Concept verslag raadsvergadering 23 april 2024

De voorzitter: Laatste interruptie van mijnheer Dolmans. De heer Dolmans: Vindt u het niet aan de raad om kaders mee te geven aan het bestuur? De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Ik vind dat ik de juiste informatie moet krijgen om een afgewogen beslissing mee te kunnen geven hier zo en dat is niet wat er voorligt. Ik vind dat echt een fout van het bestuur. Ik wil gewoon zien wat er gebeurt. En als ik ja hierop zeg, dan wil ik weten wat de Rijswijker kan verwachten straks. Maar als ik hierbij voor zou stellen om ja te stemmen, kan ik morgen niet uitleggen waar ik dan mee in heb gestemd. En dat is het hele punt, ik snap niet dat daar zoveel moeite in wordt gevonden. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van 't Eind u ook een vraag wil stellen, heel kort. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, ik kan precies het antwoord geven waar u mee instemt. U stemt in met het Rijswijkse bod in het proces die nu gaat volgen, waarop u in september weer een uiteindelijk definitief besluit over neemt. Voorzitter, heeft de heer Van Dam dat proces wel helemaal goed voor ogen? Pagina 31 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Waar u de plank gewoon misslaat, is dat dat bod van Rijswijk ook echt iets betekent voor onze stad, mijnheer Van 't Eind. En je kunt wel zeggen van, prima, kom maar hier met zalen. Maar als wij niet weten hoe we dat dan hier gaan regelen in Rijswijk, dan als we zo met besluitvorming omgaan, dan zijn we nergens. In elk voorstel dat hier naar de raad komt, of het nou een bouwvoorstel is of in het sociaal domein, dan wordt er in den treure hier over elk detail gedebatteerd. Echt in den treure, tot het technische aan toe. En dan komt hier een raadsvoorstel over 350 mensen die we dan hier moeten gaan opvangen. Ik ben het met de heer Dolmans eens, dat is echt een uitdaging voor ons. En dan zeggen we zonder blikken of blozen, kom maar. Maar wat we ermee doen, geen idee, maar laten we het vooral doen. Daar kunnen wij niet mee instemmen. De voorzitter: U heeft helder uw standpunt verwoord en gereageerd op de interrupties. Wilt u verdergaan of dat was uw tweede termijn? De heer Van Dam: Ik werd geïnterrumpeerd tot vijf keer toe. Onze kaders, dat zijn dat locatieonderzoek, dat is de veiligheid of we die wel of niet kunnen garanderen, dus een veiligheidsonderzoek. Dat is een financieel kader, wat zijn de financiële gevolgen voor Rijswijk? En dat zou ik willen zien.

Dus als de wethouder zegt van, ik neem dit nog even terug en ik kom daar straks mee, even goede vrienden. Er werd mij ook nog verweten in de eerste termijn dat wij wispelturig zouden zijn, dat wij niet de verantwoordelijkheid zouden nemen. Maar wij zijn juist de partij die mede onderdeel waren van dat wij zes jaar lang hier asielopvang hebben gehad in Rijswijk. Niet alleen dat, wij zijn mede de partij die ervoor hebben gezorgd dat dat asielcentrum niet werd gesloopt, maar vervolgens een flexwooncentrum daar kwam te staan. Dus om nou te zeggen dat Wij. Rijswijk die hele filosofie is verloren, daar ga ik echt heel erg op tegen, dat is juist dat is juist het omgekeerde. Waar ik voor sta, is gewoon een goed bestuur. Dat zie ik hier niet gebeuren en dat is waarbij ik het graag zou willen laten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan kijk ik naar D66, mijnheer Dolmans, een tweede ... Dat is mevrouw Van Nunen, PvdA. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik trek het weer even los naar een paar andere punten als u het goed vindt. Ik wil nog heel even reageren op de heer Weterings, want die sprak mij aan over de discussie die ik met zijn partijgenoot had in het forum. Ik wil Rijswijks Belang erop wijzen dat wij hier in Rijswijk hele goede afspraken hebben rondom geldinvesteringen in diverse groepen.

En daarmee wil ik ook zeggen dat wij in het kader van huisvesting, maar ook in het kader van bestaanszekerheid, werkgelegenheid, heel veel doen, wil ik dan maar zeggen namens mijn partij, voor diverse Rijswijkse groepen. En ook in dit voorstel, liever gezegd in het amendement, staan groepen die ook, wat ik in mijn eerste bijdrage zei, profijt kunnen hebben van uitvoering van het amendement als het gaat om flexwonen. Dus dat is mijn antwoord op de opmerking van de heer Weterings. Ik had, voorzitter, nog even een ander punt. De voorzitter: Mijnheer Weterings, u wil interrumperen. De heer Weterings: Voorzitter, ik heb het woord flexwonen niet gebruikt, ik had het over de geldstroom vanuit het rijk. Ik heb mevrouw Van Nunen een vraag gesteld. Hoeveel koffertjes zijn er tijdens Prinsjesdag en hoeveel schatkisten zijn er in Nederland en of er ook een rijke oliesjeik hier rondloopt die het COA betaalt. Dat was mijn vraag. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik blijf bij het antwoord dat ik heb gegeven en dat was ook de reactie eigenlijk op uw partijgenoot, die het eigenlijk ook heel nadrukkelijk had over Rijswijkse Pagina 32 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

inwoners die de dupe zouden worden van dit voorstel. Voorzitter, dus ik blijf bij mijn eerder gegeven antwoord. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Heeft u een andere interruptie, want dan ... De heer Weterings: Op het laatst zei mevrouw Van Nunen, de Rijswijkers zijn de dupe van dit beleid. De voorzitter: Wat is uw vraag, mijnheer Weterings? De heer Weterings: Vindt u dat ook? Mevrouw Van Nunen: Nee, uiteraard niet, maar dat antwoord is van u. Voorzitter, ik wil even nog een ander punt noemen, want dat is toch niet onbelangrijk. De heer Van Dam had het ook over de kosten die wij moeten maken. Ik wil hem er toch even op wijzen dat in het NRC van 21 maart een artikel stond dat als we meer asielzoekers zouden laten werken, dat dat mogelijk een paar miljard zou opleveren in tien jaar. Even een ander punt, we zijn nu bezig, landelijk ook, met het meer mogelijk maken van werkgelegenheid voor asielzoekers, het meer kunnen werken op de arbeidsmarkt. Als we dat punt zouden doorzetten, dan zou het de Nederlandse economie heel erg goed doen. Voorzitter, dank u. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van Dam u wil interrumperen. De heer Van Dam: Ik vind dat een hele mooie filosofie van de mevrouw Van Nunen, maar ik zou toch wel graag dan willen horen waar dat dan stond in deze startnotitie. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen.

Mevrouw Van Nunen: Het gaat er natuurlijk in bredere zin over wat ik als antwoord gaf. En in bredere zin is het zo dat asielzoekers, wat u eigenlijk uw punt maakt, alleen maar geld kosten en de samenleving ... De voorzitter: Ik wil dit beëindigen hoor dit, anders gaan we ... Aan de orde is de startnotitie. De heer Van Dam: Er worden woorden in mijn mond gelegd die ik niet heb gezegd, dus dat zou ik graag willen rectificeren. De voorzitter: Wat heeft mevrouw Van Nunen gezegd? De heer Van Dam: Dat ik zeg dat asielzoekers alleen maar ons kosten maken. Ik zeg, de kosten zijn niet in beeld en dat is ook wat er in de startnotitie staat. De voorzitter: Goed, dan heeft u dat punt gemaakt. Dan kijk ik naar mijnheer Weterings van Rijswijks Belang voor de tweede termijn. Graag heel kort, mijnheer Weterings, want we hebben ... Niet dat ik u allemaal een korte spreektijd wil geven, maar we hebben hierna nog twee andere bespreekstukken die ook uw aandacht nodig hebben. De heer Weterings: Voorzitter, ik zal me beperken tot, wat ik ook in het eerste termijn aangaf, dat de verloedering van Rijswijk is nabij. Het is een duidelijk beeld dat is ontstaan, gelukkig niet alleen bij mij, maar bij heel veel mensen. Ik had eigenlijk nog één vraag aan de wethouder van dit voorstel.

Als je op een gegeven moment een historie hebt van zes jaar een AZC, je hebt een flexwooncentrum, je zit in een coalitie met de VVD en Beter voor Rijswijk. Goed VVD is al bekend, die is naar links gekukeld, maar Beter voor Rijswijk niet. Hoe kan u het dat nog voorstellen om nog even een voorstel voor 150 extra asielzoekers te presenteren? Houdt u geen rekening met uw coalitiepartij Beter voor Rijswijk?

Pagina 33 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Kijk ik naar mijnheer El Majjaoui, wilt u ook ... Niet het woord, dan zijn we aan het einde van het tweede termijn van de raad. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Malsen en ik wil u echt vragen om alleen in te gaan op de gestelde vragen. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank u wel. En ik heb éen vraag genoteerd, dat is de vraag van Beter voor Rijswijk over, wat nou als het op het Hof van Elsenburg of het huidige Hof van Elsenburg gaat gebeuren allemaal, gaat het COA dan niet ook nog de plekken innemen die voor eventueel flexwonen bedoeld zijn. En het korte antwoord daarop is nee, als we verder gaan met de gesprekken, dan zal dat niet alleen met het COA zijn. Maar als flexwoningen op die locatie beoogd worden, dan zullen daar ook andere partijen voor in beeld komen. Woningcorporaties, ontwikkelaars, verhuurders van dat soort unit en daar maken we gewoon afspraken mee en daar sluiten we gewoon contracten mee. En het kan niet zo zijn dat het COA dan in een keer komt aankloppen bij een van de flexwoningen die niet van hen is en dan zegt, deze is nu van ons, want dan hebben ze een probleem met al die partijen. Dus daar kan ik vrij helder over zijn, het antwoord is nee. Dank, voorzitter. De voorzitter: Volgens mij is er ook een vraag gesteld door mijnheer Weterings.

De heer Van Malsen: Dan zou ik aan de heer Weterings willen vragen om de vraag te herhalen, want dan heb ik hem gemist. De voorzitter: Mijnheer Weterings, wilt u uw vraag opnieuw herhalen? De heer Weterings: Mag ik de tijd nemen om de vraag te herhalen? De voorzitter: Nee, heel kort. De heer Weterings: Na een periode van zes jaar AZC, een dwangwet van 306 tot 350 is geworden, komt u ook nog eens een keer met de mededeling in het college dat nog eens een keer een aanvraag van 150 op tafel ligt. Kan u dat wel maken naar uw coalitiepartij? Kijk, de VVD is naar links gekukeld, wat ik zei. Beter voor Rijswijk in principe nog niet, hoe kan u dat maken naar uw coalitiepartij toe? De voorzitter: Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank, voorzitter. Ik moet even proberen uit te pluizen waar de vraag exact over gaat, maar ik denk dat het over de mededeling gaat die aan het begin van deze vergadering gedaan heb. Ik zie geknik. We hebben daar vorig jaar al een aantal keer ervaringen mee gehad, hoe we dat proces willen doorlopen, wij als college met uw raad als het COA met verzoeken komt. En conform het vorige verzoek hebben we ervoor gekozen om deze keer exact hetzelfde proces doorlopen als toen.

Dus het moment dat het COA ons belt, bij wijze van spreken, maken we daar een mededeling van en we werken het verzoek als het binnenkomt netjes ondertekend door de bestuursvoorzitter van het COA, dan delen we die met uw raad vergezeld van een raadsvoorstel. Net als dat vorig jaar gegaan is en dit is precies hetzelfde. En over de timing van die verzoeken, daar gaan wij niet over, want dat is aan het COA. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Malsen. Dan wil ik overgaan tot stemming. Ik zie mijnheer Van Dam ... Er is geen derde termijn hoor. De heer Van Dam: Ik heb nog een vraag voor wethouder Van Malsen. De voorzitter: Dat kan eigenlijk niet, dit is nu afgesloten. De heer Van Dam: Ik kan hem interrumperen om een vraag te stellen over wat hij net zei. De voorzitter: Maar dat is niet aan de orde op dit moment, ik wil overgaan tot stemmingen.

Pagina 34 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Van Dam: Ik mag toch altijd een wethouder interrumperen in zijn tweede termijn? De voorzitter: Goed punt, u mag straks echt ook een stemverklaring afleggen. De heer Van Dam: Nee, want ik wil een vraag stellen aan de wethouder. De voorzitter: Ik vind nu dat het echt uit de hand begint te lopen qua tijd en u heeft echt heel veel interrupties gehad. De heer Van Dam: Gekregen op mij, maar nog niet gedaan, dus ik zou graag nog even een vraag willen stellen aan de wethouder als het kan. De voorzitter: Heel kort. De heer Van Dam: Want u gaf aan niet te hebben toegezegd om de vragen te beantwoorden over de regio-overleggen, maar dat heb ik net teruggezien, dat heeft u wel gedaan. U heeft inderdaad niet over het medium waarop u dat zou doen, maar heeft wel toegezegd voor de raadsvergadering hiervan ons nog te informeren over dat regionale overleg en ik vroeg me af waarom u dat dan volgens niet heeft gedaan. De voorzitter: Volgens mij heeft u deze vraag in uw eerste termijn gesteld aan de wethouder. En de wethouder, ik heb ook met aandacht geluisterd naar de wethouder, en hij heeft duidelijk aangegeven een terugkoppeling hoe dat regionale regietafel is geweest. De heer Van Dam: Voor de raadsvergadering.

De voorzitter: Ik ga de wethouder de gelegenheid geven om daar opnieuw op te reageren, maar ik vind wel dat de wethouder zijn toezegging wel heeft gedaan, hij heeft wel een terug ... HIj heeft gereageerd op uw vraag. De heer Van Dam: Ik krijg foute informatie, omdat hij dus voor de raadsvergadering dat zou doen, dat is niet gedaan. Dat heeft hij wel toegezegd en er werd gezegd dat hij dat niet heeft toegezegd, dus vandaar mijn vraag. De voorzitter: Mijnheer Van Malsen, heel kort. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank. Volgens mij heb ik de toezegging inhoudelijk gewoon afgedaan en het staat natuurlijk iedereen vrij als ze altijd op het moment dat ze echt op informatie zitten te wachten en het echt belangrijk vinden, dat vragen op een bepaald moment beantwoord worden, dat ze mij gewoon even een appje sturen. Want iedereen in uw raad heeft mijn telefoonnummer gewoon. Dank u wel, voorzitter. a.

Amendement - Spreidingswet (GL PvdA CU PG&R VVD D66)

De voorzitter: Prima, dank u wel, dan gaan wij over tot een stemming. Als eerste het amendement Rijswijks bod voor de Spreidingswet, kan die klaargemaakt worden? Hij is al begonnen. We missen volgens mij nog één stem. Met 16 stemmen voor en 15 tegen is het amendement aangenomen. b.

Raadsvoorstel Startnotitie Invulling Spreidingswet in Rijswijk (RV 24-012)

De voorzitter: Dan gaan wij stemmen over het geamendeerde raadsvoorstel startnotitie invulling Spreidingswet in Rijswijk. Wil iemand een stemverklaring afleggen voordat u tot stemming over gaat? Dat is niet het geval. Er staat amendement ten onrechte, het moet 15c zijn. Even geduld opnieuw, we gaan ... Pagina 35 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De techniek: Wij wachten even op een technisch probleem. De voorzitter: We hebben een kleine technische storing, hoor ik. Ik schors de vergadering voor twee minuten. SCHORSING De voorzitter: Ik heropen de vergadering en u kunt uw stem uitbrengen op het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel startnotitie invullen Spreidingswet in Rijswijk. Ik wil u vragen om uw plaats in te nemen en uw stem uit te brengen op het raadsvoorstel. Mijnheer Van Enk, wilt u ook plaatsnemen? Met 16 stemmen voor en 15 tegen is het raadsvoorstel aangenomen.

16. Raadsvoorstel Vaststelling GREX Sion-'t Haantje, 12 herziening en GREX Bedrijventerrein 't Haantje-Pasgeld (RV 24-009) De voorzitter: Gaan wij snel door naar het volgende agendapunt, het raadsvoorstel nummer 16 vaststelling grondexploitatie Sion-'t Haantje twaalfde herziening. En daarvoor geef ik als eerste het woord aan mevrouw Van Maarseveen van GroenLinks. Mevrouw Van Maarseveen: Dank u wel, voorzitter. Ik zal beginnen met ons addendum, niet bouwen in het Wilhelminapark, dat wij samen met PvdA Rijswijk, partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, D66 Rijswijk, ChristenUnie Rijswijk, Rijswijks Belang, Wij. Rijswijk en Beter voor Rijswijk hebben ingediend. In het raadsvoorstel wordt aangegeven dat het college gebruik zou kunnen maken van de wijziging bevoegdheid in het bestemmingsplan om te bouwen in het Wilhelminapark. Het Wilhelminapark is een oase van rust en natuur in ons stedelijk landschap en een belangrijke plek voor al onze inwoners. Via het addendum willen we een besluit toevoegen aan het raadsvoorstel, te weten het Wilhelminapark niet toe te voegen aan de grondexploitatie RijswijkBuiten. Gezien het adagium omarm het park dat in de twaalfde herziening van de GREX wordt gebezigd. En ook gezien het coalitieakkoord hebben wij er op zich vertrouwen dat het college nu en in de nabije toekomst geen woningbouw zal plegen in het Wilhelminapark.

Maar we zijn niet volledig gerust op dat ons groene erfgoed ook in de verdere toekomst veilig zou zijn voor financiële overwegingen. En het behoud van groen mag wat GroenLinks Rijswijk betreft niet afhangen van budgettaire meevallers of tegenvallers, ook niet in de toekomst. En dit amendement is een garantie voor de toekomst. En we zijn ons ervan bewust dat we in een raadsvoorstel voor een GREX geen planologische wijziging op kunnen nemen en dat we dit in de omgevingsvisie en vervolgens in de regels van het omgeving plan moeten regelen. Dan zou ik aan de wethouder willen vragen of hij kan aangeven dat we in de omgevingsvisie kunnen regelen dat er geen woningbouw zal plaatsvinden in het Wilhelminapark en hoe hij daar tegenover staat. In het raadsvoorstel worden verder verschillende opties genoemd die buiten de kaders zouden kunnen treden die de raad in eerdere moties en amendementen heeft gegeven. Zo lezen we over de verhouding tussen openbaar en uitgeefbaar gebied, de optie om de duurzaamheidambities terug te schroeven en de optie om de kwaliteit van de openbare ruimte te optimaliseren.

En kan de wethouder ons bevestigen dat hij zich aan de door de raad eerder gestelde kaders zal houden? En met die kaders in het achterhoofd, wat betekent dan het bijstellen van de verhouding tussen openbaar en uitgeefbaar gebied? En wat wordt dan precies bedoeld met het verlagen van de duurzaamheidsambities en het optimaliseren van de kwaliteit van de openbare ruimte? En dat was het mijn eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Maarseveen. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk: Dank u wel, voorzitter. In dit raadsvoorstel met die hele lange ingewikkelde naam, stelt het college eigenlijk voor het aantal te bouwen woningen in Pasgeld van 950 naar 1000 op te Pagina 36 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

hogen en die reden is financieel. Het huidige plan levert bij nader inzien toch een verlies op voor de gemeente. Tekorten, die hebben de laatste tijd al veel te veel dus we zoeken naar een verbetering. Maar het college zoekt de uitbreiding meer in sociale woningbouw, want dat wil PvdA graag. Echter, subsidieerde woningbouw levert de gemeente niets op. Dus wat doen we? Alle overige te bouwen woningen worden dan stapsgewijs wat duurder in elk segment. En die woningen waren volgens mij al duur, want elke woning heeft ook nog eens een eigen, al of niet ondergrondse parkeerplaats. En of je die woning nu koopt of huurt en of je nu een auto hebt of niet, betalen moet je voor die parkeerplaats. Dus mijn vraag is, wat gaan die woningen nu kosten, voorzitter? Is dit nog bereikbaar straks voor starters op woningmarkt? Die mensen die zo afhankelijk zijn van dat middensegment bijvoorbeeld, want daar was dit project toch ook voor bedoeld? Dat waren volgens mij de maatschappelijke kosten-batenanalyse op basis waarvan de vorige raad het besluit nam om toch in Pasgeld gaan bouwen. Het idee om deze wijk autoluw neer te gaan zetten, wil ik vanavond dan ook opnieuw aan de raad voorleggen. Vorig jaar deed ik dat al in de vorm van een amendement en dat was zelfs voor de groene fracties een stap te ver. Nu dus in de vorm van een motie. Ik dien hem met deze in, hij is al op iBabs gepubliceerd.

Laten we de haalbaarheid nou eens serieus onderzoeken om die 1000 parkeerplaats te schrappen. Het bestemmingsplan ligt toch stil voor een beroepsprocedure bij de Raad van State. En laten we dan een keer ophouden met praten over het STOMP-principe, het volgende agendapunt weer, maar laten we nou eens doen. Laten we nu eens wat creatiever worden dan alleen maar elk financieel gat dichten met nieuwe stenen en betonvloeren in onze nieuwe wijken. Het is zo demotiverend voor die mensen die straks weer netjes meedoen aan de actie tegeltjes wippen. Net als in Utrecht en net als vlakbij in de Binkhorst kunnen wij in Rijswijk autoluw bouwen, als we maar willen. En als we daar bijvoorbeeld een pendeldienst voor organiseren, zoals ik dat had voorstel tussen station Rijswijk en Delft, totdat de NS over pakweg acht jaar de beloofde station Rijswijk uitbouwt, dan is dat denk ik investeren in de toekomst. Tot slot het amendement van GroenLinks, breed gesteund zie ik. Nu niet en nooit niet bouwen in het Wilheminapark. Dat klinkt stoer, maar is dat vanavond niet wat vreemd, want daar gaat dit raadsvoorstel helemaal niet over. Straks moet de politie komend weekend op komen draven om Extinction rebellion uit de bomen van het Wilhelminapark te halen.

Een misverstand is zo gewekt, net als dat bord wat in de verkiezingstijd onverlaten bij boerderij Vlietzicht werd neergezet met de kreet, niet bouwen in het landschap. Geen enkele partij heeft ooit voorgesteld om daar te gaan bouwen, het was een schandelijke misinformatie. En de mensen die om die reden GroenLinks of Partij van de Arbeid hebben gestemd, komen nu bedrogen uit. Want beide partijen gingen direct na de verkiezingen toch overstag om te bouwen in Pasgeld. En vanavond gaan we dat bouwplan dus nog verder verdichten. Ik pleit er dus voor om niet stoere taal uit te slaan voor de toekomst, zoals mevrouw Van Maarseveen zegt. Of garanderen dat dat ook komende raadsperiode niet gebeurt, want dat kan GroenLinks helemaal niet garanderen. Dat hebben ze ook niet voor Pasgeld gedaan. Ik zou u willen oproepen als mederaadsleden om deze CDA-motie te steunen en serieus leefbaarheid in Rijswijk met daad te gaan steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Ik geef graag het woord aan mijnheer Oelen van de VVD. De heer Oelen: Dank, voorzitter. De herziening van de GREX, zijn we met zijn allen natuurlijk nog steeds blij met die hele mooie wijk die RijswijkBuiten is, maar het minder fraaie randje eraan blijft helaas ook bestaan. En dat is namelijk dat we er stevige verliesvoorzieningen op hebben moeten nemen.

En enigszins weer beperkt in deze herziening, maar het is en het blijft nog steeds een stevig verlies. Dat hadden we in de tijd niet bedacht en dat willen we als we een beetje verstandig zijn met zijn allen in deze raad, dat nu nog steeds niet bedenken. Dus ik wil ook toch wel weer het college langs deze weg fors aanmoedigen om goed haar best te doen om de verliezen verder te beperken. We hebben vorig jaar informeel gesproken over mogelijke maatregelen daartoe en enkele worden Pagina 37 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

hiervan ook in dit raadsvoorstel, in deze GREX, uitgelegd. Maar een heel aantal ook niet. Dus mijn vraag zou wel zijn, wat doet het college nog meer en hoe belangrijk vindt het college het om deze verliezen daadwerkelijk ook te beperken? Of is er de houding, verlies is genomen en we gaan maar weer door, dat kan toch niet wezen? Graag hierop een reactie van de wethouder en kan de wethouder misschien ook te toezeggen dat hij ons op korte termijn schriftelijk een update kan geven over de uitwerkingen van die verschillende mogelijke maatregelen die afgelopen jaren aan de orde zijn geweest? In termen van kansrijkheid, voor- en nadelen, zodat we daar aan de voorkant als raad op kunnen gaan sturen en niet aan de achterkant bij een volgende herijking van de GREX. En ik wil ook tegen u, collega's, hier zeggen dat het geld in de stad echt maar één keer uitgegeven kan worden. Allerlei dure gedachten die RijswijkBuiten nog mooier zouden moeten maken dan het nu al is, op terrein van duurzaamheid, meer sociaal, et cetera, het kost allemaal geld. En dat gaat ook echt ten koste van de rest van de stad. Je investeert dan in een stukje Rijswijk en de rest laat je verrotten. Hou dat vooral in gedachten als de verschillende Sinterklaaslijstjes weer worden neergelegd. We hebben het amendement meegetekend om niet de weg in te slaan.

Mevrouw van Maarseveen noemde ons niet, maar onze handtekening staat er toch echt onder, dat niet de weg in te slaan van bouwen in het Wilhelminapark. Vanuit financieel oogpunt geheel contrair aan mijn eerste punt, maar dat zou zeer aantrekkelijk natuurlijk kunnen zijn, om het hele Wilhelminapark vol te bouwen, maar we willen met zijn allen ook in een leefbare stad wonen en daar horen goede groenvoorzieningen bij. Het was reeds een afspraak in een coalitieakkoord, maar door het in deze herziening te verankeren, kan het maar beter helemaal duidelijk zijn dat dat wel het uitgangspunt is van inderdaad deze raad. Tot slot de motie van het CDA. Mijnheer Van Enk, u zei het al, u gaat in de herhaling. Ja, in het verband de GREX, die toch wel heel erg ver gezocht is. Dat is op zijn zachtst gezegd een klein beetje zonde van de tijd en wat stevig gezegd onder juristen onder elkaar, zouden we dan misschien ook wel kunnen spreken over détournement de pouvoir. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Kames van Rijswijks Belang. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Rijswijks Belang is in ieder geval blij dat nu het verlies minder is. En we hopen ook echt dat deze trend zich voort gaat zetten. We hebben ook meegetekend met het amendement in verband met het niet bouwen in het Wilhelminapark.

Wij houden ook van groen en willen graag de parken behouden. Dit was voorlopig mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kames. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Dat is niet nodig. Mijnheer Dolmans, D66, aan u het woord. De heer Dolmans: Dank u wel, voorzitter en ook dank aan het college voor de beantwoording van de vragen. Weliswaar vandaag, dus het was lastig om dat nog even op tijd tot me te nemen. Ik sluit me grotendeels aan bij de bijdrage van mevrouw Van Maarseveen. En ik wil me even beperken tot één onderwerp hier, namelijk de monitoring van de diersoorten, waarvan ik ook in het forum de vraag over heb gesteld. Want het behoud van de ecologische structuur van de grond tijdens de grondexploitatie van RijswijkBuiten is van belang. Het gaat immers niet alleen over de centen, maar over de keuzes die we maken voor het ontwikkelgebied. En daarover ligt ook nog een duidelijke motie van de Raad, waarin wordt gekozen voor kwaliteit. D66 Rijswijk heeft drie vervolgvragen, welke concrete datums en ik neem aan dat de heer Wit overigens die vragen beantwoord, want die zitten meer in zijn portefeuille. Maar welke concrete datums kunt u noemen waarop u zult rapporteren over de start en de resultaten van de monitoring? Waarom monitort u nu niet op icoonsoorten, de sleutelsoorten, want er zijn verschillende manieren voor.

U kunt immers ook gebruik maken van tellingen door natuurorganisaties, vrijwilligers, stadstuintellingen en andere bronnen. En de derde vraag is, u zegt het monitoren op basis van inrichtingseisen, maar wat is nu de status van die inrichtingseisen? Als deze pas in 2027 klaar zijn, dan valt er misschien helemaal niks Pagina 38 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

meer te monitoren. Wat gaat u doen om ook tijdens de ontwikkeling van RijswijkBuiten een andere bouwprojecten in de buurt ervoor te zorgen dat de biodiversiteit en ecologische structuur op zijn minst gehandhaafd blijft, zo niet aanmerkelijk verbeterd? We roepen het college op om zo snel mogelijk te starten met metingen, want u weet net zoals ik dat op elk moment een eerste meting kan plaatsvinden en het belangrijk is om de veranderingen te volgen. Dus hoe eerder we starten, hoe meer informatie we hebben. We kunnen blijven monitoren en er kan dan ook worden bijgestuurd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Dan kijk ik naar mijnheer Cupedo van Beter voor Rijswijk, wilt u het woord? Mijnheer Braam. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. De GEXS zoals die in ieder geval voorligt, zal Beter voor Rijswijk vanzelfsprekend steunen. De twaalfde herziening is het volgens mij. Als het even gaat om de twee voorstellen die gedaan worden, een hebben vanzelfsprekend medeondertekend ook omdat het een logisch verlengde is van het coalitieakkoord om niet in het Wilhelminapark te gaan bouwen. Er zijn andere mogelijkheden om, en dan gaat het met name de horecavoorziening, omdat bijvoorbeeld met van die mooie karretjes die straks ook weer in het park komen.

Waarop daar eventueel op die manier een wat meer permanente voorziening te regelen zonder dat dat via een bouwsel gaat wat er permanent staat. Het voorstel van CDA, inderdaad herhaling, soms zit er kracht in de herhaling. Maar zeker gelet op de wijzigingen waar het NS mee bezig is, dat er ook zoals het er nu naar uitziet binnen een redelijke termijn een voorstation nog gaat komen in RijswijkBuiten. En dus straks een goede verbinding is tussen de twee stations van Rijswijk en Delft, lijkt het me zinloos om nu nog apart een onderzoek te gaan doen naar de haalbaarheid en opzet van het nog verder autoluw maken van de wijk en het organiseren van een pendeldienst. Dat gaat ons te ver. Wat ons betreft is zijn twee dingen belangrijk, één, de NS laat zich inderdaad strak gaan voor die extra plek in RijswijkBuiten en twee, we hopen natuurlijk dat de metropoolregio de frequentie van de bestaande lijn wat gaat opvoeren en wellicht nog een extra lijn op termijn gaat toevoegen. En daar hoeft wat ons betreft geen onderzoek binnen onze eigen gemeente voor plaats te vinden. Voorzitter, dat is ons inbreng. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Dam, van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank, voorzitter. Het voorstel is om nu in te stemmen met de wijziging van de GEXS van 1,85 miljoen. Positief, al is het een positief iets op een enorm tekort.

Maar goed, de besparing op zichzelf is denk ik goed. Ik wil het wel even hebben over de manier waarop, in het raadsvoorstel wordt ook omschreven dat er drie manieren zijn geweest om die 1,85 miljoen tot stand te krijgen. Twee van die manieren, die hebben we volgens mij als raad al een keer afgetikt. Dat is het extra woningen toevoegen aan de Vlechterij en aan Pasgeld West. Bij Pasgeld West worden in plaats van 950 woningen 1000 woningen gebouwd. Waren wij tegen, maar hoef ik het volgens mij niet meer over te hebben. Waar ik het wel over wil hebben, is die derde maatregel, want daarin wordt genoemd dat we 100 extra sociale huurwoningen gaan creëren. Mijn eerste vraag aan de wethouder is dan ook van, wanneer hebben wij daarmee ingestemd en is het ook nodig dat wij als raad daar iets over zeggen? Want ik kan me niet heugen dat wij als raad ons hebben uitgesproken om in plaats van die middenhuurwoningen die er zouden komen, nu sociale huurwoningen te gaan realiseren. Wat me ook enigszins verbaasd uit de beantwoording van de vragen. In het forum lijkt het alsof er omtrent die veranderingen in de ambitie al afspraken zijn gemaakt met de woningbouwcorporaties, dus wat hier staat dat dat eigenlijk al in gang is gezet.

Dus eigenlijk wil ik bevestiging, klopt dat? En dan los van het feit of dat wel niet gebeurd is, vraag ik me toch ten zeerste af en daar hoop ik dat de wethouder nog een toelichting op kan geven of dit de juiste keuze is? Want die 100 sociale huurwoningen snap ik nog enigszins, want je wilt in een gebied gedistantieerd bouwen, dat is belangrijk ook voor de toekomst. Maar de keuze om hem juist af te trekken van die Pagina 39 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

middenhuurwoningen, dat vind ik discutabel omdat daar nou juist ook heel veel vraag naar is. Mensen vallen tussen wal en schip in principe als ze net iets te veel verdienen en ze niet in die sociale huurwoning kunnen komen en dan zijn ze toch toegewezen aan die aan die middenhuurwoningen die we nu dus niet gaan creëren. En dan vroeg ik me af, had dat niet anders aangepakt kunnen worden en schaad je niet nu juist een groep een groep woningen of inwoners die daar juist gebruik van had willen maken? Vraag die ik wil neerleggen. Kijk, 1,85 miljoen besparen, daar kunnen we gewoon mee instemmen. Maar over de inhoud had ik dus nog wat vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik als laatste mijnheer Van der Veer het woord, Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Voorzitter, dank. Er is al uitgebreid gesproken over dit raadsvoorstel in het forum. Ik zou mij daarom vanavond willen beperken tot drie hoofdpunten. Ten eerste, het is goed om te horen dat er schot zit in het plan. De ontwikkeling van RijswijkBuiten gaat op gestage voet door en we bouwen daar woningen voor alle doelgroepen die daar gebruik van zouden willen maken. En dat moet, want de woningnood is gigantisch. Mensen zitten te springen om een huis in Rijswijk. We zijn ook blij dat de duidelijkheid is gekomen op het aantal te bouwen sociale betaalbaar woningen.

De 10 procent sociaal betaalbaar voor RijswijkBuiten staat nog steeds, dank hiervoor, hoewel het percentage wat ons betreft best wat hoger mogen zijn in zo'n grote wijk. Ten tweede, voor de PvdA is het ondenkbaar dat we gaan bouwen in het Wilhelminapark. Het Wilheminapark wordt straks nog belangrijker voor onze inwoners als recreatiegebied met het groen, het water en de nodige biodiversiteit. De afspraken hierover in het coalitieakkoord zijn gelukkig helder. We snappen dat we voor financiële uitdaging staan in de verdere ontwikkeling van RijswijkBuiten, maar Rijswijk moet ook leefbaar en groen blijven. We dienen daarom samen met GroenLinks een amendement in dat inmiddels is toegelegd door mevrouw Van Maarseveen en de nodige steun van onze collegaraadsleden heeft kregen. Ten derde, we vinden ook dat het terugschroeven van de duurzaamheidsambities geen goede optie is voor de toekomst. We hebben ruim tien jaar geleden afgesproken dat we de duurzaamste wijk van Nederland zouden gaan bouwen en terecht. Dat zijn we verplicht aan onze inwoners, maar ook bovenal aan onze toekomstige generaties. Goedkoop is meestal duurkoop. Als we nu gaan inleveren op onze duurzame ambities betalen we wellicht later de prijs ervoor terug. Voorzitter, afhankelijk van de beantwoording van de wethouder in de eerste termijn, maken we gebruik van een tweede termijn.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Ik geef als laatste het woord aan mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord. Voor wat betreft het raadsvoorstel, de herziening 2024 grondexploitatie Sion-'t Haantje uit 2023. De grondexploitatie gaat helaas gepaard met heel veel financiële tegenvallers. Dat blijft een feit maar de uitdaging voor de woningbouwopgave blijft groot. Echter zijn we blij dat de nadelige resultaten in dit geval wel beperkt blijven. Daarom gaan we akkoord met dit raadsvoorstel. Om te voorkomen dat er gebouwd gaat worden in het Wilhelminapark, wat overigens ons heilig stukje natuur moet blijven, zou ik bijna willen zeggen natuurlijk of Rijswijks erfgoed, hebben we het amendement niet bouwen in dit park medeondertekend. Onze fractie vertrouwt de wethouder voor het realiseren van een duurzame wijk in Pasgeld en zal inspannen om de leefbaarheid en de bereikbaarheid te blijven waarborgen, zo ook rekening te houden met die biodiversiteit en natuurinclusief bouwen. En daarom is de motie van het CDA autonoom bouwen Pasgeld West wat ons betreft overbodig. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Het is het einde van de eerste termijn van uw raad. Ik geef nu het woord aan wethouder Van de Laar voor beantwoording van de vragen die gesteld zijn in eerste termijn. Pagina 40 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel. Excuus, ik had een kaartje laten zitten, dan was ik hier wel op tijd gaan zitten maar een kaartje vergeten. De grondexploitatie, GroenLinks vragen over het Wilheminapark en meerdere mensen hebben daar een vraag over gesteld. Voor de goede orde herhaal ik wat ik in het forum heb gezegd. Er liggen geen plannen om het Wilheminapark te bebouwen. Maar het is wel een optie, namelijk het is een feit dat u als raad alles kunt bebouwen wat u maar wil. En we hebben dat overwogen omdat u ook vorig jaar bij de grondexploitatie heeft opgeroepen om geen dogma's te hanteren, maar zo breed mogelijk te kijken hoe we, ook indachtig hetgeen wat de VVD daar vanavond over zegt, de verliesvoorziening die we vorig jaar noodzakelijk hebben moeten treffen. Alle mogelijkheden te overwegen om dat terug te brengen, omdat er echt een hele forse verliesvoorziening was. We hebben de wijzigingsbevoegdheid, zoals dat dan formeel is overwogen om daar gebruik van te maken, maar dat was een hele makkelijke discussie. Daar waren wij als college heel snel over uit dat we daar geen gebruik van wilden maken, dat we niet wilden gaan bouwen in het Wilhelminapark voor de woningbouw. En dat is dus ook geen onderdeel van het voorstel. Gesteund overigens door de motie die u vorig jaar bij de behandeling van de GREX in meerderheid heeft aangenomen.

Namelijk een heel sterk pleidooi voor het behoud van de kwaliteit van de openbare ruimte, de kwaliteit van de architectuur, de kwaliteit van et cetera, dat heeft u gedefinieerd in die motie. Dat hebben wij als leidraad genomen en zo hebben we ook deze grondexploitatie kunnen herzien. Waarbij, en dan geef ik een antwoord op de VVD, u zeer aan de voorkant heeft gestuurd reeds. Namelijk, vorig jaar bij de grondexploitatie waarbij u een motie heeft aangegeven, waar u inhoudelijk heeft aangegeven na een debat hoe zou willen dat wij als college aan de slag zouden gaan met de volgende herziening. En daar zijn dus keuzes gemaakt, namelijk niet tornen aan de kwaliteit van de openbare ruimte, niet tornen aan het Wilhelminapark, niet tornen aan de verhouding uitgeefbare ruimte en openbare ruimte. Maar wel gebruikmaken van de volledige, dat is dan de keuze die we hebben gemaakt, ruimte die het bestemmingsplan daar biedt en andere maatregelen, waaronder ook de bedrijfsvoering. Want dat we de duimschroeven moeten aandraaien of in ieder geval moeten zorgen, alles in het werk moeten stellen, om die verliesvoorziening omlaag te krijgen. Dat staat bij ons bij ons absoluut hoog in het vaandel, om daar alles aan te doen.

Dus op een aantal dingen zoals ik die net heb gezegd, maar daar komt dus ook nog bij de financiële zaken die daar zijn, zoals de rentes of de leningen die we moeten afsluiten en de bedrijfsvoering die op die manier geoptimaliseerd kan worden, dat soort dingen. En de bouwstroom op gang houden en het uitknippen van de ontwikkelkosten, dat zijn allemaal zaken die ook in het document zelf zijn omschreven en die we toepassen zodra dat kan. Terug naar dat Wilhelminapark. Ik begrijp heel goed dat u, omdat dat toch boven de markt hangt, die mogelijkheid waarvan we nu met zijn allen in koor roepen, dat gaan we daar absoluut niet doen. Maar u wilt ook zeggen van, daar moeten we voor de toekomst eigenlijk niets in die motie, dus dat kan ik absoluut volgen. En uw vraag is, kunnen we er ook iets over zeggen in de omgevingsvisie, het antwoord is ja. CDA, het tweeledige antwoord. Ik geloof dat uw strekking ook is, want u verwijst in uw motie ook naar de lopende procedure rondom het bestemmingsplan. Kijk, als we iets zouden wijzigen ten aanzien van de parkeernormering, dan zou dat ook betekenen dat bestemmingsplan gewijzigd zou moeten worden. Daar ben ik geen voorstander van, ik denk dat heel veel belanghebbenden daar ook geen voorstander van zouden zijn. U heeft dat goedgekeurd, dat ligt nu bij de Raad van State. Zittingsdatum is mij nog niet bekend, maar die procedure loopt.

En u heeft daar als raad ook inhoudelijk al een en ander over gewisseld. De voorzitter: Ik zie dat dat mijnheer Van Enk u wil interrumperen, heel kort. De heer Van Enk: Ten eerste wil ik aan een de wethouder vragen, moet je het bestemmingsplan per se wijzigen als je de parkeerplaats niet aanlegt? Ik denk het niet. En ten tweede had ik in de krant gelezen dat de bouwer de bodemprocedure wel wilde afwachten, want dan kon hij in de tussentijd met de gemeente nog naar de milieuaspecten kijken van het plan. Pagina 41 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De voorzitter: Wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Daar zit wat in, want het bestemmingsplan was net zo goed ook 1000 woningen, terwijl we er oorspronkelijk 950 van plan, dus dat zou ook absoluut geldig worden. Maar ik denk dat de bestemmingsplan het moment is dat wij met elkaar heel duidelijk afspraken hebben gemaakt over de parkeernormering. En daar voel ik als college niet zoveel ruimte om daarvan af te wijken. Maar dat is geheel aan u als raad, zou ik willen zeggen. Maar de strekking van uw motie waar u tot oproept ... De voorzitter: Mijnheer Dolmans, u wil ook een interruptie. De heer Dolmans: Ik wil van de wethouder eigenlijk wel expliciet horen van, is de motie redelijkerwijs uitvoerbaar? En zo niet, welke concrete bezwaren ziet u dan? De voorzitter: Wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Voorzitter, ik heb het mij iets te moeilijk gemaakt, want ik heb er allemaal dingen bijgehaald, zoals het bestemmingsplan, daar gaat de hele motie niet over. Want de motie die roept uiteindelijk alleen maar op voor een onderzoek naar de pendelbus. En dat is uitvoerbaar en dat vind ik zelfs ook nog wel sympathiek. Ik ging eigenlijk meer in op de gedachte die er mogelijkerwijze achter zou zitten, waarvan ik dan een beeld schetst dat ik weinig zin heb om bestemmingsplan te gaan wijzigen, mocht dat erachter zitten.

Maar daar gaat die motie inderdaad niet over, roept op tot een onderzoek voor de pendelbus. Dat is nice to have, we moeten op de kosten letten. Dit zijn kosten, dus ik zou ook willen zeggen als dit in meerderheid wordt aangenomen, wat best interessant zou kunnen zijn natuurlijk, dan stel ik voor gelijk die kosten door te leggen naar de eerste halfjaarrapportage. De VVD, verliesbeperking, daar heb ik al hopelijk voldoende over gezegd, anders kijk ik even de tweede ronde af. En sturen op de voorkant, daar heb ik ook al een en ander over gezegd. En vanavond stuurt u ook weer en neemt u een besluit over wat voor maatregelen we dus wel en niet gaan nemen. En de RijswijkBuiten is natuurlijk een groot project waar periodiek over wordt gerapporteerd, twee keer per jaar, waarvan de managementrapportage altijd één moment is. Dus als dat onvoldoende is, dan hoor ik het graag. Maar in principe is dat het volgende rapportagemoment. Rijswijks Belang, hartelijk dank. Hetzelfde geldt voor BVR, dank voor de inzichten en GNR. D66 over de monitor van de dierensoorten geef ik het woord zo even aan collega Wit. Wij, sociale huurwoningen. U heeft een kader gesteld, heel duidelijk al heel lang geleden als gemeenteraad, er waren sommigen van u bij. Namelijk, tien procent is sociale woningbouw. En u heeft naar aanleiding van het forum ook alle getallen gekregen over de sociale woningbouw.

Het zijn er niet 100 extra, het zijn 42 extra. Maar daar ziet u ook, in allerlei verschillende staartjes, dat wij gewoon binnen die kaders werken. En dan kunt u zelf bepalen of u een discussie over het nut of het niet nut van sociale of middenhuren ... Er is overal behoefte aan en we constateren ook in vorige forum dat de wachtlijsten in de sociaal oplopen en dat we door de grens van de dertig procent op geaggregeerd niveau binnen Rijswijk zakken. Dus daarmee kunt u zelf ook een antwoord geven van, is het nou nuttig dat we dat doen. Maar als college blijven wij binnen de kaders die u gesteld heeft. Dan PvdA, heb ik denk ik ook antwoord gegeven op de vragen die u daarover stelde. En dat was mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder Van de Laar voor het beantwoorden van de gestelde vragen in eerste termijn. Ik wil eigenlijk voor ... Mijnheer Wit, wethouder Wit heeft ook een aantal vragen te beantwoorden van mijnheer Dolmans over ecologie en dergelijke. U blijft daar op uw plaats, veel praktischer. De heer Wit: Het gaat om een paar vragen inderdaad, dank u wel, voorzitter. Het ging specifiek over monitoren, we hebben inderdaad vrij uitgebreid daar wel antwoord op gegeven schriftelijk. En ik Pagina 42 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

moet ook zeggen dat ik het ook wel een beetje buiten het onderwerp van wat momenteel voorligt gaat. Want ik vind monitoring van biodiversiteit of van soorten ook iets wat we niet alleen in het gebied van de GREX zouden willen doen, maar dat we dat ook wat breder trekken. Dus het is toch echt wel iets wat we ook al eerder hebben aangegeven, wat we als onderdeel van het groenbeleid waar we momenteel mee bezig zijn, om dat als bouwsteen van de omgevingsvisie uit te werken, om dat ook op die manier op te nemen. Maar goed, u geeft mij een aantal concrete vragen. Data noemen over wanneer gaan dan wel precies starten, die kan ik niet. Dat heb ik momenteel echt niet paraat of wat het nou exacte datum gaat zijn. We zijn, zoals ik al zei, wel druk mee bezig en die natuurwaardenkaarten waar u naar vraagt, komen die dan pas in 2027, zijn we niet te laat? Nee, die natuurwaardenkaarten worden momenteel opgezet als onderdeel van de omgevingsvisie. Ik hoop ook dat we die voor de zomer beschikbaar hebben. Die worden dan ook gecommuniceerd als bouwsteen van de omgevingsvisie en we moeten even kijken of we dat op welke manier dat eventueel nog op een andere wijze of apart communiceren met u als raad. Zijn we momenteel aan het monitoren en kunnen we dat niet al enigszins daar mee starten? Wat wij natuurlijk wel doen, is zelf ook ...

We hebben veel contact met mensen die waarnemingen in het algemeen doen, waarnemingen.nl bijvoorbeeld. Maar ook gewoon mensen die wij kennen vanuit platform groen waar we contact mee hebben, die waarnemingen doen die wij ook meenemen in de wijze waarop we dat graag zien. In de wijze waarop ze die documenteren en met ons delen, zodat we ze ook kunnen registreren. We hebben het alleen echter niet geformaliseerd en dat is de stap die u vraagt denk ik. En dat is ook de stap die ik ook wel wil gaan zetten, maar dat heeft toch echt wel nog ... Laat ik het zo zeggen, daar zijn we momenteel nog niet mee gestart. Ik denk dat ik daarmee de meeste vragen wat beantwoord heb. Het blijft een proces waar we mee bezig zijn. We hebben dit contact natuurlijk hier ook eerder over gehad. Het is ook echt onderdeel, het blijft ook onderdeel van de wijze waarop we de omgevingsvisie en de onderdelen biodiversiteit monitoren in de omgevingsvisie gaan opnemen. Denk dat ik ook op dit moment daar verder niet een antwoord op kan geven en ik misschien ook niet het antwoord gegeven wat u zoekt. Ik kan u wel vragen, mocht u daar toch echt die dieper op ingaan, wat echt buiten de orde van deze vergadering gaat, dat ik dan bereid ben om een keertje met u te gaan praten. Dan nemen we gewoon even de tijd om daar met een beleidsmedewerker van groen naar te kijken. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit, voor het beantwoorden van deze vragen. Dan kijk ik naar uw raad, is er behoefte aan een tweede termijn? Hoeveel mensen, we hebben hierna nog één agendapunt en nog eigenlijk twee en ook nog een motie vreemd aan de orde van de dag. Dus in ons reglement staat dat ik aan u moet voorleggen om 11 uur van, dan gaan wij door. Ik zou deze vergadering wel willen afronden, maar niet donderdag verder te gaan. De heer Dolmans: Punt van orde, voorzitter, maar daar ben ik geen voorstander van. Ik weet niet hoe het bij anderen zit, maar ik moet morgen om zes uur op en ik denk dat een aantal anderen ook heel vroeg op moeten. De voorzitter: Als u wat strakker voor ... De heer Loof: Punt van orde, voorzitter, wij zijn er wel voorstander van. De heer Kaffa: Punt van orde, voorzitter, ik ben ook voor om door te gaan. De voorzitter: Ik voel een meerderheid om door te gaan en af te ronden, maar dan moet u echt to the point blijven. Mijnheer van Dolmans, in tweede termijn krijgt u de gelegenheid om uw vraag te stellen als u nog een aanvullende vraag heeft. De heer Dolmans: Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik begrijp dat hij nu geen specifieke data kan geven maar ik verzoek toch, het hoeft echt niet morgen, maar om daar wel een Pagina 43 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

planning op te maken en met mogelijke datums terug te komen schriftelijk. Heel goed dat er gebruikgemaakt wordt van waarnemingen.nl. En ook daarvoor begrip dat het niet morgen klaar is, maar misschien kunt u daar in hun planning aangeven wanneer dat wel het geval is. U zegt van, het is buiten de orde, de vragen. Of op het randje, ik ben dat echt niet met u eens. We praten hier echt niet alleen over de centen, we praten hier over de inrichting van het gebied en wat dat betreft heeft u op mijn laatste vraag geen antwoord gegeven. Wat gaat u doen om ook tijdens de ontwikkeling van RijswijkBuiten ervoor te zorgen dat de biodiversiteit en ecologische structuur op zijn minst gehandhaafd blijft. En heel concreet bijvoorbeeld op dit moment Pasgeld-West, de voordruk, wat voor gevolgen heeft dat voor de ecologische structuur in het gebied? En dan kun je wel daarna die ecologische structuur gaan bouwen, maar er is ondertussen al iets kapot gemaakt. Dus heel concreet, wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat tijdens de grondexploitatie en de uitvoering van de bouw, de biodiversiteit en ecologische structuur niet zo hard achteruit hollen dat ze niet ...

De voorzitter: Mijnheer Dolmans, mag ik u als voorzitter een vraag stellen? Deze vraag die u stelt op dit tijdstip, heeft u deze vraag ook in het forum kunnen stellen? De heer Dolmans: Mevrouw de voorzitter, ik heb deze vraag in het forum gesteld. Ik heb daar antwoord op gekregen schriftelijk vanmiddag, terwijl ik aan het werk was. Ik heb die vraag pas om zeven uur vanavond zelf kunnen lezen en ik heb geconstateerd dat ik geen antwoord heb gekregen op de vraag die ik in het forum heb gesteld. De voorzitter: Ook de antwoorden die vandaag al nu beantwoord zijn, oké. Mevrouw Koegler Böhm: Voorzitter, nu wil ik graag een punt van orde maken als het mag. Volgens mij hebben we net een gedragscode met elkaar afgesproken. Wij hebben daar tegengestemd, jullie hebben daar allemaal voorgestemd. Dan is dit gedrag daarbij niet passend. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. En dan gaan we door. Mijnheer van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank. Ik stelde een vraag over die honderd sociale huurwoningen. Ik snap natuurlijk dat je binnen het kader gewoon blijft van wat we zelf hebben opgesteld, honderd procent mee eens. Alleen in de beantwoording op onze vragen, die later werden toegestuurd, staat een stukje in.

En daarin zijn de toename van het aantal sociale huur en afname van de middenhuur duidelijk zichtbaar, dus is er niet een afweging gemaakt ergens om meer sociale huur te maken en minder middenhuur? En ik wilde weten, wanneer is die beslissing nou gemaakt en komt dat nou onze woningprobleemcrisis ten goede? Dat is wat ik wilde vragen en als laatste denk ik dat de vragen van D66 wel degelijk relevant zijn. Dus ik ben ook wel benieuwd naar de antwoorden. De voorzitter: Ik kijk verder naar u, mevrouw Maarseveen van GroenLinks. Mevrouw Van Maarseveen: Dank u wel, voorzitter, ik zal heel snel praten. Sowieso even excuus voor de Rijswijkse VVD, ik was jullie net vergeten te noemen. Maar alsnog, jullie staan ook op het amendement. Ik was ook blij om te horen dat het CDA zich druk maakt om de betaalbaarheid van woningen. Dat is voor het eerst, dus dat is heel fijn. Ik wilde ook nog even heel even melden dat GroenLinks ... De voorzitter: Mevrouw Van Maarseveen, mijnheer Van Enk wil u interrumperen. De heer Van Enk: Ik wil graag aan mevrouw Van Maarseveen uitleggen dat CDA in de vorige periode een initiatief heeft genomen als gemeente honderd woningen te bouwen, dat zou de start moeten zijn van een prachtig voorlopen project van betaalbare woningen in de goedkope vrije sector waar gigantisch tekort aan is. Pagina 44 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De voorzitter: Dat is geen vraag. Mevrouw Van Maarseveen. Mevrouw Van Maarseveen: En ik wil nog heel even ... Want de wethouder heeft heel veel verteld. En als het goed is heb ik eruit gedestilleerd dat die zich inderdaad aan de kaders die door de raad gesteld zijn zou houden als het gaat om duurzaamheid. En als ik het goed begrijp zijn wij dadelijk zelf aan zet als we de omgevingsvisie omgevingsplannen gaan bespreken. Dus dat wilde ik ook nog heel even checken voor de zekerheid. En dat was het, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Maarseveen. Dan kijk ik naar ... Verder geen ... Mijnheer van Enk, u heeft ook nog een vraag? De heer Van Enk: Een tweede termijn, want ik snap wel een beetje de ergernis bij mijnheer Dolmans. Ik heb zelf ook zorgen als ik zie hoe het hier gaat. En dat heeft te maken met mooie verhalen versus doen. En dan kunnen we zeggen, we willen allemaal die woningen goedkoop houden, maar als er concreet voorstellen voor worden gedaan en dat is die motie van het CDA, dan wordt er gewoon helemaal niet meer serieus op ingegaan. Dat hebben we al een keer gehoord met een amendement van toen. Het verschil is dat ik de twijfelaars enorm heb toegenaderd om te zeggen, laten we het dan eerst uitzoeken. Zeker nu we de tijd hebben bij die Raad van State en het tweede verschil is dat er staat bijvoorbeeld door het instellen van een pendeldienst, bijvoorbeeld.

Maar je schrapt duizend parkeerplaatsen, dat kost geen geld, dat bespaart geld voor de bouwer en voor de bewoners die een huis willen kopen. Het heeft ongelofelijk veel voordelen en ik weet dat ik nu in het tweede termijn dat niet laat op de avond allemaal nog een keer ga toelichten, maar als we straks ... De voorzitter: Wilt u tot een afronding komen, alstublieft. De heer Van Enk: Als we straks bij het agendapunt waar we het derde mobiliteitsplan in tweeënhalf jaar gaan behandelen, weer uitgebreide verhalen gaan vaststellen hoe mooi we het allemaal gaan doen door de privéauto minste prioriteit te geven. Voorzitter, dan verwacht ik toch een serieuze reactie waarom we dat hier dan niet concreet doen? En u hebt de wethouder allemaal gehoord, daar is helemaal geen bezwaar tegen, maar het hangt af van de raad. En dan kunnen we eindeloos blijven vragen van, kan de wethouder garanderen de biodiversiteit, zoals de PvdA deed, tot 25 jaar 40 jaar, maar zelf doen we daar helemaal niets aan. En dat stoort ... De voorzitter: En dat is uw oproep aan de raad of een vraag aan het college? De heer Van Enk: De oproep is dus om de motie te steunen en dit plan een kans te geven. De voorzitter: Dank. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Dan geef ik het woord aan wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel.

Mevrouw Van Maarseveen van GroenLinks vroeg nog een keer of bij de omgevingsvisie en het omgevingsplan wat daaruit volgt kunnen hebben over de ruimtelijke ordening in Rijswijk waaronder het plannen van het Wilhelminapark. Ja, dat kan, dat is inderdaad de juiste plek. Over de sociale woningbouw. Ik heb daarover gezegd dat we het kader uitvoeren en dus on the go maakt het college voortdurend besluiten die invulling geven aan dat kader. En hebben wij ook gesprekken, lokale prestatieafspraken waar u ook van op de hoogte wordt gesteld. Lokale prestatieafspraken waarin we dus aantallen afspreken ook op voornemens soms ook met de woningbouwcorporaties en daarmee zijn we onder leiding van de heer Van Malsen volkshuisvestelijk beleid aan het uitvoeren. Maar dat soort gesprekken met de corporaties zijn wel altijd en ontwikkelaars onder voorbehoud van goedkeuring van de raad uiteraard. En vanavond ligt voor om met een bepaalde woningbouwprogrammering akkoord te gaan. En lost dat de crisis op, dat denk ik zeker wel. In welke mate, dat is natuurlijk in Rijswijk maar een bescheiden druppel of een gloeiende nationale plaat. Maar dat dit goed is voor de Rijswijkse woningzoeker, dat is een ding wat Pagina 45 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

zeker is. En wat een voordeel is wat vaak veel mensen in deze raad ook wel interessant vinden, is dat we met de afspraken die we met woningbouwcorporaties kunnen maken ook nog invloed hebben op wie daar voor een deel komt te wonen. Tot en met 25 procent was dat altijd. Dus dat zijn ook nog allemaal mooie zaken die daarbij komen. En wat blijkt, er is zo'n puzzel gelegd dat het ook nog eens financieel goed uitkomt, in geval een verbetering oplevert. Dan kijk ik even naar D66 of u nu van mij nog een antwoord verwacht of dat dat later ... De voorzitter: Mijnheer Wit, wethouder Wit geef ik het woord. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk twee concrete vragen en dan vooral richtend op de planning. Ik zal kijken of ik zo snel mogelijk een planning kan aangeven waarin we in ieder geval de punten die u noemt, dus het starten van monitoren, maar ook de natuurwaardenkaarten et cetera, dat ik die daarin kan vatten. En ook de andere punten die u genoemd heeft. U vraagt mij ook, wat gaat u nu concreet doen in Pasgeld om die biodiversiteit te versterken? Pasgeld-West en PasgeldOost zijn de komende jaren bouwterrein. Daar is wat er nu staat aan groen, wat op die voorbelastingen gegroeid is et cetera, zal allemaal nog weer verwijderd worden, omdat daar aannemers aan de weg gaan die toegangswegen nodig hebben. Dus het hele terrein zal op de schop gaan de komende jaren.

Dus zolang er niet gebouwd is en er niet grond is overgedragen aan eigenaren, aan woningeigenaren of aan ontwikkelaars die geen openbare ruimte is, kan ik daar ook nog niet iets doen met de huidige middelen die wij hebben. Het is een bouwterrein, het zal een bouwterrein zijn de komende jaren en in fases zullen wij ook daarin openbaar ruimte gaan aanleggen en daarin dus ook die die stappen zetten om die natuurwaarden weer te vergroten en die biodiversiteit aan te brengen. Dat is het antwoord wat ik u nu kan geven. Verder kan ik daar ook niet op ingaan en ook niet op een planning daarvan. Dat moet ik zeggen, dat zal ik dan toch echt ook met mijn collega Van de Laar moeten overleggen, hoe die planning van de bouw eruitziet, want dat weet ik ook niet uit mijn hoofd. Dank u wel, voorzitter De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit voor het beantwoorden van de vragen.

Amendement - Niet bouwen in het Wilhelminapark (GL PvdA PG&R VVD RB D66 CU Wij. Rijswijk BvR) c.

De voorzitter: Dan stel ik voor dat u tot stemming overgaat over het amendement. Het amendement niet bouwen in het Wilhelminapark die door verschillende vele partijen is ondertekend. De techniek: De heer Braam. De voorzitter: Met 29 stemmen voor en 2 tegen is het amendement aangenomen.

Motie Vaststelling GREX Sion-'t Haantje, 12 herziening en GREX Bedrijventerrein 't Haantje-Pasgeld d.

De voorzitter: Dan de motie, motie autoluw ... De heer Dolmans: Mag ik daarover een stemverklaring doen, voorzitter? De voorzitter: Stemverklaring bij het voorstel of bij de motie? De heer Dolmans: Bij de motie. De voorzitter: Ja, dat mag.

Pagina 46 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Dolmans: Ik vind de motie heel sympathiek, maar er staan een aantal zaken in waar ik niet achter kan staan. Maar ik heb van de wethouder begrepen dat hij wel de toezegging wil doen om naar een pendelbus te kijken en dat zou ik zeker op prijs stellen als dat gebeurt. Maar we zullen tegen de motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel voor de stemverklaring. Dan gaat u over tot stemming voor de motie, autoluw bouwen Pasgeld-West. Met 29 stemmen tegen en 2 voor is de motie verworpen.

Raadsvoorstel Vaststelling GREX Sion-'t Haantje, 12 herziening en GREX Bedrijventerrein 't Haantje-Pasgeld (RV 24-009) e.

De voorzitter: Dan het voorstel zelf, het geamendeerde raadsvoorstel vaststelling grondexploitatie Sion-'t Haantje, twaalfde herziening en GREX bedrijventerrein 't Haantje-Pasgeld. Met 28 stemmen voor en 3 tegen is het geamendeerde raadsvoorstel aangenomen.

17. Raadsvoorstel Mobiliteitsstrategie Rijswijk 2040 (RV 24-010) De voorzitter: Dan dank ik u voor dit onderwerp en kijk ik naar uw raad, is er behoefte om door te gaan, wenst men door te gaan? We hebben nog één agendapunt en één motie vreemd aan de orde van de dag. Ik zie dat er een meerderheid is voor. Mijnheer Loof van de VVD. De heer Loof: Dank u wel, voorzitter. We zouden ook, dat vraag ik dan aan de collega's van D66, die kunnen in overweging nemen om te kijken of ze de motie anders ook bij de volgende raad kunnen indienen. Maar dat geef ik alleen mee ter overweging, maar wij willen graag doorgaan. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: We hebben hem uitgesteld en duidelijk uitgelegd waarom die nu is en de volgende keer hebben we minstens even veel agendapunten, dus nee. De voorzitter: Dan stel ik voor dat wij snel doorgaan naar agendapunt 17, het raadsvoorstel mobiliteitsstrategie. En daarvoor geef ik het woord aan mijnheer Oelen. De heer Oelen: Dank, voorzitter. De mobiliteitsstrategie, ik kan hier relatief kort over zijn. Uit terugkoppeling uit forum begrijp ik dat de wethouder heeft toegezegd dat het stuk richting geeft in het denken, door middel van de zeven strategische keuzen, maar dat het niet bepalend is voor latere concrete keuzen die aan de raad zouden moeten worden voorgelegd.