Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Pagina 16 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Koegler van Rijswijks Belang. Het lampje brandt, maar… Mevrouw Koegler Böhm: Doen we het zo. We gaan het forum ook niet opnieuw overdoen. We willen wel nogmaals benadrukken wat we ook in het forum hebben aangegeven dat als een inwoner eenmaal de weg uit de armoede gevonden heeft, dat we dan ook aandacht blijven houden voor de nazorg voor de inwoner. Maar wij zijn nog wel een beetje zoekende, wethouder, met de voorliggende visie. Want we hebben deze visie nu twee keer besproken in de forumvergaderingen. En beide keren kregen we eigenlijk van de wethouder het gevoel dat de inwonersraad volledig was meegenomen. Dat de ideeën en de adviezen ook waren meegenomen in de voorliggende visie. En ook als we in het raadsvoorstel kijken, waar we dan een opsomming van de uitgangspunten zien, dan zien we ook, we stellen de inwoners centraal in de strijd tegen armoede. We baseren ons beleid en onze dienstverlening zoveel mogelijk op hun ervaringen, leefwereld en behoeften. Ik was dus wel een beetje verbaasd om de inspreekster vanavond te horen, mevrouw De Meij, die eigenlijk aangeeft zich geheel niet gezien te voelen, haar adviezen ook niet meegenomen en zich ook niet te herkennen in de voorliggende visie. Dus in eerste instantie toen ik het amendement van mevrouw Jansen van de partij Wij.

las toen dacht ik, het zijn nuanceringen. En misschien is het ook niet nodig om die nuanceringen in de vorm van een amendement te steunen. Want ik ging van de wethouder uit dat de inwonersraad volledig is meegenomen. Dus ik heb in deze eerste termijn vooral behoefte aan de reflectie van de wethouder. Hoe zit het nu? Is de inwonersraad nu wel of niet meegenomen? Hebben ze de visie wel of niet gezien? En hoe kijkt u zelf aan tegen hetgeen de inspreekster met ons gedeeld heeft? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Oude Alink van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink: Dank u wel, voorzitter. Zoals we al hebben gezegd in het forum, GroenLinks Rijswijk herkent zich in de uitgangspunten van de visie. Deze is gebaseerd op recente inzichten en ook op ervaringen van bewoners. Dat zien we terug bijvoorbeeld in de positieve reacties van de adviesraad sociaal domein. En door ons open te stellen voor deze ervaringen, stappen wij uit onze belevingswereld en kunnen we beleid voeren waarvan mensen aangeven dat zij er behoefte aan hebben. En laten wij stellen dat wij het ernstig vinden dat een armoedebeleid in een welvarend land überhaupt nodig is, maar ook dat wij als gemeente doen wat wij kunnen om de effecten van armoede te verlichten en verergering zoveel mogelijk te voorkomen.

Want binnen dat stukje beleidsruimte dat wij hebben, doen we dat in deze visie, aangezien het grootste gedeelte aan de Rijksoverheid is. En wij kijken heel erg uit naar het concreet worden van de uitgangspunten uit deze visie. Tot zover de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan geef ik graag het woord aan de heer Ezinga van de Rijswijkse VVD. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. Afgelopen forum hebben we als raad dit voorstel rondom armoedebestrijding en schuldenpreventie wederom besproken, na deze de eerste keer aan het college te hebben teruggegeven. De Rijswijkse VVD is van mening dat we niemand in onze mooie gemeente moeten laten vallen en hulp bieden waar nodig. Daarbij streven we naar zelfredzaamheid en onafhankelijkheid. Het college heeft met dit voorstel een lokale visie gepresenteerd waarmee aan de slag kan worden gegaan, in de vorm van een aanstaande uitvoeringsagenda. En deze is nodig, zo blijkt ook uit de inspreekster van zojuist. Het is jammer dat zij zich niet gehoord voelt. En dit moeten we ons aantrekken. Echter, we zullen ook aan de slag moeten. En dat kan met deze visie. En inzake een duidelijke definitievorming biedt een aankomende uitvoeringsagenda naar ons inziens nog Pagina 17 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

mogelijkheden voor, daar een en ander verder concreet wordt gemaakt. Ten aanzien van het amendement, ik ben ook een beetje verbaasd. Enerzijds omdat mevrouw Janssen-Dirkx vol in de aanval ging tijdens het forum, en nu toch met weinig inhoudelijke wijzigingen aankomt. Anderzijds omdat ze zelf ook niet de handschoen oppakt om te komen tot de definitievorming waar de inspreekster naar verwijst. Dus mijn vraag is dan ook aan haar, kan ze uitleggen op welke punten nu de inwonersraad wel wordt gehoord door middel van dit amendement? Want de VVD ziet die impact echt niet. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Een echt vernieuwende aanpak in de bestrijding van armoede is wat onze fractie zo aanspreekt in de visie waarover we vanavond de beslissing nemen. Daarom is de instelling van de inwonersraad voor ons ook zo belangrijk geweest. Zij zijn met hele concrete adviezen gekomen, maar er moet nu wel in de praktijk doorgepakt worden. Dat zullen we via de uitvoeringsagenda goed in de gaten houden. Wanneer stuurt de wethouder die naar de raad? Hij heeft gezegd, in januari in het forum.

Liggen we ook nu twee weken daarna ook nog op schema? En wat de inwonersraad betreft willen we de wethouder adviseren om die qua samenstelling divers te houden en deelname voor werkende en niet werkende open te houden. Voor onze fractie is een flexibele aanpak met een nadruk op maatwerk, het is al vaak vanavond genoemd, dat uitlegbaar en navoelbaar is, erg belangrijk. We horen daar graag een toezegging op van de wethouder, en dat sluit volgens ons ook goed aan op datgene wat de inspreker vroeg. We willen de nadruk leggen, de VVD, Rijswijkse VVD vroeg dat al eerder, op ondersteuning die erop is gericht om onze inwoners duurzaam uit de armoede te begeleiden. Dit kan via een traject van scholing en begeleiding naar de arbeidsmarkt. Juist hier is maatwerk weer zo cruciaal en sluit dus aan bij wat we al doen op dat vlak en versterk dit beleid verder, is onze oproep. Dit kan samen met onze sterke lokale partners, waarbij we ook het financieel netwerk expliciet willen noemen. Een andere aanpak is natuurlijk de aanpak kinderarmoede waar we het al vaker over hebben gehad en dat geen gering probleem is in Rijswijk. Wat gaan we naar aanleiding van de visie meer doen dan wat we nu al doen? Wethouder, via de voorzitter, ik hoor graag uw reactie.

Uit het onderzoek van Stimulansz, en dat sluit ook een beetje aan bij wat de inspreker zei, blijkt ook dat het hebben van werk, ten dele dus bij wat de inspreker zei, niet in alle gevallen betekent dat je een streep door armoede kunt zetten. Onze geleidelijke afbouw van regelingen tot 130 procent van het minimum helpt daar zeker bij. Maar dan nog vraagt onze fractie ook aandacht voor een groep werkenden met kinderen die boven de 130 procent ook moeilijk rond kunnen komen. We hebben vertrouwen in de vervolgstappen hierna en kijken, zoals de adviesraad voor sociaal domein dat ook mooi concludeerde, positief maar ook met een kritische blik naar de uitvoering. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan geef ik als laatste het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Iedereen heeft kerststress deze laatste week en wie in armoede leeft, heeft dubbele kerststress. Want heel veel keuzes kunnen gewoon niet gemaakt worden. We hebben met plezier gelezen dit raadsvoorstel en we zijn met de anderen ook benieuwd wat de uitvoeringsagenda daadwerkelijk gaat worden. En we hopen dat die ook snel in Q1 naar ons toe komt en dat ook de eerdere adviezen vanuit het eindverslag ook die daarin staan, een aantal praktische adviezen ook gewoon weer meegenomen worden.

Dat het niet het eindstation is dit advies, maar dat het nog verder door kan branden. Dan heb ik nog een aantal vragen over het amendement. Uiteraard wat de wethouder er van vindt. De tijdlijn eigenlijk van het amendement. Ik vind het nogal bijzonder. We hebben, ik zie in het eindverslag wat door Welzijn Rijswijk is geschreven Pagina 18 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

dat in juni een feestelijke afsluiting is geweest van het gesprek met de inwonersraad. Dan staat in het eindverslag eigenlijk van dat advies van de inwonersraad, september. We horen niks van de inwonersraad dat ze het eindverslag niet goed vinden of zo. Ik heb geen persbericht of brief gekregen dat het eindverslag niet het probleem was. Vervolgens krijgen we een eerste en tweede versie van het voorstel, ook daar hebben we nog niks gehoord van de inwonersraad. Vervolgens krijgen we een amendement en opeens komt de inwonersraad, als dit amendement niet wordt aangenomen dan is het voorstel niks waard, alleen dit amendement redt dit voorstel. Ik vind dat, dan moeten er hele zware dingen in het amendement staan. Terwijl ik toen ik het las dacht ik van, dat is een paar grammaticale wijzigingen. Iemand wil de sier maken met, we hebben armoedebestrijding geamendeerd. Maar wat is er nou eigenlijk hier aan de hand met een amendement? Als de inspreker niet was geweest dan had ik het vrij neutraal hier ingezeten van, wethouder, wat vindt u er eigenlijk van? Maar er lijkt een soort van opbouw te zijn hierin. En ik heb grote vragen daarover, wat moet ik ermee.

Dus wethouder, wat vindt u van het amendement, vindt u het ook grammaticaal of vindt u het echt een inhoudelijke wijziging? Ik heb ook van andere partijen al gehoord dat zij het ook in feite alleen maar een grammaticale of redactionele aanscherping of nuancering heb ik gehoord vinden. Daar kan ik dus niet zoveel mee. En ik heb nog een vraag, is het eindverslag daarmee ook afgekeurd? Dat is even aan de wethouder. Eigenlijk is het raadsvoorstel ter bespreking, maar dan heb ik toch nog even een vraag aan de wethouder, is het eindverslag daarmee afgekeurd door de inwonersraad, vraagteken? En even inhoudelijk, u noemt in de inleiding dat armoede effect heeft op de jeugdzorg en in de uitwerking noemt u als voorbeeld dat iemand een aanvraag heeft lopen om bij de ggz in behandeling te gaan, maar dat iemand in armoede wellicht geholpen zou kunnen worden met budgethulp, een budgetcursus of andere manier van schuldhulpverlening of anderszins financiële hulp. Kan de wethouder toezeggen dat hij dat in, dat ik dat in brede zin moet lezen en dat bijvoorbeeld ook als er dus sprake is van een aanvraag van jeugdzorg dat er misschien ook in die gezinnen juist budgethulp nodig is. Niet zozeer jeugdzorg hulp. Kijk ook even de andere wethouder aan. Begin hier wel vaker over. Er zijn meerdere stressfactoren waardoor jeugdzorg aanstaat en we willen die kosten naar beneden brengen.

En nog een kort compliment. Ik zie de VVV-bon terug, de vergoeding voor de inwoners raadsleden die per vergadering een kleine vergoeding hebben gekregen. Wij. Rijswijk en ChristenUnie hebben daar een motie voor ingediend en die is dus uitgevoerd. Dus onze complimenten daarvoor. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van uw raad en geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen voor zijn reactie in eerste termijn. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank u wel. Dank ook aan de raad voor alle vragen en opmerkingen. En dank ook aan mevrouw De Meij, de inspreker van eerder deze avond. Ik vond het een indrukwekkend verhaal. Ik heb mevrouw De Meij zelf ook gesproken toen ik op bezoek was bij de inwonersraad om het eindverslag in ontvangst te nemen. Dat vond ik ook een hele fijne bijeenkomst, waarin ik een aantal mensen heb gezien die maandenlang keihard gewerkt hebben om met, in mijn ogen, hele goede ideeën ten behoeve van de verlichting van de armoede in Rijswijk te komen. Zulke goede ideeën zelfs, dat ik denk, waarom hebben we nog ambtenaren? Nee, dat is een grapje waar ik liever geen gevolgen aan verbind hoor, voorzitter. Nee, maar zonder gekkigheid, oprecht onder de indruk van wat daar uitgekomen is, overigens ook onder de zeer kundige begeleiding van Welzijn Rijswijk, moet ik daarbij zeggen.

En dat is ook de reden waarom we in de uitvoeringsagenda straks, en ook in deze visie overigens, gaan zeggen dat we met de inwonersraad door willen voor volgend jaar. Omdat we meer van dit soort ideeën willen en ook met de inwonersraad samen naar de uitvoering van een aantal van die ideeën willen kijken. Bijvoorbeeld het onderzoek naar de mogelijke uitbreiding van onze minimaregelingen, zoals ik dat ook al in het forum toegezegd heb. Dus dat zal ik bij deze nog een keer bekrachtigen, die toezegging, dat dat één van de maatregelen is die wij samen Pagina 19 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

met die inwonersraad willen gaan uitwerken. Onder andere, want daar komt natuurlijk meer bij kijken. Maar zij zullen daar zeker een onderdeel van zijn. Overigens hebben we nog steeds sowieso een onderzoek in de planning volgend jaar, sorry, het jaar daarna, 2026, om te kijken naar de uitbreiding van onze minimaregelingen. De doelgroep van de minimaregelingen van 130 procent naar mogelijk 150 procent of zelfs hoger. Dus die heeft u sowieso al van ons tegoed. En daarbij wil ik meteen ook even een bruggetje maken naar het proces. Hoe zijn we nou gekomen tot hier? Want wat ik proef in uw raad is dat er twee dingen een beetje door elkaar beginnen te lopen. En ik vind dat we daar wel scherp op moeten zijn. We hebben namelijk twee jaar geleden in deze raad een hele mooie discussie gehad over armoedebestrijding. Dat was nog ten tijde van hele hoge energieprijzen kort na de inval van Rusland in Oekraïne. Daaruit is onder andere het actieplan Armoedebestrijding+ gekomen. Nogmaals, vond ik echt een hele mooie, een heel mooi stuk, een heel mooi plan waar de hele raad unaniem ook achter is gaan staan. En een van de maatregelen in dat plan was het oprichten van wat toen nog de klankbordgroep armoedebestrijding heette, geloof ik. Uiteindelijk heeft die groep, naar aanleiding van een motie, haar eigen naam veranderd in de inwonersraad voor armoedeverlichting.

Dat is een proces waarvan we gezegd hebben, de bevindingen die we uit dat proces gaan halen, die zullen een onderdeel gaan vormen van de visie die we ook nog aan het uitwerken zijn. Terwijl dat plan liep, zijn we begonnen met het opstellen van die visie, waarin natuurlijk veel meer samenkomt dan alleen maar wat er in dat actieplan armoedebestrijding zit. Dus het is nooit zo geweest dat er een expliciete koppeling tussen de twee zit. En het is dus ook nooit zo geweest dat we van begin af aan gezegd hebben, die inwonersraad die moet direct een plek krijgen in de uitgangspunten van die visie. En die uitgangspunten hebben we overigens ook samen met uw raad opgesteld in ook een hele mooie sessie, vond ik, van ik geloof wel drie uur, een hele avond lang. En iedereen was aan het einde van de avond nog steeds enthousiast. En dat geeft ook maar aan hoe erg dit onderwerp leeft. Nou hebben we dus na de eerste bespreking in het forum gezegd, we gaan in de uitvoering van de visie een aantal ideeën opnemen. En dat hebben we ook gedaan. Te weten in ieder geval idee 1, 2, 3, 4 en 5. En daar gaan we dus ook mee verder. Dus de inwonersraad heeft echt een integrale plek gekregen in deze armoedevisie. Dus dat om nog even te benadrukken hoe belangrijk ik het vind. En dat ik ook vind dat we ermee door willen gaan.

En ik ga graag nog een keer met de inwonersraad in gesprek, onder ander om de zaken te bespreken die hier vanavond door de inspreker werden gezegd. Maar ook gewoon in het algemeen dus om ze in te schakelen voor het verder uitwerken van ons armoedebeleid. Dus dat even ten aanzien van het proces. En dan wil ik nog even wat zeggen ten aanzien van de rol van de inwonersraad. Want er werd mij door een aantal fracties gevraagd, kan de wethouder toezeggen dat de inwonersraad geconsulteerd wordt bij de uitwerking van de uitvoeringsagenda onder andere. Ik zou daarmee op willen passen, want ik wil niet dat de rol van de inwonersraad zich teveel gaat vermengen met de rol van de adviesraad sociaal domein. Want dat is een adviesraad die daar nadrukkelijk voor is, om ons te adviseren op beleid in het sociaal domein. Terwijl de inwonersraad hebben we nadrukkelijk ingesteld om ons te helpen met het uitwerken van beleid en het verbeteren van dat beleid. En ik zou niet nog een toetsingsmoment, nog een schotje in ons proces willen bouwen, waardoor we eigenlijk alleen nog maar langer moeten wachten met het helpen van onze Rijswijkers die lijden onder armoede. De fractie van D66 vroeg nog, tenminste die raadde mij aan om met de scholen in gesprek te gaan. Ze zijn welkom om mij een mailtje te sturen en daar ga ik dan heel graag op in, op die uitnodiging.

Het CDA had eigenlijk voor het grootste deel dezelfde inbreng als in het forum. En ik heb daar toen ook al getracht een antwoord op te geven. Het is echt niet zo dat deze visie toeziet op het subsidiëren van mensen in armoede om ze daarin te houden. Sterker nog, wij zien de maatregelen die we straks gaan nemen naar aanleiding van deze visie als investeringen in een echt stevig armoedebeleid. En investeringen in onze stad. En een van de dingen die we toegevoegd hebben tussen de eerste en de tweede bespreking van deze visie is een hoofdstuk met de samenhang tussen het armoedebeleid en andere Pagina 20 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

beleidsterreinen. Zoals bijvoorbeeld werk en inkomen, waar we mensen helpen met toeleiding naar werk of participatie. Bijvoorbeeld schuldhulpverlening, waar we bijvoorbeeld met het Team Vroeger Eropaf vroegsignalering doen om juist te voorkomen dat mensen in de schulden komen. Een andere maatregel als bijvoorbeeld de pilot verborgen schulden, die eerder vanavond op de agenda heeft gestaan. Dus er zitten wel degelijk in deze visie, sterker nog, ik zou zeggen, het fundament van deze visie is mensen uit de armoede helpen. En het is zeker niet de ambitie om ze daarin te houden. En het staat natuurlijk fracties altijd vrij als zij vinden dat er iets mist aan een beleidsstuk, of aan een raadsvoorstel, om dat dan ook te amenderen. En daar is denk ik voldoende tijd voor geweest tussen de besprekingen in het forum en nu. De fractie van Rijswijks Belang benadrukt nog een keertje het belang van nazorg. Ik denk dat ik mijn toezeggingen uit het forum gewoon kan herhalen. Dat hebben we ter harte genomen. Daar gaan we mee aan de slag. Een reflectie op de inwonersraad heb ik gegeven. De Partij van de Arbeid vroeg nog of we op schema zitten met de uitvoeringsagenda. Ja. Daarnaast vroeg de Partij van de Arbeid naar of wij rekening kunnen houden als we de inwonersraad voortzetten met de diversiteit van de raad zelf. Zeker. Dat is een van de punten waar ik zelf ook veel belang aan hecht.

Daarnaast vroeg de Partij van de Arbeid nog, wat gaan we extra doen op kinderarmoede? In het stuk staan al een aantal zaken opgenoemd, zoals bijvoorbeeld schoolmaaltijden. We willen het lunchloket van Don Bosco ondersteunen. We willen scholen helpen met zich aansluiten aan het jongereneducatiefonds. We willen sowieso in het algemeen meer inzetten op wat we cultureel kapitaal noemen. Dan moet je denken aan ideeën waar bijvoorbeeld kinderen via een mentorprogramma uit gezinnen waar dat soort voorbeelden misschien niet bestaan in het bedrijfsleven, dat mensen een mentor krijgen in het bedrijfsleven die ze kan helpen met meer zicht krijgen op wat hun mogelijkheden zijn op de arbeidsmarkt later. Waarbij we dus echt in die pijler van kinderarmoede nadrukkelijk de focus gaan leggen op de basisbehoeften, delen van kennis en het ontwikkelen van talent. Dat zal dus ook allemaal een plek krijgen in de uitvoeringsagenda. Ik zag laatst dat staatssecretaris Struycken met de kinderombudsman een presentatie had gegeven over de kinderrechtentoets. Dat is een toets waar je beleid langs kan leggen, wetsvoorstellen, raadsvoorstellen, beleidsregels, noem maar op, om te kijken hoe goed dat beleid voldoet aan het waarborgen van de kinderrechten uit het VN kinderrechtenverdrag.

Toen ik dat zag heb ik meteen even een berichtje gestuurd naar de beleidsafdeling, kunnen we dat ook in de uitvoeringsagenda verwerken? En daar werd heel enthousiast, ja, op gezegd. Even kijken. De ChristenUnie vroeg nog naar of het eindverslag afgekeurd is door de inwonersraad. Volgens mij niet. We hebben daar een hele fijne avond, in mijn beleving, gehad met die inwonersraad. Ik heb het eindverslag in ontvangst genomen. En daar zijn we dus ook, zoals dit voorstel en deze visie getuigd, mee aan de slag geweest en gegaan. De ChristenUnie vroeg nog naar de combinatie jeugdzorg en budgethulp. Dat is een interessante suggestie. Die zullen we meenemen. Dan het amendement, ingediend door Wij. Rijswijk. Ik pak hem er even bij. Er worden eigenlijk drie wijzigingen voorgesteld. De eerste gaat over het stuk tekst wat te maken heeft met de ruil- en weggeefmiddagen. Daar staat inderdaad in dat het al plaats heeft gevonden. Dat klopt niet. Dus in die zin is dat een hele welkome wijziging, want er staat eigenlijk een feitelijke onjuistheid in het stuk. Maar goed, tegen de tijd dat dit stuk het archief ingaat, zal het wel waar zijn. Want het is ons voornemen om dat begin volgend jaar te gaan doen, die weggeef- en ruilmiddagen. Maar er is nog een andere reden waarom het op zich wel goed is om hem uit de visie te halen.

Dat is namelijk dat hij onderdeel is van de pilot die we met de inwonersraad voor armoedeverlichting zouden gaan uitwerken als onderdeel van het actieplan Armoedebestrijding+. Dat is eigenlijk een heel ander stuk. Dus wat ik in het begin zei, er dreigen een beetje twee dingen door elkaar te lopen. En dit amendement helpt wel met het ontvlechten van die twee zaken. Dan de derde wijziging, dat gaat over eigenlijk een voetnoot toevoegen. Een verwijzing naar het boek van Tim ‘S Jongers, waarin het concept van de bijzondere overheid nader wordt uitgelegd. Dat geeft ons denk ik een vrij helder kader om vervolgens ook die pilot bijzondere Pagina 21 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

overheid te gaan uitwerken. Dus dat juich ik alleen maar toe. En de tweede wijziging is eigenlijk een bestendiging van een toezegging die ik in het forum gedaan heb en die ik net ook weer herhaald heb. Dus die komt straks ook gewoon op de toezeggingenlijst, en daar kan uw raad mij gewoon aan houden en op afrekenen, zolang die op die lijst staat, om de inwonersraad mee te nemen met het analyseren van onze minimaregelingen en mogelijk uitbreiden daarvan. Daarbij wel gezegd hebbende dat als die uitbreidingen leiden tot extra investeringen, wat best waarschijnlijk is, dat we dan natuurlijk weer met aparte voorstellen naar uw raad zullen komen. En dan heb ik volgens mij alles wel zo'n beetje gehad in de eerste termijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder Van Malsen, voor uw uitgebreide beantwoording van de gestelde vragen en uw reflectie op het amendement van Wij. Rijswijk. Ik open de tweede termijn van uw raad. Ik denk dat u daar wel gebruik van wilt maken en geef het woord aan mevrouw JansenDirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Ik heb veel gehoord dat de partijen het amendement een nuance vinden, misschien een kleine tekstuele wijziging. Laat ik vooraf het volgende daarover zeggen, dit amendement is inderdaad een compromis. We hadden hem veel scherper ingestoken.

En daarna heb ik hem voorgelegd aan de wethouder en daar zijn wij het gesprek over aangegaan. Dus ja, we hadden hem natuurlijk veel scherper willen zien, maar we moeten het ook werkbaar maken. Want als feit boven tafel blijft staan dat we graag iets willen zien waarin alle Rijswijkers die hulp nodig hebben, hulp krijgen. De voorzitter: Mevrouw Jansen, ik zie dat mevrouw Prenger u wil interrumperen. Mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Ik zou dan wel graag willen weten, wat had u scherper willen inbrengen? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik moet dan, zou ik de eerste versie erbij terug moeten, dat zou even tijd kosten om dat terug te vinden. Maar het zit hem vooral in, ik kijk ook even richting de wethouder wat we ook alweer hadden aangepakt. Volgens mij was het ook de omschrijving van bijzondere overheid. Ik had in eerste instantie het stuk ook rondom de, even kijken hoor, moet ik het goed zeggen, wat had ik nou in eerste instantie? Oh ja, ik had de Ooievaarspas eruit gehaald waarvan ik zei van, dat was niet hetgeen wat we bedoelden. Ik had het eigenlijk alleen maar ingesteld op dat de inwonersraad mee gaat kijken, een analyse gaat maken samen met de gemeente over een bredere doelgroep.

Ik had ook wat meer gezegd over inderdaad wat bijzondere overheid en maatwerk zouden kunnen betekenen en dat is een compromis geworden wat we dus nu hebben staan is hetgeen wat we wilden. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Jansen-Dirkx. Ik zie dat mevrouw Harmsen u ook wil interrumperen. Mevrouw Harmsen: Ja, hele korte. Als uw amendement het niet haalt, stemt u dan tegen het voorstel? Is het zo zwaar voor u? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dat is een ontzettend goede vraag en dat kost ons echt wel moeite om dat besluit te nemen. Kijk, wat ik eigenlijk wil zeggen is, met dit amendement, als we het niet zouden aannemen, is het vertrouwen bij ons als Wij., het is er zeker wel dat we dingen gaan bereiken en we zullen dan ook scherper zijn op de uitvoeringsagenda. Maar het blijft lastig, omdat we het eigenlijk Pagina 22 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

liever gewoon zwart op wit zien. En de toezegging van de wethouder is er natuurlijk vrij duidelijk geweest, maar u heeft mevrouw De Meij gehoord. Een toezegging is misschien te weinig. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Ik zie dat mevrouw Van Nunen u ook wil interrumperen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, want ik was wel inderdaad zeer geïnteresseerd naar het antwoord van mevrouw Jansen-Dirkx op de interruptie van mevrouw Harmsen. Want ik ben niet overtuigd van uw antwoord. U zegt, we zijn kritisch op de uitvoeringsagenda. Dat zijn we allemaal. Dat heb ik ook zelfs in mijn eerste termijn gezegd. Dus kunt u genoegen nemen met toch op die uitvoeringsagenda af te wachten en wat de wethouder heeft toegezegd met betrekking tot het uitwerken van maatwerk? Wat voor mij een formuleringskwestie is, met datgene wat hij eraan toegevoegd heeft. Is dat voor u voldoende? De voorzitter: Mevrouw Janssen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Nogmaals, ik ben er nog niet van overtuigd, omdat ik denk dat we het zwart op wit zouden moeten stellen en dat maakt dat we daar nog misschien wel een schorsing voor nodig hebben om dat te overwegen, dat geef ik daarbij aan. Dus ik zeg nog niet direct of wij voor dit voorstel zullen stemmen. De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Prenger u opnieuw wil interrumperen. Mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter.

Ik wil mevrouw Jansen-Dirkx wat vragen. De toezeggingen die de wethouder heeft gedaan, in de tweede forumvergadering ook gedaan heeft, die zijn dus niet voldoende voor u of voor Wij.? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Nee, de toezeggingen zijn onvoldoende. Niet alleen voor Wij., maar blijkbaar ook voor de inwonersraad. Want mevrouw De Meij was vrij duidelijk daarin. Mevrouw Prenger: Met alle respect, sorry, voorzitter, via de voorzitter, met alle respect voor mevrouw De Meij, zeker voor haar inspreken, ik zie één iemand staan uit die hele grote groep. De voorzitter: Dat was uw derde interruptie, mevrouw Prenger. Mevrouw Jansen-Dirkx: Volgens mij heeft mevrouw De Meij aangegeven dat ze namens de inwonersraad sprak. Dus dat kunt u misschien nog straks op de band terug luisteren, maar dat is wel het geval. De voorzitter: Mevrouw Jansen, ik ga nu het woord geven aan de heer Ezinga van de Rijswijkse VVD. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. Voordat ik eigenlijk mijn interruptie gewoon weer weggooi, misschien kan ze even antwoord geven op mijn vraag die ik haar gesteld heb. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik had hem al opgeschreven, mijnheer Ezinga, dus inderdaad. En deels heb ik daar ook al antwoord op gegeven.

Ik heb ook aangegeven, want uw vraag was vooral van, waarom zit u daar nou niet scherper in? Dat was in ieder geval hoe ik de vraag interpreteerde. En ik heb ook aangegeven, dit is een compromis geworden. En we willen graag wijzigingen doorvoeren en hoe minimaal ze ook zijn, het zijn zwart op wit dingen die de inwonersraad bedoeld heeft. En dat wilden we graag terugzien. En met de wethouder samen hebben we het gesprek gevoerd van, hoe kunnen Pagina 23 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

we zorgen dat we toch die dingen goed erin zetten in de visie, zodat dat in ieder geval enigszins vertrouwen geeft… De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Oude Alink u wil interrumperen. Mevrouw Oude Alink: Dank, voorzitter. Als we kijken naar het amendement van Wij., dan zien we veel aansluiting bij het stuk eigenlijk. Want inbreng van ervaringsdeskundigen is de eerste pijler van de visie. En maatwerk is ook superbelangrijk in alle onderdelen daarvan. Dus wij kunnen de kritiek niet helemaal volgen. Zeker omdat we nu ook horen dat het amendement eigenlijk lichter is dan eigenlijk bedoeld. En we willen ook echt benadrukken dat het een visie is. Dus al die punten over de uitvoering, dat begrijpen we, maar daar gaat het eigenlijk niet om. Dus wij vragen ons af, in welke delen van de visie ziet Wij. hun idealen niet terug? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, kunt u daarop reageren? Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, ik kan erop reageren en ik doe dat ook op een iets andere wijze. Want ik hoor heel veel van, waar bent u het dan niet mee eens? Volgens mij is het amendement daarin, hebben we een aantal dingen aangegeven van, dit moet anders. Punt 1 is inderdaad gewoon echt een fout, en dat heeft de wethouder aangegeven, een fout uit het stuk halen.

Maar wat betreft punt 2 en 3 geeft dat wel heel duidelijk aan van dat we iets meer body geven en wat we bedoelen en wat we daarmee willen gaan bereiken. Hoe we dat gaan uitvoeren, dat is natuurlijk voor de uitvoeringsagenda, daar ben ik het met u eens. Voor ons is het belangrijk, en zeker als het om Wij. Rijswijk gaat, is het altijd belangrijk, wat vindt de inwoner hiervan? De inwoner heeft u vandaag gehoord en die heeft aangegeven, ik had liever een ander stuk gezien. En dat kunnen we nu niet meer terugtrekken, dus is dit het eerstvolgende wat we kunnen doen. Het geeft geluid. En mijn vraag is dan ook aan de rest van de mensen die mij nu elke keer interrumperen, als u het zo minimaal vindt, waarom stemt u dan niet gewoon voor? Want het is, dat is dan mijn vraag dan vervolgens. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, ik zie dat, mevrouw Koegler, maar ik geef even het woord aan mevrouw Oude Alink, omdat u was aan het reageren op haar interruptie. Mevrouw Oude Alink: Ja, omdat het wat ons betreft te weinig toevoegt. De voorzitter: Helder. Dan mevrouw Koegler, u wilt ook interrumperen. Mevrouw Koegler Böhm: Volgens mij heeft mevrouw Jansen een duidelijk amendement ingediend en kunnen wij daar alles van vinden, maar heeft de wethouder al de toezegging gedaan dat hij zich daarin kan vinden.

Dus ik zou aan mevrouw Jansen willen vragen, misschien is het het overwegen waard om de toezegging van de wethouder als genoegen te nemen en amendementen… De voorzitter: Uw microfoon doet het niet zo heel goed, mevrouw Koegler. Mijnheer Ezinga van de Rijswijkse VVD, u wilt ook interrumperen? De heer Ezinga: Ja, ik respecteer de mededeling van mevrouw Koegler hierin, maar ik vind toch wel even dat we hier in de raad gewoon ons punt mogen maken over de amendementen die worden ingediend. Zij vindt dat het wel impactvol is geweest, haar amendement. Ik betwijfel dat, dat heb ik ook al aangegeven. Maar ze geeft ook niet een duidelijk antwoord welke impact het dan gaat hebben. Het voegt inderdaad niet zoveel toe. En ja, als u een amendement had ingediend voor het eerste punt alleen, had ik hem meegenomen. Had u mij meegenomen. Maar nu denk ik, u bent gewoon aan het muggenziften. En als u een compromis stelt hier, dan bent u partij van zachte heelmeesters, stinkende wonden. Is dat zo? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Pagina 24 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Mevrouw Jansen-Dirkx: Dat zijn nogal rake uitspraken van de heer Ezinga en dat vind ik wel bijzonder, want an sich volgens mij bent hij ook onderdeel van een coalitie waar je compromissen moet sluiten. En ook voor ons geldt dat we compromissen sluiten. Dus dat is ook hoe Wij. erin staat. We willen graag iets voor elkaar krijgen. En dat kan soms in zo'n kleine nuance zitten waarin een inwonersraad zich gehoord voelt. En dat is wat we vanavond te horen hebben gekregen en dat is de reden waarom die nuance misschien kleiner is dan u verwacht had. De voorzitter: Mijnheer Ezinga, laatste keer. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. En ik heb zojuist de wethouder gehoord met alle toezeggingen die hij heeft gedaan en ook verwezen heeft naar alle ideeën die uit de inwonersraad naar voren zijn gekomen. Dus wat mij betreft staat het duidelijk. Bent u het daar dan niet mee eens? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Wil de heer Ezinga even het laatste deel van zijn vraag nog een keer even herhalen? De voorzitter: Dat mag, mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. Nee, eigenlijk wil ik nog een bevestiging van u horen. Vindt u nou echt niet dat de ideeën uit de inwonersraad voldoende in deze visie staan? En gaat u me dat nou eens precies expliciteren wat u dan nog meer wil? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx.

Mevrouw Jansen-Dirkx: Om antwoord te geven op die vraag, zit het hem met name in punt 2 en 3. Punt 2, inderdaad, het gaat niet alleen maar om de uitvoering, want wat er nu staat is alleen maar pure uitvoering. Ging het om de Ooievaarspas beschikbaar stellen voor Oekraïners. En dat is een uitvoering, prima, maar het ging de inwonersraad er juist om dat ze zeiden, we willen minimaregelingen voor de bredere doelgroepen beschikbaar stellen. En dat is, als je dan ook naar het advies kijkt wat eraan verbonden is, daar stond al een bepaalde uitwerking in. En dat is wat ik verwerkt heb in dat stukje amendement. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, ik zag…Oké, wilt u dan doorgaan. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, en in punt 6 hebben we inderdaad de voetnoot toegepast en dat maakt dat er duidelijker wordt aangegeven wat nou met bijzondere overheid wordt bedoeld. Want dat was in de oorspronkelijke visie niet duidelijk. Er stond wel, we gaan bijzondere overheid uitvoeren, maar wat we daar nou precies mee bedoelden, dat is in ieder geval nu wel, daar wordt in ieder geval naar de goede… De voorzitter: Ik zie ontzettend veel interrupties bij dit. U kunt natuurlijk ook in uw eigen termijn uw punten maken. Dus ik vind het nu, ik vind dat nu een beetje te ver gaan, eerlijk gezegd. Het leidt niet tot een verrijkend debat. Mevrouw Jansen-Dirkx, ik wil u… Mevrouw Harmsen: Ik heb echt een vraag aan haar.

De voorzitter: Een vraag. Een hele korte vraag dan. Mevrouw Harmsen: Heeft u de hele inwonersraad dan het amendement, het punt, de citaat van Tim ‘S Jongers moet per se in dit amendement, anders redt het voorstel het niet. Heeft u met de hele inwonersraad dat besproken? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Pagina 25 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik heb het amendement voorgelegd aan de inwonersraad, of in ieder geval aan deel, een deel van de inwonersraad. En ik heb daarbij gevraagd, bent u het hiermee eens? Is dit wat u wilt lezen? Daar was het antwoord, ja, op. Mevrouw Harmsen: Voorzitter, dan heb ik een antwoord. Een deel van de inwonersraad. Dank u wel. De voorzitter: Prima. Ik stel, graag het woord via de voorzitter. Mevrouw Harmsen, ook aan u geldt dat. Mevrouw Jansen-Dirkx, wilt u verder gaan met uw betoog. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, laat ik in ieder geval met het volgende afsluiten. Kijk, het amendement is in uw ogen blijkbaar met te weinig wijzigingen. U had ook in de tijd dat ik , ik heb hem volgens mij vrij vroeg naar u toegestuurd, had u ook zelf met wijzigingen kunnen komen als u dat dan niet goed genoeg vond. Dat is dan even een ander punt wat ik nog wilde maken. En aan de andere kant is het ook zo dat op het moment dat we dit voorstel, als we dit amendement zouden wegstemmen, dan is het denk ik in mijn ogen, wordt er in ieder geval het broze vertrouwen wat ze in ons hebben, wordt enigszins teniet gedaan. En dat vind ik jammer, want we willen toch dat mensen met ons meedenken. We willen toch dat de inwoner naar ons toe komt met zijn ervaringen. Dat hebben we gezegd, het staat notabene ook in het coalitieakkoord, dat we willen dat ervaringsdeskundigen met ons meedenken.

En dan doen ze dat en dan staat mevrouw hier te praten en dan zegt ze, ik voel me niet gehoord. Dan denk ik, kom op raad, dan moeten we er wat aan doen. En dan is de nuance misschien klein en dat geeft ze ook aan, dat is ook klein, maar dat is dan misschien net genoeg om dat vertrouwen vast te houden. En dan straks nog beter te maken als we die uitvoeringsagenda gaan maken. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, u was klaar met uw tweede termijn? Dan kijk ik naar uw raad. Mijnheer Veerman, van D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. En wethouder, bedankt voor het beantwoorden van de vragen. Daarmee kan ik ook gelijk even op het amendement reageren, want het was de bedoeling dat we dat in deze termijn zouden doen. Ten eerste, teniet gedaan, ik heb toezeggingen gehoord van de wethouder, misschien wel niet zwart op wit, zoals u stelt, maar waar hij toch aangeeft dat hij deze mevrouw gehoord heeft en dat hij ermee aan de slag gaat. En dat we hebben afgesproken dat we in de uitvoeringsagenda daar invloed op hebben om daar alsnog mee aan de slag te gaan en daar dus acties daarin op te nemen. Dus ik heb dat wel gehoord, maar u blijkbaar niet. Wat ik ook mooi vond is dat het CDA… De voorzitter: Mijnheer Veerman, ik zie dat mevrouw Jansen-Dirkx zou willen interrumperen. Mevrouw Jansen-Dirkx.

Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik heb niet gezegd dat ik het niet gehoord heb, ik zeg dat het niet voldoende is. Een toezegging is zeggen dat je naar ze luistert, het opschrijven is dat je het ook daaraan gebonden bent. De voorzitter: Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel. Maar ja, dat is zoals we werken in de raad. Dat weet u ook. Dus ik vind het een beetje, hoe heet het ook alweer, spijkers op laag water te zoeken? Enfin, ik wil nog even reageren op het amendement van mevrouw Van Schie. Want die trekt, ik wilde net reageren, maar ik denk, doe het toch maar niet. Maar ik vind het wel curieus dat u zegt van, wij hadden ook wel een amendement willen indienen, het gaat niet ver genoeg, maar u heeft niets ingediend. U heeft ook niet het amendement mede ondertekend of er aanvulling op gedaan. Dus dat vind ik helemaal curieus. Dat je zegt, we zijn het er niet mee eens en we hebben wel van alles gewild. Ik ben wel Pagina 26 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

benieuwd hoe u dat dan in deze raad aan de orde had willen brengen. En nu, of u nog vijf minuten pauze had willen vragen om er stukken aan toe te voegen misschien. Maar ik vond het een beetje apart. Ik volg de wethouder. De voorzitter: Mevrouw van Schie. Ik geef graag u het woord. Mevrouw Van Schie: Ik begrijp het niet, mijnheer Veerman. We hebben gezegd wat we van het stuk vonden. We hebben onze visie meermalen naar voren gebracht. Maar bij onze interne beraadslagingen heeft dat er niet toe geleid dat wij een amendement in hebben gediend. En het is ook de vraag of dat zou hebben gemoeten. En wij zijn daarvoor ook geen verantwoording verschuldigd, denk ik. Wij hebben een duidelijke opvatting over wat we van armoede vinden en wij vinden dat dit niet ver genoeg gaat. En wij kijken net als iedere andere politieke partij naar haalbaarheid. En we hebben in deze gezegd, wij gaan gewoon verder kijken naar de uitvoeringsregeling. En wij maken ons punt een aantal malen. Dat staat ook in de verslagen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Sorry, daar heb ik u misschien verkeerd begrepen, maar ik had verwacht dat u dan aanvullingen op het amendement zou maken als het niet ver genoeg zou gaan. Maar ik respecteer uw uitleg die u nu geeft. Ik wilde nog wel reageren op de wethouder.

Die zei van, het is verkeerde reactie om aan te geven aan dit inwonersinitiatief dat participatiebeleid waar we een tijdje geleden over gehad hebben, dat dat hoger gesteld zou moeten worden dan de adviesraad. Dat ben ik niet met u eens. De adviesraad adviseert u als college en hebben dat recht. Maar ik vind het participatiebeleid wat we hebben samengesteld met elkaar, dit soort mensen, de burgers, die adviseren de hele raad. Dat vind ik eigenlijk nog veel belangrijker. Dat wil ik dus eigenlijk hoger stellen dan die adviesraad. En ik denk ook niet dat we de adviesraad tekort doen met hoe wij hier uitleg aan geven om die burgers te betrekken. Ik denk dat ze dat met ons eens zijn om dat op deze manier eventueel te doen. Dus die opmerking van u vind ik eigenlijk niet correct. Maar daar mag u zo op reageren. Zeker ook omdat dat mogelijk wat maatwerk deze mensen juist, mensen die het betreft, daarin mee willen nemen. En dan is het goed om die mensen zelf te horen en dat niet via de adviesraad, het advies wat zij geven, daarbij te betrekken. En als laatste had ik het stukje duurzaamheid. Helemaal eens met een aantal partijen die dat noemen. Duurzaamheid is belangrijk. Als we kijken wat op ons afkomt na 2026. Nou hebben we nog een aantal middelen dat we dan omhoog gaan. Ik geloof naar 3 ton per jaar. Dus dan kunnen we iets meer doen.

Maar ik denk dat het ook belangrijk is, dat heb ik ook in een andere hoedanigheid bij mevrouw Bentvelzen al een keer gezegd, dat het belangrijk is dat we nu juist ook op preventiebeleid gaan inzetten. Juist om te voorkomen dat mensen in die armoede terechtkomen en dat bestaanszekerheid meer gewaarborgd wordt door ons als gemeenschap, dat we daarop inspelen. Dus ik ben het met u eens dat die duurzaamheid heel belangrijk is en dat we daar ook gezamenlijk als college actie op ondernemen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Ik kijk naar mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Nee. Dan kijk ik naar mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik ben een beetje in verwarring en ik vraag nogmaals aan de wethouder, hebt u nu wel of niet de inwonersraad geraadpleegd? Het is, ook toen we het amendement bespraken met alle interrupties, is het veel over de inwonersraad weer gegaan, maar ik moet nog even terug naar de basis. Zijn ze nou wel of niet geraadpleegd en is de groep 130 tot 150 procent, noem ik ze maar even, geraadpleegd? Wij zien, net als de heer Veerman overigens, zien wij echt een plek van de inwonersraad naast de adviesraad. Wij denken dat dat praktische meerwaarde heeft en wij hebben de indruk dat de wethouder dat ook aangeeft, maar misschien, Pagina 27 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

mijnheer Van Malsen, wilt u dat toch nog even duidelijk bevestigen. Wij dringen ook aan op het meenemen van de groep 130 tot 150 procent bij het armoedebeleid en wij zullen scherp toezien bij de uitvoeringsagenda's op ons punt, het voorkomen, dan wel oplossen van armoede, zodat mensen ook weer gewoon, zeg ik dan maar, kunnen participeren. Dank u wel, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Koegler van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel, voorzitter. Allereerst sluit ik aan bij de vraag van mevrouw Van Schie van het CDA over of de inwonersraad nu wel of niet mee is genomen. En dan graag in de vorm van, ja of nee. Ik heb een uitgebreide beantwoording gehad van de wethouder en ik heb goed geluisterd, maar ik heb het antwoord niet gekregen. In de uitgebreide beantwoording heeft de wethouder het ook over de rol van de inwonersraad en de adviesraad. En ik ben zeker met hem eens dat de adviesraad ook een kundige raad is met tien leden die heel veel ervaring hebben in het spelersveld. Dus ook goed om hun adviezen serieus te nemen. Maar het een sluit het ander niet uit wat Rijswijks Belang betreft. Ook als we naar die tien leden kijken, dan zijn het projectmanagers, adviseurs, het zijn allemaal mensen die niet zelf in de armoede zitten, misschien wel komen, maar nu niet zitten.

En wij denken dat het gewoon goed is om die ervaringsdeskundigheid zwaar mee te nemen. Dus wat ons betreft is het en-en. En zeker ook bij het verder uitwerken van de uitvoeringsagenda zouden we graag de toezegging willen van de wethouder dat hij de inwonersraad daar echt serieus in meeneemt. Nog twee kleine aantekeningen. We hebben het hier steeds over, werk is de beste weg uit armoede. Daar staan wij natuurlijk ook achter. Ik denk wel dat het goed is om ons ook te beseffen dat dat niet voor iedereen mogelijk is. Ook de inspreekster aan het begin van de avond heeft eigenlijk aangegeven dat zij arbeidsongeschikt is en daarom deels in de armoede terecht is gekomen. Dus laten we ons dat goed blijven beseffen. Niet iedereen kan werken, daar waar mogelijk, prima. En tenslotte een oproep aan de wethouder dat als er raadsvoorstellen komen met visiestukken waarbij literatuurstudie heeft plaatsgevonden, dat het ons goed lijkt om die literatuur ook te vermelden in een bronnenlijst. Zodat wij dat ook nog eens kunnen teruglezen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Oude Alink van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink: Ik denk dat bijna alles al gezegd is. Ik kan me aansluiten bij de woorden van mevrouw Koegler over mensen die niet altijd kunnen werken. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink.

Dan kijk ik naar de heer Ezinga, wilt u het woord voeren? De heer Ezinga: Voorzitter, heel kort. Ik heb de beraadslaging gehoord en ook datgene wat de wethouder ter beantwoording heeft gedaan aan de vragen die zijn gesteld vanuit de raad. Ik heb, althans wij, de Rijswijkse VVD, heeft vertrouwen in deze visie zoals die nu is gepresenteerd. En zullen daarmee wel scherp zijn op hoe er een adequate uitvoeringsagenda gaat ontstaan. Dat staat onverlet, dat zei mevrouw Van Nunen ook. Het is echt niet zo dat we bij de pakken neer gaan zitten nu er een visie is. Die uitvoeringsagenda gaat laten zien hoe wij deze armoedevisie ten uitvoer brengen. En daarvoor staan we vanuit de raad aan de lat. En voor ons zijn de wijzigingen wat dat betreft dus ook niet nodig, zoals mevrouw Jansen-Dirkx ook aangaf. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan kijk ik naar mevrouw Van Nunen. Wilt u het woord voeren?

Pagina 28 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, dank. Ik wil ook nog even reageren in tweede termijn. Naar het CDA wil ik zeggen, voor ons is de 130 tot 150 procent van het minimum doelgroep, die doelgroep is voor ons ook belangrijk. Daar waar het ook echt tot armoedeproblematiek leidt. En dat zegt ook het onderzoek van Stimulansz. Dus daar zijn we het met elkaar over eens. Maar dat is een aanvulling, en een beetje ook in reactie op mevrouw Koegler, een aanvulling voor ons op de visie die er ligt. Dus ik begrijp eigenlijk, ik ben wel verbaasd over de totale afwijzing van het CDA op deze visie. En gezien ook eigenlijk op basis van uw eigen CDA-programma-uitgangspunten, als ik dat mag zeggen. Dan het heftige betoog van mevrouw Jansen. Twee weken geleden staat mijlen ver af van het amendement dat er nu ligt. En dit amendement lijkt meer, voor ons in ieder geval, laat ik het zo zeggen, op een redding van de eigen afwijzende inbreng in het forum op deze visie. Voorzitter, dat wil ik toch nog heel even gezegd hebben. En verder wil ik dus van de wethouder nog heel even iets meer informatie over zijn aandacht voor de 130 tot 150 procent doelgroep. En misschien overtuigt dat ook het CDA om toch voor deze visie te stemmen. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter.

Ik heb nog maar een paar opmerkingen. Samenvattend, we hebben een aantal adviezen gekregen van verschillende raden, waaronder de kinderrechtenambassadeurs, die zeer positief waren en een praktische advies hebben gegeven. Niet alle adviezen zijn teruggekomen in de visie. En dat is prima zo. Ook die visie van de kinderrechtenambassadeurs wordt gewoon meegenomen door de wethouder, lijkt mij, in de uitvoeringsagenda. Niet dat alles wat gezegd is door ze bijvoorbeeld kan uitgevoerd worden, maar ze zijn wel gehoord. En dat geldt ook voor de inwonersraad, die een eindverslag heeft gegeven. Er is een goed gesprek geweest. De gehele inwonersraad was daarbij aanwezig bij het aanbieden van hun eindverslag. Dat er een 1-2'tje is geweest met een partij over een amendement met een deel van de inwonersraad, ik laat het gewoon voor de rest maar zitten. Dat is daarmee ook mijn stemverklaring over het amendement. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan zijn we aan het einde van de tweede termijn van uw raad gekomen, uitgebreid gedebatteerd. Ik wil graag het woord geven aan wethouder Van Malsen voor het beantwoorden van een enkele vraag die nog over is. En ik wil hem vragen om het ook kort en to the point te houden. De heer Van Malsen: Ik heb nog 53 minuten volgens de klok. Nee, ik zal het kort… De voorzitter: Zo werkt het niet. De heer Van Malsen: Ik weet het, ik weet het, voorzitter.

Sorry. Een paar vragen inderdaad. Ik kreeg van D66 nog de vraag, of een vraag, eigenlijk een uiteenzetting over participatie en de rol van participatie en de adviesraad. Ik heb niet gezegd dat ik de adviesraad sociaal domein hoger plaats dan de inwonersraad. Ik heb gezegd dat ze andere rollen hebben. De adviesraad sociaal domein, zoals ook elders opgemerkt werd, dat is een adviesraad van vooral professionals die advies geven over ons beleid. En de inwonersraad is ingesteld om ons te helpen met het maken van nieuw beleid en het uitwerken van nieuw beleid. Dus dat is eigenlijk ook een veel zwaardere rol, omdat zij veel meer aan de knoppen zitten van het beleid. En ook getuigen de aanbevelingen die zij doen in het verslag, het eindverslag van de inwonersraad, ook echt met hele goede ideeën zijn gekomen, die nogmaals in de visie terecht zijn gekomen. Ik denk dat ik wel daaruit opmaak is dat het misschien wel nuttig zou zijn, als de volgende keer dat ik bij de inwonersraad langskom en de uitvoeringsagenda ook af is, dat we die even meenemen om ook te toetsen aan de inwonersraad, zonder dan daar een heel zwaar proces van te maken, maar om gewoon even te kijken wat ze ervan vinden. Daarmee kom Pagina 29 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

ik ook meteen op de vraag van een aantal partijen, is de inwonersraad geraadpleegd? Ja, maar dus niet op dezelfde manier als dat de adviesraad sociaal domein geraadpleegd is. Ze zijn geïnformeerd, zoals dat dan heel mooi in een RACI-matrix heet. Ik ga nu verder geen verhandeling houden over wat dat is, maar dat kunt u gewoon op Google vinden. En dat ze een mening hebben over de visie, dat mag duidelijk zijn, blijkens de inspraakreactie van mevrouw De Meij. Maar goed, we gaan ze zeker ook in het vervolgproces goed meenemen. Ze zijn ook onderdeel van deze visie. We gaan een aantal punten uit de visie verder met ze uitwerken, zoals ik ook in eerste termijn al heb gezegd. Desalniettemin zal ik de aansporingen van meerdere van uw raadsleden ter hart te nemen, om dat ook echt heel serieus te nemen. En ik geloof dat ik daar ook al een aantal toezeggingen op heb gedaan. Er werden wat vragen gesteld over de groep 130 procent tot 150 procent van het wettelijk sociaal minimum. Zijn die al geraadpleegd? Niet nadrukkelijk. Ze zijn natuurlijk wel meegenomen in het onderzoek van Stimulansz, wat ook bij de stukken zit vanavond. We gaan als onderdeel van de uitwerking van idee 5 van de inwonersraad van armoedeverlichting, zoals ook te lezen is in de visie, onder andere kijken naar de uitbreiding van onze minimaregelingen naar 150 procent, mogelijk verder.

Dat staat al een tijd op de planning, want dat is ook onderdeel van het actieplan Armoedebestrijding+. Nogmaals, daar moet ik bij zeggen, als daar dus iets uitkomt, en we zeggen, dat is misschien een goed idee, dan zal dat ook financiële consequenties hebben en moeten we dus ook met een voorstel naar uw raad komen. Maar reken maar dat dat een van de punten is die we de komende tijd verder zullen uitwerken. Even kijken, dat heb ik gehad. Rijswijks Belang benadrukte nogmaals dat niet iedereen inderdaad mee kan doen door middel van werk. Dat is inderdaad een goed punt, daar ben ik het mee eens. Dus dat gaan we ook goed in de gaten blijven houden. En er werd nog gevraagd naar een bronnenlijst, dat lijkt mij, zeker gezien de discussies in het forum, een heel goed idee voor de volgende keer dat ik met een dergelijk stuk naar de raad kom. Dus dat zullen we ook ter harte nemen. Voorzitter, dan heb ik alle vragen die ik had genoteerd beantwoord. En dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder van Malsen. Dan is dat het einde van de tweede termijn van het college. Ik kijk naar uw raad. Kunt u overgaan tot stemming, over het amendement als eerste? Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, ik zal toch een stemverklaring willen geven op het amendement. Wij.

Rijswijk begon de wedstrijd echt op Champions League niveau in het forum. Maar vandaag speelde het met een lekke bal. Dus ik heb het niet mee kunnen krijgen. Het rolde niet, het kwam niet aan. Dus helaas zal ik tegen het amendement stemmen. De voorzitter: Anderen? Mevrouw Van Schie, van CDA? Nee? Oké. Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Voor Wij. Rijswijk is het belangrijk dat we niet alleen zeggen dat we luisteren, maar dat we er ook ons aan committeren door het goed te verwoorden. Ondanks dat de nuance klein is, was het voor Wij. Rijswijk belangrijk om dit schriftelijk vast te leggen. En daarom zullen wij voor het amendement stemmen. De voorzitter: Prima. Nog anderen die een stemverklaring willen afleggen ten aanzien van het amendement? Niet, dan kunt u overgaan tot stemming over het amendement van Wij. Rijswijk. Met 6 stemmen voor en 23 tegen is het amendement verworpen. Dan stemming over het raadsvoorstel zelf, het raadsvoorstel Armoedevrij Rijswijk: De Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie. Wenst iemand…Ik zie dat, eerst was, ik weet niet wie eerst was. Mijnheer Weterings, Rijswijks Belang. De heer Weterings: Voorzitter, na de duidelijke uitleg van de wethouder, waar ik hem ook mee wil complimenteren, zullen wij voor het voorstel stemmen. Pagina 30 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, voorzitter. Wij gaan tegen het voorstel stemmen naar aanleiding van de antwoorden van de wethouder op onze vraag of de inwonersraad wel of niet geraadpleegd is. De voorzitter: En ik zag een hand van mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Voorzitter, het is voor Wij. Rijswijk, zoals al eerder gezegd, een moeilijke keuze geweest om voor of tegen dit voorstel te stemmen, nu ook ons amendement het niet gehaald heeft. Het is voor ons, nogmaals, belangrijk dat de inwonersraad zich goed gehoord voelt in ons armoedebeleid. Voor de visie is dat niet goed genoeg gelukt en hierdoor is voor een grote groep inwoners onduidelijk hoe zij geholpen gaan worden, maar liggen er nog kansen voor de uitvoeringsagenda om dit recht te trekken. En daar zal Wij. Rijswijk scherp op zijn. De visie geeft voor een ander groot deel van onze inwoners wel een goede duidelijke basis, en dat hebben we ook al eerder aangegeven, om geholpen te worden om uit armoede te komen. Dat mag ook Wij. Rijswijk niet uit het oog verliezen en daarom zullen we toch, schoorvoetend, voor dit voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Anderen? Dat is niet het geval. Dan kunt u overgaan tot stemming over het raadsvoorstel. Met 28 stemmen voor en 1 tegen is het raadsvoorstel aangenomen.

Dan stel ik voor dat we vijf minuten de vergadering gaan schorsen. Ik wil de raadsleden vragen weer plaats te gaan nemen. Beste raadsleden, ik wil toch voortvarend verder gaan met deze raadsvergadering. Na afloop hebben we ook nog een mooie bijeenkomst, dus dan is het ook leuk dat de cursisten daar ook kunnen aansluiten. Niet dat ik een goed debat in de weg wil zitten, maar u heeft zojuist wel, met elkaar hebben we twee uur vergaderd over twee stukken. Dus dan moeten we wel iets efficiënter met elkaar vergaderen. Ik zie dat de heer Van Enk iets wil zeggen. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Voorzitter, een punt van orde. Ik heb net verkeerd gestemd toen het ging over het voorstel armoedebeleid. En ik besef dat ik dat niet meer ongedaan kan maken. Maar voor de beeldvorming, ik was net als mijn fractiegenoot tegen het raadsvoorstel armoedebeleid. De voorzitter: Dank u wel. Dat gaan we opnemen in het verslag, maar de stemming verandert daarmee uiteraard niet.

13. Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan De Havenmeester (RV 24-071) 13.a Motie - Parkeren Havenmeester-Havenkwartier (RB) 13.b Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan De Havenmeester (RV 24-071) De voorzitter: Dan gaan we door naar het laatste bespreekpunt, het raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan De Havenmeester. Ik kijk naar uw raad. Er is een motie voorbereid van Rijswijks Belang van mevrouw Niesen. Ik wil daarom haar het woord als eerste geven. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. We hebben inderdaad als fractie Rijswijks Belang een motie ingediend met betrekking tot het parkeren en parkeervergunningen in dit gebied en ik ga hem voorlezen. Hij is genoeg onderbouwd en toegelicht en we zijn ons ervan bewust wat er over het parkeren in het raadsvoorstel staat, maar we blijven aandacht vragen voor de auto. De gemeenteraad van Rijswijk in vergadering bijeen op 17 december 2024, constaterende dat in het nieuwbouwproject De Havenmeester in het Havenkwartier hebben bewoners en bezoekers geen Pagina 31 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

recht op een bezoekers- en/of parkeervergunning. Er zijn wel parkeermogelijkheden langs de openbare weg beschikbaar, maar tegen het reguliere tarief en niet tegen een aangepast tarief. Het ontbreken van parkeervergunningen of conventionele parkeertarieven, een ingewikkelde constructie kan vormen voor bedrijven, bewoners en bezoekers in het Havenkwartier. Een toegankelijke en betaalbare parkeeroplossing bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van het gebied voor zowel bewoners, bezoekers en ondernemers. Het huidige beleid mogelijk leidt tot onnodige parkeerdruk in de aangrenzende straten, Havenstraat, Galjoenstraat en Klipperstraat. Verzoekt het college een onderzoek te doen naar de haalbaarheid van het aanbieden van een bezoekersparkeervergunning of passende parkeertarief voor het Havenkwartier met inachtneming van de parkeerdruk en verkeersveiligheid in het gebied. Alternatieve maatregelen om de parkeersituatie te verbeteren, zoals opzet van bijvoorbeeld een specifiek tariefbeleid voor het Havenkwartier en de uitkomst van dit onderzoek en eventuele voorstellen binnen zes maanden aan de raad voor te leggen. En gaat over tot de orde van de dag. De toelichting bij deze motie is, de motie benadrukt het belang van een evenwichtige parkeersituatie die rekening houdt met de behoeften van alle betrokkenen en de leefbaarheid in het gebied.

Immer het gebied is nog in aanbouw en nog niet volledig bewoond. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Oelen van de Rijswijkse VVD. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Voorzitter, de Rijswijkse VVD is blij dat er weer een extra stap wordt gezet in de herontwikkeling van het Havenkwartier, eerste fase, van een enigszins verloederd bedrijvengebied, naar wat gaat worden een mooi gebied waar ondernemers en bewoners goed samen met elkaar kunnen gaan werken en leven. Voorwaarden daarvoor zijn geformuleerd in dit bestemmingsplan. Maar alertheid blijft geboden om toekomstige bewoners en ondernemers bij de les te houden. Voor bewoners geldt, niet verbaasd zijn dat er ondernemers aan het werk zijn en de ondernemers hebben zich te houden aan de generieke of specifieke afspraken met bijvoorbeeld beperking van geluidsoverlast. Dan gaat dit gewoon werken en dan zeker met een standvastige gemeente die niet bij elke klacht gaat draaien. We hebben het daar ook over in het forum gehad, maar ik zou ook graag hier in deze raad de bevestiging van de wethouder willen hebben dat ze daarop zal gaan toezien. En ook een gemeente de regie of een aanjagende rol gaat pakken om in het hele gebied te komen tot een goed en passend voorzieningenniveau.