Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

Het gaat hier om een behoorlijk aantal vierkante meters die een enorme waarde heeft als bouwgrond. Dus we praten niet over duizenden maar over een aantal miljoenen euro's. Ik heb heel veel waardering voor de inspanningen van Rijswijk Wonen om hier een rigoureuze woningvernieuwing toe te passen en dat vind ik ook prima dat ze dat met een private partij doen. Ik wil ook daarom niet voor dit bestemmingsplan liggen, ik wil daar van harte mee instemmen. Maar ik blijf het qua grondexploitatie ondoorzichtig vinden en ik vind dat we ons als raad meer dan alleen met een oude boom bezig kunnen houden. En daarom heb ik het dringende advies aan dit college, zorg dat de portefeuilles ruimtelijke ordening en grondexploitatie vanaf nu weer, net als voorheen gebruikelijk, standaard bij twee verschillende wethouders worden neergelegd en niet meer in één hand. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mijnheer Dolmans van D66. De heer Dolmans: Nou, even een stukje historie. We hebben indertijd heel bewust grondpolitiek weggehaald, grondbeleid weggehaald bij de wethouder van financiën om dit soort mogelijke belangenconflicten te voorkomen. Dus er is een wethouder financiën, die kijkt mee op het grondbeleid, en er is een wethouder ruimtelijke ordening, die kijkt mee op het grondbeleid. Dat lijkt me een hele gezonde situatie.

De voorzitter: Mijnheer Van Enk, wilt u op reageren? Pagina 16 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

De heer Van Enk: Ja, daarop reageren. Dat wist ik niet maar dan had ik ook kunnen voorstellen dat een wethouder van financiën de vragen over deze grondexploitatie had beantwoord. Dan vind ik het prima. Maar het ligt te veel in één hand en ik vind het belangrijk dat er vier bestuurlijke ogen kijken naar dit soort zaken. Dat is het enige punt wat ik hier wil maken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mijnheer Dolmans. De heer Dolmans: Ik wil alleen maar zeggen dat ik het met dat vierogenprincipe van de heer Van Enk volledig eens ben. De voorzitter: Prima. Dan kijk ik naar uw raad, nog anderen die het woord willen voeren in tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan kunnen we doorgaan tot stemming over het raadsvoorstel, raadsvoorstel bestemmingsplan Te Werve Oost. Er is geen motie of amendement. Ik zie dat mijnheer Braam een stemverklaring wil afleggen. De heer Braam: Dat klopt, voorzitter. Heel kort en bondig. Het voorstel dat gaan we steunen. Gelet op het feit dat de heer Van Malsen duidelijk heeft gemaakt het parkeren in de wijk te monitoren. We rekenen ook er toch op dat die reserve die nu nog in de stukken staat echt wel nodig is, gelet op de groei van het aantal auto's en zeker ook de forse groei van het aantal woningen in dat deel van de wijk. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam.

Is er nog iemand anders die een stemverklaring wil afleggen? Dat is niet het geval. Dan is de stemming al gaande zie ik op mijn scherm. Er is een probleem dat mevrouw De Bruijn niet kan stemmen hoor ik. Nu wel? O, ik zie nog steeds 25-3. 26-3, dus met 26 stemmen voor en 3 tegen is het raadsvoorstel aangenomen.

13. Raadsvoorstel vestiging voorkeursrecht o.g.v. artikel 9 lid 1 aanhef en sub c Omgevingswet (RV 23-040) De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 13, raadsvoorstel vestiging voorkeursrecht op grond van artikel 9 lid 1 aanhef en sub c Omgevingswet. Daarvoor geef ik als eerste het woord aan de heer Weterings van Rijswijks Belang. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. We hebben inderdaad het nog even op de agenda toch laten terugkomen ook in de raad want we willen toch de procedure enigszins met de wethouder bespreken. Want toch viel dit voorstel voor het voorkeursrecht voor de Koopmansstraat 5, iedereen weet dat het gaat om de Rijswijkse Vuurwerk, toch een beetje rauw zowel op ons dak als die van de ondernemer. Uiteindelijk is heel erg kort tijd geweest om hier hele goede informatie over te krijgen. We wisten eigenlijk de informatie vanuit het college bij een mededeling vanuit het college of in een forum of rib-brief, in één keer lag er een voorstel voor een vestiging van een voorkeursrecht. Dus we willen eigenlijk aan de wethouder vragen of aan het college vragen om de komende periode, want je gaat een proces in van een aantal jaar, om ons proactief te informeren, de stappen die worden genomen. Mocht het nou zelfs op het financiële vlak gaan komen met betreft in geheimhouding, kan via een memo of via het presidium. Maar juist de gang van zaken vonden wij jammer.

Dus vandaar ook eigenlijk de volgende motie. Constaterende dat het schrijven omtrent het voorkeursrecht voor eenieder als een verrassing kwam, zowel voor de raad als voor de belanghebbende, dus de Rijswijkse Vuurwerkhal. Overwegende dat wij het jammer vinden dat wij als raad hierin niet tijdig zijn geïnformeerd, zeker gezien het belang wat er speelt voor de Vuurwerkhal. Wij verzoeken of we spreken uit dat wij als raad graag op de hoogte gehouden willen blijven worden en vragen het college Pagina 17 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

om dit voor in de toekomst te doen omtrent dit dossier, dus puur ons proactief informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan staat op mijn lijstje de heer Dolmans van D66. Wilt u het woord voeren? De heer Dolmans: Ik wil eerst even de motie die net kennelijk is ingediend even rustig kunnen lezen, verzoek om een schorsing. De voorzitter: De motie wordt gepubliceerd binnenkort dus. De heer Weterings: Zou een schorsing van twee minuten moeten kunnen? De heer Dolmans: Ja, maar ik heb geen behoefte om nu mijn eerste termijn op te maken terwijl ik die motie niet heb kunnen lezen. De heer Weterings: Begrijp ik. Zullen we vijf minuutjes schorsen, voorzitter, als voorstel? De voorzitter: Ja, dat is goed, vijf minuten schorsen. De voorzitter: Kunnen we de vergadering hervatten? Ik kijk naar mijnheer Weterings, u heeft om de schorsing gevraagd maar dat was mede omdat mensen, andere raadsleden uw motie ook konden bestuderen. Mijnheer Dolmans, mag ik u het woord geven? De heer Dolmans: Ja, dank u wel, voorzitter. Kijk, het vestigen van een voorkeursrecht is best wel ingewikkeld. Maar heel plat gezegd, het betekent dat de eigenaar als hij wil verkopen eerst de grond en de gebouwen aan de gemeente moet aanbieden.

En dat is in dit geval denk ik ook best een gerechtvaardigd belang gezien de huidige bestemming van het pand en de ontwikkeling die de gemeente voor ogen heeft op dat gebied. Wij erkennen echt dat het voor de eigenaar dat een enorme grote impact kan hebben en de brief hierover van de gemeente als hard kan worden ervaren. Maar het lijkt ons nou juist dat de eigenaar als eerste wordt geïnformeerd en niet allerlei andere mensen, ook niet de raad. Ook om te voorkomen dat dit soort dingen gaan rondzingen en dat juist gezien het belang van de eigenaar. Dus die motie die wil ik ook echt niet steunen. De brief aan de eigenaar van de gemeente, en dat mag ook wel eens worden gezegd, is gewoon in heldere taal opgeschreven, ondanks dat het over een best ingewikkeld onderwerp gaat. En ja, wij hebben er begrip voor dat zo'n brief ook best hard kan aankomen. Ik heb dan maar gewoon de vraag aan het college, hoe is de relatie met de eigenaar op dit moment? En is er actie ondernomen om duidelijk te maken wat juridisch nodig is en wat de gemeente precies van plan is? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Dan geef ik graag het woord aan de heer Loof van de Rijswijkse VVD. Nee, dat is niet het geval. Dan zie ik mevrouw Jansen-Dirkx van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, in tegenstelling tot de heer Dolmans vindt Wij.

Rijswijk het in ieder geval wel vreemd dat nu gekozen wordt voor de weg van hoge druk in plaats van vruchtbare gesprekken voort te zetten. Er zijn door dit college in onze ogen ook geen zwaarwegende reden voorgelegd om het voorkeursrecht te rechtvaardigen. En dat is ook een van de redenen waarom we dus tegen dit voorstel zullen stemmen. Daarnaast steunen we de motie van Rijswijks Belang als het gaat om de raad blijven te informeren over de voortgang en over de onderhandelingen. Daarbij zou ik inderdaad ook mijnheer Dolmans willen geruststellen dat ik denk dat het beter is dat in eerste instantie natuurlijk de ondernemer zelf wordt geïnformeerd en daarna pas de raad. Daarnaast roepen me het college tevens op lering te trekken uit het feit dat iets zeggen niet altijd betekent dat de ander het begrijpt. In dit proces is duidelijk gebleken dat de ondernemer niet goed begrepen had wat de gemeente gezegd had. Dus denk aan Anna bij het voortzetten van Pagina 18 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

deze gesprekken, altijd navragen, nooit aannemen. Als laatste kijkt onze fractie uit naar de uitnodiging van de Vuurwerkhal om in december op bezoek te komen. Het lijkt ons goed om als raad een goede vertegenwoordiging daarbij aanwezig te zijn om een indruk te krijgen wat voor onderneming we daar gaan weghalen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van uw raad. Geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen. O, nee, wethouder Mark Wit. De heer Wit: Ja, voorzitter, dank u wel. Het is een redelijk korte behandeling dus als u het niet erg vindt blijf ik even op deze plek zitten. Het voorkeursrecht, zoals in het forum ook aangegeven inderdaad, kunnen wij dat opleggen of kunnen wij dat als raad? In het eerste college daarna raad bepalen dat we dat willen opleggen als er een maatschappelijk belang bij een plek is, bij een locatie is. En als wij de huidige, zoals ook door de heer Dolmans net van D66 wordt aangegeven, als er op dit moment een bestemming op ligt die wij het liefst daar niet zien in de toekomst, zeker gezien de ontwikkelingen. Om even in te gaan op de relatie, want er wordt door een aantal mensen naar gevraagd, de relatie met de ondernemer, die is uitstekend. We hebben daar van de week nog contact gehad, hij snapt het ook. Hij heeft aangegeven er ook geen vragen meer over te hebben.

Hij vindt het niet direct leuk maar hij zet de gesprekken graag voort en dat is dus ook wat wij met hem gaan doen. Dus het is ook niet zo dat wij druk gezet hebben, dat wil ik ook heel duidelijk hierbij wel zeggen. Het is feitelijk in echt harmonieuze gesprekken waarin duidelijk geïnformeerd is. Maar het feit is wel dat juist zo'n voorkeursrecht opleggen, het besluit dat erin genomen wordt door het college en vervolgens door de raad, is niet iets wat je direct aan de grote klok hangt. Juist omdat het gaat om belangen van andere partijen ten opzichte van de gemeente. Dus dat is de reden waarom wij dit op dit moment doen. Dat wil niet zeggen dat de positie van de eigenaar hierin verslechtert. Sterker nog, in dit geval is het juist zo dat wij hem de mogelijkheid ook bieden en ook met hem in gesprek zijn om te kijken of hij op een andere locatie wellicht zijn werkzaamheden, namelijk de Vuurwerkhal, kan voortzetten. Dus het is niet zo, feitelijk verkoop aan de gemeente zal hem die mogelijkheid bieden in de toekomst. Hoe hij daar verder mee omgaat, nogmaals, de gesprekken lopen nog. Wat net al is aangegeven, als hij het aanbiedt aan ons hebben wij zes weken om te reageren of we daarmee ingaan, ja of nee.

Anders hebben wij drie jaar de tijd vanaf het moment dat wij dit vandaag goedkeuren, om uiteindelijk een omgevingsplanwijziging door te zettenen die zal ook bij uw raad terechtkomen. Dan even ingaand op de motie die ik heb gekregen. Ja, ik heb net denk ik al even kort laten, het één en ander over gezegd. Dus een verrassing, ja, ik kan me voorstellen dat het een verrassing is. Maar uiteindelijk is het wel iets wat je niet aan de grote klok hangt omdat het normaliter natuurlijk ook iets is wat gevolgen kan hebben voor de positie van de gemeente maar er is wel altijd goed gecommuniceerd met de ondernemer zelf. Het op de hoogte houden van de ondernemer en ook van de raad, dat kunnen we zeker doen. Dat doen we sowieso natuurlijk op het moment dat er ontwikkelingen zijn over mogelijke, een aanbod van de ondernemer richting de gemeente want dan zal er ook een besluit moeten worden genomen. En dat zouden we ook doen als we een omgevingsplanwijziging gaan invoeren want dat is ook iets wat uw raad vaststelt en wat wij niet kunnen doen als college dus dan komt het sowieso bij u terecht. Dus mochten er ontwikkelingen zijn in dit dossier, dan komt dat per definitie bij u terecht. Ik wil wel waken dat wij met geheime nota's allerlei documenten of informatie continu gaan delen met u tijdens het proces. Ik denk ook niet dat dat toegevoegde waarde heeft voor zowel raad als voor ondernemer.

Dus ik denk dat wij de motie zoals die er nu ligt kunnen ondersteunen als het inderdaad gaat om de momenten die ik net aangeef dat wij conform de normale procedures ook zullen informeren. Volgens mij heb ik daarmee alle vragen beantwoord, voorzitter, dank u wel.

Pagina 19 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

De voorzitter: Ja, dank u wel, wethouder Wit, voor het reageren op de vragen, opmerkingen in eerste termijn en de motie. Dan kijk ik naar uw raad, heeft u behoefte aan een tweede termijn? Mijnheer Weterings, Rijswijks Belang. De heer Weterings: Voorzitter, dank de wethouder voor de beantwoording. Ik vind het wel jammer dat hij zijn gemeenteraad of het presidium als een grote klok ziet. We krijgen ineens spontaan out of the blue kregen we dus een raadsvoorstel over een voorkeursrecht. Dan vragen wij ons af, joh, wat heeft zich daar afgespeeld dan de afgelopen jaren? We zien nu dat we een traject ingaan van al een paar jaar. De ondernemer schrijft een brief dat die is overvallen. In zijn laatste bijlage was een ingekomen brief namens de belanghebbende, geeft die keihard aan van, joh, ik ben overvallen in mijn vakantie met een brief, ik moet in één keer akkoord gaan. Dat zijn wel zijn eigen woorden. Ik hoorde wel op een gegeven moment op het einde van het betoog van wethouder Wit, voorzitter, dat hij toch een kleine toezegging doet om de gang, de procedure verder, de raad te informeren als er gesprekken zijn geweest. Ik zie het wel als een tegemoetkoming op de motie. Dus als dat een kleine toezegging is richting de gemeenteraad of richting ons, dan ben ik daar blij mee. Dank u wel. Ik hoor graag of het zo is. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings.

Volgens mij heb ik dat wethouder Wit horen zeggen maar ik geef graag het woord aan wethouder Wit om dat zelf toe te lichten. De heer Wit: Voorzitter, ja, dat is wel een beetje een interpretatie. Wij gaan zeker de raad informeren over de stappen die we gaan zetten als daar daadwerkelijk in de procedure stappen gezet gaan worden. Als wij gewoon, de lopende gesprekken ga ik u niet lastigvallen met notulen, et cetera. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Dan kunnen we overgaan tot stemming, ook voor uw motie. De heer Weterings: Nou, voorzitter, ik zou de motie willen intrekken na deze toezegging van de wethouder. Eigenlijk was dat ons hele punt, informeer ons als er zaken zijn. Niet achteraf met een voorstel komen, dat was eigenlijk het hele punt. Dus het heeft even geduurd maar we zijn met zijn allen toch erover eens. Top. De voorzitter: De motie is daarmee ingetrokken en dan kunt u overgaan tot stemming. Stemming over het raadsvoorstel, vestiging voorkeursrecht. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen zo? Nee, is niet het geval. We missen nog één stem zie ik. Ja, met 26 stemmen voor en 3 tegen is het raadsvoorstel aangenomen.

14.a Amendement - Cultureel Erfgoed v2 (GL PvdA D66 VVD) 14.b Raadsvoorstel Erfgoednota Rijswijk 2024-2032, Gezichten om van te houden (RV 24039) De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 14, het raadsvoorstel Erfgoednota Rijswijk 20242032. Er is een amendement ingediend, cultureel erfgoed, van de fracties van GroenLinks, Partij van de Arbeid, D66 en de Rijswijkse VVD. Ik wil graag de heer Smith van GroenLinks als eerste het woord geven. Mijnheer Smith. De heer Smith: Dank u wel, voorzitter. Ik heb drie minuten toebedeeld gekregen en dat ga ik proberen. Zoals in het forum al gezegd, dat GroenLinks blij is met deze ambitieuze erfgoednota. Wij vertrouwen erop dat het college met de financiële middelen die zij heeft de komende acht jaar verstandige en verantwoordelijke keuzes maakt in het prioriteren en uitvoeren van deze ambities en Pagina 20 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

dit in overleg met de erfgoedpartners blijven doen. De reden van dit aanvullende amendement, wat wij met meerdere partijen hebben ingediend, lees ik in de toelichting van het amendement voor. Dan ga ik daar meteen maar naartoe naar het dictum, de gemeenteraad van Rijswijk bijeen dinsdag 24 september ’24. Gezien het raadsvoorstel erfgoednota Rijswijk 2024-2032, gezichten om van te houden, raadsvoorstel 24-039 besluit. Het raadsvoorstel erfgoednota 2024-2032, gezichten om van te houden, het raadsvoorstel 24-039 als volgt aan te passen. Wijziging besluit de onderstaande tekst wordt gewijzigd. Eén, de erfgoednota Rijswijk 2024-2032, gezichten om van te houden, vast te stellen. Twee, de nota tussen oud en nieuw, actualisering nota cultureel erfgoed gemeente Rijswijk in te trekken. Deze tekst vervangen door een nieuw besluit zoals hieronder aangegeven. De erfgoednota Rijswijk 2024-2032, gezichten om van te houden, vast te stellen met het doel behouden, verzorgen en borgen van het Rijswijks cultureel erfgoed om zo bij te dragen aan de identiteit van de stad. Twee, de nota tussen oud en nieuw actualisering nota cultureel erfgoed gemeente Rijswijk in te trekken. Nou de reden van dit amendement in één minuut.

Het in de erfgoednota omschreven doel, met de nieuwe beleidsnota voldoen we aan de wettelijke eis om een actueel kader te hebben met betrekking tot de uitvoering van de wettelijke taak van de Monumentenzorg. De nieuwe beleidsnota is gebaseerd op de Erfgoedwet en de Omgevingswet. Dit doel geeft onvoldoende weer welk maatschappelijk belang er wordt bereikt met de nota en de daaruit volgende uitvoering door de gemeente. De bovenstaande toevoeging wordt duidelijk dat de gemeente Rijswijk door het behoud van het cultureel erfgoed haar identiteit in ere houdt en hiervoor verantwoordelijkheid neemt. Het is van belang dat dit als basis dient bij de uitvoering van al het gemeentelijk beleid vanuit eigen wil en niet enkel vanuit een wettelijke verplichting. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smith. Dan geef ik graag het woord aan de heer Cupedo van Beter voor Rijswijk. De heer Cupedo: Geen toevoeging, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Cupedo. Dan geef ik het woord aan mevrouw Niesen van Rijswijks Belang. Mevrouw Niesen: Dank u wel, voorzitter. Hoewel het amendement erfgoed van Rijswijk goed beschermen goed bedoeld is, is het volgens Rijswijks Belang niet nodig om dit aan de erfgoednota toe te voegen.

Het oorspronkelijke raadsvoorstel maakt al duidelijk dat het college haar erfgoed niet alleen wil beschermen vanwege wettelijke verplichtingen maar ook om de identiteit van Rijswijk te bewaren. Het college toont met de tekst in het raadsvoorstel al dat zij haar verantwoordelijkheid neemt en werkt aan het behoud van erfgoed, zonder dat dit amendement daar iets aan verandert. Het oorspronkelijke voorstel is daarom voldoende en verdient geen aanpassing en daarom zal Rijswijks Belang het amendement ingediend door GroenLinks, PvdA, D66 en VVD niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Ja, dank u, voorzitter. Ten eerste complimenten voor de nota. Ik heb weer veel geleerd over het erfgoed van Rijswijk door de nota te lezen dus dat is altijd leuk als je zo'n raadsstuk mag lezen dus daarvoor aan de ambtenaren die dat hebben geschreven, dank. Eerst te beginnen over het amendement. Nou, wij onderschrijven wat daar wordt gezegd en ook de bijdrage van GroenLinks daarnet onderschrijven we dus daarom zullen we ook voor stemmen. Ik denk dat erfgoed in Rijswijk iets heel belangrijk is en iets waar we als Rijswijk ook trots op mogen zijn.

Nou, goed, dit amendement, dat onderschrijft die boodschappen en die toont dat ook in dit raadsvoorstel dat het goed neergeschreven staat dus dat zullen we ondersteunen. Verder hebben wij nog een motie Pagina 21 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

ingediend dus ik hoorde dat ik die officieel nu moest indienen dus bij deze. Dan mag die ook gepubliceerd worden, u heeft allemaal als raad ook een kopie vanmiddag daarvan gehad dus ik hoop dat die u goed bereikt heeft. Daarin, de motie heeft eigenlijk als doel om de inwoner te betrekken bij monumenten waar dat kan. In de erfgoednota zelf wordt ook al beschreven door de verschillende partners dat het wenselijk is dat we ook de inwoner naast die partners zelf, dat we inwoners zelf ook betrekken. Dat stond nog niet in deze nota zelf. Ik hoorde wel dat de wethouder daar heel positief tegenover stond in het forum dus ik hoop ook dat de wethouder hier ook positief tegenover staat. En wellicht een toezegging kan gaan doen dat die inspraakmomenten gaat organiseren en dat die inwoners betrekt bij educatieprojecten of iets anders wat mogelijk is. Het staat ook allemaal in de ambities opgenomen dus ik hoor daar graag de wethouder over. Maar hij is nog wel ingediend maar ik hoop daar een positieve reactie van te krijgen. Wellicht dat ik hem dan niet in stemming hoef te brengen maar dat gaan we straks zien. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra: Dank, voorzitter. Het erfgoed van Rijswijk, van de foto's tot de verhalen en de gebouwen, dit wordt met dit voorstel beschermd.

Verhalen en kennis doorgeven vraagt meer dan het vaststellen van een visie hier in onze raad. Het gaat ook niet over alleen om het voldoen aan onze wet. Vandaar dat we een amendement hebben meegeschreven om dat duidelijker te maken. Maar vooral dank aan de wethouder voor de toezegging in het forum om te gaan kijken naar meer aandacht voor ons erfgoed. Bijvoorbeeld door tentoonstelling van vondsten zoals de vuursteen aan de Prinses Beatrixlaan in het Huis van de Stad. Goed dat inwoners betrokken gaan worden bij wat zij als beeldbepalend erfgoed zien, daar werden net al vragen over gesteld. De geschiedenis en het karakter van Rijswijk verdient alle aandacht en trots op onze stad. Naar aanleiding van de inspreker nog één vraag. Het gaat om het verkennen van gebieden lezen wij in de nota, kan de wethouder toelichten wat het gevolg is van de opgenomen verkenningen en dat verduidelijken richting de inspreker en hoe zich dat verhoudt tot een omgevingsplan of een beeldkwaliteitsplan of hoe het vervolgtraject in elkaar zit? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan geef ik graag het woord aan de heer Loof van de Rijswijkse VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Wij hebben het amendement mede ondersteund en ik denk dat het een leuke, goede toevoeging is, deze erfgoednota. Verder was het een prima stuk, ook veel geleerd ervan en ik vond hem ook goed om te lezen.

Daar wil ik het bij laten, wij steunen van harte. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik word wel een beetje nerveus van die klok maar ik zal me best doen om heel snel te praten. Het CDA is ook trots op het erfgoed van Rijswijk maar wij vinden het jammer dat het geen speerpunt in het coalitieakkoord was. Voor wat betreft de motie vinden wij dat er reeds in participatie is voorzien en het staat ook uitgebreid in bijlage 3 bij de nota. Wat betreft het amendement vinden wij dat dat eigenlijk niks toevoegt. Nog een laatste opmerking, zeker gelet op de financiële situatie van Rijswijk willen wij ook een financieel plaatje bij dit beleidsstuk. Met inbegrip van de prioritering van de ambities en de uitgangspunten omdat als er immers voor de begrotingsbehandeling geen dekking is gevonden dan heeft het wat ons betreft weinig zin om hiermee door te gaan. Dat was mijn eerste termijn. Dank u wel.

Pagina 22 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, dank. Ook wij steunen van harte de nota die voorligt. Dat mag ook blijken uit de medeondertekening van het amendement. Wat betreft de motie van Wij. Rijswijk denk ik dat we al voldoende voorzien in participatie. We hebben daarvoor ook een algemene participatieverordening en zoals mevrouw Van Schie van het CDA ook al aangaf, de participatie wordt ook nadrukkelijk genoemd in deze nota. Desondanks ben ik er nog wel benieuwd naar hoe de wethouder de vragen van Wij. Rijswijk beantwoordt op dat punt. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan is dat het einde van de eerste termijn van uw raad. Geef ik graag het woord aan wethouder Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de complimenten van de raad die ik ontvangen heb, die wij ontvangen hebben voor dit stuk. Ik zal die zeker overbrengen aan de ambtenaren die hier hard aan gewerkt hebben. Ik vind het ook zelf een goed leesbaar stuk en dat is ook altijd fijn tussen alle droge stukken die ik soms moet lezen dat er ook een stuk bij zit waar je nog wat van leert over de geschiedenis van Rijswijk en over ons erfgoed. Ik wil het eigenlijk even heel beperkt houden tot de vragen die ik gehad heb en over de moties.

Ik wil even kort ingaan op de motie en even kort ingaan op de inspreker. Daar werd door D66 nog naar gevraagd wat de gevolgen zijn van het verkennen dus van bepaalde gebieden en wat voor verwachtingen daar dan aan gehangen worden? In dit geval, de inspreker gaf aan dat die een aanwijzing heeft gehad. Dat is niet het geval, het gaat hier om een verwachting die in het rapport opgenomen op de kaart. Dus dat betekent dat ervan uit, dat gaat echt om een externe scan, gekeken is naar het pand. O, daar zit een verwachting op dat daar een hoge waarde aanwezig is, een hoge erfgoedwaarde. Maar wij moeten echt nog verder onderzoek ook doen om daar een definitieve uitspraak om te doen. Gerelateerd ook aan de werkzaamheden natuurlijk die daar in de toekomst door de inspreker mogelijk gaan plaatsvinden. Dus het is niet zo dat wij met dit stuk al beperkingen of grenzen stellen aan de mogelijkheden alleen we willen dat wel graag op een goede manier degelijk onderzoeken als we in het proces van een omgevingsplan bijvoorbeeld terechtkomen. Het amendement wat er ligt van een groot aantal partijen met als hoofdindiener GroenLinks. Ja, dat zie ik toch echt ook wel als ondersteuning van de nota. En eigenlijk het gewijzigd besluit zoals het er nu ligt maakt ook direct duidelijk waarom we vanavond in Rijswijk een nieuwe erfgoednota vaststellen.

Dat is namelijk het breed gedragen gevoel onder onze inwoners dat het echt bijdraagt aan de identiteit van onze stad en van de identiteit van onze inwoners. Dus ik wil ook echt benadrukken dat we de erfgoednota niet alleen opstellen om te voldoen aan onze wettelijke plicht maar dat dit ook echt een ambitie is vanuit, nou ja, mijzelf als de wethouder maar ook van het college, om de komende jaren inhoud te geven aan ons erfgoed en aan het monumentenbeleid. En om dat bij onze inwoners goed onder de aandacht te brengen, en dat blijkt denk ik ook wel uit het stuk. Maar tegelijkertijd moeten we ons wel realiseren dat de middelen hiervoor ook echt beperkt zijn. Er wordt al een aantal keer vanavond is er verwezen naar de financiële situatie van de gemeente, dat ga ik hier ook nogmaals doen. Dat is ook meteen het bruggetje richting de motie van Wij. waar ik meteen van zeg dat ik het amendement dus kan ondersteunen. Met de kanttekening dat als er verwachtingen zijn die verder echt financiële gevolgen hebben, dat ik daar echt niet heel veel mogelijkheden heb. De motie van Wij. Rijswijk. Ja, participatie voor het naoorlogs erfgoed, dat gaan we dus ook gebiedsgewijs uitrollen. Dat zal parallel lopen met ook de gebiedswijze aanpak van het opnemen van het beschermingsregime voor erfgoed in het omgevingsplan.

Maar daarbij zullen we eigenaren, bewoners en andere gebruikers betrekken in het participatieproces, zoals ook in het stuk wordt aangegeven. Via dus, dat kan op verschillende manieren en daarmee denk ik ook dat we wel dus ook invulling geven aan die inspraakmomenten die Pagina 23 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

u verlangt. Kanttekening hier is ook inderdaad wel weer op zijn plaats. Want ja, u vraagt mij om dat te koppelen aan die één fte die daarvoor in de toekomst beschikbaar moet komen. We zullen daar ook richting de begroting dus werkelijk met het voorstel wat we komen, om die ene fte in te vullen. Maar die ene fte heeft wel behoorlijk wat taken want zoals u weet valt onder het erfgoed, deze erfgoedmedewerker vallen ook de VTH-taken. Er zijn best wel wat achterstallige taken die wij als gemeente hebben die de afgelopen periode wat minder zijn opgepakt. Die wij nu wel moeten gaan oppakken, willen we niet, de provincie is mede bewindvoerder, willen wij niet in de problemen komen met provinciaal toezicht. Dus buiten het feit dat ik de richting van uw motie absoluut kan omarmen denk ik, blijf ik die kanttekening qua capaciteit wel stellen hier. Tegelijkertijd, u vraagt ook om gemeentes om onze inwoners te betrekken bij het erfgoed. Ja, we hebben afgelopen weekend ook de Monumentendag gehad, de Open Monumentendag. Ik denk een mooi moment om onze Rijswijkers maar ook mensen buiten Rijswijk naar Rijswijk toe te trekken om te laten zien wat voor mooie monumenten wij hebben. Ook daarbij, het wordt een beetje een saai verhaal, moet ik toch ook wel de kanttekening plaatsen dat wij qua ondersteuning daar niet heel veel mogelijkheden in hebben.

Maar ik in ieder geval ondersteun dat van harte en de organisatie daarvan heeft daar dit jaar een flinke stap weer gezet om ook echt weer een aantal monumenten erbij te openen die nog nooit eerder geopend zijn geweest. Dus ik denk dat als u dat ook bedoelt met momenten dat we onze inwoners betrekken bij ons erfgoed, dan kan ik dat van harte ondersteunen. Voorzitter, ik denk dat ik daarmee alle vragen en de motie en het amendement beantwoord heb. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder Wit. Dan kijk ik voor de tweede termijn naar uw raad. Mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk wil het woord voeren. De heer Van Dam: Ja, nee, dank. Ik hoef hier niet heel veel minuten meer aan kwijt te zijn. Nee, hartelijk dank voor de beantwoording en de volledigheid. We snappen natuurlijk dat we krappe financiën hebben dus doe wat kan en daar zijn we hartstikke blij mee. Ik dank de wethouder voor ieder geval een soort toezegging erop dat we de inwoners gaan betrekken en dat dat op een goede manier gaat uitgevoerd worden binnen de mogelijkheden. Dus daarvoor dank en daarmee trek ik ook de motie in want dat lijkt me niet meer nodig om daarover te stemmen. De voorzitter: Prima. Dank u wel, mijnheer Van Dam. De motie is daarmee ingetrokken. Ik kijk naar uw raad, mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra: Dank aan de wethouder voor de heldere beantwoording.

Ook voor zijn passie voor al dit erfgoed en het daarmee invulling geven aan het coalitieakkoord, het karakter en de trots op Rijswijk en het invulling geven daarvan. Dus dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Zijn er anderen die gebruik willen maken van een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan stel ik voor dat wij tot stemming overgaan en als eerste gaat u stemmen over het amendement cultureel erfgoed. Met 24 stemmen voor en 5 tegen is het amendement aangenomen. Dan het geamendeerde raadsvoorstel erfgoednota Rijswijk 2024-2032. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. We missen nog één stem. Met 29 stemmen voor is het geamendeerde raadsvoorstel unaniem aangenomen. Zo, is er behoefte aan een schorsing? Ik kijk even naar uw raad. Een moment van pauze? Drie minuten, vijf minuten? Vijf minuten pauze of schorsing moet ik zeggen. Ik schors de vergadering voor vijf minuten, om uw handen te wassen.

15.a Amendement - AZC (VVD)

Pagina 24 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

15.b Raadsvoorstel Spreidingswet: asielopvang en flexwonen op het Hof van Elsenburg (RV 24-046) De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Wij gaan naar agendapunt 15, het raadsvoorstel Spreidingswet: asielopvang en flexwonen op het Hof van Elsenburg. Ik geef graag het woord aan de heer Oelen van de Rijswijkse VVD. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Ja, het raadsvoorstel AZC en de Spreidingswet. De Rijswijkse VVD heeft ten aanzien van de vestiging van een nieuw asielzoekerscentrum in Rijswijk altijd het standpunt ingenomen dat wij gedurende een groot aantal jaren onze verantwoordelijkheid reeds hebben genomen en dat het aan andere gemeenten was, is om daarin nu een stap te zetten. Ja, dat is in de praktijk onvoldoende gebeurd en dat is dus ook de reden geweest waarom de landelijke wetgever gekozen heeft voor een Spreidingswet. Die Spreidingswet was voor de Rijswijkse VVD de reden om bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen. Het geeft geen pas landelijke wetgeving niet uit te voeren, wat je er inhoudelijk ook van mag vinden. Daarom stemde de Rijswijk VVD op 23 april jongstleden in met de kaders waarlangs het college een bod kon gaan uitwerken om in te dienen op de regionale tafel. Het voorstel wat er nu ligt voldoet aan die kaders, althans, voor zover het deel wat het de opvang van asielzoekers betreft.

Onduidelijk blijft of er een businesscase te maken is voor flexwonen voor andere doelgroepen, dat moet kennelijk nog nader worden uitgezocht. Ondertussen hebben we te maken met een andere politieke realiteit, een andere Haagse politieke realiteit. Te weten één waarbij er een kabinet zit dat noodwetgeving gaat voorbereiden om de door hun zo benoemde asielcrisis te bezweren. Ik denk dat we over dit alles hier in deze raad geen oordeel hoeven te vellen en dus ook niet de discussie over hoeven te voeren. Feit is wel dat er een voornemen is de Spreidingswet in te trekken. Maar feit is ook dat de Spreidingswet nog niet is ingetrokken en daarmee nog steeds op gemeenten een verplichting rust asielzoekers op te vangen. Feit is ook dat het niet de verwachting is dat de intrekking op zeer korte termijn gaat gebeuren. Zelfs de heer Wilders gaf dit toe tijdens de algemene beschouwingen en er is ook voor de komende twee jaar geld gereserveerd voor in de begroting, voor de uitvoering van de Spreidingswet dus. Maar het voornemen om het voorstel op termijn in te trekken betekent wel iets voor de waardering van het nu voorliggende raadsvoorstel, in ieder geval voor de Rijswijkse VVD. Die waardering zit met name op de termijn van de opvang dus niet op de aantallen, ook niet op de keuze om geen asielzoekers op te vangen, maar dus wel op die termijn.

In het voorjaar leek het nog interessant een bod uit te brengen voor vijf jaar vanuit de gedachte dat de Spreidingswet er voorlopig nog wel zou blijven. En we niet over twee jaar, dat is de minimale termijn om volgens de Spreidingswet asielzoekers op te vangen, weer een nieuwe discussie daarover zouden moeten voeren. Alleen de Spreidingswet zal worden ingetrokken en zal over twee jaar naar verwachting er niet meer zijn. Dus de verplichting vervalt dan om asielzoekers op te vangen. Vandaar dit onderdeel van het amendement wat de Rijswijkse VVD heeft ingediend om over te gaan tot de realisatie van een centrum voor de duur van maximaal twee jaar. De termijn die nu wettelijk moet maar ook niet langer omdat we allang onze verantwoordelijkheden hebben genomen hier in Rijswijk. Mocht de wet er tegen die tijd nog wel zijn, om wat voor reden dan ook, dan kan alsnog weer de discussie in het huis worden gevoerd over het doen van een nieuw bod op de regionale tafel. Ik realiseer me dat dit mogelijk iets gaat doen voor de kwaliteit van het centrum dat er komt te staan. COA zal wellicht niet voor twee jaar het meest fancy centrum gaan realiseren. Dat zou jammer zijn maar het is wat mij betreft wel dan de keus van het COA en ook de verantwoordelijkheid van het COA en het zal ons oordeel over deze termijn niet beïnvloeden.

Zoals ik al zei is het niet de verwachting, ook niet mijn verwachting dat de wet op heel korte termijn zal worden ingetrokken. Maar er zijn ook nog steeds discussies in Den Haag over noodwetgeving of over spoedwetgeving. Dus het amendement bevat wel een besluit mocht die snelle intrekking alsnog gebeuren en daarmee de wettelijke verplichting komt te vervallen om Pagina 25 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

asielzoekers op te vangen, dat we dan alsnog niet overgaan tot de realisatie van een centrum. De termijn 15 december heb ik hiervoor gebruikt in het amendement omdat dit zo ongeveer wel de fatale termijn is waarna echt gestart moet worden met realisatie om op tijd klaar te zijn. Als er dan alsnog een intrekkingswet zou komen, ja, dan is dat bestuurlijk onbehoorlijk vanuit Den Haag, vanuit de minister van asielzaken en daar kun je als gemeente gewoon niet echt dan wat mee doen. Tot slot het flexwonen. Ja, in de discussie in het forum is duidelijk geworden dat het ingewikkeld lijkt te zijn om een sluitende businesscase te ontwikkelen met de corporaties. Er zijn ook zorgen of ze het wel kunnen maken en als ze het kunnen maken, of dat dan niet ten koste gaat van andere projecten. We zouden graag dus ook zien dat er breder gekeken gaat worden wat op dit terrein aan de Lange Kleiweg mogelijk is. Wat voor woningen of flexwoningen concepten en met wat voor partijen ook? Niet alleen met corporaties wellicht maar ook dat er gekeken wordt naar scenario's waarbij we rekening houden met de bestemming van de locatie. In combinatie, daar zit een zware milieubestemming op, in de combinatie met de verwachting dat de provincie niet snel medewerking zal verlenen aan een bestemmingsplanwijziging, tenzij wij een andere locatie met zo'n zware milieubestemming gaan aanwijzen.

Dat deze scenario's er niet op heel korte termijn kunnen liggen, zoals de wethouder in het forum heeft aangegeven, dat is wat ons betreft helemaal prima. Als er straks maar een kwalitatief goed voorstel komt te liggen. Daar ziet het laatste deel van het amendement op. Voorzitter, om deze redenen en op deze onderdelen het amendement waar iedereen via iBabs kennis van heeft kunnen nemen en ik vanwege de tijd hier niet ga herhalen. En tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Het langverwachte dossier staat weer op de agenda, het asielzoekerscentrum van Rijswijk en dat moet weer terugkomen. Nou, als het aan Beter voor Rijswijk ligt, we hebben onze taak wel gehad de afgelopen jaren. Vele jaren hebben wij steun gegeven, ook toen dat contract van drie naar vijf jaar werd verlengd maar uiteindelijk ook de bestuurlijke verantwoordelijkheid gewogen en akkoord bevonden destijds. Is uiteindelijk via diverse meerderheden is dat tot zeven jaar verlengd. En op een gegeven moment is het een keer welletjes. We moeten ook eens kijken in onze gemeente wat er allemaal gebeurt. We hebben op dit moment ook te maken met een grote taak als het gaat om de opvang van Oekraïners in Rijswijk.

We hebben een behoorlijke taak als het gaat om het door sluizen van de statushouders naar diverse sociale woningen in Rijswijk. Het is zelfs op dit moment gewoon onmogelijk om ervoor zorg te dragen dat daklozen allemaal een plekje weten te vinden. Zoals u ongetwijfeld weet zitten er tussen de 30.000 en de 40.000 daklozen in heel Nederland en waarvan ook een deel in Rijswijk, die geen stek hebben, ondanks onze spoedvoorziening die we beschikbaar hebben. En u heeft ons in het forum al gehoord als het gaat om de problematiek rondom de zorg, het onderwijs, de veiligheid niet te vergeten. Want we zien nog steeds in andere gemeentes waar wel asielzoekerscentra zijn dat er grote problemen zijn, dat zo'n 20 procent van de aanwezige groepen niet op een normale manier zich kunnen handhaven in zo'n azc. We hebben er dus wel serieus last van, dat gaan we ook dan weer naar Rijswijk halen. Nou, die ellende, dat willen we gewoon niet meer hebben. Dus ook als het gaat om de inzetbaarheid vanuit het politiekorps, het zou dus weer betekenen dat er zoals toen met de toenmalig burgemeester Bezuijen is afgesproken dat iedere dag gewoon minstens een politiewagen met twee agenten gewoon beschikbaar is om direct in te kunnen zetten. Nou, dat is natuurlijk te gek dat we dus die mensen die eigenlijk heel hard nodig hebben in de wijken alleen voor dat azc straks beschikbaar moeten hebben.

Dat is gewoon vreselijk vervelend. Dan niet onbelangrijk, het financiële aspect. Dat is net al door de VVD aangegeven, beperking tot twee jaar gelet op de veranderingen op landelijk gebied in Den Haag. En volkomen terecht ook. Binnen nu en twee jaar mogen we Pagina 26 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

verwachten dat of er sprake is van een crisiswet of een spoedwet, dat die verplichting zoals die nu van toepassing is met de Spreidingswet van tafel gaat. Sowieso financieel is er al rekening mee gehouden dat na twee jaar alle plusjes, dus ook het plusje wat in het raadsvoorstel op dit moment vermeld staat, gewoon komt te vervallen. Dus dat douceurtje wat er nu staat om vijf jaar lang een azc te hebben, die honderdduizenden euro's, die gaan we niet ontvangen. Dat is één. Twee, onderwijs, om dat maar even direct boven water te toveren, dat gaat ons geld kosten. Dat als dat amendement wordt aangenomen van de VVD, wat ik dan voorzichtig mag aannemen, dan krijgen we een situatie waarbij met alle beperkingen op het gebied van die we al hebben, dan praten we niet eens over onderwijs maar ook financieel, een behoorlijke inzet moeten plegen om ervoor te zorgen dat er lokalen beschikbaar zijn om het onderwijs te doen. Dat gaat fors geld kosten. Dat is, daar zijn allerlei rekenmodellen voor dus dat moet bij het college bekend zijn hoe dat in zijn werk gaat. Dan praat je niet over een ton maar ik vermoed dat het een half miljoen voorbijgaat voor deze periode van twee jaar. Dan Wmo en jeugdzorg, dat zijn gewoon taken van de gemeente. Dat zijn geen taken waar het COA bij gaat spijkeren.

Nee, we weten gewoon dat ongeveer 10 procent van de bevolking, dus ook 10 procent van de nieuwe groepen die we naar ons toe halen, te maken krijgen met jeugdzorg en Wmo. Dat dat betekent wederom tonnen, zo niet misschien wel een miljoen of meer dan een miljoen wat we extra nadelig structureel, in ieder geval sowieso in die twee jaar maar als het van vijf jaar gaat dus vijf jaar lang, we last van gaan krijgen. Nou, dat gaat behoorlijk in de cijfers lopen. Dus we praten hier echt over een situatie waar we, één, in ieder geval een asielzoekerscentrum naar ons toehalen terwijl er een toezegging lag van toenmalig staatssecretaris Van der Burg van, we gaan Rijswijk toch passeren, om het maar heel netjes uit te drukken. Dat doet die dus feitelijk niet. Met een lachend gezicht heeft hij ook destijds in Te Werve aangegeven dat hij vanwege die wet aan handen en voeten gebonden is. Nou, ik denk dat dat allemaal wel meevalt. Je ziet ook wat Westland op dit moment doet, hakken in het zand. Ik denk niet dat we dat als Rijswijk per se moeten doen maar ik denk wel dat we democratisch een beslissing kunnen nemen om te zeggen van, nu niet. Dus voorzitter, om het verhaal niet al te lang te maken, ik heb op zich spreektijd zat zie ik. Maar ik denk dat het gewoon belangrijk is voor u als raad om te weten dat er financiële klappen op ons afkomen.

Die zijn al deels bekend voor de begroting maar die tik die we nog extra na gaan krijgen, die wordt echt niet, echt niet gevuld door het COA. Dat geef ik u toch nog maar even mee. Dus wellicht kan de wethouder, voorzitter, daar ook nog op ingaan. Daar valt nog behoorlijk wat over achter de oren te krabben voordat we stappen verder gaan zetten in de richting van überhaupt een azc. Voorzitter, ik laat het hier even bij in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van ’t Eind van GroenLinks. De heer Van ‘t Eind: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, GroenLinks is altijd voor opvang van vluchtelingen geweest in Rijswijk. Wij hebben dan ook eerder steeds gepleit voor het openhouden van het azc in Rijswijk en dat hebben wij gedaan omdat solidariteit de kern is van ons politiek denken. Solidariteit met mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en onderdrukking. Solidariteit met gemeenten die nu het grootste deel van de opvang in Nederland moeten dragen omdat andere gemeenten te weinig doen. Solidariteit met iedereen, of je nu in Nederland geboren bent of dat je hier nu net nieuw aankomt in Nederland.

Wij zijn dan ook blij met het voorstel van het college waarin goed is uitgewerkt hoe we de opvang in Rijswijk op een duurzame manier kunnen organiseren, in contact met de samenleving, binnen de kaders zoals we dat eerder in een amendement hebben opgedragen aan het college. En in combinatie met flexwonen waarmee we voor iedereen woningen realiseren in Rijswijk. Helaas nog niet helemaal uitgewerkt maar wel met perspectief om dat uit te werken in een goed plan. Ik roep het college ook op om vaart te zetten achter die uitwerking want wij blijven ons onverkort inzetten voor een veilige woonplek voor iedereen. Wij blijven ons daarnaast Pagina 27 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

verzetten tegen het idee dat iedereen die van buiten komt en hier in Rijswijk opgevangen wordt om wat voor een reden dan ook, direct een crimineel is of zou bijdragen aan de criminaliteit hier in Rijswijk. Wij verzetten ons tegen dat idee en ik wil dat hier graag ook genoemd hebben. Er moet me daarnaast ook nog iets anders van het hart want eigenlijk, voorzitter, is het een bizarre situatie. We voeren namelijk een debat over een democratisch aangenomen wet die voldoet aan de principes van de rechtsstaat gaan uitvoeren. Een wet, zo hebben we in de algemene beschouwing bij monde van notabene Geert Wilders kunnen vernemen, die voorlopig nog van kracht blijft. Waar de komende twee jaar ook gewoon nog geld voor is gereserveerd, zoals de VVD daarnet ook aan refereerde. Ik ben dan ook benieuwd, ik stel die vraag nu maar aan het begin vast, hoe de partijen die vanavond van plan zijn om tegen dit … De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind, mijnheer Braam wil u interrumperen. De heer Braam: Ja, voorzitter, heel kort een interruptie. De voorzitter: O, wacht even. Ik word even gecorrigeerd. In eerste termijn mag u niet interrumperen. De heer Van ’t Eind: Mijnheer Braam mag van mij interrumperen hoor als dat, ik bedoel, ik heb daar geen bezwaar tegen. De voorzitter: We willen ons wel aan de vergaderorde houden, mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind: We houden ons aan de vergaderorde.

De heer Braam: Die komt dan in mijn tweede termijn. De heer Van ’t Eind: Nou, dan mag de heer Braam mij in de tweede termijn aanvallen, hartstikke goed. De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind, gaat u verder. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, ik ben dan ook benieuwd hoe de partijen die van plan zijn om vanavond tegen dit voorstel of in ieder geval tegen de uitvoering van de Spreidingswet te stemmen, aankijken tegen het principe van de rechtsstaat? Is de rechtstaat voor deze partijen een soort snoepwinkel waar je, nou, wat je maar bevalt wel kan uitvoeren een wet. Een wet bevalt me niet, past niet in mijn politieke opinie dus dan voeren we hem niet uit of wel. Ik ben heel erg benieuwd naar het antwoord van de partijen die van plan zijn om tegen te stemmen op die vraag. Want wij staan voor die rechtsstaat en een wet die aangenomen is, die voer je uit. Wij zijn dan ook blij te merken dat we het in ieder geval met de Rijswijkse VVD op dit punt nog steeds heel erg met elkaar eens zijn. Wij vinden het wel jammer dat de VVD nu ineens geen waarde meer hecht aan duurzame opvang want we hebben immers ook eerder samen in een amendement betoogd dat als je dan toch de opvang gaat organiseren, je dat het beste duurzaam kunt doen in verbinding met de samenleving. Dat was de reden en dat was het argument die we toen aan dat amendement hebben geplakt.

Ik ben ook benieuwd hoe de VVD daar dan nu op reflecteert en waarom de VVD daar nu van dat principe afstapt. Ik begrijp de redenering van de VVD net wel maar ik heb daar toch graag nog wat extra reflectie over. Want is de VVD het niet met mij eens of met ons eens dat je verder moet kijken dan alleen maar de politieke realiteit en dat je moet kiezen voor wat beter is voor de samenleving. Ik dacht dat we het eens waren dat het beter is voor de samenleving om het dan, als je het dan toch doet, duurzaam te doen. Dus ik ben benieuwd naar het antwoord van de VVD op die vraag. En daarnaast tot slot, voorzitter, heb ik nog één vraag aan de VVD. Wat doet de VVD op het moment dat dit amendement geen meerderheid haalt? Dank u wel, voorzitter.

Pagina 28 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Dan geef ik het woord aan de heer Weterings van Rijswijks Belang. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. Laat ik beginnen met een verontschuldiging namens Rijswijks Belang een sorry te zeggen na al die mensen die geen huisarts kunnen krijgen, onder andere in de wijken Steenvoorde Zuid en de wijk Te Werve. Die in dit raadsvoorstel kunnen lezen dat een huisarts beschikbaar wordt gemaakt voor spreekuren op een mogelijke azc. Sorry aan al die duizenden Rijswijkers die op een wachtlijst staan voor een huis, een wachtlijst die alleen maar oploopt. Begin januari waren de cijfers ruim 8.500. En ja, niet alle 8.500 schrijven er dagelijks, dat klopt, maar dat doen er wel een paar duizend. Sorry aan al die mensen die in armoede leven in Rijswijk, die nog nooit in een 4- of een 5-sterrenhotel zijn geweest of hebben mogen verblijven. En ook sorry dat wij in Rijswijk een wethouder wonen hebben die alleen maar bezig is met migranten, asielzoekers, statushouders en vluchtelingen. Laatst bracht hij nog een bezoek aan de gemeente Vlaardingen en vertelde hoe inspirerend het was om te zien hoe een grasveld was omgetoverd in een volledig Oekraïens dorp met een sporthal, een school en speeltuinen en er was ruimte voor sport, spel, werk en onderwijs. Erg inspirerend, vond de wethouder.

Vooral de tips voor het wooncentrum in Rijswijk hiervoor smaakte vooral naar meer. Dat waren zijn letterlijke woorden. Voorzitter, en onze eigen inwoners dan? Vraag aan de wethouder wonen, hebben wij in Rijswijk geen woningnood, onderwijstekort, sportruimtetekort, enzovoort? Enig idee hoe dit profileergedrag overkomt bij niet alleen ons maar bij heel veel Rijswijkers. Ook een sorry aan de bewoners uit de wijk Te Werve, Bomenbuurt, Havenkwartier, Admiraal Helfrichsingel en de Sammersweg die wachten op een verduurzaming of een nieuwbouw omdat hun woning niet meer te renoveren valt, denk aan tocht, schimmel en andere zaken. In dit raadsvoorstel, voorzitter, staat er letterlijk om het college de opdracht te geven een businesscase ten behoeve van het realiseren van een flexibele woonlocatie aan de Lange Kleiweg op het terrein van het mogelijke azc dus verder uit te werken. De voordelen van dat wooncentrum wordt hier genoemd de meekoppelkansen op het gebied van inburgering en participatie van de nieuwkomers. Hiervoor moet er wel een alternatief worden gevonden. En geloof het of niet, ik citeer uit het raadsvoorstel. Zowel Rijswijk Wonen als Vidomes hebben een investeringsagenda voor de komende jaren volgepland. Dit gaat zowel over de nieuwbouw Te Werve, Sammersweg, Bomenbuurt, Admiraal Helfrichsingel en het Havenkwartier als grootschalige verduurzaming van de bestaande voorraad.

Bij een haalbare businesscase zal er geschoven moeten worden in de investeringsagenda waardoor andere ingeplande projecten mogelijk worden vertraagd of niet worden gedaan. Laat het even bezinken. Hoe gaat u het uitleggen aan al die mensen in die wijken die al jaren wachten op een schimmelvrije woning? De optie ligt er om te vertragen of zelfs niet uit te voeren. Gaat u schamen. Ook sorry voor Don Bosco. Ook jullie wachten al een jaar, ruim een jaar op een nieuw onderkomen en de raad wacht op een voorstel. Dan verder over het azc zelf. Er is het een en ander noodzakelijke landelijke politieke wind gaan waaien, dat is niet voor niks. Partijen die oproepen dat het nog wet is, je hebt ook een wettelijke taak voor je eigen inwoners, om voor die te zorgen. Daar stagneert de boel namelijk ook. Mede door de broodnodige inzet om al dit soort raadsvoorstellen te maken. Denk aan de Wmo. De wet- en regelgeving hierop is binnen zes weken onderzoek te doen. Het is nu zes maanden bij deze gemeente. Zorg eerst voor je eigen inwoners, wachtlijsten weg te werken voor de Rijswijkse woningzoekenden, verduurzamen van woningen, dat er ook genoeg voorzieningen zijn zoals huisartsenpraktijken, scholen, sportaccommodaties en voorstellen om de infrastructuur aan te pakken, onder andere de Beatrixlaan.

Waar blijven die raadsvoorstellen? Helaas kies het college een andere richting die niet die van ons is. Voorzitter, het COA, is het COA nu wel te vertrouwen na al die jaren ons in de maling te hebben genomen met afspraken niet na te komen. Ze zouden leegruimen, hebben mensen bijgedaan, blijven zitten, afspraken schenden. Wat gaat u nu doen als het COA zich wederom niet Pagina 29 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

zich aan de afspraken houdt? Gaat de gemeente of gaat de belastingbetaler weer een boete betalen of gaat het gewoon direct sluiten na een sanctie? Voorzitter, veiligheid. Rijswijk kampt nog steeds met een groot politiecapaciteit tekort. Het is nog steeds de keuzes maken welke melding er in de wacht wordt gezet of naar welke ze kunnen gaan. Helaas de afgelopen maand april nog te horen gekregen dat Rijswijk extra steun krijgt vanuit het Rijk voor de aanpak van de jeugdcriminaliteit. Van de 342 gemeentes krijgen 322 geen extra steun. Wij behoren met de jeugdcriminaliteit in de top 20 van Nederland. Ik dank u de koekoek. In het 4-sterrenhotel bij Western zitten al een paar honderd vluchtelingen, in het 5-sterrenhotel Savarin ook een aantal, krijgt Rijswijk in 2025 het grootste flexwooncentrum van Nederland a 460 woningen. Rijswijk doet al genoeg aan opvang. Onze partij is er echt helemaal, helemaal klaar mee. Volgens mij is er ook geen verdere uitleg meer nodig waarom Rijswijks Belang zal tegen stemmen om ook nog eens een keer 350 asielzoekers in een azc te gaan plaatsen. We kunnen het niet meer aan. Het absorptievermogen van Rijswijk is vol. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank u, voorzitter.

Wij staan hier vandaag om het raadsvoorstel over de realisatie van het asielzoekerscentrum azc in Rijswijk te bespreken. En laat ik duidelijk zijn, Wij. Rijswijk is tegen dat plan zoals het nu voorligt. Het telt negen kantjes maar bevat eigenlijk weinig concrete informatie en het voorstel schiet ernstig tekort in alle punten die het beschrijft en dat baart ons eigenlijk grote zorgen. Het college wil 350 mensen opvangen terwijl de taakstelling van de Spreidingswet slechts 306 mensen bedraagt. Ja, waarom willen we dan eigenlijk meer doen dan we verplicht zijn? Het lijkt erop dat we eigenlijk zonder nadenken extra lasten op ons nemen zonder dat er duidelijk is welke gevolgen dit heeft voor onze gemeente. Het voorstel bestaat weliswaar uit negen kantjes maar concrete informatie is nauwelijks te vinden. Er is geen duidelijkheid over de financiën, de veiligheid, de locatie of de educatie en hoe kunnen we dan als gemeenteraad instemmen met een voorstel dat eigenlijk zo minimaal is uitgewerkt? Ik ga voor het gemak even die punten die ik net noemde langs. Te beginnen met educatie, dat is ook de bijlage die als laatste werd toegestuurd naar ons, die we vanaf gistermiddag/avond en vandaag hebben mogen lezen. Wat daarin staat geeft ons geen vertrouwen in dat er goede educatie voor kinderen in het azc geborgd gaat worden.

Er zijn onzekerheden over het aantal leraren, wie het onderwijsprogramma eigenlijk gaat uitvoeren en wat dat dan precies doet met het Rijswijkse onderwijs in onze eigen stad. Als laatste, wat het dan ons precies gaat kosten als stad. Want hoewel we een financiële bijlage hebben gekregen vorige week staat dat er niet in. Dus die laatste vraag die wil ik nog wel even via u, voorzitter, stellen aan de wethouder, en ik weet niet welke wethouder daarover gaat, maar hoeveel gaat deze educatie ons nou daadwerkelijk kosten? Dan veiligheid. Het is één van de belangrijkste onderwerpen bij de komst van het azc. Nou, we zijn ook blij dat de burgemeester erkent in het forum hoe belangrijk een goed veiligheidsplan is. Maar helaas heeft hij ons nog niet laten weten dat het gelukt is om het veiligheidsplan voor deze vergadering af te krijgen. Hoe kunnen wij als raad dan een weloverwogen beslissing nemen zonder zo'n essentieel stuk? We kunnen toch niet instemmen met een voorstel als we niet over alle benodigde informatie beschikken. Goed bestuur betekent dat het college een volledig voorstel presenteert zodat de raad ook kan beoordelen of de kaders kloppen, waaronder het veiligheidsplan en natuurlijk ook de daarbij bijbehorende budgetten. De locatie, er zou een locatieonderzoek komen maar mogelijke andere locaties die hebben we niet gezien, die zijn ons als raad niet bekend.

Ja, dus waarom is eigenlijk voor deze locatie gekozen en wat waren de alternatieven voor deze locatie? We weten het niet. Ja, en dan de kers op de taart, de financiën. De financiële onderbouwing is onduidelijk en incompleet. Het college lijkt zelf geen idee te hebben wat het gaat kosten en wat de opbrengsten zijn. In de bijlage staat letterlijk dat een cijfermatige onderbouwing vaak niet te maken is omdat de kosten vooraf niet goed zijn in te schatten. Ook wordt Pagina 30 van 56

Concept verslag Raadsvergadering 24 september 2024

verwacht dat de kosten voor extra ambtelijke inzet en basisonderwijs niet volledig gedekt kunnen worden. En voorzitter, dat vind ik toch echt moeilijk uit te leggen als je nu voor of tegen gaat stemmen. We moeten als gemeente een weloverwogen besluit nemen maar krijgen geen duidelijkheid over de financiële impact en dat is niet acceptabel. Ja, dan het amendement van de VVD. Wij zijn van mening van als je tegen bent, dan ben je tegen en voor, voor. Maar hier, nu lijkt het een compromis voor uitstel te zijn en daarin gaan we niet mee en zullen we ook niet voor stemmen. Ja, onze conclusie, voorzitter, is dat het voorstel op alle fronten tekortschiet. Het mist concrete informatie, visie en zorgvuldigheid en Wij. Rijswijk kan hier onmogelijk mee instemmen. We roepen het college dan ook op om het voorstel in te trekken, verder te onderbouwen en pas terug te komen wanneer alle essentiële vragen zijn beantwoord. De inwoners van Rijswijk verdienen ook die duidelijkheid en die zekerheid en dat plan wat nu voorligt biedt dat in ieder geval niet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik graag het woord aan de heer Dolmans van D66. De heer Dolmans: Dank u wel, voorzitter. D66 Rijswijk vindt het goed als de gemeente een voorstel zou doen om vluchtelingen op te vangen volgens de Spreidingswet. De voorzitter: Mag ik wat stilte in de zaal? Mijnheer Dolmans, gaat u verder.

De heer Dolmans: Dank u wel. Wij zouden dat een goed idee vinden. Het liefst voor vijf jaar want ook Rijswijk heeft de verantwoordelijkheid om mee te helpen aan de opvang van vluchtelingen. Dit is belangrijk om humanitaire redenen, we willen gewoon niet dat er vluchtelingen 's nachts buiten moeten slapen. Het is ook belangrijk om ervoor te zorgen dat de opvang eerlijk verdeeld wordt over het land. Als Rijswijk zelf een voorstel doet dan kan de gemeente bepalen waar en hoe vluchtelingen opgevangen worden. Zo kan de opvang beter worden afgestemd op de lokale situatie, voorzieningen en de Rijswijkse gemeenschap. Hoewel de Spreidingswet misschien wordt ingetrokken is deze nu nog geldig en daar kunnen ook nieuwe regels komen voor de opvang van vluchtelingen. Door nu actie te ondernemen kan Rijswijk beter samenwerken met de landelijke overheid. D66 ziet dat er voldoende steun is, genoeg steun is onder de inwoners voor de opvang van vluchtelingen. Deze voorstanders zijn misschien minder vaak zichtbaar dan de tegenstanders maar ze hebben zich vanavond laten horen en ook toen het asielzoekerscentrum werd gesloten. D66 Rijswijk is blij dat er in de voorstellen ook aandacht is voor onderwijs en de voorzieningen.