Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

Den Haag lijkt hun postzegelproblematiek te willen oplossen ten koste van omliggende gemeenten. Ons college moet Pagina 15 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

daarom harder met de vuist op tafel gaan slaan en blijven oproepen tot samenwerking. Want we kunnen die bereikbaarheid niet verbeteren zonder Den Haag. We willen ook niet gedwongen worden om aan de gemeentegrenzen eenzijdig harde maatregelen te nemen, omdat het welzijn van Rijswijk wordt geschaad door de keuzes van Den Haag. Hoe kijkt het college hiernaar? Voorzitter, er is zoveel dat een mens kan doen, alleen en samen met elkaar. Stel je voor wat al die Rijswijkers gezamenlijk zouden kunnen bereiken. Een Rijswijk waar veiligheid en sterke economie, bereikbaarheid, zelfontplooiing en oog voor de zwakkeren vooropstaan. Deze stad, ons thuis, die maken we samen. De Rijswijkse VVD staat klaar om te knokken om dit ideaal een realiteit te maken. Want ik weet dat het kan. De tijden die maken wij zelf wel. In Rijswijk gaat gelukkig ontzettend veel goed. Dit blijft een prachtige groene stad, waarin het prettig wonen, werken en leven is. Het is een poort naar mogelijkheden waar Rijswijkers de kansen geboden worden om henzelf te ontplooien en wat van de wereld te zien. Waar nodig kan de overheid hierin faciliteren. Laten we als gemeente, als raad en college, waken dat we dan niet in de reflex schieten om alles dicht te willen regelen en de gemeente op te werpen als duizenddingendoekje.

Tegen de Rijswijkers die meteen hun blik werpen op het Huis van de stad wanneer iets misgaat, zegt mijn fractie: vergeet niet om de eigen handschoen op te pakken, toon durf en lef. Wil het echt niet lukken, vergeet dan niet dat het Huis van de stad altijd openstaat om langs te gaan. En met die gedachte, voorzitter, gaat de Rijswijkse VVD richting maart 2026, om het vertrouwen van de Rijswijkers te vragen voor dit verhaal, voor ons verhaal, voor het liberale verhaal. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van Enk, fractievoorzitter van het CDA. De heer Van Enk: Voorzitter, deze begrotingsbehandeling die gaan wij in vandaag met een stuk zonniger perspectief dan dat van de afgelopen jaren. Het college voorspelt ons in de halfjaarrapportage een afsluiting van dit boekjaar zonder tekort. En met de voorliggende begroting wordt helder hoe dit college voor het eerst denkt het kasboek van de gemeente ook de komende jaren in balans te brengen. Belangrijkste reden daarvoor is een structurele meevaller van de Rijksuitkering uit het Gemeentefonds, maar daarnaast stelt het college voor om investeringen uit te stellen of te schrappen. Iets waar wij vorig jaar op deze plaats ook een motie hadden ingediend en wat nu 1 miljoen euro structureel kapitaallasten kan gaan schelen.

Voor de rest geeft de begroting aan hoe er vanaf volgend jaar verder bezuinigd moet worden door bijvoorbeeld minder subsidies en ook minder ambtenaren. Dat zijn taakstellingen die een volgend college na de verkiezingen moet waarmaken. En dit keer niet alleen om het kasboek sluitend te houden, maar ook de noodzaak om onze vermogenspositie te verbeteren, dringt onmiskenbaar zich op uit de voorliggende begroting. De afgelopen jaren is er door onze groeiende stad wel veel geld geïnvesteerd, maar geen eigen vermogen opgebouwd, zoals dat bij de omvang van onze stad hoort. Integendeel, de enorme tekorten van ruim 20 miljoen euro in de eerste helft van deze raadsperiode zijn nog niet terugverdiend. En daarmee komen we nu uit op een ongekend lage solvabiliteit van 16 procent in plaats van 20. Dat betekent dat, los van de voorliggende taakstellingen, nog verder gezocht zal moeten worden naar besparingen de komende tijd. En onze vraag is: waarom heeft het college dat niet gedaan? Waarom pakken we niet door met dit financieel beleid? Drie voorbeelden. Er wordt in de begroting een winstwaarschuwing afgegeven voor het onderhoud van gemeentelijk vastgoed. De programma’s daarvoor, lezen we, zijn sinds 2021 niet meer geactualiseerd.

Waarom niet? Waarom weten we bij benadering niet aan te geven wat dat gaat kosten? En wat heeft het college daar de afgelopen vier jaar aan gedaan? Het tweede voorbeeld. Vorig jaar diende mijn fractie al een alternatieve begroting in met besparingen voor dit jaar die het niet haalde. En ook toen al pleitte mijn fractie voor minder beleidsnota's en betere uitvoering, hetgeen nu voor 2026 en verder in de plannen voor de ambtelijke organisatie terugkomt. Minder beleidsmedewerkers is nu het voornemen Pagina 16 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

van het college voor volgend jaar. Maar onze vraag: zijn we daar intussen ook echt op voorbereid? We behandelen tot op heden nog steeds een à twee beleidsnota's per raadsvergadering. Zoals deze maand over Gezondheidsbeleid en volgende maand weer over Veiligheidsbeleid. We krijgen dan vaak ronkende verhalen voorgeschoteld, die tot prachtige discussies hier leiden. Terwijl in de praktijk in de uitvoering echte prioriteiten worden gesteld en waarover de raad hooguit per brief wordt geïnformeerd. Veel beleidsnota's, visies en plannen hebben de afgelopen jaren nog wat licht gezien op het terrein van mobiliteit en groen. Maar als we kijken naar het feitelijk onderhoud van groen, de onkruidbestrijding, onderhoud van onze trottoirs, dan zien we dat daar buiten toch wel veel werk blijft liggen. De aandacht gaat vooral uit naar de vele nieuwbouwprojecten, maar in deze begroting lezen we dat van onderhoud noodgedwongen van B- naar C-niveau wordt gegaan. Hoe kan dat? Is Rijswijk geen A meer waard?

Motie Onderhoud voetpaden, trottoirs De heer Van Enk: Als we miljoenen investeren aan herinrichting van wegen voor verkeersveiligheid, kan er dan binnen de begroting van ons wegonderhoud een tandje worden bijgezet bij het veilig maken en houden van onze stoepen? Ter vermindering van valpartijen. Verdient dat volgens ons beleid, met ons beleden STOMP-principe, niet al nu al de hoogste prioriteit? We hebben daar een motie over ingediend samen met de Partij Rechtvaardigheid en Veiligheid. Nee, Vrijheid en Rechtvaardigheid. De voorzitter: De Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid. De heer Van Enk: Gelijkheid en Vergader. Ik ga dat niet nog een keer proberen, voorzitter. En met de PvdA. Derde voorbeeld. Het college boekt om de begroting sluitend te maken per 2028, 2 miljoen euro structurele besparing op de kosten voor jeugdzorg. Dat is volgens ons ook hard nodig. Daar hebben we verschillende keren over gesproken. Maar we willen er wel op wijzen dat vier jaar geleden hier ook een taakstelling voor in de begroting werd gezet. Toen zouden de kosten voor jeugdzorg echt in de hand worden gehouden met een verlaging van 500.000 euro. En na de verkiezingen bleek dat niet gelukt en sloegen de miljoenentekorten ons weer om de oren.

Kan het college uitleggen dat we nu echt op de goede weg zijn, voorzitter? We hebben daar wel wat behoefte aan een geloofwaardig en vertrouwenwekkend verhaal over de huidige praktijk, ter begeleiding van deze schone belofte. Tot slot, nog wat korte vragen. Onze schuldenlast wordt mede veroorzaakt door de vertraging in de woningbouwlocatie Pasgeld. Hoelang gaat dit duren voor wij nog bij de Raad van State duidelijkheid krijgen daarover?

5.c.15 Motie Boter bij de vis De heer Van Enk: Hoe kan Rijswijk meer vaart brengen in de besluitvorming over ons nieuwe treinstation? Zonder het eindeloos gepalaver in de provincie af te wachten over alle stations tussen Leiden en Dordrecht. We bouwen ons binnenstedelijk een ongeluk en wat krijgen we er nu voor terug in termen van ov en infrastructuur? Het is net als wat de heer Loof net zei. Wij dienen daar een motie over in: Boter bij de vis. Samen GroenLinks en ook PG&R. De voorzitter: U heeft nog 1 minuut, mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Dank u wel. Hoe gaan wij om met de boven gemiddeld veel inwoners die we hebben onder de armoedegrens? Het staat nog steeds genoemd. Hoe kunnen we die via werk en participatie wat sneller aan een inkomen helpen en daarmee uit de Bijstand? Worden er dit jaar nog significante resultaten in behaald? Dat zouden wij graag willen weten. En wanneer vallen de eerste resultaten te verwachten van het voorstel wat is besproken in de raad om asielzoekers te laten toetreden op de arbeidsmarkt? Mijn fractie is intussen reuze benieuwd. Tijdens het Kaderdebat heb Pagina 17 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

ik een initiatiefvoorstel ingediend voor een Leegstandsverordening, om snel met het bestrijden van de leegstand te kunnen beginnen. Is daar met de uitbreiding van de pandbrigade in deze begroting nu voldoende capaciteit voor aanwezig? Ter afronding, het CDA vroeg in het Kaderdebat om een begroting met alle hens aan dek. We zien nu, alles staat nu aan dek, ook dat de begroting van volgend jaar nog wel een tour de force zal worden, maar we hopen met concrete en bemoedigende antwoorden van het college nu en de inzet van de hele raad straks, Rijswijk financieel weer in een robuuste positie te brengen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. En u heeft ook 7 minuten spreektijd. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Voorzitter, onze fractie ziet dat we er in Rijswijk in de afgelopen drieënhalf jaar in zijn geslaagd om stappen vooruit te zetten, in tegenstelling tot stilstand in Den Haag. Samen vooruit. In een coalitie met partijen die niet als vanzelfsprekend samenwerken, hebben we tot nu toe laten zien dat dat kan. En met de hele raad hebben we positieve resultaten geboekt. Dat is een compliment waard. De stad moet bestuurd worden in het belang van haar inwoners. En dat hebben wij over het algemeen daadkrachtig gedaan. Er kon in de afgelopen jaren niet royaal geld worden uitgegeven.

We hebben als coalitie en met steun van een groot deel van de raad, noodzakelijke keuzes gemaakt, om nu weer een meerjarige sluitende begroting te kunnen presenteren. We investeren in een gezonde groei van Rijswijk met tal van voorzieningen. Het langetermijninvesteringsprogramma zal de komende jaren nog fors ingevuld moeten worden. En daarbij is ook een kwaliteitsslag nodig, wat betreft hoogwaardig groen, bereikbaarheid van de stad voor ondernemers en inwoners en een divers cultuuraanbod. Groen is de basis van leefbare wijken. Veel van de voorgangers zeiden het al. En het bevordert ontmoeting tussen onze inwoners en biedt ontspanning en verbinding.

5.c.18 Motie Adoptieplan afvalcontainers en -bakken Mevrouw Van Nunen: Daarom dienen we ook de motie Adoptieplan afvalcontainers en -bakken in. Hiermee maken we het namelijk mogelijk dat onze inwoners meewerken aan een schone omgeving. Graag uw reactie op deze motie. In onze gemeente staan veel bouwprojecten in de steigers, letterlijk en figuurlijk, als we de goedgekeurde plannen voor komende jaren meetellen. Een divers aanbod van woningen, alle nieuwbouwplannen horen daar voor onze fractie bij. Dat betekent dat het belangrijk is dat corporaties hun bezit kunnen uitbreiden en vroegtijdig aan tafel zitten bij projectontwikkelingen. Zo kunnen we onze coalitieafspraak van 30 procent sociaal behouden. We kijken uit naar het nieuwe raadsvoorstel Volkshuisvesting begin volgend jaar en wensen u succes met de opstelling. We vragen ook aandacht voor de handhaving van regels voor goed verhuurderschap en handhaving van de Wet betaalbare huur in Rijswijk. Heeft onze pandbrigade hier voldoende capaciteit voor? Voorzitter, de PvdA-fractie heeft een motie meegetekend om meerdere opties voor herontwikkeling van Hof van Elsenburg in kaart te brengen en volgend jaar met een voorstel te komen. Graag uw reactie op deze motie.

5.c.17 Motie Borg de dienstverlening sociaal raadsvrouw persoon Mevrouw Van Nunen: In het Kaderdebat gaf ik al aan dat de armoede zich in ons land verdiept bij een groep inwoners. Die bovendien weinig vertrouwen meer heeft in de overheid. Deze inwoners kunnen onder de radar verdwijnen. Dan kunnen professionals, zoals sociaal raadslieden, de enigen zijn die naast je staan als inwoner. We hebben in onze gemeente één persoon die deze functie vervult. We vragen met andere partijen via een motie het college om de borging van deze functie in de gemeentelijke organisatie en het middenveld te versterken. We hebben als samenleving baat bij sociaal raadswerk, dat ook in onze groeiende stad hulpvragen kan blijven behandelen. Graag uw reactie op de motie. Hoe staat het overigens met de implementatie van een nieuwe wet, om niet Pagina 18 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

meteen een bijstandsboete op te leggen bij het maken van een onopzettelijke fout? Wij dienden hier bij het Kaderdebat een motie over in en graag uw reactie over de voortgang. Voorzitter, onze fractie is een voorstander van een sterke samenhang in beleid en uitvoering tussen de domeinen wonen en welzijn. Met andere woorden, wonen en welzijn samen op een is ons pleidooi. We zien al meerdere initiatieven op dit vlak, maar ook bij uitwerking van nieuwbouwprojecten zou deze samenhang juist aan de voorkant kunnen worden meegenomen. Bent u dat met ons eens? Graag een reactie met toelichting. U meldt in de begroting dat de gemeente meer actief inwoners gaat opzoeken om uitleg te geven over regels. Gaat u ook nieuwe informatie ophalen? Is daarbij onze vraag. We tekenen van harte een motie mee van de VVD, die oproept om ambtenaren de ruimte te bieden vrijwilligerswerk in de wijk te doen, ook om het eigen werk achter het bureau beter te kunnen doen. We horen het graag. Gisteren was de dag van de mantelzorg. We zijn erg benieuwd naar uw nieuwe plannen voor ondersteuning van mantelzorgers. Ook in Rijswijk stijgt het percentage van zwaarbelaste mantelzorgers. Wat kunnen we als gemeente meer doen dan nu? Ook hier is meer onderlinge afstemming tussen zorg, welzijn en wonen noodzakelijk.

Kinderopvang en onderwijs vragen van onze gemeente om soms ongelijk te investeren om gelijke kansen te bevorderen. Door de spreiding van het aantal plaatsen in de voorschoolse educatie in iedere wijk af te stemmen op de vraag ernaar bieden we maatwerk. Zo kan ieder kind uit de doelgroep in de eigen buurt naar de peuteropvang, nu en in de toekomst. Voor de wachtlijst in de Muziekbuurt vragen we extra aandacht. Graag een reactie op de motie die we samen met GroenLinks en D66 indienen. Voorzitter, we hebben de afgelopen jaren flinke stappen gezet om meer mensen naar actieve participatie op betaald werk te begeleiden. Een compliment waard. Goed dat er binnen de gemeente gewerkt wordt aan één team dat vragen oppakt bij geldzorgen, werk en inkomen en schulden, ongeacht leeftijd. Hoe verloopt de implementatie van dit team en wat merkt de inwoner daarvan? Van ons ook veel waardering voor de instap van bijvoorbeeld statushouders in nieuwe korte opleidingstrajecten met uitstroom naar betaald werk. We hopen op meer voorbeelden met een onorthodoxe aanpak, zoals de bouwpraktijk in de Orchard. Hoe legt u accent op een meer duurzame SROI in het nieuwe Raadsvoorstel inkoop en aanbestedingen dat we in december in de raad behandelen? Wij zijn erg benieuwd. Voorzitter, ik sluit af. Soms kan even stilstaan ook nodig zijn om daarna een stap vooruit te zetten.

We hebben in Rijswijk een goede balans tussen beide gevonden, met de focus op vooruitgang. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan geef ik graag nu het woord aan de heer El Majjaoui, de fractievoorzitter van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid. En u heeft 6 minuten spreektijd. De heer El Majjaoui: Voorzitter, dank u wel voor het woord. Voorzitter, voor ons ligt de begroting van Rijswijk voor de komende jaren. Dankzij de maatregelen van de afgelopen periode staat Rijswijk er financieel gezond voor. Deze begroting vormt ons kompas voor de komende jaren, namelijk solide, realistisch en gericht op een sterke, toekomstbestendige stad. Toch blijven de financiële druk en onzekerheid groot. Gemeenten ontvangen nog altijd onvoldoende middelen vanuit het Rijk om hun wettelijke taken goed uit te voeren. De extra steun, met name voor de jeugdzorg, biedt tijdelijke verlichting, maar lost het structurele probleem niet op. Daarom vragen wij het college om stevig in gesprek te blijven gaan met het Rijk. Samen met andere gemeenten moeten we blijven pleiten voor een eerlijke en stabiele financiële basis, voor alle gemeentes. Samen met andere gemeenten moeten we blijven pleiten voor een eerlijke en stabiele financiële basis, alleen dan kunnen we als gemeente blijven doen wat nodig is voor onze inwoners.

Rijswijk houdt koers en wij vragen het Rijk om hetzelfde te doen. Voorzitter, vandaag nemen we ook een besluit over de belastingverordeningen over 2026. Zoals in het Forum al is aangegeven van dit document, een belangrijk document, omdat dat direct de woonlasten van onze inwoners raakt. Onze fractie heeft waardering voor de zorgvuldige Pagina 19 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

opzet van het voorstel. De woonlasten dalen licht en dat is goed nieuws in tijden waarin veel kosten juist stijgen.

6.a Amendement Ruimere mogelijkheid voor kosteloze huwelijken De heer El Majjaoui: Toch hebben we samen met ChristenUnie en D66 een amendement ingediend om kosteloosheid van huwelijken binnen onze gemeente verder te verruimen. Voorzitter, dit amendement genaamd Ruimere mogelijkheid voor kosteloze huwelijken gaat over meer dan alleen het kosteloos voltrekken van huwelijken. Het gaat om gelijke kansen, sociale verbondenheid en steun voor gezinnen die het niet breed hebben. Te veel kinderen groeien op in gebroken gezinnen helaas, soms met ingrijpende betrokkenheid van de jeugdzorg. Voor deze gezinnen kan een officiële erkenning voor hun relatie een klein, maar een betekenisvol moment van stabiliteit en hoop zijn. Financiële drempels mogen daarvoor nooit een obstakel vormen. Door kosteloze huwelijken, ook op andere dagen dan alleen op een dinsdag en in aanvullende dagdelen mogelijk te maken, geven we inwoners met minder middelen of minder flexibele werktijden een eerlijke kans om hun liefde te vieren en verbintenissen aan te gaan. Het is een eenvoudige maatregel om een grote sociale impact … Rijswijk laat hiermee zien dat de verbondenheid en toegankelijkheid voor iedereen centraal staan. Ik roep de raad en het college dan ook op om dit amendement te omarmen.

5.c.20 Motie Bereikbaarheid en coördinatie wegwerkzaamheden De heer El Majjaoui: Voorzitter, de afgelopen maanden zijn in Rijswijk en omliggende gemeentes veel wegen en hoofdwegen gelijktijdig afgesloten. Vanwege noodzakelijke werkzaamheden. Onderhoud is uiteraard onmisbaar en belangrijk, maar de vele gelijktijdige afsluitingen zorgen voor grote verkeersdrukte, extra uitstoot en frustraties bij weggebruikers. Onze fractie, de PG&R vindt dat bereikbaarheid en leefbaarheid en duurzaamheid niet los van elkaar kunnen worden gezien. Door werkzaamheden beter te plannen, regionaler samen te werken en alternatieve oplossingen te bieden, kunnen we overlast beperken en onze stad bereikbaar houden. Zonder dat dit ten koste gaat van de luchtkwaliteit en het woonplezier van onze inwoners. Daarom zijn wij voornemens een motie in te dienen, genaamd bereikbaarheid en coördinatie wegwerkzaamheden. Zodat de werkzaamheden slimmer, schoner, effectiever en met minder overlast worden uitgevoerd. En de vraag is aan de wethouder: hoe staat de wethouder tegenover deze motie? Tot zover, de eerste termijn en het andere gedeelte bewaar ik voor de tweede termijn. Voorzitter, dank. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer El Majjaoui. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van uw raad gekomen. En kijk ik naar uw raad en stel ik voor om te schorsen tot 16.45 uur.

Dames en heren, ik vraag u weer plaats te gaan nemen. Het is 15.45 uur. Ik heropen de vergadering. En ik geef … Ik open de eerste termijn van het college. En ik geef het woord aan onze wethouder financiën wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel. En ook dank aan uw raad voor de inbreng in eerste termijn. Wilt nog iets zeggen? De voorzitter: Graag stilte en aandacht voor onze wethouder. De heer Van Damme: Er ontbreken nog een aantal raadsleden, voorzitter, maar ik ga maar aan de gang. De voorzitter: U kunt beginnen. Ik heb de vergadering geopend. De heer Van Damme: Heel goed. Een groeiende stad heeft een stabiele strategische en financiële koers nodig. En de strategie gezonde groei die pakt wel goed uit, want dit college blijft de komende jaren investeren in voorzieningen, mobiliteit, leefbaarheid en duurzaamheid, omdat de stad namelijk Pagina 20 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

blijft groeien. En we werken, zoals de afgelopen jaren, al keihard aan de prioriteiten, zoals woningbouw en energietransitie, die ook landelijk veel aandacht krijgen. En we houden financiële koers en er ligt een structureel sluitende begroting, met ruimte voor investeringen en een daling van de woonlasten. De unaniem door u aangenomen Kadernota zorgde voor heldere uitgangspunten bij het opstellen van deze begroting. U refereerde er al aan, burgemeester, bij de introductie, bij de start van deze vergadering. En met deze begroting kan een nieuw college de komende periode met een solide en verantwoorde financiële basis beginnen. Ondanks de blijvende onzekerheid van het Rijk en daar heeft een aantal van uw fracties ook aandacht voor gevraagd. En aan het solide beleid heeft uw raad de afgelopen jaren ook echt gewerkt. En omdat het ook de laatste keer is in deze collegeperiode dat ik als wethouder financiën de begroting mag toelichten, dank ik u in ieder geval voor het in mij gestelde vertrouwen dat u heeft gegeven in 2022. Tegelijkertijd zien we ook wel wat geopolitieke dreigingen, waardoor het Rijk ook andere keuzes maakt dan geld blijven geven aan gemeenten. Dat geeft ook lokaal een uitdaging, want het geld groeit namelijk niet aan de bomen. Dat mag bekend zijn.

En daarom houden we met deze begroting een zorgvuldig evenwicht en blijven we investeren in de groeiende stad, maar zijn we ook alert op toekomstige tekorten. En met het langetermijninvesteringsplan, de PvdA begon er onder andere al over, brengen we die ambities en beschikbare middelen ook beter in balans. We zijn nog lang niet klaar met die LTIP, om het maar even afgekort te noemen. Dat blijft een instrument in ontwikkeling. Want nieuwe of gewijzigde investeringswensen, bijvoorbeeld als er een nieuw Integraal huisvestingsplan voor scholen gereed is, zullen namelijk invloed hebben op de financiën van onze gemeente. Het LTIP is dan faciliterend, net als de meerjaren prognose gebiedsontwikkeling. Door nu beter zicht te hebben op de langetermijninvesteringen, zien we beter wat dat doet met onze solvabiliteit. En het CDA refereerde daar ook al aan, dat kengetal laat nu een waarschuwing zien. Vooral omdat de totale bezittingen toenemen en het eigen vermogen gelijk blijft. Deze waarschuwing betekent dat we voorzichtig en zorgvuldig met geld moeten blijven omgaan. En we gaan voor die Kadernota 2027 aan de slag om een plan te maken om deze indicator op koers te houden. En in ieder geval fijn dat u ook meedenkt met het college via de motie Ontwikkeling Hof van Elsenburg.

Bijzondere aandacht wil ik even toch in deze termijn schenken aan de stappen die we hebben gezet om onze dienstverlening te verbeteren. En een aantal van uw fracties begonnen er ook over, zoals Rijswijks Belang. Digitaliseren, echt heel veel aanvragen processen en we passen werkprocessen aan om onze dienstverlening verder te verbeteren. We trainen medewerkers op gastgerichtheid en zijn op steeds meer manieren in gesprek over hoe we onze dienstverlening kunnen verbeteren. De score voor onze algemene dienstverlening is een 6,8 en dat is boven het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten. Het baliebezoek wordt met ingang van dit jaar gemeten en de eerste resultaten geven een zeer positief beeld. Namelijk, het baliebezoek wordt gemiddeld met een 8,7 beoordeeld. Ik wil het dan ook … Ik wil de helden van de balies daar bij deze ook een groot compliment geven. De ondernemingspeiling laat zien dat we gemiddeld scoren, net als in het algemeen in Nederland, een 6,5. En natuurlijk zijn er zaken die we daarin kunnen verbeteren. En D66 stelde daar al vragen over, hoe we dat dan nog kunnen verbeteren. En dan ga ik even de specifieke vraag beantwoorden. Dat doen we bijvoorbeeld door verbeteren van toegankelijkheid. Dat is een belangrijk punt. Voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn, bieden we extra ondersteuning en is er een spraakfunctie en een uitvergrootfunctie.

En ook wordt de website beschreven in begrijpelijke taal. En een duidelijke … We kijken echt al kritisch naar hoe meldingen via de BuitenBeter-app en e-mails worden afgehandeld. Die processen voor meldingen moeten ook duidelijker. Daar werken we ook voortdurend aan. Het doel is altijd om inwoners beter … Dat ze beter weten wat er met hun melding gebeurt en wanneer ze een reactie kunnen verwachten. Daar wordt ook echt met een signaal managementsysteem op gestuurd richting teams. Dat zijn we nu ook nog aan het ontwikkelen. We scherpen waar nodig ook de werkafspraken aan. Op die manier zetten we in op verbeteringen daarvan. Want een e-mail mag in ieder geval niet Pagina 21 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

blijven liggen, als u die signalen krijgt. En we zorgen ook dat de inwoners ook de signalen bij ons terug leggen. En we ondersteunen ook de medewerkers die die afhandelingen doen. Zodat de medewerkers ook meldingen en vragen sneller, consistenter en met plezier, dat is ook belangrijk voor de medewerkers, kunnen afhandelen. Dan ga ik nog even ... U had ook nog een vraag over hoe we omgaan met investeringen in economie, het accountmanagement. Dat gaan we versterken langs de bekende lijnen van een sterk profiel en langs een sterk netwerk en een sterke structuur. Het accountmanagement komt bovenop hetgeen wat we nu doen. Het is het doel van accountmanagement om inzichtelijk te krijgen waar er ruimte is. Maar we zijn geen vastgoedmakelaar, net zoals we dat niet zijn voor huizen als die vrijkomen. Dan komen andere makelaars in beeld. Maar we proberen daar ook via de campusvorming op de Energy Cave en de ontwikkeling van het gebied rondom de Hof van Elsenburg, daar toch een profiel neer te zetten en onze bijdrage te leveren. Zodat we innovatief en aantrekkelijk blijven voor de vestiging van bedrijven. En ik zie dat ook door de bevestiging van bedrijven, die continu plaatsvinden. En ik heb in de Plaspoelpolder in ieder geval meer bedrijfsvestigingen meegemaakt en het aantal bedrijfsvestigingen neemt ook toe, dan dat er bedrijven zijn weggegaan.

Dan kom ik even specifiek … De PvdA preludeerde al enigszins op de Kadernota inkoop en aanbestedingen. We gaan het zien hoe de SROI daarin terugkomt. En ik kijk ook met belangstelling uit naar uw bijdragen op dat moment. We zijn daar volop mee bezig met het opstellen van het beleid. Komt uw kant op. Dan ga ik even specifiek naar het amendement. Er is een amendement ingevoerd. Dat is in technische zin een amendement wat niet uitvoerbaar is, omdat het tweede deel van het amendement, nu werkt iBabs even niet, verwijst naar een artikel. Ik denk dat het ... Ik heb het ook via de griffie aangegeven. Daar staat in punt 2 dat sub 1a moet gewijzigd worden in en dan wijst dat artikel naar het tarief voor trouwen. Ik vermoed, dan ga ik het invullen. Ik zal er nog even in technische zin naar kijken wat voor gevolgen dat heeft. Op deze manier kan ik het … Is het lastig uitvoerbaar, omdat dat het reguliere trouwen in de weg staat. De twee mogelijkheden die wij in Rijswijk bieden voor kosteloze trouwen, zijn voldoende om mensen met een klein budget te voorzien. En de gemiddelde wachttijd is ongeveer max vier weken voor een eerstvolgende mogelijkheid om kosteloos een huwelijk te sluiten. Dat onderschrijft ook dat gedachtegoed. Dit is ook … Twee momenten is ook precies wat andere gemeenten doen. Dat is ook een wettelijk minimum wat is afgedwongen.

En de gemeente Den Haag, toch acht tot negen keer meer inwoners dan Rijswijk, biedt ook twee momenten aan. Daar is de wachtlijst wel iets langer, moet ik zeggen. En ik zou toch ook geen reden zien om van die werkwijze af te zien, omdat daar nu ook geen tekort voor is. Een extra moment creëren gaat wel ten koste van de inzet van de medewerkers bij burgerzaken, die dan andere zaken niet kunnen doen. We lopen bovendien ook nog inkomsten mis. En het voorstel is ook niet in overeenstemming met de kaders die uw raad heeft meegegeven om zoveel mogelijk kostendekkend op te treden. Al met al moet ik zeggen, het technische aspect als dat opgelost wordt, het is dan wel uitvoerbaar, maar ik zie nog wel wat mitsen en maren die ik via deze weg even deel, die ik ambtelijk heb teruggekregen. Dan is er een motie gekomen over digitaal Rijswijk. De motie vraagt om een bundeling van activiteiten die we al gestart zijn. Dit is namelijk al opgenomen in het Informatiebeleidsplan wat uw raad heeft vastgesteld een jaar, anderhalf jaar geleden en het daaruit voortvloeiende Digitaliseringsagenda en informatiebeleidsplan. Deze aanpakken die we al hebben, zorgt voor een duidelijke en toekomstige bestendige basis wat het college betreft, zodat die ingezette ontwikkeling kan worden voortgezet in 2026-2030. En ik heb het gevoel dat wij uw raad via de P&C-cyclus daar voldoende over informeren.

Uw vraag om een actieplan levert in dat opzicht vertraging op bij het uitvoeren van onze huidige activiteiten. In die zin ben ik niet heel enthousiast over deze motie. Dan ga ik naar de motie Weten waar je voor betaalt. Het is ook alsof u de gedachten leest van het college en van de medewerkers hier. Want voor de heffingen werken we continu aan de verbetering van die informatie op het aanslagbiljet, ook in 2026. Want de afgelopen tijd is die ook vergeleken met die van andere Pagina 22 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

gemeenten in de regio Haaglanden en ook die van het Hoogheemraadschap. Dat betekent dat concreet de komende aanslag een QR-code erbij komt. En op de website gaan we een kwijtscheldingscheck opnemen, zodat dat ook nog makkelijker wordt voor mensen. Daar zijn we voortdurend mee bezig, met die verbeteringen. De motie roept ook op om een toekomstbeeld daarin te schetsen. Dat is toch enigszins vreemd. Dat doet de Belastingdienst ook niet als aanslagenbestuur, want dat gaat dan echt wel om het geven van feitelijke informatie. Ook in de huidige aanslag staat overigens ook al waar we de afvalstoffenheffing voor gebruiken. Als het om de leges gaat, dat zijn toch diensten die moeten worden geleverd, ligt dat, vind ik, wat ingewikkelder, omdat die kostendekkendheid van die leges verschilt per product. En daar liggen politieke keuzes aan ten grondslag. En om dan de hele berekening van een bepaalde lege mee te sturen voor iemand die een dakkapel heeft geplaatst. Ik zie dat dat ook voor meer onduidelijkheid kan zorgen. Terwijl we als gemeente goed bereikbaar zijn en als er een vraag is over een bepaalde lege dat ook kunnen beantwoorden. Wat mij betreft is die motie qua heffingen wel wat overbodig, omdat we dat al doen en voor het deel van de leges ontraad ik hem.

Dan is er nog een motie binnengekomen Rapportage omzetten naar sfeerbeelden in de vorm van vierjaargetijden van Beter voor Rijswijk. Ik heb u er niet over gehoord, maar ik heb hem wel gezien. Ik zal daar even kort op reageren. Bij het vormgeven en opmaken van rapportages zijn we gebonden aan de huisstijl van de gemeente Rijswijk. En er zijn vaste formats die we daarvoor gebruiken. En wij zijn ook voortdurend bezig om te kijken hoe we dat overzichtelijk en begrijpelijk kunnen maken voor een groot publiek. Door toepassen van beeld, kleuriconen, infographics en tekst op B1-niveau. Ik heb zelf ook nog geprobeerd in een filmpje duidelijk te maken hoe de begroting in elkaar zit, voor degenen die dat gezien hebben. Het gebruik van een metafoor heb ik me laten vertellen door een communicatiedeskundige werkt niet … Draagt niet altijd bij aan het duidelijker maken van communicatie. Ik zie wel wat haken en ogen hieraan. En u vraagt feitelijk om een onderzoek en dan komt er weer onderzoekscapaciteit en budget bij kijken, maar ik laat het oordeel verder over aan de raad. Dan de motie Voorzieningen in de wijk, die heb ik ook nog voorbij zien komen van de CDA en de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, mijnheer El Majjaoui.

Ik zie echt even, daar heb ik de vraag … Ik mag geen wedervraag stellen, maar toch van hoe denkt u dat wij daar een rol bij hebben? Als het om zakelijke dienstverlening gaat, zoals PostNL of Geldmaat, dan kunnen we toch moeilijk daar continu van op de hoogte blijven of die eerder dichtgaat of die weggaat of verhuist. Als de apotheker een uur eerder dichtgaat, gaat die dat toch ook niet melden? Ik zie daar echt … Lastig, een enorm karwei om dat allemaal te gaan vragen. Ze zijn ook helemaal niet verplicht om ons te gaan beantwoorden van gaat u eerder dicht of gaat u weg, gaat u verhuizen? Ze zijn zelf verantwoordelijk voor het informeren van hun klanten c.q. inwoners of de inwoners van Rijswijk. Maar als het om voorzieningen gaat waarbij wij een rol hebben, omdat we bijvoorbeeld in een gemeenschappelijke regeling zitten, dan zijn we wel op de hoogte van wijzigingen daarin en kunnen daar we wel invloed op uitoefenen. In die zin zie ik de motie ook, ben ik er niet heel erg positief over. Hoewel ik het een prima gedachtegang vind daarover. Voorzitter, dat was mijn bijdrage in eerste termijn. Ik hoop dat ik geen vraag heb gemist. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Als er vragen gemist zijn, dan is er nog een tweede termijn en kunnen de raadsleden u ook interrumperen. Ik geef graag het woord aan wethouder Bentvelzen. Die komt naar voren.

Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank. En ik ga proberen het iets korter te houden, zodat mijn collega's ook nog tijd hebben om jullie vragen te beantwoorden. Voorzitter, er is mij gevraagd wanneer er wat gebeurt of duidelijkheid is rondom de Notitie buitensport en vastgoed van onze sportparken. Naar alle verwachting wordt het onderzoek naar de buitensporten in Q1 afgerond. En op basis daarvan kunnen er concrete plannen gemaakt worden en staat er voor Q2 in de planning dat we dat met de gemeenteraad bespreken. Of ik dat dan ben of de volgende wethouder sport, dat is Pagina 23 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

dan maar een vraagteken. Maar dat geldt voor beide, buitensport onderzoek en daarin wordt het vastgoed meegenomen. Voorzitter, dan is mij gevraagd … Rondom een motie is er gevraagd: breng de sportprijzenuitreiking terug. Mijnheer Weterings, dank voor het goed tot u nemen van het Coalitieakkoord. Dat is altijd fijn als dat ook op het eind nog goed gelezen wordt. Maar het gaat om een uitreiking, het gaat niet om een evenement. Daarnaast gaan we dat ook niet zelf doen. Er zijn partijen die zich daarvoor hebben gemeld. Zo heeft bijvoorbeeld InRijswijk aangegeven, die dat vroeger ook met ons deden, daarbij te willen helpen. De Sportraad heeft aangegeven: geef ons de ruimte en denk met ons mee om dit weer nieuw leven in te blazen. Al met al staat het college positief tegenover deze motie. En dan moet ik toch twee kanttekeningen plaatsen. Het advies is namelijk om dit niet in het Huis van de stad te doen, maar in bijvoorbeeld Sporthal De Altis. De reden daarvoor is dat we zo'n opkomst verwachten dat het Huis van de stad, deze ruimte daarvoor te klein is. En naast de voorgestelde organisatie, die ik net ook genoemd heb, zal eveneens de Rijswijkse bevolking betrokken worden bij de toewijzing van de prijzen. We kunnen voldoen om de raad in het Kaderdebat van 2026 verder te informeren.

Voorzitter, dan heb ik vragen of een motie gehad, een tweetal moties vanuit GroenLinks, die ik graag beantwoord. De motie Kinderboerderijen. Helaas moet ik die motie ontraden. Het keurmerk heeft een aantal zaken waar het aan moet voldoen, wil je dat keurmerk aanvragen en ook daadwerkelijk krijgen. Ik ben dan altijd wel van doe dat in een keer goed. Ik heb gekeken waar het keurmerk dan aan moet voldoen. En we voldoen van de vijf punten aan drie punten. In het kader van dierenwelzijn bijvoorbeeld. Er worden allerlei nieuwe hokken gebouwd. Het wordt prachtig bij Het Akkertje. Zo zijn er nog meer punten. Maar een tweetal punten daar gaan we niet aan voldoen. Daar voldoen we nu niet aan, daar voldoen we volgende maand niet aan en volgend jaar ook niet. En dat is een fokkerij. Dat mag niet bij diervriendelijke kinderboerderijen. Dat gebeurt wel bij Het Akkertje. Niet in een broodfokmate, maar wel in een fokkerijmate. In de zin dat wij in de lente ook altijd schattige lammetjes en zo hebben rondlopen en dat houden we graag zo. En twee is dat invasieve exoten niet op het terrein mogen. En laten we nou net Nijl- en Canadese ganzen in onze gemeente hebben en die mogen daar niet komen. Dat maakt dat … Volledig weren van die ganzen gaat niet lukken, mits we iedere keer ganzen gaan doden. En volgens mij staat daar de gemeenteraad ook niet in zijn geheel achter. Dat kunnen we dan niet doen.

Voorzitter, dan heb ik een motie Structureel aandacht voor kindermishandeling. Een mooie motie, wordt vaker aandacht voor gevraagd vanuit de heer Smith van GroenLinks. En die kan ik in die zin overnemen. Alleen één kanttekening, dat is toch de financiën. We onderschrijven het belang van de aandacht van het terugdringen van kindermishandeling uiteraard. En we besteden daar ook aandacht aan in de week van kindermishandeling, al is dat het hele jaar nodig die aandacht. Als u daarvoor in de raad nog suggesties heeft, dan verneem ik die ook graag. We vinden het daarnaast belangrijk om samen te werken met de partners in onze stad, zoals bijvoorbeeld het team vanuit GGD Haaglanden, een expertiseteam geweld in afhankelijkheidsrelaties is daarvoor in het leven geroepen. Als ook samen met het onderwijs, als ook samen met bijvoorbeeld onze Welzijn Rijswijkorganisatie. We leggen ook focus vanaf 2026, wel beperkt, maar er ligt wel focus op deskundigheidsbevordering rondom de meldcode en het trainen van aandachtsfunctionarissen rondom huiselijk geweld. En er zijn posters en flyers ontwikkeld over het herkennen van signalen van kindermishandeling, die we naar alle scholen en kinderdagverblijven willen gaan sturen. Voorafgaand aan de week van de kindermishandeling, die ieder moment voor de deur staat, zoals u ongetwijfeld weet.

Verder onderzoeken we momenteel de mogelijkheden voor een preventief aanbod op scholen. Nu de financiering van het aanbod van schooltheatervoorstellingen vanaf 2026 is beperkt. En dat is een gevolg van de bezuinigingstaak die de GGD en Veilig Thuis hebben gekregen vanaf 2026. U heeft daarnaast ook aangegeven: kijk eens naar Europese subsidies. Daar willen we wel … Daar zou naar gekeken kunnen worden, maar dat vraagt zo … Dat heeft zulke uitgebreide voorwaarden, die heel veel tijd en capaciteit en inzet van onze gemeente vergen, waarbij de vraag rijst of we die inzet wel Pagina 24 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

kunnen leveren. Daar wil ik dan graag open en eerlijk over zijn. Voorzitter, ik hoop dat ik daarmee voldoende heb gezegd over die motie. Dan heb ik vanuit D66 het verzoek gehad: blijf in gesprek met de schoolbesturen. Natuurinclusief bouwen is onderdeel van het dadelijk herijkte Integraal huisvestingsplan. Groenblauwe schoolpleinen vallen daar bijvoorbeeld ook onder. Ik zal dat, zoals ik dat al eerder in de vergadering heb toegezegd, altijd onder de aandacht brengen bij schoolbesturen. En zoals ik ook al vaker zeg, gaan zij daar zelf over. Maar het is onder de aandacht. Het CDA vraagt mij naar de kosten van de jeugd. Nu heb ik nog steeds die glazen bol niet, mijnheer Van Enk. Maar tegelijkertijd, in mei 2025 jongstleden is de gemeenteraad geïnformeerd over de kostenbeheersing, het uitvoeringsprogramma daaromtrent. En na het reces in september hebben we nog een uitvoerig gesprek gehad, waar uw collega Van Schie ook aanwezig was, over de factsheet en de staat van de Rijswijkse jeugd en een toelichting daarop. Ik en het college hebben er alle vertrouwen in dat de resultaten uit het Uitvoeringsprogramma kostenbeheersing zich ook de komende jaren laten zien. Excuus. En daarnaast is er een nieuwe regionale aanbesteding van start gegaan. Die is volop aan de gang en daarmee kan er ook een financiële slag geslagen worden. Vanaf 2027, zeg ik erbij.

Partij van de Arbeid heeft gevraagd resultaten begeleiding naar werk. Volgens mij hebben we het daar in het Kaderdebat ook al over gehad of vorige week bij de bespreking van een aantal vragen. Als ik me niet vergis. In Q1 2026 volgt de voortgangsrapportage, waar onder andere de plaatsingsresultaten in het kader van werk ook worden gedeeld. Boete in de Bijstand, de mogelijkheid om een menselijke fout te maken en niet direct te straffen. Die wordt meegenomen in de nieuwe beleidsregels en die worden naar verwachting vastgesteld in Q1. U heeft een motie ingediend voor genoeg plek VVE in iedere wijk, ik kan dat advies … Ik kan de motie overnemen, mits punt 3 wordt geschrapt. En waarom zeg ik dat? Want het is misschien ook wel handig om dat te melden. De gemeente is al ruim twee jaar in overleg met basisscholen De Melodie, kinderopvang Morgen en andere partners, om extra plekken in de Muziekbuurt bijvoorbeeld te realiseren. Dat blijkt tot nu toe niet mogelijk. Er is nergens in de wijk geschikte ruimte hiervoor. Bij de geplande uitbreiding van De Melodie wordt er wel rekening gehouden met extra vierkante meters, zodat er een derde nieuwe groep kan starten. Maar zolang er geen geschikte locatie is, kunnen er in de Muziekbuurt ook geen extra VVE-plekken worden gerealiseerd. En punt 1 en 2 daar heb ik geen bezwaar tegen, want we kijken naar spreiding van VVEplekken.

We proberen in ieder geval minimaal één peuteropvanglocatie per wijk te realiseren in Rijswijk. En we hebben nu dertien locaties met zeventien groepen. Samen goed voor 261 reguliere peuterplekken en 131 VVE-plekken. En die 131 VVE-plekken zijn over het algemeen ook voldoende om te voorzien in de vraag van de VVE-verwijzingen vanuit de jeugdgezondheidszorg. Voorzitter, als laatste vraag heb ik gehad van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, Blijf in gesprek met het Rijk over de bijdrage jeugdzorg. We houden zowel de kosten van de jeugdzorg als de Rijksbijdrage nauwlettend in de gaten. Eerder heb ik samen met mijn collega Van Damme een brief met een factuur gestuurd voor het verschil tussen de werkelijke kosten jeugdhulp en de Rijksbijdrage die daarvoor staat. De VNG is voor ons continu in gesprek met het Rijk over de Rijksbijdrage. En dit heeft onlangs geresulteerd in een aanvullende betaling met terugwerkende kracht. Het is afwachten wat ons nieuwe kabinet straks gaat doen. Voorzitter, dat was mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Ja, heel knap. Dan komt wethouder Van de Waart naar de binnenring. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het ook proberen kort te houden. Ik begin gelijk met de vragen. Als eerste was de vraag van BvR over de parkeersituatie bij het dierenasiel.

We hebben reeds contact gehad, in ieder geval op de kortste termijn hebben we contact gehad over de bouwer die daar bezig is in de tijdelijke bouwstraat. Die zal ook gesloten worden. Dat zal in ieder geval intern binnen Rijswijk iets opleveren. Maar u heeft gelijk, we zien ook een waterbedeffect vanuit Den Haag. Wat we daarbij kunnen doen, is overwegen dit gebied mee te nemen in zone 2. En Pagina 25 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

dat zouden we kunnen doen, omdat dat de meest logische afbakening is op de plattegrond. En dat zouden we kunnen doen op het moment dat we de uitbreiding van de tijden in zone 2, waar u al reeds een besluit over heeft genomen in de raad, gaan doen. En ik hoop dat naar verwachting zo rond 1 april te kunnen doen, maar daarover krijgt u nog een brief. Dat gaat trouwens over zone 1 en2 dan, waar die brief over gaat. GroenLinks stelt een vrij brede vraag aan het hele college over zijn wij voorbereid op de vergrijzing? Met name tot wonen, zorg en openbare ruimte. En ik begrijp dat mijn collega Wit iets zal zeggen over zorg, maar meer in algemene zin zal ik hem vanuit de Omgevingsvisie willen insteken, want zijn we er klaar voor? Nog niet helemaal, maar we hebben wel in het vizier wat er moet gebeuren. Dat hebben we namelijk met elkaar vastgesteld in die Omgevingsvisie in het Volkshuisvestingsprogramma en in de Woonzorgvisie. En daar gaan we voldoende in op wat er moet gebeuren. Is het allemaal al gebeurd? Nee, natuurlijk niet. Daar werken we nog met zijn allen aan en daar bent u als raad ook bij betrokken. De VVD had een hele andere vraag, was ook onderdeel van een bredere vraag. Maar ik pak even het onderdeel fietswrakken op, als u het goed vindt, voorzitter.

Zoals eerder gecommuniceerd met de raad, werken we op dit moment aan een plan over die weesfietsen en -wrakken, want het is niet alleen het handhaven, het weghalen, maar je moet ze daarna ook ergens naartoe brengen en daar een verwerkingsplan voor hebben wat ermee gebeurt. U heeft daarvoor ook een financieel voorstel gekregen. Vervolgens gaat de VVD in op de samenwerking met Den Haag. Ik deel daarin niet de mening dat alles kommer en kwel en negativiteit is, om het maar zo kort samen te vatten. Toen ik hier wethouder werd, zag ik juist een kentering bij Den Haag als het gaat over de samenwerking, ik noem maar even over de wegen, de straten. En u noemt ook als voorbeeld de Beatrixlaan. Zij hadden net zelf een netwerkanalyse gemaakt en datgene wat wij al wisten, heb ik al vaker met u gedeeld, kwamen zij ook tot de conclusie dat een heleboel van die auto’s die daar staan onderweg zijn naar Den Haag. Dat betekent ook dat zij er op dit moment anders in staan dan enkele jaren geleden. Het gevoel vanuit Rijswijk, waarom doet Den Haag niets? Dat is waar, maar er is echt wel een andere tone of voice op dit moment. Dat dat nog niet direct een geheel nieuw projectplan oplevert, dat klopt ook. Dat komt ook, omdat wij heel graag die tunnelvariant willen.

Dat neem ik ook iedere keer mee in de besprekingen, maar zo’n tunnelvariant is heel prijzig en wij kunnen dat alleen doen met samenwerking en medefinanciering van andere partijen, zoals Den Haag, de MRDH, maar ook straks het ministerie van IenW. U noemt … Er waren nog een aantal andere punten. Wat we ook zien, is dat bijvoorbeeld er steeds betere samenwerking is als het gaat over wegen zoals van 50 naar 30. Dat we dat goed samen afstemmen. Aansluiting op fietspaden, openbaar vervoersverbindingen. Daar zien we echt een constructieve samenwerking. U benoemt ook even de Vlietlijn. Ik weet dat dat een gevoelig dossier is, waar een hoop mensen denken: ik wil überhaupt helemaal geen Vlietlijn, maar het is wel een traject waar wij een bestuurlijke overeenkomst hebben afgesloten. Maar ook waarin wij echt gezamenlijk samen met de gemeente Den Haag aan tafel zitten en waar uw moties en amendementen bijzonder serieus genomen worden. Moet ik af en toe uitleggen hoe onze positie in elkaar zit en wat de belangen van Rijswijk zijn? Absoluut. Maar om nu te zeggen dat ze daar alleen maar niet naar ons luisteren, dat zou ik echt iets te ver vinden gaan. Voorzitter, dan had het CDA … De voorzitter: Mevrouw Van de Waart, ik zie dat mijnheer Loof u wil interrumperen. Mijnheer Loof. De heer Loof: Dank, voorzitter. Een vraag aan de wethouder, ook om het bredere plaatje te zien.

Als ik dit hoor, is het fijn om te horen dat deze wethouder het gevoel heeft dat we serieus worden genomen in Den Haag. Maar tegelijkertijd het bredere plaatje, wat ik ook in mijn verhaal aanhaalde, dat we wel ondertussen zien dat de wegen om Rijswijk heen wel worden aangepakt. Ze liggen in Den Haag, maar het heeft wel effect op Rijswijk. Dan kan het zo zijn dat die tunnel er binnenkort niet komt, maar als je ondertussen wel maatregelen om ons heen neemt, dan zadel je Rijswijk heel lang Pagina 26 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

op met problemen. Daar missen we nog wel die extra slag om ook te laten zien, dat heeft ook negatieve effecten. De voorzitter: Wilt u daarop reageren, wethouder Van de Waart? Mevrouw Van de Waart: Voorzitter, het gaat wat ver, denk ik, om op alle wegen te reageren. Maar u noemde in uw verhaal het Rijswijkseplein bijvoorbeeld, om daar andere maatregelen te nemen. Dat is juist bedoeld om mensen naar de tunnel te laten rijden, die inderdaad op dit moment onvoldoende wordt gebruikt. Ik zie daar juist inzet vanuit Den Haag om te zorgen dat die auto's minder over de Haagweg gaan en meer naar de tunnel gaan. En dat dat niet altijd gebeurt en dat gedrag en verkeer twee hele nauw verbonden componenten zijn, dat is ook waar. Maar ik zie daar in ieder geval de intentie van de gemeente om ze daar naar die tunnel te laten gaan. De voorzitter: Mijnheer Loof. Nee, prima. Ik zie dat mijnheer Van Enk u ook wil interrumperen op dit onderwerp, denk ik. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Een belangrijk onderwerp. Ik hoor de wethouder zeggen: ik bespeur wel een andere toon in de samenwerking met Den Haag, ook als het gaat om de Beatrixtunnel. Ik wil nog even eraan herinneren dat we volgens mij in 2019 ook een harde overeenkomst binnen de MRDH hebben gesloten, waar we een aantal jaren het verkeer zouden monitoren.

En als de resultaten daar zijn, dat we ook zouden overgaan met een gedeelde financiering van verkeersoplossingen in de vorm bijvoorbeeld van een tunnel. Hoever staat het daar concreet mee? De voorzitter: Wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dat klopt, voorzitter. Ik heb ook in een eerdere bespreking hierover een RIB toegezegd, dat we daar op terugkomen. Maar om heel kort … Voordat het een heel mobiliteitsdebat wordt. Die monitoring is gedaan. We zien dat er veel meer auto’s over komen als wat we hadden verwacht. En dat de eerste inzet vanuit Rijswijk, namelijk om een bovenvloerse oplossing te bieden, om die rijbanen naar elkaar te doen. Wij hebben ingebracht of dat het nu nog wel zo zinvol is om dat nu op dit moment te doen. En verder staat die bestuursovereenkomst nog steeds en wordt er op dit moment in ieder geval ambtelijk weer even gekeken: moeten we dat wel of niet doen of gaan we gelijk doorpakken op een ander voorstel? Maar daarover schrijf ik u meer in de RIB. De voorzitter: Ik zie dat ook mijnheer Van Dam u wil interrumperen. Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Dank. Ik had een hele korte vraag. Ik begrijp dat we Den Haag nodig hebben en het is mooi dat er in Den Haag ontwikkelingen zijn. Alleen wat heeft u dan de afgelopen vier jaar gedaan in Rijswijk om die ondertunneling voor elkaar te krijgen? De voorzitter: Wethouder Van de Waart.

Mevrouw Van de Waart: U vraagt het aan mij persoonlijk. Ik niets afgelopen vier jaar, want ik zit hier net iets meer dan een jaar. Maar er zit al heel veel jaren inzet vanuit verschillende wethouders op deze ondertunneling in de Beatrixlaan. Ik kan me zelfs … Van een aantal partijen zitten er ook wethouders op. En wat we altijd als Rijswijk hebben uitgestraald, die Beatrixlaan is niet alleen belangrijk voor de doorstroming, maar ook voor de leefbaarheid van dit gebied. Deze insteek is soms met wat gestrekter been en soms met wat zachtere hand ingezet. Maar wat je ziet, is dat je uiteindelijk al die partijen die ik zojuist heb benoemd, nodig hebt om een dure oplossing voor elkaar te krijgen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Dam.

Pagina 27 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

De heer Van Dam: Dat laatste dat begrijp ik. Ik begrijp ook dat die heel belangrijk is. Ik denk dat er geen enkele partij is hier in deze raad die dat zal ontkennen. Maar mijn vraag is: wat is er dan … Wat voor stappen heeft Rijswijk dan genomen? Ik begrijp dat we het heel belangrijk vinden en Den Haag nodig hebben, maar wat heeft u dan gedaan in deze anderhalf jaar of uw voorganger? De voorzitter: Wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Laat ik het dan even bij mezelf houden, voorzitter. Wat ik gedaan heb toen ik binnenkwam, is gevraagd: hoe staat het ermee? En het overleg gestart opnieuw met Den Haag en de MRDH. Die hielden in eerste instantie vast aan de bestuurdersovereenkomst zoals die daar was en de eerste stap zou zijn dat wij een bovengrondse oplossing moesten maken. Dat betekent dat de Beatrixlaan wordt aangepakt en daar de wegen bij elkaar gebracht. Maar de cijfers laten zien dat dat al een situatie is die niet meer het gewenste resultaat oplevert. En daarover ben ik het bestuurlijk overleg aangegaan. Zonder dat ik daarbij de bestaande bestuurlijke overeenkomst gelijk los wilde laten. Want daar is namelijk het geld wat we nu hebben gereserveerd bij de MRDH in beschreven. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart. Wilt u verdergaan met uw eerste termijn? Mevrouw Van de Waart: Ja. Ik had nog een vraag voordat ik de moties inging van het CDA.

Het CDA vroeg wanneer weten we meer over de Raad van Stateprocedure rondom Pasgeld? Want dan kunnen we door. Ik hoop voor de kerst in ieder geval. Dan staat er een zitting en ik hoop dat we dan ook een definitieve uitspraak hebben. Maar goed, ik weet niet wat de rechter gaat zeggen. Dan ga ik in op de moties, voorzitter. Die pak ik er heel even bij, momentje. Dan begin ik bij de motie Herontwikkeling en locatie Hof van Elsenburg. U zult sowieso merken dat ik redelijk positief ingesteld ben vandaag, met hier en daar wat kanttekeningen en een vraag. Herontwikkeling locatie Hof van Elsenburg. Daar kan ik positief over zijn. Het is ook uitvoerbaar. Ik had maar één hele kleine kanttekeningen. Dat gaat over de paragraaf waarin wordt gevraagd om terug te komen op tal van organisatorische zaken, waaronder financiën. En ik kan me zo voorstellen dat we dat in twee fases moeten doen, want zoals u inmiddels weet met zo'n groeiende stad, herontwikkeling vraagt altijd eerst om een voorinvestering. Maar ik kan me zo voorstellen dat dat dan meegenomen wordt rond het voorjaar, financieel gezien. U heeft het nu allemaal op één bullet gedaan. De motie Bereikbaarheid en coördinatie werkzaamheden van PG&R. Ook daar wil ik positief over zijn. Het is uitvoerbaar. Ik heb wel wat kanttekeningen rond verwachtingsmanagement. Ik kan niet naast mij kijken.

Het is namelijk zo, wij doen al aan planning en uitvoering van de werkzaamheden. Het zijn er heel veel. Ze kunnen ook niet altijd wachten of achter elkaar. Sommige zijn ook van andere partijen die in de grond moeten zijn of bijvoorbeeld zo’n HTM, die onderhoud moet doen. Maar u heeft gelijk, een deel van die uitvoeringen heeft ook te maken met ons als groeiende stad. Wij stemmen ook al regionaal af met buurgemeenten, die in een vaak soortgelijke situatie zitten. Maar zoals we ook in het Coalitieakkoord hebben afgesproken, is er meer inzet nodig om dit goed te doen, want er gebeurt heel veel in Rijswijk. Als ik u wat verwachtingsmanagement mag geven over dat het nooit meer druk is of dat er dingen tegelijkertijd gebeuren, ben ik het eens met de actiepunten die erin staan. En u vraagt ook de raad periodiek te informeren. Ik heb u reeds in een eerdere bijeenkomst beloofd om u jaarlijks te informeren over de Uitvoeringsagenda van mobiliteit en ik stel voor om het daarin mee te nemen. En als u het daarmee eens bent, dan kan ik positief zijn over die motie. Heel even kijken. Dan heb ik nog een motie Boter bij de vis.

Daar wilde ik in eerste instantie heel positief gelijk op reageren, omdat dat voelt als een enorme steun in de rug voor alle harde werkzaamheden die wij op dit moment aan het voeren zijn over station Rijswijk Buiten zo vroeg mogelijk in het proces van BO Oude Lijn te krijgen, want laat daar geen twijfel over bestaan, dat gebeurt. En ik begrijp ook na de vorige bespreking dat dat best een heel ingewikkeld proces is, wat ik probeerde in een minuut te omschrijven. Maar na uw toelichting zojuist, twijfel ik een heel klein beetje of dat de bedoeling Pagina 28 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

was van uw motie. Hij is ook vrij bondig omschreven. Ik kreeg de indruk dat u wilde dat wij het naar voren haalden, buiten het bestaande proces trokken. Dat laat ik heel even aan u. In dat geval zou ik willen zeggen, hebben wij 125 miljoen euro nodig, omdat dat in het BO Oude Lijn namelijk wordt betaald door het ministerie van IenW en dat binnen dat proces wordt afgestemd. Het is een beetje aan u wat u precies bedoelt en hoe ik daar dan op kan reageren. Even kijken. Dan hebben we nog een motie rond regie op grond en vastgoed. Ook daar kan ik positief op reageren. Ook daar een kleine kanttekening. Misschien lees ik het verkeerd, maar het lijkt wel dat u enorm voorsorteert op een vooral privaatrechtelijke rol, maar er kan ook best veel bereikt worden via de publiekrechtelijke weg. Daar zit nog wel wat ruimte in. Waar het vooral voorsorteert, is op een Nota grondbeleid en een Vastgoedportefeuilleplan, die al in de maak is. En u geeft met deze motie vooral sturing aan wat u belangrijk vindt. Met die eerste kanttekening gezegd hebbende, zouden we daar goed mee uit de voeten kunnen. Dat was het wat mij betreft, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart. Dan nodig ik graag wethouder Wit uit om naar de binnenring te komen. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Ik ga even de vragen als eerste door. Ik denk dat dat het makkelijkste is.

Ik begin bij Beter voor Rijswijk, als eerste bijdrage ook vandaag. Wat gaan we doen aan de lage vaccinatiegraad? Heeft u mij gevraagd. Dat is een vraag die al eerder naar voren is gekomen en waar we ook zeker de zorg over hebben. Rijswijk heeft het laatste jaar een iets positievere lijn gepakt als het aankomt op vaccinatie, maar die is echt minimaal. We hebben vanuit de JGZ een actieonderzoek gedaan in 2024. En we hebben op verzoek daarvan ook meerdere stappen gezet. Op verzoek van ons heeft JGZ meerdere stappen gezet om ook met die ouders in gesprek te gaan. En vanuit het Integraal Zorgakkoord zijn hier specifiek ook voor Rijswijk en Den Haag middelen voor vrijgemaakt om de lage vaccinatiegraad aan te pakken. Maar dat is ook iets wat altijd wel bij de GGD in het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur aandacht heeft. Maar het is ook tegelijkertijd een oproep richting de Rijksoverheid om toch echt weer met een fatsoenlijke een stevige campagne te komen om hier stappen in te zetten. En dat heeft echt te maken met de directe benadering van onze inwoners. Over feiten en fabels bijvoorbeeld. Er gaan te veel fabels rond over vaccinaties. Zelfs in … Ik zie nu op allerlei plekken in de wereld dat de mazelen weer terugkeren. In Nederland ook. We zijn niet mazelenvrij. En dat heeft vaak te maken toch met fabels.

Er is ook een deel van mensen die dit vanuit geloofsovertuiging doet, maar we zien die groei nu echt wel weer plaatsvinden en dat is echt zonde. Ik ondersteun uw oproep volledig en blijf daar ook mijn volle aandacht aan geven. Een vraag die ook nog gesteld is, heel iets anders. Wanneer gaan we het plein aan de voorzijde van het Huis van de stad aanpakken? Die had u ook schriftelijk al gesteld en dat is het feit dat we daar momenteel aan werken. En het ontwerp inclusief kostenraming komen in de tweede helft van 2026. Er was inderdaad door mijn collega mevrouw Van de Waart al gezegd dat we op de vergrijzing van de stad vanuit de Omgevingsvisie al een antwoord geven. Als u mij vraagt: zijn wij klaar? Dan zeg ik nee. Binnen het Integraal Zorgakkoord en straks ook het aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord is vergrijzing wel een prioritair thema. En we kijken in 2026 ook hoe we hier met de regio vorm aan kunnen geven. Maar we hebben een ontzettend grote stap nog te zetten. We weten ook dat Rijswijk een van de sterkst vergrijzende gemeenten is. We zullen hier ook hard door geraakt worden. We zullen hier echt stappen in moeten zetten. We hebben wel afgelopen vrijdag het predicaat dementievriendelijke gemeente gekregen. Dat zijn wel, als je kijkt naar de toekomst, echt belangrijke stappen. Want ook dementie is een ziekte die steeds meer gaat voorkomen. Zijn we klaar? Nee.