concept-verslag Rijswijk Gemeenteraad 1 juni 2023

Maar feit is dat we ook moeten kijken naar de impact die door onze buren bedachte plannen, wat die heeft voor Rijswijk. En ik constateer dat door diezelfde buren de impact voor Rijswijk niet bepaald top of mind is. We hebben het eerder gezien bij de ondertunneling van de Prinses Beatrixlaan en nu zien we het weer. Het kan niet schelen als het Haagse probleem maar wordt opgelost, zo lijkt het tenminste. En dit gaat dan mogelijk ten koste van buren, zoals Voorburg en Rijswijk. Maar dat lijkt aan Den Haag niet heel veel aangelegen, aan te liggen dat dat gebeurt. De gedachte lijkt te zijn, we smijten er wat geld tegenaan en iedereen zal dan toch wel tevreden zijn. Voorzitter, ik ben niet tevreden. De raad wordt hier gevraagd een besluit te nemen, terwijl het over onvoldoende informatie beschikt. Er ligt een rapport over vervoerwaarden, maar dat dateert van voor corona. En we weten dat inmiddels vervoer is veranderd. De toekomstige lijnvoering van HTM is onbekend. We hebben geen idee wat het veelvuldig laten rijden van een tram voor gevolgen heeft voor de inwoners aan de Geestbrug en aan de omliggende wijken. We weten ook niet wat voor gevolgen dat kan hebben voor de woningen. Een van de insprekers, mevrouw Sterk, vroeg nog om een onafhankelijk onderzoek van de Monumentenwacht, een nulmeting, om ervoor te zorgen dat er vroegtijdig een nulmeting beschikbaar is.

Voor mij dan ook de vraag aan de wethouder, zou de wethouder willen toezeggen om deze nulmeting door de Monumentenwacht ook daadwerkelijk uit te voeren?

We weten daarnaast niet hoe het andere vervoer afgewikkeld moet worden. Waar een eventuele knip het meest handig is. Een knip op de Geestbrug stuit op weerstand. Dat hebben we vanavond ook weer gehoord. En waar hij dan wel moet komen, dat is ook nog onduidelijk. Is de wethouder het met me eens dat besluitvorming meer is dan het wegen van uitsluitend kille cijfers, maar dat ook de gevoelens van inwoners hier heel erg belangrijk bij zijn? En we weten daarnaast niet hoe in het bredere gebied de verkeerscongestie opgelost moet worden, die nu ook al groot is. Er is geen overkoepelend verkeerskundig onderzoek gedaan. We weten helemaal niets, maar of we toch maar even willen tekenen bij het kruisje. Want het vervelende van dit alles is het gesternte waaronder we dit besluit moeten nemen. Beste raad, zegt u nee, dan doet Rijswijk niet meer mee. Dan zitten we niet meer tafel, praten we niet meer mee, krijgen we geen geld meer voor de herinrichting van de Geestbrug of de Herenstraat. En het goede nieuws is, het gaat toch allemaal wel door, want de rails liggen er al, HTM kan daar trams over laten rijden. Dit alles wordt in dit huis politiek genoemd. In andere omgevingen heet dat toch al snel chantage. Dat betekent, voorzitter, wel dat de VVD met een duivels dilemma is geconfronteerd. Nee zeggen, lijkt bijna geen optie. Maar ongeclausuleerd ja zeggen, is dat ook niet.

We hebben gewerkt aan een amendement, waarbij we in eerste instantie de tramlijn over de Geestbrugweg uit het raadsbesluit hadden geschreven. Werd sterk afgeraden door de wethouder, want hij zei, dat wordt door de andere partijen als nee zien tegen het totale voorstel, met alle consequenties van dien. Ik betwijfel dat, want ik ken de intentie van het amendement. Maar goed, hij zit er aan tafel en ik heb er maar op te vertrouwen dat de wethouder daar zit met al het goeds voor alleen Rijswijk. Een amendement waarbij het definitieve besluit over inpassing van een tram over de Geestbrug pas wordt genomen in de volgende fase behoort wel tot de mogelijkheden. We kunnen dan, als er verschillende onderzoeken zijn uitgevoerd, zoals onder andere ook aangestipt in verschillende moties, echt goed geïnformeerd gaan besluiten. En dat is, beste collega's, wat we als raad zouden moeten willen doen, waarvoor wij hier een mandaat hebben van onze kiezers. Ik hoop dan ook op brede steun vanuit de raad voor dit amendement. Brede steun betekent een krachtig signaal naar de andere partijen, die onderdeel zijn van het MIRT-proces, dat het ons menens is. En de moties die hierbij worden ingediend en die hopelijk ook worden aangenomen, zijn hiermee dan veel krachtiger verankerd. Feitelijk gaan ze onderdeel worden van het raadsvoorstel.

Dat is vele malen sterker dan een losstaande motie, zoals dat bij onze collega's in Leidschendam-Voorburg is gebeurd. Combinatie amendement en motie is het meest krachtige signaal wat we kunnen afgeven op dit moment. Voorzitter, de VVD steunt het raadsvoorstel onder het voorbehoud dat het amendement wordt aangenomen. Als het amendement namelijk niet wordt aangenomen, dan is de grond onder de verdere besluitvorming wat ons betreft te drassig. En daar doen wij dan niet meer aan mee. Ten aanzien van de moties, het zal u niet verbazen, overal waar onze naam bij staat dat steunen we. De motie over het N-kavel, dat steunen we niet. Er was in het verleden een P&Rterrein van de HTM voor een goedkoop strandticket. Dat heeft nooit gewerkt. De vraag is of we nu tijd moeten gaan verbranden aan onderzoeken om weer zoiets in het leven te roepen. En, maar dat is een detail, daar zullen de indieners wel hebben over nagedacht, maar volgens mij is het terrein van het Industrieschap Plaspoelpolder. Ik vraag me af of datgene waar de motie toe oproept wel helemaal goed is. En de motie ten aanzien van de parkeerbalans van BvR steunen we ook graag. Dat zal overigens geen verrassing zijn. Hoe dit precies moet worden ingevuld, is wel nadere studie waard. Zeker omdat wordt voorkomen dat er te veel verkeersbewegingen van zoekende parkeerders in de omliggende wijken gaan ontstaan.

Maar wordt deze motie aangenomen, dan ga ik ervan uit dat de wethouder ervoor zorgt dat bij de inrichting van de Geestbrugweg hier aandacht aan wordt besteed. Tot zover eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. In uw amendement refereert u inderdaad aan de raadsmoties. Maar u geeft aan aangenomen raadsmoties. Maar eerst zal het amendement uiteraard in stemming worden gebracht. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Dam van Wij. Rijswijk.

De heer Van Dam (WIJ.): Voorzitter, bedankt. De Geestbrugweg is al jarenlang druk, onveilig en toe aan verandering. En daarom zijn we blij om te zien dat er plannen zijn voor de herinrichting van deze weg. Maar waar we minder blij van worden, dat zijn de 25.000 huizen die worden toegevoegd en die de bereikbaarheid van niet alleen de Geestbrugweg, maar van heel Rijswijk onder druk zet. Naast de aanleg van de Boogie Woogietunnel is een van de grootste maatregelen van Den Haag, om Den Haag bereikbaarder te houden, het maken of het omgooien van het openbaar vervoer. En dat wil Den Haag doen door een tram over de Geestbrugweg te laten rijden. En laat ik vanavond heel duidelijk zijn, die tramlijn over de Geestbrugweg is nog echt niet pers de oplossing. De nut en noodzaak van de tram is niet aangetoond en ook het alternatief, waar wij als raad om hebben gevraagd, is nooit onderzocht. Beginnend met het alternatief. Want in 2022 amendeerden we in deze raad de intentieverklaring op de volgende manier. De twee in de verkenning reeds afgevallen tracés richting Delft, te weten het tracé de Neherkade en de tunnel Rotterdamsebaan toe te voegen aan het onderzoek. En voor de mensen die niet de context van dit amendement kennen, we vragen hier als raad om een onderzoeksoptie toe toevoegen aan de al bestaande opties die door Den Haag zijn verzonnen.

En die optie die we willen toevoegen of wilden toevoegen, was het onderzoek voor een ovverbinding door de Rotterdamsebaan. En deze optie is logisch, omdat er wordt aangegeven dat inwoners van Den Haag, naast de trein die vanaf Hollands Spoor al naar Delft gaat, nog een ov-verbinding wil richting Delft. Maar nu klinkt het voor mij dan onlogisch in de oren, dat als jij als inwoner van de CID-Binckhorst in een tram wil stappen die kriskras door Rijswijk na een uur pas in Delft aankomt. Logischer is een andere optie, een busverbinding over de Rotterdamsebaan die sneller en efficiënter is. Maar wat mij nu verbaast, is als ik de 140 pagina's van de MIRT-rapportage, waarin verschillende opties worden onderzocht, of het Masterplan van de CID-Binckhorst of enig ander onderzoek lees, is dat die busverbinding over de Rotterdamsebaan dan wel geteld nul keer naar voren komt. En dat verbaast ons, aangezien ik toch dacht te herinneren dat het amendement was aangenomen van deze raad. Daarom dienen we vanavond nog een motie in, die straks zal worden opgestuurd, om de optie over de Rotterdamsebaan door de Boogie Woogietunnel alsnog te onderzoeken. En naast dat deze onderzoeksopties vergeten is, is ook de nut en noodzaak niet aangetoond van een tram die wel in de stukken staat.

Want waarom moet deze tram per se over de Geestbrugweg gaan rijden? En is dat dan daadwerkelijk de beste optie om het Rijswijkse Plein te ontsluiten? Dat zijn enkele van de vragen, waarvan we er nog velen hebben, die wij niet beantwoord krijgen. Niet alleen ik, maar ook heel veel bewoners in Cromvliet, Leeuwendaal en Voorburg. En ik heb altijd tijdens mijn studie geleerd, van enkele jaren geleden, dat het wel handig is om voordat je een akkoord geeft op een uitvoeringsplan in ieder geval eerst alles goed onderzocht hebt. En ik denk, hier zittende in deze raadzaal, dat dat nog steeds niet zo'n heel gek idee is. En daarom dienen we samen met de VVD, met het CDA en Beter voor Rijswijk ook het amendement in dat opdraagt om niet akkoord te gaan met de tramlijn, totdat die nut en noodzaak daadwerkelijk is aangetoond. En dan zou ik nog voor de laatste keer willen stilstaan bij het amendement van 2022. Er zouden namelijk rigoureuze maatregelen worden genomen om het autoverkeer van en naar de Binckhorst, over de Geestbrug en de Haagweg drastisch af te laten nemen. Dat is een citaat uit het amendement. En ik vraag me af welke maatregelen we nu daadwerkelijk hebben gekregen als Rijswijk. Ik zie namelijk maar één maatregel en dat is de knip. Maar hoe rigoureus die maatregel is of hoe die knip er dan precies uit komt te zien, dat weten we niet.

En dat werd ook duidelijk in het vorige Forum, waar de wethouder dat nog eens een keer bevestigde. Dan verder zoekend in het plan vind ik toch niet veel andere maatregelen terug die moeten leiden tot die drastische vermindering die wij als raad wilden. En dit verbaast mij, want we hebben een aantal weken geleden gezien, met de afsluiting van de Hoornbrug, wat een kleine toename aan verkeer kan doen op de Haagweg en de Geestbrugweg. En dit is nog maar een fractie van het verkeer dat onze kant opkomt als Rijswijk, met de toevoeging van alle huizen op de CID-Binckhorst. Het kan dan ook niet anders dat we concrete maatregelen moeten nemen om het verkeer tegen te gaan. En wij hebben op dit moment geen enkel idee hoe we dat gaan doen als Rijswijk. En daar schrik ik van. En daarom hebben we ook samen met D66, GroenLinks

Beter voor Rijswijk en de PvdA een motie opgesteld om in ieder geval te borgen dat we in 2025 wel een lijstje met opties hebben om al dat verkeer te kunnen dempen. Waar ik mee wil afsluiten, is een waarschuwing aan deze raad. Maak niet weer dezelfde fout als twee jaar geleden, waarin we akkoord hebben gegeven om Haagse problemen in Rijswijk op te lossen. Teken mee met de amendementen en moties die worden ingediend, zodat we nog enigszins grip hebben op de toekomst van Rijswijk en de bereikbaarheid van onze stad. Want of je het went of keert, de toename van het verkeer komt er sowieso. Maar door middel van de moties en zeker het amendement met de VVD hebben we nog enigszins te bepalen hoe onze stad er over een aantal jaar uit komt te zien. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik het woord aan de heer Geleijnse van het CDA. De heer Geleijnse (CDA): Dank u wel, voorzitter. En allereerst dank wederom aan de insprekers over dit onderwerp. Het is een veelomvattend voorstel wat vandaag voorligt. En het draait, laten we daar heel eerlijk over zijn, om de ontwikkelingen in onze buurgemeente. Daar bouwen ze een stad, bijna ter grootte van onze stad, net over onze grens. En wij begrijpen de woningbouwopgave. En het is goed dat bereikbaarheid een belangrijke rol speelt.

Maar toch voorzitter, waarom krijgen wij als Rijswijk zo weinig terug? Waarom zoveel lasten en zo weinig lusten? Moeten wij nu echt blij zijn met de miljoenen voor de herinrichting van een weg, die we mogelijk afsluiten voor doorgaand verkeer en voor het verleggen van een tram die nu ook goed loopt? Moeten we daarmee tevreden zijn, met nog geen twee van het totale budget voor de bereikbaarheid van de Binckhorst? Nee, voorzitter, wat het CDA betreft niet. Voorzitter, in ons verkiezingsprogramma staat herinrichting Geestbrugweg wordt pas definitief als de afstemming met Den Haag en Leidschendam-Voorburg over de ontsluiting van de Binckhorst tot een bevredigende oplossing is gekomen. En het voorstel van vandaag is niet bevredigend. En die onvrede zit vooral in vele onzekerheden. De lijnvoering van HTM, het ontbreken van onderzoek naar vervoerwaarden in relatie tot de andere ov-ontwikkelingen, aansluiting Haagweg, de afwikkeling van verkeer in omliggende wijken, het terugdringen van verkeersdrukte op de Haagweg, gevolgen voor omwonenden als het gaat om leefbaarheid, geluid, trillingen, monumenten en een mogelijke Knip op de Geestbrug of iets verderop. Onzekerheden en onvrede die ook door veel insprekers en aanwonenden zijn benoemd. En dat begrijpen wij maar al te goed. En daarom hebben wij samen met de VVD, Wij. Rijswijk en Beter voor Rijswijk een amendement ingediend.

Een amendement waarbij we niet instemmen met het projectbesluit, indien niet wordt voldaan aan de randvoorwaarden, zoals geformuleerd in verschillende moties. En belangrijk, daarmee niet zondermeer akkoord gaan met het laten rijden van een tram over het bestaande tracé over de Geestbrugweg. Ik vraag de wethouder dan ook om een uitgebreide reactie op dit amendement, zeker ook in het licht van het debat in Leidschendam-Voorburg eergisteren. Want voorzitter, het is soms lastig, gezien de vele documenten en de samenloop met andere gemeenten. En wat kan wel of niet en in welke volgorde? Voorzitter, er zijn ook meerdere moties ingediend. En in het amendement verwijzen we naar deze moties. Alleen de moties aannemen is voor onze fractie onvoldoende, want als de raad alleen moties aanneemt, is dat niet bindend. Het is ook geen wijziging van het besluit. Het is dan aan het college van dienst om op dat moment de motie al dan niet uit te voeren. Als de raad het amendement echter aanneemt, dan moet het college het overnemen. En daarom sluit ik me aan bij de oproep aan al mijn collega's, sluit u aan bij het amendement. Voorzitter, tot slot, tijdens het Forum op 16 mei zijn er vele vragen gesteld en vele antwoorden gegeven, met daarna ook nog een schriftelijke ronde. En ik wil daarvoor dankzeggen. Voor nu ook geen verdere vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse.

Ik geef het woord aan de heer Braam, Beter voor Rijswijk.

De heer Braam (BvR): Voorzitter, dank u wel voor het woord. Vanuit Beter voor Rijswijk .... Ik zet even mijn bril op, het gebeurt vaak niet, maar ik heb toch een paar aantekeningen gemaakt deze keer. Ik heb uitgebreid gesprek gevoerd met Saskia van der Veen, een van de lui die hard de kar trekt in Voorburg, Leidschendam. Daar is, moet ik goed zeggen, eergister een raadsvergadering geweest. En in die raadsvergadering is eigenlijk stante pede gewoon voortgegaan op het spoor, zoals het voorlag. En lijkt het alsof er feitelijk geen enkele weg terug is, want daar is niet nog een batterij aan amendementen dan wel moties ingediend om het proces enigszins te veranderen. En zeker met een hele grote lokale partij daar, hadden we dat vanuit Beter voor Rijswijk zeker wel verwacht. Maar dan Rijswijk. Het is al verrassend, durf ik vanuit Beter voor Rijswijk te stellen van dat we hier blijkbaar meer wakker zijn dan Den Haag en Voorburg, Leidschendam. Want we willen best door, om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn, maar niet ten koste van alles. We weten allemaal dat het materieel wat tegenwoordig op de sporen rijdt zwaarder materieel is dan de vroegere trams die tramlijn 10, de Geestbrugweg bestierde. Is andere materieel en de geluiden die van andere partijen al kwamen als het ging om trillingen, insprekers hebben dat ook aangegeven trillingen, eventuele schade aan de panden.

Dat begrijpen wij. Dat is zelfs al bij aanpassingen in Den Haag op verschillende plekken aangetoond, dat het zwaardere materieel effect heeft op de directe woningen die aan de tramlijnen liggen. Dat onderzoek zal noodzaak zijn en daar zal de gemeente Rijswijk natuurlijk ook in ieder geval vooraan moeten lopen, om ervoor te zorgen dat we niet straks achteraf bij de pakken neer gaan zitten en in ieder geval zullen merken dat er heel veel water, heel veel geld uit de gemeenteput, -pot zal moeten komen om ervoor te zorgen dat in ieder geval de woningen op zijn Gronings moeten worden hersteld. Dat is in ieder geval het zware materieel. Dat is toch zeker een pijnpunt. En verder denk ik dat ook in ieder geval in onze buurt de aanpassing van de Geestbrugweg niet zomaar een zaak is die we van het ene op het andere moment even op een achternamiddag moeten besluiten. Ook daar zijn inmiddels wat wijzigingen door verschillende partijen naar voren gebracht, waar BvR zich bij aan heeft gesloten. En één daarvan hebben we uiteindelijk als slotstuk zelf nog ingediend. Dat is de parkeerbalans. Het verkeer moet kunnen rijden. Die knip daar is Beter voor Rijswijk niet echt een voorstander van, maar uiteraard zijn we wel altijd bereid om het te laten onderzoeken. Dat is zondermeer waar. Maar het kan niet zo zijn dat we Rijswijk op slot gooien.

Maar wat we zeker niet moeten doen, is het aantal parkeerplekken, wat al bijzonder krap is in Leeuwendaal en Cromvliet, om dat nog verder te verminderen met, wat in het voorstel staat, voorlopig negen plaatsen. Dat is een no go voor Beter voor Rijswijk. Daarvoor hebben wij ook vanzelfsprekend een motie ingediend, met het dringende verzoek om in ieder geval de parkeerbalans daar te handhaven, want er zijn al aardig wat plekken ook onttrokken voor het elektrisch laden. En dat, zoals u weet, zijn geen echte parkeerplaatsen meer. Sowieso is de knip heel slecht voor de ondernemers in Oud Rijswijk. We hebben met wat ondernemers gesproken en die zeggen ook van, het is niet alleen de markt op de zaterdag waar we dat zeker zullen gaan merken, want dat is natuurlijk ook nog een markt in Voorburg, maar veel mensen gaan toch naar Oud Rijswijk, maar ook gewoon door de weeks zullen behoorlijk wat mensen die hier wat boodschapjes doen en route in de richting van Delft, het Westland of whatever niet meer Oud Rijswijk aandoen. En dat is misschien wel de doodsteek voor Oud Rijswijk. Maar goed, wat Beter voor Rijswijk betreft zal veel water door de Trekvliet moeten voordat het nut en noodzaak is aangetoond van dit voorlopige voorstel, zoals het er nu ligt, geamendeerd en wel. Voor Beter voor Rijswijk is het ook erg belangrijk dat die amendementen worden aangenomen.

En de moties, de meesten die er liggen ook. Mocht dat niet het geval zijn, maar dat lijkt me haast niet, gelet op de meerderheden die er al gehaald zijn denk ik met de amendementen, waarbij het niet slagen van deze toer, waarbij ik er ook van uitga dat de voorzitter deze keer de moties voor het besluit in behandeling neemt in plaats van na het besluit. Dan denk ik dat er in ieder geval nog wat mogelijkheden voor de toekomst zijn. Voorzitter, ik geef u het woord weer terug. Hier hou ik het even bij in eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik het woord aan mevrouw Niesen, Rijswijks Belang.

Mevrouw De Haan-Niesen (RB): Dank u wel, voorzitter. Heel wat jaren praten we over het Masterplan CIDBinckhorst. En in het laatste Forum, waarin de wethouder aangaf dat wanneer de gemeenteraad Rijswijk zal tegenstemmen we dan als Rijswijk niet meer aan de onderhandelingstafel zouden zitten, was het al duidelijk, het feestje is gevierd. Gemeente Den Haag heeft een Masterplan CID-Binckhorst. Gemeenteraad Rijswijk mag daar haar zegje over doen. Gemeente Den Haag kiest en de inwoners van Rijswijk hebben het nakijken. Een Masterplan vol onzekerheden. Daar willen wij als fractie Rijswijks Belang geen beslissing over nemen. Meer woorden maken we er dan ook als fractie niet aan vuil en zullen tegen dit voorliggend raadsvoorstel stemmen. Dit is tevens mijn inbreng voor de eerste termijn. Tweede termijn en dan stemverklaring. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dat is heel efficiënt. Dan geef ik het woord aan de heer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank aan alle insprekers voor hun bijdrage en hun aanwezigheid. Het geeft aan dat de stad betrokken is en wil zijn bij belangrijke besluiten, zoals het onderwerp wat wij momenteel bespreken.

Voor ons ligt een raadsvoorstel waar al veel over is gezegd en de komende jaren zeker nog onderwerp van gesprek zal blijven, wat er uiteindelijk waarschijnlijk wel zal komen. Voorzitter, we nemen in deze raad besluiten met de beste intenties voor onze inwoners, wetende dat ook hier veel verschillende meningen aan de orde zijn wat uiteindelijk het beste voor Rijswijk en haar inwoners is. Voor de fractie van de Partij van de Arbeid is het belangrijk dat de intentieverklaring, welke met meerderheid van stemmen op 22 februari 2022 is aangenomen, de basis vormt voor proces van de keuzes welk wij hierbij nemen. Ook het toen aangenomen amendement van de PvdA en GroenLinks leidt tot een verhoging van de leefbaarheid door het toevoegen van meer groen, betere oversteekbaarheid, het bevorderen van de verkeersveiligheid en een betere doorstroming van het verkeer, volgens het STOMP-principe. Om dit te kunnen bewerkstelligen is de herinrichting van de Geestbrugweg met minder autoverkeer, alleen bestemmingsverkeer, een fietsstraat met auto te gast, volgens ons noodzakelijk. Door het verkeersluw maken van de Geestbrugweg krijgen we uiteindelijk een beter leefmilieu, de verkeersveiligheid wordt verbeterd. Dat alles in het belang voor onze inwoners en de bezoekers aan onze mooie gemeente.

Het belang van een daarbij passende en goede ov-lijnverbinding en -haltes is evenzo belangrijk voor de bereikbaarheid en toegankelijkheid van onze gemeente. De PvdA-fractie is nog wel ongerust over de geluidsoverlast en de trillingen bij de bewoners in dit gebied. Kan de wethouder dit gevoel wegnemen bij onze fractie? En kan de wethouder toezeggen dat dit overlast tot een minimum te beperken bij een mogelijk nieuwe HOV-verbinding en hierin de bewoners als ervaringsdeskundigen een integraal onderdeel te laten zijn van dit project? Wij stimuleren het reizen per ov dan wel per fiets door de Geestbrugweg in te richten als fietsstraat, waarbij de auto te gast tijdens bijvoorbeeld tijdsblokken overdag. Wil en is de wethouder bereid in een vervolgonderzoek nadrukkelijk de optie van tijdsblokken voor autoverkeer mee te nemen als de knip er zou komen? Voor de Partij van de Arbeid is het belangrijk om de herinrichting van de Geestbrugweg aan te sluiten op bestaande fietsroutes en zorgt er nadrukkelijk voor dat het autoverkeer gebruik gaat maken van de Rotterdamsebaan. Dit alles is natuurlijk alleen goed mogelijk in overleg met onze buurgemeenten, om een waterbedeffect te voorkomen binnen onze gemeente. Daarom steunen wij dan ook het amendement waarin wij verzoeken te komen tot een beter gebruik van de Rotterdamsebaan te bewerkstelligen.

Op welke wijze wil onze wethouder zorgen dat de Rotterdamsebaan maximaal gebruikt gaat worden? En kunt u een indicatie geven waaruit zal blijken dat dit een succesvolle intentie zal zijn dan wel gaat worden met het gewenste resultaat voor Rijswijk en zijn buurgemeenten. Voorzitter, wat betreft de rotonde op de kruising Haagweg-Geestbrugweg zijn we nog niet geheel overtuigd. We hebben hier van de initiatiefnemers zowel mondeling als schriftelijk de nodige suggesties over gehad welke op onderdelen als uitvoerbaar zijn omschreven in het onderzoeksrapport. Het

ontstaan van een verkeersasinfarct, waarover wordt gesproken, is volgens ons geheel niet ter sprake. Want voorzitter, bij een optimaal gebruik van de Rotterdamsebaan, waar de wethouders zich hard voor gaat maken, zal een verkeersinfarct uitblijven, lijkt ons. Dan zou je je kunnen voorstellen, net als in het onderzoeksrapport, dat een rotonde op zich mogelijk in plaats van een kruising zou zijn. Is de wethouder bereid om, als het definitief onderzoek wat betreft de haalbaarheid van de rotonde is afgerond, deze optie nog eens goed te bekijken in combinatie van de herinrichting van zowel de Geestbrugweg als de Herenstraat? Voorzitter, we hebben het amendement van onder andere de VVD kunnen lezen en daar heeft de fractie van de PvdA nog wel een vraag over. Hoe schat de wethouder de kans in dat het amendement van de VVD en de overige partijen die mede hebben ondertekend eerst onderzoekt, dan beslist over de tram ook daadwerkelijk uitgevoerd worden als we dit amendement aannemen? Immers in het raadsvoorstel staat een hele andere volgorde. Kunnen we dan nog nee zeggen tegen de tram, als onderzoeken niet eenduidig een richting uitwijzen? Voorzitter, de fractie van de Partij van de Arbeid is mede-indiener een ondertekenaar van een viertal moties. Moties staan allemaal op iBabs en dat heeft hij allemaal kunnen lezen.

Deze vier moties geven nog eens kort en bondig aan waar het allemaal om draait in dit raadsvoorstel. Daar vraag je je dan ook hoe het college het traject te gaan volgen met daarbij belangrijke voorwaarden om uiteindelijk de beste bewerkstellingen voor onze inwoners, voor onze bezoekers, voor Rijswijk en de regio. En we wachten graag de reactie van de wethouder af. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dan geef ik het woord aan mevrouw Oude Alink van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink (GL): Dank u wel, voorzitter. Op dit ogenblik van de MIRT-procedure zijn er veel dingen nog niet vastgelegd. Waar gaan de ov-verbindingen precies lopen en hoe zorgen we voor leefbare straten? Veel bewoners hebben hier hun zorgen over geuit tijdens het Forum en tijdens de raad, net als veel partijen. En GroenLinks begrijpt die zorgen heel goed. Dit is simpel gezegd hoe de procedure in elkaar zit. Wij geven op dit moment uitgangspunten mee waarop latere besluiten, zoals de tramlijnen en een mogelijke knip mede worden gebaseerd. Maar het voelt wel een beetje als in de toekomst proberen te kijken. En daarom is het zo belangrijk dat wij als raad het college concrete punten meegeven voor de volgende stappen, zodat de belangen van onze bewoners nu en in de toekomst beter behartigd kunnen worden.

Daarom hebben wij samen met collega's van andere partijen enkele moties ingediend. Die heeft u allen kunnen lezen. Ik zal even de ene toelichten die over het Rijswijks ov gaat. Hiermee geven we het college de voorwaarden mee voor de lijnvoering van het nieuwe openbaar vervoer rondom de Binckhorst. Onze motie vraagt om een toegankelijke en bereikbare stad, die goed is aangesloten op de regio. En daarmee moeten alle verkeersstromen worden meegewogen. En de toekomstige lijnen en haltes moeten ook goed bereikbaar zijn voor fietsers en voetgangers. Dit in samenwerking met alle buurgemeenten, de MRDH en de HTM. Het pakket van moties vraagt om een gedegen onderzoek op meerdere terreinen, op basis van gelijkwaardigheid tussen de gemeente Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Wij besluiten vanavond niet over het verleggen van ov-lijnen en verkeerstops. Die komen allemaal aan bod in de volgende fases. Maar met deze motie zorgen we er wel voor dat Rijswijk sterk de volgende fase in kan gaan en dat we aan tafel blijven zitten en onze belangen beter naar voren komen. Want voor ons is aan tafel blijven zitten van grote waarde, niet alleen financieel. Door deelname aan dit proces wordt het mogelijk onze Geestbrugweg opnieuw in te richten en de omgeving veiliger en aantrekkelijker te maken. Maar ook vanwege onze samenwerking in de regio.

En op de bovenste plaats staat voor GroenLinks dat wij een impuls geven aan het openbaar vervoer en ruimte geven aan de fiets en de voetganger. En zo leveren wij een bijdrage aan een leefbare stad, aan gezondere lucht en aan de vervoerstransitie. Samenvattend ziet GroenLinks dat een nieuwe ov-verbinding een van de oplossingen is voor de grote knelpunten waar we binnenkort gezamenlijk allemaal voorstaan. En wij zijn dan ook blij met dit

voorstel. Dit is een kans voor Rijswijk om aan te sluiten bij grote ontwikkelingen die wij niet aan ons voorbij moeten laten gaan. En met de voorwaarden uit onze moties halen wij hier het meeste uit. En laten we verder kijken dan de huidige situatie en ook vooral verder kijken dan onze stadsgrenzen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van der Weij. Mevrouw van der Weij (D66) : Dank u wel, voorzitter. D66 Rijswijk ziet de ontwikkeling van de buren, het bouwen van vele woningen aan de Binckhorst komen, zoals u allen. Dat het ov impuls nodig heeft en dat we ook de Geestbrugweg moeten verbeteren, lijkt me ook duidelijk. En dat we blij zijn dat we aan tafel zitten met de betrokken partijen, in plaats van dat er alleen over Rijswijk gepraat wordt, lijkt me ook meer dan logisch dat we daar blij over zijn. Maar wij maken ons ook zorgen over het borgen van de belangen van de Rijswijkers en willen door middel van de moties een duidelijke opdracht meegeven die de belangen beter borgen. En we zijn ook blij met de samenwerking om de moties tot stand te hebben gebracht. Het plan van het autoluw maken, waar de tweede en derde spreker over begonnen, begrijpen we. En dat er maatregelen nodig zijn, begrijpen we ook. Maar we horen graag van de wethouder hoe vast die knip is die op de kaart getekend staat.

Wij zouden namelijk graag eerst de verkeersstromen goed in kaart wil hebben, om vervolgens de juiste maatregel te kunnen nemen in gezamenlijkheid met de buurgemeentes, Den Haag, Delft en ook LeidschendamVoorburg. Vandaar de motie over de verkeersstromen. Met daarin aandacht ook voor de nieuwe inrichting van de Geestbrugweg. Met natuurlijk aandacht voor de fiets en de wandelaar, maar ook om goed na te denken over hoe de auto’s kunnen rijden in plaats van stilstaan, files. Daar vragen we aandacht voor. U kunt het dictum, de tekst, zien zoals in de moties omschreven. Vervolgens over de Boogie Woogietunnel. Er is ook al veel gezegd, ook door de tweede en derde spreker. We moeten niet meer gebruiken. Daarom ook de motie over de tunnel, om actie te ondernemen om de Boogie Woogietunnel beter te gebruiken en dit ook te monitoren met Den Haag en Leidschendam-Voorburg. Nu we toch over die tunnel spreken, voorheen was er een bouwterrein voor de tunnel de N-kavel. Die is nu niet meer in gebruik. Vroeger is er ooit een P&R geweest. Toen met wat minder succes hebben we net begrepen van de overburen. Maar tijden veranderen. En we denken dat het belangrijk is om te onderzoeken of er een P&R kan komen aan een van de randen van Rijswijk. En dit zou een mooie locatie kunnen zijn. Daarom ook de motie om dit te gaan onderzoeken en nog meer mensen te verleiden om het ov te pakken.

Als laatste het amendement. Het is een stevig geluid. Het borgen van belangen van de Rijswijkers, bewoners en mensen die hier werken, is iets wat echt aandacht nodig heeft. En daarbij, we zijn net als de VVD benieuwd of de wethouder het onderzoek naar de trillingen van erfgoed en monumentale panden kan toezeggen daarin. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Dan geef ik het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen (CU): Dank u wel, mevrouw de voorzitter. De ChristenUnie vindt het een dapper voorstel, waarin er bewust gekozen wordt voor het STOMP-principe. Dat de Geestbrugweg nadrukkelijker voor stappen, trappen en het ov toegankelijker wordt. Het is dapper en aan de andere kant, ook wij hebben vragen. We hebben de bewoners in de buurt gehoord van, is dit mogelijk? En we zitten daar eigenlijk op twee gedachten te hinken. Ene kant van, heb je er vertrouwen in dat de onderzoeken die nog uitgevoerd worden goed gaan gebeuren? Heb je er vertrouwen in dat als uit onderzoek blijkt, het kan niet of het is moeilijk op te lossen, is er dan ook nog een moment dat je kunt zeggen, we gaan het toch anders doen met dit voorstel over die tram en die knip? En we hebben ons wel aangesloten bij de moties die vragen om dit onderzoek, maar het amendement niet, omdat eigenlijk het amendement meteen vanuit een soort van wantrouwen spreekt.

Maar ik hoor wel heel graag de beantwoording van de wethouder over het amendement, wat hij daar zelf van vindt

en of hij ons vertrouwen kan geven dat er nog degelijk wel een echt hard ja/nee-moment komt naar aanleiding van de onderzoeken die toegezegd zijn al in het voorstel dan wel door de moties ook nog worden gevraagd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan geef ik het woord aan de heer El Majjaoui van Partij voor de Gelijkheid & rechtvaardigheid. De heer El Majjaoui (PG&R): Dank je wel, voorzitter voor het woord. Maar voor ons ligt inderdaad een raadsvoorstel, waarvan voor een groot deel in het belang van onze buren, Den Haag. En het komt heel weinig voor dat een gemeenteraad moet beslissen over de gevolgen en de effecten, zowel negatief of positief van een andere buurgemeente. Een klein deel gaat het om de herinrichting van de Geestbrugweg. Mijn fractie heeft hier echt moeite mee, met name als wij de ingezonden brieven van onze inwoners lezen. Want het gaat om grootschalige projecten die gaan plaatsvinden in Den Haag. De mobiliteitsopgave, de woningbouwopgave. En de gemeente Den Haag, dat is mijn gevoel of ons gevoel, dat ze ons willen hiervoor gebruiken om die doorstroming van hen en de bereikbaarheid en leefbaarheid, ten aanzien van dat project die zij daar gaan bewerkstelligen, dat wij voor hun dat gaan klaarstomen. En daar zijn wij als gemeente niet van gediend.

En dat vinden wij jammer, want wat het gezegde zegt, de huid niet verkopen voordat de beer geschoten is. En dat is gewoon ... Dit past netjes hierin, want je geeft een blanco cheque aan de gemeente Den Haag en je zegt, je hebt Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst en wensen we je veel succes. En we gaan een beetje de Geestbrugweg herinrichten, zonder te kijken naar de belangen van onze inwoners, wat gepaard gaat met heel veel negatieve effecten. Wij willen graag dat de Geestbrugweg hoofdzakelijk voor de inwoners blijft en dat als mensen vanuit Den Haag komen, dat ze als gast daar vertoeven of langsrijden. En dat is het uitgangspunt. En ik vraag de wethouder, welke onderzoeken zijn nog gaande en welke onderzoeken gaan nog plaatsvinden, om dit haarfijn uit te zoeken? En voor onze inwoners. Want ik zit niet hier om de belangen van onze Hagenezen te behartigen, maar ik zit hier en wij zitten hier om de belangen van onze inwoners te behartigen. En na het lezen van het amendement van mijn collega's en in tegenstelling van mijn ChristenUnie-collega dat het wantrouwen is, ik denk dat dat meer een pas op de plaats is. Daarom willen wij hiervoor tekenen.

En dit is gewoon een stok achter de deur om toch ook te laten zien aan de gemeente Den Haag dat wij een autonome gemeente zijn, met een eigen bevoegd gezag en dat wij ook beslissen over onze eigen grond en dat wij ook bepalen welke koers wij willen gaan varen. Tot zover, voorzitter. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer El Majjaoui. Dan kijk ik naar de wethouder. Wethouder de heer Van de Laar. Wilt u de vragen beantwoorden, reageren op het amendement en de vele moties? De heer Van de Laar: Ja, uiteraard. Dank u wel, voorzitter. En dank aan alle fracties voor de bijdragen en betogen. Ook dank aan de insprekers weer, die toch ook maar weer de tijd vrij hebben genomen om hier vanavond deel te nemen aan dit politieke proces, waar eerder al de participatie heeft plaatsgevonden. Er worden ook wat ... In het Forum al vrij uitvoerig ben ik aan het woord geweest. Ik zal het vanavond kort houden. Ik zal vooral op de vragen reageren en een appreciatie geven van de het amendement en moties die voorliggen. De VVD vraagt om de nulmeting, maar ik zal eerst op een ander punt reageren wat de VVD aankaart, de gevoelens van de inwoners en ook van ons hier als raad en of die er zijn en of ik die erken. Zeer zeker, dat zien we op alle mogelijke manieren natuurlijk. Dat zien we vanavond hier in de raad. Dat hebben we in de fora gezien. Dat zien we in de participatie.

De afgelopen twee jaar in de bilaterale gesprekken, die ik er over voer in vele media-uitingen tot op nationaal nieuws aan toe, bij de buren. En ik begrijp heel goed dat als je heel prettig woont in ons Rijswijk, waar ook veel mensen zich nog identificeren met juist de menselijke maat en het dorpse karakter, zeker in die hoek van Rijswijk, dat dit wel een heel groot massaal iets is waarvoor je

niet hebt gekozen. En daarmee is dat ook een razend moeilijk dilemma waar je voor staat, zoals u dat heel terecht en goed omschrijft. En ik denk dat we in gezamenlijkheid heel goed moeten kijken in die ontwikkelingen, die ook gewoon autonoom plaatsvinden, wat onze positie daarin is en hoe we daar de belangen van de inwoners gezamenlijk het beste kunnen behartigen. En ik zie dat u ook vanuit die sfeer al deze moties en dit amendement heeft geschreven. En zelf ook heeft proberen te verwoorden, tenminste, zo zie ik het, de gevoelens die daaronder leven. Dat ten aanzien van dat gedeelte. U vraagt naar een nulmeting van de Monumentenwacht. Ik weet niet zeker of dat per se van de Monumentenwacht moet zijn. Maar in ieder geval, wat mevrouw Sterk ook aanbeval, dat kan ik zeker toezeggen. Meerdere mensen hebben erom gevraagd. Want we willen niet dat juist die monumentale uitstraling van het oude Rijswijk op enige manier dan ook wordt aangetast door dit soort ontwikkelingen. Een nulmeting kan ik toezeggen. Dan zijn er een aantal statements geweest, die ook verwerkt zitten in de moties. Die zal ik bij de moties behandelen. En dan kom ik gelijk uit bij de ... En het amendement. Bij PvdA. Heel concrete vraag over de trillingen. Kan de wethouder de gevoelens van de fractie wegnemen? Dat weet ik niet zeker.

Ik kan wel zeggen, ten aanzien van de trillingen, u heeft daar in het amendement toe opgeroepen om daar verder onderzoek naar te doen. Ik denk dat dat goed is en kan ook zeggen dat die tram niet gaat rijden als het niet aan het wettelijk kader voldoet van geluid en trillingen. Dat is gewoon een wettelijk kader ook wat gevolgd moet worden. En als er geen maatregel te verzinnen is waarmee die trillingen niet binnen dat kader valt, dan gaat die tram überhaupt niet rijden of die nieuwe tram in ieder geval op die nieuwe rails. Ik hoop dat ik daar iets heb kunnen weghalen aan zorgen. Maar dat moet allemaal nog natuurlijk blijken uit die onderzoeken. En u vraagt ook heel scherp, is dat amendement dan realistisch? Gaan die onderzoeken plaatsvinden? Ja, daar ben ik absoluut van overtuigd dat die onderzoeken dan ook gaan plaatsvinden. De venstertijden, dat zullen we zeker meenemen als een optie. Ik denk niet, maar dan loop ik daarop vooruit, dat dat de grote oplossing gaat geven. Maar ik zal de overweging zeker aanbevelen om die mee te geven en er zorg voor dragen dat u daar, mocht u te zijner tijd nog een antwoord op willen, daar een antwoord op krijgt. De Rotterdamsebaan, ook D66. Hoe kan die maximaal gebruikt worden? Wat ik daarover denk? Ik heb dat vooral aan Den Haag gevraagd. Wat denkt Den Haag daarover? En het antwoord van Den Haag is onder andere twee zaken.

Dat de bewegwijzering beter kan, maar ook het liefst ... Het mooiste zou zijn als die stoplichten of die verkeerslichten daar weg zouden zijn. En oorspronkelijk bij het ontwerp van die Rotterdamsebaan was het ook de bedoeling dat er een ongelijkvloerse kruising zou komen, dat je gelijk door kon rijden. Maar daar was toen geen geld voor. En op dit moment is daar ook geen geld voor. Dat is eigenlijk realistisch wat het is. Maar ik denk dat er mogelijk misschien nog wel meerdere maatregelen zijn. Uw motie roept daartoe op. Ikzelf heb daar nu niet een concreet beeld van wat die maatregelen zouden zijn, maar ik roep e en heel Rijswijk wat dat betreft op om die ideeën gewoon naar mij te e-mailen. En dan kan ik ze met de heer Mulder en de heer Keus, waar ook in Leidschendam-Voorburg dezelfde oproep is gedaan, dat bespreken en wat daar realistisch in is. Ten aanzien van de rotonde. U heeft het over een verkeersinfarct. Als de Rotterdamsebaan goed gebruikt wordt, dan is helemaal geen autoverkeer meer op de Haagweg. Tenminste, zo interpreteer ik het dan maar even. Dat is natuurlijk niet het geval. Dan zouden we de hele Haagweg een voetgangersgebied van kunnen maken. Daar rijden gewoon heel veel auto's.

En wat er in het rapport staat en ook in dat addendum, zal maar zeggen wat is toegestuurd, is dat het is wel mogelijk, het is heel moeilijk verkeersveilig te maken, maar verkeerstechnisch ten aanzien van de doorstroming zou het mogelijk kunnen zijn een rotonde, maar dan moeten wij rigoureuze maatregelen nemen ten aanzien van het STOMP-principe en in onze mobiliteitsstrategie. Namelijk dat wij de auto daadwerkelijk op de allerlaatste plek zitten en zeggen, dat is voor ons op de Haagweg gewoon geen legitiem vervoermiddel meer, zal ik maar zeggen. Het gaat ons om de fietsers, het gaat om onze voetgangers, maar niet meer om de auto's. Als er niet zo'n ongelooflijke maatregel wordt genomen, dan is een rotonde gewoon niet zo'n goede oplossing, omdat anders die files ontstaan op de Haagweg. Dan, u vraagt over het projectbesluit. Kunnen we daar echt nee tegen zeggen? Feitelijk kunt u daar nee tegen zeggen. D66. Hoe vast is de knip? Die is niet vast

en moet nog allemaal onderzoek naar gebeuren. En u roept de rechter op om in gezamenlijkheid de locatie te bepalen. Ik denk dat we in die zin wel allemaal echt dezelfde belangen hebben, namelijk de leefbaarheid van de inwoners. En dat moeten we ook in gezamenlijkheid doen. En eens even kijken, dat ten aanzien van de letterlijke vragen die zijn gesteld. Ten aanzien van het amendement. Wij hadden het anders geformuleerd, laat ik het eufemistisch zeggen, in het raadsvoorstel. Ik denk dat u hier heel goed aan doet om duidelijk aan te geven wat u verwacht over twee jaar van de projectorganisatie en dit partnership wat er is en waar u de grens zet. En ik denk dat u daar goed de belangen van de inwoners vertegenwoordigt. Het is natuurlijk dan nog moeilijk in 2026, zou ik zeggen, om al die onderzoeken dan te doorgronden, maar daar worden we ook geholpen met die wettelijke kaders. Maar ik zie dat u daar een-op-een ook de belangen van die inwoners woorden aan heeft gegeven. En ik kan me voorstellen ... Dat laat ik bij oordeel raad om daar dan iets van te vinden. Is het realistisch dat die onderzoeken gedaan worden? De heer El Majjaoui vroeg daar ook al om. Als wij dat zouden willen, en een aantal onderzoeken zijn ook al aangekondigd, dan kunnen we dat gewoon gaan doen. Ik vind dat zeker realistisch. Dan de moties 11.b, Park and Ride aan de Laan van Hoornwijk. Dat is het Nkavel.

Dat is inderdaad eigendom van het IPP en grond van de gemeente Den Haag. Het is wat gek om hier als Rijswijkse raad daar een motie voor op te roepen, voor de gemeente Den Haag, maar ik interpreteer het ... U zegt ook heel duidelijk, roept het college, en dat is het Rijswijkse college, neem ik aan, op om daarbij aan te dringen bij de gemeente Den Haag. Als ik het zo mag interpreteren, dan lijkt me dat een prima idee en dat ik dat ook kan gaan doen. Vanmiddag heb ik met wethouder CID een hub geopend overigens bij Savarin. Dat is naast het N-kavel. Dat is een Park and Bike hub. Dan kan je met de auto, als je echt afhankelijk bent van de auto, naar Savarin, de auto daar parkeren, en dan volgens met de elektrische fiets in een paar minuten naar de Binckhorst. Het heet Bike to Binck hub. Dat was heel geinig. Ik denk dat we alle initiatieven die er zijn om het autoverkeer door Rijswijk te verlagen, dat we dat moeten omarmen. Ik was daar heel erg blij mee. 11.c, Impuls voor het Rijswijk ov. Dat lijkt me een hele logische motie. Er wordt wel gesproken over de haltes te voorzien van de nabijgelegen fietsparkeerplaatsen. Dat is even puzzelen op de Geestbrugweg, omdat de ruimte daar zo beperkt is. Maar in het hele gebied, en dan kijk ik ook naar de entree, staat nu in ieder geval ook extra fietsparkeerplaatsen ingetekend. Dan 11.d, Geen leegstaande Victory Boogie Woogietunnel.

Daar ben ik het helemaal mee eens. Vanochtend nog doorheen gereden. Daar kunnen absoluut meer auto's doorheen. Ik heb er al iets over gezegd. En nogmaals, alle ideeën zijn daarvoor welkom die u daar kan verzinnen, zodat ik die mee kan nemen naar de heer Mulder. Dan 11.e, dat gaat, Verkeersstromen CID-Binckhorst, over de knip. Daar heb ik ook al een en ander over gezegd. Dat moet er in gezamenlijkheid komen en dan moet er eerst onderzoek naar komen. U roept ook op om met name met de Fietsersbond daar contact over te houden ten aanzien van de verkeersanalyse en het invoeren van het STOMP-principe in zijn algemeen. Ik heb van de week met de Fietsersbond nog om de tafel gezeten. Ik moet zeggen, ik was erg onder de indruk van hun werk. Dat is echt ongelooflijk. Met hun vrijwilligers fietsen die gewoon alle fietsroutes af in Rijswijk. En op ieder knelpunt maken ze ... En dat rapporteren ze aan de gemeente. En we hebben een halfjaarlijks overleg, waar ik deze week dan even bij was aangesloten om te kijken van, waar gaat het dan over? En daar hebben wij heel veel aan. Het is heel nuttig. En dan 11.f, is de parkeerbalans. Het waren negen parkeerplaatsen in het huidige conceptontwerp van de Geestbrug die zouden verdwijnen, vooral omdat, wat ik in het Forum heb gezegd, de nieuwe normen ertoe nopen om grotere parkeerplaatsen in te tekenen.

Als je dezelfde ruimte gebruikt, zijn er een aantal al minder parkeerplaatsen. Dat wordt ontzettend moeilijk om deze motie uit te voeren. Tegelijkertijd erken ik dat in dit gebied een ongelooflijke hoge parkeerdruk is van negentig tot soms honderd procent. En dat we daar ook van zeggen van, daar moeten we die parkeerplaatsen eigenlijk sparen. Maar dan lees ik het ook zo dat we goed op zoek moeten gaan naar een alternatief op het moment dat dat gebeurt. U zei nog iets over elektrisch rijden en dat dat dan een verloren parkeerplaats is. Kijk, een elektrische auto is een vervanging van een fossiele auto. Daar kan je op verschillende manieren naar kijken. Maar oordeel raad. En voorzitter, dan heb ik alle moties en amendement gehad en de eerste termijn.

De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Laar. Ik kijk naar uw raad. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ja. Ik zie mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra (D66): Naar aanleiding van de hele bespreking, zou ik graag een korte schorsing aan willen vragen. De voorzitter: Hoeveel minuten heeft u schorsing nodig, mevrouw Woudstra? Mevrouw Woudstra: Vijf. De voorzitter: Vijf minuten. Ik schors de vergadering voor vijf minuten. Dames en heren, wilt u plaatsnemen, Doet mijn microfoon het wel eigenlijk? Ik kijk even naar mevrouw Woudstra, die heeft om de schorsing gevraagd. Mevrouw Woudstra: Dank voorzitter. SCHORSING De voorzitter: Kunnen wij de vergadering hervatten? Mevrouw Woudstra (d66): Zeker. Dank voor de toelichting door mijn collega's. We kunnen verder. De voorzitter: Dan stel ik voor dat we naar de tweede termijn gaan, als daar behoefte aan is. Ik zie mijnheer Oelen van de VVD. Mijnheer Oelen, aan u het woord. De heer Oelen (VVD): Dank, voorzitter. Dank, wethouder voor de beantwoording. Dank collega's voor wat feedback tijdens de schorsing. En die feedback kwam erop neer dat ze zeggen, dat amendement straalt wantrouwen uit. Ik wil dat misverstand hier, dat heb ik zonet ook geprobeerd, wel wegnemen. Ik snap echt heel goed dat overheden in eerste instantie kijken naar het oplossen van problematiek op eigen grondgebied.

En ik snap ook dat gemeentebesturen zich daarvoor hard maken, want daar worden ze eenmaal ook voor ingehuurd. Dat doet ons college ook voor de problemen die zich op het Rijswijks grondgebied voordoen. En ik snap ook heel goed dat we hier een regionaal probleem aan het op lossen zijn en dat we dat in goede gezamenlijkheid proberen te doen met de buurgemeenten om ons heen. En daar zit bij mij geen enkel wantrouwen in richting buurgemeente of wie dan ook. Wat dit amendement beoogt, is ons als raad een middel in handen te geven om straks bij het projectbesluit goed te kunnen besluiten op basis van goede informatie, zoals dat ook door middel van allerlei moties wordt gevraagd. Dat gun ik mezelf en dat gun ik ons allen. Dit amendement is ook zeker geen nee tegen het besluit, het geeft ons alleen maar nog wat meer ruimte voor de toekomst. Dat gezegd hebbende, heb ik nog een vraag aan de wethouder naar aanleiding van zijn beantwoording. En dat gaat over die nulmeting. Allereerst veel dank ook voor de toezegging dat u de nulmeting gaat uitvoeren. U geeft aan dat u niet weet of het de Monumentenraad zou moeten zijn. Ik weet het ook niet. Maar ik zou er wel aan willen hechten dat het onderzoek wordt uitgevoerd door een organisatie die ook echt onafhankelijk is van de gemeente of wat voor een overheidsinstelling dan ook.

Zou u dat ook nog kunnen toezeggen? En zou u ook de raad willen informeren op wat voor een termijn de meting denkt te gaan uitvoeren? Tot zover mijn tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van der Weij van D66.

Mevrouw van der Weij (D66): Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor het beantwoorden of het betoog van de wethouder en bedankt ook voor alle toelichting van de anderen. Ik wil even bevestigen dat de interpretatie van de wethouder over de P&R-motie correct is. Dat hij zo bedoeld is. En als ik ook de wethouder goed heb beluisterd met betrekking tot de motie over de parkeerbalans, dat het zoeken is ook naar oplossingen voor het parkeerprobleem en de parkeerplaatsen, omdat misschien niet alles op die Geestbrugweg kan, maar wel in omliggende ruimte, misschien zelfs in die P&R. Dank u wel. Dit was mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen (CU): Dank u wel, voorzitter. Want ik had gevraagd inderdaad over de rol van het amendement en of er vertrouwen of wantrouwen uit sprak. En ik ben heel blij met de toelichting vanuit de VVD erover, dat het hier wel degelijk gaat om een middel in plaats van een uitgesproken wantrouwen. En daarmee kan ik ook instemmen met amendement. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan kijk ik naar uw raad. Ik zie mijnheer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Wethouder, bedankt voor de beantwoording van de vragen en opmerkingen. Even kijken. Wat betreft de rotonde. We hebben daar een iets andere mening.

Wij bedoelen niet dat we helemaal geen autoverkeer over de Haagweg zullen krijgen. Maar kan de wethouder toezeggen dat bij de verdere uitwerking alsnog de rotonde als optie wordt meegenomen in het onderzoek? En als dan echt blijkt dat het niet kan, dat we er in ieder geval nog goed naar hebben gekeken. Op een van mijn vragen betreft onderzoeken heeft u geantwoord, we gaan allerlei onderzoeken doen. Maar waar het mij om ging, was in het amendement wordt gevraagd om eerst onderzoeken te doen, dan pas te besluiten. Hoe ziet de wethouder dat? En even kijken, nut en noodzaak. Hoe is dat objectief te meten? Voor wie doen we het? Doen we het voor de HTM? Doen we het voor de inwoners? Doen we het voor de regio? Doen we het voor ons allen? Is het wel vast te stellen, goed, wat de nut en noodzaak van dit hele gebeuren is? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Even kijken. Mijnheer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam (BvR): Voorzitter, dank u wel. Allereerst dank voor antwoorden in eerste termijn. Er wordt in Voorburg, Leidschendam ook driftig meegeluisterd hoe de vergadering hier verloopt. En ze zijn in ieder geval wat gelukkiger met de progressie in Rijswijk dan dat het proces in Voorburg, Leidschendam verlopen is. Ik denk dat het ook gewoon goed is.

Wat ik nog even mee wil geven aan de wethouder, zeker ook in ieder geval voor het nadenken, voor de langere termijn, voor de toekomst, is gewoon überhaupt het openbaar vervoer. In het Forum heb ik het al even tussen de regels door laten vallen. Op dit moment is de Metropoolregio fors bezig met allerlei verschillende projecten. En een van de niet onbelangrijke projecten is het rondje regio langs alle steden in de regio, waarmee het centrum Delft en TU Delft met de huidige stopplaatsen van de NS ook wordt bereikt. Er gaat een soort metrosprinter rijden die straks iedere tien minuten al die locaties aandoet. Ook vanaf Centraal Station en Hollands Spoor. En dat is een element wat ik nergens, maar dan ook nergens zie terugkomen en wat ik zeker zeer goed vind. En daarom steunen we ook zeker die motie die door Wij. wordt ingediend. Het is iets wat we al ook eerder hebben aangegeven, laat die tunnel optimaal gebruikt worden. Op het moment als die tunnel openbaar vervoer aankan ... En dat kan gewoon een dubbelgeleden, bus die kan minstens net zoveel mensen vervoeren als de tram. Start daarmee. Op die manier kan je allerlei zaken oplossen. En zeker als dat in combinatie gaat met het voorstel wat ook D66 heeft gedaan, met die Park and Ride verbinding. Daar liggen gewoon kansen. Daar liggen mogelijkheden, zonder dat je een vreselijk infarct

gaat veroorzaken, zoals dat door velen op dit moment in de directe omgeving wordt gezien. Dat zijn wel zaken ieder geval waarvan Beter voor Rijswijk vindt dat de wethouder dat ook gewoon in het achterhoofd moet houden en dat mee kan nemen in de overleggen, waarbij je je dan uiteraard ook kan afvragen of de nut en noodzaak wel heel hard boven komt drijven. Zeker ook gelet op het feit van dat op dit moment het natuurlijk een drama is, het openbaar vervoer. We moeten vijftien minuten tot soms zelfs een half uur ... En de niet RETen HTM-verbindingen duurt soms zelfs een uur, voordat er weer eens een bus staat. Dat is natuurlijk een drama. Dan gaan we openbaar vervoer aanleggen waar dan mogelijk straks heel weinig gebruik van wordt gemaakt. Voorzitter, ik denk dat de wethouder wel begrijpt wat ik bedoel. Het is, regeren is vooruitzien, maar het betekent ook dat je alle stappen die je bewandelt, ook de andere stappen die in de regio plaatsvinden, in dit verhaal moet meenemen. Voorzitter, dit was onze tweede termijn en ik hou het hier graag bij. De voorzitter: dank u wel, mijnheer Braam. Dan zag ik mevrouw Oude Aling van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink (GL): Dank u wel, voorzitter. De voorwaarden uit onze moties wijken niet heel erg af van het amendement dat is ingediend door de VVD en anderen. Ook dit amendement roept op tot verder onderzoek naar de toekomstige verkeersstromen.

Het verschil zit volgens ons vooral in hoe er gekeken wordt naar de ov plannen. Maar met dit amendement gaan we in ieder geval verder naar de volgende fase, in samenhang met de ingediende moties die accenten leggen die we allemaal belangrijk vinden. En na uitleg van de VVD horen wij dat er geen sprake is van enig wantrouwen tegenover andere gemeenten. Daar gaan we vanuit. We hebben er vertrouwen in dat de wethouder dit in overleg met de andere gemeenten goed op gaat lossen. En op basis van de toelichting kunnen wij ook zeker akkoord gaan. Het is in het belang van alle bewoners dat we duidelijke stappen zetten. En mensen willen graag weten waar ze aan toe zijn. En niet meer onzekerheid. Vandaar dat wij graag doorgaan met de procedure, op deze manier naar de volgende stap gaan. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan kijk ik naar raad en ik zie een hand van de heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam (WIJ.): Dank, voorzitter. Enigszins positief verrast over de instelling van deze raad. In ieder geval voor de steun van het amendement. Dat doet het denk ik heel erg goed. Ik heb een paar opmerkingen gehoord waar ik toch nog heel even op wilde reflecteren, want de enige partij die ik nog niet heb gehoord over het amendement, dat is de PvdA. U zegt, het amendement en de intentieverklaring vanuit 2022 is leidend voor de weg die we nu zijn ingeslagen.

Daar was ik toch wel benieuwd van, hoe u dan amendement van destijds ... Hoe geslaagd u dat vindt? Want heel veel van de moties die vandaag worden ingediend, die zijn een herhaling eigenlijk van datzelfde amendement. Goed, we kunnen, en dat is eigenlijk iets wat het CDA in de eerste termijn al aangaf, moties en een opdracht naar ons college, maar je hebt geen zekerheid dat ze worden uitgevoerd. Ik hoop wel dat in deze instantie, dat we voor de tweede keer eigenlijk opnieuw plannen indienen, dat ze wel enige voeting hebben. U zegt, haltes zijn belangrijk voor onze gemeente. Betekent dat dan ook dat u tegen het amendement gaat stemmen of betekent dat dat u voor gaat stemmen? Ik wacht eigenlijk op een reactie van de PvdA. De voorzitter: Mijnheer Van der Veer wilt u reageren op de vraag van mijnheer Van Dam? De heer Van der Veer(PvdA) Ja, voorzitter. Uiteindelijk zullen wij, gezien de beraadslagingen, voor het amendement gaan stemmen. De voorzitter: Lijkt me een duidelijk antwoord. Dank u wel. Mijnheer Van Dam, wilt u verder gaan?

De heer Van Dam (WIJ.): Ja dat is top. Bedankt voor dat korte, maar krachtige antwoord van de PvdA. En dan hoorde ik nog dat mijnheer El Majjaoui, die gaf aan van, we gaan niet met het amendement mee, want we moeten laten zien dat we autonoom zijn als gemeente. Ik denk juist dat je door het amendement te steunen laat zien dat je autonoom bent en dat je in ieder geval laat zien dat je goede berekeningen wil hebben, voordat je zomaar overal akkoord mee gaat wat in de regio wordt gezegd. Ik zou daar de oproep doen ... U mag reageren of niet, als u dat even kort kan als de PvdA dan kan dat. Maar ik ben wel benieuwd naar die beredenering, want die klopt volgens mij niet. Juist als je nu laat zien van, jongens, laten we het onder zoeken, dan sta je volgens mij wat sterker. Dan heb ik in mijn eerste termijn nog niet gereageerd volgens mij op alle moties. We doen met een aantal mee. Motie P&R dienen we mede in. Ik denk dat het belangrijk is om in ieder geval de kansen te onderzoeken die er liggen, is al volgens mij gezegd door de heer Braam. Motie tunnel beter benutten, is iets waar we ook op de motie staan. Ik wil daar wel nog een kanttekening bij voegen, dat dit ook een motie is die we al talloze keren ... De geest van die motie hebben al talloze keren aangegeven. Ik hoop dat de wethouder er dit keer wel wat mee kan en dat we een keer resultaten gaan zien.

Ik ben ook wel benieuwd naar de reactie van de wethouder, of u daadwerkelijk ook denkt dat er resultaten te behalen zijn in deze. Motie Impuls Rijswijks ov, een van de weinige moties, maar gaan we niet mee meestemmen. Of gaan we niet voor stemmen, omdat wij vinden dat we eerst even de nut en noodzaak moeten aan kunnen tonen van die tram, voordat we nu al gaan denken over de invulling van de trambaan. Motie Parkeerbalans sluiten we bij aan. Zullen we voor stemmen. Is een goed idee. Hebben we ook al verschillende omwonenden over gehoord, over ideeën waar je dan eventueel nieuwe parkeerplekken kan creëren. Dan heel kort over onze motie, die eigenlijk nog niet heel veel besproken is. Ik hoorde de wethouder zeggen, alle ideeën zijn welkom. Ik heb het dan over de motie over de bus door de Rotterdamsebaan. Moet ik dat interpreteren, alle ideeën zijn welkom, goede motie, kunnen we onderzoeken, gaan we mee aan de slag en zorgen dat hij deze keer wel in de onderzoeksrapporten staat? Of moet ik dat toch anders zien? Ik zou daar graag toch nog een kleine reflectie op willen. En ik ben eigenlijk ook benieuwd naar de andere partijen. Kijk, de heer Braam benoemde hem.