Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. Sahin Raadsleden: De heer E.G.T. Braam De heer D.R. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer M. van ’t Eind De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E. Harmsen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G.A. Kruger De heer J. Loof

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw S. van Maarseveen Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U.H. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer W. Smith De heer E. van der Veer De heer Q.L.A. Veerman Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A.M. Zoghbi Afwezig: De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M. el Majjaoui Mevrouw L.S. de Bruijn

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder S. van de Waart Wethouder L. Bentvelzen

Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse De heer J. Hoefnagel Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond dames en heren, beste leden van de raad. Ik vraag u vriendelijk om plaats te nemen. Ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 17 december 2024. Graag heet ik welkom de leden van de raad, de fractieassistenten, onze wethouders, medewerkers, vertegenwoordigers van de media, aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers online. En vanavond worden ook filmopnames gemaakt door InRijswijk, omdat zij de cursisten van de cursus Politiek Actief hebben gevolgd. Goed om even te benoemen. In het bijzonder heet ik ook welkom de deelnemers van de cursus Politiek Actief. Ik heb u leren kennen als een hele leergierige, betrokken groep van verschillende achtergronden. En ik hoop dat deze cursus u veel meer inzicht heeft gegeven in de lokale politiek en u enthousiast heeft gemaakt om zelf actief te worden, in welke vorm dan ook. Welkom. Het presidium heeft gisteren besloten om tijdens deze raadsvergadering te vergaderen met spreektijden en dat te doen aan de hand van variant 1, één spreektijd voor fracties en het college voor alle bespreekstukken. U heeft hierover de instructie via de griffie ontvangen. Ik hoop dat dat voor u allen duidelijk is. Ook voor deze vergadering vraag ik u respectvol met elkaar om te gaan. De woorden die wij uitspreken hebben betekenis en invloed. Goed om daarvan bewust te Pagina 1 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

zijn. Zeker in deze tijd. Voor een goed verloop van deze raadsvergadering wil ik u vragen om bij de agendapunten, de bespreekpunten te focussen op het besluit dat voor u ligt. En als u een motie of een amendement hebt voorbereid deze toe te lichten en zoveel mogelijk herhaling te voorkomen. Dan hebben wij bericht van verhindering ontvangen van raadslid de heer Dolmans en raadslid de heer El Majjaoui. Er zijn dus vanavond 29 raadsleden aanwezig en mevrouw Koegler komt later binnen, is gemeld. Ben ik iemand vergeten? Dat is niet het geval. Dan gaan we over naar de trekking van het stemmingsnummer. Het is nummer 23, dat is mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger, als er een hoofdelijke stemming is, gaan we dan bij u beginnen. Dan gaan we door naar de benoeming van de leden bureau van stemopneming. Als voorzitter is het voorstel de heer Kruger te benoemen en als leden mevrouw Van Nunen en mevrouw Van der Weij. Daar kunt u mee instemmen? Prima. Dan zijn er een aantal mededelingen vanuit het college en ik wil als eerste het woord geven aan wethouder Van Malsen. Wethouder Van Malsen, mag ik u het woord geven? De heer Van Malsen: Ja hoor, voorzitter, dank u wel. Twee mededelingen heb ik vanavond. De eerste gaat over de collectieve aanvullende zorgverzekering van de gemeente. We hebben namelijk onlangs een aanbesteding gehad. Daar zijn twee partijen uitgekomen, VGZ en Menzis.

En in de vorige contracten hadden we twee verschillende gemeentelijke bijdrage voor de beide aanbieders, omdat ze verschillende pakketten aanboden. Nu zijn de pakketten echter gelijk en dat betekent ook dat we de gemeentelijke bijdrage gelijk getrokken hebben. Dat is allemaal een wat technische omweg om te zeggen dat we nu aan het bekijken zijn wat voor gevolg deze gelijktrekking heeft op de polissen en mogelijke gevolgen voor de kosten. Dus het zou kunnen dat dat leidt tot wat hogere uitgaven dan begroot. Het zal niet veel zijn, maar het leek me toch goed om het alvast te melden. Mocht het zo zijn dat we hogere kosten maken dan begroot dan rapporteren we dat natuurlijk in de halfjaarsrapportage. De tweede mededeling gaat over de fietsregeling van stichting KEI. Daarover zouden we uw raad voor het einde van het jaar informeren. Het goede nieuws is dat we goed op weg zijn om deze regeling weer nieuw leven in te blazen. En er zijn nog een aantal dingen die afgerond moeten worden. Maar we zullen uw raad begin volgend kwartaal middels een raadsinformatiebrief informeren over deze regeling. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel.

Met trots kan ik toch wel melden dat de Plaspoelpolder een van de twaalf voorbeeldlocaties in Nederland wordt voor de zogenaamde werklandschappen van de toekomst. Het gebied gaat dan transformeren naar een groen, klimaatbestendig en energieefficiënt werklandschap, met meer ruimte voor de natuur, mensen en een duurzame bedrijvigheid. En voor de vergroening heeft u als raad via de investeringsagenda van het IPP Haaglanden al goedkeuring verleend en financiële middelen beschikbaar gesteld. Nu krijgt het IPP Haaglanden voor de investering van 375 duizend euro in dit gebied nog eens 1,1 miljoen euro extra vanuit het initiatief Werklandschappen van de Toekomst, geld uit het Nationaal Groeifonds, en vanuit de provincies uit Zuid-Holland. Dus dat wilde ik even mededelen. En ook uw raad van harte mee feliciteren eigenlijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme, voor het delen van dit mooie bericht. En dan geef ik graag het woord aan wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Ook ik heb goed nieuws, hoewel misschien sommigen het gelezen hebben, want ProRail en NS hebben er al flink mee geadverteerd. Maar er zijn extra treinen tussen Den Haag en Dordrecht. Dat betekent dus ook extra treinen op station Rijswijk. Dat worden er zes per uur, dus iedere tien minuten één. Dus zes heen, zes terug uiteraard. En dat is Pagina 2 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

van maandag tot en met donderdag. En dit alles natuurlijk in de ambitie om voor meer OV te zorgen in het verstedelijkt gebied waar we met zijn allen steeds meer groeien. Niet alleen Rijswijk, maar ook de omliggende gemeenten. En dit is een stap waar flink aantal jaren aan is gewerkt, dus waar iedereen heel verheugd mee was. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van de Waart, voor ook dit mooie bericht. Dan ga ik nu naar voren lopen en met u stilstaan bij de vreselijke explosie in Den Haag. Geachte leden van de ramp, beste aanwezigen in de zaal en op de publieke tribune, kijkers thuis, ik wil met u stilstaan bij de vreselijke ramp die tien dagen geleden plaatsvond aan de Tarwekamp in onze buurgemeente Den Haag. Een ramp die aan zes mensen het leven kostte, het jongste slachtoffer pas in de leeftijd van 17 jaar. U kent de afschuwelijke beelden uit de media en wellicht heeft u ook persoonlijke verhalen gehoord van mensen die u kent in de omgeving van het rampgebied. Het leed dat is aangericht gaat ons voorstellingsvermogen te boven. Het leed bij de familie, vrienden en andere nabestaanden van de slachtoffers. Het leed ook bij de omwonenden die de gevolgen met eigen ogen hebben gezien. Het leed dat ook onder hulpverleners is aangericht. Met gevaar voor eigen leven hebben ze gewerkt om slachtoffers te redden. Ik heb diep respect voor onze hulpverleners. De trauma's zijn immens.

Vandaag maakte Slachtofferhulp bekend al zo'n negentig mensen in Den Haag te hebben geholpen. Verwacht wordt dat het aantal nog verder oploopt. En naast Slachtofferhulp boden ook tientallen vrijwilligers meteen hun hulp aan. Van maaltijden en kleding tot geld en onderdak, alles werd gedaan om de getroffenen zo goed mogelijk te helpen. In tijden van nood is de saamhorigheid het grootst. En dat zien we nu ook bij de Tarwekamp. In aanwezigheid van de ander voel je troost, is een uitspraak van de bekende psychiater Dirk de Wachter, waar ik zelf heel veel waarde aan hecht. Ik hoop dat deze uitspraak ook voor de getroffenen in Mariahoeve geldt. De explosies op de Tarwekamp maken op een wrede manier duidelijk hoe kwetsbaar we zijn voor deze vorm van criminaliteit. Ook in Rijswijk zijn we recent opgeschrikt door explosies. Maar gelukkig niet van een omvang als op de Tarwekamp. Tegelijkertijd is het een angstige gedachte dat het overal gigantisch fout kan gaan. Geen enkele stad of dorp in ons land is gevrijwaard. En dat laten de cijfers wel zien, helaas. Een explosie, dat is gewoon echt een vloek. Dat heeft zo'n enorme impact, zei collega burgemeester Ellen van Selm gisteravond bij een bijeenkomst voor omwonenden van een andere explosie die afgelopen weekend in Purmerend plaatsvond. Ik sluit me volledig bij haar woorden aan.

Deze vorm van criminaliteit stoppen vraagt om lokale waakzaamheid van ons allen en om een grotere meldingsbereidheid. En het vraagt om een landelijke aanpak. Zo is het strategisch offensief tegen explosies gestart, een landelijke taskforce die onder voorzitterschap van de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten het toenemende aantal explosies gaat aanpakken. Het zal tijd kosten om de ramp op de Tarwekamp te verwerken. En namens ons gemeentebestuur wens ik alle slachtoffers sterkte en alle sterkte aan andere nabestaande, omwonenden, hulpverleners en onze collega's van de gemeente Den Haag. En ter nagedachtenis aan de slachtoffers en als teken van ons medeleven en onze verbondenheid wil ik een kort moment van stilte in acht nemen. Ik wil u vragen om te gaan staan voor zover u daartoe in de gelegenheid bent. Dank u wel.

2. Spreekrecht burgers De voorzitter: Dan ga ik met uw goedvinden naar agendapunt 2, het spreekrecht van onze burgers. En dan geef ik graag het woord aan mevrouw De Meij. En mevrouw De Meij, u komt inspreken over het raadsvoorstel armoedevrij Rijswijk. U heeft vijf minuten spreektijd. Inspreker 1: Goedenavond, ik ben Patricia de Meij, deelnemer van de bewonersadviesraad armoedeverlichting en ik sta hier met hun steun. Ik hoop met mijn betoog hen en de groep inwoners Pagina 3 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

met een inkomen tussen de 130 en 150 procent van het bestaansminimum een stem te geven. Deze groep vormt met meer dan 10.000 huishoudens bijna 40 procent van de inwoners van Rijswijk. Toch vallen zij bij de minimaregelingen buiten de boot. Het verhaal dat ik met u wil delen is mijn eigen verhaal, maar het is er een van velen. Ik kan mijn rekeningen nog betalen, maar toch ben ik arm. Voorbeelden? Deze bril die ik draag. Ik had eigenlijk al twee jaar geleden een nieuwe moeten halen, maar de bril van mijn zoon brak in tweeën. Dat gaat voor, maar dit is wel zorgmijding. De jurk die ik nu aan heb is mijn enige nette jurk. Ik draag hem dus ook met kerst, begrafenissen, et cetera. Dit is op zich niet problematisch, maar wel tekenend voor mijn situatie. Om te zorgen voor voldoende eten heb ik een dagtaak aan het bij elkaar scharrelen van gratis en goedkoop, afgekeurd eten. Basisbehoeften behoren geen worsteling te zijn. Ik heb niet gekozen voor mijn situatie. Ik ben arbeidsongeschikt en er is geen zicht op verbetering van mijn fysieke en dus financiële situatie. Sterker nog, zodra mijn zoon 18 wordt ga ik er ruim 700 euro per maand op achteruit. Toch heb ik in de ogen van de gemeente nog steeds hetzelfde inkomen, want toeslagen tellen niet mee. Hoe ga ik dan rondkomen als ik daar nu al zoveel moeite mee heb? De spreekwoordelijke broekriem kan gewoon niet strakker.

Ik voel mij niet gezien en gehoord, ondanks dat ik een van de ervaringsdeskundigen uit de inwonersraad ben. Wij hebben op verzoek van de raad afgelopen jaar een dossier met advies samengesteld. Alleen zie ik de boodschap van dit dossier niet echt terug in de visie. Vorige week werd hier de vraag gesteld, wat vindt de inwonersraad van deze visie? En er kwam geen antwoord op de vraag. Dit is namelijk omdat de inwonersraad niks gevraagd is. Er is geen enkele communicatie meer naar de deelnemers geweest. Hierdoor was er dus ook geen ruimte voor feedback en heeft het kunnen gebeuren dat de speerpunten van ons rapport zijn geïnterpreteerd op een compleet andere manier dan hoe wij ze bedoeld hebben. Ik ben woest. Als dit is wat de burger laten meedenken inhoudt, is dit een wassen neus. Hoe kan ik de gemeente vertrouwen als er een prima plan wat voor hun neus ligt grotendeels genegeerd wordt? Wij verzuipen nog net niet, maar we zijn aan het water trappen, wachtend op uw hulp. De visie is te weinig concreet. Er mist bijvoorbeeld een duidelijke definitie voor termen als maatwerk en bijzondere overheid. Dit zorgt ervoor dat er geen eenduidig kader ligt voor de uitvoeringsagenda en dat deze termen daar naar keuze kunnen worden ingevuld. Kortom, er wordt nog steeds voor ons besloten en niet met ons. U bent volksvertegenwoordiger, maar met deze visie vertegenwoordigt u mij niet.

Het liefst had ik een nieuwe visie gezien die ook door de inwonersraad armoedeverlichting was gezien en gekeurd voordat deze wordt afgehamerd, maar ik begrijp dat op dit moment dat dat niet realistisch is. Daarom vraag ik u vanavond om vanavond voor het voorgestelde amendement te stemmen, omdat dit duiding geeft aan de termen die in de uitvoeringsagenda verder kunnen worden uitgewerkt tot een concreet plan. Voor u lijkt het misschien weinig verschil te maken, maar voor mij maakt dat het wel degelijk. Het geeft me vertrouwen in een gemeenteraad waar ik me gezien en vertegenwoordigd voel. Ik wil u graag danken voor uw aandacht en nodig ons gerust uit om in gesprek te gaan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Meij voor het inspreken en het delen van uw persoonlijke ervaring. Dan geef ik graag het woord aan de heer Hoyer. De heer Van Enk: Mag ik een vraag stellen, voorzitter? De voorzitter: Nee, dat is niet mogelijk. Nee. Ik geef graag het woord aan de heer Hoyer. Inspreker 2: Dank u wel, voorzitter. Ik wil een en ander illustreren aan de hand van Christmas Carol, een verhaal vrij naar Charles Dickens, u allen wel bekend. Op de natte, warme kerstavond van 2047 liep Ebenezer Scrooge door de straten van Rijswijk. De stad, ooit een bloeiende gemeenschap, was nu één stenen woestenij. De vele nieuwe projecten van de afgelopen 25 jaar hadden geleid tot een verwezen desolaatheid.

De sociale cohesie was ver te zoeken, het verkeer stond volledig vast en parkeren was een chaos geworden. De straten waren onveilig, geteisterd door grootstedelijke Pagina 4 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

perikelen, straatracers, drugdealers en hangjongeren. Scrooge, die destijds de voortvarende promotor was van het bouwen, bouwen, bouwen-beleid, zag hoe alles was mislukt. De natuur was verdwenen, biodiversiteit had het loodje gelegd en de stad leed onder hittestress en wateroverlast. De straten stonden blank en Rijswijk zat financieel aan de grond. Terwijl hij door de verlaten straten liep, werd Scrooge overvallen door een gevoel van spijt. Hij herinnerde zich de beloftes die hij had gedaan, de dromen die hij had verkocht aan de inwoners van Rijswijk. Maar nu zag hij de realiteit van zijn daden. De stad was een schaduw van wat het ooit was en hij was verantwoordelijk. Hij stond stil bij het bord Raaigrasstraat, in een van de volledig versteende wijken, waar het enige groen bestond uit het kunstgras in de tuintjes. Tuintjes die in de meeste gevallen werden gebruikt om de auto's in te parkeren. Hij had zelf de straatnaam nog bedacht. Oh, wat was hij trots op geweest. Raaigras, symbool van bewust verdreven biodiversiteit. De opgestoken middelvinger naar al die lastige groene activisten die niets nalieten om het bouwen te stagneren en de natuur te redden. Toen lachte hij om zijn weinig subtiele meesterzet. Nu echter, op deze sombere kerstnacht, begreep hij dat hij zich veel beter had moeten verdiepen in de gevolgen van zijn daden.

Waarom had hij dat niet gedaan? Op dat moment verscheen plotseling de geest van kerstmis voor hem. Ebenezer Scrooge, sprak de geest, je hebt de toekomst van deze stad verwoest. Het is nu te laat om het goed te maken. Rijswijk ontbeert het aan de financiële middelen om het te herstellen. Maar ook al zou het met gigantische inspanning de problemen met betrekking tot mobiliteit en wateroverlast kunnen oplossen en zelfs iets kunnen verbeteren aan de sociale leefbaarheid en hittestress, dan nog is de inheemse biodiversiteit volledig kapot gemaakt en niet meer te herstellen. De Rijswijkse bewoners zullen moeten leren leven met het weinige stadsgroen dat er nog rest. En met de kraaien, de meeuwen en de ratten, die als enige dieren de verstening hebben weten te overleven. Insecten zijn in Rijswijk niet meer te vinden. Het verloop van de biodiversiteit is nog nooit gemonitord. Laat staan dat het ooit is bijgestuurd. Je vond het gewoon niet belangrijk. Scrooge keek wanhopig op naar de geest van kerstmis, die hem alleen nog maar meer bewuster had gemaakt van zijn ongelijk. Hoe had hij ooit zo zijn kop in het zand van de bouwprojecten kunnen steken? Was hij maar wijs geweest. Had hij maar geluisterd naar de signalen die zo veelvuldig waren gegeven, maar die hij stoïcijns van zich af had laten glijden.

Oh, wat zou hij graag de tijd willen terugdraaien om de echte verantwoordelijkheid voor Rijswijk te kunnen nemen. Maar het was te laat. Stond er maar een tijdmachine. Terwijl Scrooge dit allemaal overpeinsde drong opeens het heldere licht van kerstmis tot hem door. De geest van kerstmis sprak hem wederom toe. Je hebt geluk, Scrooge. De vrede van Rijswijk is 150 jaar geleden getekend en gaf destijds een sprankje hoop. Nu mag ik jouw wens doen vervullen. Jij zult wakker worden op de kerstochtend van 25 december 2024. Het zal lijken of je uit een verschrikkelijke nachtmerrie bent ontwaakt, maar in werkelijkheid heb ik je weer in de tijd teruggezet. Gebruik vanaf nu je invloed en middelen om Rijswijk te herstellen van de schade die er al in grote mate is aangedaan. Breng de natuur terug. Breng de harmonie en evenwicht in de toekomst denken en handelen van Rijswijk. Zorg dat Rijswijk weer een ideaal heeft om na te streven. Niet slechts groeien om te groeien en bouwen om te bouwen, maak haar weer onderscheidend. Neem 1697 als voorbeeld. Toen eiste Rijswijk als van zichzelf sprekend vanwege haar groene allure haar plek op. Maak Rijswijk mooier in plaats van lelijker. Sluit geen compromissen als het gaat om natuur. Je hebt nu zelf de desastreuze gevolgen van je beleid gezien. Scrooge knikte bedrukt. Het volgende moment werd hij wakker, badend in het zweet van schaamte en schuldgevoel.

Maar de winterzon scheen al door de ramen. Buiten lag sneeuw en in de verte hoorde hij de zachte klanken van kerstmuziek. De kater duurde maar heel even en maakte snel plaats voor het besef van kerstfeest. En het besef van een grote verantwoordelijkheid. Scrooge was vastbesloten... De voorzitter: Mijnheer Hoyer, u heeft nog één minuut.

Pagina 5 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Inspreker 2: Om zijn fouten recht te zetten en sprong meteen uit zijn bed. Er was geen tijd meer te verliezen. Hij wist dat het nog een lange weg zou zijn, maar hij was vastberaden om Rijswijk weer tot leven te brengen. Vandaag begon hij aan zijn missie. Vanaf nu zou hij de stad redden en een toekomst creëren voor de volgende generaties. En zo eindigde de eerste kerstdag in 2024 met een sprankje hoop voor Rijswijk, terwijl Scrooge de eerste ferme stappen zette op weg naar verlossing en herstel. Laat dit geen droom zijn. Ik wens u allen een mooie kerst en veel wijsheid in 2025. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoyer. Dan zijn we aan het einde gekomen van het inspreekrecht van burgers, agendapunt 2.

3. Vaststelling agenda 5. Raadsvoorstel Maatschappelijke Ondersteuning Rijswijk 2025 (RV 24-066) 6. Raadsvoorstel Innovatiefonds Sociaal Domein (RV 24-067) 7. Raadsvoorstel Voorbereidingskrediet Verduurzaming & Renovatie De Schilp (RV 24-064) 8. Raadsvoorstel Ontwerp vijfde wijziging GR Omgevingsdienst Haaglanden ODH (RV 24069) 9. a Raadsvoorstel Normenkader 2024 (RV 24-063) 9. b Raadsvoorstel Slotwijziging 2024 (RV 24 065) De voorzitter: Gaan we door naar agendapunt 3, vaststelling agenda. En ik wil aan u het volgende voorstellen. Ik wil aan u vragen of u akkoord gaat met de akkoordstukken van 5 tot en met 9b en in één keer of wenst iemand uit uw raad een stemverklaring af te leggen bij één van deze akkoordstukken? Mijnheer Ezinga, bij welk agendapunt wilt u een stemverklaring afleggen? De heer Ezinga: Voorzitter, bij nummer 6, alstublieft. De voorzitter: Prima, dan geef ik u die mogelijkheid nu. De heer Ezinga: Dank voorzitter. Tijdens het forum jongstleden heb ik gevraagd aan de wethouder een toevoeging te doen op het raadsvoorstel innovatie van het sociaal domein. In die zin de vraag te beantwoorden rondom, hoe gaan we in controle zijn over datgene wat we proberen te bereiken hierin in dat fonds. Daartoe heeft ze samen met de ambtenaren is ze aan de slag gegaan, heeft ze daar een mooie poging in gedaan.

En daarin wil ik mijn vertrouwen in uitspreken en zie ik de resultaten met vertrouwen tegemoet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Zijn er andere raadsleden die een stemverklaring willen afleggen? Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Met dank voor de antwoorden op het normenkader en de Slotwet willen wij alleen nog toevoegen dat in de beantwoording is aangegeven voor de speelplekken dat er 25.000 euro voor buurtinitiatieven beschikbaar is en dat kunnen we op dit moment niet goed vinden op de website, dus we zullen daar later bij het college nog op terugkomen dat daar beter aandacht voor wordt gevraagd. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Zijn er andere raadsleden die een stemverklaring willen afleggen bij een van deze akkoordstukken? Dat is niet het geval. Daarmee stemt u dus in met alle akkoordstukken 5 tot en met 9b. Pagina 6 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

10. Vaststelling verslagen 5 november 2024 en 26 november 2024 10 De voorzitter: Goed, dan gaan wij door naar de bespreekstukken. Vaststelling van het verslag van 26 november 2024. Wenst een raadslid een opmerking of aanmerking? Verslag is akkoord bevonden.

4. Vragen van de raad De voorzitter: Dan gaan we door naar bespreekstuk 11, het raadsvoorstel huisvesting verordening Rijswijk. En dan… Oh nee, wacht even. Ik ben iets vergeten. Ik ben agendapunt 4 vergeten. Vragen van de raad. We gaan terug even naar de vragen van de raad, want mevrouw Niesen wil vragen stellen. Ze zijn ingediend met als titel, schijnzelfstandigheid. Mevrouw Niesen, aan u het woord. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Bedankt college voor de beantwoording. Uitgebreide beantwoording, duidelijk. Alleen zitten we dan nog wel met de volgende vraag. Een aanvullende vraag in dit geval. Dat heeft te maken met de beantwoording op vraag nummer 5. Daar wordt als antwoord gegeven, mochten daar signalen zijn over personeelstekorten waardoor taken niet meer uitgevoerd kunnen worden, dan gaan wij als opdrachtgever met deze partij om de tafel. Mijn vraag is, is het college ervan op de hoogte dat op 28 november een brief naar cliënten en hun eerste contactpersonen zijn verstuurd, waarin verteld wordt dat Cardia gaat stoppen met ZZP'ers en dat de vraag nu ligt bij de familieleden om te helpen binnen Cardia om zorg te verlenen aan hun cliënten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank. En dank voor de vervolgvraag op de eerder gestelde vraag.

En fijn dat de rest naar genoegen beantwoord is. Ik ben niet bekend met de brief waar u aan refereert, dus misschien is het handig om die mij toch even te sturen. Dan kan ik hem in ieder geval toetsen bij de bestuurder van Cardia en vragen wat daar de bedoeling van is. Want ik ken niet de volledige context van de brief. Maar dan kom ik daar op een later moment bij u even op terug, mocht dat nodig zijn. Ik heb hem nu niet, dus als u hem mij zou willen toesturen, dan zie ik hem heel graag tegemoet. De voorzitter: Prima. Dank u wel, wethouder Bentvelzen, voor het beantwoorden van deze aanvullende vraag. Dus als u die brief wilt delen met de wethouder, heel graag, mevrouw Niesen.

11. Raadsvoorstel Huisvestingsverordening Rijswijk 2023 - definitief wijzigingsvoorstel spoor 1b (RV 24-070) 11.a Amendement - Huisvestigingsverordening (RB) (ingetrokken) 11.b Raadsvoorstel Huisvestingsverordening Rijswijk 2023 - definitief wijzigingsvoorstel spoor 1b (RV 24-070) De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 11, het raadsvoorstel Huisvestingsverordening Rijswijk. En daar is een amendement van Rijswijks Belang ingediend. Daarom geef ik graag het woord aan mevrouw Niesen van Rijswijks Belang.

Pagina 7 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel voorzitter. Fractie Rijswijks Belang heeft inderdaad een amendement ingediend en daar ga ik het volgende over mededelen. De fractie Rijswijks Belang heeft geconcludeerd dat het indienen van een amendement om de huisvestigingsverordening aan te passen op dit moment geen toegevoegde waarde heeft. Deze conclusie is getrokken na het lezen van de beantwoording vanuit het college van de vraag over het verschil tussen artikel 3.1 van de aanbiedingsregels voor directe bemiddeling en artikel 3.11 van de huisvestigingsverordening. In dit betoog licht ik toe waarom deze conclusie terecht is, maar waarom er desalniettemin ruimte blijft voor discussie over de bredere consequenties van deze beleidsregels. De huidige criteria voor het bemiddelen van statushouders naar flexwonen of reguliere huurwoningen zijn volgens de fractie reeds helder omschreven in de beleidsregels. Dit inzicht maakt een verzoek om open en transparante criteria overbodig, aangezien deze al bestaan. Het is daarom voor nu niet nodig om een wijziging aan te brengen in de huisvestigingsverordening, enkel om iets te vragen dat er al is. Een zorgvuldig beleid is hierbij leidend en de huidige regels lijken voldoende een handvat te bieden om de toewijzing eerlijk en objectief te laten verlopen.

Wel wil ik benoemen namens mijn fractie is dat de voorgestelde wijziging een versterking moet bieden tegen situaties waarin statushouders via de rechter reguliere huurwoningen kunnen opeisen, enkel op basis van uitspraken van het COA. Het voorkomen van juridische geschillen is niet alleen efficiënt, maar draagt ook bij aan een rechtvaardig en gelijkwaardig woningtoewijzingsproces. Door de huidige beleidsregels wordt expliciet vastgelegd dat deze uitzonderingen niet langer mogelijk zijn. Dit toont aan dat de regels functioneel zijn en dat verdere aanpassing overbodig is. En mocht dit toch anders zijn, voorzitter, dan hoor ik dit graag van het college. Hoewel wij als fractie Rijswijks Belang concluderen dat de beleidsregels in hun huidige vorm geen aanpassing behoeven, roept dit vraagstuk grotere maatschappelijke kwesties op. Zo zal er altijd discussie blijven bestaan over de balans tussen het huisvesten van statushouders en andere woningzoekenden, zeker in tijden van schaarste. Hoewel deze kwestie niet rechtstreeks raakt aan de voorgestelde wijziging, blijft het een belangrijk aandachtspunt voor gemeentelijk beleid. De fractie Rijswijks Belang heeft een logisch en goed onderbouwde keuze gemaakt door te erkennen dat een amendement op dit moment niet nodig is. De bestaande beleidsregels bieden duidelijke criteria en voorkomen onbedoelde juridische consequenties.

Tegelijkertijd moet deze discussie niet eindigen bij technische correctheid. Het grotere debat over de verdeling van de schaarse woonruimte verdient voortdurend aandacht en zorgvuldige afweging. Het is de taak van alle betrokken partijen om dit vraagstuk vanuit een breed perspectief te blijven benaderen. Dat was het voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Oude Alink van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink: Dank u wel, voorzitter. We hebben over de huisvestingsverordening voorgestelde wijzigingen al aangegeven in het forum. GroenLinks Rijswijk is tevreden over deze voorgestelde wijzigingen. Wat ons betreft is het in een perfecte wereld met genoeg woningen niet nodig om een zo uitgebreid verdeelsysteem op te tuigen. Maar ja, er is nu eenmaal een groot tekort aan betaalbare woningen en wij zien dit voorstel als inderdaad, zoals al aangegeven door Rijswijks Belang, voornamelijk een technische verbetering. De verdeling zal, lijkt ons, soepeler worden en iedere woningzoekende in de regio zal weten waar ze aan toe zijn. We vinden het onder andere mooi dat er meer mogelijk wordt voor mensen die wegens omstandigheden hun inschrijfduur ongewenste dreigen te verliezen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan geef ik graag het woord aan de heer Oelen van de Rijswijkse VVD.

Pagina 8 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

De heer Oelen: Dank, voorzitter. Voor de Rijswijkse VVD geldt ook dat wij deze technische wijzigingen van de huisvestingsverordening ondersteunen. Ik had een heel betoog voorbereid om te reageren op het amendement van Rijswijks Belang, wat mij onnodig en toch ook een klein beetje onzalig overkwam. Maar aangezien dat niet wordt ingediend, hoef ik dat niet te doen. Dus ik houd het er nu alleen maar bij met de steun uit te spreken voor de huisvestingsverordening. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk: Voorzitter, een huisvestingsverordening is nodig voor het verdelen van het schaarse goed woning wat we tegenwoordig hebben. We hebben in het forum opnieuw gevraagd aan de wethouder of we niet met spoed ook dat vergunningsplicht konden uitbreiden tot middel dure huur- en koopwoningen. Dat was niet mogelijk. Tot nu toe werd er gezegd, dan moet eerst onderzoek naar de schaarste worden gedaan. Dat onderzoek is er dan nu toch afgelopen week, in de ambtelijke voorbereiding op dat stuk, gebeurd. En daaruit blijkt een sterke vraag naar middel dure woningen. Dat is natuurlijk een enorme verrassing, maar niet heus. Dus we zouden nu meteen kunnen beginnen met die vergunningsplicht, ware het niet dat er nu volgens de wethouder een ander onderzoek nodig is.

En dat is een onderzoek naar het proces hier op het stadhuis en de kosten en de benodigde capaciteit. Voorzitter, ik wil de wethouder vragen, moeten wij echt een jaar wachten voordat we ook dat onderzoek dan hebben kunnen afronden en we over kunnen gaan tot een woonvergunningplicht voor middel dure woningen? Het is een enorm schaars goed. Edes, ook Edes, heeft daar jaren geleden al voor gewaarschuwd dat zich daar een drama in voltrekt. Bij mensen die zich geen echte dure woning kunnen veroorloven en ook niet in aanmerking komen voor sociaal. Dus die noodzaak, die is er. En wij leveren ieder jaar middel dure woningen op met onze nieuwbouw. Het is gewoon doodzonde als we dat aan de markt overlaten en projectontwikkelaars of beleggers gewoon de gegadigde laten uitzoeken die het meest verdienen. Want dan schieten we ons doel voorbij. Daar bouwen we ze niet voor. Dus kan de wethouder toezeggen dat hij bijvoorbeeld over drie maanden dat onderzoek naar de internen gevolgen afrondt en dat we dan een tussentijdse snelle wijziging van deze woon, huisvestingsverordening krijgen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Ook ik had een betoog over het amendement, dat zal ik laten gaan. En ik vind het wel heel mooi dat we het vanavond hebben over de verdeling van schaarse goederen.

Ik wil daarbij ons vrijzinnig, liberaal, democratisch geluid graag laten horen. En we zijn gericht op de toekomst met kennis en kunde. Dit komt niet van mij, dit komt van Erwin Nypels, onze schildpad op het Binnenhof. En medeoprichter van D66, die we vandaag hebben gedag en vaarwel gezegd. Dus in zijn nagedachtenis sluiten wij ook graag aan bij de huisvestingsverordening. En zullen wij doorzetten en door blijven gaan. Wij zijn er om te blijven. Met daarbij nog één vraag aan de wethouder. Wij zien ook dat er dat onderzoek waar we het in het forum over hadden niet nodig was of is. We zijn heel benieuwd welk vervolg hij gaat geven om ook te zorgen dat midden huur en de midden categorie goed hierin wordt opgenomen. Met dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan geef ik graag het woord aan de heer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Beter voor Rijswijk is erg content met de huisvestingsverordening, in ieder geval zoals die hier nu voorligt. Uiteraard verwachten wij gelet op de presentatie die we eerder hebben gehad wel nog voor de toekomst de nodige wijzigingen die denk ik ook breed, denk onder andere bijvoorbeeld aan een loting, wat Beter voor Rijswijk best ziet Pagina 9 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

zitten, om toch ook mensen die misschien wel onnodig lang al zitten te wachten op een huis op die manier wellicht in de toekomst in aanmerking zouden kunnen komen voor een woning. Zit natuurlijk nu nog niet in deze verordening verstopt, maar dat lijkt ons een prima suggestie die u wellicht in de regio mee kan nemen. Verder vinden we het bijzonder interessante toch dat we nu in deze verordening hebben geregeld dat ook de tijdelijke bewoning, in ons spoedzoekers centrum, om het maar even zo te benoemen, dat dat nu goed geregeld is. Zeker ook als je ziet wat er nu in de wereld gebeurt, dat in Syrië nu eindelijk ieder geval die dictator gevallen is en laten we hopen de veiligheid daar snel terugkeert. Want wat ook natuurlijk iedereen opvalt, is dat heel veel Syriërs ook heel graag terug willen naar hun eigen land. Dan is des te meer reden ook dat je vooral kiest voor tijdelijke bewoning en geen permanente bewoning toewijst aan Syrische gezinnen. Voorzitter, ik wil het daar eigenlijk ook bij laten. De verordening zoals die hier voor ligt is vanzelfsprekend een soort tussenpaus en die zullen wij vanzelfsprekend accorderen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, we hebben over de wijziging van de huisvestingsverordening uitgebreid gesproken in het forum. Het zijn technische aanpassingen waardoor het de mensen in de kwetsbare positie meer zekerheid en perspectief geeft. We hebben uitgebreid gesproken over de module midden huur. Volgens mij is ons toegezegd dat dat niet het komend jaar, maar het jaar erop zeker aan de orde zou komen. En wij kunnen akkoord gaan met dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank, voorzitter. Wij, Rijswijk zal ook voorstemmen voor dit voorstel. Ik denk dat we het woonruimteverdeelsysteem efficiënter inrichten op deze manier. Dat we mensen die zoeken naar een woning toch wat flexibiliteit geven. Zeker als het gaat om alle wachtrijen die er zijn. En daarvoor zijn het technisch gezien goede verbeteringen. Wel wil ik me aansluiten bij het betoog van de heer Van Enk. Ik denk dat de midden huursector echt iets is wat we zouden moeten beschermen. Ook omdat het ontzettend belangrijk is voor de doorstroming van woningen. Dus niet alleen die mensen die op zoek zijn naar een midden huurwoning hebben daar wat aan, maar ook de mensen die starten. Omdat als het goed is dan meer starterswoningen ook vrijkomen. We weten wat we daarvoor kunnen doen.

Het is nu enkel de vraag, wanneer kunnen we dat dan daadwerkelijk gaan doen. En ik hoop dat de wethouder daar straks de schouders onder gaat zetten. Zodat we dat zo snel mogelijk ook kunnen fixen in 2025. Het amendement hoeven we niets meer, niet meer over te hebben. Dus wat mij betreft stemmen we het voorstel er doorheen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik kan ook wat korter zijn van stof, want ik had me vooral geconcentreerd op het amendement om dat verder af te kraken. Dus nu het ingetrokken is, zit ik goed. Ik wil een compliment geven voor het voorstel en ik sluit aan bij de andere partijen die de wethouder oproepen om de midden huur niet te vergeten. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan komt de wethouder naar de binnenring. En ik stel vast dat het amendement van Rijswijks Belang is ingetrokken. Even markeren. Mevrouw De Haan-Niesen: Klopt, voorzitter. Pagina 10 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

De voorzitter: Dank. Ik geef graag het woord in eerste termijn aan wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Mijn steeltje is korter dan die andere, constateer ik, voorzitter. Kunnen we verder niks mee met die constatering. De voorzitter: U bent goed te verstaan, volgens mij. De heer Van Malsen: Nee, dank je wel. Tenminste, volgens mij ben ik goed verstaan, dus we gaan gewoon beginnen. Dank, voorzitter. En ook voor de vragen met name op het gebied van de midden huur. En voordat ik die vragen ga beantwoorden, wil ik ook wel even benadrukken dat ik de punten van de fracties onderschrijf. CDA, Wij, GroenLinks, de Partij van de Arbeid, hoorde ik eigenlijk allemaal min of meer hetzelfde zeggen. En als het gaat om ook de midden huur beter beschermen en minder aan de markt overlaten, dat ondersteun ik van harte. Maar daarbij wil ik nog wel even iets zeggen over die module en de keuze die we gemaakt hebben om de module midden huur op dit moment, dat wil ik nog een keertje benadrukken, op dit moment, niet op te nemen in de huisvestingsverordening. Want het klopt inderdaad dat het onderzoek naar schaarste niet zo'n heel spannend iets is, maar de uitvoering van de module daar komt wel wat bij kijken.

En het onderzoek dat genoemd werd ook in de beantwoording die bij de stukken zit gaat dus ook met name om die uitvoering, want omdat we er op dit moment geen rekening mee gehouden hebben met het invoeren van die module hebben we ook de voorbereidingen niet kunnen treffen om hem in te voeren. En zijn we dus ook niet voorbereid op het uitvoeren en het handhaven op zo'n module op dit moment, en dat zeg ik nog een keer, daar kom ik zo dadelijk op terug. Want als we een module midden huur invoeren dan komt daar dus ook een vergunningplicht voor aanbieders van midden huur bij en dat zijn vaak dus op dit moment nog steeds commerciële verhuurders, woningcorporaties hebben ook beperkt de mogelijkheid om midden huur te bouwen en te verhuren. Maar dat zijn er nog niet zoveel, zeker niet in het Rijswijkse En een van de nadelen daaraan is dat je dus voor een commerciële verhuurder een wat kortere doorlooptijd doorgaans hebt voor het verlenen van zo'n vergunning en dat betekent dus ook dat het tot minder draagvlak bij de verhuurders zal leiden. En aan de andere kant meer capaciteit van de gemeente vraagt om die vergunningen sneller te beoordelen en om die vergunningen überhaupt te beoordelen, want het is niet de eerste keer dat we de huisvestingsverordening wijzigen.

We hebben dat al een paar keer gedaan tijdens deze periode en ook een paar keer zonder dat we daarbij rekening hebben gehouden nadrukkelijk met een uitbreiding van capaciteit. We hebben gelukkig vorig jaar wel de Pandbrigade ingesteld. Die helpt met de wijzigingen uitvoeren die we nu hebben ingevoerd. Maar als we nu deze module zouden toevoegen zonder rekening te houden met extra uitvoeringscapaciteit, dan lopen we in de uitvoering vast. En precies dat is wat we graag aankomend jaar goed willen uitwerken, om dan volgend jaar met een voorstel te komen waar deze module wel in zit. Omdat we dan ook zeker weten dat we hem goed kunnen borgen en dat we niet tegen allerlei narigheid in bijvoorbeeld juridische zin aanlopen. Voorzitter, dan heb ik nog wat dingen gehoord over de context eigenlijk waarbinnen deze wijziging zich bevindt, want dit is inderdaad een wat technischere wijziging, wat kleinere wijziging en waar iedereen natuurlijk op zit te wachten zijn de zijn de grote wijzigingen en de discussies die we daarover kunnen voeren en gaan voeren. Dus ik voel me ook gesterkt door de woorden van onder andere de fractie van Rijswijk Belang en Beter voor Rijswijk. Ik zal sowieso ook het idee van loting in de regio meenemen en daar ook noemen als een van de opties en mogelijke wensen in de verdere uitwerking van wat wij spoor 2 noemen.

Er is ook een presentatie geweest aan uw raad onlangs om een soort aftrap te geven van spoor 2. We gaan daar de komende maanden ook aan de bestuurlijke tafel Wonen met alle wethouders en de woningcorporaties en de huurdersorganisaties mee verder. Maar daarbij moet ik wel zeggen dat dat echt het begin is van een wat uitgebreider langer traject, waar ook uw raad en de andere raden in deze regio nauw betrokken zullen worden. En er zullen ook Pagina 11 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

meer van dat soort bijeenkomsten georganiseerd worden de komende maanden en misschien wel jaren, waarin we eigenlijk de hele herziening van het woonruimteverdeelsysteem verder zullen uitwerken en waarin dus nog voldoende ruimte is voor iedereen om wensen bedenkingen mee te geven in hoe we die schaarste het beste kunnen verdelen, voorzitter Het amendement is ingetrokken, dus daar heb ik dan niet zoveel meer over te zeggen. Behalve dan dat ik het eens ben met de woorden die gezegd werden over de bredere discussie over woonruimteverdeling. Dat heb ik al gezegd. Dan ben ik al door mijn punten, voorzitter, voor de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Volgens mij waren er vragen gesteld, ook door de heer Van Enk. Oh, oké, is goed beantwoord. Goed opletten, voorzitter. Even kijken naar uw raad. Volgens mij, is er behoefte aan een tweede termijn? Mijnheer Van Enk van de CDA. De heer Van Enk: Dank u, voorzitter. De wethouder somt een aantal problemen op waar je tegenaan zou kunnen lopen als je die vergunningplicht invoert. Hij heeft het overigens consequent over de vergunningplicht voor verhuur. Ik zou me ook kunnen voorstellen dat we dat voor de verkoop doen. Vroeger hadden we in Rijswijk, maar dan praat ik over 35 jaar geleden toen ik hier kwam wonen, toen kocht ik hier een huis, maar ik had toch een woonvergunning nodig.

Omdat hij in een bepaalde bandbreedte zat, waar toen ook schaarste was. Dus dan leg je de vergunningplicht bij de bewoners. De tijd schiet mij natuurlijk tekort om daarop in te gaan. Maar ik vraag de wethouder, als hij zoveel problemen ziet, waarom kijk je niet even naar Den Haag, die doet dit al jaren. Dat is één. En twee, waarom bent u hier niet al twee jaar geleden mee begonnen? Wetende dat we zoveel woningen gaan opleveren hier in die midden sector, koop en huur. Waar doen we dat nou voor in Rijswijk? Toch om dat aan te bieden aan de mensen die het hard nodig hebben. Waarom doet de wethouder daar niks aan? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan kijk ik naar u, mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra: Aanvullend nog over de midden huur waar u het over had. U geeft aan, dat hebben de woningcorporaties niet. Ik denk dat dan vooral over de woningcorporaties die in Rijswijk actief zijn gaat. Want ik ken behoorlijk wat woningcorporaties die ook behoorlijk wat midden huur hebben. Dus ik ben nog wel benieuwd naar aantallen. Ook in voorbereiding op wat dan helaas pas volgend jaar gaat komen. En dat daar nou vooral wel zicht in is. Want ik vind het een beetje een boute stelling, het zijn dan lasten voor de verhuurder. Je kan dat ook op andere manieren doen. Het gaat ook over koop. Het gaat inderdaad niet alleen over midden huur voor ons.

Het gaat echt over wie de huisvestingsverordening gaat, hoe je omgaat met huisvesten. En ik wilde inderdaad nog een bevestiging vragen of we de ervaringen in Den Haag dan ook meenemen, het effect dat zij op de markt zien. Zodat we niet nog meer markten vastzetten, maar echt aan de aangegeven behoeften gaan voldoen. Het verdelen van de schaarste op een eerlijke manier. Waarbij je ook zorgt dat de huizenprijzen en wie hem krijgt verdeeld worden. Daar dus graag een bevestiging op. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Zijn er andere raadsleden die gebruik willen maken van een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen voor beantwoording van de vragen in de tweede termijn. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank u wel. Om met die laatste vraag van mevrouw Woudstra te beginnen. Als ik het goed begrijp, dan vroeg mevrouw Woudstra een bevestiging dat we ervaringen uit Den Haag mee zullen nemen in het verdere proces na het eventueel invoeren van de module in Rijswijk. Het antwoord is ja, dat gaan we zeker doen. En ook even terugkomend op de vraag van de heer Van Enk. Die ervaringen zullen we dus meenemen. En het zit hem dus ook niet zozeer in het leren van andere gemeenten en het onderbouwen van die schaarste. Maar zoals ik in de eerste termijn ook al toelichtte, gaat het veel meer om het voorbereiden op de uitvoering.

En op dit Pagina 12 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

moment hebben we, zoals we de afgelopen paar jaar ook met zijn allen uitvoerig hebben besproken, een aantal prioriteiten. En we willen dit ook heel graag. Alleen op dit moment is er gewoon niet de capaciteit om het op dit moment direct uit te voeren. Vandaar dat ik zeg, we gaan dat in het aankomende jaar verder uitwerken. En dan was er nog één vraag die de heer Van Enk stelde. Dat vond ik wel een interessante. Waarom zijn we niet al twee jaar bezig? In 2021, tijdens het kaderdebat, is er een motie ingediend door de Partij van de Arbeid, met onder andere steun van het CDA, om een module toe te voegen aan de huisvestingsverordening. Mijn voorganger heeft die volgens mij ontraden, maar dat heb ik uit de overlevering, dat zou ik een keer terug moeten kijken. Maar het punt is, die motie heeft het niet gehaald. Dus dat zou een mooie aangelegenheid zijn geweest om toen al met het invoeren van midden huurmodulen in de huisvestingsverordening te werken. En op dit moment zijn we met deze wijzigingen bezig. Er zit overigens ook een wijziging, naast dat we dus aankomend jaar aan die midden huurwijziging gaan werken, zit er ook nog een wijziging in spoor 1b voor het toevoegen van betaalbare koop en nog een aantal andere wijzigingen aan te komen, nog naast alles wat we in spoor 2 aan het doen zijn.

Dus de komende jaren staat er nog best een hoop op de rol voor wat betreft het reguleren van huisvesten via de huisvestingsverordening. Voorzitter, dank u wel. De heer Van Enk: Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Ik zie dat de heer Van Enk u wil interrumperen en daarna de heer Oelen. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: De heer Van Malsen wijst nu naar een motie uit de vorige raadsperiode, maar hij heeft toch zijn eigen verantwoordelijkheid als wethouder. En ik hoop dat hij hier gemerkt heeft toch dat er veel fracties zijn die deze zorg delen. En de vraag is, kan hij dat niet gewoon binnen drie maanden regelen? Want zoveel organisatorische maatregelen hebben we daar niet voor nodig. En als dat zo'n groot probleem is, dan bied ik bij deze aan om even te komen helpen. De voorzitter: Wethouder van Malsen. De heer Van Malsen: Voorzitter, ik weet dat de heer Van Enk veel tijd besteedt in deze gangen en burelen als het gaat om het onderzoeken van voorstel….Pardon? De voorzitter: Graag aandacht voor wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Het gaat om het onderzoeken van voorstellen, zeker als het op bestemmingsplannen aankomt. Dus die suggestie zal ik ter harte nemen. De heer Van Enk vraagt mij of ik kan beloven binnen drie maanden dit allemaal uitgewerkt te hebben en dan met een wijziging te komen. Nee, dat kan ik niet.

De voorzitter: Dat is een helder antwoord. De heer Van Malsen: Daar is gewoon echt de tijd niet voor. Dus wat ik nogmaals wil benadrukken is dat we met ook alles wat uw raad nu vanavond gezegd heeft, en ik voel me daarin gesterkt, aan de slag gaan. En dus voornemens zijn om volgend jaar deze wijziging wel toe te voegen aan de Rijswijkse huisvestingsverordening. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder van Malsen. En ik zag ook een hand van de heer Oelen. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Ik denk dat de discussie hierover heel erg belangrijk is, maar ik denk dat we die discussie wel even vanaf scratch af aan moeten gaan voeren. Want nu wordt er al gesproken over het denken over instrumenten, hoe we dat wel of niet kunnen toepassen. Maar daar ligt voor mij één vraag voor en dat is de vraag of we dat hier überhaupt willen gaan invoeren. Want Pagina 13 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

er is landelijk ontzettend veel instrumentarium al tot stand gebracht. En dan wil ik eerst het antwoord hebben van de wethouder, moeten wij hier in Rijswijk nog wel aanvullende maatregelen gaan treffen die inderdaad veel tijd, capaciteit, et cetera kosten, die we misschien ook wel op een andere manier kunnen inzetten. wat veel effectiever is. Dus ik ondersteun wat dat betreft de wethouder zeer dat hij een gedegen onderzoek doet naar wat er kan en wat er mogelijk is, maar ook wat veel nut heeft. En ik steun ook de heer Van Enk dat dat wel wat sneller komt dan binnen een jaar. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Wethouder Van Malsen, wilt u daarop reageren? De heer Van Malsen: Ja, voorzitter, waarvan akte. Dank. De voorzitter: Mevrouw Woudstra, wilt u ook interrumperen? Mevrouw Woudstra: Ja, ik dacht, dan doe ik het één keer, want dan kan ik reageren op de heer Van Malsen, de heer Van Enk en de heer Oelen. Nu het net niet lukte met de interrupties. De kosten werden namelijk door de wethouder aangehaald. En wat wij horen uit Den Haag is dat die kosten best meevallen. Het is ook net door wie je de kosten laat dragen en wat je precies invoert. Dus ik sluit me graag aan bij het zo snel mogelijk toch bekijken wat er kan. Wetende dat de landelijke wetgeving voor midden huur en midden koop kennelijk nog niet voldoende is, dan wel nog niet voldoende aansluit.

Dus ik zou dat echt heel graag nog een keer bespreken, maar dat is voor hierna. De voorzitter: Ik zie dat ook mevrouw Harmsen wil interrumperen. Of wilt u eerst antwoorden op mevrouw Woudstra, wethouder van Malsen? De heer Van Malsen: Ja, ook daarvan akte en dank voor de steunbetuigingen en de aansporingen om hiermee aan de slag te gaan. De voorzitter: Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Ja, nog heel kort. Zou het dan niet een idee zijn, naar aanleiding wat de heer Van Oelen zei, om eerst wat er vanuit Rijkswege mogelijk is, om dat eerst gewoon even te onderzoeken het eerste kwartaal, op dit gebied. Dat we al een overzicht hebben van wat er vanuit Rijkswege al aan maatregelen er gewoon zijn. De voorzitter: Wethouder Van Malsen, wilt u daarop reageren? De heer Van Malsen: Ik zit even te denken aan wat dat precies impliceert, van Rijkswege onderzoeken wat er mogelijk is. Als ik daar een interpretatie van mag geven, dan kan mevrouw Harmsen mij altijd corrigeren, denk ik. Maar er is natuurlijk al het een en ander gebeurd de afgelopen jaren op het gebied van wetgeving inzake volkshuisvesting. De Wet betaalbare huur bijvoorbeeld, dat is een van de grote laatste wijzigingen die minister De Jonge nog doorgevoerd heeft.

Waar we aan aan het werken zijn, is een raadsinformatiebrief met daarin een korte evaluatie van de regels en wijzigingen in de huisvestingsverordening die we de afgelopen jaren hebben gedaan. Bijvoorbeeld het gebied van verkameren en splitsen. Dus mijn voorstel zou zijn om daarin een alineaatje of een hoofdstuk op te nemen waarin we het een en ander duiden over de nieuwe wetgeving en wat voor effect die heeft op dit moment in Rijswijk. Ik zie knikkende hoofden. De voorzitter: Ik zie instemmend geknik, dus u zit op één lijn met elkaar. Goed, ik denk dat er voldoende is gedebatteerd over dit voorstel en ik stel voor dat u tot stemming overgaat. Ik vraag aan u of iemand een stemverklaring wil afleggen bij dit raadsvoorstel? Dat is niet het geval. Dan kan de stemming starten. Met 29 stemmen voor is het raadsvoorstel unaniem aangenomen.

Pagina 14 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

12. Raadsvoorstel Armoedevrij Rijswijk: De Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie (RV 24-068) 12.a Amendement - Een duidelijke visie van ons allemaal (Wij. Rijswijk) 12.b Raadsvoorstel Armoedevrij Rijswijk: De Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie (RV 24-068) De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende bespreekstuk, het raadsvoorstel Armoedevrij Rijswijk: De Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie. Bij dit raadsvoorstel is een amendement door de fractie van Wij. Rijswijk ingediend met als titel, Een duidelijke visie van ons allemaal. Daarom geef ik graag het woord aan mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Wij. Rijswijk wil, om te beginnen, mevrouw De Meij bedanken voor haar inspreken. Het was geen gemakkelijke opgave voor haar, dat heeft u gemerkt, maar het is fijn dat het toch gelukt is. Als het goed is, kijken er meer leden van de inwonersraad online met ons mee. Het geeft aan dat het belangrijk is dat voor hen, voor hen, dat zij gehoord worden. En het benadrukt dat Wij. Rijswijk niet zonder reden zeer kritisch was tijdens het forum over het voorliggende voorstel. Met het inspreken van mevrouw De Meij namens de inwonersraad wordt namelijk onderstreept dat onze kritiek niet uit de lucht gegrepen was.

Hun adviezen die juist gericht waren op de doelstellingen we stellen de inwoners in trouw, we streven naar financiële zekerheid en we bestrijden armoede samen, werden verkeerd vertaald in het voorliggende voorstel. Dat werd ook door mevrouw De Meij aangegeven. Met het amendement wil Wij. Rijswijk hier in ieder geval een oplossing voor bieden om dit enigszins recht te trekken. Een toezegging alleen is wat ons betreft niet genoeg. Het moet correct zwart op wit staan wat de inwonersraad op visieniveau ons als gemeente meegeeft om de doelstellingen te kunnen bereiken. Een toezegging geeft ook weinig vertrouwen. Want het kwam de inwonersraad rauw op het dak vallen, bij het presenteren van hun rapport, dat er al een raadsvoorstel bij de raad lag. Zij vroegen zich toen al hardop af waarom zij überhaupt een rapport hadden gemaakt. Dankzij het terugsturen van het raadsvoorstel in oktober leek er een kans te ontstaan om dit recht te zetten. Maar ook in tweede instantie blijkt hun input niet goed verwerkt te zijn. Voorzitter, u snapt dat het voor hen belangrijk is dat we nu meer doen dan alleen zeggen dat we naar ze luisteren. Deze situatie had namelijk voorkomen kunnen worden. Als dit voorstel vooraf gecheckt was met de inwonersraad hadden fouten kunnen worden voorkomen. Maar laat dit een goede les zijn ook voor de uitvoeringsagenda. Nog twee vragen.

Kan de wethouder zijn reactie geven op dit amendement? En een toezegging doen dat de uitvoeringsagenda beter gecheckt wordt met de inwonersraad? Wij. Rijswijk hopen dat de oproep van de inwonersraad hier vanavond gehoor krijgt bij de raad en er een brede steun komt voor ons amendement. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw, Jansen-Dirkx. Dan geef ik graag het woord aan de heer Veerman van D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Ik heb twee opmerkingen. Eén wil ik beginnen over een ander onderwerpje van armoede. Iedereen weet, D66 is van het onderwijs. En wij hebben nu onlangs de scholentour gehouden. En we hebben een aantal gesprekken gehad met management teams of teams van basisonderwijs. En zij geven ook aan in het kader van armoedebeleid dat ze graag een keer met de wethouder van gedachten zouden wisselen hoe het onderwijs daar een rol in zou kunnen Pagina 15 van 44

Concept verslag Raadsvergadering 17 december 2024

betekenen. Dus die geef ik even mee, bij deze. Ik wil ook mevrouw de Meij bedanken voor het inspreken in het kader van de inwonersraad armoedeverlichting. Dus zij geeft aan moeite te hebben om rond te komen. En voelt zich niet gehoord. En dat vind ik heel erg jammer. Bestaanszekerheid is een vereiste voor gezondheid, geluk en ontwikkeling. En dat wens je ieder mens toe. Ieder mens ook, wat hier in Rijswijk woont. En daar zijn wij ook voor. We hebben in het forum ook al gereageerd op dit stuk. In het forum hebben wij ook de toezegging gekregen om een aantal zaken mee te nemen. Waaronder een stukje feedback ook van de inwonersraad is ons toegezegd. En ook zal het meegenomen worden in het verwerken van concrete acties in de uitvoeringsagenda die nog moet komen. Want daar komen dus wel die concrete acties in, waar nu ook waarschijnlijk over gesproken wordt en die zouden daar mooi in meegenomen kunnen worden. In het kader van participatie van burgers hebben wij ook gevraagd, en de toezegging gekregen van de wethouder, om opnieuw in gesprek te gaan, mocht dat mogelijk zijn, om in het kader van het maatwerk waar we nu aan refereren, om dat ook nogmaals een keer te toetsen aan deze inwoners. Of het maatwerk wat wij bieden straks ook, wat in de uitvoeringsagenda komt te staan, of dat ook passend is bij de mensen die er gebruik van moeten maken. Want dat vinden wij wel heel belangrijk.

Daarbij doe ik dan ook hierbij gelijk de toezegging dat, mocht het zo zijn straks dat de inwonersraad niet op een goede manier meegenomen wordt, dat wij dat ook graag horen. Dan kunnen wij als raad ook in het forum met uw vragen, ook op wat voor manier dan ook, de wethouder aan zijn jasje trekken en zeggen, luister eens, we hebben bepaalde afspraken gemaakt en die worden blijkbaar niet genomen of niet toegezegd of niet uitgevoerd, laat ik het dan zo zeggen. En van de wethouder hoor ik graag of hij zich hiermee in kan vinden en of dat ook klopt, mijn zienswijze, zoals we dat in het forum met elkaar hebben afgesproken. Dat was mijn eerste termijn en dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Prenger, Beter voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. We hebben in het forum uitentreuren erover gehad. Zelfs zo lang dat we nog een avond extra terug moesten komen. Wat Beter voor Rijswijk is dit een akkoordstuk. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, voorzitter. Ik moet zeggen, wij zijn behoorlijk geschrokken van het feit dat de inwonersraad niet gehoord is, zoals de inspreker ons vertelde, of althans de groep tussen 130 procent en 150 procent. Ook deze groep vinden wij heel erg belangrijk als CDA.

We vinden dat het niet alleen gaat om de echte minima, een beetje een akelig woord overigens, maar ook om deze groep. En we vinden dan ook dat deze groep samen met de inwonersraad gehoord moet worden over dit plan. Inhoudelijk lijkt, vinden wij, deze visie wel heel erg op de vorige. We vinden de wijzigingen eigenlijk hoofdzakelijk redactioneel. En ik heb het ook al in het forum gezegd, wij vinden in de visie niet terug dat armoede moet worden voorkomen. Het moet niet alleen gaan om het faciliteren van armoede door de situatie iets te verbeteren met behulp van de voedselbank, het ruilen van kleding of een weggeefwinkel. Dat zijn allemaal hele goede faciliteiten. En de mensen die daaraan werken, daar hebben wij ook veel bewondering en respect voor. Maar het doel moet zijn voorkomen of oplossen van armoede en het bevorderen van maatschappelijke participatie. En wij vinden dat onvoldoende terug in het voorstel. Voor wat betreft het amendement van Wij. Rijswijk, wij vinden het amendement sympathiek, maar gaat wat ons betreft nog niet ver genoeg. Dank u wel, mevrouw de voorzitter.