Concept-verslag raadsvergadering 7 november 2023

We zijn momenteel aan het kijken, wat hebben we al per discipline? Welke wensen hebben we, wat moeten we gaan monitoren, wat is de stand van zaken van eventuele landelijke ervaringen? En een voorstel voor invulling monitoring Rijswijk. Ja, verdere invulling die gaan we de komende tijd uitwerken. We verwachten ook dat het gewoon conform de motie in juni bij u terechtkomt. De kostendoorrekening klimaatadaptatie, vroeg u ook nog naar. Ja, daar wordt hard aan gewerkt. In het RAAK hebben we aangegeven dat dat 2025, 2026 naar u toekomt. Is ook vrij complexe materie, heeft nog wel wat tijd voor nodig maar ik ga ervan uit dat we het ook conform die afspraak naar u toe kunnen brengen. Voorzitter, ik heb verder geen vragen ontvangen dus ik geef u het woord terug. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen. Wethouder de heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Ook wat mij betreft dank voor alle vragen van uw raad. Wat ik toch merk is uit heel veel van de inbrengen die ik hoor dat het belang van het welzijn van onze inwoners, en durf ik het woord te noemen, hun bestaanszekerheid bij heel veel partijen hoge prioriteit heeft. Dat doet mij erg veel deugd maar goed, ik laat de politieke beschouwingen verder aan uw raad.

De fractie van Beter Voor Rijswijk stelde een aantal vragen over dat welzijn, heel specifiek de Wereldkeuken en de Muziekmiddag. Er waren signalen dat die gestopt zouden zijn of in ieder geval in een minder grote frequentie plaats gaan vinden. Of ik die signalen ook gehoord heb? Nee, die specifieke signalen niet. Ik heb wel steeds meer signalen in het algemeen gehoord over Welzijn Rijswijk en de diensten die zij aanbieden en dat zij steeds meer in de knel komen. Ik denk dat het goed is om daarover in gesprek te gaan met Welzijn Rijswijk. We

hebben in begin december heb ik een bestuurlijk overleg met onder andere de directeur van de organisatie en daar zal ik ook dit punt agenderen. Dan D66 die vragen stelde over de schoolmaaltijden, hoe zit het daar nou mee? Nou, wat we gaan doen is we gaan met de scholen in overleg, ook met het team onderwijs in januari. Dat is specifiek zo gekozen omdat de decembermaand een behoorlijk drukke maand is op de scholen. Om te kijken waar we ze kunnen bijstaan vanuit in eerste instantie het bestaande armoedebeleid. We zullen ook het Financieel Netwerk Rijswijk erbij betrekken. Er wordt een bijeenkomst georganiseerd om met de scholen ook samen te kijken, wat is er nog nodig, wat is de behoefte en in hoeverre kan het Netwerk en de gemeente daaraan bijdragen en dan zullen we daar uw raad ook over informeren. Daarvoor zullen we overigens een raadsinformatiebrief aan uw raad doen toekomen. Die zit volgende week in het college en als die vastgesteld is dan krijgt u die zo snel mogelijk. De fractie van D66 stelde ook wat vragen over de toegankelijkheid van de website, is daar nou eindelijk onderzoek naar gedaan en waar kan ik dat rapport vinden? Nou, uw raad of iedereen eigenlijk in de hele wereld kan dat rapport vinden op de website van de gemeente Rijswijk dus dat is gewoon Rijswijk.nl.

Dan een kwestie van naar beneden scholen, daar staat toegankelijkheidsverklaring en daar staat ook het meest recente rapport. Sorry, er werd naar mij gesist van de overkant, ik weet niet of dat een interruptie betrof of bevestiging? Oké. Daar staat ook het meest recente rapport en daar valt in te lezen dat wij aan, wat is het, 42 van de 50 WCAG-punten voldoen, dat zijn de Web Content Accessibility Guidelines punten en u kunt het dus allemaal nalezen op de site. Dan de fractie van de Partij van de Arbeid, die stelde vragen over volkshuisvesting. Hoe zit het nou met ons 30 procent, de 30 procent voorraad DAEB-woningen die we op 30 procent willen houden? We hebben daar vandaag in het college een plan voor vastgesteld en dat zal dus ook ergens deze week, als alles goed gaat, met uw raad gedeeld worden. In dat plan worden vijf sporen uiteengezet hoe wij die 30 procent DAEB-voorraad willen behouden en ook hoe dat in de bredere opgaven die we hebben ten aanzien van woningbouw en volkshuisvesting binnen de gemeente Rijswijk past. Het plan is ook een opmaat naar de Woonvisie, de nieuwe Woonvisie die we in 2025 vast moeten stellen. Althans, uw raad moet die vaststellen en daar gaan we dus ook volgend jaar mee aan de slag.

Onderdeel van die Woonvisie is een woonbehoefteonderzoek, en daarmee geef ik ook meteen antwoord op de vraag van mevrouw Van Nunen, wanneer komt die? Die zal dus onderdeel zijn van dat traject en daar wordt uw raad ook in een aantal stappen in meegenomen. Dus in de eerstvolgende stap die eraan zal komen, hoogstwaarschijnlijk in de vorm van een presentatie aan de raad of iets dergelijks, zullen we daar ook meer over kunnen zeggen. Het armoedebestrijding plus plan, zijn we al van start met de klankbordgroep? Het korte antwoord daarop is nee. Dat heeft onder andere te maken met wat personele wisselingen in het team armoede. We zijn daar deze week mee begonnen, althans, met echt het opzetten ervan. En de, nou ja, het doel is om daar in januari echt mee van start te gaan en daar dus ook de eerste vruchten van te plukken. Zoals uw raad weet is de eerste vrucht die de klankbordgroep zal plukken, het verzinnen van een betere naam. Even kijken, de schoollunches had ik al een antwoord op gegeven. Het integraal armoedebeleid, hoe staat het daarmee? Daar zijn we op dit moment de wat meer theoretische kaders van aan het opstellen.

We hebben ook in het kader van het armoedebestrijding plus plan al een best wel goede discussie gehad met uw raad over, wat vindt men nou belangrijk eraan? Ook de oogst uit die discussie en de resultaten van dat plan, die zullen meegenomen worden in dat integraal armoedebeleid. We gaan ook met onze partners in gesprek, dus het Financieel Netwerk Rijswijk komt daar weer bij kijken, Welzijn Rijswijk, Adviesraad Sociaal Domein, et cetera, en we willen van hun en de inwoners van Rijswijk ook input hebben voor dat beleid. Vervolgens zullen we ook uw raad daarbij betrekken en daar ook veel, zoveel mogelijk de mogelijkheid geven om daar input in te geven en dat zal begin volgend jaar plaatsvinden. Daar zullen we ook zaken als bijvoorbeeld een voedselbankwinkel in meenemen, iets wat in het verleden wel eens onderzocht is en mogelijk een plek zal krijgen in dat beleid. Dan werden er nog vragen gesteld over Don Bosco, hoe staat het daar nou mee? We hebben op dit moment eigenlijk twee sporen die we aan het bewandelen zijn. De ene is in gesprek gaan met de eigenaren van het pand van Don Bosco om te kijken wat hun plannen nou precies zijn met dat pand. De andere is om in de tussentijd samen

met Don Bosco te kijken naar wat voor alternatieve locaties zijn er mogelijk en wat kunnen we daar als gemeente in doen om ze te helpen? Dan waren er nog wat vragen van de ChristenUnie over toeslagmijders opsporen. Dat vind ik een hele interessante, enerzijds omdat ik denk dat we daar de energietoeslag heel goed voor kunnen gebruiken. We hebben vorig jaar gemerkt dat de groep mensen, de groep inwoners in Rijswijk die gebruik maakt van die energietoeslag veel groter is dan we hadden voorzien. Dus we hebben een grotere groep mensen aangeboord die, dat is een rare manier om het daarover te hebben trouwens, we hebben meer mensen kunnen bereiken dan we hadden verwacht. Dus dat is een goed startpunt om ook voor te kijken hoe we met die andere regelingen meer mensen kunnen bereiken. En om ook even terug te grijpen op het antwoord op de eerste vraag, ook Stichting Welzijn Rijswijk speelt daar een grote rol in. Sinds we het Serviceteam Geldzaken hebben geopend in Stervoorde heb ik ook signalen gehoord dat die integrale manier van werken tussen Welzijn Rijswijk en de gemeente op het gebied van armoede en schuldenpreventie sterk verbeterd is juist omdat we makkelijker mensen kunnen verwijzen naar allerlei regelingen en toeslagen en hulp. Daarnaast wil ik dit ook expliciet onderdeel maken van het integrale armoedebeleid.

Ik heb dat zelf het blinde vlekken plan genoemd en daar komt ook de waarde van ervaringsdeskundigheid en ervaringskennis weer naar voren. Want de beste manier om te ontdekken wat er misgaat in het beleid is om te praten met de mensen die er dagelijks mee te maken hebben. Dan kom ik ook meteen op de motie van Beter Voor Rijswijk, de mantelzorgmotie. Dat is een hele sympathieke en ik zou hem bij deze ook graag een positief advies geven om hem dus aan te nemen. Uiteraard gaat uw raad daarover maar wat ik daarin zie is heel veel wat we al aan het doen zijn vanuit de gemeente. Ik heb gisteren nog een mantelzorglunch gehad, de vierde inmiddels, en we gaan er nog wel even een tijdje mee door want de aanwas voor die mantelzorglunches en het enthousiasme daarvoor is groot. En dat is een enorm waardevolle manier om met mantelzorgers in gesprek te gaan over wat er scheelt, wat er goed gaat ook maar ook vooral wat er nodig is en wat er nodig of wat er vanuit de gemeente meer geboden zou kunnen worden om mantelzorgers meer te ontlasten. Dus in die motie lees ik daar een steuntje in de rug voor en het is ook zeker onze ambitie als die motie aangenomen wordt om dan met een dergelijk plan te komen en die in 2024 aan uw raad voor te leggen met alle financiële aspecten uiteraard ook van dien en een goed dekkingsvoorstel.

Voorzitter, dan ben ik door alle vragen die ik heb opgeschreven heen en dan laat ik het daarbij voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen, voor het beantwoorden van de vragen. Dan zal ik ingaan op de gestelde vragen die vallen binnen mijn portefeuille. Dan wil ik eerst opmerken dat ik het heel goed vond om te horen van de heer Kruger dat hij complimenten gaf, niet alleen aan het college maar ook complimenten gaf aan onze ambtenaren. Vanuit mijn portefeuille personeel wil ik ook benadrukken dat zij zich ook dag in dag uit inzetten om alles wat wij graag willen als bestuurders en u als raad daadwerkelijk in uitvoering te brengen. Ik zie dat ook bij de maandelijkse eed en belofte bijeenkomsten van onze ambtenaren dat het ons gelukkig steeds beter lukt om mensen die ook via extern inhuur werken, ook daadwerkelijk in dienst te nemen. Dat lukt ook dankzij onze eigen recruiter. Dan heeft u, mijnheer Kruger, vragen gesteld en dat heeft u ook eerder gesteld over de inzet van camera's. En ja, sinds ik burgemeester ben in Rijswijk vind ik het inzetten van camera's zeker belangrijk als het effectief is. Dat heb ik ook gedaan onder andere bij het stationsgebied waar terechte zorgen waren en uit cijfers van de politie ook daadwerkelijk bleek dat er iets aan de hand was. Die camera's die wij hebben die zijn daar ingezet.

Zelfs zodanig dat we een extra camera van de politie hebben ingehuurd om de effectiviteit van het cameratoezicht ook goed te borgen en goed te zien of het ook wel werkt. Want je kunt met één camera natuurlijk veel minder zien dan drie camera's. Ik heb ook na afstemming uiteraard in de driehoek een camera ingezet op een andere locatie waar brandstichtingen waren en dat is ook effectief gebleken. De locaties die u noemt die zijn mij bekend. Ik zeg u toe dat wij daar nadrukkelijk met toezicht en politie op toezien. Ik roep ook mensen op die daar in de buurt wonen om daadwerkelijk meldingen te doen. Want we zien soms wel dat via u of via uw andere raadsleden er wel klachten binnenkomen maar we

zien dat niet in de cijfers van de politie. En het helpt natuurlijk mij als burgemeester als mensen ook daadwerkelijk meldingen doen bij de politie. Dan even, dan is er een vraag gesteld door, ga ik door naar mevrouw Oude Alink van GroenLinks over de stand van zaken van de Pandbrigade. Dat is een wens van uw raad. En vandaag, toevallig hebben wij in het college de raadsinformatiebrief over de Pandbrigade besproken. De mensen worden op dit moment geworven en, nou, ik hoop dat het ook ons gaat lukken om de goede mensen daarvoor te vinden. De verwachting is dat in januari of het eerste kwartaal van 2024 de Pandbrigade van start zal gaan. Het is overigens niet zo dat die Pandbrigade er nu op dit moment niet is. We hebben inspecteurs die natuurlijk toezien op meldingen als het gaat om misstanden in leegstaande panden of winkelpanden of woningen. Maar we moeten ook realistisch zijn wat wij van die Pandbrigade willen. Dus daarom wil ik ook, ja, straks als we daarmee starten daar ook u verder over informeren hoe het daarmee gaat. Maar dus daar, ik ben het eens met u dat we natuurlijk wel steeds plannen kunnen willen en maken maar dat het uitvoering geven aan wat we u toezeggen en wat wij besluiten, dat dat ook van groot belang is. Dan ga ik door naar de fractie van Rijswijks Belang. Er is een motie ingediend over de motie lobby naar het Rijk voor vergoeding boetes.

In die motie lezen wij eigenlijk dat er een paar dingen door elkaar worden gehaald. En dat is, ik wil dat verduidelijken bij het dumpen van afval, als dat sprake is wordt er een boete opgelegd die wordt geïnd door het … … proberen te achterhalen wie het afval heeft achtergelaten bijvoorbeeld door te zoeken naar adresgegevens in vuilniszakken. Er wordt dan formeel geen boetes opgelegd maar wel de kosten worden dan verhaald middels een bestuursdwang. En het afval wordt opgeruimd en de kosten daarvan worden verhaald op de overtreder en deze kosten vloeien wel al terug naar de gemeentekas, dus daarvoor hoeft dan geen lobby voor gestart te worden. Dan heeft u aandacht gevraagd voor de politiecapaciteit. En ja, sinds ik hier begonnen ben was dat ook een uitdrukkelijke wens van uw hele raad en ook voor mijn voorganger heeft zich daarvoor ingespannen. Die lobby heeft wel ertoe geleid dat wij inderdaad die 2,5 fte hebben gekregen vanwege motie Hermans. Landelijk was er ook daadwerkelijk iets te verdelen en we hebben daarvoor gelobbyd en dat is ons gelukt. Daar is rekening gehouden met de groei van Rijswijk. Als u vraagt van, nou, burgemeester, bent u nou tevreden? Dan zeg ik, nou, ik hou mijn hart vast en ik zie ook wel dat die behoefte aan capaciteit zeker nodig dan zal zijn.

En ik hoop maar ook dat straks na de Tweede Kamerverkiezingen ook niet bezuinigd gaat worden op de politiecapaciteit en dat er hopelijk juist uitbreiding komt. Want ik zie dat die capaciteit echt beperkt is en er is zeker wat aan de hand in onze samenleving. Dus ik zeg u toe dat ik bij iedere tafel waar ik zit, of dat nou bij het regionaal bestuurlijk overleg is of een ander tafel, vorige week was ik met nieuwe burgemeesters bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Ook daar is gesproken van de politiecapaciteit om die nadrukkelijk aan de orde te stellen. Als ik behoefte voel van, nou, mij helpt een motie, dan zal ik dat ook daadwerkelijk aangeven maar eigenlijk doe ik al wat u aangeeft in uw motie. Dan, en het is ook wel goed om te weten dat die 2,5 fte wel vergeleken met gemeentegrootte zoals wij eigenlijk meer was en dat heeft te maken met die groei. Dan is er vanuit D66 gevraagd naar mishandeling, preventie van mishandeling en vrouwenmoord. We hebben gezamenlijk met de tijdelijke raadswerkgroep ook, ja, een best wel geslaagde, maar dat vind ik, het woord past daar niet bij, een goede bijeenkomst gehad waarbij echt met heel veel partners vanuit onderwijs, vanuit woningcorporaties, politie, handhaving, uw raad aanwezig was. Daar is heel veel opgehaald maar dat is eigenlijk nog een eerste stap.

Als burgemeester wil ik dat iedere Rijswijker zich veilig voelt, of dat nou op werk is of op straat maar ook achter de voordeur. En dat vind ik zelf heel lastig omdat je zelf niet achter de voordeur kan komen en kunt ingrijpen. Nou gebeurt dat wel als er daadwerkelijk iets vreselijks aan de hand is met het opleggen van een huisverbod. Maar die bijeenkomst krijgt een vervolg, dus dat gaan wij ook niet zomaar loslaten. De opbrengsten daarvan gaan wij vervolgen. Dan is er ook binnenkort, en daar wil ik ook de leden van de tijdelijke raadswerkgroep voor uitnodigen, 25 november is een Orange the World campagnestart. Dan gaan we ook de vlag hijsen en flyeren om ook mensen bewust te maken omtrent het thema huiselijk geweld. Daarvoor wil ik u ook, ja, voor uitnodigen. Dat lijkt me goed om dat juist gezamenlijk die boodschap uit te dragen. Dat waren denk ik volgens mij de gestelde vragen binnen

mijn portefeuille. Dan zijn wij aan het einde gekomen van de eerste termijn van het college en er staat nu gepland een schorsing en een diner tot tien voor zeven. Dan stel ik voor dat we daartoe overgaan en dat we gezellig misschien ook samen kunnen eten ergens. De voorzitter: Dames en heren, ik wil u vragen plaats te nemen zodat we kunnen starten met de tweede termijn van uw raad. Als eerste wil ik het woord geven aan de heer Kruger van de fractie van Beter Voor Rijswijk. Mijnheer Kruger, en dat geldt ook voor alle andere fractievoorzitters, wil ik ook, of sprekers, wil ik vragen, er zijn een aantal moties en amendementen ingediend, of u de ingediende motie ook na beantwoording van het college in stemming wilt brengen? Zodat de griffier ze ook definitief gaat nummeren en dan hebben we ook een wat makkelijkere stemming. Mijnheer Kruger, aan u het woord, u heeft tien minuten spreektijd. De heer Kruger (BvR): Nou, dat moet lukken denk ik in tweede termijn en zeker na deze maaltijd. Ja, even op de eerste termijn wou ik nog even terugkomen. U had een antwoord gegeven over de overlast van jongeren en daarmee heeft u even de suggestie gewekt dat er dus eigenlijk weinig meldingen zijn. De voorzitter: Mijnheer Kruger, wilt u wat dichterbij de microfoon? De heer Kruger (BvR): Ik zet de echo aan. Dat er relatief weinig meldingen zijn van overlast.

Mijn vrouw heeft de proef op de som genomen, overlast op Endezant in het park, vuurwerk. Ze belt naar de politie, het algemene nummer en dan krijgt ze letterlijk te horen van, dan moet u niet bij ons zijn, dan moet u zich melden bij Rijswijk. Die hebben daar iets van handhaving en dat moet je eens proberen in de avonduren. Dus de volgende ochtend heeft dat geen zin meer dus het geeft een vertekend beeld als u zegt, er zijn geen meldingen. Er zijn ook heel veel mensen die meldingen gedaan hebben in het verleden en die het maar hebben opgegeven want er werd niets mee gedaan. Dus dat wil ik u even meegeven dat u niet zo strak op aantal klachten moet kijken maar gewoon wat u feitelijk kunt waarnemen ’s avonds. Na dat gezegd hebbende, ik ga nog even verder een paar kleine dingen die zijn blijven liggen. In ieder geval bedankt voor de beantwoording van de vragen in de eerste termijn, het geeft de burger toch wel wat moed en daar zijn we niet ontevreden over. Er komt in onze regio komt er aardig wat geld beschikbaar voor openbaar vervoer. En ja, wat gaat u ondernemen om zoveel mogelijk middelen uit die ruif te gaan halen? Want we lopen aardig achter want regelmatig verzoeken we om het openbaar vervoer te gaan verbeteren, met name in RijswijkBuiten, en daar is niet zo gek veel van terechtgekomen.

Dus daar valt een heleboel winst te behalen dus ik zou zeggen, ik wil vragen, wat gaat u doen om daar zoveel mogelijk naartoe te halen? Dan ga ik even door naar recreatie. Voorzitter, we hebben in het stuk kunnen lezen dat we van het Wilhelminapark een echt stadspark willen gaan maken. Nou, dat er nog meer mensen gebruik kunnen gaan maken met aandacht voor dieren en de natuur en misschien zelfs de eikelmuis die hier gesignaleerd zou zijn. We hebben daar wat ideeën en misschien kunt u daar wat mee doen. We vragen in ieder geval aandacht aan de enorme vervuiling in de zomermaanden van het barbecueën daar en dat kost heel veel geld. Ik zou eigenlijk vragen, kunt u daar niet eens een plan voor maken om die vervuiling tegen te gaan? Daar bent u vast wel heel creatief in om daar iets mee te gaan doen. Want er vindt ook veel dumping plaats. Dan, voorzitter, het volgende, en dat geeft ook een link naar het Wilhelminapark, wij vragen voor onderzoek om in Wilhelminapark een klimbos te realiseren. Die dingen zijn vreselijk populair, wiebelige overgangen, grote netten, vrije val, klimmen en routes uitstippelen en dat kunnen kinderen, die kunnen daar op een hele mooie manier hun energie kwijt en dat is best wel belangrijk.

Er kleven daar heel veel voordelen aan want kinderen die dat regelmatig doen zijn minder vaak ziek, slapen beter, ook dat nog, ze zitten lekkerder in het velletje en waardoor wellicht ook minder aanspraak zal zijn op de jeugdzorg.

Wij komen daar met een motie mee om dat te gaan onderzoeken. Mobiliteit. Voorzitter, onze passage over mobiliteit van vorig jaar … De heer Van Dam: Voorzitter? De voorzitter: Excuses. Mijnheer Van Dam wil u interrumperen. De heer Van Dam (WIJ.): Ja, dit is de tweede termijn zijn we inmiddels in dus het kan. U heeft een motie ingediend voor een klimbos, wat op zichzelf staand natuurlijk denk ik een mooi idee is waar we zeker niet op tegen zijn. Alleen hebben we net in de eerste termijn van de wethouder gehoord dat er voor een andere jongeren hangplek al helemaal geen geld is. Nu doet u een volgend voorstel om een volgend iets te gaan organiseren, één, er is al geen geld voor de bestaande plannen en twee, we hebben volgens mij ook niet meer zo heel veel geld over dus hoe ziet u de financiering hiervan? De heer Kruger (BvR): O, dat is niet zo moeilijk. De voorzitter: De heer Kruger. De heer Kruger (BvR): Dank u wel, voorzitter. Dat is niet zo moeilijk omdat je namelijk ook kan gaan kijken, en dat is niet ongebruikelijk in het land, om te kijken naar externe partijen die bereid zijn om dat te gaan opzetten voor hun eigen rekening en risico. Het zijn ook vaak klimbossen waar gewoon voor betaald moet worden om daar gebruik van te maken.

Maar er komen natuurlijk wat dingen bij kijken, je moet grond beschikbaar stellen, het moet ook wel goed worden afgeschermd op een deugdelijke manier dus de gemeente zal hoofdzakelijk moeten kunnen faciliteren. Maar dat is juist wat we vragen, onderzoek dat eens wat de mogelijkheden en eventueel onmogelijkheden zijn. Dat vraag ik aan het college om dat te doen. De voorzitter: Ja, dank u wel. De heer Kruger (BvR): Dus ik heb daar geen dekking voor nodig nog. Maar we hadden het ook nog even over de, ik had het ook even over de passage over de mobiliteit. Het zijn vaak simpele verbeteringen die kunnen worden doorgevoerd, wij merken er weinig van. Dus we vragen nogmaals, bent u bereid om met de bewoners in gesprek te gaan, hotspots te gaan bezoeken, verslag maken wat u nou allemaal aantreft en dan een keer mee aan de slag gaan? Een prachtige manier van burgerparticipatie dus dat is ook een verzoek. En als laatste heb ik nog een motie. Rijswijk kent heel veel mensen die hier gewoond hebben, die wat hebben betekent in de maatschappij op het gebied van wetenschap, cultuur, zang, dans weet ik niet maar zijn er voldoende. Ik heb daar samen met D66 en met medewerking van de Rijswijkse Historische Vereniging een motie gemaakt. Het is een lang verhaal, u hoeft het niet helemaal te lezen. Of als u dat doet wel, de stukken die we krijgen zijn ook vaak heel lang.

Maar wij vragen eigenlijk om deze mensen, Rijswijkers die echt wat betekent hebben te gaan vernoemen in straatnamen die we straks moeten gaan toekennen in de bouwgebieden voor Rijswijk Pasgeld en het Havenkwartier. Of u daarnaar wil kijken wat u daarmee kunt doen? Ik denk dat het gewoon goed is als dat aan de orde is dat u in ieder geval serieus gaat kijken naar de namen van de personen die toch zorgvuldig zijn voorgedragen. Dat is dan een motie, u heeft hem al, die dienen wij dan ook bij deze in. Tot zover mijn tweede termijn, dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Kruger, dan bedoelt u die motie, eer de historie van Rijswijk met straatnamen in Pasgeld en Havenkwartier?

De heer Kruger (BvR): U raadt hem goed, helemaal goed. De voorzitter: Deze dient u nu in. De heer Kruger (BvR): Ja, ze zijn allemaal overleden die mensen dus. De voorzitter: En die andere motie over het klimbos? De heer Kruger (BvR): Het klimbos, die is ook ingediend, die motie. Maar afhankelijk van de reactie van de wethouder weet ik niet of we hem in stemming moeten brengen, dat is even van belang. De voorzitter: Oké. De heer Kruger (BvR): Ik vraag niet om overnemen want dat mag niet meer maar ik ben eerst geïnteresseerd in het antwoord van de wethouder. Dank u. De voorzitter: Oké. Dus dan wordt deze motie, eer de historie van Rijswijk nu, die komt in stemming, deze wordt echt nu ingediend. Die krijgt dan een nummer 1. De heer Kruger (BvR): Heel fijn. De voorzitter: Ja. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Oude Alink van de fractie van GroenLinks voor de tweede termijn en u heeft ook tien minuten spreektijd. Mevrouw Oude Alink (GL): Dat is wel veel voor deze tweede termijn denk ik. Dank u wel, voorzitter. Ja, wij zijn blij met de uitgebreide beantwoording van het college. Alle dingen die wij genoemd hebben, die wij van extra belang vinden, die zijn ook genoemd. Wat ons betreft neemt het college haar verantwoordelijkheid, ook in onvoorspelbare tijden waarin allerlei ontwikkelingen spelen waar we niet altijd invloed op hebben.

Zij hebben wat ons betreft goed toegelicht welke keuzes zij maken en waarom en dat dit college geen harde keuze zou kunnen maken is wat ons betreft ook een onterecht verwijt. Wij begrijpen uit de beantwoording dat er gewerkt wordt aan diverse plannen vanuit de raad en we zien dat dan ook met vertrouwen tegemoet. Er is een amendement ingediend door de VVD over de verlaging van de afvalstoffenheffing, daar wil ik nog op reageren. Wij begrijpen dat deze heffing inderdaad, dat het wenselijk is dat die niet te sterk stijgt. De woonlasten zijn dan misschien relatief niet zo hoog in Rijswijk maar de afvalstoffenheffing wel. Wij gaan daarom voor het amendement van de VVD. De dekking komt weliswaar uit het isolatiefonds en dat vinden wij natuurlijk niet leuk maar omdat we deze wens goed begrijpen en er ook specifiek in vermeld staat dat er na een jaar een structurele oplossing moet komen zullen wij voor stemmen. Wel staan wij voor verdere inzet van het isolatiefonds op de manier waarop het bedoeld is en wat ons betreft is het andere amendement over de afvalstoffen daardoor niet nodig. Wat betreft de kritiek dat het college onverantwoord met de financiën om zou gaan. Nou ja, GroenLinks is heel erg benieuwd wat partijen zoals CDA en wij denken over hun eigen verantwoordelijkheid als het gaat om grootschalige gebiedsontwikkelingen, zoals Pasgeld.

Want het is natuurlijk wel zo dat deze plannen hun basis vinden in beslissingen op het gebied van de grex die in het verleden genomen zijn. Keuzes die onder andere door deze partijen gemaakt zijn. Dus om nu dit college te verwijten dat ze leefbaarheid geen prioriteit vinden, dat gaat ons te ver. Tot zover mijn tweede termijn. De voorzitter: O, excuus, in deze zaal zie ik mensen niet zo heel goed. Mijnheer Van Dam, u wil interrumperen?

De heer Van Dam (WIJ.): Ja, klopt. Nee, ons verwijt is dat we nu er financieel slecht voorstaan en dat we daar geen plannen voor hebben of zien die niet op tijd komen. Dus en daar hoor ik mevrouw Oud Alink totaal niet over in haar beschouwing op de financiën van Rijswijk. Dus ja, het kan gebeuren dat er externe factoren zijn, ja, en we geloven ook best dat, daar heeft elke gemeente mee te maken, met dat er in het sociaal domein gewoon lasten zijn die wij nu niet kunnen dragen. Alleen wij verwachten dan wel dat er nu actief gehandeld wordt en dat daar plannen voor komen om dat te voorkomen of in ieder geval deels te voorkomen en daar hoor ik u niet over. De voorzitter: Wat is uw vraag aan mevrouw Oude Alink? De heer Van Dam (WIJ.): Nou, ze vroeg hoe wij daar tegenover staan dus het was meer een vraag naar mij volgens mij. De voorzitter: Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink (GL): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, volgens mij is het college goed bezig met investeren in de stad en dat is natuurlijk, natuurlijk kost dat geld. Op het moment dat je bijvoorbeeld gaat investeren in het groen in zo'n wijk en in de leefbaarheid, dan is het wel heel erg van belang dat je inderdaad nu kosten maakt zodat je over een aantal jaren, dat het er goed bijligt.

Dus je kunt denk ik als je begint met zo'n plan in de vorige collegeperiodes, dan kun je nu niet zeggen van, ja, laat het dan maar achterwegen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Ik zag dat mevrouw Van Nunen ook een interruptie wil. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, dank. Ik heb een vraag aan de heer Van Dam. Hoe hij tegen, wat de wethouder ook al eerder zei, wethouder Bentvelzen, wat we ook al weten, hoe hij tegen de openeinderegeling in het sociaal domein aankijkt en dan eventuele tekorten die ontstaan doordat we toch de zorg moeten verlenen die wordt gevraagd door onze inwoners? Hoe kijkt hij daartegenaan? De voorzitter: De heer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): Nou, heb ik toch mijn tweede termijn op dit moment volgens mij. Ik ga graag op mevrouw Van Nunen in. Wat ik al aangaf, tuurlijk maken we kosten in het sociaal domein, dat is, elke gemeente weet dat. Alleen je gaat mij niet vertellen dat je daar helemaal niks als gemeente aan kan doen, dat je totaal geen maatregelen kan nemen om het tij te keren. Ook al krijg je nooit 100 procent de gelden terug, is het onmogelijk dat je nul maatregelen kan verzinnen om geld te besparen. En die maatregelen die heb ik nog niet gevonden. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, dan wil ik de heer Van Dam toch nog heel even herinneren aan een mededeling van wethouder Bentvelzen.

Ik dacht dat dat bij het Kaderdebat was waarin zij zei dat ze wel degelijk had bespaard op de jeugdzorg. Misschien bent u zich daar ook nog van bewust van die mededeling van de wethouder. Dus dat er niets wordt gedaan, dat wil ik ten zeerste bestrijden. Dan heeft u niet goed geluisterd naar een eerdere mededeling van onze wethouder. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Ik kijk naar mevrouw Oude Alink, was u klaar met uw tweede termijn?

Mevrouw Oude Alink (GL): Jawel. De voorzitter: Ja? Dan geef ik nu het woord aan de heer Weterings van Rijswijks Belang. U heeft negen minuten spreektijd, als u dat nodig heeft. De heer Weterings (RB): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ga me proberen te beperken tot de aangekondigde moties. De voorzieningen die we hebben besproken, de huisartsen, de tandartsen, de fysiotherapeuten, daar heeft wethouder Bentvelzen een keiharde toezegging op gedaan, daar ben ik heel blij mee. Het is niet dat ik, ja, u heeft het over een glazenbol maar ja, dank u wel daarvoor voor het complement. Maar eigenlijk is het gewoon een dikke constatering uit de samenleving dat er nog steeds mensen bij ons aankloppen, ik heb geen huisarts, ik heb geen tandarts, ik moet naar Den Haag of ik moet naar Wassenaar. Dus het is nog steeds lokaal is het niet geregeld. Maar goed, u heeft een toezegging gedaan, ik hoop dat die ook is genoteerd, het eerste kwartaal van ‘24 krijgen wij daarvoor alle informatie. Dank u wel daarvoor. Dus wij zullen die motie niet indienen maar aanhouden. Ik zie een interruptie. De voorzitter: Mijnheer Weterings, mevrouw Woudstra wil u interrumperen. Mevrouw Woudstra (D66): Helemaal met u eens, heer Weterings, mooi dat die voorzieningen er komen.

Maar mijn vraag is, u heeft ook gezien dat dat eerder ook al zo was, we hebben moties eerder ingediend over de voorzieningen en het zit er ook in. Dus ik wou u er heel even graag op wijzen en van u een reactie op het feit dat hier ook al zeker aandacht voor is en was. De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings (RB): Ja, dank voor de vraag. Maar we hebben helaas het afgelopen jaar er niks van teruggezien. Niet op iBabs, geen rib, geen informatiebrief dus er is ons niks toegereikt dat wij erop konden reageren op het gebied van de voorzieningen in Rijswijk. De voorzitter: Mevrouw Woudstra, wil u nog een keer interrumperen over hetzelfde? Mevrouw Woudstra (D66): Ja, dan wil ik toch graag aangeven dat u dan een hele motie en een stuk van de begroting heeft gemist. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord terug aan de heer Weterings. De heer Weterings (RB): Voorzitter, een antwoord op mevrouw van D66, op wat baseert u dat dan? De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Ja, als de voorzitter elke keer als ik een antwoord ga geven dat ook als reactie rekent dan gaan we wel heel snel, meestal is het op één interruptie op één onderwerp. Dus hoe telt dit dan? De heer Weterings (RB): U mag wel antwoord geven hoor. Mevrouw Woudstra (D66): Nee, ik heb een vraag aan de voorzitter.

De voorzitter: Mijnheer Weterings, mag u ook een vraag stellen toch, dat lijkt me wel logisch.

Mevrouw Woudstra (D66): Ja, maar wat telt er nu als interruptie want ik raak nu de draad kwijt. De heer Weterings (RB): Bij u wel ja. De voorzitter: Nou, ik stel voor dat mijnheer Weterings, dat u verder gaat met uw betoog. De heer Weterings (RB): Voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Dus deze motie zullen wij intrekken. Voorzitter, dan een motie over meer aandacht voor de auto. In ieder geval wethouder Van de Laar, bedankt voor de beantwoording. Alleen, ja, met alle respect, we hebben u de afgelopen periode, voorzitter, hebben wij de wethouder alleen maar gezien met een bakfiets en enkele weken geleden heeft die nog een parkeerplaats toegeëigend om daar een fiets neer te zetten. We hebben de wethouder nog niet bijvoorbeeld in RijswijkBuiten gezien waar er een parkeerprobleem is. Kijk eens, ik heb al parkeerplaatsen gerealiseerd. U praat nooit over de auto, terwijl de auto zo'n grote levensbehoefte is van heel veel Rijswijkers. We begrijpen best wel de denkwijze voor de toekomst maar op dit moment met een toename bij CBS en de geluiden uit de samenleving, gaan we de motie toch wel van harte indienen.

Dus voorzitter, constaterende dat er een landelijke toename is van het autogebruik verkeer in Nederland maar ook in Rijswijk, dat zijn de cijfers van het CBS, overwegende dat Rijswijk een van de snelstgroeiende gemeenten van Nederland is, Rijswijk binnenkort de Mobiliteitsstrategie gaat bespreken van alle vormen vervoer en ook van de personenauto. Verzoekt het college bij het opstellen en het bespreken van die Mobiliteitsstrategie serieus ruimte te bieden en aandacht te besteden aan de P van de personenauto in het huidige en toekomstige autoverkeer, ook voor de doorstroming en de bereikbaarheid van Rijswijk, en gaat over tot de orde van de dag. Voorzitter, die hebben we dan gehad. Helemaal mooi. Voorzitter, uw toezegging over het lobbyen bij waarschijnlijk de heer Van Zanen over de politie, dat doet ons deugd. U heeft daar een keiharde toezegging op gedaan. Wij hopen dan ook bij het eerstvolgende overleg dat u heeft ons een terugkoppeling kan geven wat er eventueel bereikt is. Want u kan wel misschien zich afvragen van, hoe komt de heer Weterings aan die cijfers? Het was toevallig een bericht van de politie zelf op Facebook wat ze die dag hadden meegemaakt.

En ja, bij mij, ik zie dan gelijk grote zorgen van, nou, ze hebben een keer een dag waarbij ze gaan controleren en dan is wat mij betreft die invulling van die dag, gebeuren gewoon te veel dingen dat er te weinig aandacht is voor dat soort zaken dagelijks te kunnen doen als politie zijnde. Dus nogmaals bedankt voor de toezegging. Ook deze motie zullen wij niet in stemming brengen dus die kan u ook schrappen. Voorzitter, dan hebben wij nog de motie of tenminste, het amendement over de afvalstoffenheffing. Ja, daar blijven wij bij want we zijn wel van mening, als we een overschot hebben van 2 miljoen en er is op het gebied van isolatiefonds ook 2 miljoen niet uitgegeven, dan zijn wij van mening dat het geld moet terugvloeien naar de Rijswijkers. Het is Rijswijks geld en waarom zou je niet dat kunnen compenseren met een verlaging van de afvalstoffenheffing? Geef het die mensen terug, het is Rijswijks geld. Wij begrijpen niet dat er ook überhaupt vanuit het college geen signaal komt van, luister eens, we hebben hier een overschot van 2 miljoen, niet uitgegeven. Keurig gedaan hebben, in de begroting gebleven. Maar het geld ligt er wel, dan kan je toch een compensatie maken van, nou, in plaats van dat we dat laten liggen gaan we voor de komende jaren die afvalstoffenheffing niet verhogen. Het zou zo’n mooi signaal zijn naar de Rijswijkers toe. Is niet gebeurd.

Met ons amendement met steun van Wij. gaan wij hem ook bij deze is die dan ingediend. We hopen dalijk ook het debat met de VVD erover aan te gaan hoe die erin staat. Dus het amendement wilde ik sowieso indienen. Dan voorzitter, nog even over de bekeuringen die waarschijnlijk via het Rijk of via bestuurlijke boetes gaan. We hebben niet in de halfjaarsrapportage kunnen zien wat het heeft opgeleverd aan boetes voor illegaal vuildumpen. Ook niet in de begroting, misschien hebben we het gemist, dat zou kunnen. Dan bij deze zou ik graag de informatie willen zien. Maar toch zouden wij heel graag willen als, we hebben zelfs via ambtelijke bijstand de cijfers opgevraagd, op dit moment kost het ons drie ton aan het verwijderen van illegaal vuildumping. Dat is een hoop geld en waarschijnlijk gaan die,

alle boetes die worden uitgedeeld bij een heterdaad of bij een adres die u vindt of wat dan niet, alles komt terug naar de Rijswijkse kas, dat begrijpen we ook. Maar die lobby naar het Rijk toe om iets meer geld terug te krijgen vind ik wel eerlijk. Want één, het kost ons drie ton om het te laten opruimen. Dat geld krijgen wij niet terug. De aantal boetes die wij uitschrijven via het CJIB krijgen we ook niet terug. Dus ja, niet gevraagd, niet geschoten is ook niet raak. Dus bij deze ook die motie willen we indienen, over de lobby naar het Rijk toe. Nogmaals, ook al zegt een lobby, we hebben het geprobeerd, het is niet gelukt, dan is dat ook een antwoord. We hebben die lobby tot nu toe nog gemist maar ik ga hem er eventjes bijpakken waar die is. Lobby naar het Rijk toe. De voorzitter: De motie lobby naar het Rijk voor vergoeding boetes, die wilt u handhaven en in stemming brengen, voor alle check. De heer Weterings (RB): Ik zal misschien enkel de strekking daarvan geven. Verzoekt het college per omgaande een lobby te starten bij het Rijk voor een vergoeding te krijgen per uitgegeven boete en daarmee de raad zo gauw mogelijk informeren wat er uit de lobby is gekomen. Maar nogmaals, nee is ook een antwoord. Dank u wel. En dan, voorzitter, betreft de citymarketing, daar is, zoals ik al zei, 15.000 euro op de plank blijven liggen.

Misschien een mooie start om te onderzoeken wat de kosten zijn voor het plaatsen van en het onderhouden van acht grote letters met de letters Rijswijk. Zoek een prominente plek, het kan het Huis van de stad zijn, het kan Station Rijswijk zijn. Ideaal, het is een win-winsituatie, mensen gaan foto's maken en selfies maken, hartstikke leuk. Naar mijn idee hoeft het niet veel te kosten, je praat over letters. Het kan van staal, het kan van bepaalde afwerkmaterialen. Het zou zelfs ook uit de lopende begroting van kunst gehaald kunnen worden. Dus ook die wilden wij indienen. En dan, voorzitter, eigenlijk als afronding het laatste, ja, de zorg over Museum Rijswijk. Wethouder Wit gaf aan dat er toch weer een signaal zal komen dat ze waarschijnlijk niet aan de betalingen kunnen voldoen. We hebben daar met zijn allen gezeten nog niet al te lang geleden, waar er keiharde afspraken zijn gemaakt en afspraak is afspraak. Met een subsidiepost van ruim viereneenhalve ton aan salariskosten en een inkomstenpost van twee ton, ja, is het op een gegeven moment water naar de zee dragen. Dan moet je ook geen kunnen zeggen. Nou, als de schulden niet betaald kunnen worden, je kan op een gegeven moment niet meer aan je afspraken voldoen. Ja, dan zal ooit een keer de stekker eruit getrokken moeten worden. Dus dat wil ik u wel meegeven.

Niet deze avond maar het zal bij ons wel in ons vizier blijven staan dat het blijven pompen in een bodemloze put, denkbeeldig ook een put voor de deur, en het blijven onderhouden van een aantal mensen die daar dus op de loonlijst staan, worden onderhouden van de subsidie van de gemeente Rijswijk geeft ons een heel vervelend rotbeeld. En dan kan u zeggen, ja, landelijk doen we dat, landelijk subsidiëren wij allerlei museums, dat is een landelijk probleem. Laten we als Rijswijk dan als koploper een keer een streep trekken onder die grote subsidies die daarheen gaan en proberen te kijken om dat te kunnen wegbezuinigen op het gebied van de betaalde banen en de 25 vrijwilligers die er lopen een extra vergoeding kunnen geven. De voorzitter: Mijnheer Weterings, mevrouw Van Nunen wil u interrumperen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, ik heb voordat de heer Weterings begon over Museum Rijswijk hem horen spreken over citymarketing en hoe belangrijk dat is voor Rijswijk. Ik wil één simpele vraag stellen aan de heer Weterings, vindt u het Museum Rijswijk een goed voorbeeld van citymarketing met al haar tentoonstellingen, publiciteit in landelijke media? Die vraag wil ik heel graag stellen. De voorzitter: Mijnheer Weterings.

De heer Weterings (RB): Mevrouw Van Nunen, dank voor uw barmhartelijke vraag. Het antwoord is nee. Dat kun je ook zien aan het aantal bezoekers die er komen. Het is een handjevol, anderhalve paardenkop, het is zonde. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Weterings, u heeft uw tweede termijn afgerond? De heer Weterings (RB): Dank u wel. De voorzitter: Ja, exact, het is helder welke moties in stemming en het ene amendement houdt u ook in stand. Dan ga ik het woord geven aan mijnheer Van Dam van de fractie Wij. Rijswijk en u heeft negen minuten. De heer Van Dam (WIJ.): Nou, dat gaat ruimschoots lukken denk ik. Ik zou allereerst even willen reageren toch op de eerste termijn van de wethouder financiën. Die zegt dat die het erg vervelend vindt dat onze algemene reserve nog maar 6 miljoen in kas heeft. Daarmee is Wij. Rijswijk dat met hem eens alleen de conclusie die die daaraan trekt is onze partij het niet mee eens. Want hij geeft aan dat we voor volgend jaar nog 2 miljoen in de plus staan dus dat we nu niet met acute maatregelen moeten gaan komen voor volgend jaar. Ja, en Wij. schrikt toch wel van die uitspraak want die algemene reserve van 6 miljoen, dat is tegelijkertijd onze risicobuffer.

En ja, laat ik duidelijk zijn, op het moment dat we een tekort krijgen volgend jaar dat misschien nog maar de helft is van het tekort wat we in 2023 hebben gehad, dan is onze algemene reserve gewoon weg. Dat is een risico wat we volgens mij niet moeten willen nemen. Ik snap dan ook niet dat de wethouder dat niet aangeeft. Dat die niet zegt van, o ja, dat is inderdaad een heel groot probleem, daar moeten we iets aan doen. Dus vind ik de toelichting die we daarop krijgen toch erg matig en hoop ik dat de wethouder misschien in achtneming van dat risico toch nog een keer kan vertellen waarom er dan niet voor wordt gekozen om toch iets te gaan doen aan die financiën? In het coalitieprogramma staat de volgende afspraak, we houden de begroting structureel in evenwicht met een voldoende risicoreserves. Ja, en die risicoreserves, ik zei het net al, maar die beginnen toch wel echt heel erg schaars te worden. Zeker in die turbulente tijd, en volgens mij zegt elke fractie dat hier vanavond, waarin we zoveel onzekerheden hebben, wil je niet dat die risicoreserves zo laag zijn.

En ik wil dan toch direct de vraag stellen aan D66 want jullie komen op mij over altijd als een partij die zich houdt aan alle afspraken, zeker ook als het in hun eigen coalitieprogramma staat, hoe kijken jullie nu aan tegen die risicoreserves en zeker nu ze zo laag zijn, vindt u dat geen risico dat we zouden moeten nemen? De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): De risico's zijn in een aantal jaren fors afgebouwd, daar hebben wij meerdere keren op gewezen. We hebben trouwens ook gewezen op onderbesteding en met name ook het investeren in nu zodat we daar later juist niet dit soort risico's hebben. Die lijn blijven wij dan ook volgen en wij zien dat we volgend jaar voorzichtig begroten, extra voorzichtig begroten en we dus extra rekening houden met de risico's en daar zijn wij blij mee. En ik kom daar zo in mijn bijdrage ook nog op terug. De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): Nou, ik ben blij dat ze daar straks nog op terugkomt want ja, zoals ik zei, als we straks nog maar de helft van het vorige tekort krijgen of het volgend jaar een kwart van wat we nu hadden, ja, dan staan we in de rode cijfers. Dus ja, ik hoop dan dat mevrouw Woudstra gelijk heeft in haar analyse. Ja, u heeft ook nog geen reflectie gegeven, en dan is dit in dit geval de wethouder, op onze voorstellen die we hebben gedaan samen met Rijswijks Belang en samen met het CDA.

Want waarom kijken we nou niet eerst naar wat we als gemeente kunnen doen in plaats van de rekening door te schuiven naar de inwoners? Is dat dan in één

keer prima? Want volgens mij is VVD toch heel duidelijk geweest in het verleden en is dat juist iets wat we zouden moeten willen voorkomen. Wat is dan de reden dat we dat niet doen? Dat heb ik de wethouder nog niet horen zeggen. En daar zou ik toch graag in de tweede termijn iets over willen horen. En diezelfde vraag zou ik toch ook willen stellen aan de fractie van de VVD. Want ik zie het amendement dat hier op de agenda staat maar dat amendement om de lastenverhoging te beperken is niet volledig. Want hoewel het beperkt gaan we alsnog een grote rekening doorschuiven naar de inwoners. We hebben de wethouder horen zeggen dat het voor die 22 procent die de mensen straks meer gaan betalen wellicht een verlaging gaat veroorzaken van 5 procent. Dat betekent dat we nog steeds 17 procent verhoging straks hebben van de afvalstoffenheffing. Is dat dan in één keer goed, is dat oké? Vindt u dat dan uit te leggen aan de Rijswijker? Waarom niet eerst pas op de plaats maken en kijken of we kunnen snijden in beleid zoals u eigenlijk altijd al heeft gezegd? De voorzitter: Mijnheer Loof. De heer Loof (VVD): Ja, dank, voorzitter. Voorzitter, ons amendement roept met nadruk op om die afvalstoffenheffing te verlagen. Die wordt, als dit wordt aangenomen, wordt die verhoging ook met een kwart teruggedraaid en daar zouden we heel blij mee zijn.

Ik ben ook heel blij met de steun die ik net heb gehoord van GroenLinks daarover en natuurlijk de partijen die daaronder staan. Ja, voorzitter, de heer Van Dam die is heel kritisch nu en dat is heel goed. Moeten we vooral ook zijn. Maar ik zou ook wel willen vragen waarom die niet zo kritisch is op zichzelf en ook in het verleden? Ik heb geen voorstellen van de heer Van Dam gehoord in al die tijd wat we moeten doen om die financiën op orde te krijgen. Niks, nada. Ik heb om eerlijk te zijn bij zijn eerste termijn had ik het gevoel dat die het had tegen het vorige college, waar die zelf in zat. Alles wat nu, of in ieder geval heel veel waar dit college nu eindelijk mee aan de slag is om op te lossen, is allemaal veroorzaakt in het vorige college. En ook nog wel redelijk vaak door bepaalde wethouders die van partijen waren die aan mijn rechterkant zitten en aan mijn linkerkant zitten. Dus u kunt hier nu wel vragen, wij zagen hier een mogelijkheid om die afvalstoffenheffing te beperken. Het zou heel fijn zijn als dat lukt. Maar je moet ook het verantwoordelijk doen. En het amendement wat u heeft ingediend met totaal, met een totale terugdraaien van die stijging hadden we natuurlijk liever ook gehad maar dat geeft wel tot gevolg dat die caostijging van de afvalophalers, die moeten ook gewoon betaald krijgen.

Er is een dienstverlening naar inwoners, dat kan je … Dat moeten we ook in stand houden. En dat was een hele lastige afweging maar dit is de optie die we zagen en dat is waarom we daarvoor hebben gekozen. De voorzitter: Best wel een lang antwoord. De heer Loof (VVD): Ja, zeker. Sorry. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): Ja, het is simpelweg niet waar dat wij nooit een voorstel hebben gedaan om de financiën op orde te krijgen. We hebben een half jaar geleden toen we tijdens het Kaderdebat hebben gezeten hebben wij de handreiking gedaan naar het college en naar u als coalitiepartijen om te zeggen van, laten we samen kijken om inzichtelijk te maken waar we besparingen kunnen doorvoeren. Laten we samen dan de beslissing maken om harde keuzes te kunnen maken. Maar dat heeft u afgewezen, dat wilde u niet. Die motie die is tegen gestemd. En dan kunt u zeggen wat u wil maar daar hebben we een voorstel voor gedaan. Dus om te zeggen, Wij. Rijswijk neemt zijn verantwoordelijkheid niet, dat is onzin. Daarnaast vind ik het ook heel erg kwalijk dat u nu al voor de zoveelste keer doorverwijst naar het vorige college. U zit hier nu twee jaar. U dient zelf uw bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen. U kan nu aan de knoppen draaien en u kiest ervoor om te gaan zeggen van, oké, we gaan de Rijswijker nu belasten met een verhoging.

Terwijl u altijd heeft gezegd, ook

tijdens de verkiezingen, ook vorige periode, om dat juist niet te doen. Ik vraag u, wat u het overigens niet heeft beantwoord, waarom we niet eerst gaan kijken wat we zelf beter kunnen doen? Waarom snijden we nou niet in ons eigen beleid, waarom gaan we niet kijken wat we efficiënter kunnen doen, waarom kijken we niet wat we wellicht af kunnen schaffen voordat we aan die inwoners gaan vragen om meer te gaan betalen? En die vraag beantwoordt u niet. Daarmee neem ik aan dat u gewoon vanuit de verkiezingen een 365 graden heeft gedraaid en dat nu wel oké vindt. De voorzitter: Mijnheer Loof, ik geef u het woord. De heer Loof (VVD): Ja, dank, voorzitter. Om te beginnen, ja, wat de heer Van Dam net zei, dat waren geen voorstellen. Dat is zeggen, kom, we gaan samen nadenken. Hebben we gedaan. Ik bedoel, er is prima geluisterd naar elke partij in deze raad door het college, dat weet ik zeker. Ook door ons. Maar los daarvan, de heer Van Dam die zegt nu, ja, in het verleden, verleden dit. U heeft nog anderhalve maand geleden nog geen motie gesteund waarin gewoon bot werd gezegd, zoek maar dekking even voor de bos- en parkloper. Los wat we daarvan vinden maar u doet het zelf. U heeft dat zelf toen gedaan. Was geen dekking voor, ligt straks ter bespreking, hartstikke veel geld. Hoor ik u niet over. Het is wel heel erg cherry picking op dit punt. Los daarvan, wij draaien niet 365 graden.

365, wij draaien geen 365 graden, mijnheer Van Dam. Wij zien hier een mogelijkheid om hem te verlagen, dat ligt gewoon binnen de mogelijkheden die er op dit moment zijn en die pakken we heel graag. Het is gewoon een feit dat er op dit moment heel veel stijgingen zijn, vinden we ongelooflijk rot. We hebben het college ook gevraagd, kijk naar wat er minder kan. En daar zijn ze ook hard mee bezig, dat weet ik zeker. Dank, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koegler, u wilt interrumperen. Wie wilt u interrumperen? Mevrouw Koegler Böhm (RB): De heer Loof, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Loof. Ja. Mevrouw Koegler Böhm (RB): Ja, want als we dan toch even naar het verleden kijken, de heer Loof, dan valt het me op dat de VVD de afgelopen twee jaar een motie heeft ingediend voor de afvalstoffenheffing met het verzoek om het te maximeren maximaal tot het inflatiepercentage en zelfs eenmaal om het helemaal niet te verhogen. Wat maakt nu dan dat u daar een heel ander standpunt in inneemt? De voorzitter: Mijnheer Loof. Ja, ik ga zo terug naar mijnheer Van Dam. De heer Loof (VVD): Ja, dank, voorzitter. De omstandigheden zijn op dit moment veranderd en dit is de mogelijkheden die we op dit moment zien. Ik kan het niet verantwoorden om geen enkele stijging op dit moment te laten plaatsvinden. Hoe rot we dat ook vinden, dan ben ik al blij dat we het eventueel naar beneden kunnen halen.

Maar als we nu helemaal niks doen, krijgen we het volgend jaar dubbel en dwars terug. En dat risico wil ik ook absoluut voorkomen want de dekking die u heeft aangegeven in uw amendement is niet structureel. En wij vragen juist op, zoek nou eindelijk eens die structurele dekking. De voorzitter: Ik wil mijnheer Van Dam nu het woord geven en dan vragen of hij zijn betoog in tweede termijn wil afronden? De heer Van Dam (WIJ.): Ja. Nee, er wordt nog steeds geen antwoord op gegeven waarom we niet eerst gaan kijken naar onszelf? Maar goed, ik hoop dan dat de wethouder van de VVD dan daar wel antwoord op kan

gaan geven. Wat ik nog miste ook in de eerste termijn van de PvdA bijvoorbeeld is, en dat is gewoon een open vraag, waarom zo'n lastenverhoging nu in één keer wel kan? We hebben talloze discussies gevoerd waar elke verhoging die door wordt gerekend naar de inwoner, noem bijvoorbeeld die 12,50 euro voor het grofvuil kan ik me herinneren, dat die te veel was voor alle mensen in Rijswijk die het net iets te krap hadden. Hoezo dit dan wel? De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, ik neem aan dat de heer Van Dam weet dat wij altijd voor specifieke doelgroepen opkomen die niet de lasten kunnen dragen die een gemiddelde inwoner in Rijswijk met een gemiddeld inkomen wel kan dragen. Als u mij goed heeft gevolgd in mijn eerste termijn heb ik ook heel nadrukkelijk gezegd dat lastenverhoging voor de Partij van de Arbeid acceptabel is als het niveau van voorzieningen op peil blijft. Daarna heb ik gezegd van, op dat moment moet je ook kijken wie de zwaarste lasten dragen en dat zijn voor onze mensen met de hoogste inkomens. Met in ieder geval een inkomen dat het lastenniveau kan dragen zoals nu ook voorgesteld in deze begroting. Ik hoop dat u daarmee ook de Partij van de Arbeid ook kunt plaatsen in haar eigenlijk al jarenlange beleid. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Van Dam.

De heer Van Dam (WIJ.): Nee, en dat laatste kan ik niet plaatsen want u, 12,50 euro voor grofvuil is te veel maar 20 euro plus voor een parkeerplek, dat kan blijkbaar. Ja, dat is toch niet te rijmen? De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, laatste keer. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, laatste keer, dat begrijp ik. Appels met peren weer, de bekende uitdrukking. Op het moment, en dat heb ik al vaker gezegd, ik betaal zelf namelijk wel 12,50 euro voor het ophalen van grofvuil. Ik vind dat heel normaal en daar heb ik geen enkele moeite mee. Wij hebben gepleit voor het afschaffen van 12,50 euro voor het ophalen van grof beleid voor bepaalde inkomens. Voor bepaalde inkomens, ik zeg het nog een keer. En niet voor iedereen. Dus in die zin, het verhogen van een parkeervergunning staat voor ons helemaal niet ter discussie als dat betekent dat iedereen gewoon die het kan betalen, dat ook op kan brengen of opbrengt. Dat zijn onze uitgangspunten wat betreft lasten voor iedere inwoner die het kan betalen. De heer Van Dam: Ja, en ik heb … De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan geef ik het woord aan de heer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): En ik had gehoopt dat u, net als drie jaar geleden, u nu zich voor hetzelfde zou inzetten voor diezelfde groep mensen tijdens deze verhoging als dat u toen deed, maar blijkbaar niet. Voorzitter, ik wil het gaan afronden.

De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Loof u wil interrumperen. De heer Loof (VVD): Ja, even een korte vraag. De heer Van Dam, hij heeft het zelf over, mijnheer Loof, waarom kijkt u zoveel naar het verleden? Maar ik hoor nu alleen maar reacties naar anderen waar het gaat over drie jaar, vier jaar of vijf jaar geleden. Wees wel een beetje consequent. Vind u dat niet ook? De voorzitter: Mijnheer Van Dam.

De heer Van Dam (WIJ.): U was de eerste, mevrouw Van Nunen is de tweede dus dat valt wel mee. Ik zou het willen hebben over een laatste ding en dat is wat we ook uit het college hoorden. Het is frustrerend om te horen dat een plek voor jongeren in RijswijkBuiten wederom op de lange baan geschoven wordt. Die motie die twee jaar geleden al is aangenomen en nergens is er indertijd geld beschikbaar gesteld om uit te voeren terwijl de behoefte enorm is. Wat vindt mede-indiener PvdA hier eigenlijk van want volgens mij hebben we dat plan samen ingediend want dit was nou juist inderdaad een mooi initiatief met een preventief kader. Het terrein van FCCR ligt er nu verlaten bij en hoe langer we dat zo laten liggen, hoe meer criminaliteit er zal plaatsvinden. Ondertussen zwerven de jongeren van Rijswijk door de gemeente op zoek naar een plek om zonder veel gedoe elkaar te kunnen ontmoeten. Jongeren ervaren steeds meer stress, dat zei mevrouw Bentvelzen zelf, en ze komen met zichzelf in de knoop en de jeugdzorg ligt op de loer. Nu kunnen we niet voorspellen hoeveel zorgaanvragen er volgend jaar in de jeugdzorg zullen komen maar we zouden er alles aan moeten doen om te voorkomen dat ze er komen. Laat een ontmoetingsplek nu juist hier een bijdrage aan kunnen leveren. En dat er meer ontmoetingsplekken, zoals bijvoorbeeld Nextgen, echt nodig zijn.

We verzoeken daarmee het college niet langer af te wachten met het uitvoeren van de motie omdat we er vrij zeker van zijn dat het mes aan twee kanten gaat snijden. En daarbij wil ik het voor mijn tweede termijn laten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Dank u wel. Er waren partijen die zeiden, u maakt geen keuze. Wij zien die keuzes wel. De eerder door D66 Rijswijk en de hele raad gevraagde inzet bij provincie en het Rijk is er nu. Het ravijn van 2025-2026 gaat niet zomaar weg. D66 Rijswijk zet in op meer structureel geld voor gemeenten, dat doen wij landelijk. Er is eerder al een betoog over gehouden over waarom dat zo belangrijk is. En als raad zijn we duidelijk geweest, de urgentie in de financiën is hoog. We zijn blij te zien dat er nieuw … Sorry. We zijn daarbij mee bezig en zodra er een nieuw kabinet is zullen we daar ook over spreken en kijken naar het dichten van gaten in de begroting op het gebied van Wmo en jeugdzorg. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter? Mevrouw Woudstra (D66): Maar laat als college ook de urgentie zien en willen … De voorzitter: Mevrouw Woudstra, mijnheer Van Enk wil u interrumperen. Mevrouw Woudstra (D66): … ook naar buiten toe … Ik wil graag ook mijn zin kunnen afmaken, net als de vorige sprekers. De voorzitter: Ja.

Nee, ik maak geen enkel onderscheid in sprekers, mevrouw Woudstra. Mijnheer Van Enk wil u interrumperen. De heer Van Enk (CDA): Ja, ik hoor mevrouw Woudstra nu voor de tweede keer zeggen dat D66 duidelijke keuzes maakt. Maar over de financiële problematiek die nu voorligt hoor ik die keuze niet, anders dan, we gaan het nieuwe kabinet vragen om extra geld. En wij moeten er met zijn allen rekening mee houden dat dat extra, dat het nieuwe kabinet niet met extra geld komt. Want er is een D66-minister Kaag die toch in de afgelopen begroting al heeft laten zien dat alle extra's op zijn na de coronaperiode. En dat we een andere … De voorzitter: Wat is uw vraag aan mevrouw Woudstra?

De heer Van Enk (CDA): Dus ik vraag, waar zitten nu de keuzes die D66 Rijswijk gaat doen in de Rijswijkse begroting om de tering naar de nering te zetten? De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Allereerst, ik was nog niet klaar dus ik maak dat graag zo meteen nog af inderdaad. Sorry. Ik heb een beetje last van mijn neus dus dat klinkt soms wat anders dan de bedoeling is. Wij maken die keuzes. Wij zijn een aantal projecten uitgesteld. We hebben bij de vorige voorstellen duidelijk aangegeven en vanavond duidelijk aangegeven dat wij geen nieuwe voorstellen doen die geld vragen. Elke keer als dat vorige keer aan de orde is geweest waar we met u over hebben gediscussieerd, geven we dat duidelijk aan. In de afgelopen jaren hebben we dat ook duidelijk aangegeven. We zetten ook in, elke keer waarschuwen wij voor de risico's die we lopen met bijvoorbeeld de grex, vragen we extra aandacht voor de grex en zetten we dat op de agenda. We zijn heel blij geweest dat elke keer met de hele raad te doen. We hebben dit keer bij het kader ook gevraagd om duidelijk een extra overschot aan te houden en dat doet de wethouder ook. Wij blijven daar ook op letten dat dat gebeurt. Wij hebben ingezet op striktere controle van financiën, een hele stevige auditcommissie. Dat zien wij, daar vragen wij ook elke keer naar en dat zullen we het komende jaar ook blijven doen.