Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

Zienswijze op de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Daar is ook een amendement voorbereid, waarvan u ook heeft kennis kunnen nemen. Dan wil ik beginnen met het woord te geven ook aan de indiener van het amendement. Dan kijk ik naar de fractie van D66, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Het is even schakelen van een sporthal naar een zienswijze op de GGD. We vonden het zelf ook niet heel erg prettig dat het op deze manier zo technisch werd en moest. We hebben contact gehad met de griffie en ambtelijke bijstand gehad en wethouder naar aanleiding van het forum. Er blijkt dat er een aantal stukken nog niet beschikbaar zijn bij de GGD, maar we daar ook niet op kunnen wachten en dat gevraagd wordt om in de zienswijze duidelijk aan te geven hoe wij willen dat zij dingen gaan opnemen, zodat ze straks, als ze die documenten hebben, dat ook netjes opgenomen kunnen hebben. Waar gaat het ons dan om? Er is een Wet Gemeenschappelijke Regelingen, die is aangepast en er is gevraagd om raden en colleges betere posities te geven. In deze zienswijze geven we aan hoe we dat graag voor elkaar gebokst zouden zien worden, omdat het nu nog niet goed verwerkt is in de tekst. Het is niet heel duidelijk hoe je stukken krijgt voor raden en colleges. Er staat een en en een of die wat onduidelijk is.

Er zou ook eerder en beter, als er wel een beleidsbesluit genomen moest worden, reactie moeten geven. De griffie heeft me gevraagd om alsnog even het amendement te noemen. In de eerste zin van de eerste paragraaf, zeker te bedanken voor het verrichte werk, maar nog niet in een keer in te stemmen met het voorstel dat er ligt. Dus die zin is korter geworden. Artikel 8.4 aan te passen in die zin dat duidelijk is dat het algemeen bestuur ons ook betrekt als hij een beslissing neemt over een zienswijzeprocedure te starten of niet. In artikel 9 de participatiemogelijkheden beter te beschrijven. En artikel 12.1 dus te zorgen dat het niet en en/of informatie is, maar dat je zowel schriftelijk als mondeling de informatie krijgt. Dat is de korte samenvatting. Ik hoop dat dat voldoende is. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Helder toegelicht. Dan ga ik naar mevrouw Van Schie, CDA. Wenst u het woord te voeren? Mevrouw Van Schie: Heel kort, mevrouw de voorzitter. We hebben goed bekeken dat de wijzigingen die nu voorliggen noodzakelijk zijn geworden vanwege de aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Het doel van deze aanpassing is onder meer het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden. Dat vinden wij als CDA heel erg belangrijk omdat de raad wel invloed uit moet kunnen blijven oefenen.

De nieuwe bepaling dat ook gemeenschappelijke raden een commissie in kunnen stellen, vinden wij dan ook een goede aanvulling. We zouden wel graag willen weten welke commissies al zijn ingesteld door de Gemeenschappelijke Regeling zelf, om zo een goede afweging voor de raadscommissies te kunnen maken. Met betrekking tot het amendement van D66 horen we graag eerst de reactie van de wethouder in eerste termijn, om daar verder op te kunnen reageren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan geef ik het woord aan de heer Ezinga van de VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, dank u wel. Ook de VVD heeft met belangstelling kennisgenomen van deze … Van dit raadsvoorstel en ook van het betreffende amendement. We hebben in het forum ook aandachtig beluisterd. Gegeven ook de technische complexiteit van het geheel, is het ook lastig om hier een goede soep van te maken om te snappen wat hier nou eigenlijk plaatsvindt. Dus ik ga ook mee met mevrouw Van Schie, dat wij ook graag de wethouder zijn uitleg horen over het amendement en de gevolgen die dit heeft, ook met name als het gaat om de participatiemogelijkheden. Het feit dat in de gemeenteraden de participatieverbreding aanwezig is, die snap ik. Maar ik zou graag het belang van de participatie van burgers in relatie tot het algemeen Pagina 33 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

bestuur en de besluitvorming die daarin wordt genomen ook meer gemotiveerd zien. Tot die tijd wacht ik nog even met een conclusie trekken en hoor ik graag de reactie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Ik zie dat mevrouw Van Nunen wil interrumperen. Mevrouw Van Nunen: Nee. De voorzitter: Ik heb op mijn lijst als eerste nog mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Wenst u niet het woord te voeren? Dan geef ik het woord aan u, mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Ook een uitgebreid amendement, waarvoor dank aan D66. Wat betreft de participatie van inwoners, dit is onze zienswijze, dus dan moeten we er ook zelf mee aan de slag. Dat sluit misschien een beetje aan op wat de heer Ezinga ook zei. Dus ik ben ook wel heel erg benieuwd naar de reactie van de wethouder. Wat betreft de opmerking van D66 rondom mondelinge en schriftelijke communicatie, ben ik het van harte eens met dat dat zo duidelijk mogelijk moet zijn en geborgd moet zijn. Dus dat punt is zeer zeker van belang voor ons. Wat betreft de participatie, vraag ik me even af wie nou eigenlijk aan zet is daarin. Voorzitter, dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Wensen nog andere raadsleden het woord te voeren over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan wethouder Wit. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel ook voor het amendement.

Even kort in te gaan op het amendement. We hebben het inderdaad kortgesloten met de indiener en hierin ook ambtelijk even contact laten zoeken met de GGD, met de Gemeenschappelijke Regeling of dit werkbaar is. Dat is het. Alle drie de punten die u inbrengt, zijn werkbaar. Ik zal even op de punten an sich ingaan. Als we kijken naar het punt aangaande de participatie, waar ook een vraag van Wil van Nunen van de Partij van de Arbeid uitkomt, sorry, mevrouw Van Nunen moet ik zeggen, uiteindelijk, u zegt, wij zijn aan de zet met deze zienswijze. Dat klopt inderdaad. Maar goed, de algemeen bestuursvergadering is natuurlijk een openbare vergadering. En de mogelijkheid … Ook de algemene bestuursvergadering van de GGD, dus van de Gemeenschappelijke Regeling met andere woorden. Er is een mogelijkheid voor inwoners nu al om daarbij aanwezig te zijn. Het wordt ook openbaar kenbaar gesteld dat die vergadering er is. In het nieuwe reglement van orde zal die participatie beter naar voren kunnen komen, zodat ook de inspraakmogelijkheid van inwoners of belanghebbenden daarin geborgd wordt. Maar aangezien wij het reglement van orde momenteel nog niet hebben, dat wordt nog aan u opgestuurd, is dit amendement.

Dit deel van het amendement een goede aanzet om hen te vragen om zo snel mogelijk dat alsnog aan ons te sturen, zodat we daarin ook nog kennis van kunnen nemen en daar nog over kunnen communiceren richting de Gemeenschappelijke Regeling. De andere punten die zijn aangegeven, de andere delen van het amendement wil ik daarmee zeggen, zowel artikel 8 en artikel 12 passen prima binnen de zienswijze zoals die er nu ligt, en ook binnen de Gemeenschappelijke Regeling. Schriftelijk en mondeling, dat is inderdaad een toevoeging die het zo maakt dat je altijd ook inderdaad schriftelijk krijgt en niet alleen mondeling. Het is een heel kleine toevoeging, maar het heeft inderdaad wel gevolgen. Kan overgenomen worden, dus omarm ik die ook. Dan had u nog één andere toevoeging. Even kijken, dan moet ik even terugzoeken. Die weet ik ook niet helemaal meer uit mijn hoofd. Een momentje. Ik kan ondertussen nog wel even beginnen aan welke commissies nu al er zijn ingesteld, daar heeft CDA naar gevraagd. De commissies die zijn ingesteld, dat is eigenlijk alleen momenteel de huidige ambtelijke adviescommissie. Dus dat zijn de ambtenaren van alle gemeenten die momenteel als adviescommissie voor het algemeen bestuur werkzaam zijn. Dan kijk ik even weer naar het amendement. Het vastleggen van zienswijzen, voorgesteld dat er hier nadere invulling aan wordt gegeven.

Die invulling inderdaad, die zienswijze, dat is een goede toevoeging. We kunnen daarin meegaan. Het feit is dat het verstandig is, op het moment dat je echt beleidsmatige grote wijzigingen gaat toevoegen, dat je dat met de raden Pagina 34 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

communiceert. Die zienswijze waar die gevraagd worden, dat daar actiever over gecommuniceerd wordt. Ook daar kan de GR in meegaan, dus op die manier zal de zienswijze, zoals we hem nu hebben, geamendeerd en wel, doorgezet worden en heb ik daar verder geen bezwaar tegen. Even kijken of ik verder nog vragen heb gehad. Ik geloof het niet. Want zowel VVD als CDA ging over participatie. Ik denk dat ik daar een duidelijk antwoord op heb gegeven. Mochten er nog vragen zijn, dan hoor ik het graag, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit voor de heldere beantwoording. Ik kijk eerst, nu naar de tweede termijn, naar uw raad. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank voor de heldere beantwoording en ook de eerdere voorbesprekingen. Er was nog een vraag volgens mij van collega's over participatie. Dit gaat echt inderdaad niet over ons participatie, maar die daar waar deze wet meer mogelijkheden voor wilt. Dit is in de zienswijze inderdaad alleen de uitnodiging om dat nader in te gaan vullen in het huishoudelijk regelement, wat we dus later dan nog terugkrijgen. Dus er is geen, hoe noem je dat, dubbeling of iets anders aan de gang. Het is puur een verzoek om invulling. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Zijn er nog andere raadsleden die het woord voeren? Ik denk het niet. Of mijnheer Ezinga, VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, ik twijfelde nog even.

Het enige waar ik nog een beetje naar zit te kijken, is dat er een voorbeeld ten aanzien van het amendement wordt gegeven. Ik citeer bij de eerste alinea van het besluit dat het algemeen bestuur bij beleidsmatige beslissingen aangeeft of zij een zienswijzeprocedure start. In hoeverre bepalen we welke beleidsmatige beslissingen wel of niet in de zienswijze worden opgenomen? Dus wanneer is het belangrijk en wanneer niet? Dat is mij nog even onduidelijk. Is daar een operationalisering van te maken? Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Zijn er nog andere vragen in tweede termijn? Niet het geval. Dan geef ik de wethouder het woord. De heer Wit: Dat is een goede vraag. Want een hele kleine beleidsmatige verandering zou dan al om een zienswijze kunnen vragen. Maar wat er natuurlijk ook weer bij staat, is dat er ook als er geen zienswijze wordt gevraagd en waarom dan niet. Dus dan zou je ook kunnen zeggen, we vragen in deze gevallen, een aantal wijzigingen, geen zienswijze. Met een argumentatie daarachter. Dat is dan in principe aan de GR om te bepalen, aan het algemeen bestuur, of die zienswijze gevraagd wordt. Dus op die wijze heb je wel een schifting, maar het besluit uiteindelijk is dan wel aan de zienswijze … Of aan de GR, maar wel beargumenteerd. De voorzitter: Dank u wel.

Dan heeft u nog een aanvullende vraag, mijnheer Ezinga? De heer Ezinga: Laatste vraag, voorzitter. Dat geeft ons dus een passieve positie in termen van kaderstelling en controle? Als de GR in positie staat om als eerste te beslissen of er inderdaad een zienswijze/ De voorzitter: Wethouder Wit. De heer Wit: Dat is correct. a.

Amendement - Raadsvoorstel Zienswijze GR GGD Veilig Thuis Haaglanden (D66)

De voorzitter: Dan sluiten we hiermee de beraadslaging en wil ik overgaan tot het stemmen over het amendement. Het amendement Zienswijze ontwerpregeling GGD. Is er … Wenst er iemand een stemverklaring? Dan kunnen we overgaan tot stemming. Althans, u natuurlijk. Met 28 stemmen voor is het amendement unaniem aangenomen. Pagina 35 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

Raadsvoorstel Zienswijze op de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RV 23-099) b.

De voorzitter: Dan gaan wij naar het geamendeerde raadsvoorstel Zienswijze op de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Niet het geval. Dan gaan we over tot stemming. Het raadsvoorstel is nu wel geamendeerd. Het geamendeerde raadsvoorstel, Zienswijze op de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Nog drie. Met 28 stemmen voor is het geamendeerde raadsvoorstel Zienswijze op de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden aangenomen.

11. Raadsvoorstel Beheerplan Wegen 2024-2028 (RV 23-101) De voorzitter: Dan gaan wij door naar het raadsvoorstel Beheerplan Wegen 2024-2028. Dan geef ik als eerste het woord aan de heer Ezinga van de VVD. De heer Ezinga: Dank u vriendelijk, voorzitter. Dit is een onderwerp naar mijn hart, maar niet heus. Maar ik ga mijn best doen om het te waarnemen voor mijn collega. We hebben hier het plan Beheerplan Wegen. Dit plan, hebben wij ook in het forum al aangegeven, is prima, naar onze ogen. We hebben het tijdens het forum daar uitgebreid over gehad. Wij zagen de inhoud als, de besprokene, als afdoende en dan ook de ambities die daarin zijn benoemd. Ook de leercurve met betrekking tot oude projecten in dit kader waren afdoende. Dus inhoudelijk zijn wij oké, helemaal akkoord. Zoals u ons kent, kijken wij ook naar de financiële onderbouwing. Dan fronsen onze voorhoofden en dan hebben wij wat rimpels op ons gezicht, want daar zijn toch wat zorgen bij ons, vooral voor de toekomst. De keuze van het college om het zo te doen is als zodanig. Maar het is wel onwerkelijk dat de raad ja tegen iets moet zeggen terwijl geen goede of geen afdoende financiële dekking is voor de komende jaren en er wel een integrale afweging moet gaan komen.

Want wat als er dan geen geld beschikbaar komt in die integrale afweging? Wat betekent dit dan, wethouder? Er staat onverlet dat de ambities die erin staan, nog steeds iets is waar wij absoluut achter staan. Dus wij horen graag uw reactie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan geef ik het woord aan mijnheer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Voorzitter, ik kan heel erg kort zijn en zeggen, wij kunnen ons vinden in het voorliggende voorstel. Dus we hebben verder geen spreektijd nodig. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik het woord aan mevrouw Niesen De Haan van Rijswijks Belang. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Voor ons het Wegenbeheerplan 2024-2028, een ambitieus plan. Sinds het IBOR is vastgesteld, kunnen we lezen dat de achterstanden deels zijn ingelopen met betrekking tot onze wegen en het onderhoud beter is georganiseerd binnen Rijswijk. De onderhoudsachterstand is veroorzaakt door een beperkt beschikbaar … Door beperkt beschikbare budgetten. Via de voorzitter een vraag aan de wethouder.

Als de raad akkoord gaat met dit raadsvoorstel, kunt u dan toezeggen dat de budgetten die gevraagd worden ervoor gaan zorgen dat de achterstanden die er zijn ook daadwerkelijk ingelopen gaan worden en dat er geen nieuwe achterstanden in het wegenbeheer gaan ontstaan? De tweede vraag is, is er überhaupt ruimte om de budgetten te dekken vanuit de algemene reserve? Dank u wel, voorzitter.

Pagina 36 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan geef ik het woord aan mevrouw De Bruijn van GroenLinks. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel, voorzitter. Dank aan het college voor de uitwerking van het Beheerplan Wegen. GroenLinks staat hier ook positief tegenover. We willen ons namelijk op een veilige manier kunnen verplaatsen. Daarvoor zijn goed onderhouden wegen onmisbaar. Ook zijn wel blij om te lezen dat het college zich heeft ingespannen om de duurzaamheidaspecten mee te nemen in het beheerplan, bijvoorbeeld door ervaring op te doen met circulair aanbesteden en materialen vast te leggen in het gegevensbeheerssysteem. Ook wordt er gedacht aan het klimaat, door naar minder versteend oppervlak te gaan en integraal aan te sluiten bij het Gemeentelijk Programma voor Klimaatadaptatie. GroenLinks is blij om deze plannen … Of deze aspecten in het plan terug te lezen. Maar ook wij erkennen dat er druk is op het beschikbare budget. En er zijn zorgen over de dekking in de toekomst. Daarom des te meer de oproep aan het college om verder te blijven kijken naar een zo efficiënt en toekomstbestendig mogelijk wegenbeheer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Bruijn. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van Enk, CDA. De heer Van Enk: Dank u wel, voorzitter. Wat ik hier zeg over het Wegenbeheerplan geldt mutatis mutandis ook voor het Groenbeheerplan. Dus dat doe ik in een keer.

Voor ons ligt vanavond een vierjarenplan voor het beheer van onze wegen. Het is voor het eerst in alle jaren dat ik als raadslid meemaak dat zo'n plan met een onvolledige financiële dekking wordt gepresenteerd. Het college zegt in feite, we weten wat we willen, we weten wat er moet gebeuren, maar we hebben nog niet besloten om daar voldoende geld voor vrij te maken. Daar kijken we later nog naar. Datzelfde geldt dus ook voor het Groenbeheerplan. Afgelopen november vond een grote begrotingsbehandeling plaats. Daaruit bleek niet alleen dat we van de financiële reserves van Rijswijk dit jaar waarschijnlijk niets meer overhouden, maar dat we bij ongewijzigd beleid ook jaar na jaar tekorten op zullen lopen die verhinderen om onze taken als gemeente uit te voeren. Het CDA vroeg dan ook vergeefs aan het college om per direct een financiële heroverweging te starten, maar het college hield in november vol dat dit kon wachten tot het komend voorjaar. Ook de wethouder Financiën nam deze handschoen niet op. Wij zien dit nu duidelijk als een resultaat waar we als CDA voor hebben gewaarschuwd, al binnen twee maanden. Wij willen vanavond heel duidelijk stellen dat wat ons betreft er geen cent meer wordt bezuinigd op onderhoud, of het nu gaat om wegen, plantsoenen, verlichting of riolering, bezuinig op onderhoud levert op termijn alleen maar extra kosten op.

Dat hebben we gezien met onze straatverlichting. Daarnaast levert de toestand van onze wegen en plantsoenen steeds meer een armetierig aanblik op van ons Rijswijk. Waar is de tijd gebleven dat de rode rozen bloeiden in ons gemeenteplantsoen en dat er geen discussie was over ons onderhoudsbudget? We waren een sterke en spaarzame gemeente die wist wat kon en ook wist wat onhaalbaar was. Dat heb ik allemaal nog meegemaakt. We kunnen nu wel flink blijven bouwen en daarbij ideologische discussies voeren over toch maar weer meer sociale woningbouw, maar intussen zijn onze kosten voor het sociaal domein nog steeds niet in control. Die stijgen al jaren in een onbeheersbaar tempel. Als ik zo'n discussie hoor over de onderzoeken naar sporthallen, dan slaat de schrik mij ook om het hart. Met alle deskundigen die we hier in de raad hebben hoe je een sporthal het beste kunt bouwen en hoe het budgetneutraal kan en de wethouder die zegt, ik blijf geloven in een sluitend businessplan, dan denk ik, dat heb ik nog niet zo lang geleden ook gehoord. Maar die businessplannen kennen we nog steeds niet. Dus ook hier denk ik dat we vanavond weer de start beleven van iets waar we over een jaar van kunnen zeggen, na een ton onderzoeksgeld gaan we daar geen nee meer tegen zeggen en we lopen weer tegen het zoveelste structurele tekort.

De vraag is niet of we de wethouder of de gedeputeerde Wonen straks tegenkomen die ons op de vingers tikt, Pagina 37 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

maar of het de wethouder Financiën gaat worden. Dus we moeten ergens de tering naar de nering zetten. Als we nu die keuzes niet maken, dan ligt in het fysieke domein in ieder geval de verloedering op de loer. Dat staat ook eerlijk beschreven in dit wegenbeheerplan. De staat van onderhoud is nodig toe aan een inhaalslag. Voor onkruidbestrijding heeft het college in dit plan de komende jaren ook nog even geen geld. Wat ons betreft is het dus basta. Ik ben het met de VVD eens, de plannen op zichzelf zijn prima. Ik vertrouw op de deskundigheid die daaraan besteed is. Maar wij willen terug naar de tijd van een krachtige randgemeente waar het goed toeven is. Dat bedoel ik niet in de standaardtekstjes bij de begroting ieder jaar, maar feitelijk op straat. Daarom gaat het CDA vanavond alleen akkoord met beide beheerplannen als de wethouder drie harde toezeggingen doet. Ten eerste, er komt een dekking voor onkruidbestrijding. Ten tweede, er wordt voor wegen of groenonderhoud geen gebruik gemaakt van de egalisatiereserve Rioleringen, want die is er niet voor niks. En ten derde, de wethouder komt binnen een paar maanden met een volledige financiële dekking voor deze beide beheerplannen, zoals we die vanavond vaststellen. Alleen dan kunnen wij instemmen. Want de plannen zijn goed, maar als de wethouder dit niet wil of mag toezeggen vanuit het college, dan stemmen wij vanavond tegen.

Want een meerjarenplan is één geheel dat uitgaat van één visie. Die ga je niet na een jaar weer aanpassen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan geef ik het woord aan de heer Van der Veer, Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank aan de wethouder voor de beantwoording van onze schriftelijke vragen welke door onze fractie tijdens het forum zijn gesteld. Als PvdA Rijswijk vinden wij het belangrijk een goed beheerplan voor onder andere onze wegen in onze gemeente. Goed beheer vinden wij niet alleen wij van groot belang, maar ook onze inwoners. Want het niet uitvoeren van goed beheer brengt niet alleen de veiligheid van onze inwoners in gevaar, maar kan ook leiden tot een gevoel van sociale onveiligheid bij deze zelfde inwoners. Als gemeente hebben we daarom op dit gebied een zorgplicht, zij het niet wettelijk scherp omschreven, maar met de provinciale standaard van kwaliteitsniveau C en een minimale norm moeten we deze toch serieus nemen. Het wegenbeheerplan gaat gelukkig iets verder dan niveau C. Want zoals u zelf schrijft, waar C dreigt naar D af te glijden, gaan we naar B en zelfs indien mogelijk naar A. Deze ambities zien we graag.

Alhoewel we de realiteit niet uit het oog moeten verliezen dat helaas niet alles direct mogelijk is in verband met de financiële situatie van de gemeente en het onzekere ravijnjaar 2026, waar iedere gemeente mee te maken heeft, gaan wij voor dit plan. Daarnaast mogen we de ambitie om onze stad aantrekkelijk te maken niet uit het oog verliezen. Het uitvoeren van het Beheerplan voldoet niet alleen aan onze zorgplicht, maar draagt ook bij aan een visio-aantrekkelijk wegenareaal, want goede voetpaden, fietspaden en wegen, wie wil dat nou niet? Wij vertrouwen dat Rijswijk met dit wegenbeheerplan op de goede weg zit en roepen op om met gezamenlijke inspanning de kwaliteit van onze wegen te verbeteren, zelfs binnen de financiële uitdagingen waar we voor komen te staan. Want samen kunnen we dat. Dat was mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Zijn er nog andere raadsleden die het woord willen voeren? Mevrouw Woudstra, D66. Mevrouw Woudstra: Hij doet het niet. Dat lukt ook deels wel uit het hoofd. We hebben een aantal, in het forum, een aantal vragen gesteld. Dank aan de wethouder voor het beantwoorden ervan. We willen ook dankzeggen aan de mensen van het wegenbeheer dat nu voet- een fietspaden er duidelijk ook in terugkomen naast de wegen. Dan moet ik voor het financiële stuk toch echt heel even mijn computer werkend krijgen.

Maar dat is vaker een probleem. Hij gaat er gewoon niet naartoe terug.

Pagina 38 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

De voorzitter: Zal ik anders naar een ander raadslid eerst gaan? Zijn er nog andere raadsleden die het woord willen voeren of het raadsvoorstel Beheerplan Wegen? Dat is niet het geval. Mijnheer El Majjaoui, u krijgt het woord. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter. Wij gaan mee met dit raadsvoorstel, want onderhoud en beheer is eenmaal nu urgent en noodzakelijk om winsten op lange termijn te kunnen behalen. Ik heb maar één vraag met betrekking tot groenbeheer en onkruidbestrijding. Zijn hier ook mensen uit de Participatiewet mee gemoeid en worden deze ook erbij betrokken, ook gelet op het feit dat wij efficiënt om moeten gaan met onze beschikbare financiële middelen, wat zich ook vertaalt naar arbeidsproductiviteit? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: De wonderen der techniek. Hij doet het weer. We hadden graag nog duidelijker de basis op orde bracht. In het forum hebben we dat ook aangegeven. We vinden het, wat ook door andere raadsleden is aangegeven, eigenlijk niet kunnen dat we een meerjarenplan hebben en het niet kunnen financieren en eigenlijk zelfs een stukje niet gaan doen. Dan hebben mensen het over ambities. Wij vinden dat geen ambities dat is ook geen vinden. Er staan dingen die gewoon gaan over het op orde krijgen van onze stad.

De reden dat dat gebeurt, heeft te maken met het financiële gat in 2026 en het feit dat het kabinet er nog geen beslissing over heeft genomen en dat het nieuwe kabinet dat moet gaan doen. Wij vinden het belangrijk dat het duidelijk is dat, naar buiten toe, dat Rijswijk dus te weinig structurele middelen krijgt vanaf 2026. En, nee, dat ravijnjaar is er niet in vergelijkbare mate voor elke gemeente. Het is extra groot voor Rijswijk. Wij bouwen ook extra en dat betekent ook dat we extra beheer gaan krijgen. We hebben in het forum gehoord dat al het extra beheer en al het bouwen hier nog niet in mee is genomen. Daar hebben we dus in de toekomst ook geen geld voor om dat extra beheer te doen. Daar maken we ons zorgen over. Wij laten dat duidelijk horen aan onze Tweede Kamerfractie. Afgelopen jaar hebben we dat gedaan en de komende periode blijven we dat doen. Ons verkiezingsprogramma is erop aangepast en onze inzet in de Kamer is ernaar. Ik hoop dat we dat samen met elkaar hier van degenen die daar invloed op hebben, dat ook kunnen doen. En roepen we ook daartoe op, ook lokale partijen, om geluid te maken naar die kant. Want we willen een leefbare, klimaatbestendige en mobiele stad. Dat kan niet zonder veilige voeten fietspaden en wegen. De kosten voor Wmo en jeugd hiertegen afwegen, is niet de manier waarop we dat zouden moeten doen.

Je kan niet struikelen over een stoepsteen en in de Wmo komen en daar dan extra geld aan uit moeten geven. Dus onze opdracht is duidelijk. Ja, wij zullen meegaan, want we gaan niet komend jaar geen beheer doen van dit Groenbeheerplan, maar we zien nog echt een grote uitdaging voor de toekomst en we zien uit naar de aangekondigde maatregelen en een overzicht ervan naar de raad. Dus we stemmen nu voor, maar de oproep is denk ik duidelijk. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan geef ik het woord aan wethouder Wit voor beantwoording in eerste termijn. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de raad ook bedanken voor de steun voor de inhoud van het stuk. Ik ben ook heel blij dat het er nu zo bij ligt. Ook voor zoals we dan straks voor het groenbeheerplan, maar ook voor het wegenbeheerplan geldt, data verzamelen om te zorgen dat we ons areaal kennen en weten wat er ligt en ook de uitdagingen kennen, is voor ons heel belangrijk. Ik denk dat we met dit plan een goede inhoudelijke stap zetten. Ik ga eerst even de vragen af. Het belangrijkste is natuurlijk het financiële deel waar ik straks even op terugkom als laatste. Rijswijks Belang heeft vragen gesteld, Als we dit plan vaststellen, worden dan de achterstanden ingelopen? Zoveel als wij kunnen, gaan we achterstanden inlopen.

Op het moment waar wij plekken hebben, waar we, wat ook aangegeven wordt in het stuk, waar het nu momenteel D is, zullen we dat Pagina 39 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

aanpakken en zorgen dat het in eerste instantie naar A gaat. Want je gaat niet iets nieuw aanleggen en dan het op C stellen. Dan ga je ook meteen naar A. Vervolgens zullen we proberen om in ieder geval, dat staat ook in het stuk, dus het C-beheer, alles wat op kwaliteit C staat, minimaal handhaven en zorgen dat het niet naar D gaat. Of we alle achterstanden kunnen inlopen, daar gaan we ons natuurlijk ontzettend wel hard voor maken en proberen dat in te lopen. Maar je weet ook niet wat in de komende tijd voor storm of weet ik veel, droogheid, verzakkingen kunnen gebeuren. Dan is het wel zo dat we dat direct oppakken. Maar het onderdeel van dit plan is er wel bedoeld om alle achterstanden ook gewoon aan te pakken. De rest zijn financiële vragen. CDA heeft eigenlijk ook alleen vragen over financiën. Wel even iets waar ik nog op terug wil komen, u geeft aan dat de stad er steeds armetieriger uitziet. Dat herken ik toch niet. Wij krijgen ook veel signalen van onze inwoners dat er wel degelijk positieve stappen gezet worden over de wijze waarop de wegen erbij liggen. U heeft inderdaad, u neemt een voorschotje op het Groenbeheerplan, daar geldt eigenlijk hetzelfde voor.

Dat wij het beleid hebben veranderd en geen rozenperken meer aanplanten, maar op andere manier met ons groen omgaan om de biodiversiteit te vergroten, wat bij rozenperken nou eenmaal niet zo heel erg interessant is, dat is een beleidskeuze die in het verleden gemaakt is. Daar sta ik nog steeds van harte achter, ook al heb ik hem zelf niet genomen. Even kijken. De Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid vroeg vragen over de participatie en de Participatiewet, gaan wij om met … De voorzitter: Mijnheer Van Enk wil u interrumperen. De heer Van Enk: De wethouder geeft antwoord op mijn vragen, maar ik heb niks gevraagd over rozen. Ik heb gevraagd of hij drie toezeggingen wil doen. Daar hoor ik hem niet over. De voorzitter: Mijnheer Wit. De heer Wit: Als mijnheer Van Enk even oplet, ik had ook gezegd dat ik de financiële vragen en ook alles wat daarachter zit straks hierna, na de inhoudelijke andere vragen, behandel. Dus ik kom zeker terug op uw voorwaarden, mijnheer Van Enk, via de voorzitter. De Partij van Gelijkwaardigheid & Rechtvaardigheid heeft vragen gesteld over de Participatiewet. Wij maken al gebruik van De Binnenbaan. De Binnenbaan werkt ook zeker in het groenbeheer mee. Dat is in principe onderdeel van de Participatiewet. Dat zijn mensen ook met een afstand tot de arbeidsmarkt, dus dat is een onderdeel ervan. Dan gaan we nu op het financiële deel uitkomen.

Uiteindelijk is dit een keus geweest die wij als college gemaakt hebben, omdat wij weten dat wij voor een uitdaging staan de komende jaren, zeker richting 2026 en 2027, dan ga ik nu even op de stoel van mijn collega van Financiën zitten, dat we een financiële uitdaging hebben en dat er tekorten momenteel in de begroting staan. Dat is ook door VNG aan ons gevraagd om dat op die manier te laten zien. Maar dat betekent niet dat we niet moeten gaan kijken hoe we die tekorten in de toekomst kunnen gaan opvangen. Onderdeel van om dat te gaan opvangen, is die herijkingsprocedure die we gaan lopen, die we al gestart zijn, waarin we gaan kijken op welke manier we een dekkende begroting kunnen krijgen. Daarin zullen keuzes gemaakt moeten worden over inhoud. Inhoud die ook dit beheerplan kunnen raken. Dus op het moment dat er afspraken of minder geld beschikbaar komt voor dit beheerplan dan in dit stuk eigenlijk begroot staat, betekent dat dus dat we of naar de raad moeten komen met een voorstel om dingen anders te doen of dingen zullen moeten gaan laten. Dat is de realiteit. Tegelijkertijd zijn de vragen die gesteld worden door … De voorwaarden die gesteld worden door het CDA om hiermee in te stemmen, uiteindelijk gaat de raad nog steeds over het budget, ook als we straks de herijking in de halfjaarrapportage de discussie gaat voeren over waar we wel of niet.

Daar gaan wij een voorstel voor doen. Daar gaat u uiteindelijk over om daarmee akkoord gegaan of daar te amenderen. De voorwaarde die u stelt, dekking voor onkruidbestrijding, er is wel onkruidbestrijding. Maar wat ook in het voorstel staat, is dat wij de onkruidbestrijding op verharding Pagina 40 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

niet gaan verhogen. Dus er zal ongetwijfeld nog wel wat onkruidbestrijding plaatsvinden, maar het is wel een van de onderdelen die we niet kunnen verbeteren momenteel. De egalisatiereserve Riolering niet gebruiken, daar kan ik ook niet in meegaan. De egalisatiereserve Riolering is van dien aard dat we de ruimte hebben om daar op deze wijze een stap in te zetten. Het past ook binnen ons, omdat het gaat om watergangen en het onderhoud daarvan, past het ook heel goed binnen het totale plaatje van waterbeheersing. Dus wij zien ook niet dat dit niet kan. Er is nog steeds ruimte genoeg om de werkzaamheden die we anders zouden moeten uitvoeren ook kunnen uitvoeren. De laatste voorwaarde, binnen een paar maanden een nieuw voorstel met dekking. Binnen een paar maanden, niet eerder dan in juni de halfjaarrapportage voor u ligt, zult u het voorstel krijgen. Als u deze voorwaarde blijft handhaven, dan kan ik u daar verder ook niet … Dan zult u tegen dit voorstel stemmen, dat is dan niet anders. Ik ga niet mee met wat u hier voorstelt. Even kijken. Heb ik nog vragen gemist? Rijswijks Belang heeft nog een vraag gesteld. Is er ruimte binnen de budgetten om dit te dekken uit de algemene middelen? Voor 2024 wel. Dat staat ook in het stuk. Voor 2025 en 2026, nogmaals. Daarna zullen we dus met een herijkingsopgave moeten komen.

Momenteel is die dekking er niet en we zullen daar in de halfjaarrapportage met een voorstel komen. Dank u wel, voorzitter. Dat was de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit, voor het beantwoorden van de vragen in eerste termijn. Ik kijk naar uw raad. Heeft u behoefte aan een tweede termijn. Dat is niet het geval. Dat is mooi. Goed beantwoord door de wethouder. Dan kunnen we doorgaan met het stemmen. Het raadsvoorstel Beheerplan Wegen. Wenst een raadslid een stemverklaring af te leggen? Ik zie mijnheer Van Enk knikken. Dan heeft u het woord. De heer Van Enk: Dat wil ik graag, voorzitter. Daar kunnen we een tweede termijn mee besparen. Het is duidelijk dat de wethouder niet keihard achter zijn plan gaat staan voor ons. Hij kan geen toezeggingen doen. Dat maakt het voor ons, zoals ik al heb uitgelegd, een openstaande beslissing. Die gaan we vanavond niet nemen. Wel zullen dus tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk, voor uw stemverklaring. Zijn er nog andere raadsleden die een stemverklaring wensen af te leggen? Dat is niet het geval. Dan gaan we over tot stemming. Het raadsvoorstel Beheerplan Wegen 2024-2028. Met 26 stemmen voor en 2 tegen is het raadsvoorstel aangenomen.

12. Raadsvoorstel Groenbeheerplan 2024-2028 (RV 23-102) De voorzitter: Dan gaan wij snel door naar het allerlaatste bespreekpunt, het raadsvoorstel Groenbeheerplan. Dan kijk ik naar uw raad. Wie wenst als eerste het woord te voeren? Ik heb geen sprekers op mijn lijst staat mevrouw Harmsen. Maar ik zag mijnheer Van Dam als eerste de hand opsteken, dus ik ga mijnheer Van Dam, u het woord geven. De heer Van Dam: Top. Dank. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Grapje. Hartstikke bedankt. De voorzitter: Wilt u nu? Mijnheer Van ’t Eind, wilt u? De heer Van ’t Eind: Voorzitter, volgens mij is het de gewoonte dat de indiener van het amendement gewoon als eerste gaat, dus dat … De heer Van Dam: Heel scherp. De heer Van ’t Eind: Dat lijkt me wel logisch, want dan kunnen mensen ook reageren op het amendement. Sorry, Danny. Pagina 41 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

De voorzitter: Mevrouw Harmsen. Mijnheer Van Dam, u kunt hiermee leven, hoop ik. Mevrouw Harmsen, ik ga u het woord geven als indiener van het amendement. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Er is een vraag. De voorzitter: Mevrouw De Haan-Niesen, wilt u interrumperen? Mevrouw De Haan-Niesen: Ik heb een vraag aan u, voorzitter. Want mijn amendement staat op 12.a en het andere amendement staat op 12.b. Dus ik denk dat ik eerst ben. De voorzitter: Er zijn twee amendementen inderdaad. Ik heb op mijn lijst mevrouw Harmsen als eerste spreker. Mag ik mevrouw Harmsen als eerste het woord geven en dan daarna u? Vindt u dat een goede? Mevrouw De Haan-Niesen: Nee, voorzitter, ik wil graag eerst. De voorzitter: Mevrouw Harmsen, vindt u het goed dat mevrouw De Haan-Niesen als eerste het woord voert? Heel collegiaal zo. Dan gaan we straks een loting doen. Mevrouw Niesen, u krijgt het woord. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Het raadsvoorstel Groenbeheerplan 2024-2028 voor Rijswijk ligt voor ons, waarvoor dank. We kunnen lezen dat het een cruciale stap is in de richting van een verzorgend functioneel groen binnen onze gemeente. Het beoogde effect van het plan, namelijk het bereiken van een verbeterde beeldkwaliteit oor specifieke gebieden alsmede het vergroten van biodiversiteit, weerspiegelt een evenwichtige benadering van het groenbeheer.

Actieve bestrijding van ziekten en plagen en communicatie over groenactiviteiten dragen bij aan een gezonde en veilige leefomgeving. Het helder in kaart brengen van groene arealen en de kosten van dagelijks beheer en onderhoud zou moeten voorkomen dat er jaarlijks budgetaanvragen gedaan moeten worden. Dit bevordert de financiële controle. De verhoging van de beheerbudgetten is er om verwaarlozing en kapitaalvernietiging te voorkomen, stelt het raadsvoorstel. Rijswijks Belang is dan ook benieuwd of dit gaat lukken. Geen kapitaalvernietiging. Immers, de natuur laat zich niet leiden. Ziektes, plagen en veranderde weer omstandigheden zijn onvoorspelbaar. Het argument dat nu goed in beeld is wat er aan groen arealen is en welk beheer daarbij hoort, zou de kosten van het dagelijks beheer en onderhoud helder maken en met de aangegeven budgetten het groenbeheer de komende periode uitvoerbaar moeten zijn. Het zou dan niet meer noodzakelijk zijn om jaarlijks extra budget aan te vragen via de eerste en tweede halfjaar rapportage. Zo ontstaat een stabiele beheercyclus waarmee we ons groen areaal in stand kunnen houden en financieel in control zijn. Rijswijks Belang zet hier haar vraagtekens bij. Immers blijkt uit vele dossiers binnen onze gemeente dat daar met regelmaat extra budget nodig is voor diverse dossiers. Groenbeheer zal daar zeker geen uitzondering in zijn.

Nogmaals, de natuur laat zich niet leiden en onze gemeente gaat de komende jaren groeien qua aantal inwoners, huizen en nog meer groen. Het dekkingsvoorstel in 2024 het onderhoud van de watergangen à 391.709 euro te bekostigen uit de egaliseringsreserve Riolering kunnen we als Rijswijks Belang niet steunen. Er zou binnen de exploitatie Riolering financiële ruimte zijn ontstaan, omdat daar de afgelopen jaren minder onderhoud aan rioleringen is uitgevoerd dan gepland. Rijswijks Belang ziet dan ook graag dat de financiële ruimte die is ontstaan blijft daar waar het voor bedoeld is. Immers ook de riolering moet onderhouden blijven worden. Rijswijks Belang zal een amendement indienen om het budget à 100.000 euro, wat bedoeld is voor het vervangen van de bladkorven, waarvan we er 90 hebben in Rijswijk en deze maar ongeveer negen weken worden gebruikt in het jaar, uit het Groenbeheerplan te halen. Voor het vervangen van de bladkorven heeft gemeente Rijswijk nog 3500 minicontainers die ingezet kunnen worden als bladkorf. Dat is wat betreft Rijswijks Belang een prima alternatief. De 100.000 euro kan dan eventueel toegevoegd Pagina 42 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

worden aan het budget dat nodig is voor het onderhoud van de watergangen of een onderzoek naar de Urban waterbuffer of het scheelt weer straks bij de herijking van 2026-2027. Voorzitter, in het Groenbeheerplan Basis op Orde 2020-2023 waren niet alle benodigde werkzaamheden opgenomen. Het vervangen van de beplanting was geen onderdeel van het plan en het wegwerken van de snoeiachterstanden van de bomen was te laag ingeschat. Ook het herstellen van boomstructuren was niet opgenomen, net zoals het water geven van de jonge aanplant. Een kwalijke zaak wat betreft Rijswijs Belang. Verwaarlozing van groen is niet wenselijk voor onze gemeente en draagt niet bij aan een gezonde en veilige leefomgeving voor onze inwoners. Nu met het Groenbeheerplan 2024-2028 kunnen we lezen dat hier dan ook de prioriteit ligt. Het inhalen van de achterstanden die er nog zijn, achterstanden voorkomen en het verbeteren van de beeldkwaliteit groen binnen onze gemeente kan Rijswijks Belang dit alleen maar toejuichen. Uiteraard zullen we als fractie dit blijven monitoren of het raadsvoorstel Groenbeheerplan 2024-2028 dan ook uitgevoerd gaat worden op de juiste manier die in het raadsvoorstel en Groenbeheerplan is omschreven. Voor zover mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Haan-Niesen. Dan geef ik het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie.

Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie is blij met het Groenbeheerplan. Het gaat ons aan het hart. Adam en Eva kregen in het paradijs al het eerste groenbeheerplan .Dat past bij hoe wij zijn als mens. We hebben wel een amendement. Een amendement niet voor waterbuffers zelf, maar voor een onderzoek ernaar. Niet meer dan een onderzoek. Dit onderzoek kan volledig gedekt worden. We hebben het ook in het amendement staan. Het kan al volledig gedekt worden vanuit de egalisatiereserve Riolering. Maar er is grote kans dat de helft van dit onderzoek via subsidie van de provincie Zuid-Holland co-gefinancierd kan worden. Dus het gaat om een onderzoek wat wij voorstellen wat sowieso gedekt is, maar ook nog voor de helft betaald kan worden door waarschijnlijk de provincie. Waarom is het nou zo belangrijk om toch dit onderzoek te laten uitvoeren? Dit eenmalig onderzoek, een eenmalige uitgave. In de eerste plaats helpt het ons om gericht te kiezen. Waar kunnen we nog wel met het water aan de slag? We hebben net gezien in het raadsvoorstel van de Marimbahal dat een waterbuffer en het ommetje eromheen door alle partijen eigenlijk wel werd gewaardeerd. Water doet ertoe en water maakt wonen leefbaarder.

Een andere is, zo'n onderzoek geeft ook aan ons aan, wat gebeurt er als we het niet doen? Als we die waterbuffers niet gaan aanleggen, wat zijn dan de gevolgen? Wat zijn ook de kosten dan in leefbaarheid en ook in natte voeten? Vandaar dat wij toch hebben gevraagd in het amendement, samen met alle andere partijen, GroenLinks, PvdA, Partij Gelijkheid & Rechtvaardigheid, D66, heb ik ze allemaal, om te kijken of dit kleine eenmalige onderzoek, wat gedekt is, toch niet in het Groenbeheerplan een plek kan vinden. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank. Het Groenbeheerplan laat toch … Daar stond, niet alle groendoelen die we hadden zijn daarin behaald en dat is jammer. Maar de reden daarvan is duidelijk en die wordt ook goed omschreven in het plan. We maken een knip tussen het komend jaar en de jaren daarna in de financiering daarvan. Ik wil toch vooropstellen dat we dat wellicht voorkomen had kunnen worden, als we hadden geluisterd naar de voorstellen die we hadden gedaan in de afgelopen kaderdebatten en in de begrotingsdebatten.

Als we hadden geluisterd naar onze voorstellen om ieder geval vroegtijdig al te kijken naar de bezuinigingsmaatregelen en financiële maatregelen die we hadden kunnen nemen, dan hadden we dat al hiervoor gedaan en hadden we niet nu deze keuze hoeven maken. Dat betreuren we. Maar goed, die discussie hoeven we denk ik niet hier over te voeren. Want Pagina 43 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

de keuze die hierin wordt gemaakt, vinden wij dan wel een hele logische, omdat we voor het Groenbeheerplan, wat toch aardig wat centen gaat kosten de komende jaren, dat geld hebben we nu gewoon nog niet. Dan lijkt het me ook een logische keuze om die discussie om dat geld dan toch uit te gaan geven door te trekken naar het volgende kaderdebat. Dus wat dat betreft heeft u onze steun in hoe dat plan nu naar de raad voorkomt. Ik heb wel nog een vraagje aan, over de waterbuffer, aan ChristenUnie, maar misschien ook aan de wethouder. Want op zich vinden we de inhoud van dit amendement kunnen we mee leven en vinden we ook zeer belangrijk. Alleen de financiering hebben wij toch nog een vraagje over. Wij zijn het er helemaal mee eens als dat via een subsidievorm gehaald kan worden, graag zelfs. Maar als dat niet lukt, beschrijft het amendement dat we het zelf uit de rioleringsreserve gaan halen. Eigenlijk een vraag aan de wethouder van, één, kan dat nog? Is dat mogelijk? En is dat ook iets wat we zouden willen om te moeten doen, om het uit die rioleringsreserve te halen? En is er nog ruimte voor? Dus eigenlijk die vragen hebben we nog staan. Ik wacht graag de eerste termijn van de wethouder daarop af. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw De Bruijn van GroenLinks. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel, voorzitter.

Dank ook aan het college voor weer een goed leesbaar inhoudelijk Groenbeheerplan. GroenLinks is blij om te lezen dat natuurwaarden, ook het belang van een groene omgeving voor sport, welzijn van mensen en de identiteit van buurten benadrukt is in het plan. We weten dat de druk op het beschikbare budget hoog is. Maar een groeiende stad vraagt nou eenmaal om een gezonde groene ruimte. Daarom is het belangrijk om nu in het groenbeheer te investeren. Door nu te investeren, kunnen we achterstanden in het groenbeheer en -onderhoud wegwerken en voorkomen we hogere kosten in de toekomst. Want er zijn uitdagingen. Een veranderend klimaat dat vraagt om aanpassingen in beheer en onderhoud van het groen en het bestrijden van invasieve exoten. Want ook onze stad krijgt steeds meer te maken met weersextremen. De toename van storm, regenval en droogte leidt tot risico's, en ook financieel. Het is belangrijk dat we hierop anticiperen en onze stad leefbaar en groen houden. Het zou u niet verbazen dat GroenLinks graag had gezien dat alle beschreven ambities werden uitgevoerd. Maar gezien de financiële situatie, is dit geen reële wens. Gezien het belang voor het klimaatbestendigheid maken van onze stad, dienen wij in ieder geval mee dat amendement in voor de Urban waterbuffers. De mogelijkheden voor dekking zijn al benoemd. Ofwel uit de egalisatie van de riolering, ofwel vanuit subsidie.

Wij zien ook dat dat een logische keuze is, want het water raakt ook aan de waterbuffers. Het is belangrijk dat wij waterveilig zijn als stad en daar kunnen die waterbuffels een bijdrage aan leveren. Voor zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Bruijn. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Allereerst weer bedankt, wethouder, voor de beantwoording van onze schriftelijke vragen. Namens de Partij van de Arbeid wil ik graag onze steun uitspreken voor het voorgestelde Groenbeheerplan voor onze gemeente. Dit plan belooft belangrijke stappen te zetten in het bevorderen van de biodiversiteit, het vergroenen van onze wijken en het waarborgen van een gezonde leefomgeving voor onze inwoners. De aanplanting van bomen en groenvoorzieningen is een essentieel onderdeel van dit plan. Dit zal niet alleen de uitstraling van de stad verbeteren, maar ook de luchtkwaliteit en het welzijn van onze stad, dus ook voor onze inwoners. De transparantie over de herplantplicht, de toekomstige maaikaart en het maaien met zorg zijn eveneens cruciaal voor het behoud van een duurzame ontwikkeling van ons groen. Het is belangrijk dat we verantwoordelijkheid nemen voor de natuurlijke omgeving en ervoor zorgen dat onze acties bijdragen aan het behoud daarvan. Wij hebben volste vertrouwen in de wethouder dat Pagina 44 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

dit plan effectief en te implementeren en te waarborgen dat de doelstellingen worden behaald die in het plan zijn benoemd. Laten we gezamenlijk werk maken aan een groenere, duurzamere toekomst van Rijswijk. Voorzitter, complimenten voor het voornemen om in het komend jaar de spelregels voor het zelfbeheer en nieuwe initiatieven nog beter en breder te communiceren met onze inwoners. Want samen kunnen we zorgen voor een mooie, groenere stad. Hierdoor nemen wij onze inwoners mee en betrekken wij ze nog beter bij hun woon- en leefomgeving. Dat kan alleen maar voordelen opleveren. Voorzitter, een reactie op het amendement van Rijswijks Belang betreffende de bladkorven. Dat zullen wij niet steunen. De bladkorven zijn nodig, ondanks dat het voor een wat kortere periode is. De Partij van de Arbeid zou wel graag van de wethouder willen horen, is het mogelijk om de bladkorven, wat wij horen de bewoners, maar dat heeft wellicht met het klimaat te maken, dat ze eigenlijk één of twee weken te laat worden neergezet, waardoor al heel veel blad is gevallen dus het opruimen steeds moeilijker wordt. De kosten van 100.000 euro zijn niet de bladkorven zelf, maar voornamelijk het neerzetten, het leeghalen en het weghalen. Met het plaatsen van de containers, betekent dat dat er veel meer arbeidsintensieve kosten moeten worden gerekend om dit te realiseren. Ik zie een interruptie.

De voorzitter: Mijnheer Van der Veer, mevrouw De Haan-Niesen wil u interrumperen. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mijnheer Van der Veer zeggen dat de 100.000 euro bedoeld zijn voor het leeghalen van de bladkorven en het plaatsen, et cetera, et cetera. De 100.000 euro zoals in het Groenbeheerplan staat, is ter vervanging van 90 bladkorven, een stukje gaas. Daarvoor hebben we minicontainers. Die kunnen prima ingezet worden. Ik snap ook niet waarom niet. Maar dit heeft niks te maken met het leeghalen van de bladkorven en het plaatsen ervan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Haan-Niesen. Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Voorzitter, volgens de Partij van de Arbeid is het niet … Zijn het niet alleen de kosten van de bladkorven. We hebben hier en daar onderzoek gedaan wat de bladkorven kosten en dat is … We zullen het antwoord hierop van de wethouder zo horen. Ten slotte, voorzitter, het amendement de Urban waterbuffer, ingebracht door de ChristenUnie, GroenLinks, Partij van de Arbeid, Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid en D66, daar is al het nodige over gezegd. Dat steunen wij van harte. Wij vinden het belangrijk dat dit onderzoek naar de waterbuffer er komt. Een grote wens vanuit groenbeheer en om zo voorbereid te zijn op de toekomst van ons veranderend klimaat.

Mocht uit het onderzoek blijken dat het kan dit dan voortvarend aan te pakken, eventueel een combinatie met toekomstige stedelijke ontwikkelingen. Want samen kunnen we het. Dit was mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Ik kijk even vanwege de tijd ook naar uw raad. We zijn bij het laatste punt en het is al 23:00 uur geweest. Nu zou het moment moeten zijn dat ik met u ga overleggen of het wel of niet geschorst moet worden. Ik stel voor dat wij natuurlijk dit bespreekstuk afronden. Maar dan wil ik u wel vragen om, gelet op de tijd, ook het kort en bondig te houden. Mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Moet ik een antwoord geven of het kort en bondig is? De voorzitter: U krijgt het woord van mij. De heer El Majjaoui: Ik dacht al. Dank, voorzitter, voor het woord. Voor wat betreft dit raadsvoorstel … De voorzitter: Mijnheer Van der Veer, wilt u uw microfoon uitzetten? Mijnheer El Majjaoui. Pagina 45 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

De heer El Majjaoui: Gaan wij ermee akkoord. Het extra benodigde budget is helaas onvermijdelijk vanwege de prijsstijgingen en de bevolkingsgroei. We moeten onze natuurwaarde ook kunnen behouden. Dat is nou eenmaal zo. Ik heb een aantal vragen met betrekking tot de laatste … Ook in het kader als rol als raadslid, controlerende taak. De ingezonden brief als zorgbrief vanuit een aantal inwoners, waarin wordt aangegeven dat er bomen worden gekapt. In hoeverre is deze informatie juist? En waarom zijn deze bomen gekapt en zijn er herplantingen geweest? Hoe verhoudt zich dit met de ambities om goed onze natuurwaarde en de vergroening te bevorderen? Voor wat betreft de twee amendementen. We gaan voor het onderzoek, daar hebben we ook meegetekend, waterbuffer. Want water is belangrijk op het juiste moment en op de juiste tijd is dat van belang. Vandaar dat wij dit onderzoek van harte steunen. Maar goed, het onderzoek moet daar plaatsvinden of daar ondergrondse ruimte voor is of hydrologisch ook mogelijk is, gelet op de ondergrondse ruimte die nog steeds drukker aan het worden is. Maar we gaan het onderzoek afwachten. Voor wat betreft het amendement van Rijswijks Belang. Ik zit daar heel anders in, althans mijn fractie. 100.000 euro voor de bladkorven.

Waarom heeft het college er niet voor gekozen om in plaats van de bladkorven, dat er extra diensten gedraaid worden? Hoor ik hiernaast van mijn collega PvdA dat die middelen twee weken of daarna worden geplaatst. In hoeverre zijn deze bladkorven doelmatig? Dan richt ik ook naar het Rijswijks Belang. Stel voor in theorie dat wij ingaan met het amendement. Deze 200 containers die geplaatst zouden worden, door wie worden ze onderhouden? Is dat de inwoner die daar verantwoordelijk voor is of moet de gemeente ze allemaal straks gaan opruimen? Dan kom je wellicht op hetzelfde neer over de investeringen. Dus tot zover, voorzitter, voor wat betreft mijn vragen. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Dank. Fijn om het enthousiasme te zien over het groenbeheer. Dan waren heel veel mensen aanwezig bij het groenbeheer bespreken. Complimenten ook dat het gelukt is om zoveel met data te gaan doen. Blij dat die toezeggingen en suggesties die we hebben gedaan van de afgelopen jaren ook zijn verwerkt in deze uitwerking van het beheer. Van het op een interactieve kaart kunnen volgen wat er live gebeurt met het groen, tot het bomenpaspoort. We vinden dat er echt heel veel werk verzet is. Voor water en natuur zou ik aansluiten bij de gemaakte opmerking van ChristenUnie en GroenLinks.

Daarnaast over het inwoners betrekken, het werd net naast mij ook al aangehaald, we zien een begin van die interactie die we willen en de mogelijkheden voor inwoners om om te gaan met het groenbeheer en daar een eigen bijdrage aan te leveren. We willen de wethouder nogmaals vragen echt open te staan voor deze betrokkenheid van inwoners. Mogelijk lijkt dit in het beheer niet altijd effectief. Inwoners Rijswijk geven om hun groen en willen graag meedoen. Geef ze ook die kans op betrokkenheid, zonder te veel bureaucratische eisen. Graag een toezegging op dat punt. De monitoring. U weet dat we die nog hard missen. Want wij willen echt zicht op de biodiversiteit, ook op de dier- en plantensoorten. Juist die dier- en plantensoorten in Rijswijk worden, geeft u aan, kunt u nu nog niet goed monitoren. De door u gedane toezeggingen, de eerdere moties en amendementen, kunnen, geeft u aan, nu niet hierbij bij het Beheerplan uitgewerkt worden. Dat was wel onze wens dat we dat inmiddels hadden. Dat is best lastig beslissen als we gevolgen niet kunnen meten en weten. We gaan graag nogmaals met u in gesprek wat er dan bij de omgevingsvisie gaat gebeuren, zodat we het niet dan opnieuw deze discussie over moeten doen. Want wij zien nog wel meer mogelijkheden en komen daar dan graag een-op-een nog op terug, ook met andere raadsleden graag. Over de financiën.

In het forum bleek duidelijk dat de structurele bijdrage voor groen eigenlijk te laag is en toekomst- en klimaatbestendigheid is geen keuze. We moeten goed beheren. We vinden dit een groot risico. Voor nu gaan we mee met aangegeven dekking. We gaan ook mee met het dan als geheel de afweging maken op onze begroting waar we gaan snijden en waar we op gaan bezuinigen. Want wij vinden dat de basis op Pagina 46 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 30 januari 2024

orde moet zijn en dat je beheer niet zomaar naar achteren kan schuiven. Dat hebben we met het licht dat uitging in Rijswijk, zoals eerder al is aangehaald door het CDA, gezien. Dat is gewoon met consequenties en is enkel een verschuiving van problemen. Groen is goed voor mens en dier en groen in de stad kent veel beheeruitdagingen en bedreigingen. We willen die zichtbaar maken, zichtbaar naar buiten. Het is echt gevaarlijk om groen en beheer niet te doen. Ons areaal wordt groter, en zoals gezegd, dat zit hier in de bekostiging nog niet eens in. De oproep heb ik hier vooral gedaan, dus die zal ik achterwege laten. Maar bij deze, de dubbele oproep. Waterbuffer, we steunen het amendement van de ChristenUnie. We hebben hem ook mede ingediend. We zien wel graag een check op de financiële dekking en moedigen ook op dit punt, en natuurlijk ook op andere punten, aan om nog meer gebruik te maken van de middelen van het waterschap, provincie, Rijk en de EU. We hebben wij een Waarstaatjegemeente.nl-check gedaan. Rijswijk kan echt … Haalt minder dan andere gemeenten uit al die mogelijke andere financieringsstromen. Dus we willen toch echt daar hoger in dat rijtje komen te staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan geef ik graag het woord aan de heer Cupedo van Beter voor Rijswijk. De heer Cupedo: Dank u wel, voorzitter.

Groenbeheerplan is uitgebreid besproken in het forum. Onze fractie kan hiermee akkoord gaan. Wat betreft de twee amendementen, de Urban waterbuffer kunnen wij niet akkoord mee gaan. Wij vinden dat de bal bij het hoogheemraadschap van Delfland ligt, en niet bij de gemeente. Dus vandaar. De bladkorven zullen we ook tegenstemmen. Wij gaan ervan uit dat de wethouder een tweede leven weet te vinden bij de omringende gemeentes. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Cupedo. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk: Voorzitter, ik zei al, mutatis mutandis, geldt hetzelfde voor dit plan. Ik denk, de toezeggingen die de wethouder niet wil doen, eveneens. Dus wij zullen tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan geef ik het woord aan de heer Loof van de VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Ook dank aan de wethouder voor het raadsvoorstel, wat inhoudelijk een prima plan is. Er is ook een uitgebreide presentatie geweest en het ambitieniveau ligt hoog, en dat is ook terecht. Over de inhoud hebben we dus ook geen echte zorgen. Die basis moet op orde komen. We willen in een mooie stad wonen, werken, recreëren waarin het onderhoud en ons groen ook op een goede manier moet plaatsvinden. Dat mag dus ook wel wat kosten. Als Rijswijkse VVD maken we ons wel zorgen over die financiën. Er is geen dekking voor de komende jaren.

We zitten als gemeente op dit moment ook in een slechte financiële positie. Dus de kans dat die dekking er gaat komen, is gering. De raad moet dan keuzes gaan maken waar het geld wel in wordt gestoken en waarin niet. Dat zal, als we de wethouder hebben gehoord, wat hem betreft een integrale afweging moeten worden over de hele gemeentebegroting. Heeft de wethouder echter zelf al nagedacht over de knoppen waaraan hij wil gaan draaien? Is dat bijvoorbeeld in de uitvoering of het ambitieniveau van dit concrete plan? Maar ook breder, waar de wethouder in de eigen portefeuille kan gaan besparen als hij niet wil bezuinigen op de ambities uit het Groenbeheerplan? Daar graag een reactie op. Het is belangrijk om te weten welke keuzes zijn overwogen om de kosten naar beneden te brengen. We lezen bijvoorbeeld dat we in sommige delen van Rijswijk veel hagen hebben en in andere delen van Rijswijk zijn die er helemaal niet. Moeten die echt twee keer per jaar worden behandeld? Of behandeld, gesnoeid. Sommige wijken liggen er erg netjes bij. In andere wijken mag er nog wel een tandje bij qua groenbeheer. Vaak juist op de kleine dingen, langs oevers, noem maar op, de kleine perkjes, takken die blijven liggen, et cetera. Is bijvoorbeeld overwogen om daar wat Pagina 47 van 56