Niet vastgesteld verslag Forum Samenleving 28-09-2021.pdf

Klopt het dat dat voorstel eigenlijk ervoor zorgt dat we volgens de laatste wet- en regelgeving het huisvestingsplan tot uitvoering gaan brengen. En zo ja, dan is

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ onze fractie daarmee akkoord. En zo niet, dan wil ik daar graag een toelichting op hoe ik het dan moet interpreteren. Voor de rest, ja, ben ik het ook met GroenLinks eens van, je kunt op je vingers uittellen dat het VO nu misschien stabiel is, maar straks gewoon echt keihard gaat groeien. Dus ik wil met nadruk tegen u zeggen, wethouder, via de voorzitter, houdt daar gewoon wel rekening mee en ga nu alvast in gesprek. Niet dat we wederom voor een probleem komen te staan waar we eigenlijk nu al tegenaan lopen in Rijswijk Buiten, namelijk dat er heel veel kinderen gewoon geen plek hebben. En daarin kan ik, ja, mijnheer Van den Berg van Beter Voor Rijswijk wel de hand schudden. Het is natuurlijk van de gekke dat ouders die nog … Nou ja, eigenlijk aanstaande ouders, om het zo maar te zeggen, al nu moeten gaan bedenken, ik wil een kind. En ik ga nu alvast mijn kind inschrijven, want over vier jaar hoop ik dan een plekje te hebben, met hoop dat ik dan ook een kindje heb. Dat lijkt me toch niet helemaal de bedoeling. Dus … Maar daarin ben ik dan ook wel weer van mening, zoals mevrouw Kistemaker zegt, de oplossing zit hem niet inderdaad de postcodecheck, maar meer in het realiseren van meer plekken.

Mevrouw Koopman (D66, ter interruptie): Ja, heel kort. Ik werd heel even getriggerd door dat aanmelden van mensen die bij wijze van spreken als ze zwanger zijn hun kind al aanmelden. Misschien moeten we, dat is niet buiten deze huisvestingsnota, maar overgaan op wat er in Den Haag ook gebeurt, een vast aanmeldpunt. Zodat je niet de mensen die assertiever zijn al voordat ze zwanger zijn hun kind hebben aangemeld en de anderen pas als het veel te laat is. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij): Daar kan ik alleen maar … Dat kan ik alleen maar toejuichen, mevrouw Koopman, want dat lijkt me hartstikke goed. Want het is eigenlijk, ja, bijzonder jammer. En ik word met de regelmaat van de klok hier in Rijswijk Buiten door ouders aangesproken over het feit dat ze, ja, eigenlijk met de handen in het haar zitten omdat ze hun kind niet op een school in de buurt kwijt kunnen. Nou ja, volgens mij is mijn relaas duidelijk, en ik kijk uit naar de beantwoording van de wethouder. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, ik heb geen aanvullende vragen. Alleen nog een opmerking ook naar de heer Van den Berg. Kijk, er zijn natuurlijk ook scholen met een specifiek onderwijsconcept. Montessori, Dalton, Jenaplan. Daarom zou je al om die redenen niet met een postcode selectie kunnen werken en moeten werken.

Want daarmee beperk je en ouders, nou ja, en kinderen op dat moment als ze vier jaar nog niet zo, maar wel ouders enorm in hun keuzevrijheid. Dus het heeft wel degelijk met vrijheid van onderwijs te maken. In ieder geval met vrijheid van onderwijsconcept. Voorzitter, ik heb dus geen vraag naar de wethouder, maar toch ook nog wel een opmerking naar de heer Van den Berg. En ik hoop eigenlijk dat we deze discussie hiermee ook kunnen sluiten over postcodebeleid. Mevrouw Ten Brummelaar (RB): Ja, wethouder, bedankt voor de beantwoording. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik even afgeleid was hier, dus niet zeker weet of er antwoord is gegeven op het vraagstuk wat we hadden omtrent de bouwkundige staat van dertien van de vijftien basisscholen. Hoe dat kan en hoe we dat in de toekomst kunnen gaan voorkomen. Als dat wel zo is, dan bij deze ook gelijk mijn excuses. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Besteman voor de tweede termijn. Ga uw gang. Wethouder Besteman: En dank ook weer aan de raad. Ik loop nog de fracties even langs. Dan begin ik met Beter Voor Rijswijk. De heer Van den Berg wijst me denk ik terecht op de drukte rondom de VO scholen in

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Rijswijk Buiten. Mevrouw Jansen en mevrouw Kistemaker noemen dat in feite ook in hun betoog. En dat is zeer terecht. En dat is ook de achtergrond waarom we natuurlijk daar zijn gaan bouwen. We hebben de tijdelijke school inderdaad die voor een lange tijd beschikbaar blijft. En ook Parkrijk, de definitieve locatie, is natuurlijk geopend. Dus volgens de prognoses liggen we daarbij goed op schema. Betekent wel, zeg ik maar meteen tegen mevrouw Jansen, als er meer wordt gebouwd, ja, dan zullen er ook meer scholen moeten komen. Dat staat ook in het plan opgenomen. Dus dat blijft zeker een aandachtspunt. Ja, mevrouw Kistemaker, ik wil toch nog even op u reageren. Want u doet net alsof er een tegenspraak bestaat tussen de bouwstenen die zijn benoemd door de raad en de schoolbesturen. Nou dat is dus totaal niet zo. Ik zou zeggen, het tegenovergestelde is waar. Het komt goed bij elkaar. En ik weet niet of u het zich nog kunt herinneren, maar de bouwstenen zoals verwerkt in de nota zijn door de raad meegegeven en zijn ook in de gesprekken met de schoolbesturen genoemd. Mevrouw Kistemaker (GL, ter interruptie): Ja, ik wil toch nog even reageren. Want ik zeg niet dat ze in tegenspraak zijn.

Ik heb het over de aanname dat het in gezamenlijkheid is bepaald. Daar heb ik het over, niet zozeer over dat er tegenspraak zou zijn. Blijkbaar vindt het gewone bouwstenen, maar het is toevallig dat ze precies hetzelfde allemaal zijn. Wethouder Besteman: Ja. Nee, dat is ook, denk ik, dat maakt het leven ook een stuk makkelijker zou je kunnen zeggen inderdaad. Maar het waren denk ik gewoon hele goede bouwstenen. Ik denk dat dat de goede conclusie zou kunnen zijn. Ja, de visie op de brede scholen die is er al, dus dat is ook één van de lijnen die we nu hebben meegenomen. Die brede scholen die we zien als kindcentra in de wijk, zeg ik nog even tegen mevrouw Kistemaker. Ja, als het gaat om de VO scholen inderdaad, voorzitter. Ik denk dat het toch goed is om daar nog wat over op te merken. Kijk, als we kijken naar de prognoses VO in Rijswijk, zien we die niet stijgen. Niet in de zin dat er een nieuwe school gesticht moet worden. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat er mogelijkheden zijn dat de prognoses in de omliggende gemeenten wel zullen stijgen. En ja, VO leerlingen gaan nou eenmaal makkelijker de gemeentegrens over, die fietsen een stukje verder. Dus die … Ja, dat is een logisch uitgangspunt. En dat is ook de achtergrond waarom we natuurlijk met gemeenten die om ons heen liggen daarover in gesprek zijn.

De prognoses worden altijd daarbij als leidend en als uitgangspunt genomen. Dus ook als het gaat om de VO scholen. Ja, de opmerking van mevrouw Koopman, voorzitter. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij, ter interruptie): Ja, u zegt van, ik hoor u zeggen van, u kijkt ook met omliggende gemeenten en dat daar misschien een stijging is. Maar nogmaals, nu weten we misschien dat dat nu in de komende drie jaar misschien niet zo is. Maar het gaat natuurlijk om dat de PO nu wel heel erg stijgt, kunnen we ervan uitgaan dat dat over acht jaar ook in het VO gaat plaatsvinden. En dat is de reden waarom zowel ik en mevrouw Kistemaker er op aandringen om daar nu over na te denken om ook te voorkomen dat we weer voor een probleem komen te staan. Dus mijn vraag daarbij was dus. Gaat u daar nu al over in gesprek met de VO besturen en eventueel omliggende gemeentes? Wethouder Besteman: Ja, sterker nog, we zijn daar al over in gesprek. Kijk, als het gaat om de langetermijnprognoses kunt u die in het stuk ook terugvinden. En dan ziet u ook dat als het gaat om PO de prognoses stijgen tot zo’n beetje 2030 en dan, nou, toch wel hoog blijven maar wel wat afvlakken. Als je kijkt naar de prognoses VO, dan zie je die in Rijswijk niet die grote stijging maken.

Maar dat is natuurlijk wel exact de reden waarom we dat met omliggende gemeentes ook bespreken en ook gezamenlijk naar de prognoses kijken en die trouwens ook laten opstellen. Dus die gesprekken lopen al en die blijven ook lopen. Ik denk dat dat goed is om te weten. Als het gaat om, ja, een overzicht op …

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Mevrouw Koopman (D66, ter interruptie): Ja, toch nog even aan… Bij mij één aanvullende vraag over die VO. Want ik denk dat wat mevrouw Jansen en mevrouw Kistemaker denken en wat ik ook denk, is dat die prognose van het VO die vlak blijft, die begrijpen wij niet. Want in het PO stijgt het echt behoorlijk en dan verwacht u toch niet dat iedereen als ze middelbare school leeftijd zijn, dat die ouders gewoon gaan verhuizen? Dus die … Er moet ergens ook een stijging in het VO komen. En die zien we niet in de prognose. En wij vragen ons af denk ik ook hoe dat nou kan? Dus dat je eigenlijk wel kunt verwachten dat die wel komt en daarop moet voorbereiden. Wethouder Besteman: Nee, daar heeft mevrouw Koopman natuurlijk helemaal gelijk aan. Alleen die stijging die vindt niet in Rijswijk plaats, en dat is de reden waarom we die in onze eigen prognoses niet terug zien. En dat is ook exact de reden waarom we die in gemeenschappelijkheid met omliggende gemeenten wel opstellen. Want dat blijkt weer daaruit en dan kunnen we daar tijdig op voortborduren. En dat ben ik met mevrouw Jansen eens, ik vind dat we dat tijdig moeten doen. En ik vind ook, en ik denk ook dat dit integraal huisvestingsplan daar heel goed bij helpt.

Want dit is wel voor het eerst dat we een lange termijn visie hebben ontwikkeld in gezamenlijkheid. En ook die lange termijn doorkijk hebben die we dus ook tijdig, iedere vijf jaar, herijken. Dus mochten zich wisselingen voordoen die we nu niet kunnen voorzien, dan blijken die tijdig op een later moment natuurlijk wel. Dan, voorzitter, ga ik nog even terug naar mevrouw Koopman. Zij doet de suggestie om een overzicht op Rijswijks niveau toe te voegen aan het overzicht dat ik met uw raad zal delen nog. Dat lijkt mij een zeer nuttige toevoeging. Ik moet even een slag om de arm houden, want ik weet niet of we dat zo snel kunnen leveren. Maar ik ga daar wel mijn best voor doen, want ik begrijp dat dat wel goed kan helpen bij het begrijpen en het duiden van het stuk, voorzitter. Dan ga ik nog even naar mevrouw Jansen over de noodbouw. Mevrouw Koopman (D66, ter interruptie): Ja, ik denk dat uw ambtenaren daar uitstekend toe in staat zijn, want het kostte mij ongeveer een kwartier. Dus dat moet volgens mij wel kunnen. De voorzitter: Oh, u heeft het al, dan kunt u het ook wel delen met ons. Wethouder Besteman: Ja. Nee, dat is ook een goede suggestie van u, voorzitter. Oh kijk, het wordt al in beeld gehouden. Nou, ik heb er vertrouwen in dat dat ons dan ook zeker gaat lukken, mevrouw Koopman. Dus daar zie ik dan niet zoveel apen en beren op de weg, zal ik maar zeggen. Even kijken.

Ja, de noodbouw. Mevrouw Jansen, ik hoop dat ik uw vraag nu goed begrepen heb. U geeft eigenlijk al zelf het goede antwoord hè. Er wordt nu gewerkt onder één BRIN-nummer, omdat dat, ja, bij het opstarten van die school even niet anders kan, heeft Librijn mij verzekerd. De bedoeling is wel dat dat uiteindelijk een zelfstandige school gaat worden. En ja, als het gaat om Rijswijk Buiten, hebben we natuurlijk ook heel goed naar de prognoses gekeken. En ja, zoals het er nu uitziet kunnen we opvangen wat er aan leerlingen terecht zou willen. En ook dat monitoren we natuurlijk uiterst zorgvuldig. Want we weten allemaal dat er grote druk is met Rijswijk Buiten met al die, nou ja, kinderen die daar ook heel graag naar school willen. Dus ik denk dat we daar nu goed op koers liggen, maar we houden daar zeker vinger aan de pols, voorzitter. De verordening. Ik begreep inderdaad de vraag van mevrouw Jansen verkeerd. Die is inderdaad volgens de laatste … Of die zorgt ervoor dat we nu volgens een laatste wet- en regelgeving kunnen werken. U heeft kunnen lezen dat … Ik zie een handje voorzitter, maar … Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij, ter interruptie): Ja, voorzitter, de wethouder ging heel snel door. Hoe heet het, duidelijk wat betreft die noodbouw.

Maar mijn vraag was daarbij nog, en daar wil ik graag ook nog antwoord op hebben, als het dus zo blijkt dat het nodig is dat er ook in Pasgeld nog een school komt, is het dan zo dat de school die dus nu in de noodbouw gestart wordt, ook daar zeg maar zijn vaste locatie gaan krijgen? Dat wilde ik nog even horen van de wethouder.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Wethouder Besteman: Ik begrijp die gedachtegang van mevrouw Jansen, maar dat is echt nu wel even een brug te ver. We houden daar de bouw van de woningen natuurlijk uiterst nauwgezet in de gaten. Librijn is op dit moment bezig met de voorbereiding om de school te starten in het noodgebouw, op de tijdelijke locatie, zoals ik dat liever noem. Dus die moeten denk ik eerst even van de grond. Maar als er later nog een plek nodig is, er is wel ruimte gereserveerd. Dus dat is misschien goed om te weten. De verordening. Nou inderdaad, de vorige verordening was vrij oud. Dus deze zorgt ervoor dat we nu volgens de laatste wet- en regelgeving kunnen werken. De VO-prognoses, nou ik denk dat we daar al over gesproken hebben. Misschien nog even tot slot de aanmeldprocedure. Mevrouw Koopman deed daar ook nog een suggestie voor om dat in te voeren, zoals dat ook in Den Haag is gebeurd. We zijn daarover in gesprek met de schoolbesturen. Ik vind het een goede suggestie. Ik ben ook zeer gecharmeerd van de werkwijze daar. Dat gaat overigens niet al te snel, laat ik het maar in die bewoordingen noemen. Maar het is mij veel aangelegen om die werkwijze in ieder geval te volgen.

Voorzitter, mevrouw Ten Brummelaar ten slotte vroeg mij nog iets over de bouwkundige staat van een aantal gebouwen. Die zijn inderdaad in het rood, zoals in het schema te zien is in het plan. En ja, dat is natuurlijk ook één van de redenen waarom we met dit lange termijn integraal huisvestingsplan zijn gekomen, om ervoor te zorgen dat we op de langere termijn, nou ja, goede onderwijshuisvesting kunnen bieden op een strategisch niveau en onze kinderen in goede kwalitatief prettige gebouwen naar school kunnen, voorzitter. De voorzitter: Dan zijn we aan het einde van de tweede termijn gekomen. Ik heb in ieder geval genoteerd dat er van het college nog een managementsamenvatting met dit raadsvoorstel komt in aanloop naar de raadsvergadering, inclusief een totaaloverzicht scholen Rijswijk, waar mevrouw Koopman naar verwees. Ik wil voorstellen daarom om dit stuk als bespreekstuk aan de raad aan te bieden, en in aanloop zien we wel of het in de raadsvergadering een akkoordstuk kan worden. Ik kijk even naar de tijd. We hebben nu de raadsvoorstellen gehad. Pauze 13. IB 21 080 Eindrapport kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd en andere ontwikkelingen in de Jeugdbescherming De voorzitter: We zijn weer terug. En ik zou met uw welnemen de vergadering willen vervolgen met agendapunt 14, IB brief 21 080 eindrapport kwetsbare kinderen.

Agendering op verzoek van CDA met steun van Rijswijks Belang, PvdA en VVD. Ik wil vragen om CDA te komen met haar vragen. Mevrouw Schröter. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik … Deze vragen waren toen naar aanleiding van mevrouw Koegler. En ik heb nu geen aanvullende vragen. Mevrouw Koegler-Böhm (RB): Het komt wel mooi achter elkaar, dat is dan weer mooi. Ja, ik heb dit punt geagendeerd. Inmiddels hebben vanavond de regiovisie besproken. Daarin is ook terug te lezen dat het terugdringen van de wachtlijsten nu ook eindelijk echt één van de prioriteiten is. Dus niet meer alleen maar sturen op doorlooptijden, maar ook echt het terugdringen van die wachtlijsten. Nou ja, daarmee heeft Rijswijks Belang eigenlijk geen verdere vragen over dit stuk, anders dan dat we wel graag willen meegeven dat we wel heel erg geschrokken zijn van het aantal kinderen, ruim 134 in regio Haaglanden, die hebben moeten wachten op tijdige en passende hulp. Het zijn natuurlijk niet allemaal Rijswijkse kinderen en jongeren en hun

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ ouders, maar het is eigenlijk wel gewoon veel, te veel. Dat moet ook echt anders. En ik weet ook dat de wethouder die zorg met me deelt. En daarbij wou ik het laten. Mevrouw Maliepaard (PvdA): Nou ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Koegler. We zijn blij te lezen dat het aantal kinderen op de wachtlijst flink is afgenomen. Wel was die weer iets gestegen in juni. Zeventien kinderen waarvoor nog geen passende hulp was gevonden. Hoeveel van deze kinderen kwamen uit Rijswijk? En zijn er inmiddels nieuwe cijfers bekend? De heer Ezinga (VVD): Nee, ook mede naar aanleiding van de bespreking van de regiovisie en het stuk nogmaals eens even goed doorgelezen te hebben, zijn de zorgen natuurlijk al wel bekend en ook al vaker besproken in andere gremia en in andere voorstellen. Dus ik wou het ook hierbij laten. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er andere fracties die nog vragen hebben over deze IB brief? Zo niet, dan wil ik de wethouder Bentvelzen in de gelegenheid stellen om antwoord te geven in eerste termijn. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Ik wil mevrouw Koegler inderdaad aangeven dat het beeld voor Rijswijk zeker veel genuanceerder ligt dan het rapport an sich.

Niet om het weg te nemen dat het niet goed is geweest, dat we zes maanden onder verscherpt toezicht hebben gestaan. Dat we er ook alles aan doen om dat te verbeteren. Maar voor Rijswijk gaat het om één jeugdige die langer dan drie maanden op jeugdhulp heeft gewacht. Eén van de 134 uit het rapport. En daarmee denk ik dat ik voldoende antwoord heb gegeven op dit geagendeerde stuk, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Nog behoefte aan een tweede termijn? Ik zie iedereen nee schudden. 14. RA 21 057 Bestuur KRSV Vredenburch - Huur kantine en kleedkamers en energierekening tijdens Covid19 Lock down Dit agendapunt is vervallen, zie agendapunt vaststelling agenda voor de mededeling over dit agendapunt. 15. IB 21 069 Evaluatie Tweede Kamerverkiezingen De voorzitter: Dan ga ik over naar agendapunt 16, IB 21 069 evaluatie Tweede Kamerverkiezingen. Op verzoek van BVR, met steun van PvdA geagendeerd. De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, de IB brief evaluatie Tweede Kamerverkiezingen. Beter Voor Rijswijk was enigszins verbaasd over de toch wel zeer positieve toonzetting in de brief dat alles eigenlijk heel goed is verlopen. Toch hebben wij wel toch een aantal aantekeningen te maken over het verlopen van de verkiezingen. Er is een brief uitgegaan vanuit de gemeente met de verkeerde stembureaus naar een aantal ouderen.

Naderhand hebben we een brief moeten toezenden naar de ouderen en dat hebben we moeten corrigeren. Er was een stukje over het halal eten wat zou worden opgediend aan de mensen die op de stembureaus werkten. Daar zou nog een evaluatie van plaatsvinden. Dat vinden wij nou niet terug in het rapport. Voorzitter, er was een bureau ingehuurd voor het begeleiden van de verkiezingen. Deze hebben hun

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ werk goed gedaan. Echter ten einde vlak voor de verkiezingen werd het bureau zich afgemeld en hebben we een gepensioneerde moeten invliegen om de werkzaamheden van het bureau over te nemen. De vraag van Beter Voor Rijswijk is, hebben we intern binnen Rijswijk nu wel de zaken op orde om bij de volgende verkiezingen gewoon zelf de verkiezingen te organiseren en dat we niet meer afhankelijk zijn van een extern bureau om dit te doen? Dat zijn mijn vragen en opmerkingen in de eerste termijn. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, wij hebben dat ondersteund. Mijnheer … De burgemeester heeft zijn microfoon aan staan. Oh, ja. Wij hebben die brief of dit verslag ook geagendeerd. De burgemeester zet steeds zijn microfoon aan, uit, aan, uit, aan, uit geloof ik. En nu weer uit. Het … Hè ik ben helemaal van mijn à propos. Wij hebben dat onderzoek ondersteund van BVR, ook omdat wij wat geluiden hoorden over de procedure tijdens de verkiezingsdagen zelf. En dan gaat het vooral om de communicatie. Allereerst wel heel complimenten voor de moeilijke omstandigheden waaronder deze verkiezingen moesten worden georganiseerd. Dus allereerst daar complimenten voor.

Maar de communicatie naar de stembureauleden was op de dag van de verkiezingen, of de dagen moet ik zeggen, ook niet altijd even, ja, helder. Dat betekent dat de e-mails nog werden verstuurd naar de thuisadressen begreep ik van de stembureauleden, terwijl ze er al niet meer waren, maar gewoon op het stembureau zaten. Dus in die zien, dat had even vooraf wat beter denk ik gecommuniceerd moeten worden. Maar het is eigenlijk ook een praktisch punt van, waar ben je bereikbaar op het moment dat je dienst hebt, om het zo te noemen. En we hoorden geluiden over de, ja, de aanlevering van de stembussen, de folderstembussen op het stadhuis, wat ook vrij chaotisch liep. Maar goed, nogmaals allereerst complimenten. Maar toch misschien wel wat leerpuntjes voor een volgende keer. Voorzitter, dat waren mijn opmerkingen. Maar ik word enorm afgeleid nu. Oké. Mevrouw Koopman (D66): Ja, een korte aanvulling naar aanleiding van wat mevrouw Van Nunen net aangaf. Niet alleen de communicatie naar de leden van het stembureau, en dat kan ik beamen want ik was er zelf. Maar ook de voorbereiding met de locaties waar de stembureaus waren, liep behoorlijk chaotisch. In sommige stembureaus is zelfs wel drie keer dezelfde vragen gesteld. Die waren blijkbaar niet vastgelegd.

Dus ik denk dat voor het komende jaar, dat er toch echt wel goed op … Goed rekening mee wordt … En dat het ook goed qua dossiervorming, zodat niet iedereen opnieuw continu wordt benaderd met allerlei zaken. En dat miste ik inderdaad ook in de evaluatie die, nou, misschien niet heel erg zelfkritisch was. De heer Ezinga (VVD): Ja, ik heb ook een aantal vragen die ik graag zou willen stellen. We hebben ook kennis genomen van deze evaluatie. Een aantal vragen komen tot ons. Nu verdwijnt mijn beeld, dat is natuurlijk altijd een beetje vervelend. Wij lezen op pagina 2 van de memo, en daar geeft het college aan dat er een brief met foutieve informatie is verstuurd aan de kiezers die per post mogen stemmen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Waar was de controle op de verstuurde informatie? En is het college tevreden hoe dit uiteindelijk is opgelost? Dat wil zeggen, een week voor de verkiezingen. Tevens zien we op pagina 2 dat het college aangeeft dat er een bijzonder stembureau was ingericht in het verzorgingstehuis van het Vredenburch. Waarom precies deze locatie? En vindt het college dit een handelswijze voor herhaling vatbaar? Er zijn hier immers twaalf stemmen uitgebracht totaal. Op pagina 3 en 4 geeft het college aan dat er sprake was van een datalek doordat er niet geanonimiseerde informatie na afloop op de gemeentelijke website is geplaatst.

In navolging van onze eerste vraag willen wij graag van het college weten hoe dit heeft kunnen gebeuren? Of de ambtenarij voldoende getraind is in de omgang met persoonsgegevens? Dat wil zeggen, dat er direct een standaard reactie van extra

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ controle en bewustzijn optreedt wanneer er persoonsgegevens in het spel zijn. Overigens met het besef dat het drukke dage waren. Dit is geen aanval op de ambtenarij, en bij dezen onze waardering ook voor het werk dat er is verzet. Dat moge duidelijk zijn. En of er vanuit betrokkenen op de persoonsgegevens nog verdere stappen zijn gezet of worden verwacht? Nog twee vragen. Is het college voornemens om de stembureaus van deze verkiezingen aan te houden, weer terug te gaan naar de gebruikelijke locaties of een combinatie van deze twee te bewerkstelligen? En tot slotte, is de extern ingehuurde projectbegeleider betrokken geweest bij bovenstaande fouten? Is het college tevreden met de ingehuurde projectbegeleider? En is ondertussen al een nieuwe interne projectbegeleider verkiezingen aangesteld? De voorzitter: Dan ga ik naar het eerste termijn voor burgemeester Verkerk. Burgemeester Verkerk: De verbindingen zijn heel slecht. Ik heb ook maar de helft kunnen verstaan. Maar goed, ik zal proberen zo goed mogelijk de antwoorden te geven. Het waren verkiezingen onder zeer moeilijke omstandigheden in coronatijd. Dat hebt u waarschijnlijk wel goed zich gerealiseerd.

Met een heel aantal nieuwe uitdagingen ten opzichte van de standaard verkiezingen. We hebben daar met volle opzet aan gewerkt. We hadden er pech mee dat de externe projectleider ongeveer drie weken voor de verkiezingen corona kreeg. En toen is de zaak overgenomen door de heer Kraakman, lid van het MT. En onder die omstandigheden hebben we uitstekend gewerkt. De externe is er dus, ja, met ziekte uitgegaan. U hoeft zich geen zorgen te maken, we hebben intussen binnen de organisatie iemand die volledig ervaren is, het aankan en de Tweede Kamerverkiezingen … Nee, de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar zal doen. Dus daar hoeft u geen zorgen over te hebben. Een aantal problemen die u signaleert hebben te maken met de nieuwe en af en toe chaotische omgeving en instructies van het ministerie om met de verkiezingen om te gaan. Er is nogal wat in het land mis gegaan met het brief stemmen. Dat viel bij ons in the end ontzettend mee. Dus er zijn maar enkele briefstemmen verkeerd aangekomen en hebben niet goed tot een verkiezingsuitslag kunnen leiden. Maar dat zijn hele kleine gevallen als je het vergelijkt met de rest van Nederland. Het kijken naar stemlokalen was ook zeer ingewikkeld, omdat je aan de coronavereisten zou moeten voldoen. Dat betekende dat nogal wat scholen en sommige gymzalen niet gebruikt konden worden. Dus dan moet je uitkijken naar andere locaties.

Maar we hadden ook locaties die één week van te voren werden afgekeurd of dat schoolbesturen of sportbesturen zich terug trokken om de zaal of de ruimte ter beschikking te stellen. En toch zijn we er in geslaagd om voldoende lokalen te hebben met de voorwaarde om dit te doen. Dit is een kleine illustratie van de ingewikkeldheden die we hadden. Daarnaast hadden we aan het begin van de verkiezingsperiode, pak ‘m beet drie maanden van tevoren, een lijst van 600 namen van mensen die in het stemlokaal wilden zitten. 600, terwijl we er ongeveer 430 nodig hadden. Dus ik voelde mij zeer comfortabel met dit hele grote aantal. Ik denk, nou er zullen er wel wat afvallen, maar dan kunnen we het toch wel gemakkelijk redden. Ja, en toch kroop het coronagevoel bij veel mensen op, waardoor ze, nou pak ‘m beet veertien dagen of tien dagen voor de verkiezingen zich terug trokken. Dat is wel een kleine ramp, met name als het om voorzitters van de stembureaus gaat. Ook dat hebben wij met veel inzet van mensen opgelost. Het is werkelijk een grandioze prestatie geweest hoe we in die omstandigheden toch ordentelijk verkiezingen hebben kunnen laten plaatsvinden. Dus als u zegt, nou ja, ik heb nog wel suggesties over locaties, dan hoor ik die graag. We zullen met de Tweede Kamerverkiezingen denk ik voldoende locaties hebben omdat de COVID omstandigheden beter zijn.

Helaas moet je ook rekenen met de Tweede Kamerverkiezingen dat daar een hogere opkomst is. Dus dat betekent dus meer locaties en waarschijnlijk meer stembureauleden. Voor de

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ stembureauleden heb ik ook de regel ingesteld, we willen er minimaal vijf hebben, zodat er nog uitval zou kunnen zijn, zodat je nog rust zou kunnen nemen. In dat opzicht zijn we er in ieder geval bij de vorige verkiezingen geslaagd dat goed te doen. Maar ik houd er ook met de Tweede Kamerverkiezingen rekening mee dat je toch wat meer mensen moet hebben om ietsje flexibeler te kunnen inspelen op omstandigheden. Verder hebben we de uitslagenavond gebruik gemaakt van de grote sporthal. Met veel enthousiasme hebben veel gemeenteambtenaren zich opgegeven om voor het goede doel een hele avond door te werken. We hadden ongeveer om 3:00 uur de uitslag. Daarmee zaten we bij de eerste vijftig gemeenten in Nederland. Dus ook daar is een geweldige prestatie geleverd. Ja, er zijn natuurlijk altijd wel wat dingen die beter kunnen en daar hebben we ook rekenschap van gegeven. Daarbij zijn ook de draaiboeken en de protocollen aangepast. Dus ik denk dat we de leerpuntjes wel hebben verwerkt. En dan gaan we gewoon kijken hoe de Tweede Kamerverkiezingen lopen. Ik werp de kritiek van, nou ja, het is een beetje vriendelijk opgeschreven echt ver van mij af. Zo is het bepaald niet gegaan. We hebben kritisch gekeken.

Maar ja, in het grote geheel hebben we dat dus heel goed kunnen doen. Misschien kunt u zich herinneren dat er steden waren die drie dagen hebben gedaan om de uitslag te geven, en dat waren niet de minste. Dus wat dat betreft denk ik dat we onder moeilijke omstandigheden heel behoorlijk hebben gepresteerd. En daarbij pas grote dank aan de ambtelijke leiding die hier in Rijswijk dit gedaan heeft. En dat is echt niet eventjes een 36-urige werkweek draaien, kan ik u zeggen. Dat is gewoon weken lang eerder tegen de zestig. En af en toe gebeurt dat en dan doen we dat. Dus ja, ik wou ook hier mijn grote waardering uitspreken voor het ambtelijk team die dit gedaan heeft. Maar zeker ook voor de vrijwilligers die mee hebben gedaan in de stembureaus of op andere wijze de verkiezingen hebben ondersteund. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de vraagstellers rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn. De heer Van den Berg (BVR): Ik ben eigenlijk nieuwsgierig naar … De burgemeester die heeft het over de Tweede Kamerverkiezingen. Weet de burgemeester meer van de coalitiegesprekken dan dat er Tweede Kamerverkiezingen aankomen binnenkort in plaats van gemeenteraadsverkiezingen? Graag daar een reactie op. En natuurlijk is Beter Voor Rijswijk ook super trots op de ambtenaren.

Alleen er zijn wat dingetjes fout gegaan en ik vind dat we die ook mogen benoemen. Maar ook voor het ambtenarenapparaat fantastisch. Zelf ben ik op de avond voordat de verkiezingen waren gebeld door de ambtenaren of ik ook zitting wou nemen op het stembureau. Ze hebben echt alles gedaan om het voor elkaar te krijgen. En dat was kunst- en vliegwerk, dat is echt fantastisch. Ik heb alleen nog één vraag open staan. U had halal lunchpakketten voor de mensen die op het kiesbureau zaten. Dat zou geëvalueerd worden. Die evaluatie heb ik nog niet voorbij zien komen. Dat was het voor de tweede termijn voor Beter Voor Rijswijk. Mevrouw Koopman (D66): Ja, één opmerking nog richting de heer Van den Berg. Op basis van een steekproef van N=1 kan ik mededelen dat de lunch erg lekker was. De voorzitter: Dank u wel. Evaluatie van de halallunches. Burgemeester Verkerk. Burgemeester Verkerk: Ja, voorzitter, ik begrijp de grote onrust van de vertegenwoordiger van Beter Voor Rijswijk. Dat is een onrust waar wij allemaal mee leven. Dus daar wou ik een kleine hint naar maken en die heeft hij goed opgepikt. Dank voor uw waarnemingskwaliteiten.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ 16. Vragenuur De voorzitter: Oké, dan zijn we bij agendapunt 17, het vragenuur, gekomen. Er zijn vragen gesteld door Beter Voor Rijswijk en tevens zijn inmiddels ook van het college ook de antwoorden geplaatst, manifest ondermijnende criminaliteit. Is dat voor Beter Voor Rijswijk daarmee afdoende beantwoord? Ik kijk even naar de woordvoerder. De heer Kruger (BVR): Ik vind het alleen erg jammer dat, ja, in die toelichting die erbij staat, de burgemeester op deze manier gewoon van afmaakt. Kennelijk zijn die andere 36 burgemeesters, en dat zijn niet de kleinste burgemeester, althans, niet van de kleinste gemeentes, komen die van een andere planeet vandaan. En ik had eigenlijk verwacht dat juist in deze tijd waar we ook met problemen zitten met het gebied van verdoofde middelen en dat soort dingen. Juist door dat in de illegaliteit toch te houden door dat men het niet op een normale manier weet aan te pakken, dat dat niet wordt aangegrepen om daar solidair te zijn met 36 andere gemeentes. Dus daar kan ik alleen mijn, ja, mijn teleurstelling over uitspreken. En daar wil ik het bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Wil burgemeester Verkerk proberen de teleurstelling weg te nemen, of het maar te houden? Burgemeester Verkerk: Nee, ik denk dat Beter Voor Rijswijk een slechte analyse heeft gemaakt van wat er werkelijk aan de hand is als het gaat om de aanpak van grote criminaliteit, met name drugscriminaliteit. Daar zitten grote kanten aan, daar zitten grote financiën aan, daar gaat 20 miljard in om. Nederland is wat dat betreft de belangrijkste doorvoerstaat. En ook als je kijkt naar het drugsgebruik, Nederland koploper in de wereld zo’n beetje. Ik hoor ook nog wel burgemeesters spreken over het feit dat drugsgebruik is lifestyle. Kijk, als je op zo’n manier drugsprobleem benadert als burgemeester, ja, dan heb je denk ik volstrekt niet begrepen wat de verschrikkelijke nadelige kanten zijn voor mensen aan de onderkant van de samenleving die hiermee te maken hebben. En daarnaast wordt daar weinig blijk gegeven van kennis van hoe nou de internationale criminaliteit loopt, wat daar gebeurt in transport van drugs, het maken drugs, het financieren van drugs, het wit wassen van de opbrengsten van drugs. Dat is een zeer intensief internationaal gebeuren waar Nederland in mijn optiek nogal naïef mee omgaat. Ik heb laatst nog een stuk gelezen van de burgemeester van Antwerpen, u wel bekend.

Ja, over de war on drugs, werd hem gevraagd, hebben we dat niet verloren? En ja, Bart de Wever zei heel terecht, de war on drugs, zijn we die eigenlijk al begonnen? Er moet veel intensiever met de samenleving worden gecommuniceerd over wat het gebruik van drugs nou precies betekent voor volksgezondheid, voor de sociale positie van mensen, het gebruik van crimineel geld. En dat is zo langzamerhand Nederland al lang ontstegen. Het zijn dus grote geldstromen, grote drugstromen, grote stromen van personeel uit verschillende landen die hiermee bezig zijn. En ik denk dat de burgemeesters van het manifest dit onvoldoende onderkend hebben en onvoldoende kennis hebben genomen, de kennis die er wel is. Dus ik wacht met name ook op het ministerie van justitie om te zien hoe men er verder mee omgaat. Dus ik begrijp uw teleurstelling helemaal niet. U zou gewoon wat meer achter de stukken en achter de feiten aan moeten gaan. De voorzitter: Dank u wel. Nog behoefte aan een reactie vanuit Beter Voor Rijswijk?

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ De heer Kruger (BVR): Ja, zeker wel. Ik kom ook niet uit een ei vandaan, en er is inderdaad zware criminaliteit. Regelmatig worden er allerlei drugslaboratoria opgeruimd, en dat is een goede zaak. Want inderdaad, wat de burgemeester benoemt, daar gaan miljarden in om. En daar heeft Nederland een belangrijke rol in, mede ook doordat, nou ja, als je gepakt wordt dan sta je morgen weer op straat. Het beleid is daar erg soft in. Maar hier ging het met name om softdrugs. En dan heb ik het niet over allerlei synthetische pillen en de bijbehorende afval wat dan gedumpt wordt in het milieu. Maar dan heb ik het echt over de wietplantjes en dat soort dingen wat vrij breed gebruikt … Het is in Den Haag overal is het onbeperkt te koop van allerlei wisselende kwaliteit. Daar gaat natuurlijk wel wat geld in om, maar dat is niet het grote geld. En in mijn opvatting gaat het met name het punt legaliseren softdrugs. En wat de burgemeester nu net noemt ben ik het ook mee eens, dat moet je aanpakken. Maar ik vind op het gebied van softdrugs toch een wat genuanceerdere opvatting, zoals ook de andere 36 burgemeesters dat hebben, was op zijn plaats geweest. Maar goed, ik kan het verder niet beïnvloeden.

Ik accepteer de verklaring zoals die dan gedaan is door de burgemeester. De voorzitter: Dank u wel. Leidt dat nog tot een reactie vanuit de burgemeester of sluiten we het hiermee af? Burgemeester Verkerk: Nou ik denk dat ook deze gemeente alert moet zijn op wat er allemaal gebeurt. We hadden donderdagavond een vertrouwelijke presentatie over ondermijning in Rijswijk. En daarin is zeer scherp en zeer duidelijk weergegeven dat ook Rijswijk is getroffen door drugscriminaliteit met alle uitwassen als het gaat om geweld en om financieel wit wassen. Wij maken gewoon onderdeel uit van de stadsregio Rotterdam-Den Haag. We weten dat in Rotterdam, nou in ieder geval nogal wat schepen met coke tussen de bananen en crystal meth hiernaartoe komen. Crystal meth kunnen we tegenwoordig ook zelf maken. Dan zie je maar weer hoe innovatief we zijn. De ecstasy pillen leveren dermate fors geld op dat er regelmatig, nou, personenauto’s met een kofferbak vol euro’s, en dan praten we over tonnen en miljoenen, over de grens gaan om op een bank te worden gezet en op die manier via het bankencircuit ter beschikking komt van investeringsmaatschappijen in Nederland die op grootschalige wijze voor honderden miljoenen, waarschijnlijk miljarden, investeringen doen in vastgoed, in winkels en you name it. En dat gebeurt allemaal onder onze ogen.

En deze hele business is gebaseerd op een infrastructuur, op een kennis, op een netwerk die begonnen is met de productie van softdrugs, en daarmee ook het gebruik van softdrugs. U weet ook wel dat de THCwaarde van de wietjes van tegenwoordig tien maal hoger dan wij, mijn generatie, in hun studententijd meemaakten. Daar zitten ook nog wel verslavende kanten aan. En ja, de overstap naar zwaardere drugs wordt dan gemakkelijker gemaakt. Je moet dat niet onderschatten wat dit betekent. Tot zover. De voorzitter: Dan ga ik over naar de volgende vraag waar tevens ook al het antwoord van gepubliceerd is, gesprek jongeren skatepark. Ik kijk even naar mevrouw Jansen van Wij. Rijswijk of dat afdoende beantwoord is. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij): Ja, dat waren hele duidelijke antwoorden. Ik heb alleen nog wel één vervolgvraag daarop. Ik ben benieuwd of wij ook als raad op de hoogte worden gebracht van zeg maar het ontwerp van die jongeren, daar ben ik eigenlijk wel heel erg benieuwd naar. Dus dat het gesprek heeft plaatsgevonden en dat ze een ontwerp hebben aangeboden is natuurlijk hartstikke leuk. Maar ik zou ook graag willen weten hoe dat er uit ziet.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ Wethouder Besteman: Ja, dat lijkt me geen enkel probleem. Ik denk dat iedereen heel benieuwd is naar het vervolgtraject. Dus het lijkt me prima om dat met de raad te delen. De voorzitter: Oh sorry, nou ben ik in de fout. De laatste vraag betreft de reclame-uitingen en locatie kermis van Beter Voor Rijswijk. Ik zie dat de antwoorden niet op iBabs staan, dus ik denk dat die er nog niet zijn. Dus kort aan … De heer Kruger (BVR): Dan kan ik waarschijnlijk even … Even omdraaien, want we gaan erg snel vanavond. Dat vind ik erg prettig, maar dat even ter zijde. Nee, want ik had dus gevraagd … Ik … Vorig jaar is er een verordening is aangepast. Daar is met name is daar aangegeven dat er voor plaatsing van reclame-uitingen voor niet-commerciële doeleinden dat zou dan een vergunning moeten worden aangevraagd en die zou dan door de gemeente kunnen verstrekt. Nou hebben ik trouwens ook gevoegd bij de stukken voorbeelden van borden zelfs van de gemeentereiniging. Ik heb borden van het strandwalfestival. Nu staat heel Rijswijk vol met borden van een kermis die hier komt. En de hele Plaspoelpolder is door het bedrijfschap volgeplakt en de vloeren zijn vol gekalkt met allerlei namen erop in het groen.

Mijn vraag is, hoe is de handhaving op dit vlak. Ik merk daar niks van. En ik vraag dit ook speciaal, omdat ik begrepen heb dat de burgemeester niet voornemens zou zijn om straks bij de gemeenteraadsverkiezingen lokale partijen die onder voorwaarde gewoon hun uitingen willen doen met betrekking tot de verkiezingen, dat zou dan onmogelijk gemaakt moeten worden. Ik kan dat niet rijmen met elkaar en hoe dat nou zit. Maar misschien kan de burgemeester me ook gerust stellen dat ze op dezelfde manier behandeld worden als diegene die nu die borden hebben geplaatst. En daar ben ik erg nieuwsgierig naar. En ja, de andere antwoorden die dus niet op iBabs staan, dat zie ik dan nog wel tegemoet. Ik heb ze trouwens al ingestuurd met een aantal concrete voorbeelden die ik heb waargenomen de afgelopen weken. Dat was mijn vraag. Burgemeester Verkerk: Ja, we zijn al een paar weken met elkaar in gesprek over borden. Dus het verbaast me niet dat de fractievoorzitter van Beter Voor Rijswijk er hier ook weer over begint. In een aantal instanties is hem uitgelegd hoe het bordensysteem werkt. In ieder geval door de griffier als het gaat om verkiezingsborden van politieke partijen. Dat is gewoon op grond van de APV verboden, en dat is het al een tijdje, dus dat is duidelijk. Hoe het dan zit met andere borden, hebben wij dacht ik ook in eerdere instantie al een keertje besproken.

Er wordt dus gehandhaafd op grond van de APV artikel 111. Ja, misschien dat er af en toe eentje heel snel opduikt als er weer een ander weg is. Maar ik kan u zeker aangeven dat onze BOA’s en andere betrokken ambtenaren daar wel op rechercheren en daar ook wel dingen op aanpakken. Dus ik begrijp eigenlijk de onduidelijkheden niet die u signaleert. De heer Kruger (BVR): Nou ik vind het antwoord niet helemaal bevredigend. Want als ik concreet vraag wat dus die adverteerders door heel Rijswijk heen … Niet toevallig een bordje, nee heel Rijswijk. Hebben die allemaal een vergunning aangevraagd en gekregen? Dat heb ik niet begrepen. En als laatste is het verhaal dat politieke partijen hun mening niet meer mogen uiten op deze manier, dat is wat vreemd. Er is destijds wel over gesproken, maar er is toen nagelaten om in de tekst van de APV aan te geven dat uitgesloten waren voor het plaatsen van borden met betrekking tot de verkiezingen, dat dat uitgesloten zou zijn van de regeling. En dat heeft men nagelaten. Dus ik heb alleen maar te maken met de tekst zoals die staat in de APV, en niet wat ervan bedacht wordt. Ik bedoel … Want het is met name is het van belang straks dat lokale partijen zich kunnen manifesteren. Ze hebben geen landelijke steun, geen spotjes via de ster van, ga stemmen op de Partij

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 28 SEPTEMBER 2021 _____________________________________________________________________________________________ van de Arbeid of die en die. Die mogelijkheden hebben zij niet, zij moeten het doen met zeer beperkte middelen. Vandaar ook dat ik, ja, daar ontzettend veel moeite mee heb. Te meer omdat het helemaal expliciet niet in de APV is opgenomen dat er censuur wordt opgepast voor lokale partijen die niet commerciële borden willen plaatsen. Ja, dat is de opmerking, die wil ik er toch wel aan toevoegen. Burgemeester Verkerk: Ja, voorzitter, ik heb het vanavond nog eens nagevraagd bij het bureau handhaving. Het is echt zo dat op grond van artikel 8.11 van de APV precies staat omschreven dat er gehandhaafd wordt en hoe wij handhaven. Misschien moeten we het toch dan maar een keertje in een toelichtend gesprek nog eens uitleggen. Het spijt me zeer dat ik u, ja, vanavond niet tevreden kan stellen. Soms is dat zo, omdat feiten en de juridische orde, ja, echt anders liggen dan u denkt. En als u ervaring is van, nou ja, ik zie gewoon te weinig handhaving, dan moeten we daar gewoon nog maar eens een keer met mijn mensen in een gesprek, dan nog preciezer toelichten hoe het zit. Want ik heb een beetje het gevoel dat we langs elkaar heen praten en dan helpt een gesprek gewoon heel goed.

Mag ik u uitnodigen? De heer Kruger (BVR): Dan neem ik de uitnodiging van harte aan. 17. Sluiting De voorzitter: Dan is het inmiddels 22:11 uur en dan zijn we klaar met deze vergadering. Hartelijk dank voor jullie aanwezigheid en tot de volgende keer.