewissel, de verkiezingen die eraan komen. Maar eigenlijk zou je zo graag zien dat binnen deze collegeperiode nog een plan van uitvoering zou kunnen worden voorgelegd aan de raad. Ter kennisgeving, dat begrijp ik. Maar dan hebben we ook een beetje een beeld van hoe dat ambitieniveau van u er dan ook daadwerkelijk uitziet in de praktijk. En daar zie ik nu eigenlijk … Ik heb er nu een beeld van en misschien is dat wel negatief hoor, dan nu in het plan van uitvoering en de uitvoeringsagenda wil realiseren. Maar verder sluit ik me dus aan, allereerst bij de vraag of u voor de raadsvergadering het ambitieniveau iets zou kunnen optillen naar een hoger niveau, als u die mogelijkheden ziet. De voorzitter: Dank u wel voor de tweede termijn. Dan ga ik over naar wethouder Bentvelzen voor de tweede termijn.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Wethouder Bentvelzen: De heer Ezinga, die weet mij altijd uit te dagen, dus dat is goed. Tegelijkertijd ben ik het ook met u eens, ik ga er naar kijken om dat voor de raad nog iets over op te nemen. Out of the box denken, daar hou ik sowieso van en buiten de lijntjes kleuren. Als het goed is kent u mij ook wel een klein beetje zo. Dus ik ga kijken wat ik daarover kan opnemen in het stuk. Sterker nog, het zou toch wat zijn als dit Woonzorgvisiedocument, de eerste die wordt opgeleverd in de gemeente Rijswijk, dat ik hier niet meer zit in maart 2022 … Dat hij dan in de la beland en dat er niks mee gebeurt. Dus zeker alleen al om die reden zou ik hem nog stelliger willen maken rondom het echt realiseren van zaken die hierin staan. Mijnheer Ezinga, alle gekheid op een stokje, ik ga voor u na hoe ik dit kan formuleren en hoe we dit nog iets stelliger in de Woonzorgvisie kunnen fietsen voor de raad van 12 oktober. Daarin begrijp ik absoluut als u zegt: ‘We houden het voor nu als bespreekstuk en we wachten eens even af wat die wethouder daar nu van gaat bakken’. Dat gezegd hebbende, ga ik over naar mevrouw Jansen. Die stelt mij de vraag, die ik inderdaad was vergeten in de eerste termijn, die kennis te delen met anderen.

Ik ben gek op de kennis die met mij gedeeld wordt vanuit andere gemeenten, de best practices van andere gemeenten, dus natuurlijk wil ik graag als gemeente Rijswijk ook voorlopen. Zeker met zoiets als een Woonzorgvisie, we zijn één van de weinige gemeenten in Nederland die überhaupt onderzoek hebben gedaan naar: wat is er nu precies nodig in een gemeente? Dus daar lopen we best wel op vooruit, daar mogen we trots op zijn, daar ben ik trots op en ik hoop u ook. Dus ja, ik wil heel graag mijn kennis delen met de regio en ver daarbuiten als daar vraag naar is. Dan heeft mevrouw vanuit GroenLinks … Is er nog een vraag gesteld over de mogelijkheid van de schermen van middelen voor voorzieningen. Excuus dat ik die in de eerste termijn vergeten was. We spreken regelmatig met sociale verhuurders Haaglanden en de koepel van corporaties om dat inderdaad te borgen, want het zou zonde zijn als we daar op een … Dat we dat gebruiken op een verkeerde manier. En de andere vragen die u heeft gesteld, dat zijn verder echt uitwerkingsvragen over die financieringsstromen en dergelijke. Ik hoop dat u die vasthoudt, opschrijft en als we het uitwerkingsdocument hebben, dat u die nog een keer boven tafel trekt. Als het er dan niet in staat, dan mag u mij daar zeker op aanspreken.

Dan is er nog door mevrouw Van Nunen toch nog een keer gerefereerd aan die woningen en ik begrijp dat u dat doet, mevrouw Van Nunen. Die 380 woningen staan heel erg expliciet voor 2030, het is niet heel dichtbij, maar ook niet heel ver weg. We hebben samen met de woningbouwcorporaties gekeken van: wat is nu een grote opgave? Nou, onze ouderenopgave is ook heel groot, ook zoals mevrouw Koegler al aangaf. Dus van die 380 woningen bestaan er ook 300 woningen die getransformeerd wordt voor ouderenwoningen, levensloopbestendig wonen. Dus het is allemaal niet nieuwbouw of anderszins. Tegelijkertijd ligt er, zoals mevrouw Besteman, mijn collega, al aangaf, ook een bod op tafel met wel nieuwbouw sociale woningen. En mevrouw Koegler refereert nog aan de doorstroompremie, nou hoop ik dat u bedoelt: de verhuispremie, die een soort van verkapt achter de … Ik zie u niet in het scherm, maar dat zal zo wel komen … Die daar in zit voor ouderen die doorstromen vanuit een groter huis naar een kleinere woning. En die neemt ook Rijswijk serieus, dus die wordt zeker besproken met de ouderen als ze verhuizen, om hen over die streep te trekken. En u geeft aan: daar zit best wel verschillen tussen de huur, als iemand al 30 jaar, 40 jaar in een huis woont, wat ouderen vaak doen.

Ik loop daar ook tegenaan met mijn eigen opa en oma, die wilden vanuit hun huidige huurwoning naar de nieuwbouw bij de oude … Bij de kerk, bij de Piramideschool. En die liepen ook tegen de lamp aan van: dat kost 200 meer. En die zeiden tegen mij: ‘Dat kunnen wij niet betalen’. En de huurtoeslag, die trekt dat niet recht. Maar ook daarin zijn de woningbouwcorporaties met de gemeente samen en Welzijn Rijswijk en met die seniorenmakelaars aan het kijken: wat kunnen we daar nu mee en waar zit de marge in de wet rondom die huurbedragen? Want ook daarin is wel een marge opgenomen in het huurrecht, godzijdank zeg ik er dan maar bij. Voorzitter, ik ben

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ ervan overtuigd dat ik de vragen beantwoord heb. Maar als het niet zo is, dan hoor ik dat wel in een interruptie die misschien nog wel volgt. De voorzitter: Ik heb nog een vraag van mevrouw Van Nunen openstaan over het uitvoeringsplan of dat dit college nog lukt om te kennisgeven het uitvoeringsplan naar de raad te brengen. Wethouder Bentvelzen: Ik durf daar geen 100 procent garantie aan te geven, mevrouw Van Nunen. Maar ik streef daar wel naar, want ik zou wel graag dit stuk af willen maken. Dus als ik begin met een visie, dan zou ik ook wel een uitwerkingsdocument, waar mijn eigen naam onder staat, willen hebben. En ik heb natuurlijk geen garantie dat ik hier nogmaals na maart 2022 zit. Dus ik ga daar heel erg mijn best voor doen om een uitwerkingsdocument te hebben voor de laatste raadsvergadering in 2022. Maar dat is wel een hoog ambitieniveau, dus ik weet niet of ik het ga halen. Maar ik doe mijn best. De voorzitter: Dank u wel voor de tweede termijn, wethouder Bentvelzen. Dit stuk gaat als bespreekstuk naar de raad, omdat wethouder heeft toegezegd met een addendum te komen met betrekking tot het aanscherpen van ambities. Dus dat wachten we met elkaar af.

13 Raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan 2021-2026 (21 059) en Raadsvoorstel Verordening Voorzieningen huisvesting Onderwijs Rijswijk 2022 (21 060) De voorzitter: Met uw welnemen gaan we over naar agendapunt 13: het raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan 2021-2026. Ook daar zal ik de fracties allemaal voor nalopen. De heer Van den Berg (BVR): Allereerst complimenten, met name wethouder Besteman. In het stuk heb ik echt tot mijn vreugde en tot de vreugde van Beter Voor Rijswijk, gelezen dat ieder kind, woonachtig in Rijswijk, een passende plek in het Rijswijkse dient krijgen binnen het onderwijs. We zijn dan ook erg blij dat er gestreefd gaat worden naar een door te voeren beleid, bijvoorbeeld op het gebied van postcode of anderszins, om dit te bewerkstelligen. Hiermee zullen de leerlingenstomen heen en weer tussen gemeentes worden verminderd en we zijn ook verheugd dat de gemeente Rijswijk ook met omliggende gemeentes in overleg gaat.

De vraag aan de wethouder: kunt u mij aangeven om welke termijn u hier denkt invulling aan te gaan geven, om de Rijswijkse kinderen weer in Rijswijk op school te krijgen? Het huisvestingplan staat om de 5 jaar ingeroosterd tot evaluatie, mijn vraag is echter van: kunnen we die dat niet wat eerder doen om er dan eventueel toch een wat dynamisch document van te maken? Of de mensen wat eerder te informeren, aangezien het hier toch wel echt om een aanzienlijk belangrijk stukje Rijswijk gaat en het onderwijs. Met betrekking tot de energievoorziening, dat is natuurlijk een mooi woord pijplijn door het midden, zie ik weinig terugkomen eigenlijk in het stuk. Kunnen we daar wat meer uitwerking op krijgen van hoe u denkt de scholen aan te sluiten op de nieuwe pijplijn, om zo de CO2-uitstoot, het modewoord, te reduceren? Tevens zou ik graag willen weten van de wethouder: er zijn een aantal scholen die nogal een Haags imago hebben gekregen in de loop der tijd, bijvoorbeeld het Rijswijk Lyceum en hoe we kunnen werken aan het verbeteren van het imago om daar weer een Rijswijkse school van te maken. Ik heb gezien in het stuk dat er grote bedragen gaan worden geïnvesteerd in het Rijswijkse onderwijs, in met name gebouwen. En ik ben zeer verheugd wat we gaan doen, ik hoop ook wel dat het de kwaliteit van het onderwijs ten goede komt.

Tevens spreekt de BVR zijn hoop uit dat dit stuk geschreven, nu door HEVO, over 5 jaar geschreven kan worden door Rijswijkse

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ ambtenaren. Ik moet zeggen: het stuk ziet er klip en klaar, fantastisch uit. Dank en dit was BVR in de eerste termijn. Mevrouw Kistemaker (GL): Allereerst wil ik eigenlijk de opmerking maken over de leesbaarheid van het zowel het raadsvoorstel, als het plan. Want het is buitengewoon slordig opgesteld. Zowel het raadsvoorstel, waarin eigenlijk twee keer dezelfde tekst over CO2-reductie, gewoon exact hetzelfde, twee keer in staat. En ook in het Huisvestingsplan staan best wel veel fouten in. Zo lees ik bijvoorbeeld dat de titel van het coalitieakkoord Beter voor Rijswijk is. Zullen sommige raadsleden misschien een mooie titel vinden, maar is volgens mij toch echt niet de titel van het coalitieakkoord. Er wordt continu gesproken over nieuwbouw in de Plaspoelpolder, volgens mij wordt daar bedoelt Rijswijk Buiten of Pasgeld, maar misschien heb ik iets gemist. Nou, al met al: slordig dat het op deze manier naar de raad wordt gestuurd. Maar goed, ik heb ook nog wat inhoudelijke vragen. Allereerst lees ik dat er gemeenten en schoolbesturen zijn gekomen tot de bouwstenen die worden genoemd in het plan.

Maar de bouwstenen, zoals ze nu in het plan staan, die werden ook al exact hetzelfde genoemd in de bijeenkomst die wij in november 2020 hadden met de consultants. En toen moest het hele traject met de schoolbesturen nog beginnen, dus ik vraag me af: hoe heeft dat traject er dan uit gezien? In hoeverre is het gezamenlijk geweest? En zijn die bouwstenen dan meer te kennisgeving voorgelegd aan schoolbesturen? Dan wordt in de plannen ook gesproken over de visie op onderwijs van de gemeente, over welke visie hebben we het dan? Want wij wachten als raad al best wel een tijdje op de kadernota Jeugd en Onderwijs, is dit dan de visie uit een oud document of is dit de visie uit het document wat wij nog moeten gaan vaststellen? De gedachtegang die staat beschreven bij de leerling-prognoses in het vo vind ik heel bijzonder. Er wordt gezegd van: ‘Het aantal stijgt niet, want Rijswijkse kinderen gaan buiten de gemeente naar vo-scholen’. Maar volgens mij stijgt daarmee het aantal dan toch nog wel, zeker als je nu ziet dat er een enorme stijging op po is . Dan kun je op je vingers natellen dat dat over een aantal jaren een stijging op vo gaat zijn. Dus is er dan ook overleg met vo-scholen buiten de gemeente of deze stijging van Rijswijkse vo-leerlingen aan zouden kunnen. Dan het capaciteitsprobleem wat wordt voorzien voor de Montessorischool Parkrijk.

Dan wordt als mogelijke oplossing het semipermanente gebouw genoemd, maar deze is eigenlijk eerder in het stuk ook al als oplossing genoemd voor de Wethouder Brederodeschool. Dus ik vroeg me af: hoe zit dat dan precies? Want een gebouw kun je maar één keer gebruiken. Tot slot, er staat: ‘De gemeente verwacht dat schoolbesturen op basis van gelijkwaardigheid bereid zijn om mee te investeren in de extra kosten ten opzichte van bouwbesluitniveau’. Een hele zin. Maar wat betekent hier in gelijkwaardig? Is dat ieder de helft en is dat reëel voor scholen? En wat gebeurt er dan eigenlijk als scholen dat niet kunnen? Gaat de gemeente dan meer betalen of gaan we dan toch een niveautje lager zitten? Tot zover mijn vraag in eerste termijn. Mevrouw Koopman (D66): Goed dat dit plan nu voor ons ligt, het geeft op schoolniveau en op wijkniveau een uitstekend beeld van de kwaliteit die nodig is en de capaciteit waarin geïnvesteerd moet worden. En ook goed dat er qua duurzaamheid nu uit wordt gegaan van energieneutraal of ENG in plaats van BENG. En dat we dus in de toekomst energieneutrale scholen kennen en ook frisse scholen. U neemt er vast dan ook wel de zonnepanelen op de daken mee, waar we wel eerder hebben benoemd. Wat het alleen wat lastiger lezen maakt, is dat er eigenlijk een overall plaatje mist van Rijswijk.

Om niet alleen op schoolniveau, maar voor Rijswijk als geheel, duidelijk te maken of er nu een goede match is in vraag en aanbod voor de komende jaren. Wij horen van verschillende kanten dat het vooral heel moeilijk is voor ouders die naar Rijswijk komen verhuizen, om een plek te vinden als ze later in die schoolcyclus pas binnenkomen. En hebben we nu op korte

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ termijn een tekort dat we daadwerkelijk kunnen oplossen door tijdelijk gebouwen in te zetten, bijvoorbeeld zoals in de Snijdersschool? Of is er nog meer inzet nodig? Ik kan het er niet helemaal goed uit halen. De vraag over vo en die groei is inderdaad al benoemd door GroenLinks, dus die zal ik overslaan verder. En tot slot is me ook nog niet helemaal duidelijk of met die investering van over een hele lange termijn, maar van 135 miljoen … Of deze investering dan ook allemaal vanuit het Rijk gedekt worden en hoe dat nu wordt opgenomen met de kapitaallasten in de meerjarenbegroting. De heer Ezinga (VVD): Voorzitter, dank u wel en ik wil ook graag de wethouder bedanken voor dit voorstel wat hier ligt. Ook, en dat deel ik met mevrouw Kistemaker … Het eerste wat mij opviel was eigenlijk de organisatie van het stuk als zodanig, het zag er zeer slordig en bij tijden wijle toch wel wat frustrerend uit. En dat hoop ik, dat mevrouw Besteman dat tot zich neemt en terug naar de tekentafel mag brengen, want zo kunnen we iets niet in behandeling brengen.

Veel vragen zijn al gesteld met betrekking tot de inhoud als het gaat om hoe we de ambitie verder vorm gaan geven, dus ik laat mijn vragen daarmee ook achterwege om in herhaling te vallen. Wel wil ik even opmerken dat het mij en dat is mij persoonlijk, enigszins irriteert hoe Beter Voor Rijswijk zich focust op de lokale jongeren en kinderen die zich moeten plaatsen op de scholen, terwijl er toch echt wel een vrije keus van onderwijs plaatsvindt en we niet per se binnen de gemeentegrenzen onze scholen hoeven te zoeken. En daarom wil ik ook graag vragen aan de wethouder of ze zich nadrukkelijk kan uitspreken hoe ze tegen de opmerking van mijnheer Van den Berg aankijkt. Opdat we precies snappen hoe kinderen naar scholen gaan en welke keuzes zij daarin mogen nemen. Mevrouw Schröter (CDA): We vinden het goed om te zien dat er een helder en gedegen Integraal Huisvestingsplan ligt en dat het ook samen met schoolbesturen is opgesteld. We hebben nog wel een vraag over de CO2-ambitie, die wordt niet helemaal gehaald. We vragen ons af of dat niet alsnog mogelijk is gezien de problematiek op dit gebied. En over de verordening heb ik verder geen opmerkingen, dank u. Mevrouw Jansen (Wij): Praten over schoolgebouwen en dergelijke, dat doe ik graag, dat weet mevrouw Besteman.

Zeker in een Rijswijk wat flink aan het groeien is, dan is het natuurlijk ook belangrijk dat we zorgen dat we straks genoeg plek hebben voor zeker jonge leerlingen om naar school te gaan. En dat moet dan wel ook op loop -en fietsafstand zijn en het is dan niet alleen belangrijk voor het onderwijs zelf dat ze dat doen, maar het draagt ook bij aan het zelfstandig worden zodra kinderen zelfstandig naar school gaan. Het is daarom ook fijn om te lezen dat de eis de afstand tot onderwijs aangepast wordt van hemelsbreed 2 kilometer, naar de meest veilige route op 2 kilometer. En we zien in het Huisvestingsplan dat er aandacht is voor … Nagedacht is over een golfbeweging, die eigenlijk ook in … Zeker in Rijswijk Buiten, in een nieuwbouwwijk, vaak plaatsvindt. En dan heb ik een vraag daarover: klopt het dat er een nieuwe school gesticht gaat worden in het tijdelijke gebouw aan de Laan van ‘t Haantje waar eerst Parkrijk in zat? GroenLinks refereerde daar al aan en had het over dat de Wethouder Brederodeschool daar plaatsen in zou nemen, maar wij begrepen van de directie van Parkrijk dat het toch echt om een zelfstandige school gaat. Het is ook goed om te lezen dat er rekening wordt gehouden met een extra onderwijs -en gymlocatie in Pasgeld en ook voor de huidige scholen in die wijk, dat er naar maatwerk gekeken wordt voor een oplossing op korte en lange termijn.

Daarbij wil ik wel een kanttekening plaatsen: ik heb het al vaker aangegeven, als u in gesprek gaat met besturen betrek daar ook de directie en eventuele docenten van scholen goed bij deze plannen. Zij hebben als geen ander zicht op de mogelijkheden en wensen, een schoolbestuur staat hierin vaak wat verder af van de praktijk. Kan de

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ wethouder dit toezeggen? Dit geldt overigens trouwens voor alle innovaties … Renovaties bedoel ik, nieuwbouw en uitbreiding van alle scholen in Rijswijk. Daarnaast had GroenLinks het natuurlijk ook al over het feit dat we nu heel veel jonge leerlingen hebben en in de toekomst … Ja, die zullen over 8 tot 10 jaar allemaal richting het vo gaan vertrekken. Wordt er eventueel ook nagedacht over extra vo-mogelijkheden met het oog op de toekomst? En dan heb ik het niet alleen over buiten Rijswijk, maar ook binnen Rijswijk. Bijvoorbeeld: is het misschien wenselijk om met de schoolbesturen van het vo te kijken naar de mogelijkheden voor een middelbare school in Rijswijk Buiten eventueel op de langere termijn? We horen het graag van de wethouder. Dan het laatste, richt ik me even nog even op het raadsvoorstel van de verordening Voorzieningen. Het was ons niet helemaal duidelijk wat nou precies de bedoeling hiervan was, maar vat ik het goed samen dat dit een aanvullend voorstel is wat ervoor zal zorgen dat we volgens de laatste wet -en regelgeving het Huisvestingsplan tot uitvoering brengen? Zo ja, dan is de fractie hiermee akkoord en zo nee, dan graag een toelichting van de wethouder hierop.

Mevrouw Ten Brummelaar (RB): We hebben het stuk gelezen voor ons op zich een duidelijk stuk, dus bedankt daarvoor. Goede uitleg ook met betrekking tot de toekomst van de Rijswijkse scholen. Waar we wel van schrokken is de bouwkundige staat van 13 van de 15 basisscholen op dit moment en wij vragen ons dan wel af: hoe kan dit en hoe kunnen we dat in de toekomst gaan voorkomen? Verder lezen we dat de kosten voor de renovatie van de steen voor de school rond de 8 miljoen gaat zijn. En er zit hier ook een deel verzekeringsgeld in wat vrij is gekomen na de brand, als het goed is. En we sluiten ons aan bij de vragen, volgens mij van de heer Ezinga en andere partijen, die gesteld zijn over hoe het zit met de dekking vanuit het Rijk. Mevrouw Van Nunen (PvdA): De inbreng van GroenLinks en ook van D66 was ons uit het hart gegrepen, dat hadden wij ook al op papier staan. Tekstueel is het een … Rammelt de tekst, laat ik het zo zeggen. En zit er te weinig opbouw en consequentie in. Daarnaast missen wij inderdaad ook die relatie met die kadernota Jeugd en Onderwijs, die inderdaad dan nog moet komen, want dat geeft ook je beeld en je visie op onderwijs en onderwijsvoorzieningen in de toekomst. Dus daarin sluit ik me aan bij, al eerder gezegd, de opmerkingen van beide fracties die ik net noemde.

Ik hoop dat de wethouder echter afstand neemt van de inbreng wat van BVR op het vlak van de postcoderegistratie … Of discriminatie, laat ik het zo zeggen. Want dat mag gewoon helemaal niet en dat is in een aantal gemeenten ook gewoon weer losgelaten, omdat het gewoon niet mocht. En ik vind dat we deze discussie, die we al eerder hebben gevoerd en de heer Van den Berg al eerder heeft ingebracht bij eerdere stukken die op dit punt van onderwijs al door de wethouder eerder in de raad zijn gebracht. Daarin is die discussie al gevoerd en is er ook een duidelijk antwoord. De heer Van den Berg: Voorzitter, mag ik interrumperen? De voorzitter: Nee, dat sta ik even niet toe. Gaat u verder, mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Oké, ik wacht het antwoord van de wethouder af en dan is het misschien ook wel duidelijk wat al dan niet rechtmatig is. Wat het raadsvoorstel betreft, daarin staat wel dat u met schoolbesturen, wat betreft die verordening en de nieuwe eisen die gesteld worden, ook aan ventilatie, dat u daarmee op goede hoogte bent gekomen met de schoolbesturen, in overeenstemming. Maar er staat ook heel duidelijk in dat de schoolbesturen zich eigenlijk nog niet willen uitspreken over hun financiële inzet. In principe wel, maar ze doen eigenlijk geen enkele garantie.

Hoe ziet u dat, wethouder? Heeft u nu wel of niet een akkoord of een goede overeenstemming hierin kunnen bereiken met de schoolbesturen? Want als de

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ portemonnee getrokken moet worden heb ik het idee dat de schoolbesturen, in dit raadsvoorstel in ieder geval, niet zeggen: ‘Wethouder, dan staan wij ook ervoor klaar’. Misschien kan de wethouder daar nog heel even op reageren. Wat betreft die ventilatie, dat baart me dan toch wel zorgen. Ik vraag me af waarom geen enkele andere fractie op die verordening is ingegaan, want daar staat gewoon letterlijk: ‘Bestaande schoolgebouwen worden niet aangepast, of dat moeten de schoolbesturen maar doen’. En dat kan ik me daar niets bij voorstellen. Maar als zij dat niet doen, wie zijn dan de dupe? De leerlingen of hoe gaan we daar dan mee om? Vinden daar controles op plaats? Ik hoor dat heel graag, want dat is natuurlijk wel een probleem wat zich ook nu richting najaar en winter weer mogelijk een rol gaat spelen. Ik maak me daar wel zorgen over, hoe het staat verwoord in het raadsvoorstel. Maar misschien kan de wethouder mij geruststellen. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het nu de eerste termijn voor wethouder Besteman. Wethouder Besteman: Ik zal even bij het begin beginnen, dat is denk ik handig, om even het een en ander toe te lichten.

Het verzorgen van onderwijs, huisvesting vo, po en speciaal onderwijs is een wettelijke taak van de gemeente. Krijgen daar ook geld voor vanuit het Gemeentefonds om dat voor elkaar te krijgen, dus dat is de eerste aanleiding voor dit Integrale Huisvestingsplan. Daarnaast ligt er natuurlijk ook een inhoudelijke argumentatie aan ten grondslag, want goede onderwijshuisvesting kan een hele goede bijdrage leveren aan de kwaliteit van onderwijs. Helpen om doorlopende leerlijnen beter tot zijn uiting te laten komen, het kan zorgen voor soepele overgangen tussen de verschillende fases waar kinderen doorheen gaan. Vanuit die optiek ben ik ook heel erg blij dat de kinderopvang heeft meegedacht en meegedaan bij het vormgeven van het Integraal Huisvestingsplan. Dat is echt nieuw, dat kinderen al op jonge leeftijd ook worden meegenomen en zo komen pedagogiek en didactiek natuurlijk ook heel goed bij elkaar. Met dit Integraal Huisvestingsplan stellen we een beleidskader vast voor langere periode tot 2042 en dat wordt inderdaad, zoals de heer Van den Berg van Beter Voor Rijswijk zegt, iedere 5 jaar herijkt. En dat is een redelijke periode, omdat we kijken naar nieuwbouw en renovatie en dat zijn toch wat langdurige projecten die je binnen 5 jaar goed kunt overzien. Dus dat is de achtergrond van die vijfjaarstermijn.

We zijn dit proces vorig jaar gestart met de raad, we hebben toen met uw raad gesproken, voorzitter, om de kaders op te halen die de input waren voor dit Integraal Huisvestingsplan. En het is inderdaad zo, dat mevrouw Kistemaker stelt, dat die bouwsteen inderdaad de input zijn geweest van uw raad, voorzitter. En die zijn heel goed bij de input van de schoolbesturen gekomen, dus dat sluit heel goed op elkaar aan en daar ben ik ook heel blij mee. Even kijken, misschien nog even in zijn algemeenheid: ik hoor een aantal fracties zeggen dat het document op bepaalde punten slordig is opgesteld, niet zo goed leesbaar, dus het lijkt mij goed als ik in ieder geval een compacte heldere samenvatting voor uw raad mag nasturen, voorzitter. Want ik denk dat dat belangrijk is voor het proces ook, wat we hier hebben doorlopen met de schoolbesturen. Zo blijkt inderdaad en de GroenLinksfractie vroeg daarnaar: ‘Waar komt die nieuwbouwschool in de Plaspoelpolder vandaan?’ Dat blijkt uit de analyse die we hebben gedaan, de QuickScans van de wijken. En als je dan kijkt naar wijk 1 en 2, zie je dat daar een groei plaatsvindt van de basisgeneratie, zoals we die noemen.

De Snijdersschool zijn we op dit moment aan het beschikbaar maken voor onderwijs, maar ook is er gesproken over een nieuw school in de Plaspoelpolder om al die kinderen op te vangen, die daar nog door de bouw van woningen et cetera terecht zouden moeten komen. ‘Hoe zit het dan financieel?’ Voorzitter, daar heb ik ook een aantal fracties over gehoord, in ieder geval mevrouw Koopman heeft daarover gesproken. De plannen voor de korte termijn 0 tot en met 5 jaar zijn opgenomen in de investeringskalender. Dus die zijn al verwerkt, die worden bij de begroting aan uw raad voorgelegd. En als we

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ kijken naar: wat gaan we dan op korte termijn doen, die 0 tot 5 jaar? Is het vervangen van de steen voor de school, u weet zich misschien nog herinneren dat daar een aantal jaar geleden in de zomervakantie brand heeft gewoed, dus daar moeten vier lokalen sowieso nog vervangen worden. Dan zeg ik ondertussen ook tegen mevrouw Brummelaar, die een opmerking te maken over de verzekeringsgelden: die zijn inderdaad meegenomen. En u ziet ook … En zonder u met alle cijfers om de oren te slaan, maar dat er al 1,1 is uitgekeerd na de brand en daardoor is het bedrag in het IHP nu ook wat lager. Dus de steen voor de school is op korte termijn een project dat we hebben vastgesteld en dat geldt ook voor de GSR. En nieuwbouw in samenspraak met de Akker. Mevrouw Van Nunen heeft de vraag gesteld van: ‘Is er nu eigenlijk overeenstemming over die financiën met de schoolbesturen?’ Nou, dat is er. Natuurlijk willen schoolbesturen dat niet voor de periode tot 2042 aangeven. Dat lijkt me ook logisch, want ze hebben natuurlijk ook met onzekerheden te maken op dit moment. Maar we hebben wel gezegd: we hebben ambitie, we willen die onderwijskwaliteit door middel van die onderwijshuisvesting echt bieden aan onze Rijswijkse leerlingen.

En de ambitie die daar is, bijvoorbeeld niet BENG bouwen, niet bijna energieneutraal, maar helemaal energieneutraal, zijn kosten die we natuurlijk per project met elkaar gaan verdelen. Dus de afspraak is: we staan voor uw onderwijskwaliteit gezamenlijk, daar is overeenstemming over. We hebben dat ook vastgesteld in het OGO, het overeenstemming gerichte overleg, dat regelmatig wordt gevoerd met de schoolbesturen en kinderopvang. En er is afgesproken dat we per businesscase gaan kijken hoe die uitwerking in die businesscase en die verdeling van die kosten precies zal uitwerken. Dan zal ik de vragen nog even langslopen van de fracties. Dan begin ik bij Beter Voor Rijswijk: u heeft een opmerking gemaakt over Rijswijkse kinderen eerst. Nou, dat is inderdaad een uitgangspunt waar ik als college niet zozeer achter sta. We zien wel en die discussie hebben we natuurlijk vaker gehad in deze raad, dat basisschoolleerlingen wel veelal in hun eigen wijk naar school gaan. Ouders zoeken dan vaak een school uit dichtbij hun woning en dat is ook wel een van de uitgangspunten. Dus Rijswijkse kinderen of kinderen uit wijken in de buurt zouden zoveel mogelijk in hun eigen wijk naar school moeten kunnen gaan. De keuze ligt natuurlijk altijd, zeg ik nadrukkelijk tegen de heer Ezinga, bij de ouders zelf.

Dan heeft Beter Voor Rijswijk nog een vraag gesteld over het aansluiten van scholen op de energieleidingen en hoe dat in de energietransitie wordt verwerkt. Dat is nu echt wel te vroeg om die vraag te stellen, daar komen we op terug in het energie… Of in het uitvoeringsplan, daar zijn we nu nog niet aan toe. Dit is de visie en geeft de situatie weer op basis van prognoses en analyses. De fractie van GroenLinks. Nou de opmerking over leesbaarheid en de dubbelingen heb ik hoop ik zo … Kom ik aan tegemoet door middel van nog even een duidelijke, korte samenvatting met de raad te delen, voorzitter. En de dubbelingen, ja, die moeten daar natuurlijk sowieso uit. Want dat is inderdaad slordig, dat ben ik met mevrouw Kistemaker eens. De school Plaspoelpolder. Nou dat is dus een uitkomst van de analyse van de scenario’s van wijk één en twee. Ja, de visie die heeft natuurlijk te maken met de bouwstenen die u als raad heeft gegeven, maar ook de visie die we als gemeente hebben op brede scholen. En dat ziet u natuurlijk ook terug komen in die gebiedsaanpak. We willen graag dat scholen meer zijn dan alleen een plek voor onderwijs. Maar we willen ook dat schoolpleinen bespeeld kunnen worden door buurtkinderen, dat er een plek is voor meer dan alleen onderwijs, dus ook naschoolse activiteiten kunnen zijn. Nou dat soort zaken. Dat is de visie die we daarop hebben.

Als het gaat om, ja, de prognoses, heeft mevrouw Kistemaker ook een opmerking op gezegd. Als je kijkt naar de prognoses op PO, dan zie je inderdaad dat die behoorlijk stijgt tot 2030 en daarna ongeveer afvlakken, iets dalen, beetje afvlakken. Als het gaat om het VO zien we dat de prognoses eigenlijk nauwelijks groeien. Neemt niet weg dat we wel in de regio ook overleg hebben over de scholen. Want we weten ook dat, nou ja, in grensgebieden ouders natuurlijk sowieso ook over grenzen heen kijken. En dat geldt zeker voor VO scholen. De vraag over de Brederoschool en Parkwijk. Ja, dat

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ lijkt misschien wel wat verwarrend in het stuk, omdat Parkrijk nu als dislocatie van de Brederoschool is. En dat gaat wel veranderen, maar dat is een technisch verhaal van Librijn. Het lijkt daardoor een aparte school, maar het functioneert als dislocatie op dit moment. Samen investeren met onderwijs en schoolbesturen, inderdaad, heeft mevrouw Kistemaker ook nog naar gevraagd. Nou dat is precies het uitgangspunt van het hele integrale huisvestingsplan. Besturen en gemeente hebben nu gezegd, we kijken voor de langere termijn wat nodig is en we vinden ook dat we samen aan de lat staan om die scholen te bouwen. Dus dat krijgt verder vorm in de businesscases. Mevrouw Koopman heeft nog even benadrukt dat ze er achter staat dat we ENG gaan bouwen in plaats van BENG. Nou ik denk dat dat ook een hele mooie ambitie is. Ja, en het doel van het integraal huisvestingsplan is juist ook dat die vraag en aanbod van schoolaanbod en kinderen, de basisgeneratie, in kaart te brengen en bij elkaar te brengen. Dus dat is wat we doen en dat is ook waarom we dat op wijkniveau hebben gedaan, juist omdat … Nou ja, wat ik net zei, als het gaat om PO, kinderen veelal toch in hun eigen buurt naar school gaan.

Dus dat is de achtergrond van het in beeld brengen van het wijkniveau en niet op stadsniveau. Even kijken. De heer Ezinga heeft ook een opmerking gemaakt over de leesbaarheid en de dubbelingen. Nou ik hoop dat ik u ook tegemoet kom als ik zeg, ik maak daar nog even een duidelijke samenvatting voor voor de raad. Want ik vind dat wel heel erg belangrijk. Het CDA heeft mij gevraagd over de CO2 ambitie die we, als we dit plan doorzetten zoals het nu voorligt, nou, behoorlijke slag kunnen maken. Maar inderdaad, het kan natuurlijk altijd meer, mevrouw Schröter, voorzitter, zeg ik via u. We komen nu op deze ambitie af op deze cijfers uit, omdat niet alle gebouwen worden vervangen of gerenoveerd in de tijd tot 2042. En ja, als we dat wel doen, ja, dan zullen we het effect natuurlijk in die CO 2 reductie groter zien. Maar dat betekent natuurlijk ook weer een extra investering, zou je kunnen zeggen. Mevrouw Jansen heeft ook gevraagd over Parkrijk. En nou, ik hoop dat ik dat duidelijk heb gemaakt, dat is … Nee, ze schudt haar hoofd zie ik, voorzitter. Maar het is een dislocatie en dat functioneert nu op dit moment nog zo. Als het gaat om het betrekken van de schooldirecteuren is het zo dat de gesprekken het afgelopen jaar niet op één hand te tellen zijn. Die hebben wij als gemeente gevoerd, ik zelf met schoolbesturen.

Maar er zijn natuurlijk ook in allerhande gremia voorbereidingsgesprekken geweest met directeuren en medewerkers op het gebied van financiën, op het gebied van facilitair, met de kinderopvang. Nou, u kunt het zo gek niet bedenken, zou ik bijna willen zeggen. Het was een intensief traject, laat ik het zo samenvatten. En ik denk dat dat ook belangrijk is, dat was nodig. Maar het is heel erg mooi denk ik dat we hier met elkaar zo zijn uitgekomen. Of er nog een nieuwe VO school in de planning staat, heeft mevrouw Jansen mij nog gevraagd. Op dit moment niet. Maar we zijn natuurlijk … We werken op basis van de prognoses, we houden daar rekening mee. En ook als het gaat om nieuw te bouwen gebieden kijken we natuurlijk zeker naar de prognoses. Ja, dit plan is gebaseerd op de geldende wet- en regelgeving, zeg ik nog even tegen mevrouw Jansen, voorzitter. Want ze heeft mij daar nog naar gevraagd. En ja, goed, als dat in de toekomst verandert, zullen we daar natuurlijk ook weer op anticiperen. Maar ik denk ook dat die termijn van herijking eens de vijf jaar daarvoor een goed ritme biedt. Mevrouw Ten Brummelaar vindt het plan dan weer duidelijk opgesteld. Nou, dank daarvoor, dat is dan ook fijn om te horen. Het verzekeringsgeld van de Steenvoorde heb ik over geantwoord. Mevrouw Van Nunen heeft ook gesproken over de visie. Nou die zit dan met name in die brede school hè.

We zien die scholen als een centraal gebouw in de wijk. We willen ook dat dat zo veel mogelijk op die manier wordt gebruikt. En de ventilatie is inderdaad een belangrijk punt. Mevrouw Van Nunen heeft daar duidelijk een opmerking over gemaakt. Dat staat natuurlijk ook op de agenda met schoolbesturen. Het is zo dat het Rijk daar nu een subsidieregeling voor heeft opengesteld. Want in sommige gevallen zal daar inderdaad, zoals mevrouw Van

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Nunen stelt, geïnvesteerd moeten worden. En die regeling is open en vergoedt voor een deel de kosten, de investeringen, die schoolbesturen moeten maken voor die ventilaties. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de tweede termijn. Ik loop even alle partijen weer na. Beter Voor Rijswijk, de heer Van den Berg. De heer Van den Berg (BVR): Even terugkomen op de eerste termijn en de opmerkingen van de wethouder. Beter Voor Rijswijk heeft gewoon een stukje uit de nota verwoord dat er in Rijswijk passende plek is, in Rijswijk moet krijgen voor binnen het onderwijs, wonende binnen de eigen grenzen. Dat staat netjes in de nota, heb ik niet verzonnen, staat er in. Binnen Rijswijk zijn er voor, met name in Rijswijk Buiten, grote wachtrijen voor de basisscholen. Die wachtrijen moeten opgelost worden. Een beleid wat daar toegepast bij kan worden, is een postcodebeleid. Dat heeft niks met discriminatie te maken, heeft ook niks met vrijheid van onderwijs te maken. Is het een normaal instrument wat je kan inzetten. Dat dit dan als discriminatie wordt betiteld, werp ik ook verre van me.

Ik werp … Ik zou dan ook de heer Menno, en ik ben echt hier vrij boos over, en Wil Van Nunen willen uitdagen, komen jullie dan met oplossingen om die wachtlijsten op te lossen voor de Rijswijkers. Zodat niet de Rijswijkse kinderen helemaal vanuit Rijswijk naar Schipluiden moeten om daar op een basisschool of een BSO terecht moeten komen. Ja? Of ga eens praten met ouders. Ouders die echt met 2jarige leeftijd al hun kind op een wachtlijst moeten zetten om ze op een normale school in Rijswijk te krijgen. De heer Ezinga (VVD): Voorzitter, interruptie. De voorzitter: De heer Ezinga, korte interruptie. De heer Van den Berg (BVR): Waarvoor werd mijn interruptie daarnet niet toegestaan, voorzitter, en nu wel? De voorzitter: Omdat het nu de tweede termijn is en dan mogen we interrumperen, maar wel kort. De heer Ezinga (VVD, ter interruptie): Voorzitter, ik snap de boosheid van de heer Van den Berg. Ik denk dat dat ook heel onnodig is. De wijze waarop hij zijn opmerking net, ja, omschreef, deed bij mij en deed bij ook andere fracties de vraag rijzen dat er toch op een andere manier werd nagedacht dan hij nu omschrijft. Ook gegeven de historie, waarbij we al eerder in debat zijn gegaan hierover, liet hij dit al uit zijn mond gaan. Ik ga ook graag met hem in debat hierover. Maar om nu mij de vraag te stellen om het geheel op te lossen, is vrij kinderachtig.

Daarvoor zitten we hier niet in dit debat. Wij zijn hier met zijn allen om de vraagstelling op te lossen en het vraagstuk. Dus ik zou het hier dan ook wel bij willen laten. De voorzitter: Dat is een lange interruptie. De heer Van den Berg, vervolg de tweede termijn graag. De heer Van den Berg (BVR): Ja, ik ga graag met de heer Menno in gesprek daarover. En ik vind het heel raar dat mijn woorden die ik nu uitspreek daarnet als heel anders worden geïnterpreteerd. Dat is het voor Beter Voor Rijswijk in deze termijn. Mevrouw Kistemaker (GL): Voordat ik aan mijn tweede termijn begin, toch wel even ook als reactie op Beter Voor Rijswijk net. De oplossing zit hem in het creëren van meer onderwijsplekken en niet in een postcodebeleid. En als we het dan hebben over Rijswijk Buiten. Hoeveel kinderen van buiten Rijswijk Buiten zitten daar eigenlijk op school in Rijswijk Buiten, en zijn daar simpelweg te weinig onderwijsplekken. Een probleem is niet dat er teveel kinderen van buiten Rijswijk daar op school zitten. Maar goed. Allereerst dank voor de antwoorden die ik heb gekregen, aan de wethouder. Ik moet er wel een klein beetje om lachen dat de

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ bouwstenen nu vanuit de raad lijken te zijn gekomen, terwijl in het stuk staat toch echt dat ze samen met schoolbesturen zijn opgesteld. En zoals ik ook al in mijn eerste termijn zei, die bouwstenen stonden allemaal in de presentatie die we als startpunt hebben gekregen van de HEVO consultants. Dus ik … Mij bekruipt een beetje het gevoel dat de bouwstenen gewoon van HEVO komen eigenlijk. En dat ze misschien best aansluiten bij hoe wij het zien. Maar om het dan te zeggen dat we het met elkaar hebben gedaan, dat is misschien … Gaat iets te ver. Ja, en dan nog even over de visie. Het is mij helder wat de visie is. Maar mijn vraag was eigenlijk, waar komt de visie vandaan? Komt dat nog uit een oud stuk zoals die nu geldt? Of is dat al vooruitlopend op de visie Jeugd en Onderwijs die we nog moeten gaan vaststellen. Dus daar graag nog wel even een antwoord op. En tot slot, ja, die prognose VO. Ik blijf dat toch echt heel raar vinden dat die prognose dus niet zo lijkt te stijgen voor VO leerlingen. Want ja, je kunt volgens mij met je boeren verstand bedenken dat als PO stijgt, dan stijgt over 6, 7, 8 jaar ook VO. Dus ik, ja, ik blijf daar mijn twijfels over hebben.

Mevrouw Koopman (D66): Ja, dank u wel, en wethouder bedankt voor de beantwoording. Ik wilde toch nog even terugkomen op het overzicht op Rijswijkniveau. Natuurlijk moeten die … Op wijkniveau moet het er zeker zijn. Maar het zou de leesbaarheid, en misschien dat u dat in die samenvatting die u nog wilt maken kunt opnemen, ten goede komen als je ook het op een Rijswijks niveau duidelijk maakt om hebben we nu een tekort of een overschot? En het verwarrende, en ik heb het ook een paar keer moeten lezen. Als je kijkt tussen de basisgeneratie en het aantal kinderen wat naar school gaat in een wijk, dan is het groen als je een tekort hebt en is het rood als je een overschot hebt van de basisgeneratie. En het zou misschien voor de leesbaarheid ook prettiger zijn om dat om te draaien. En als je gaat kijken namelijk op de verschillende jaren, 2021, ’26 en nou de laatste, die tabel, dan blijkt op Rijswijks niveau dat we nu ongeveer 316 plekken te kort hebben. Dat worden er 1007 en dat gaat daarna nog eens groeien naar 1500. Dus dat is een best wel behoorlijk … En het dat zou denk ik het stuk ten goede komen als we dat inzicht ook hebben. En verder, nou, waren mijn vragen beantwoord. De heer Ezinga (VVD): Dank, voorzitter. Ik heb geen verdere opmerkingen. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ik heb ook geen aanvullende vragen.

Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij): Ter verduidelijking, het ging mij dus niet om Parkrijk, want Parkrijk heeft inmiddels natuurlijk zijn eigen schoolgebouw betrokken. Het ging mij om de school die gaat komen in de noodbouw die Parkrijk zojuist verlaten heeft. Als het goed is wordt daar dus een nieuwe school gestart, weliswaar onder het BRIN-nummer van de Wethouder Brederodeschool. Dit, nou ja, wat ik begrepen heb van de directeur van Parkrijk, wegens financiële redenen en dat je dus wel moet kunnen starten met een school, maar dat je dan vaak onder een ander BRIN-nummer start van een andere school. Maar mijn vraag is dus, klopt dat dat er dus een nieuwe school gestart wordt in dat noodgebouw. En als dat inderdaad waar is, dan is mijn vraag, is dan vervolgens de bedoeling dat deze school dan eventueel zich gaat, nou ja, hervestigen in een vast gebouw in Pasgeld bijvoorbeeld? Want dat is mij dan dus niet duidelijk. Of is dit gewoon een noodgreep om dus meer plekken te creëren en strakjes weer op te heffen als dat niet meer nodig is? Daarnaast was mijn vraag niet zozeer of dit raadsvoorstel volgens de laatste wet- en regelgeving geschreven was. Maar ik had het over het aanvullende raadsvoorstel wat erbij staat, wat hier ook in deze bespreking betrokken wordt, namelijk de verordening voorziening huisvesting onderwijs Rijswijk.