Concept verslag Raadsvergadering (kaderdebat) 9 juli 2024

Pagina 60 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

De heer Loof: Duidelijk. Deze motie roept op tot een duidelijk meerjarenplan rondom de kosten van geplande investeringen in de Rijswijkse infrastructuur zodat beter zicht komt in welke wegen prioriteit hebben en welke kosten hiermee samengaan. Onze indruk is namelijk dat hier op dit moment niet altijd een duidelijke structuur in zit. Dan ons amendement. Op dit moment geen krediet naar de voetgangersbrug Prinses Beatrixlaan, mede ingediend door het CDA en onze tweede motie. Onze tweede motie, op dit moment investeren in brede verkeersveiligheid en niet in metaal, dus die dien ik ook bij deze in allebei. Yes? Ja. De voorzitter: U dient het amendement in? De heer Loof: En de motie die daarbij zit, ja. De voorzitter: Ja. En dan wordt de motie over de financiële vooruitzichten, dat wordt nummer 15? Ja. De heer Loof: Ja? Dan met dit amendement en onze motie maken wij een lastige maar duidelijke keuze. Via deze weg roepen we op om het project voetgangersbrug Prinses Beatrixlaan op dit moment te pauzeren en hier geen extra krediet voor te vragen in de begroting. Wij vinden het op dit moment niet verantwoord om één specifieke voetgangersbrug, waar nog veel onduidelijkheid over bestaat qua gebruik en rendement, uit te rollen terwijl door de gehele stad harde en pijnlijke maatregelen worden genomen.

Wij roepen het college daarom op om het gevraagde extra krediet gericht te investeren in locaties waar dit een breder maatschappelijk rendement gaat opleveren. Namelijk voor het verkeersveiliger maken van wegen waar dat in Rijswijk nodig is, zoals bijvoorbeeld de Lange Kleiweg of de Van Rijnweg. Daar komt bij, voorzitter, dat naar onze mening het nut en noodzaak van de brug in de eerste termijn niet goed door de wethouder is neergezet. We hebben ondertussen de RIB over het station die ter plekke op iBabs werd gezet, hebben we eventjes bekeken en onderschrijft het verhaal van de wethouder die net is gegeven ook niet. Dan wil ik daarbij ook eventjes terugkomen op het punt van de betrouwbaarheid want die heb ik nu een aantal keer genoemd, betrouwbaarheid als overheid. Voorzitter, ik denk dat er werkelijk waar geen enkele inwoner is in RijswijkBuiten die vanwege het bestemmingsplan waar al weet ik niet hoelang toevallig een voetgangersbrug in stond, staat waar voorgaande colleges niks aan hebben gedaan, wetende dat die toch niet gebruikt gaat worden, om die reden een huis hebben gekocht in RijswijkBuiten. Dat geloof ik niet. Er zit ook voor mij een fundamenteler punt onder, namelijk dat dit voornamelijk beloftes zijn in gesprekken tussen een wethouder en specifieke stakeholders.

Uiteindelijk is het de raad die de laatste beslissing maakt en wij kunnen als raad niet toestaan dat doordat wethouders beloftes doen buiten deze raadzaal om wij om die reden gaan zeggen, er is een belofte gedaan dus moet de raad volgen. Wij maken hier onze eigen afweging en wij maken als Rijswijkse VVD de afweging dat dit op dit moment niet de juiste keuze is in deze financiële barre tijden. Daarbij verwijs ik ook nog graag bij het RIB die het college in 2022 heeft gestuurd waar ook ongelooflijk veel onduidelijkheid over staat over het verwachte gebruik van de brug. Het ambtelijk advies op pagina 29 van bijlage B van de keuzemogelijkheden, waar eigenlijk heel duidelijk staat uit de ambtenaren het stoppen met dit project, pauzeren van dit project is op dit moment de enige logische keuze. Duidelijker kunnen we het wat dat betreft niet maken en ik zie een hand. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Weterings u wil interrumperen. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Ja, voorzitter, dank u wel. Een korte vraag aan de heer Loof. Er waren drie insprekers waaronder ook schoolleraar en -lerares die aangaven dat de kinderen gebruik gaan maken van de brug. Twijfelt u aan hun oprechtheid van de vraag of de kinderen gebruik gaan maken van die brug? De voorzitter: Mijnheer Loof, wilt u daarop reageren? Pagina 61 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

De heer Loof: Tuurlijk. Ik twijfel niet aan de oprechtheid van de insprekers, ik twijfel wel aan of ze de juiste inschatting maken. Ik denk namelijk niet dat dat gaat gebeuren. Je kan je fiets niet meenemen, iedereen weet dat kinderen veel liever fietsen. Als je aan de andere kant van de wijk woont ga je echt niet helemaal lopen naar die brug om daarna de brug over te steken, ik zie dat zelf niet gebeuren. Ik twijfel zeker niet aan de oprechtheid dat zij dat bedenken, dat zij dat denken maar ik denk wel dat ze een verkeerde inschatting maken. En neem ik ze ook niet kwalijk want ik zou ook als stakeholder heel graag een heel mooi project voor mijn deur willen hebben, die natuurlijk door een deel van de mensen die ik bedien zal worden gebruikt. Maar kijken naar het algemene belang maken wij de afweging dat het voor het algemeen belang niet nuttig is. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Zoghbi u ook wil interrumperen. Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi: Yes, dank u wel, voorzitter. Is de heer Loof het met mij eens dat de Beatrixlaan nog niet volledig open is? Dat betekent dat er een fietspad geopend gaat worden nog vanaf de Bogaard richting Delft, waar dadelijk de hele verkeersveiligheid nog in het gedrang komt zeg maar. Dus op dit moment lijkt het alsof je de brug niet gaat gebruiken maar straks gaan honderden fietsers en fatbikes over die weg heen.

Dat betekent dat het wel, dat die brug wel gebruikt gaat worden en voornamelijk door kinderen want ... De voorzitter: En uw vraag is? De heer Zoghbi: Kan hij deze verkeersonveilige situatie inzien? De voorzitter: Mijnheer Loof, wilt u daarop reageren? De heer Loof: Ja, voorzitter, ik twijfel een beetje over wat nu het punt precies is want sowieso is dat de situatie zoals die hiervoor was. Want ik neem aan dat die het fietspad, dat mijnheer Zoghbi het fietspad bedoelt die nu gesloten is vanwege WarmtelinQ. Ja, dat was hiervoor ook gewoon open en toen waren er ook geen problemen. Uit de stukken van het college blijkt ook, ik maak hem heel even af, als u dat prima vindt, uit de stukken van het college blijkt ook dat qua ongevallen eigenlijk zoals ik net zei tussen de nul en de vier geregistreerde ongevallen op die punten zitten dus ik denk dat het meevalt. De voorzitter: Mijnheer Zoghbi, u heeft nog een interruptie of een aanvullende vraag? De heer Zoghbi: Ja, ziet de heer Loof wel dat Parkrijk steeds groter wordt en dat er steeds meer inwoners zijn en dus ook meer kinderen en de scholen ook meer naar elkaar toe willen kunnen? De voorzitter: Mijnheer Loof. De heer Loof: Ja, voorzitter, dank. Natuurlijk, mijnheer Zoghbi, dat zie ik. En nog even terugkomend trouwens op uw punt over de fietsen.

Die fietsen gaan straks inderdaad richting Delft en weet ik veel wat en ook door RijswijkBuiten, die kunnen niet gebruikmaken van de brug straks. Dus het geeft mij eigenlijk een extra argument om te zeggen, we hebben hier straks honderden fietsers die straks alsnog het kruispunt moeten gaan gebruiken omdat ze de brug niet kunnen gebruiken. En als laatste op wat u nog zei over dat er meer mensen bijkomen, dat weet ik. Maar wij kijken hier naar het algemene belang en ook naar de veiligheid van die kruispunten die volgens het college in de RIB van ‘22 gewoon veilig is. En ook kijkend naar het ambtelijk advies wordt er gezegd, die wegen zijn veilig en deze brug is niet noodzakelijk. De voorzitter: Uw laatste interruptie, mijnheer Zoghbi.

Pagina 62 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

De heer Zoghbi: Dat is goed. Dan heeft de heer Loof toch niet naar de insprekers goed geluisterd want de fietsers vanaf de Bogaard die gaan er ook geen gebruik van maken. Het gaat over de inwoners van de twee wijken, de scholen van de twee wijken, die gaan ervan gebruikmaken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Loof, wilt u verdergaan met uw tweede termijn? De heer Loof: Ja, om daar nog heel kort op te reageren. Kijk, ik luister echt wel naar de inwoners, ik wil hier niet het beeld laten doen ontstaan dat ik dat niet doe. Wij maken gewoon een andere afweging. Maar wat drie mensen zeggen die natuurlijk, zoals ik net als antwoord gaf op de heer Weterings, tuurlijk blij zijn dat er iets gaat komen waar zij vooral heel goed gebruik van kunnen maken, betekent niet dat wij dat ook moeten volgen omdat het algemeen belang daarin voor ons anders afweegt. Overigens de school Parkrijk, de inspreker die er ook kwam, als u wederom kijkt naar RIB 22031 ziet u dat in de gebruikscirkel Parkrijk erbuiten valt. Dus de verwachting van het college is dat nul mensen van en naar school Parkrijk gebruik gaan maken van die brug. Maar dat nog even terzijde. Dan vervolg ik mijn betoog, voorzitter, en mijn laatste punt ook over de brug.

Ik zie, en ook voorafgaand bij de behandeling en de voorbereiding hiervan, zie ik bij iedereen, en dat heb ik niet vaak, het ongelooflijk duidelijk zichtbare ongemak bij dit onderwerp. Iedereen worstelt er ongelooflijk mee. En ik wil niet doen overkomen vanuit mijn kant dat dit hier een spelletje of iets dergelijk is. Wij zien hier een fundamentele keus die wat ons betreft echt anders moet, de andere kant moet omslaan. Ik merk bij iedereen, ook net toen ik antwoord gaf op de heer Van Dam maar ook bij mijnheer Van ’t Eind, je ziet echt dat ze diep van binnen voelen, er is hier iets niet goed en dit is wel een hele gewichtige keuze. Nou, is ook wel goed dat we die gewichtige keuze echt voelen in de raad. Maar ik denk dat als ze echt hun verstand laten spreken en de algemene belangenafweging maken, dat die eigenlijk zou moeten overslaan naar deze brug op dit moment te pauzeren. Dat gezegd hebbende over de brug. Dan wil ik graag nog een punt maken over de bezuinigingen die er worden gedaan, voorzitter. Voorzitter, ik heb in mijn eerste termijn aangegeven dat wij hebben gevochten om ervoor te zorgen dat er niet meer lastenverhogingen zouden plaats gaan vinden of zouden worden voorgesteld in deze Kadernota. Daar zijn we ook trots op en dat heeft best veel moeite gekost maar we zijn er trots op dat ook het college heeft ingezien dat noodzakelijk is om te bezuinigen.

Want waar geen geld voor is, kan je niet uitvoeren. We zijn ook blij om te zien, met hoeveel pijn het dan ook doet omdat het echt onze stad gaat raken, dat wel die focus is gelegd op de bezuinigingen. Natuurlijk zijn er enkele verhogingen maar gelooft u mij, we hebben echt gevochten om ervoor te zorgen dat dat niet verder zou doorslaan. Het is ook deel van goed bestuur en verantwoordelijk bestuur om afwegingen te maken bij zo'n pakket en ook niet dermate door te gaan met de bezuinigingen dat je dingen maar helemaal gaat schrappen. Want het Rijk stelt ons ook wel voor de keuze, het Rijk zet ons ook wel voor een situatie waarin dat wel een reële optie geweest had kunnen zijn. We hadden ook kunnen zeggen, die Schilp verduurzamen we niet maar die schrappen we gewoon helemaal. Zo ver kunnen we ook weer niet gaan. Dat wilde ik toch nog even gezegd hebben, dat we echt oog blijven houden voor die portemonnee van de Rijswijker. Daarnaast hebben wij in de eerste termijn als Rijswijkse VVD een aantal belangrijke toezeggingen binnen. Over de sluitende begroting, de meerjaren sluitende begroting, dat daar alles op alles gezet gaat worden. Inspanningsverplichting, om het eventjes weer ambtelijk te zeggen, om ervoor te zorgen dat die sluitend blijven.

Dat de externe inhuur naar beneden gaat en dat hier goed zicht op is en dat dat ook aan de raad wordt toegestuurd de nieuwe cijfers of de cijfers die de burgemeester met ons heeft gedeeld. Het meerjarenoverzicht kosten infrastructuur. Dan wil ik tot slot, voorzitter, nog wel een punt maken over de bijdrage van de heer Van Enk van het CDA. Want die begon zijn bijdrage met dat er eigenlijk sinds 2022 een bepaalde mate van financieel wanbeheer heeft plaatsgevonden in deze gemeente. En daar wil ik toch wel echt, echt sterk afstand van nemen. Dat is niet waar. Om mee te Pagina 63 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

beginnen, dit college heeft altijd zijn uiterste best gedaan om begrotingen sluitend voor te leggen en daar ook zeker in gelukt. Op dit moment zien wij ons door omstandigheden van buitenaf voor een situatie die dermate ingrijpend is dat het college ook zijn verantwoordelijkheid moet nemen en ook heeft genomen om grote besluiten te nemen om te zorgen dat dit niet erger gaat. En ik vraag mij ook af wat het CDA nou precies wil? Dit college heeft een Kadernota die, en dat bedoel ik niet in de negatieve zin, een belachelijke hoeveelheid van 50 pagina’s heeft. En dat is belachelijk omdat het normaal niet zo is, normaal is het een paar pagina's. Maar het college heeft ons wel daardoor in de staat gesteld om als raad de regie te pakken, zelf keuzes te maken, meteen inzichtelijk te krijgen wat de gevolgen van die keuzes zijn. Met een ongelooflijk uitgebreid ambtelijk advies tot de loopbrug aan toe om zelf een afweging te maken. Precies wat het CDA altijd vraagt, breng die raad nou in control. Nu gebeurt dat een keer en dan is het weer niet goed. Ik vraag me ook echt af wat de heer Van Enk nou eigenlijk wil? Voorzitter, met deze laatste uitlokking laat ik mijn tweede termijn ... De voorzitter: De heer Van Enk heeft straks een tweede termijn. De heer Loof: … eindig ik mijn tweede termijn. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof.

Ik geef graag nu het woord aan de heer Van Enk van het CDA. En hij gaat naar het spreekgestoelte. De heer Van Enk: Ik krijg net door dat dit spreekgestoelte eigenlijk niet past bij mijn lengte maar dat daargelaten. Er zijn nu twee fractievoorzitters die wat vragen hebben gesteld bij de opstelling van het CDA. De heer Van ’t Eind wees erop dat wij maar weinig moties hebben ingediend en de heer Loof begrijpt eigenlijk niet waar het CDA naartoe wil. Ik wil beginnen met het feit dat ik in mijn inleiding zo kernachtig mogelijk de huidige financiële situatie en de aanloop daarnaartoe heb geprobeerd te schetsen. Heel feitelijk en met getallen die absoluut kloppen. En dat is een gitzwart beeld maar dat is niet iets wat ons zomaar overkomen is en wat bij andere gemeenten ook aan de hand is. Dat komt pas vanaf 2026. En de aanloop naar 2026 beginnen wij dus met een gigantische achterstand. Als het gaat om de toezegging van de wethouder overigens van de heer Van Damme, ben ik iets minder gerust dan de heer Loof net zei want ... De voorzitter: Mijnheer Van Enk, ik zie dat mevrouw Woudstra u wil interrumperen. Mevrouw Woudstra: Ja. Hoor ik het goed dat u zegt, 2026 begint het, terwijl aangegeven is dat wij al eerder, een jaar eerder de systematiek invoeren en daardoor in 2025, een jaar eerder onverwacht, in het ravijnjaar komen? De voorzitter: Mijnheer Van Enk.

De heer Van Enk: Ja, als effecten in 2025 ook al zichtbaar worden dan is dat best wel alarmerend. Maar de financiële situatie nu is al slecht. Over de afgelopen jaren waar begrotingen met overschot werden gepresenteerd, wat de heer Loof een verdienste vindt, dat vind ik ook een verdienste als het ook gehaald wordt. Maar die overschotten, neem het afgelopen jaar, 6 miljoen, slaat om in een tekort van 12 miljoen. Dus dat is de situatie waar we nu al in zitten. Ons weerstandsvermogen is een 6- geworden. De voorzitter: Ja. Ik zie dat mijnheer Van ’t Eind u ook wil interrumperen. Mijnheer Van ’t Eind, is uw laatste interruptie. De heer Van ’t Eind: O, is dat echt mijn laatste interruptie? Nou, dan moet het wel een goede zijn. Had ik er misschien iets langer over na moeten denken want … Nee, ja, toch een vraag aan de heer

Pagina 64 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

Van Enk. Kijk, wijst op zichzelf heeft de heer Van Enk gelijk, dat we afgelopen jaren elke keer net ook in de min schoten uiteindelijk. De heer Van Enk: Net in de min schoten? De heer Van ’t Eind: Nou, dat we in de min schoten. Maar is de heer Van Enk het ook met mij eens dat ook dat elke keer met name veroorzaakt werd door externe factoren? Ja, voorzitter, nou ja, dan trek ik de conclusie, dat is met name door externe factoren ontstaan. Is mijnheer Van Enk, dan stel ik toch een andere vraag nog, het met mij eens dat het heel verstandig is om voorzichtig om te gaan met het bezuinigen in de stad? Juist omdat het zo belangrijk is, waar de heer Van Enk ook elke keer op wijst, dat we ook moeten blijven investeren in die toekomst. Want anders hebben we straks niet voldoende voorzieningen, anders loopt ons verkeerssysteem vast, dat is ook belangrijk. Dus, en is het dan niet heel verstandig en bent u dat met me eens om dat op een voorzichtige manier te doen? En dat is dus precies wat dit college heeft gedaan. De voorzitter: En wat is uw vraag? De heer Van ’t Eind: Of de heer Van Enk het met mij eens is dat het verstandig is niet direct in paniek te schieten en gelijk te beginnen met keihard te bezuinigen, met de consequenties voor de toekomst van dien.

En dat het dus een heel verstandig pad is geweest om zo lang mogelijk te kijken, kunnen we het redden zonder keiharde bezuinigingen? En op het moment dat het echt noodzakelijk is dat te doen. En dat is dit moment, dat is vandaag. Bent u dat met me eens? De voorzitter: Het is stiekem een vierde interruptie geworden. Mijnheer Van Enk, wilt u snel reageren? De heer Van Enk: De vraag had ik wel begrepen, voorzitter. En mijn antwoord is nee. Als we twee jaar geleden waren begonnen met bezuinigingen, dan hadden dat niet de keiharde bezuinigingen hoeven zijn van vandaag. Daar komt het op neer. En we hebben weinig reflectie van de wethouder gehoord waarom tot vorig jaar aan toe, toen er weer een begroting met positief saldo werd gepresenteerd, onze motie werd afgewezen om vast te beginnen met die ombuiging. We hebben er geen antwoord op gekregen. En ja, in die zin ook weer wel want de wethouder heeft het over het goede overleg wat hij met het Rijk had en de VNG die voor ons zou zorgen en die ons aanraadde om die tekorten vooral te laten staan. En de wethouder heeft het ook nog gehad over mogelijk veranderende soort toezicht van de provincie. Voorzitter, ik had het over faillissement van Rijswijk. Dat is misschien een beetje hard maar we weten allemaal dat dat feitelijk betekent dat de provincie preventief toezicht houdt en gaat bepalen waar wij moeten bezuinigen.

En dan zeg ik aan mijnheer Van ’t Eind, mijnheer Loof, dan wordt het nog veel vervelender. Dan kunnen we nog veel minder beloftes die we aan de burgers hebben gedaan waarmaken. En dat is waar het mij om gaat, dat is waarom wij eerder hebben gewaarschuwd. De voorzitter: Wilt u verdergaan met uw termijn. De heer Van Enk: Dus ik vraag van de wethouder niet een inspanningsverplichting om de meerjarenbegroting sluitend te maken, ik vraag een harde toezegging daarvan. Dan het tweede misverstand. Als het CDA niet een hele rij moties indient is het niet zo dat het CDA niet mee heeft gedacht over bezuinigen. De lijn van mijn verhaal was dat wij in principe overal, ook met de opties die zijn geschetst, mee akkoord kunnen gaan als dat nodig is om de reserves terug te brengen op het oude peil. Dat is nogal wat. En ik heb alleen gezegd, behalve, en toen heb ik in mijn verhaal twee lijnen aangegeven waar we niet op willen bezuinigen, het armoedebeleid en openbaar gebied. Daar hebben we voorbeelden van gegeven en ook de reden waarom. Dat is omdat ik een strategie wil Pagina 65 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

schetsen waar ik graag, die ik het college mee wil geven voor voorbereiding van de begroting. Daarbij gaan ook wel eens details fout. Want laat ik dat ook even rechtzetten, de heer Van Malsen, wethouder Van Malsen heeft net aangegeven wat zijn plannen met de mantelzorg zijn. En ik heb dus door een misverstand begrepen dat die al waren bezuinigd maar dat bedrag is alleen wat omlaag gebracht. En dat verhaal klonk goed. En ik moet mijn excuus aanbieden want ik heb mij daarover naar een journalist gisteren dus de verkeerde bewoordingen gebruikt. De voorzitter: Is genoteerd. De heer Van Enk: Maar die lijn, die lijn willen wij graag doorzetten en wij willen die financiën op orde. Daarom hebben we ook het amendement van de VVD gesteund over de brug. Daarom hadden we oorspronkelijk ook dat amendement van Rijswijks Belang gesteund over de Van Rijnweg. Het antwoord van de wethouder is overtuigend, zo gaat dat niet, dat kun je niet wegbezuinigen, dat is verkeersgevaarlijk. Dus ik val terug op mijn oude optie, wij moeten onze oorspronkelijk belofte handhaven. Wethouder heeft gezegd, sluit die weg af, dat kost niks. En ik denk dat als een compromis hier bereikt in de gemeenteraad vorig jaar, als dat uiteindelijk blijkt zoveel te kosten dat daar het tekort wat we nu nog overhouden voor dit jaar erdoor ontstaat, dan moet je ook als raad bereid zijn op je schreden terug te keren.

Dan moet je de hand in eigen boezem steken en zeggen, we sluiten hem toch af, ondanks wat we bij krappe meerderheid hebben beloofd. Hetzelfde geldt voor, en dat zijn allemaal voorstellen die we in ons verhaal hebben gedaan, bovenop de opties die al voorlagen, stop met die gemeentelijke combinatie Elsenburg. Als het klopt, ik heb er totaal geen reactie op gehoord. Ik was even in de war wie nou de wethouder sport vanavond is, maar ik heb er geen reactie op gehad. Als we die investering van 13 miljoen nu stoppen, dan is er nog een heleboel geld over zolang die aanbesteding niet is gedaan. Als we nu in deze situatie zitten zijn dat wel degelijk zakelijke voorstellen en redenen om ons te herbezinnen. Hetzelfde geld, is niet leuk misschien, maar ik heb nog geen enkele reactie erop gehoord als ik zeg, laten we nou onze bestuurlijke kosten beperken. Ons besluit wat we over de griffie hebben genomen, om die ten goede te laten komen aan de staande organisatie. Het feit dat we best van vijf naar vier wethouders terug zullen kunnen. Neem dat serieus. Ga niet zeggen, ik weet niet wat het CDA wil want ze komen nergens mee. Nee, dit waren nog extra voorstellen om te kunnen besparen voordat we de burger gaan belasten. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, wilt u tot een afronding komen? De heer Van Enk: Ik moet gaan afronden. Tot slot de jeugdzorg.

De voorzitter: Want u heeft eigenlijk bent u uw spreektijd nu aan het overschrijden. Maar omdat u bent geïnterrumpeerd wil ik u die ruimte geven om uw laatste zinnen uit te spreken. De heer Van Enk: Dank u wel. Ook de jeugdzorg zouden we de wethouder … De voorzitter: En ik zie dat mevrouw Woudstra u wil interrumperen. Mevrouw Woudstra: Ja, als ik het goed begreep had u het net over de Van Rijnweg. Ik ben heel benieuwd wat uw voorstel Van Rijnweg dan wel is en wat u dan wel op verschillende kruispunten wil? De heer Van Enk: Afsluiten voor autoverkeer. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Waar de wethouder van heeft gezegd, dat is de optie die nog steeds vrijwel niks kost.

Pagina 66 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

Mevrouw Woudstra: Duidelijk, dan weet ik dat. Gaat u daar … De heer Van Enk: Daar hebben wij destijds ook voor gestemd maar de coalitiepartijen kwamen met een heel ingewikkeld compromis en dat blijkt nu 1,7 miljoen te gaan kosten. De voorzitter: Ja, nu ga ik even ingrijpen. Mevrouw Woudstra, u heeft al een interruptie. Nog één? De laatste. Mevrouw Woudstra: Ja, ik mag nog een laatste keer. Dit is mijn interruptie op de mijnheer Van Enk en die maak ik graag af, wat mijn tweede interruptie is. Toch? Dit is dan mijn derde. Ja, dank u. Dat is prima. De heer Van Enk: Wat is uw vraag? Mevrouw Woudstra: Dan wilde ik alleen in reactie dat u zei, dat is toch voorgesteld? Inderdaad, daar waren wij ook voor en wij blijven ook voor de afsluiting van de Van Rijnweg en dat zou ons veel besparen. Wij proeven dat op dit moment daar geen meerderheid voor is maar als u die motie alsnog in wil dienen dan zou dat ook een optie zijn. De heer Van Enk: Nee, daar ga ik geen motie over indienen. Wij hebben destijds … De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: … ook voor de sluiting gestemd en ik roep alleen de collega’s op of het college, als je geld moet zoeken, wees dan ook eerlijk en laten we dat ingewikkelde compromis terzijde schuiven. We kunnen het niet betalen. Tot slot de jeugdzorg. Ook daar zou ik graag van de wethouder Van Damme een wat duidelijkere toezegging willen hebben.

Want in feite is over dit jaar al een besparing … De voorzitter: Mijnheer Van Enk, u bent nu echt bijna twee minuten over uw tijd. Dus ik wil u … De heer Van Enk: Ja, maar dat was ook een reactie op. De voorzitter: Ja, snap ik. De heer Van Enk: Ik moest de jeugdzorg toch even doen. Want dat is … De voorzitter: En dat heeft u gedaan. De heer Van Enk: Nee. Nee, nee. De voorzitter: Dus in één zin uw laatste vraag. De heer Van Enk: Een duidelijke toezegging van de wethouder want de bezuiniging is al wel ingeboekt, is nu begroot voor de rest van het jaar voor minder. Dan moet die ook keihard toezeggen dat die serieus aan de slag gaat. En dat die niet alleen knijterhard zijn best doet maar dat hij die bezuiniging ook gaat realiseren omdat, omdat ... De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: … omdat het niet alleen maar om een geldkwestie gaat. Wij zijn ervan overtuigd dat het ook kinderen niet helpt op deze voet door te gaan. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, wilt u afronden? De heer Van Enk: En zo zijn er nog een paar dingen, dank u.

Pagina 67 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

De voorzitter: Ik ga nu het woord geven aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, dank. Ik wil ook eerst graag even in algemene zin reageren op partijen in eerste termijn. Ik vind het onvoorstelbaar hoe selectief sommige partijen kijken naar wat er voorgesteld wordt in het maatregelenpakket van het college. Als er over de jaarrekening wordt gesproken wordt er wel heel erg breed op de tekorten ingezoomd terwijl die echt heel duidelijk in enkele domeinen zich hebben afgespeeld. Ik ken het CDA, laat ik dan even op de voorgaande spreker allereerst ingaan, als een partij waar ik vaak in het verleden ook op sociale thema's goed zaken mee heb kunnen doen. En daar prijs ik het CDA ook voor en dat mis ik een klein beetje, behalve dan dat u een excuus maakt naar de wethouder armoedebeleid nu net, maar ik mis dat een beetje. Dat sociale gezicht van het CDA op de thema's waar ik vroeger zo goed mee kon samenwerken. Is voor mij een constatering, u kunt daar anders over denken. Voorzitter, ik vind als ik kijk … Ja. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van Enk wil reageren op uw interruptie of op uw betoog. De heer Van Enk: Ja, dat begrijp ik niet want ik heb twee lijnen aangegeven waar we als CDA niet op willen bezuinigen.

En dat is in ruimste zin heb ik daarbij het armoedebeleid geschetst en ik heb er nog net even ter verduidelijking ook de mantelzorg aan toegevoegd dus ik begrijp het niet. Ik heb net ook geprobeerd dacht ik in de discussie duidelijk te maken dat we juist moeten bezuinigen om voor de inwoners die wij hebben sociaal beleid mogelijk te maken, blijven maken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mevrouw Van Nunen, gaat uw gang. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, even heel kort want ik heb nog meer te zeggen in mijn zeven minuten dan antwoord te geven op de heer Van Enk maar ik riep het zelf op. Maar ik heb breder dan op armoedebeleid met uw partij in het verleden samengewerkt en hoop dat eigenlijk ook nog in de komende tijd te kunnen doen. En samen natuurlijk ook nog met andere partijen. Voorzitter, wat ik al zei, er is op juist enkele specifieke domeinen een tekort gerealiseerd helaas of gerealiseerd, geleden. En daar proberen we nu met een maatregelenpakket met een principe, en daarmee sluit ik ook weer aan bij D66, de zwaarste of de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, proberen we dat pakket inhoud vorm te geven en ook uit te rollen.

Ik ben wel benieuwd naar welke alternatieven andere partijen die zo zwaar tegen dit maatregelenpakket ageren, welke alternatieven zij zien? Wij willen dus een gezonde groei in de stad behouden met dit college, wij willen wijkcentra wijkwelzijnswerk behouden en niet, zeker niet de kloof tussen arm en rijk laten oplopen. Integendeel, verminderen, de heer Van ’t Eind zei het ook al. En we willen inderdaad ook voldoende culturele activiteiten en daar wil ik nu even verder op. Want de sociale impact van cultuur wordt niet door iedere partij hier benoemt, dan wel gezien. Want het is niet alleen je producten leveren als culturele instelling maar ook midden in de samenleving staan en ook alle kleine culturele initiatieven die er zijn in de stad laten opbloeien of erbij betrekken. Ik denk bijvoorbeeld aan Theater Na de Dam wat de Schouwburg heeft gedragen en zeker geen verdienmodel was. Het is een voorbeeld om ons na te laten denken over Rijswijk in en na de Tweede Wereldoorlog. Het moet u toch aanspreken? Het is maar een voorbeeld. Daarvoor noemde ik in een interruptie al de initiatieven van Trias om toch ook iedereen te kunnen laten meedoen met in dit geval muziek. Voorzitter, dat was wat betreft onze keuze voor dit maatregelenpakket wat betreft de cultuursector. En het is niet zo dat de cultuursector helemaal niet inlevert.

De heer wethouder Wit zei dat ook al, er is al jaren trouwens geen indexering geweest van de cultuursector. Zij moeten datgene doen, dat verwachten we tenminste, voor steeds minder geld eigenlijk, daadwerkelijk minder geld gezien de inflatie. Dus wat dat betreft een pleidooi voor het behoud van onze cultuursector zoals die nu wordt voorgesteld in dit maatregelenpakket. Voorzitter, ik ga nog heel even in op een paar antwoorden van met name wethouder Van Malsen, ook met name de vragen die ik heb gesteld in mijn eerste termijn. Ik hoop dat we inderdaad niet alleen Pagina 68 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

geïnformeerd worden over de BUIG-initiatieven zoals de wethouder zei, maar ik verwacht er eigenlijk ook wel meer initiatieven bij zoals ik eigenlijk benoemde. Namelijk die drieslag tussen Nederlandse taal, vaardigheden en ambacht of een vak leren en een baangarantie. Misschien dat de wethouder daar net nog een schepje bovenop kan doen als hij ons via de RIB over de BUIG informeert. Dank voor de terugkoppeling van de meedenkgroep armoede, mooie initiatieven noemt u al. We kijken daarnaar uit in september als u daarin meer informatie heeft. En de schulden aanpakken zoals in Arnhem is misschien op dit moment een brug te ver in Rijswijk maar een stap in die richting zouden wij zeer toejuichen. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, ik zag dat mijnheer Van Dam u wilde interrumperen of heb ik dat niet goed gezien? De heer Van Dam: Ja, nee, dat heeft u goed gezien. Ik zou aan mevrouw Van Nunen willen vragen, zij zei net de zin, wat willen die andere partijen nu? Dat vroeg u volgens mij aan ons. Maar we hebben drie moties ingediend, die zijn net door de heer Van Enk heel goed benoemd wat de reden daarvan was. Wij geven extra maatregelen om te bezuinigen, om wellicht andere dingen vrij te spelen waar nu geen ruimte voor is of om de lasten naar de inwoners te verlagen. Dat is wat wij willen. Wat wilt u nog meer van ons weten? De voorzitter: Mevrouw Van Nunen.

Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, het is misschien wel een verschil in principes. Zoals ik net ook al zei, sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Wij hebben geprobeerd om juist onze inwoners met een wat kwetsbare achtergrond en inkomen zoveel mogelijk te ontzien. En daarin maak je keuzes, dat ben ik met u eens. Maar dat wil niet zeggen dat andere groepen onevenredig veel meer lasten dragen. Dat valt gezien de inflatiecorrectie, de indexatie reuze mee. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, u wil nog een keer interrumperen? Dat is dan een tweede interruptie. De heer Van Dam: Ja, ja, want ik snap, ik wil verduidelijking van mevrouw Van Nunen want ik snap niet wat ze nu zegt. Dus u zegt, het is een verschil in principes, deze … En dan gaat u door met een verhaal over dat de sterkste schouders de sterkste lasten moeten dragen. Deze drie moties die wij met de oppositie hebben ingediend gaan niet over lastenverzwaring voor mensen met een kleinere portemonnee, deze moties gaan juist over intern kijken in de organisatie wat er misschien anders kan. Op twee verschillende gebieden, op de bouwprojecten en op de inhuur. De andere motie die gaat inderdaad over cultuur en dat zijn beide zijn alle drie geen principiële kwesties.

De voorzitter: Heeft u een vraag aan mevrouw Van Nunen? De heer Van Dam: Dus ja, ik snap niet waar mevrouw Van Nunen haar antwoord daarnet over ging? Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik hoop dat de heer Van Dam heeft geluisterd naar wat ik over cultuur zei. Dus die vraag heb ik beantwoord. En wat betreft de inhuur, ik heb het idee of niet het idee, ik ben ervan overtuigd dat de burgemeester uw vragen in eerste termijn in haar beantwoording goed heeft beantwoord met betrekking tot inhuur. Dus we kijken inderdaad uit naar welke mogelijkheden het college ziet. Ik heb het trouwens ook gezegd hè in mijn eerste termijn, dat wij de efficiency van dit college op de eigen organisatie ook zeer waarderen. Als daar een tandje meer bij kan, graag. Maar dat horen we graag, daar hebben we geen motie voor nodig denk ik. Voorzitter, ik ga nog heel even verder. En ik hoop dat de heer Van Dam op die wijze gerustgesteld is. Wij steunen of wij hebben al de motie meegetekend, D66, station. Want ondanks het feit dat wij door de beantwoording van de wethouder wel dachten, hé, waar is deze motie nou goed voor? Vertrouwen Pagina 69 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

we wel op het antwoord van de wethouder dat hij dit ziet als steun in de rug om de gesprekken met de NS verder te vervolgen. Voorzitter, en dan de wel wat, ja, grotere discussiepunten in deze raad met betrekking tot de Van Rijnweg. Ik zou allereerst willen zeggen aan de indieners van de motie om de Van Rijnweg open te houden. Dit zijn nu de consequenties, de gevolgen van uw eigen besluit. Als de wethouder zegt, we moeten er alles aan doen om niet voor de rechter gesleept te worden als er zich daar onveilige situaties voordoen, dan vertrouw ik daarop. En dan ga ik ervan uit dat hij ook zei, de post onvoorzien 40 procent proberen zoveel mogelijk naar beneden te halen, daar vertrouw ik op. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, ik zie dat mijnheer Weterings u wil interrumperen. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, ik wil graag even mevrouw Van Nunen geruststellen. We gaan het amendement terugtrekken, gaan we niet indienen. Omdat we hem juist hadden voorbereid om te vragen waar die 40 procent vandaan kwam? En daar de wethouder zelf ook zei van, hé, wacht eventjes, 40 procent is wel heel erg veel. Ik praat hier over tonnen dat dat naar beneden gaat maar waar het over gaat is op dit moment zullen we het amendement niet indienen. Dus haal rustig adem.

De voorzitter: Klopt het, mijnheer Weterings, ik hoor uw amendement eerste halfjaarrapportage versobering aanpak Van Rijnweg trekt u in? De heer Weterings: Na de uitleg van de wethouder dat hij die 40 procent ook wel hoog vond en dat gaat bekijken. Zeer zeker want daar ging het ons om. Dank u. De voorzitter: Prima, helder. Mevrouw Van Nunen, wilt u verdergaan met uw tweede termijn? Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dan heb ik dat gemist. Ja, dan had ik dat … De voorzitter: Nee, wij hadden dat ook gemist, dan weet u dat. Mevrouw Van Nunen: Ja, dat heb ik dat gemist misschien in uw tweede termijn. Of u zegt het nu, dat weet ik niet. Maar misschien heb ik het gemist, dan had ik hier niet op in hoeven te gaan. Wat betreft de voetgangersbrug. Wij hebben ook net zoals GroenLinks dat net zei en ook ik denk enkele andere partijen ook best wel getwijfeld over, is die brug nu eigenlijk wel die investering ook waard? Wij blijven nog steeds twijfelen over hoeveel voetgangers daar nu gebruik van zullen maken maar wij zijn ook wel gevoelig voor een versobering van het voorstel.

En dan heb ik eigenlijk nog een vraag aan de wethouder daarover, wat zou die versobering van het voorstel, en dat zou dan het weglaten van die lift zijn begrijp ik, wat zou dat dan financieel ons opleveren? Kortom, welke nieuwe indicatie voor een bedrag kunt u daar dan bij melden? De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, wilt u tot een afronding komen? Mevrouw Van Nunen: Ja, ik meld af met het mooiste wat ik eigenlijk in deze raad ook gehoord heb en waar ik ook mijn best voor heb gedaan samen met andere partijen. Dat is namelijk dat de Buurtgezinnen, motie Buurtgezinnen, komt die nu weer in Buurtgezinnen, dat die warm wordt ontvangen door het college, waarvoor dank. Voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan zijn we aan het einde gekomen van de tweede termijn van uw raad. Dan stel ik voor dat we overgaan naar de tweede termijn van het college en dan geef ik graag eerst het woord aan wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, voorzitter, dank u wel en ook dank aan de raad voor de inbreng in tweede termijn. Ook dank voor de complimenten die zijn geuit over het gelopen proces ook met betrekking tot de Kadernota. Ik hoorde de heer Van Dam zelfs paginanummers opnoemen van de Kadernota dus Pagina 70 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

die informatie is goed gebruikt. Ik zal de complimenten die zijn gegeven ook zeker nogmaals overbrengen aan de ambtelijke ondersteuning die daar echt aan heeft bijgedragen. En dat project is getrokken zonder externe inhuur of zonder een duur extern bureau. Ik herhaal het nog maar eens. Ik heb het in het forum ook al gezegd. Ik ben ook eigenlijk wel, ja, blij dat er ook partijen zijn die de begrotingen van andere gemeenten lezen. Ik heb ook zelf die neiging eigenlijk. Dus elke stad die ik hier bezoek in Nederland, en Nederland is mijn favoriete vakantieland, ja, daar lees ik ook altijd de begroting van. En ja, je ziet altijd hele opvallende en leuke verschillen. Ik ga niet zo vaak op vakantie naar Delft dus die heb ik nog niet zo goed bestudeerd. Maar daarvan weet ik natuurlijk wel dat iedere gemeente ook, ja, toch ook zijn eigen bijzonderheid heeft. De plattelandsgemeenten zijn echt wel flink gecompenseerd in 2023 met de herverdeling van het gemeentefonds. Er zijn kustgemeenten, waar ik ook heel vaak kom, ja, die halen echt heel veel op met toeristenbelasting. Dat gaat in de miljoenen. Ja, wij halen 3 ton op daarmee. Dus er zitten heel veel verschillen in, niet altijd even vergelijkbaar. Maar de kern is wel dat vooral de gemeenten geraakt worden in de Randstad die geen centrumgemeente zijn ook. Want sommige gemeentes rond Den Haag die fungeren ook als centrumgemeente.

Maar ik ben daar, ik blijf ook die begrotingen lezen en nou, als u tips heeft, geef ze vooral door. Wij zullen ze meenemen en ook ervoor zorgen, een inspanningsverplichting, om de begroting sluitend te krijgen in ieder geval in ’25, ‘26 ook en hopelijk meerjarig. Maar daar is nog veel voor nodig en daar zullen we ons blijven inzetten. En de reflectie waar mijnheer Van Enk het over had, ja, die had ik eigenlijk ook al best wel uitgebreid gegeven in het forumdebat dus ik wil ook niet al te veel in herhaling vallen. Maar de begroting ‘24 is door de provincie beoordeeld als positief, die voldeed aan de criteria van de provincie voor het zogenaamde repressief toezicht. Dus ja, dat wil ik dan nog wel in herinnering brengen. En wat betreft de jeugdzorg. Ja, we hebben een ombuigingsplan opgesteld, 1,2 miljoen dit jaar en volgend jaar ook 1,2 miljoen oplopend tot 2,5 miljoen in ’26 en verder. Ja, dat is wat ik u daarop heb aangegeven. Daar gaan we ook onze stinkende best doen en misschien nog wel meer dan dat. Daar gaan we in ieder geval heel erg ons best voor doen. Dan ga ik even naar de, ik heb van hen heel veel vragen gekregen wel, nog over de vuurwerkshows vanuit Beter voor Rijswijk. Ik denk, ja, mijn antwoord in eerste termijn was ook niet bedoeld als dat het alleen een vuurwerkshow bij oud en nieuw zou kunnen zijn.

Het kan bij elk evenement en iedere evenementenorganisator kan een vergunning aanvragen, een milieuvergunning bij de provincie en evenementenvergunning bij de gemeente. Maar ik vind het wel echt belangrijk, en dat hebben we ook al afgesproken in het evenementenbeleid, dat we dat bij de organisator zelf leggen. Wil die nou een lasershow of een vuurwerkshow? Ja, ik ga me daar echt, laat ik gewoon echt over aan de organisatoren. Dus ja, misschien dat u ook contact kan opnemen met die organisatoren maar ik vind dat eigenlijk geen rol voor de gemeente om de vuurwerkshows te gaan promoten. En ja, qua Buurtgezinnen, de motie die is ingediend, ja, daar heb ik eigenlijk ook al genoeg over gezegd in de eerste termijn. En laat ik natuurlijk het oordeel aan de raad en omarm hem in feite. Goed om te zien dat daar brede steun voor is vanuit uw raad. Nou, dat wat betreft mijn reactie in tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Dan kijk ik naar wethouder Van de Laar. Ik geef graag u het woord. De heer Van de Laar: Dank u wel. Over BvR, over de motie Volmerlaan, Treubstraat. Daar sta ik heel positief tegenover. Ik zou hem kunnen overnemen maar we hebben afgesproken dat we stemmen over moties dus bij deze het stemadvies van mijn kant. Motie wielklem is ingetrokken maar ik wil toch even herhalen eigenlijk wat de voorzitter zei.

Ik interpreteer dat nu wel als een opdracht die u het college meegeeft om een plan van uitwerking voor het invoeren van het instrument wielklem mee te nemen in het voorstel wat het college doet in het parkeerbeleid. Ja, en ik zie u knikken dus dat is, wij komen met een plan van aanpak of uitwerking. Dan het Rijswijks Belang, de toezegging om Pagina 71 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

zo min mogelijk aan die 40 procent te komen, onvoorziene kosten. Kijk, er doen zich altijd onvoorziene kosten voor maar inderdaad 40 procent is wel erg hoog. Vaak worden die ook met dit soort projecten ingezet voor kostenstijgingen maar dat is nou niet … Daar heeft u ook toe opgeroepen om daar niet al te lang mee te wachten. Dus dan doen die kostenstijgingen neem ik aan niet voor tussen het ontwerp en de daadwerkelijke realisatie. Uw inbreng, de inbreng van het Rijswijks Belang, voorzitter, geeft met ook wel aangelegenheid om te melden nieuws van de rechter van gisteren. Waarbij het project Parels in Parkrijk de rechter zich onverwacht heeft uitgesproken over hetgeen de bezwaarmaker had aangevoerd tegen de bouw van zeventien woningen en zeventien huishoudens die ook in het AD hebben gestaan en Hart van Nederland, et cetera. De rechter heeft daarvan gezegd dat de bezwaarmaker geen belanghebbende is in de zaak omdat die niet significant geraakt wordt door de parkeerbesluiten maar ook marge heeft gezegd dat er voldoende parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Dat betekent, dat is heel goed nieuws maar de bezwaarmaker kan daar ook weer tegen in bezwaar komen zes weken en kan ook nog altijd naar de Raad van State gaan. Dus dat zit helemaal bij de bezwaarmaker en zijn juridisch adviseur die daar een besluit over moeten maken.

Maar het is in ieder geval een heel goed signaal en ik denk heel prettig voor de inwoners om in ieder geval een indicatie te hebben van welke kant het mogelijk op zou gaan. Een motie voorstel parkeerplaats Van der Kooijweg. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Zoghbi u wil interrumperen. Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi: Aanvullende vraag. Is dat ook medegedeeld aan de inwoners? De voorzitter: Wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Dat is niet aan de gemeente, het een uitspraak van de rechter. Het is in ieder geval weet ik omdat dat in de procedure zit medegedeeld aan de bezwaarmaker. En zo hebben wij zelf ook een afschrift en de makelaar ook en ik denk dat het ook heel snel bekend zal zijn bij de inwoners zelf. Waarbij dus niet is gezegd dat het project nu per definitie doorgaat omdat er nog andere mogelijkheden zijn voor de bezwaarmaker. Rijswijks Belang, motie … De voorzitter: Mijnheer Van de Laar, wethouder, ik zie dat mijnheer Weterings u ook wil interrumperen. De heer Weterings: Ja, voorzitter, de wethouder refereerde naar ons betoog. In ons betoog had ik het over de uitspraak van 23 april over de Godfried Bomansstraat van de bouw.

Kan die daar wat meer vertellen over de afwijzing van de Raad van State? De voorzitter: Wethouder Van de Laar, wilt u daarop reageren? De heer Loof: Ik heb heel even een kort punt van orde want ik hoor nu twee personen die nu een vierde interruptie hebben. Is dit nou een reset omdat het college aan de beurt is of want zo heb ik het proces niet. Niet dat het niet mag hoor maar ik wil voor mezelf ook weten … De voorzitter: Nee, dit is, ik heb het geïnterpreteerd, dit is de tweede termijn van het college en wat mij betreft mag u dan nu ook interrumperen. De heer Loof: Nee, duidelijk. Helder. Ja. De voorzitter: Dat is de reden waarom ik … Ja. Nee, ik wil het nog maar als voorzitter van uw raad verhelderen. Dus de drie interrupties is per termijn en dit is de tweede termijn van het college en ik geef u ook de gelegenheid om nu te interrumperen. Ik wil u ook aanwijzen dat een interruptie een korte, heel kort moet zijn en een vraag is. Ik merk dat een aantal van u zich daar niet aan houden en ik wil u daar nog een keer op wijzen om dat wel te doen. Wethouder Van de Laar, wilt u verdergaan? Pagina 72 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

De heer Van de Laar: Voorzitter, een korte reactie op de vraag want het is niet aan de orde vanavond eigenlijk. Maar ten aanzien van de Godfried Bomanslocatie heeft de rechter de gemeente de gelegenheid gegeven om een betere onderbouwing aan te leveren voor ten aanzien van de parkeerkeuzes die zijn gemaakt. Dus daar zijn we mee bezig. Wij. Rijswijk, kosten externe inhuur van het ruimtelijk domein, zit dat nou bij die 15 miljoen op de begroting? Ja. U had het over specialistisch werk. Is niet alleen maar specialistisch, wil ik toch even benoemen, het zijn ook gewoon projectleiders en zo maar die zitten wel gewoon bij het algemeen bedrag in de begroting. Motie over groei en kunnen we bouw niet temporiseren of keuzes maken in het ambtelijk apparaat? Voorzitter, we hebben eigenlijk al zitten we krap in het jasje voor alle plannen die zijn aangenomen en wij temporiseren ook, dat doen wij eigenlijk aan de lopende band. Tot weinig plezier van ontwikkelaars en soms ook bewoners. Maar dan ziet u die plannen vaak niet voorbijkomen die wij tegenhouden. Heel af en toe is er een ontwikkelaar die dan u als raad weet te vinden van, nou, ik wil dat mijn plan doorgaat. Maar wij maken die keuzes binnen het ruimtelijk domein zodat we de plannen die zijn aangenomen in de raad wel kunnen doorzetten.

Daarnaast zijn er natuurlijk overal afspraken, intentieovereenkomsten, andere juridische overeenkomsten en die kunnen we eigenlijk niet … Alles kan stopgezet worden maar dat kost ook allemaal fors geld aan planschade en dat soort zaken. Ten aanzien van de brug vroeg u concreet, kan die versoberd worden? Ja, onder andere bijvoorbeeld met zoiets als de lift. Kan ik daar nu van aangeven hoeveel geld dat bespaart? Nee, dat kan ik nu niet. Ik kan wel toezeggen dat er in het ontwerp goed gekeken wordt naar de hellingbaan. En inderdaad ook dat je er, je zal er in ieder geval van de kant van de school niet op kunnen fietsen maar dat er wel een sleuf, hoe heet zoiets, wordt gemaakt dat je daar in ieder geval met de fiets overheen kan en ook met de fatbike. Richting mevrouw Woudstra zeg ik dat die toegankelijkheid van die helling zodanig moet zijn dat er daadwerkelijk mensen, alle soort mensen overheen moeten. De voorzitter: Wethouder Van de Laar, ik zie dat mijnheer Van der Veer u al een tijdje wil interrumperen maar ik wachtte even tot u uw zin zou uitspreken. Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Wethouder, heb ik nou goed gelezen dat daar in het stuk wat ons is voorgelegd, dat er helemaal geen lift is toebedeeld aan deze brug? En dan een vervolgvraag.

Bij de meeste projecten qua fietsen en verkeer is 50 procent subsidie tot wel 90 procent subsidie van het MRDH en het Rijk mogelijk. Is dat eventueel bij deze voetgangersfietsbrug ook? De voorzitter: Wethouder Van de Laar, wilt u daarop antwoorden? De heer Van de Laar: In het oorspronkelijke ontwerp bij die 1,5 miljoen, daar zat geen lift bij. Die is er later bij gekomen waardoor het bedrag ook hoger werd. Maar ja, dat zou dus wel soberder kunnen. Voor subsidie maakt u een heel terechte opmerking, vaak zijn die subsidies voor fietsen, et cetera. Maar ik zal meenemen dat er ook gekeken moet worden naar subsidiemogelijkheden voor deze brug. De voorzitter: Wethouder Van de Laar, mijnheer Loof wil u ook interrumperen. Het is wat onrustig in de zaal. Het is hier rechts heel vrolijk dus ik wil even alle aandacht. Mijnheer Loof. De heer Loof: Ja, voorzitter, dank. Aangeziek ik er weer drie heb dat het me niet duidelijk was. Kan de wethouder eigenlijk aangeven wat de structurele onderhoudskosten van deze brug en de eventueel in te passen lift gaan worden? De voorzitter: Wethouder Van de Laar. Het lijkt me een hele technische vraag maar op dit moment … De heer Van de Laar: Ja. Nee, dat kan ik nu niet. Ja, dat kan ik schriftelijk en ik weet ook niet of we dat nou binnen, omdat dat definitief ontwerp er nog niet ligt weet ik ook niet of we dat binnen een Pagina 73 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

maand kunnen bij wijze van spreken. Maar in ieder geval voor de volgende begroting lijkt me dat wel kunnen. De voorzitter: Mijnheer Loof. De heer Loof: Voorzitter, ik moet toch even, er was hier al budget voor, 1,5 miljoen, en nu hoor ik dat er nog geen definitief ontwerp is. Dat die lift er later bij is gekomen, dat er geen zicht is op wat de structurele kosten gaan worden. Wat is er in godsnaam met die 1,5 miljoen gedaan in die periode? Het begint me nu wel een beetje te duizelen. Er wordt hier meer geld gevraagd. 1,5 miljoen lag er al maar ik hoor alleen maar, dit is nog niet duidelijk. Hoe kunnen we hier nu meer, bijna 3 miljoen straks gaan vrijmaken voor dit terwijl nog de helft nog niet duidelijk is? Voorzitter, via u. De voorzitter: Wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Voorzitter, ja, dat vind ik een lichte overdrijving van hetgeen wat ik zei. Maar het is goed dat u wel het heeft over die 1,5 miljoen. Want eerder had u het over dat dingen op basis van belofte van de wethouder gebeuren, of ik dat was of mijn voorganger. In 2020 heeft uw raad die 1,5 miljoen in de begroting opgenomen en daarmee ook eigenlijk vastgezet. In ieder geval, zo hebben inwoners dat geïnterpreteerd dat die brug er zou komen. Een brug die al vanaf het begin af aan in de plannen zat dus zo heeft zich dat ontwikkeld.

En in de tijd dat door WarmtelinQ en er zijn meerdere reden waarom die brug niet in 2021 is gerealiseerd, door de kostenstijgingen. Vandaag hebben we het dan ook, ik zou bijna willen, slecht maar het is wel een fors besluit over een ophoging van het besluit wat u toen genomen heeft. En ik ben het helemaal met de VVD eens als ze zegt, het is een gewichtige politieke keuze. Dat is het inderdaad en daarvan maakt u allemaal nu zelf een afweging. Ik denk dat ik er zelf nu inhoudelijk voldoende over heb gezegd. Dat was het einde van mijn tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Ja, dank u wel, wethouder Van de Laar. Dan geef ik graag nu het woord aan wethouder Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Een lijstje vragen nog, deels ter verduidelijking en deels ook nieuw. Grasaren, BvR, ik ga daar even op in als we straks ook de motie van Rijswijks Belang daarin bespreken. U heeft vragen gesteld over het Rijswijks Museum, de situatie en hoe gaan we daar momenteel mee om? Ja, die situatie is niet gewijzigd ten opzichte van een aantal maanden geleden toen we bij elkaar zaten. Buiten het feit dat wij met zeer grote regelmaat bij elkaar zitten om te bespreken hoe dat momenteel gaat. En ook de stappen die het museum zet om tot een gezondere financiële situatie te komen, daar ben ik continu mee bezig.

Komende donderdag zit ik vlak voor het reces ook nog weer bij het museum, ik hou echt de vinger aan de pols. We zullen ook in de komende periode richting het einde van het jaar richting de begroting daar continu scherp op blijven. Dus mochten er zorgwekkende signalen die dusdanig zorgwekkend zijn dat wij denken dat daar problemen met aflossing zouden komen, dan zullen wij dat ook met u communiceren. Maar nou, nogmaals, we zijn daar, nou ja, ik wil niet zeggen wekelijks maar zeker wel tweewekelijks bijna in gesprek. Even kijken, er is kort iets gezegd over hondenspeelplekken, of wij die toe willen voegen? Nou, vooralsnog op dit moment ga ik geen hondenspeelplekken toevoegen. Het is natuurlijk wel zo dat we in het Wilhelminapark momenteel bezig zijn met een hondenspeelplek. Daar was ook een hondenspeelplek maar die moet straks weer definitief en goed ingericht worden als de WarmtelinQ daar weg is. Meteen even bruggetje maken richting de vraag van D66 over het Wilhelminapark. Ik denk dat gezien de complexiteit en de veelheid van vragen die daar momenteel liggen. We hebben het over groen, we hebben het over kunst, we hebben het over horeca, we hebben het over eigenlijk echt heel veel dingen. Als u akkoord gaat dat ik na de zomer met een RIB kom om u te informeren over de stand van zaken en de planning voor de komende tijd. Pagina 74 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

De voorzitter: Mijnheer Wit, mevrouw Woudstra wil u interrumperen. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Mijn bedoeling was op zich niet om meer brieven te krijgen. Mijn bedoeling was om alle stenen die er liggen, bijvoorbeeld het brede pad dat nu volledig van asfalt is richting de Natuurtuin, en dat hele stuk aan te passen. Dat ligt niet bij WarmtelinQ, dat hangt ook niet van de horeca af. Dus wij horen dat al een tijdje maar we zien ook plekken waar we afspraken over hadden waar gewoon nu niks gebeurt. Ik snap het als u een kostenefficiency afweging wil maken met per se een hele planning en een RIB. We hadden echt gewoon liefst concrete acties nu gehoord. Nou, ik neem dan genoegen met een RIB. De voorzitter: Wat is uw vraag? Mevrouw Woudstra: Maar ik wil gewoon … Ja, mijn bedoeling, verduidelijken dat het niet mijn bedoeling was om extra informatie te vragen maar ik vraag om actie. Kan de wethouder bevestigen dat die actie er komt? De voorzitter: Wethouder Wit, wilt u daarop reageren? De heer Wit: Ja, de concrete actie is dat wij dit jaar een beschoeiing rond het hondentrainingsveld gaan aanleggen en dat is wat ik nu mee kan geven dan als dat de vraag is.

Even kijken hoor, Rijswijks Belang, u heeft een vraag gesteld over het Museum Bescherming Bevolking, hoe staat het ervoor? Nou, het klein onderhoud is momenteel wel uitgevoerd, dat hebben we ook in goed overleg gedaan met het museum. Maar het groot onderhoud, dat staat inderdaad nog steeds in de steigers te wachten op, nou ja, een aantal factoren. En de belangrijkste is daarvan toch de toekenning vanuit de Rijksdienst voor het Cultuur Erfgoed van dat het een rijksmonument gaat worden. Dat is echt iets wat lang duurt, dat mij ook veel te lang duurt. Daar kan ik absoluut wat dat betreft uw zorg wel in delen. Ik heb ook de zeilen gezien die op het dak zitten, wat mij zeer tegen de zin is. Maar ja, het is wel iets wat ik nu niet direct ga oppakken en ook niet direct ga verhelpen omdat ik dan een investering ga doen die ik wellicht straks in een later stadium subsidieerbaar kan uitvoeren. Dus het is even pappen en nathouden maar zowel ik als mijn collega Larissa Bentveld die straks weer terug is en maatschappelijk vastgoed in haar portefeuille heeft, zitten daar absoluut bovenop. De huisartsen heeft u ook een vraag over gesteld. Ja, nogmaals, we hebben dit natuurlijk vaker bediscussieerd en ik snap ook uw zorg. We hebben vandaag trouwens in het college een raadsinformatiebrief zoals toegezegd over huisartsen vastgesteld dus die komt deze week naar u toe.

Blijft dat wij geen directe rol hebben als makelaar maar wij hebben natuurlijk wel een rol in het totale plaatje, hoe gaan wij om met de voorzieningen van de stad en de eerstelijnszorg? Daarin zijn we continu ook met de huisartsen in gesprek, we zijn ook met onze ontwikkelaars in gesprek. Op het moment dat wij bezig zijn met een ontwikkeling dan wijzen wij ruimtes aan die een maatschappelijke functie hebben en zullen wij ook de ontwikkelaars wijzen en ook de huisartsen wijzen op de mogelijkheid om daar mogelijk een praktijk te beginnen. U weet ook dat wij bijvoorbeeld als we het hebben over de laatste situatie daar bij het station of achter het station, ik ben de straatnaam even kwijt, Fonteynenburg is dat geloof ik. Dat we daar ook actief, heb ik ook zelf actief met de bestuurder nog contact opgenomen van, zijn daar mogelijkheden en welke mogelijkheden ziet u? En daar stopt ook mijn bevoegdheid dus dat is ook wel dat ik die grens wil ik ook duidelijk bij u neerleggen. Daarnaast hebben wij met Hadoks bestuurlijk overleg op regelmatige basis en daar blijven wij samen zoeken naar mogelijkheden. Dat doen we niet alleen als Rijswijk. Ik heb onlangs ook in dat overleg aangegeven dat ik inderdaad graag ook bij Den Haag aansluit bij dat onderzoek wat zij aan het doen zijn om die huisartsen een plek te geven.

Omdat wij ook zien dat patiënten of cliënten, hoe je ze wil noemen, vanuit Den Haag, en dat wordt ook bevestigd door de voorzitter van Hadoks die een praktijk in Rijswijk heeft, veel cliënten zien die vanuit andere gemeenten ook in deze gemeente komen. Dus Pagina 75 van 89

Concept verslag Raadsvergadering 9 juli 2024

het is niet een lokaal probleem, het is echt ook een regionale opgave en daar hebben we echt oog voor. Maar het is niet makkelijk en het is ook voor huisartsen, en dat is toch ook iets wat ik u wil meegeven, ook heel vaak niet interessant om een praktijk of een maatschap te beginnen. De regeldruk vanuit de Rijksoverheid is groot. Dat betekent ook dat zij, dat het voor hen soms interessanter is om voor een groot bedrijf, een grotere organisatie te gaan werken of zichzelf als zzp’er te laten verhuren. Ja, dat komt niet direct de zorg naar mijn mening in ieder geval niet ten goede maar is wel iets waar we mee te maken hebben. Even kijken, dan heb ik nog een vraag, want ik doe het even net als vorige keer, ik doe eerst de vragen en dan de moties. Ja, het CDA heeft een vraag gesteld over de MFA, over de 13 miljoen die daarvoor begroot is. De aanbesteding is inderdaad nog niet lopende. Dat klopt, we zijn druk bezig ook met de organisatie die erin moet komen in de contractvorming. Ja, betrouwbare overheid, we hebben al toezeggingen gedaan en ook harde toezeggingen dat we daar met zijn allen gaan zoeken naar een mogelijkheid om die MFA te bouwen. En tegelijkertijd wil ik ook teruggeven, het is een raadsbesluit. Een raadsbesluit om die MFA daar te bouwen. Dus op het moment dat u mij vraagt om daar stappen in te zetten dan zeg ik, nou, dan ga ik hem toch terugleggen.

Ik zeg, ja, dit is toch echt iets waar de raad besloten heeft dat die MFA er moet komen. En persoonlijk, ik sta erachter want ik denk ook dat het een toegevoegde waarde is voor de omgeving. Er komen daar veel woningen bij en die hebben ook zo'n organisatie of zo'n plek nodig waar al die organisaties die erin gaan komen ook goed beslagen ten ijs kunnen komen. En daarin een onderdeel zijn van de voorzieningen die wij namelijk zo hard nodig hebben in deze stad en zeker ook in de gebieden waar we nog veel nieuwbouw gaan plegen. Dus ik zou … De voorzitter: Wethouder Wit, ik zie dat mijnheer Van Enk u wil interrumperen. Heel kort graag gezien ook de tijd. De heer Van Enk: Ja, mijn vraag was niet om een raadsbesluit terug te draaien maar de vraag was of het college dat opnieuw in overweging zou willen nemen? De voorzitter: Wethouder Wit. De heer Van Enk: Juist gelet op de stand van zaken en het feit dat, ik denk ook dat daar de vertraging aan te wijten is, er nog steeds geen sluitend businessplan is. Dus voordat wij daar iets gaan bouwen maar een structureel tekort op de exploitatie gaan krijgen, zou ik graag van het college voor de begrotingsbehandeling een heroverweging willen zien. En dan kunnen we bij de begroting daar een nieuw raadsbesluit over nemen. Dat is de vraag. De voorzitter: Wethouder Wit, wilt u daarop reageren? De heer Wit: Ja, en dat ga ik niet doen.