Concept verslag raadsvergadering 23 april 2024

Op wat zal de beoordeling plaatsvinden van de griffier en de voorzitter, over mijn actuele vraag? De voorzitter: Nog één keer mijnheer Van 't Eind. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, of die in de ogen van de voorzitter van het forum of de voorzitter van de raad en de griffier op dat moment actueel is. Voorzitter ... De voorzitter: Prima, ik ga dit beëindigen en ik stel voor dat we even kort gaan ... Ik denk mijnheer Van Dam, u wilde met uw motie aan de slag. De heer Van Dam: Graag drie minuten alstublieft. De voorzitter: Hoeveel minuten heeft u nodig? De heer Van Dam: Drie. De voorzitter: Drie minuten, dan mag u ... De heer Van Dam: Twee minuten mag ook. De voorzitter: Ik geef u vijf minuten. Manuella heeft ook tijd nodig. SCHORSING De voorzitter: Mijnheer Van Dam, volgens mij bent u gereed. Wilt u het woord voeren kort? De heer Van Dam: We hebben de motie aangepast. Ik zal heel even de dictum voorlezen, want dat is ook het enige wat is aangepast. Verzoekt het college om in samenwerking met ambtelijke organisatie en de nieuwe werkgroep een verbeterd voorstel te doen voor de beantwoording van de vragen van de raad. In dit voorstel te kijken waar en hoe ambtelijke processen aangescherpt en of gestroomlijnd kunnen worden om het proces van de vragen die via de griffie aan de ambtelijke organisatie worden gesteld te optimaliseren.

Als dat geen prachtwerk is, dan weet ik het niet meer. De voorzitter: Goede samenwerking. Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan ga ik u voorstellen tot stemming over te gaan. En dan hebben we het over agendapunt 11, raadsvoorstel Uitbreiding griffie als eerste. Daar gaat u het besluit overnemen. Ik kijk naar uw raad, wenst er iemand een stemverklaring af te leggen? Ik denk dat het niet meer nodig is, toch? U heeft de kans gehad om dat ook mee te nemen in de bespreking. Dus kijk ik naar techniek. We zijn nu bij agendapunt 11, Pagina 16 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

raadsvoorstel Uitbreiding griffie, daar is ook geen motie bij. Nee, u kunt tot stemming overgaan. We missen nog één stem. De techniek: We missen de stem van Van Enk en Van Schie. Excuses, mevrouw Harmsen. Mijn collega komt even naar beneden om te kijken of alles goed gaat, maar we missen nog steeds van Schie en Harmsen. De voorzitter: Er is een kleine technische storing. Mag het niet met één hand opsteken, mag niet? Ja, mijnheer El Majjaoui, wilt u aangeven of u voor of tegen bent, via de microfoon graag. Voor. Dan is het raadsvoorstel met 29 stemmen voor en twee tegen aangenomen. We hebben en technisch en handmatig gestemd.

12. Raadsvoorstel Werkgroep Samen naar Beter (RV 24-013) De voorzitter: Dan stel ik voor dat we naar agendapunt 12 gaan, het raadsvoorstel van de werkgroep Samen naar beter.

Amendement - Raadsvoorstel Werkgroep Samen naar Beter (RB) (ingetrokken) De voorzitter: En dan breng ik graag als eerste het amendement ... Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Wij zouden graag ons amendement willen intrekken met het voordeel van de twijfel en met goede afspraken die ook vanavond zijn gemaakt over de beoordeling van de urgentie. En ook de toespraken die zijn gedaan, dus we trekken hem in. Dank u wel. De voorzitter: Prima, dank u wel, mijnheer Weterings.

Amendement - Agenderen van Raadsinformatiebrieven en Raadsadressen (Wij. Rijswijk) De voorzitter: Dan komt het andere amendement, agenderen van raadsinformatiebrief en raadsadressen. De nieuwe versie, houdt u die in stand, mijnheer van Dam? Ja, dan gaat u stemmen als eerste over het amendement agenderen van raadsinformatiebrieven en raadsadressen, de nieuwe versie. En dan hoop ik dat de techniek nu werkt. Het gaat inderdaad om 12b, correct, van Wij. Rijswijk. De techniek: Wij wachten op de stem van de heer Zoghbi, mevrouw Jansen-Dirkx, de heer Van Dam en de heer Kaffa. De voorzitter: We missen nu twee stemmen, volgens mij. Ik stel voor dat we een nieuwe stemming doen, want dit wordt heel rommelig zo. Of we gaan het met de hand doen aanvullen. Ik stel voor dat u opnieuw uw stem uitbrengt over het amendement agenderen van raadsinformatiebrieven en raadsadressen van Wij. Rijswijk. Mijnheer El Majjaoui, wilt u aangeven of u voor of tegen bent? De heer El Majjaoui: Tegen. De voorzitter: Tegen, dan is met 26 tegen en 5 voor het amendement verworpen.

Motie - Verbeterplan beantwoording artikel 44 vragen (Wij. Rijswijk) De voorzitter: Dan stel ik voor dat u tot stemming overgaat over het raadsvoorstel zelf van de werkgroep Samen naar beter. De motie exact, excuses. De motie verbeterplan beantwoording artikel 44 vragen van Wij. Rijswijk en Rijswijks Belang en D66. Dan gaat u eerst stemmen over de motie. Pagina 17 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Weterings: We kunnen niet meer stemmen, voorzitter. De voorzitter: Wat zegt u, mijnheer Weterings? De heer Weterings: Het is helemaal weg. De voorzitter: U kunt helemaal niets stemmen? De heer Weterings: Ik denk dat de motie niet actueel genoeg is. De voorzitter: De motie is niet actueel, niet urgent. De heer Weterings: Besloten door de voorzitter en de griffie. De voorzitter: Mijnheer El Majjaoui, bent u voor of tegen de motie? De heer El Majjaoui: Voor. De voorzitter: Met 30 stemmen voor en 1 tegen is de motie verbeterplan beantwoording artikel 44 vragen aangenomen.

Raadsvoorstel Werkgroep Samen naar Beter (RV 24-013) De voorzitter: Dan gaat u nu over tot stemming van het raadsvoorstel zelf, raadsvoorstel werkgroep Samen naar beter. Er gaat iets verkeerd. Nee, dit gaat niet goed. Hier staat in beeld het amendement en die is ingetrokken. Wij stemmen over 12d, het raadsvoorstel van de werkgroep Samen naar beter. De heer El Majjaoui: Ik ben voor. Wat moet ik anders? De voorzitter: Met 31 stemmen is het raadsvoorstel van de werkgroep Samen naar beter unaniem aangenomen. En ik wil mevrouw Van Nunen en de leden van hun werkgroep complimenteren met het vele werk dat er verricht is in de afgelopen tijd. Wenst u nog het woord te voeren, mevrouw Van Nunen, als voorzitter van de werkgroep, die inmiddels eigenlijk opgeheven is? Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Ik had het eigenlijk al eerder gepland, maar prima. Want het is belangrijk om, denk ik, te benadrukken wat ook meerdere mensen al voor mij hebben gezegd. Dat we aan de slag gaan, dat het sowieso om ons eigen gedrag gaat, wat de heer Van Enk ook benoemde. En daar kunnen duidelijke regels bij helpen, absoluut. Maar dat er op zijn minst ook vertrouwen nodig is tussen de diverse groeperingen. Evaluatiemomenten, dat zeg ik dan misschien ook naar Rijswijks Belang, criteria worden bij sommige onderdelen nog nader uitgewerkt in een volgende fase.

En dit gebeurt dan waarschijnlijk door een nieuwe werkgroep die door het presidium wordt opgestart. En ik kan u van harte oproepen om u te melden voor een volgende werkgroep. En dan hopen we op deze wijze met dit raadsvoorstel en het geamendeerde, niet geamendeerde, maar wel met de motie aangevulde raadsvoorstel een goede weg in te slaan naar nog beter lokaal bestuur hier in Rijswijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen, en aan alle leden van de werkgroep, heel veel dank voor het werk.

13. Raadsvoorstel Aanpassingen Reglement van Orde raad en Forumregeling (RV 24-014) De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 14, nee, agendapunt 15, het raadsvoorstel Startnotitie invulling Spreidingswet in Rijswijk. En daarvoor geef ik in eerste termijn ...

Pagina 18 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Van Enk: Voorzitter, punt van orde. Wij zouden toch ook stemmen over het reglement van orde en de gedragscode? De voorzitter: Wacht even, excuus, ik ben nu inderdaad ga ik wel heel snel. Agendapunt 13, raadsvoorstel aanpassingen reglement van orde, raad en forumregeling. Er is geen amendement of motie, dus die kan meteen in stemming. Mijnheer El Majjaoui, bent u voor? U moet het zeggen eigenlijk vind ik wel. De heer El Majjaoui: Voor. De voorzitter: Mijnheer El Majjaoui is voor, dan is het raadsvoorstel met 31 stemmen voor aangenomen, het raadsvoorstel aanpassingen reglement van orde raad en forumregeling. 14. Raadsvoorstel Aanpassing Gedragscode Integriteit raad 2024 (24-015) De voorzitter: Dan gaan wij door naar het raadsvoorstel aanpassing gedragscode integriteit raad 2024. Wenst iemand een stemverklaring daarbij af te leggen. Mijnheer Van Enk? De heer Van Enk: Voorzitter, toch nog even voor de duidelijkheid. Wij gaan tegenstemmen, wij hebben gelukkig al een gedragscode, maar deze toevoeging leidt niet tot meer vertrouwen. Wij zouden de aanpassing in de onderlinge omgang liever zien in het juist verwijderen van alle regels die er nu zijn om ambtelijke ondersteuning te mogen vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk.

Andere leden die een stemverklaring willen afleggen? Dat is niet het geval, dan gaan we over tot stemming over het raadsvoorstel aanpassing gedragscode integriteit raad 2024. Met 25 stemmen voor en zes tegen is het raadsvoorstel aanpassing gedragscode integriteit raad 2024 aangenomen.

15. Raadsvoorstel Startnotitie Invulling Spreidingswet in Rijswijk (RV 24-012) De voorzitter: Dan gaan wij door naar het volgende agendapunt en dat is het raadsvoorstel startnotitie invulling Spreidingswet in Rijswijk. En voor de eerste termijn geef ik graag het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik wil eigenlijk heel kort erover zijn. We vinden een goede startnotitie, we vinden het jammer dat ze niet een doorgaande lijn hadden in opvang. Maar we zullen nu zoals iedereen al zag hangen, de Spreidingswet moet nu uitgevoerd worden. We dienen mede een amendement in, omdat er toch ruimte is voor opvang op dezelfde plek. En zoals iedere partij ook hebben gezegd, daar konden we trots op zijn, op die vorm van opvang. Dus het wijst eigenlijk zichzelf wel, het amendement en ook deze startnotitie. En we hopen dat er een goed debat zo meteen hierover plaatsvindt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Even een slokje. Voorzitter, dank u wel. We hebben het in het forum niet al te lang gehouden als gaat om onze inbreng. Dat hebben we eigenlijk vrij bewust gedaan, gelet op het feit dat we in de afgelopen zes jaar denk ongeveer een keer of acht negen over dit onderwerp asielzoekers in de breedste zin van woord discussiëren.

En feitelijk is het zo dat de lijnen toch elke keer weer wat duidelijker zijn, welke kant het opgaat. Het zal u ongetwijfeld niet verbazen dat Beter voor Rijswijk, geschrokken wil ik niet zeggen, maar toch wel behoorlijk verbaasd is als het gaat om de manier waarop het rijk nu omgaat met de stroom asielzoekers die dus richting gemeentes gaat. Zo ongeveer 350 gemeentes en die moeten alle 350 op hun manier een grote groep asielzoekers opvangen. Voor Pagina 19 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

de gemeente Rijswijk zo'n 309 asielzoekers. Wat ons wel heel erg verbaast, is dat met het grootste gemak, maar wellicht dat de wethouder er iets anders tegenaan kijkt, dat hoor ik dan straks. Maar we hebben toch vanuit onze partij het gevoel dat door de manier waarop het Westland de hakken in het zand heeft gezet, een echte samenwerking in de regio om te komen tot een paar centra, wat in onze optiek de meest logische oplossing zou zijn geweest, wat dan ook nog beheersbaar is. Dat dat in onze optiek de enige logische weg zou zijn geweest om die wet vorm te geven. En niet door op een gegeven moment nu stante pede met een startnotitie te komen waarbij overigens ook nog wordt gekozen voor een termijn die langer is dan strikt noodzakelijk. De termijn die strikt noodzakelijk is, is twee jaar en 309. En er wordt gekozen, zeker zoals het blijkt uit het amendement, wat straks ook nog ter sprake komt, voor vijf jaar en ook nog eens een keer een extra groep asielzoekers. En het weglaten, dat is dan het enige positieve eraan zou ik zeggen, de minderjarige club, waarvan het ook toch wel algemeen duidelijk is dat dat vaak een vooruitgeschoven post is voor gezinsherenigingen. Voorzitter, het is voor onze fractie absoluut gewoon een no go. Wij zien het absoluut niet zitten om hier nu al een kruisje te zetten achter de vijf jaar.

Sterker nog, we vinden gewoon heel die wet een hele slechte wet zoals die uiteindelijk door de Tweede en Eerste Kamer heen is gekomen. En daarom ook nog eens een keer heel vervelend dat er in regionaal verband geen interessante samenwerking is om te komen tot een goede oplossing die beheersbaar is. We weten allen hoe wij over de COA denken. In algemene zin is het is het overduidelijk hoe het op dit moment gaat in dat land, een groot rommeltje. Net krijgen we nog in het voorwoord van de wethouder te horen dat er zomaar weer 150 mensen op voorhand alweer deze kant op komen. Gaat dan straks wel via een raadsvoorstel, maar voorlopig komen ze maar weer wel. En dat is best bijzonder, als je ziet van, hier weer een plukje, daar weer een plukje. Ter Apel loopt gewoon over, het schiet allemaal niet op, het blijft een grote bende. Enige wat we als Beter voor Rijswijk kunnen hopen, is dat er straks een regering komt die in ieder geval probeert om binnen een redelijke termijn tot een oplossing te komen en de forse instroom waar op dit moment sprake van is, weet terug te dringen, fors weet te beperken. En er zijn varianten genoeg in Europa waar ook blijkt dat dat kan. Denemarken, recent Groot-Brittannië niet te vergeten. Maar kijk ook naar landen die op een gegeven moment een keuze maken door gewoon te zeggen, geen gewone asielzoekers vanuit Afrikaanse landen.

Bijvoorbeeld zoals Polen die gewoon bewust ervoor kiest om wel vol te gaan voor Oekraïne. En dat zijn dus ook opties die er gewoon zijn en het zou mooi zijn in ieder geval als er straks iets gaat gebeuren waarbij wel echt wordt gekeken naar de serieuze mensen die echt vanuit oorlogsgebieden komen. En dat we ons stinkende best doen om vooral dus de groepen mensen die deze kant opkomen en hoe vervelend ik het misschien ook vind om die term te noemen, maar dus hun het handje ophouden, de economische vluchtelingen, dat we die toch ook denk ik met het grootste gemak nog steeds binnen laten komen. Zeker als ik gewoon kijk naar Duitsland, waar de percentage wat binnenkomt en geaccepteerd wordt veel lager is dan in Nederland, terwijl de regels vrijwel zelden zijn. Voorzitter, ik denk dat ik voldoende gezegd heb en ik geef het woord terug aan u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Van 't Eind van GroenLinks. De heer Van ’t Eind: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks is blij met de transparante wijze waarop het college het besluit over de uitvoering van de Spreidingswet aan de raad voorlegt. En GroenLinks heeft zich altijd ingezet voor de opvang van asielzoekers in Nederland, omdat wij vinden dat, in een rijk land als Nederland, asielzoekers menswaardig opgevangen moeten worden. En dat elke gemeente in Nederland hieraan zou moeten bijdragen.

Dat gaat dus niet per se over instroom, dat gaat gewoon over de mensen die hier zijn en over dat we die op een fatsoenlijke manier opvangen. En dat is nu niet zo en het is wat ons betreft dus ook een goede zaak dat er nu een Spreidingswet is gekomen. Wij kunnen ons goed vinden in het voorstel van het college voor scenario twee, de opvang van 350 asielzoekers op het Hof van Elsenburg. We hebben wel drie aanvullende voorwaarden en Pagina 20 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

daarom hebben we ook een amendement ingediend, samen met de Partij van de Arbeid, de ChristenUnie, de partij van Gelijkheid en Rechtvaardigheid en de Rijswijkse VVD, moet ik zeggen. Ik heb het verkeerd op het amendement gezet, excuus richting de Rijswijkse VVD. En D66, D66 Rijswijk, sorry. En wij hebben hier drie aanvullende voorwaarden opgenomen. Voorwaarde een, er is een behoorlijke aanvulling op het voorstel van het college kan ik eigenlijk beter zeggen, het is een behoorlijk grote locatie waar we in scenario voor 350 asielzoekers gaan. Dat biedt ook mogelijkheden om te kijken of je niet ook daarnaast een flexwoonlocatie zou kunnen vestigen tegelijkertijd, zodat we ook Rijswijkse spoedzoekers daar weer een plek kunnen geven. Dus weer extra woonruimte in Rijswijk en ook statushouders. In het amendement voegen wij dus op de eerste plaats toe om dat in het onderzoek mee te nemen, of de mogelijkheid is om dat te doen. Het tweede deel van het amendement gaat over de duurzaamheid van de opvang. Wij denken dat het beter is om te kiezen voor duurzame opvang, waarmee je ook beter de borging in de Rijswijkse samenleving kan organiseren. Daarom voegt het amendement toe aan scenario twee, dat we kiezen voor de duurzame opvang van vijf jaar. Daar geeft het scenario in het voorstel nu geen helderheid over.

En tot slot, dat kwam ook een aantal keer in het forum voorbij, denken wij dat het verstandig is om voor één doelgroep te kiezen en dat goed te organiseren in Rijswijk. En dan hebben we te maken met volwassen asielzoekers slash gezinnen aan de ene kant en alleenstaande minderjarige vluchtelingen aan de andere kant. En wij denken dat zeker bij alleenstaande minderjarige vluchtelingen, dat je dat goed regionaal moet organiseren, dat er goede begeleiding op zit. En wij denken dat we met de ervaring die we al hebben in Rijswijk voor Rijswijk het beste zouden kunnen kiezen voor die volwassen asielzoekers en gezinnen. En met de regio afspraken te maken over de opvang van de AMV’ers. Tot zover mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van 't Eind. Dan geef ik graag het woord aan de heer Oelen van de Rijswijkse VVD. De heer Oelen: Dank u wel, voorzitter. De Spreidingswet, dat is een onderwerp dat binnen de VVD in brede zin, dus niet alleen maar binnen de Rijswijkse VVD, niet per se het meest makkelijk onderwerp is geweest in de afgelopen periode. En dat zal de beetje geïnteresseerd krantenlezer ook deze raad niet zijn ontgaan, mag ik aannemen. En ook het thema heeft binnen onze eigen Rijswijkse VVD de nodige aandacht gehad, om te komen tot een afgewogen en naar ons oordeel verstandig inzet, gelet de Haagse politieke werkelijkheid.

En die werkelijkheid, die is nou eenmaal dat deze wet er is. En die werkelijkheid is ook dat er sprake is van een grote instroom van asielzoekers. En dat de partijen die nu aan het formeren zijn, denken aan losse oplossingen om die instroom te beperken. We gaan in de toekomst merken wat daarvan komt of wat daar niet van komt, maar ondertussen hebben wij in deze raad gewoon te dealen met de werkelijkheid van het hier en nu. En dat maakt dat onze inzet gericht is op het nemen van bestuurlijke verantwoordelijkheid in de situatie waarbij door middel van landelijke wetgeving iets van ons wordt gevraagd, sterker nog, eigenlijk iets van ons wordt geëist. De houding, we hebben altijd al asielzoekers opgevangen in Rijswijk, we hebben ons ding gedaan, tijd dat een ander gaat opvangen of laat ze maar gaan kijken waar het schip gaat stranden, dat zou niet getuigen van het nemen van die verantwoordelijkheid. Dat past ons niet. Dat andere partijen dat misschien doen, dat is aan die partijen, maar het past ons in ieder geval niet. Wij denken dat het beter is om de regie in eigen handen te nemen en dat dan op een wijze die gelet de situatie ook goed kan uitpakken voor Rijswijk. Dus een bod neerleggen waarmee we voor de komende jaren van de discussies af zijn hier in Rijswijk, hopelijk ook in de regio, waarbij we bij voorkeur maar op één locatie hoeven op te vangen.

Dus geen AMV’ers op een andere locatie, op een tweede locatie, en we de beoogde locatie ook zo inrichten dat er ook nog additionele flexwoningen kunnen worden ingericht voor anderen dan alleen asielzoekers. En misschien nog wel het meest ingewikkelde, het biedt wat ons betreft ook nog een uitgelezen kans om van het contract met Rijkswaterstaat af te komen. Die nog steeds een claim legt op dit terrein, waardoor we er gewoon in de komende jaren eigenlijk niks Pagina 21 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

mee kunnen, terwijl er ondertussen geen schop in de grond gaat bij de A4. Het ingediende amendement, waar dus de VVD ook op heeft meegetekend, zal wat ons betreft voor de verschillende wethouders dus een steun in de rug moeten zijn in de gesprekken met de diverse stakeholders. En ik wens jullie toe dat jullie er het beste voor Rijswijk gaan uithalen. We zullen later in het jaar graag zien dat jullie hier ook op alle fronten succesvol zijn geweest. En voorzitter, met het amendement zullen wij ook kunnen instemmen met dit raadsvoorstel. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank, voorzitter. Het stuk wat zo voor ons ligt, dat kan niet op de steun rekenen van Wij. Rijswijk, laat ik daar in ieder geval heel snel duidelijk over zijn. Ja zeggen namelijk tegen 350 AMV’ers en asielzoekers zonder te weten waar die nou precies terechtkomen, dat is voor ons als raad en als raadsleden ook echt onmogelijk. De manier waarop dit raadsvoorstel namelijk is opgesteld, die geeft niet heel veel zekerheid over heel veel hele belangrijke zaken. En dat komt omdat veel van die belangrijke onderwerpen in dit zes paginalange document wat ons betreft worden afgeraffeld. En ik ga daar drie voorbeelden van geven. Ik zou willen beginnen met die locatie die ik al eerder noemde.

Kijk, het maakt voor ons nogal wat uit of je die AMV’ers en die asielzoekers in de Plaspoelpolder neerzet of dat we die straks in de Tulpstraat neerzetten. Er wordt in dit document geen duidelijkheid gegeven over die locatie, terwijl dat juist een van de dingen is die voor de Rijswijkers het allerbelangrijkste is. Komt dat AZC nu in mijn achtertuin? Ja of nee. Locatieonderzoek staat hier niet in en dat is jammer. En een tweede ding is onze strategie voor de regio. Ik zal even voorlezen, twee regels waarin die strategie dan wordt uitgelegd. Dat is de gesprekken aan de regionale regietafel Haaglanden worden momenteel gevoerd, het is een politiek gevoelig proces waarbij elke gemeente aan zet is om een bod te doen. Die strategische lijn die we hier opgeschreven zien staan, dat is meer een definitie van het woord regiosamenwerking die uit de Van Dale komt, in plaats van dat het echt een strategie is. Want waar kiezen wij nu voor en waar gaan wij als gemeente Rijswijk of in ieder geval de wethouder voor knokken? We hebben als Rijswijk al zes jaar opvang gehad en dat moet denk ik toch iets betekenen in die regio en daar biedt deze Spreidingswet ook echt mogelijkheden voor, maar die zien we hier niet terug.

En op onze vraag in het forum wordt dan vervolgens geen antwoord gegeven, ook al was toegezegd dat er nog wat toegestuurd zou worden naar onze raad voor een overleg dat hier donderdag zou plaatsvinden. Dat hebben we ook niet gezien. En daaruit concluderen we dan toch wel dat dat die ambities in die regio toch vrij laag liggen. De paragraaf die gaat over de financiën, die geeft ons ook niet heel veel duidelijkheid. Weer twee regels, concrete uitwerkingen van de compensatie van de kosten, die is er nog niet. Om deze reden wordt dit in de tweede halfjaarrapportage 2024 opgenomen, wanneer er meer duidelijkheid is over de gemaakte kosten en compensatie. Met andere woorden, we hebben nog geen idee hoeveel dit ons daadwerkelijk gaat kosten. En na dat wat er allemaal niet in staat, zijn wij toch ook wel verbaasd over de ambitie. We doen namelijk meer dan wat nodig is en we zijn er verbaasd over niet in de eerste plaats omdat Beter voor Rijswijk toch volgens mij onderdeel is van deze coalitie. U heeft jarenlang aangegeven tegen een AZC te zijn, maar onder uw leiding, onder uw college, wordt er dan toch een voorstel gedaan om het AZC te openen en als klap op de vuurpijl, om meer opvangplekken te creëren dan dat we daadwerkelijk moeten.

Wat het nog vreemder maakt, is dat er dan een amendement nu hier op de agenda staat wat wordt ingediend door de coalitie, behalve door Beter voor Rijswijk. Dat is toch vrij vreemd, want op het moment dat dit wordt voorgesteld uit een college bestaande uit al die partijen, mag je toch verwachten dat dat voorstel wordt ondersteund? Maar blijkbaar vinden de partijen D66, PvdA, GroenLinks dat daar echt aanpassingen aan moeten worden gedaan. Dus zijn het niet eens met wat hier staat. Wel Beter voor Rijswijk, mijnheer Braam hoorde u net, die wilt hier helemaal niks mee te maken hebben. Ik zie ze al flink gebaren, dus het doet wat met deze partijen. Ik hoor het straks in de tweede termijn, maar ik Pagina 22 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

vind het toch echt wel wat zeggen. Voorzitter, ik kan er nog veel verder over doorgaan. Maar de conclusie is dat we geen idee hebben waar we straks mee instemmen als raad. We overzien de gevolgen niet. Voor ons had er echt een locatiestudie in moeten zitten, een veiligheidsstudie, inzichten in het financieel gedeelte, dat is een raadsvoorstel voor ons. Dat staat hier allemaal niet in, dus daarom kunnen wij niet instemmen met dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Ik geef graag het woord aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Het zal u niet verbazen dat de PvdA-fractie het raadsvoorstel van het college om 350 vluchtelingen in onze gemeente op te vangen, ondersteunt. We houden zoals het raadsvoorstel aangeeft daarbij ook rekening met een taakstelling die in de toekomst, zeg ik ook tegen vorige sprekers die zich heel erg verbazen over een hogere taakstelling, mogelijk hoger is dan die opvang van de 306 vluchtelingen die nu van ons wordt gevraagd. En voor de Partij van de Arbeid is dat vooral een signaal dat we onze verantwoordelijkheid ruimhartig invullen. Zoals al eerder door ons genoemd, we willen we ook investeren in een duurzame opvang. En dat is goed voor de mensen om wie het gaat en goed voor de gemeente die het proces moet voorbereiden en faciliteren.

Daarom heeft onze fractie ook van harte het amendement meegetekend om nu de weg in te slaan om een duurzame opvang voor vijf jaar verder te onderzoeken. Er moeten nog wel wat zaken worden uitgezocht, zoals ook weer de heer Van 't Eind al aangaf van GroenLinks. Dat zal ook gebeuren de komende maanden en dat betreft dan een zorgvuldige begeleiding, zinvolle dagbesteding van asielzoekers die naar Rijswijk komen. Maar door voor duurzame opvang te kiezen, de Rijswijkse VVD zei het ook al, hebben de mensen die komen de kans om zich verder te ontwikkelen en waar mogelijk mee te doen in onze Rijswijkse samenleving, maar ook kunnen we een stevig fundament leggen voor huisvesting waar andere Rijswijkse doelgroepen ook wat aan gaan hebben. Dus wat ons betreft lijkt het Hof van Elsenburg een goede optie, waarbij een combinatie asielopvang en Rijswijkse spoedzoekers onderzocht moet worden. De mogelijke opties horen we graag op korte termijn van de wethouder. En dan nog even naar de heer Van Dam omdat ik ook later ben dan hij met zijn woordvoering. In het coalitieakkoord hebben we opvang van vluchtelingen buiten het akkoord gehouden. Dus om nu een weg te drijven tussen vier partijen en één is niet behoorlijk of fatsoenlijk, want het staat niet in het coalitieakkoord dat we hier afspraken met elkaar over hebben gemaakt. Kortom, het is een vrije kwestie. Dan nog even over de AMV’ers.

Ziet de wethouder mogelijkheden om opvang van minderjarige vluchtelingen elders aan de regiotafel te bespreken. Wat zou dat dan voor onze gemeente kunnen betekenen? We horen het graag van de wethouder. Voorzitter, tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Dolmans van D66. De heer Dolmans: Dank u wel, voorzitter. Het aantal asielzoekers in Nederland fluctueert al tientallen jaren en van een trendmatige stijging is helemaal geen sprake. Asiel is zo'n tien procent van de totale migratie naar Nederland en er is dan ook niet zozeer een asielcrisis, maar een crisis in de opvang. Na een piek in het aantal asielzoekers als gevolg van de oorlog in Syrië werd de opvang grootschalig ingekrompen en het COA ging vanaf 2016 in twee jaar tijd van 113 naar 67 locaties. Het lokale draagvlak werd daarmee ook verspeeld. En nu ligt er een Spreidingswet en die is niet ideaal, maar het brengt ons wel mogelijke oplossingen voor die opvangcrisis. En ook ik ga toch even in op de woorden van Wij. Rijswijk. Dit raadsvoorstel is misschien niet ideaal, maar ook dit raadsvoorstel draagt bij aan mogelijke oplossing voor de opvangcrisis. En ik hoor Wij. Rijswijk een aantal argumenten noemen. Not in my backyard, geen strategie voor de regio.

Wat kost het? Ik zou zeggen, wat levert het op? U werpt een heleboel hobbels op, maar u staat er niet heel constructief in. En dan heb ik liever Beter voor Rijswijk, die gewoon heel duidelijk tegen is geweest vanaf het begin af aan, Pagina 23 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

tegen een AZC, dan een partij die continu wel mededogen toont met asielzoekers, maar er geen enkel praktisch gevolg aan geeft. Goed, D66 Rijswijk is er voorstander van dat we onze redelijke bijdrage leveren als gemeente in de opvang van asielzoekers in samenwerking met omliggende gemeenten. En het raadsvoorstel en het amendement om onder andere samen met omliggende gemeenten te zoeken naar regionale opvang van minderjarige asielzoekers, zullen wij dan ook steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Dan geef ik het graag het woord aan mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Wij constateren dat er eigenlijk geen raadsvoorstel ligt maar een duidelijke vraag aan de raad. Er is immers geen sprake van twee fasen, de scenario's variëren alleen in omvang van het aantal asielzoekers en dat is bepalend voor het bod. Het CDA geeft de voorkeur aan één voorstel vanuit het college. Rijswijk heeft al een belangrijk aandeel in de opvang geleverd van asielzoekers, gedurende een groot aantal jaren 250 tot 500 asielzoekers op te nemen. Dat is meer dan de opgave uit de huidige Spreidingswet. Hoewel het COA voorziet in medische zorg, zijn er tal van andere voorzieningen waarop asielzoekers een beroep gaan doen, bijvoorbeeld op onderwijs, dat kampt met een groot lerarentekort.

Het is niet realistisch om de Rijswijkse bevolking te overvragen met weer een nieuwe groep asielzoekers. Zeker niet door meer asielzoekers op te nemen dan de opgave uit Spreidingswet. In een raadsvoorstel moet dus precies worden aangegeven in hoeverre het voorzieningenniveau in Rijswijk verder onder druk komt te staan door de opvangplekken. Mede gelet op het beroep dat al op Rijswijk wordt gedaan voor daklozen uit Den Haag, Oekraïners en statushouders en de nieuwe groep die door de wethouder is genoemd vanavond. En dan hebben we het nog niet eens over onze penibele financiële situatie, voorzitter. Voor wat betreft de timing vinden wij dat het niet nodig is om voor de troepen uit te lopen. Wij zijn benieuwd hoe andere gemeenten gaan reageren onder de regie van de commissaris van de koning. Het CDA is daarom voorstander van een strategische benadering van de opgaven uit de Spreidingswet. Daarbij hoort ook de inschatting of de soep van de Spreidingswet wel zo heet gegeten wordt. Omdat de Spreidingswet dermate streng is, dat het nieuwe kabinet wellicht daarom of op ideologische gronden zal besluiten tot een bijstelling daarvan. Wij zullen het amendement dan ook niet steunen en wachten het raadsvoorstel van september af. Dat was mijn eerste termijn, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie.

Dan geef ik graag het woord aan mijnheer Weterings van Rijswijks Belang. De heer Weterings: Dank u wel, voorzitter. Het zal voor u allen ook geen verrassing zijn hoe wij erin staan, want we zijn ook niet opgesomd in het amendement, dank daarvoor. Dat betekent dat wij geheel standvastig zijn in de mening te hebben. Wordt door heel veel Rijswijkers gewaardeerd en door een aantal Rijswijkers niet. Goed, de omstreden Spreidingswet, ook wel de dwangwet genoemd. Die is helaas door de Eerste Kamer gekomen, door staatssecretaris Van der Burg. Overigens een VVD'er, wat ons wel behoorlijk verbaasd, dat in de Eerste Kamer een meerderheid kreeg door steun van de VVD, wat toch voor heel veel mensen op netvlies staat als een rechtse partij. Ik ben helemaal totaal de weg kwijt met de VVD, ook nu met het steunen van het amendement om er 350 van te maken, terwijl 306 is aangeboden. Maar goed, even over het draagvlak wat voor Rijswijkers belangrijk is. Er is door EenVandaag enkele weken geleden een heel goed groot onderzoek gehouden. Acht op de tien kiezers vinden het instroom te hoog en is het oplossen van het van Spreidingwet in feite geen oplossing als instroom niet daalt. En in tegenstelling van de heer Dolmans, dat die zegt dat het aantal asielzoekers is gedaald.

In 2023 is er een toename geweest van 50.000 omtrent de aanvragen van asiel, die cijfers zijn ook onderzocht, dus zijn ook al bij het CBS. Dus hoe u komt aan een verlaging, weet ik niet, maar de actualiteit wijst anders uit. Daar komt ook nog eens bij Pagina 24 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

dat de afgelopen jaren vanaf 2014 dat ruim 55 procent van de statushouders niet aan het werk komt, valt in de uitkering. Dat betekent dat onze vangnetten voor onze sociale voorzieningen die we keihard nodig hebben voor onze ouderen, worden behoorlijk, even oneerbiedig gezegd, gewoon opgegeten. En als ik dan toevallig, ik heb het ook al vorige week of twee weken terug in de media vermeld, dat als reizigers een bezuiniging bij de Wmo moeten doorvoeren, dat bij oudere mensen minder voor schoongemaakt. Dan wordt wel keihard gezegd, maar er zijn verschillende geldstromen, in het forum tegen mijn collega Ten Brummelaar. Wat overigens het forum is waar ze keihard uitgehaald door de Partij van de Arbeid door mevrouw Van Nunen. Er werd toen keihard gezegd dat er meerdere geldstromen waren. Daar had ik wel een vraag in het tweede termijn aan mevrouw Van Nunen, hoeveel schatkisten zijn in Nederland en hoeveel koffertjes zijn er met Prinsjesdag? Komt allemaal uit één kist, uit één begroting van de belastingbetaler. Er zijn geen rijke oliesjeiks die het COA betalen. Ook het COA wordt onderhouden door de Nederlandse c.q. Rijswijkse belastingbetaler. Om er ook niet heel veel meer woorden aan vuil te maken, wil ik me nog beperken tot vooral de motie ook van mevrouw Harmsen om Don Bosco erbij te betrekken. Ik wilde vragen, doe het alsjeblieft niet.

De voorzitter: Ik geef even het woord aan mevrouw Harmsen, want die motie ... Het is meer een ordevoorstel, want die motie is ingetrokken, had u aangekondigd voorafgaand aan de raadsvergadering. De heer Weterings: Ik heb het niet meegekregen, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dat is ook correct dat u dat niet weet. De heer Weterings: Pak van mijn hart, Don Bosco is van de agenda af gelukkig, dank u wel daarvoor. Het was niet goed over nagedacht, ga ik ook verder niet meer op in. Ik heb het over de schatkist gehad, ik heb het over de linkse val van de VVD gehad. Voor de rest wil ik me aansluiten om als laatste mee te delen, je moet je afvragen, ondanks de Spreidingswet nog niet in Rijswijk is ingegaan, is Rijswijk er echt beter op geworden op het gebied van opvang, asiel, daklozen, Oekraïners, flexwooncentra, hotels die vol worden gegooid. Is het collega wat er nu zit een verbetering voor Rijswijk geweest? Ik vraag het ook even aan de kiezers thuis, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan geef ik als laatste in de eerste termijn het woord aan mijnheer El Majjaoui van de Partij voor de Gelijkheid en Rechtvaardigheid. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord. Voorzitter, zowel het raadsvoorstel als het amendement behelzen samen op een investering in een duurzame oplossing voor een landelijk probleem.

Onze gemeente doet een handreiking om hier een bijdrage aan te willen leveren. En wat overigens gewoon een druppel op een gloeiende plaat betreft. We staan voor een menswaardige opvang en dat voor met name mensen die vluchten voor oorlogen en geweld. Onze verantwoordelijkheid, maar ook die van de internationale gemeenschap om deze conflicten en oorlogen in onze aardbol te doen stoppen, blijft overeind. Bij een gunstiger scenario zou dus de veiligheid en vrede in de wereld dit onderwerp tot in het verleden kunnen behoren. Maar gelet op de complexiteit en de grote belangen in de wereld, blijft dit een uitdaging, maar ook helaas een illusie. Voorzitter, gelet op de tijd, wil ik er niet al te veel woorden aan vuil maken. Immers blijft dit ook een wettelijke taak die wij mede moeten uitvoeren. Voorzitter, tot zover, dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van de raad gekomen en dan wil ik het woord geven aan wethouder Van Malsen. U komt naar voren in de kring, dan is het goed denk ik om aan de linkerzijde te zitten. Die is kapot, aan mijn zijde, rechterzijde. Mijnheer El Majjaoui, als u plaats wil maken voor wethouder Van Malsen. Gelet op de tijd wil ik u vragen om kort in te gaan op de gestelde vragen. Pagina 25 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Van Malsen: Ik zal mijn uiterste best doen, voorzitter. Even kijken dat ik niet alleen maar mijn voorhoofd ... Kijk, wat fijn. Dank, voorzitter, dank ook aan de raad voor alle vragen en opmerkingen. Dat wil zeggen, met name opmerkingen heb ik gehoord en een amendement waar ik iets over wil zeggen. Ik denk vooropgesteld misschien goed om ook eventjes terugkomen op een aantal toezeggingen die ik gedaan heb in het forum. De heer Van Dam verwees al naar een van die toezeggingen, dat gaat over een terugkoppeling uit de regionale regietafel, wat er allemaal besproken is. Ik heb daar nooit van beloofd schriftelijk iets over op te sturen, trouwens. Dus volgens mij kom ik mijn toezegging gewoon na als ik er zo dadelijk wat over gaan zeggen. Maar ik wil eerst even op die andere toezegging terugkomen, dat was naar aanleiding van de vraag die mijn buurman, de heer El Majjaoui, had gesteld over hoe het nou zit met de vergoeding, de bonus, als je aan uitruil doet. Dus stel, wij zouden onze taakstelling van 26 alleenstaande minderjarige vreemdelingen uitruilen met een andere gemeente. Dat wil zeggen, die worden dan ergens anders opgevangen en wij zeggen, dan hoeven wij ze niet op te vangen. Wie krijgt dan de bonus? En het antwoord daarop is de gemeente die de opvang doet, dus stel we gaan de regio in en we gaan aan een andere gemeente vragen of zij onze AMV’ers willen opvangen.

En ze zeggen ja en ze vangen die op, dan krijgen zij dus ook dat geld. Dan de andere toezegging voor wat betreft terugkoppeling uit de rt van donderdag twee weken geleden. Voor wat betreft de aanwezigheid om daar maar mee te beginnen, acht van de negen gemeenten waren aanwezig, de gemeente Westland was er niet. We hebben het over onderwijs gehad, hoe regelen we dat nou in de regio, is een hele interessante presentatie over de vier typen van nieuwkomersonderwijs en hoe dat voor asielzoekers geregeld moet worden. Sowieso wordt het een regionale opgave waarin gemeenten, schoolbesturen, een heleboel ambtenaren samen moeten gaan werken, om dat in de hele regio te regelen. Niet alleen maar voor de Rijswijkse asielzoekers, mochten we ze hierop gaan vangen, maar echt voor iedereen. Want er komen nogal wat mensen op deze regio af als we ons aan de opgave gaan houden. En die is best fors, durf ik wel te zeggen. Verder is het idee om aan die regionale regietafel het regioplan te bespreken en op te werken. Wij stellen daar niks vast, we maken er geen besluiten. Dus alles wat we daar doen, dat is in principe in concept totdat alle individuele colleges, dan wel gemeenteraden er een akkoord op hebben gegeven voor hun gemeente. Uiteindelijk rijkt onze bevoegdheid tot aan onze gemeentegrenzen en niet daarbuiten.

En dat geldt voor alle andere gemeenten ook, dus in dat plan komen vooral de dingen te staan hoe we dan regionaal samenwerken en waar we elkaar kunnen vinden, bijvoorbeeld op het gebied van het uitruilen van delen van onze opgaven. En het laatste is dat er een intentieverklaring ook nog aan die tafel besproken is. Dat is in feite een belofte die we aan elkaar doen met negen gemeenten dat we vanaf hier verder gaan om een plan samen te stellen om ook echt aan die opgave te voldoen, om dus ook echt die 5794 plekken te gaan leveren. En daarvan hebben ook acht gemeenten gezegd, dat vinden we goed. En eentje die zou het vandaag in het college hebben besproken en ik heb daar nog geen terugkoppeling van. En u kan wel raden welke gemeente dat is, dus daar houd ik het even bij wat betreft terugkoppeling uit de regio. Nogmaals, het is en blijft een kwetsbaar gebeuren, die regionale regietafel. Over twee weken zitten we weer bij elkaar, wie weet heb ik de volgende keer dat we samen zitten wel iets meer te vertellen. Dan het amendement, om daar eventjes een korte appreciatie van te geven. Het amendement voegt eigenlijk drie voorwaarden toe aan scenario twee en voor wat betreft de voorwaarden om ook flexwonen te gaan onderzoeken. Dat steun ik van harte.

Als je de locatie bekijkt en je zou daar voorzichtig een opvanglocatie voor 350 asielzoekers intekenen, dan blijft daar ruimte over voor een andere overige invulling van de rest van het terrein. En dat zou bijvoorbeeld met flexwoningen voor onder andere Rijswijkse spoedzoekers kunnen zijn, zoals we dat nu ook doen op het Hof van Elsenburg. Daarbij moet ik wel zeggen dat dat gevolgen heeft voor, zoals de heer Oelen ook al opmerkte, onze gesprekken met Rijkswaterstaat rondom het gebruik van de terrein voor het opslaan van de spoorbrug. Het is namelijk zo dat we zijn al een beetje aan het kijken naar scenario's van, hoe zou je dat dan kunnen doen, flexwonen op die locatie? En met wat voor exploitatietermijnen moet je dan Pagina 26 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

werken? Dus kun je daar voor vijf jaar iets neerzetten, voor tien jaar of voor vijftien jaar? En eigenlijk is wat we nu, en we zullen dat natuurlijk als het amendement aangenomen is en het voorstel ook zullen we daarmee verder gaan. Maar wat daarvoor nu duidelijk lijkt te zijn, is dat je als je vijf jaar flexwonen doet, dat dat eigenlijk niet rendabel is. Dat je daar ook niet echt kwalitatief goede flexwoningen neer kan zetten en als je tien tot vijftien jaar doet, dan wordt het echt wel kwaliteit twee, heet dat dan in het jargon van de aanbieder, echt wel de wat chiquere flexwoningen. Als je dan vijftien jaar verder doet, dan zijn de woningen die je daar neer kan zetten, zijn eigenlijk al geen flexwoningen meer te noemen, maar dat zijn gewoon verplaatsbare volwaardige woningen. Dus dat even over het flexwonen. De andere voorwaarde, het gesprek in de regio over de AMV’ers. Dat is een gesprek dat ik met plezier aanga als het amendement aangenomen wordt en het voorstel ook. En ik kan daar nu alvast voorzichtig over zeggen dat het best kansrijk lijkt. Maar goed, nogmaals, ik ga geen dingen beloven zonder mandaat van uw raad. Dus als het amendement aangenomen is, dan gaan we daar gewoon mee verder met die gesprekken. Dat was voor wat betreft het amendement. Ik heb niet echt concrete vragen opgeschreven.

De Partij van de Arbeid vroeg nog naar wat de gevolgen zijn voor het uitruilen van onze taakstelling van AMV’ers in de regio. Dat is op dit moment natuurlijk moeilijk te zeggen. Wat ik tot nu toe uit die voorzichtige gesprekken een beetje proef, is dat de bereidheid er is om uit te ruilen, maar daar moet dan logischerwijs wel iets voor tegenover staan. En wat dat precies is, dat is dus onderwerp van nader gesprek. En dan wil ik ook toch nog wel even een opmerking maken over wat we hier nou doen in Rijswijk. En excuus, voorzitter, dan neem ik toch iets meer tijd dan u misschien had gewild. Maar er werden wat dingen geroepen over flexwonen en opvang en dat soort dingen, en ik vind eigenlijk dat we wat we hier in Rijswijk doen, dat is best uniek. Wij geven als college een stuk bevoegdheid uit handen aan uw raad, omdat we erin geloven dat we dit gesprek transparant en eerlijk en open met uw raad willen voeren en uw raad ook met elkaar en dat dat zie ik ook hier weer. In andere gemeenten vallen er colleges als er alleen al een locatie genoemd wordt en hier hebben we het gewoon al in alle openheid best wel een tijd over locaties, over een locatie in het bijzonder. En dat is iets wat ik enorm ... Het is geen makkelijk onderwerp, wat ook wel duidelijk is uit de beraadslagingen tot nu toe, uit al uw opmerkingen.

Het is een ongelooflijk taaie crisis, die opvangcrisis en het doet mij deugd dat we hier in Rijswijk als dit voorstel het haalt, ook een steentje aan bijdragen, maar dat ook al jaren hebben gedaan natuurlijk. En dat hebben we heel goed gedaan en we hebben het AZC omgevormd in een flexwooncentrum. Dat was ook geen kattenpis, durf ik u wel te zeggen, daar was u ook allemaal bij natuurlijk. En dat hebben we ook met zeer groot succes gedaan. En mensen uit het hele land, die kijken naar Rijswijk en die zeggen van, wat gaat dat daar allemaal goed en wat kunnen jullie dat goed. Dit is een hele sociale, gastvrije gemeente, voorzitter. Ik zie dat de voorzitter het wel heeft gehad met mijn inbreng. Maar dat wilde ik toch nog eventjes benadrukken. De voorzitter: Dank voor uw reactie aan het eind van uw eerste termijn. Dank u wel, mijnheer Van Malsen. Dan kijk ik naar uw raad voor de tweede termijn en ik ga niet langs alle sprekers. Dat ga ik toelichten omdat ik niet iemand wil teleurstellen. Wie van u uit uw raad wenst in het tweede termijn het woord te voeren? Dan kijk ik naar mevrouw Harmsen als eerst. Mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik moet wel heel kort even op de heer Braam ingaan die zoekt naar een goede oplossing die beheersbaar is, dus die wil is er. Maar de vorm, daarover verschillen we eigenlijk.

Dus ik hoorde toch eigenlijk een verschil in vergeleken met een jaar geleden, wat vooral niet in Rijswijk moest. En ik probeer het altijd te lezen van, u probeer de ene kant, er moet een oplossing komen. Ik wil ook nog even meegeven, er is een Europese migratiedeal gesloten waar de ChristenUnie trouwens ook in het parlement voor heeft gestemd, het is een vrij strenge migratiedeal. Dat dat gebeurt er allemaal op Europees niveau, maar we hebben lokaal al laten zien en u heeft het gezegd ook, we mogen er trots op zijn dat wij zes jaar die opvang hebben gedaan. En Pagina 27 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

dat is een goede oplossing geweest die beheersbaar was. Ik wil er toch even een reactie op van, wat scheelt dat nu dat het ... Het is natuurlijk uw standpunt, het is uw verkiezingsprogramma, maar u bent er wel trots op dat het goed is gegaan. Ik wil toch even terug horen hoe u dat toch ziet? Dat is alles, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Het is meer een reactie richting Beter voor Rijswijk. Dank u, dan ga ik het woord geven aan mijnheer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Ik heb er geen interruptie voor nodig, dat kan ik gewoon keurig in mijn tweede termijn kwijt. Allereerst in ieder geval dank, wethouder, voor de uitgebreide beantwoording. En overigens ook dank aan de partij als het gaat om het serieus benaderen van de wijze waarop we als partij hier in Rijswijk in het leven staan. Keuzes inderdaad, verkiezingsprogramma's, zoals net ook eens aangegeven, dat niet alleen. Maar je staat ergens voor of je staat ook ergens achter. En dan toch even ingaat op wat net door de ChristenUnie is aangegeven. Eén ding is erg belangrijk in dit verhaal en dat zijn afspraken die gemaakt zijn in het verleden en als het aan ons ligt, feitelijk ook nog geldig in het heden.

Een van die afspraken die gemaakt is, feitelijk vanuit de staatssecretaris gezien, mag dan misschien wel niet zo heel erg letterlijk in zijn brief staan, maar nog niet zo lang geleden ben ik bij een bijeenkomst geweest van de VVD. En ook daar heeft de heer Van der Burg heel nadrukkelijk aangegeven dat hij aan de ene kant staat voor zijn handtekening, maar aan de andere kant heeft hij te maken met een stuk wetgeving. Ik zit zo in elkaar dat op het moment als een staatssecretaris of minister een handtekening ergens achter plaatst, dat die ons met rust laat en vandaar ook dat ik heel nadrukkelijk in de eerste termijn heb aangegeven van, zoek naar andere oplossingen. Ik begrijp best dat vanuit de wet er op een gegeven moment een oplossing gevonden moet worden. Een van die oplossingen, die ligt bij wijze van spreken voor het grijpen, dat is Wassenaar. Wassenaar zal het misschien niet zo leuk vinden, maar waarom zou je Wassenaar niet overrulen? Die hebben meer dan 700 extra plekken ingevuld en waarom zouden wij niet gebruik maken van die ruimte? En dat het misschien geld kost vanuit de gemeente Rijswijk, dat zou mij om het even zijn, maar dan hebben we in ieder geval een oplossing voor een grote groep op één locatie. Dat zou ieder geval al een forse verbetering zijn. Nogmaals, wat ons betreft in Rijswijk, wij hebben een behoorlijk aantal jaren onze nek uitgestoken.

Ook als partij heb ik op een gegeven moment in verlenging nog één keer onze nek uitgestoken, omdat eenmaal in dat contract drie plus twee jaar stond vermeld. En dan is het op een gegeven moment aan andere partijen om de nek uit te steken. En het is natuurlijk jammer, dat moet ik hier wel nageven, dat van de 350 gemeenten gewoon ruim de helft niet thuis geeft. Dat is natuurlijk vreselijk. Dat die Spreidingswet er dan komt, ook heel vervelend, maar dan is het des te vervelender hoe trots de wethouder misschien ook mag zijn van het voorstel wat hier ligt, dat dit kan nooit een trots waar zijn. Het is gewoon een slechte zaak dat zeer versnipperd asielstromen worden opgevangen. Of dat nu gaat om Oekraïners, of het nu gaat om mensen uit de Afrikaanse landen, maakt niet uit, voorzitter. Maar dat dat is wel een ding waar we het over hebben. En ik heb ieder geval nog een vraag aan de wethouder. Als we praten over de locatie, de oude AZC-ocatie dan weer wordt heringericht. Ik heb toch het angstige vermoeden dat het COA de kans weer ziet als er voor 500 mensen plek is, om straks ook gewoon rustig een claim te leggen op die resterende 150 plekken. Die we dan misschien nu denken te gaan gebruiken voor spoedzoekers.

De voorzitter: En uw vraag is, mijnheer Braam? De heer Braam: Mijn vraag is, die 150, klopt het dat het COA heel brutaal een claim zou kunnen leggen op die andere 150 plekken? Als de tijd een beetje tegenzit. Voorzitter, ik hou het daarbij. De voorzitter: Ik zie dat ook mijnheer Van Dam u wil interrumperen. Mijnheer Van Dam. De heer Braam: Ik wacht even zijn vraag af. Pagina 28 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Van Dam: Ik heb toch een vraag voor de heer Braam en Beter voor Rijswijk. Want u schetst hier dat er een redelijk risico zit in het in plaatsen van een AZC, dat er nog meer mensen komen. U bent tegen de Spreidingswet, u heeft aangegeven dat wij zes jaar lang hebben gedaan, maar nu de beurt wellicht is aan iemand anders. U heeft zich in het verleden ook uitgesproken tegen het AZC. Wat is dan de reden dat u, en ik hoorde het net ook trouwens in de beantwoording van mevrouw Van Nunen, dat het een vrije kwestie is, dat kan en dat is zo. Waarom heeft u het niet afgedwongen binnen deze coalitie om dit tegen te houden? De voorzitter: Mijnheer Braam. De heer Braam: Regeren is vooruitzien, zeg ik altijd maar. Dus aan de ene kant, je zou het af kunnen dwingen en dat zou dan in feite betekenen dat voor 90 procent van de zaken die we graag een Rijswijk willen doen, dat je wellicht door de laatste 10 procent buitenspel zou kunnen komen te staan. Dat was dus iets wat we wilden voorkomen. We willen feitelijk in ieder geval de lijn die we in ons programma hebben handhaven. Juist op dit punt en dus op dit punt zeker geen compromis in een coalitieakkoord daarom. De voorzitter: Dank voor uw antwoord, mijnheer Braam. U bent aan eind van uw tweede termijn. Mijnheer Van Dam, ik wil u het woorden geven voor uw tweede termijn. De heer Van Dam: Nee, ik wil nog mijn interruptie ...

De voorzitter: Heel kort dan, als het ook niet een herhaling van dezelfde vraag is graag. De heer Van Dam: Ik mag toch gewoon een interruptie plegen op wat hij zegt? De voorzitter: Maar als het een herhaling wordt van dezelfde interruptie, dan vind ik dat ten koste gaan van de tijd. Dus we moeten ook doorgaan met het onderwerp. De heer Van Dam: Ik zal het proberen kort te houden. U zegt, ik wil geen compromis plegen op mijn verkiezingsprogramma en daarom stemmen we nu in. Volgens mij stemt u dan juist in hier met het plaatsen van een AZC want juist tegen uw hele verkiezingsprogramma in zou gaan, of in ieder geval tegen eerdere uitspraken die hierover heeft gedaan. Ziet u dat dan niet ook zo, dat lijkt me logisch. De voorzitter: Mijnheer Braam. De heer Braam: Nee, we hebben geen oogkleppen op zoals wellicht, ben ik bang, binnen uw partij wel het geval is. We kijken in ieder geval breed naar wat er feitelijk speelt in het Rijswijkse en daar heeft onze partij al lang geleden een duidelijke stap gezet in ons verkiezingsprogramma. En dit is nou uitgerekend zo'n punt wat als we in een coalitieakkoord dat hadden willen opnemen ook serieus een breekpunt zou zijn geweest. En dat ging ons absoluut te ver en we hebben dus daarom ook met de groep afgesproken dat dit voor de discussie een vrij onderwerp zou zijn. En dat kan dus betekenen zoals dat nu ...

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Het wordt ... De heer Braam: Mag ik mijn zin nog afronden, het is nog heel kort. Het kan dus zijn wat hier dus gebeurt, dat er een amendement ligt wat Beter voor Rijswijk niet steunt, maar dus helaas wel op een meerderheid zal gaan rusten, schat ik voorzichtig in. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mijnheer Van 't Eind van GroenLinks. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter. Ik had mijn vinger keurig opgestoken, ik heb wel behoefte aan een tweede termijn. En ik heb met name behoefte aan een tweede termijn nog even op met name Wij. Pagina 29 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

Rijswijk en het CDA te reageren. Want de bijdrage van beide partijen, die verbazen mij toch in hoge mate. En ik begin toch maar even met Wij. Rijswijk, die blijkbaar het principe dat je het ook met elkaar oneens kan zijn, de agree to disagree, en vervolgens de verantwoordelijkheid neemt om samen de stad te besturen, niet begrijpt. We hebben het al een aantal keren over de asielopvang gehad en we hebben het elke keer op deze manier zo gedaan. Een aantal keren hebben wij al aan het kortste eind getrokken en we zullen zien nu daadwerkelijk bij de stemming hoe dat uitpakt. Maar dat is het en ik vind dat wij als coalitie ook kracht uitstralen door dat op deze manier ook op een goede manier transparante te kunnen bediscussiëren. Maar goed, blijkbaar houdt de heer Van Dam van compleet dichtgetimmerde coalitieakkoord, kan ook hoor. Maar de bijdrage van de heer Van Dam verbaast mij ook in hoge mate. Inmiddels is het een soort circusact geworden van Wij. Rijswijk om enorm met mond te belijden hoe barmhartig ze zijn met asielzoekers, maar geen enkele verantwoordelijkheid te nemen. En dan heb ik eerlijk gezegd meer met Rijswijks Belang en Beter voor Rijswijk, die gewoon duidelijk zijn over wat ze vinden. En daar hoort toch ook een vraag bij, wanneer gaat Wij.

Rijswijk nou eens een keer stoppen met de smoesjes? En of zeggen, wij willen ook geen asielopvang in deze stad, ofwel, we willen dat wel en daar gaan wij ook verantwoordelijkheid voor nemen. Dat wordt toch een keer tijd, want het wordt op een gegeven moment toch wel vermoeiend elke keer als we deze discussie hebben, dezelfde circusact van Wij. Rijswijk te zien. En ik heb ook een vraag aan het CDA, want ook die bijdrage verbaast mij een beetje. Het CDA heeft, dat is eigenlijk gewoon maar een korte vraag hoor, eerder het amendement van GroenLinks gesteund en andere partijen om het het AZC zoals die was met 500 asielzoekers open te houden. En ik hoor nu in de bijdrage dat CDA anderhalf jaar later in één keer 350 asielzoekers te veel vindt. Ik begrijp dat niet, dus zou het CDA dat kunnen toelichten, waarom dat in een keer zo'n groot probleem is? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Schie, wilt u daarop reageren? Want u wordt uitgedaagd. Mevrouw Van Schie: Dat waren mensen die er al zaten, punt één, dat maakte voor ons toen het verschil. En ten tweede, het is nu een heel nieuwe situatie, de situatie met Spreidingswet, er is een andere politieke situatie. En dat heeft geleid tot onze bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie, dat lijkt me een helder antwoord. Dan wil ik doorgaan het woord te geven aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk.

De heer Van Dam: Dank. Laten we meteen beginnen met waar GroenLinks en trouwens ook D66 in dezelfde lijn mee eindigden, ik word beschuldigd van een circusact op te voeren. Maar ik zit volgens mij in een in een raadzaal, dus dat lijkt me toch vrij lastig. Waar het ons om gaat, en dat was ook de hele eerste termijn bijdrage, is dat als wij willen beslissen over dit voorstel, dat er gewoon een voorstel moet liggen met duidelijke kaders. En dat is niet het geval. Ik zie geen financieel kader, ik zie geen locatie, ik zie geen veiligheidsplan. En dan op de vraag van de heer Dolmans van D66, op de vraag of ik een keer constructief kan zijn. Ik kan niet bouwen op een plan waar geen stenen voor zijn. En dat is hier wel het geval. Er staat in principe niks behalve het aantal in dit raadsvoorstel en dat is gewoon veel te weinig om als raadslid iets van te vinden. En dat is mijn hele punt geweest. De voorzitter: Mijnheer Dolmans, u wil interrumperen. De heer Dolmans: Is het de heer van Dam bekend dat dit een startnotitie is, waarbij hij kaders kan meegeven aan het college? De voorzitter: Mijnheer Van Dam.

Pagina 30 van 57

Concept verslag Raadsvergadering 23 april 2024

De heer Van Dam: Het is mij zeker duidelijk, maar het is als een raadsvoorstel deze op deze agenda. En u vraagt mij, wil ik instemmen met 350 mensen plaatsen in Rijswijk? Dat gebeurt onder de voorwaarden die hier in het raadsvoorstel staan, alleen ik kan de voorwaarden niet vinden. De voorzitter: Mijnheer Dolmans voor de laatste keer. De heer Dolmans: Volgens mij heb ik pas één interruptie gehad, dus ik heb er nog wel. De voorzitter: Een interruptie die niet op dezelfde manier ... Als het een andere vraag is ... De heer Dolmans: Ik ga naar een andere vraag toewerken. In mei 2022 hebben wij gezamenlijk hier een motie in de raad gediend en daar is toen een interviewtje in toen nog Groot Rijswijk geweest en ik citeer daar even uit. D66 en Wij. Rijswijk willen dat de gemeenteraad aangeeft het belangrijk te vinden dat er naar oplossingen blijft worden gezocht voor woningen voor asielzoekers, maar niet alleen door de gemeente Rijswijk. Iedere gemeente in Nederland moet zijn verantwoordelijkheid nemen in de asielopvang. Staat tussen haakjes een citaat van ons beiden. Dit zou moeten gebeuren door gesprekken in de regio te initiëren om gezamenlijk een structurele opvang te vinden.

Wat ligt er nu anders voor dan datgene wat u in mei 2020/2022 vond? En kennelijk bent u zo geschrokken van de concurrentie van andere lokale partijen, dat u daar niet meer achter staat en dat niet meer wil volgen. En politiek is ook leidinggeven, is niet alleen maar volgen en luisteren, is ook gewoon zeggen waar je voor staat. En ik hoop echt van harte dat Wij. Rijswijk, het werd een circusact genoemd, ik vind het in ieder geval acrobatiek, het dispositie verlaat en constructief gaat meedenken over hoe de asielopvang hier in Rijswijk vorm gaan geven. En mijn vraag aan u is, bent u bereid om mee te denken over de kaders die u mede als raadsleden daaraan aan het college kunt meegeven? De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Ik ben enigszins blij dat het artikel er wordt bijgehaald, want daar staat inderdaad een duidelijke lijn in, waar ik nog steeds achter sta. En daar staat ook in wat we met de regio doen. Maar als we nou dat voorbeeld nemen van die regio, als u kijkt naar de paragraaf die daarover gaat in deze startnotitie, dan staat daar helemaal niks. Er staat alleen dat we inderdaad een regionale samenwerking moeten aangaan en als u het dan heeft over kaders, dan vind ik het taak van het stadsbestuur, het college, een coalitie om die kaders helder te formuleren. Maar die helderheid en die kaders, die zie ik niet.