Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

Maar we hebben nog echt wel … Met alle organisaties en gemeenschappelijke regelingen waar we in zitten, zetten we grote stappen om daar wel klaar voor te zijn. Dan ga ik even in op de vragen die gesteld worden. Wij. Rijswijk geeft aan: groen moet meegroeien met de stad. Wij willen meer bomen, vergroenen van schoolpleinen, ontstenen, et cetera. Dat is ook exact wat wij doen. In Pagina 29 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

deze collegeperiode is het Groenbeheerplan en het Groenbeleidsplan vastgesteld. Daarin is geld vrijgemaakt om het groen op orde te houden. Dat betekent ook dat wij duizenden bomen hebben geplant, dat we onze plantsoenen structureel, het plantseizoen begint binnenkort weer, gaan renoveren. En daarnaast zijn we ook druk bezig met natuurvriendelijke oevers in het Wilhelminapark. En we doen het ook nog steeds goed elk jaar bij het ontstenen via tegelwippen. En we investeren wel degelijk ook in de parken. De Landgoederenzone fase 1, de uitvoering daarvan, is net gestart met het aanbrengen van nieuwe beschoeiing, in dit geval beschoeiing langs de Vredenburchweg, maar ook het Julialaantje en in een later stadium Park Schoonoord worden hier meegenomen. Er wordt wel degelijk stevig geïnvesteerd in meer groen. D66 heeft een aantal vragen gesteld, waaronder wat is het vervolg op de energiescan? U bedoelde denk ik de warmtescan die is uitgevoerd, die beschikbaar was voor onze inwoners en die inderdaad goed gebruikt is. Dat is zeker waar. In principe is het zo dat als die scan wordt uitgevoerd en het klimaat, het jaargetijde wat er nu aankomt dat leent zich voor die scan. In de zomer heeft het niet zo heel veel zin. Zullen we … Komt er een rapport, dat gaat naar die inwoner toe, die krijgt een adviesrapport aangeboden.

En ik kan me zomaar voorstellen dat we bijvoorbeeld ook de link leggen dan met het Isolatiefonds van deze mogelijkheden zijn er bij de gemeente en ook wat zijn de mogelijkheden landelijk om daar subsidie voor te krijgen? Mits de woning daarvoor in aanmerking komt. Want we hebben wel voorwaarden gesteld aan dat fonds. Vragen gerelateerd aan veiligheid. Kan het college aangeven of we stappen zetten met dynamische verlichting? Ja, we gaan inderdaad komend jaar een proef doen met dynamische verlichting. U vraagt daarbij ook heel specifiek om, dat moest ik ook echt eventjes met u bespreken, verklikkers langs de weg en zicht op de zijkant. Ik weet nu wat het is. We gaan er zeker naar kijken, wat de mogelijkheden daarvoor zijn. We hebben het niet in de planning staan momenteel, maar ik vind het wel interessant om daarnaar te kijken, omdat het ook wel zicht biedt en niet direct ecologische schade veroorzaakt door lichtvervuiling. Kan de gemeente het beantwoorden van de melding op de BuitenBeter-app waterproof maken? Ik noem het dan maar even beter maken. Zodat de ambtenaren ook energie krijgen van het beantwoorden van de vragen. Een combinatie, interessant. We zijn al continu bezig met het beantwoorden van of het beter maken, het verbeteren van de reacties ook. Dat is echt een ongoing process, in slecht Engels. Tegelijkertijd zie ik ook, u vraagt, u zegt van meer energie geven.

Dat de inwoners soms ook op een manier reageren en taalgebruik hanteren in die BuitenBeter-app, dat ik me kan voorstellen dat je als medewerker als je dat moet beantwoorden, de energie ook wel uit je voelt weglopen. Dat is ook een oproep om dat, als onze inwoners luisteren vandaag, in alle netheid en met respect te blijven doen. U heeft mij gevraagd: hoe zit het met het amendement voor toegang tot alle ondergrondse containers van inwoners? In principe zijn alle passen geschikt voor alle containers. Dat blijft ook, maar we zien ook weleens in de praktijk dat er nog passen zijn die niet helemaal geschikt zijn, waardoor het niet altijd goed gaat. En daar communiceren we over en dan kan er ook contact opgenomen worden om dat te wijzigen. De VVD heeft mij gevraagd: hoe houden we de stad schoon? In relatie ook met de vraag over de fietswrakken die net beantwoord is. We hebben in principe en daar zal ik straks ook even op terugkomen nog, maar we hebben het Actieplan Rijswijk schoon geëvalueerd. En we komen voor het einde van dit jaar met een nieuw Actieplan Rijswijk schoon, met nieuwe en bestaande interventie. En verder maken we via onze reguliere schoonmaakroutes de stad schoon. Dat is met bezemwagen en de afvalbakken legen, et cetera. Ik ben een aantal keer met ze mee geweest. Er wordt echt heel hard gewerkt.

We hebben alleen ook wel behoorlijk wat vierkante meters, 14 vierkante kilometer om precies te zijn en dat vraagt een hoop werk. En tegelijkertijd ondersteunen we nog steeds onze inwonersinitiatieven, zoals de zwerfafvalbrigade. En dat is meteen mijn bruggetje richting de moties. De motie van de Partij van de Arbeid begin ik dan even mee, het adoptieplan voor de afvalbakken. Ik vind het een goed idee. In meerdere gemeenten wordt dit al gedaan. Ik denk dat het tot meer bewustzijn kan leiden bij inwoners. Het is wel een idee dat we dat gaan toepassen. In eerste instantie op de containers, de Pagina 30 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

ondergrondse containers, de plaats eromheen en de afvalbakken. Dat kan. U vraagt mij ook om dan op termijn extra afvalbakken te plaatsen. Als dit eenmaal werkt en we zien hier dat dit beleid werkt, dan kunnen we in de toekomst ook kijken of we misschien extra afvalbakken kunnen plaatsen. Tegelijkertijd zouden we dan ook kunnen kijken naar het systeem wat bijvoorbeeld in de Plaspoelpolder wordt gehanteerd door ondernemers. Die hebben daar afvalbakken met sensoren erin. Die kunnen dan ook gemonitord worden door stadsbeheer. Want dan weten ze namelijk ook of het werkt, of zo'n bak ook daadwerkelijk geleegd wordt door de inwoners. Want op het moment dat dat niet zo is, hebben we er ook geen zicht meer op. En als wij zeggen: u heeft hem geadopteerd volledig en een nieuwe bak en die valt buiten onze rondes, dan kan het zijn dat je alsnog, omdat de inwoner een paar weken niet aanwezig is, daar problemen mee krijgt. Dat vind ik wel een risico wat ik zie, maar concluderend kunnen we inzetten op het adopteren van bestaande ondergrondse containers en afvalbakken. Daarmee kan ik die motie wel omarmen. Dan de motie ... Ik ga de moties nu even af. Veiligheid voor vrouwen en meisjes in de openbare ruimte. Laten we het zo zeggen, begin ik eerst even met de reactie van Rijswijks Belang daarop. Veiligheid voor alle inwoners is altijd het uitgangspunt bij ons ontwerp van de openbare ruimte.

Echter, het kan zo zijn dat je meer aandacht moet geven aan een bepaalde groep en dat is in dit geval meer dan 50 procent van onze samenleving, omdat die zich minder veilig voelen in de openbare ruimte. En ik denk ook dat als je kijkt naar de media wat er afgelopen tijd gebeurd is en ook de zorg daarover, dat het helemaal niet vreemd is om op die manier toch te kijken naar een versterking van juist dat aspect. Die motie kan ik dan ook omarmen. Ik wil hem graag uitvoeren. Sterker nog, ik ga nog een stapje verder. Want naar aanleiding van de bespreking in de Kadernota heb ik opdracht gegeven binnen de organisatie om te kijken, de mogelijkheid te onderzoeken en dat gaan we ook invoeren, om een commissie in te stellen met vrouwen vanuit de samenleving in Rijswijk. Die mee gaan kijken naar de ontwerpen die wij maken en tegelijkertijd ook kijken naar de bestaande situaties. Daar zitten wel … Moet ik wel aan verwachtingsmanagement doen. Wat kunnen we dan doen? Maar je zou bijvoorbeeld kunnen kijken naar hoe ga je het groenbeheer toepassen op een goede manier, zodat de zichtlijnen beter blijven? Hoe ga je kijken naar misschien wat extra verlichting, waar het misschien volgens de norm niet direct nodig is? Al dat soort aspecten, het wordt nu heel erg praktisch meteen, maar willen we aan zo'n groep gaan vragen.

En dat zullen we ook als een officiële klankbordgroep als het ware inzetten, vergelijkbaar aan de klankbordgroepen die we al hebben. Dan heb ik nog een motie Prioriteit onderhoud trottoirs. In eerste instantie … Laat ik het zo zeggen, de motie ga ik wel ontraden. U geeft namelijk een aantal dingen aan. Er is ruim voldoende budget. Ik heb het hier even over de reactie op de motie van het CDA. Er is ruim voldoende budget voor onderhoud in de openbare ruimte. Dat is niet het geval. Zoals u ook weet, hebben wij in 2023 het Wegenbeheerplan vastgesteld en ook het Groenbeheerplan. En toen hebben we ook direct al moeten bezuinigen op een aantal van die maatregelen. Waaronder op onkruid of spontane vegetatie noem ik het liever, op verharding. Waar we … Dat heeft effect op de openbare ruimte momenteel. Op het moment dat wij nu gaan zeggen van we gaan veel meer prioriteit geven aan fietspaden en voetpaden, trottoirs, dan moet dat geld ergens anders vandaan komen. Anders gaan we iets anders minder doen. En dat is dan binnen het beheer van onze stad. En tegelijkertijd vraagt u ook, geeft u ook aan dat er vaak ongevallen of in ieder geval risicovolle situaties ontstaan rondom afzettingen. Die signalen die krijgen wij, eerlijk gezegd, niet bij onze afdelingen. De verantwoordelijkheid ligt daar voor de aannemer. Dat wordt besproken in het wegbeheerders overleg.

We zien wel dat mensen actief en bewust afzettingen wegzetten, zodat ze er toch nog langs kunnen. Dat levert wel risico’s op, maar daar kan ik moeilijk onze eigen medewerkers of de aannemer verantwoordelijk voor houden, maar daar wordt wel degelijk kritisch naar gekeken hoe we dat inzetten. Even kijken, heb ik dan alle moties? Nee, samenspelen nog. Naar buiten, samenspelen in Rijswijk van D66. Ik vind dat een hele sympathieke motie. Ik zie ook en het is een dooddoener, dat is echt dodelijk als ik zeg een sympathieke motie, Pagina 31 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

maar de inhoud van de motie is daadwerkelijk wel ook de richting die we willen zoeken. Maar wat u doet in deze motie is ons dusdanig scherpe kaders geven, als we het hebben over creativiteit, speelplekken die passen bij geschiedenis en verbeelding van Rijswijk, dat vind ik wel heel ver gaan. Dat betekent dat ik zo nauw al in mijn kader zit, dat … Ik vind dat te strikt. Wij gaan komend jaar de evaluatie laten plaatsvinden van het Speelbeleid. Niet Speeltuinenbeleid, maar het Speelbeleid. Het Speeltuinenbeleid gaat over de georganiseerde speeltuinen. Het Speelbeleid gaan we evalueren. Vervolgens komen we met nieuw Speelbeleid. Het Speelbeleid wat tot nu toe heel goed werkt. We zijn niet voor niets runner-up bij de Jantje Betonverkiezing voor meest speelvriendelijke gemeente mee geworden. Ondanks dat ik begrijp wat u wilt doen in deze motie, vind ik hem te veel kaderstellend richting, iets wat we komend jaar nog of komende periode ook met de raad gaan bespreken. Dat is mijn reactie erop. Die ontraad ik daarbij. Voorzitter, ik heb daarmee mijn eerste termijn afgehandeld. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder Wit. Dan nodig ik graag wethouder Van Malsen uit om naar de binnenring te komen en de vragen te beantwoorden die voor zijn portefeuille zijn gesteld en te reageren op moties binnen zijn portefeuille. De heer Van Malsen: Dank, voorzitter.

Dan heb ik ook nog een aantal vragen die gesteld werden in mijn portefeuilles en ik zal ze afgaan. Te beginnen met de fractie van Beter voor Rijswijk die vroeg hoeveel ouderen met een Ooievaarspas er gebruikmaken van het gratis reizen met het ov. Halverwege dit jaar, dat wil zeggen het jaar 2025, waren er 145 unieke kaarten in gebruik. En even ter herinnering, in 2024 hebben we een evaluatie gedaan van de pilot en die hebben we ook met uw raad gedeeld. En toen waren er circa 286 rechthebbenden op deze voorziening. Om even aan te geven hoeveel mensen er verhoudingsgewijs gebruikmaken hiervan. Dat is ongeveer de helft. Het CDA stelde een aantal vragen. Eentje over de pandbrigade en of met het oog op de Leegstandsverordening, die we waarschijnlijk in december gaan bespreken, er genoeg capaciteit in deze begroting zit om die verordening uit te voeren, dat wil zeggen te handhaven? Het korte antwoord is nee, nog niet. We hebben daar in principe geen rekening mee gehouden in deze begroting. En in de zienswijze, die wij ook gedeeld hebben destijds en de bespreking van de Leegstandsverordening, het initiatiefvoorstel voor de Leegstandsverordening in het Forum, hebben wij gezegd dat we ongeveer 120.000 euro nodig denken te hebben voor de uitvoering. Destijds konden wij daar nog niet een hele nadere uitwerking van geven.

Inmiddels zijn we wat verder met het in kaart brengen van wat er nodig is voor het uitvoeren van de Leegstandsverordening en zijn we tot een schatting van zo'n 105.000 euro gekomen voor het uitvoeren van die Leegstandsverordening. Mochten we hem in december vaststellen of mocht uw raad hem in december vaststellen, daar zit er geld in voor een leegstandsregister, een klein beetje geld voor onderzoek, daar zit een projectleider in, 0,3 fte, iemand die nodig is om het project op te starten. En daar zit ook een halve fte aan handhaving in à ongeveer 40.000 euro. En dan nog een klein beetje geld over voor communicatie. Dat betekent dat als we dit geld nu niet beschikbaar stellen en de Leegstandsverordening in december wel aannemen, dat er niet gehandhaafd gaat worden op die Leegstandsverordening? Nee, er zit ook meer geld voor de pandbrigade gereserveerd in deze begroting. Daar zit ook een ingroeipad in. In 2026 zullen we 370.000 euro extra aan de pandbrigade uit gaan geven en dat loopt op naar 510.000 euro. Ook om te kijken in de praktijk met alle taken die de pandbrigade op hun bordje krijgt of ze dat allemaal aankunnen en wat daarvoor extra nodig is. En als de Leegstandsverordening in december door de raad wordt vastgesteld, dan zal dat ook een van de taken zijn die daarbij komen. Het is dan verder aan uw raad om te oordelen of er op voorhand al genoeg geld voor beschikbaar is.

Het CDA vroeg ook nog naar de pilot asielzoekers aan het werk. Gaat die nu van start? Het korte antwoord daarop is ook nee. Want die pilot hing af van een subsidieaanvraag die we gedaan hebben. De AMIF-subsidie die hebben wij aangevraagd. Die is deels Pagina 32 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

toegekend. De definitieve beschikking krijgen we nog, maar het is heel waarschijnlijk dat dit deel van die subsidieaanvraag niet toegekend is. Echter gaan we wel in overleg met het COA en de mensen op het azc om te kijken of we niet alsnog in reguliere begrotingen wat kunnen doen om asielzoekers naar werk toe te geleiden. De andere pilot, die we een tijd geleden hebben uitgevoerd, dat was de pilot statushouders aan het werk, die is inmiddels onderdeel van ons reguliere beleid geworden, al een tijdje. En de resultaten van deze dienstverlening die zullen we als onderdeel van de voortgangsrapportage in het eerste kwartaal van volgend jaar met uw raad delen. Dat geldt ook voor andere resultaten rondom het begeleiden van mensen naar werk. Dan de PvdA stelde een vraag over de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur. Is er genoeg geld gereserveerd in de begroting om die naar tevredenheid uit te voeren? Ja, er is geld opgenomen voor het uitvoeren van die wetten. Het instellen van een huurteam is een van de opties. En dat geld zit in de begroting, dat is zo'n 95.000 euro volgend jaar. En dan loopt dat af, omdat we het eerste jaar wat meer capaciteit nodig hebben om het op te starten en daarna zal het in de reguliere werkzaamheden geborgd kunnen worden voor dat geld. Er werden nog vragen gesteld over mantelzorgers.

Wat gaan we nog meer doen de komende tijd om mantelzorgers te helpen? Met het AZWA, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord komen er in 2026 en verder middelen vrij om onder andere mantelzorgers beter en meer te ondersteunen. Daar gaan we volgend jaar ook een plan voor uitwerken, zodat we als die middelen beschikbaar zijn, goed van start kunnen. Dan moet ik nog een kleine aanvulling doen op wat mijn vorige collega de heer Wit zei over het zijn van een dementievriendelijke gemeente. Dat is een beetje voorbarig, want dat predicaat dat moeten we officieel nog in ontvangst nemen. Daar zitten trouwens ook een heleboel mooie stappen in die wij gezet hebben op het gebied van het ondersteunen van mantelzorgers. Maar ik wil niet al te veel op de troepen vooruitlopen, want zoals ik al zei: officieel moeten we die nog krijgen. En we willen daarvoor even een mooi moment organiseren om ook de indieners van de motie destijds, die ertoe geleid heeft dat wij bijna een dementievriendelijke gemeente zijn, daar ook een rol in te geven. Te weten de Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66 en het CDA. Dat komt allemaal nog. Dan heb ik alle vragen voor zover die op mijn portefeuille sloegen, gehad. Dan was er nog één motie en ik wil de burgemeester ook nog wat tijd geven. Ik ga er even snel doorheen. Over de Discriminatietoets, ingediend door GroenLinks.

Wij kunnen deze motie ondersteuner en geven hem ook een positief advies. Daarbij nog de opmerking dat er nog een overleg gaande is tussen de VNG en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, om te verkennen hoe gemeenten precies ondersteund kunnen worden in het toepassen van die Discriminatietoets. En naar verwachting komen ze eind dit jaar met meer informatie voor gemeenten over hoe dan die toets ook toe te passen. En voor de uitwerking zegt de staatscommissie dan ook: begin eerst even met één taak of dienst. En dat advies zullen we dan ook ter harte nemen, mocht deze motie aangenomen worden. Voorzitter, dan ben ik door alle vragen en moties heen. Dank. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder Van Malsen. Mevrouw Sahin: Dan heb ik inderdaad voor mijn portefeuille een aantal vragen, althans twee moties waar ik op zal reageren. En één vraag van de fractie van Rijswijks Belang. Dat betreft, per abuis is er een verkeerd antwoord opgenomen in de beantwoording van een vraag over de begroting. En dat heeft betrekking op vraag nummer 123, waarin de vraag wordt gesteld: wat betekent, we zorgen ervoor dat er niets blijft liggen concreet in de praktijk? Wat wordt gedaan met signalen van inwoners die zich niet gehoord of begrepen voelen? Hoeveel klachten zijn er in 2025. En ik denk dat 2026 een klein foutje vanuit uw fractie is, want dat is er nog niet.

Het juiste antwoord, het uitgangspunt is dat we niets willen laten liggen, maar soms merk ik ook uit de praktijk dat vragen ook vanuit verschillende kanten komen. Soms zelfs in persoonlijke berichten via Instagram of Facebook, dat het soms ingewikkeld is om dat goed te stroomlijnen. Maar ik kan u wel antwoord geven op de klachten Pagina 33 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

die in het eerste halfjaar van 2025 zijn gekomen. En dat betreffen er 118. En het merendeel ging over de werkwijze en gedragingen, bejegening door medewerkers. En vaak gingen die klachten ook gepaard met het opgelegd krijgen van een boete of het niet toegekend krijgen van een aangevraagde voorziening. En ik merk wel dat we met onze nieuwe klachtencoördinator en de nieuwe Klachtenverordening een verbeterslag hebben gemaakt. Op het moment dat er een e-mail komt, bijvoorbeeld in de klachtenmailbox, gaat hij dat screenen van is het wel daadwerkelijk een klacht? Op die manier hebben we ook een impuls gemaakt om dat te verbeteren. Dan wil ik ingaan op de twee moties. De motie met als titel Vrijwillige activiteiten ambtenaren en politici Rijswijk. Een hele goedbedoelde motie. Zonder vrijwilligers en vrijwilligerswerk kunnen we inderdaad onze samenleving niet verbindend en goed houden. Er zijn ook onder u mensen die volop bezig zijn met vrijwilligerswerk. En dat zie ik in het buurtpreventieteam, maar ook zie ik bij het dierenasiel. Ik wil niemand tekortdoen, maar iedereen draagt eraan bij om naast werk politiek ook nog zich in te zetten vrijwillig voor de samenleving. Deze motie is alleen enigszins overbodig, maar wel zit er een opdracht voor ons als college in. Want ik heb begrepen dat wij een ongelooflijk goede regeling hebben.

In het personeelshandboek van onze gemeente is een regeling opgenomen die zelfs verlof mogelijk maakt voor vrijwilligerswerk. En dat betekent dat elke ambtenaar verlof kan krijgen, wanneer hij of zij zonder vergoeding door het GMT vastgestelde activiteiten verricht voor maatschappelijke organisaties met een maximum van 36 uur per jaar. En er zijn een aantal criteria. De organisatie dient gehuisvest te zijn in Rijswijk. Het project dient een Rijswijks relevant maatschappelijk doel te hebben. De betreffende activiteiten worden verricht zonder vergoeding. Het is er wel. We kunnen deze motie mooi zien als een soort impuls om juist die verlofregeling of die vrijwilligersregeling daarvoor misschien nog meer onder de aandacht te brengen van onze ambtenaren. En ik zie ook dat er periodiek op vrijwillige basis ambtenaren de omgeving van het plein van het Huis van de stad en zwerfafval opruimen. En dat wordt via intranet gestimuleerd. Wat ik ingewikkeld vind en u als raad bent ook … Minder ook letten op uitvoerbaarheid, dat u vraagt om metingen te doen naar de vrijwillige activiteiten en een concreet plan te rapporteren. Ik zou zeggen: als u dat misschien, die laatste zou gaan schrappen en dit kunnen zien als een soort stimuleer die verlof- of die vrijwilligersregeling, zou dat denk ik heel goed zijn.

En oproepen aan politici kunnen we wel doen, maar dat is uiteindelijk aan de politici zelf of ze dat wel of niet willen doen. De voorzitter: Mijnheer Loof, u wilt mij interrumperen. De heer Loof: Ja, dat klopt, voorzitter. Dank voor de toelichting. Ik denk dat u hem iets te breed uitlegt de motie, ondanks dat ik blij ben met de positieve bewoordingen uiteraard. Maar het gaat ook voornamelijk om het feit dat de ervaringen die hierbij worden opgedaan ook weer kunnen worden meegenomen terug in het beleid. En ook kan worden gezien wat het beleid in de praktijk tot uitvoering kan brengen. Het zit ook echt op dat aspect. En daar zien ook die overige bullets in de oproep op. Vandaar ook de metingen, zodat ook wel zichtbaar is of het ook echt effect heeft gehad, zo'n vrijwillige actie. Mevrouw Sahin: Ik begrijp het. Dank voor deze toelichting op de motie, maar dat betekent dat het wel extra werk betekent. Je kunt niet zo maar zonder iets te meten … En je moet daar een enquête houden. Je moet dat weer terug meenemen. Ik voorzie wel dat dit extra werk oplevert. Dat is de kanttekening die ik hierbij wil maken en u wil vragen om daar misschien wellicht op dat punt te willen wijzigen. En een oproep aan politici kunnen we altijd blijven doen, maar dat is echt iets aan de politici zelf.

En sommige mensen van uw fractie zitten met één fractie, één persoon en kan ik me voorstellen dat je dan niet met allerlei vrijwillige activiteiten mee kunt doen. En als dat een vrijwillige oproep is, zie ik dat op zich als geen probleem. De voorzitter: Mijnheer Weterings wil interrumperen? Pagina 34 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

De heer Weterings: Ja, voorzitter, bij het lezen van de motie kwam ook als eerste in ons op van je kan op zich toch geen ambtenaren dwingen om vrijwilligerswerk te gaan doen? Dat zou wat zijn. Ik hoop inderdaad dat u heel goed nakijkt wat u wel of niet gaat toezeggen. Want ik zou het niet accepteren als ik ambtenaar zou zijn, als het mij wordt opgelegd. Mevrouw Sahin: Vrijwillig blijft vrijwillig. Dat is, het woord vrijwillig zit daarin. Het is een manier. Wij hebben het geïnterpreteerd als een stimulans om mensen uit te nodigen om vrijwilligerswerk te willen doen, vrijwillig. Dan de andere motie, Borg de dienstverlening sociaal raadsvrouw. En ik denk dat dit komt na de mooie presentatie van onze sociale raadsvrouw, mevrouw Versteeg, die ongelooflijk op een goede manier invulling geeft aan die rol. En ik kan me daarom ook uw zorg voorstellen van is dat goed geborgd? Blijft dat geborgd in de groei die wij maken als gemeente? Daarop is mijn reactie positief. En ik zie dat het enorm werkt ook aan het vertrouwen van inwoners in onze gemeente hoe zij te werk gaat. Dat waren de moties, denk ik. En een slotopmerking wil ik maken over vergrijzing en een verbinding ook maken met veiligheid. Want ik zie ook dat hoe hoger de leeftijd wordt, dat het ook heel veel impact heeft op mensen en de wijze waarop ze leven in huizen in hun buurt.

Dat is iets wat we ook zeker in het Veiligheidsbeleid zullen meenemen. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van Enk een interruptie wil plegen. De heer Van Enk: Voorzitter, ik zat nog te wachten op een antwoord, een reactie van het college op mijn vraag. We zijn van plan in de ambtelijke organisatie te gaan snijden en daar is ook duidelijk zichtbaar in de staatjes dat we minder beleidsambtenaren in dienst gaan krijgen. Mijn vraag was: zijn we nu langzaamaan al aan het wennen om wat minder beleid en wat meer te gaan richten op de uitvoering? Want wij zien daar in de agenda's van de raadsvergadering de afgelopen jaar nog weinig verandering in. Mevrouw Sahin: Minder beleid. Ik denk dat wij vooral als uitgangspunt hebben uitvoerbaar beleid maken, want zonder beleid kan je soms ook niet iets bijvoorbeeld handhaven. Op het moment dat je geen beleidsregel hebt voor de handhaving van een bepaald vraagstuk, dan ontneem je jezelf ook als gemeente om goed te handelen. Waar we wel kritisch in zijn geworden en dat zie ik ook als een positieve ontwikkeling of iets uitvoerbaar is. Dat we realistische plannen zullen maken en dat we meer zullen prioriteren in wat wel en niet kan. Ik zie daar wel een verandering, maar helemaal geen beleid maken dat kan niet. Ook u komt met uw raad met verschillende moties, zodat u ook richting geeft. En dat is ook terecht vanuit uw rol als hoogste bestuursorgaan.

Maar we moeten denk ik met zijn allen heel alert zijn, wat kan wel en wat kan niet? Wat heeft prioriteit en wat heeft onze samenleving en onze gemeente Rijswijk nodig? De voorzitter: Dan zijn we denk ik hiermee aan het einde gekomen van de eerste termijn ook van het college. Dan is er een schorsing voor een gezamenlijk diner. En even kijken qua tijd. Het is nu 17.55 uur. We lopen iets voor. We gaan 18.15 uur eten. Ik kijk naar rechts. Mag dat ook eerder? We gaan 18.00 uur eten, hoor ik. We kunnen een kwartier eerder aan tafel gaan. En ik nodig u uit om 19.30 uur hier weer aanwezig te zijn. Dan gaan we weer verder met de vergadering. Ik schors nu de vergadering. Dames en heren, ik heropen de raadsvergadering. We gaan starten met de tweede termijn van de raad. En ik wil u vragen voor de tweede termijn van uw raad aan te geven welke moties u wel of niet aanhoudt of gewijzigd wordt. Want we gaan starten met het nummeren van de moties, zodat we straks de stemming over de moties kunnen doen. En in de tweede termijn kunt u ook uiteraard een hele nieuwe motie indienen, indien die nog niet is ingediend. Maar voor een goede zorgvuldige besluitvorming is het wel handig als u de motie die u heeft ingediend of aangekondigd in de eerste termijn, dat u aangeeft of die in stemming komt. En uiteraard kunt u dat ook nog weer veranderen als het college in tweede termijn heeft gereageerd.

Dat is iets wat ik u mee wil geven. Ik Pagina 35 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

geef als eerste het woord in tweede termijn aan mevrouw Prenger, fractievoorzitter van Beter voor Rijswijk. En u heeft 10 minuten spreektijd. En uiteraard is het ook zo dat u niet alle 10 minuten hoeft te gebruiken, mocht dat niet nodig zijn. Mevrouw Prenger: Dat ga ik ook zeker niet doen. Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag even terugkomen op de motie Sportprijzen. Een motie is een verzoek. Het verzoek was in het Huis van de stad, maar het zou ook zomaar Sporthal Altis kunnen zijn. Het gaat ons erom dat de uitreiking van de sportprijzen terugkeert. En daarbij wil ik namelijk nog één politieke partij heel erg bedanken, want ik ben verheugd dat in hun inbreng al onze coalitiepunten die in het Coalitieakkoord staan, zijn benoemd. Dit betekent dat wij als coalitie het perfect hebben gedaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Dat was uw termijn? Dat is een hele korte tweede termijn. En de motie Sportprijzen die handhaaft u? Alle drie. Prima, dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de heer van ’t Eind, fractievoorzitter van GroenLinks. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, dank u wel. Ik doe het van vanaf deze plek. Maakt het ook makkelijk, mocht iemand mij willen interrumperen. Is niet verplicht, maar stel dat je er zin in hebt. Voorzitter, even in eerste instantie een reactie op de vier moties die wij ingediend hebben.

De twee moties waar een positief advies aan zit, dat is de motie over discriminatie en de motie over veilige openbare ruimte voor meisjes en vrouwen. Die dienen wij allebei in. Dan een reactie op de motie Kindermishandeling. Dan wil ik allereerst beginnen met complimenten aan het college over hoeveel daar al gedaan wordt. Dank daarvoor. Wij zijn heel erg blij om dat te horen en dat geldt niet alleen voor mij, dat geldt voor mijn hele fractie en ook in het bijzonder voor de heer Smith, die zich echt ook heel erg hard maakt voor dit onderwerp. Tegelijkertijd haalden wij uit het antwoord ook een beetje dat het nu uit bestaande middelen gebeurt, maar dat het ook nog een beetje kijken is of je het door kan zetten. En dat betekent dat de wethouder zegt van als je hem echt structureel zeker wil maken, dan heb je er misschien ook wel extra middelen voor nodig en dan zou ik daar dekking voor moeten hebben. Die dekking heb ik nu niet. Wij trekken vooralsnog voor vanavond deze motie in. We hopen dat de wethouder wel kan toezeggen dat ze haar uiterste best blijft doen om de activiteiten die we nu al doen, die ze allemaal opsomde, voort te blijven zetten binnen de mogelijkheden die het college daarvoor heeft. En daar zijn we erg blij en ook heel erg dankbaar voor. Dank daarvoor. Dan de motie Kinderboerderijen.

De voorzitter: Voor alle duidelijkheid, de motie structurele aandacht voor kindermishandeling trekt u in? De heer Van ‘t Eind: Zeker, dat is wat ik zei. Ja, die trek ik in. Dan de motie Kinderboerderijen. Wij begrijpen het antwoord enerzijds van het college wel. Onze bedoeling met deze motie was niet per se dat je dat keurmerk, want het keurmerk is ook maar een keurmerk, moet halen, maar dat je ernaar moet streven zo ver mogelijk te komen en in gesprek te blijven over een diervriendelijke behandeling op kinderboerderijen. En zo'n keurmerk is daar ook maar een meting van. En als een keurmerk zo flauw is dat als er een Canadese gans over het hek heen springt, dat je dan het keurmerk niet krijgt, het zij dan zo. Het gaat ons er ook in dat opzicht om dat een kinderboerderij geen lama's, alpaca's en weet ik veel wat, allemaal dieren die niet op een kinderboerderij thuishoren, heeft. En dat je daarnaast in gesprek blijft om zo ver mogelijk te komen, om zo dicht mogelijk tegen zo'n keurmerk aan te zitten. Wij gaan deze motie wel indienen. We zijn ook heel blij om te horen, ook complimenten voor Het Akkertje, dat drie van de vijf wel behaald worden. Maar dat kan altijd nog een stukje beter. We hebben de motie daarom iets gewijzigd, naar dat we streven naar het behalen van dat keurmerk en dat we daarover in gesprek blijven met de kinderboerderij Het Akkertje. Deze motie handhaven we.

Hebben we iets gewijzigd. En als het goed is en ik kijk even Pagina 36 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

naast mij, is die ook gewijzigd al bij de griffie ingediend. Die staat als het goed is ook al gewijzigd op iBabs. Voorzitter, nog even terugkomend op de motie Veilige openbare ruimte voor meisjes en vrouwen en de reactie van Rijswijks Belang daarop en de motie die zij daarop indienden. Ik denk dat de wethouder daar op zich ook een goede reactie op gaf. Waar het om gaat, uiteraard wordt er een openbare ruimte gemaakt die voor iedereen veilig moet zijn. Dat is het absolute uitgangspunt. Er zijn alleen en dat blijkt uit de praktijk, dat bepaalde groepen structureel vergeten worden of niet meegenomen worden in eerste instantie bij ontwerpen van buitenruimte of bij gebiedsontwikkelingen. En de veiligheid van meisjes en vrouwen is daar een van. Dat blijkt ook uit onderzoek. Het is in sommige gevallen, juist zodat het voor iedereen veilig is. Want andere mensen worden, andere groepen worden wat eerder altijd meegenomen. Is het juist belangrijk dat je soms even net iets extra aandacht hebt voor juist zo’n groep, om het voor iedereen veilig te maken. Vandaar deze motie. Wij zullen ook niet stemmen voor de motie van Rijswijks Belang, ook om die reden. Ook om de reden dat het bij voorbaat zo is dat je altijd kijkt naar de veiligheid van iedereen, maar juist die extra aandacht is nodig. Voorzitter, de motie Boter bij de vis van ...

De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind, mevrouw Koegler wil u interrumperen. Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel, voorzitter. Natuurlijk is veiligheid voor iedereen belangrijk en dat beleid hebben we ook in Rijswijk. Maar wat we wel merken, is dat het steeds minder veilig wordt in Rijswijk. En dat baart onze fractie zorgen. We delen de mening dat het voor meisjes en vrouwen belangrijk is om daar aandacht voor te hebben. Maar wij kijken ook naar de doelgroepen bijvoorbeeld jongens van een jaar of 12 tot en met 18, die 's avonds op een fatbike door Rijswijk rijden, maar in de regio gebeurt het ook dat die van hun fiets afgeknald worden. En daar maken wij ons ook zorgen en die sluiten we met deze motie wel buiten. De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, nee, die sluiten we niet buiten, want we gaan voor een veilige openbare ruimte voor iedereen. En wij denken dat de veiligheid van meisjes en vrouwen net even wat extra aandacht verdient, die het nu niet krijgt. Voorzitter, dan een reactie op de motie Boter bij de vis. Die hebben wij medeondertekend, maar naar aanleiding van … En soms teken je iets en ik sta nog steeds achter de ondertekening. Ik kijk naar de heer Van Enk, maar ik was wel even benieuwd naar het antwoord van de heer Van Enk op de interpretatie op de motie. Die wacht ik ook even af.

Ik denk wel dat het belangrijk is om niet allerlei rare bokkensprongen buiten processen die lopen te maken, zeker als het gaat om regionaal overleg niet. Als dat niet de bedoeling is van de heer Van Enk, dan blijft ook onze steun voor die motie overeind staan. De motie Onderhoud trottoir. Daar hadden wij ... In eerste instantie stonden wij daar wel positief tegenover, ook omdat wij hem een beetje lazen als je moet kiezen in het onderhoud, kies dan eerst voor de voetganger en niet voor de auto. Zo hadden wij hem gelezen. Ik sluit wel aan bij de reactie van de wethouder. Er zit geen geld bij, dus je moet keuzes maken binnen de beheermiddelen die je hebt, je doet ook iets niet. Ik hoor ook graag even een interpretatie daarvan van het CDA straks, in reactie op wat de wethouder gezegd heeft en ook naar aanleiding van mijn vraag nu. En dan even een korte reactie op de interpretatie van groen van het CDA. Daar was veel aandacht voor. Ik vond de interpretatie van het CDA van wat groen is nogal smal, want het ging op een gegeven moment over onkruid tussen tegels. Maar investeren in groen gaat over echt kwaliteitsgroen en het investeren in groen waar je kan recreëren, maar ook groen die de natuur versterkt. En ik was benieuwd, want ik haalde daar een wat smalle definitie uit. En ik dacht daar met het CDA toch altijd wel op één lijn te kunnen zitten.

Ik vroeg me af hoe het CDA daarnaar kijkt. Hoe definieer je nu het onderhoud van groen? De voorzitter: Mijnheer Van Enk, u wilt nu reageren? Pagina 37 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

De heer Van Enk: Ja, graag. Anders stapelen de misverstanden zich misschien op. Ik sprak erover in relatie tot onderhoud. En de motie hebben we ingediend over onderhoud trottoirs. Maar in mijn verhaal had ik het over de zinsnede dat we van B- naar een C-niveau gaan als het gaat om groen onderhoud en onkruid weghalen. En dat vinden wij betreurenswaardig, omdat nieuwe dingen aanleggen daar hebben we altijd de mooiste discussies voor. Dat zijn vaak sexy onderwerpen. Zeker in een stad waar veel gebouwd wordt, maar wat ik graag wil benadrukken, is en dat geldt ook voor groen en ook voor straatonderhoud, dat het onderhouden van je stad minstens zo belangrijk is. Laten we het goede houden en daar aandacht aan schenken. Dat geldt ook voor het groen. De voorzitter: Dank. Mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, daar ben ik het op zich met de heer Van Enk eens. Ik verwijs wel even naar mijn eerdere vraag ten aanzien van die motie. Je moet ook keuzes maken en dat betekent ook dat je op een gegeven moment dan moet besluiten om echt extra … Maar goed, dat is misschien iets meer voor de campagne dan voor nu en voor vanavond. Maar je hebt ... Het college heeft het nu ook te doen met het geld die ze hebben, waar ze de stad van moeten beheren. Voorzitter, dan wilde ik nog reageren op Wij. Rijswijk. Die had een prachtig verhaal en een prachtig campagneverhaal was het.

En dat is op zich ook heel passend, want we gaan richting campagne. Ik begrijp heel goed dat Wij. Rijswijk dat doet. En ik zag er ook een hele hoop standpunten in die ik best ook herken vanuit wat wij vinden vanuit GroenLinks Rijswijk, maar ik las er ook een hele hoop standpunten in die andere partijen ook vinden. Zo verschrikkelijk vernieuwend was het ook niet. Maar dat is fijn om te horen. Dat is fijn dat we daar ook dan straks in de campagne het gesprek met elkaar over voeren. Maar ik had er wel twee vragen over richting de heer Van Dam. Misschien kan de heer Van Dam in zijn tweede termijn daarop reageren. De heer Van Dam somt nogal een rij aan investeringen op en het valt mij op dat dat allemaal infrastructuurinvesteringen zijn. En Wij. Rijswijk had zich ook zo hard gemaakt voor het groen en het groenonderhoud en versterken van het groen. En ik miste dat een beetje en ik vroeg me tegelijkertijd ook af: zo'n rij investeringen van ondertunneling tot bruggen over de Vliet, ik heb ze niet allemaal meer op een rijtje. Heeft Wij. Rijswijk ook nagedacht hoe we dat dan gaan financieren in deze stad? Het zijn allemaal hele grote extra investeringen waar Wij. Rijswijk nu toe oproept. En dan ten tweede. De heer Van Dam doet in zijn verhaal alsof het de afgelopen jaren niet is gebeurd. En dat is onzin. Er hartstikke veel gebeurd.

Van het inlopen van achterstanden op het groenonderhoud. Want dat is wel degelijk aan de hand, is wel degelijk gebeurd. Tot het natuurinclusief ontwikkelen van gebiedsontwikkelingen, tot het openen van een gezondheidscentrum in RijswijkBuiten. En dat hebben we ook allemaal gedaan in financieel lastige tijden, waarbij we ook Rijswijk nog eens financieel gezond hebben gehouden. En ik vroeg me af en misschien kan de heer Van Dam daar dan op reflecteren. Is het dan echt Wij. Rijswijk de eer te na om ook dat te erkennen? Dat er heel veel nog moet gebeuren, daar ben ik het volstrekt mee eens met de heer Van Dam. Dat heb ik in mijn bijdrage in de eerste termijn ook gezegd en andere partijen hebben dat op hun eigen manier ook gezegd. Maar ik mis dat een beetje. En ik begrijp dat de heer Van Dam vanuit de oppositie reageert. Ik hoef echt niet, ik verwacht ook niet een dikke veer, maar het gaat wel echt, dat er niets gebeurt, is echt volstrekte onzin, voorzitter. De voorzitter: U heeft nog 1,5 minuut. Wilt u nog verder? De heer Van ‘t Eind: Ik hoef toch niet al mijn tijd te gebruiken? Ik kan nog 1,5 minuut volpraten, als u dat echt heel graag wilt. De voorzitter: Nee, hoor, dat hoeft helemaal niet. Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Dan geef ik graag nu het woord aan de heer Weterings, fractievoorzitter Rijswijks Belang.

Pagina 38 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

De heer Weterings: Ja, nog steeds. Mooi, hè? Voorzitter, ik had nog een staartje uit de eerste termijn over. Ongeacht het vrouwen- en meisjesverhaal, staan wij er iets anders in. Dat we nogmaals vinden dat alle doelgroepen keihard aandacht verdienen. En daardoor moeten we niet die doelgroep uitsluiten, ook niet de ouderen. De focus op het damesverhaal of meisjesverhaal, die begrijpen wij, maar sluit niet ouderen, jongeren, papa's, mama's, opa's en oma's uit. En dat doet u met die motie wel. Hij geeft ook gelijk aan, we gaan het niet steunen. Wat een nieuws. De afgelopen vier jaar, al komen we met de mooiste groene moties, worden ook niet ondersteund, die we hebben ingediend. Jammer. Voorzitter, ik zie een interruptie. Ja, fantastisch. De voorzitter: U daagt mijnheer Van ‘t Eind uit, denk ik. Mijnheer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, ik word aangesproken, dan is het ook heel gewoon volgens mij dat je dan reageert. Voorzitter, ik vind het jammer dat de heer Weterings daar op die manier naar kijkt. Volgens mij is het ook niet waar. Volgens mij hebben we ook nog gezamenlijk moties ingediend. En wij beoordelen moties op de inhoud en of we het daar wel of niet mee eens zijn, ongeacht de partij. En dan waren er blijkbaar moties waar wij mij niet mee kunnen instemmen, tegengestemd hebben. En dat de heer Weterings dat vervelend vindt, dat is dan jammer.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Mijnheer Weterings, wilt u verdergaan? De heer Weterings: Ik hoorde een statement en geen vragen. Misschien kan ik wel aan de heer Van ’t Eind melden dat een aantal moties ook waren overgenomen van andere GroenLinks-partijen. Dan bent u niet in lijn met uw GroenLinksgedachte. Voorzitter, ik ga door met mijn tweede termijn. Ik had nog een staartje. We waren gebleven bij de toekomst van het terrein van het Hof van Elsenburg. We begrijpen dat er een wens is van de coalitie om alvast na te denken over de toekomst van het terrein van Hof van Elsenburg. Een motie van Beter voor Rijswijk met steun van VVD kwam binnen en later ineens medeondertekend door GroenLinks, Partij van de Arbeid en D66. Wij vonden dat vreemd, want ik dacht eerst van eindelijk hebben deze partijen ook het licht gezien. Wat mede door deze partijen is er nog steeds in onze ogen een economisch migrantencentrum, in veel gevallen ook wel het azc genoemd, in Rijswijk. Want wij gaan ervan uit dat het azc in Rijswijk in 2027 zijn deuren zal sluiten. Maar we gaan niet mee in de gedachte om nu al onderzoeken te starten, terwijl er nog geen enkele zekerheid is dat het azc ook daadwerkelijk zal verdwijnen. Want voor ons is namelijk de basis, er mag geen verlenging van het azc meer plaatsvinden.

Die zekerheid wilden wij opnemen in deze motie, maar de coalitiepartijen wilden dat niet. En als je die zekerheid niet wilt of kunt geven, waarom nu al onderzoeken wat er daarna met het terrein moet gebeuren? We vroegen, voorzitter, één zin toe te voegen aan de motie. En die zin was: waar enige vorm van opvang is uitgesloten. Maar helaas dat was niet mogelijk. Dat ene zinnetje om het uit te sluiten voor opvang, was niet mogelijk. Want als het Rijk ons in 2027 opnieuw wettelijk gaat verplichten voor opvang en de coalitie, net als vorig jaar, buigt voor angst voor de gevolgen van de Spreidingswet, dan zijn al deze onderzoeken die nu gaan plaatsvinden voor niets geweest. En waarom vindt een partij zoals Beter voor Rijswijk het zo lastig om zich daarover hard uit te spreken in het college? Want aan de stemmers doen ze harde toezeggingen en in de raadszaal durven ze het niet te bekrachtigen, door dat ene zinnetje op te laten nemen in de motie. De voorzitter: Mijnheer Weterings, ik zie dat mijnheer Braam u wil interrumperen. De heer Braam: Ik zou het graag heel zuiver willen houden, voorzitter. Als u de motie heel goed leest, dan ziet u waar de weg naartoe leidt. Die leidt nadrukkelijk naar een andere invulling op die locatie. Een locatie waar linksom of rechtsom geen azc na 2027 meer mogelijk is.

Het is wel zo en dat daar kunnen we niet onderuit, dat als er een nieuwe regering Jetten komt en zij besluiten om die Spreidingswet overeind te houden, dan zitten we over twee jaar hier weer aan tafel. En dan zijn het Pagina 39 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

niet alleen de collegepartijen, want u weet verrekte goed dat er ook oppositiepartijen zijn zoals ChristenUnie en PG&R, die hebben de vorige keer ook voor een azc gestemd, zoals u weet. De heer Weterings: Mijnheer Braam, wat is uw vraag? Want u gaat een heel betoog houden, voorzitter. De voorzitter: Volgens mij ben ik hier de voorzitter. Mijnheer Braam. De heer Braam: U heeft een vraag aan mij gesteld, dus u krijgt een antwoord. Vandaar dit betoog. Er zijn oppositiepartijen geweest in ieder geval die voor dat voorstel hebben gestemd, want anders had er feitelijk met de lokale partijen en de VVD geen meerderheid geweest voor een azc. Als straks die Crisiswet of die Spreidingswet overeind blijft, voorzitter, kan ik niet anders concluderen dat er dan ongetwijfeld als er weer een meerderheid te vinden is in deze raad, voor een, tussen aanhalingstekens, verlenging van het azc, dan zal dat op een andere locatie elders in Rijswijk moeten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Weterings, wilt u verdergaan? De heer Weterings: Het klinkt te mooi om waar te zijn, wat de heer Braam zegt, voorzitter. Maar om dat ene zinnetje toe te voegen van waar enige vorm van opvang is uitgesloten, daar was geen ruimte voor. En gaat hij bewegen en zeggen: maar we bedoelen dit, we bedoelen dat. Maak het dan helder wat u bedoelt in die motie.

Het is niet helder, zoals GroenLinks meegaat en de Partij van de Arbeid gaat mee, D66 gaat mee. Ik hoor graag van die partijen of een azc is uitgesloten in 2027. Want daar is deze motie voor bedoeld. Ik ben heel nieuwsgierig. Nogmaals de vraag aan D66, GroenLinks en PvdA. Als de heer Braam erkent dat dat de hoofddoelstelling is, geen azc, dat dat in deze motie wordt bedoeld. De voorzitter: De fractievoorzitter van GroenLinks gaat daar duidelijkheid over geven. Mijnheer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, daar wil ik best op reageren. We hebben deze motie ingediend en dat heb ik in mijn eerste termijn ook al toegelicht, omdat het hier gaat om een strategisch stukje grond. Het is ook, een stukje grond, het is best wel groot, dat het daarom ook heel verstandig is om na te gaan denken over wat je daar in de toekomst mee gaat doen. Deze motie sluit indirect ook niet per definitie iets uit, maar het leidt wel tot een discussie met elkaar. Wat gaan we specifiek met het stukje grond doen? Structureel gezien het feit dat de A4-verbreding en waar het ooit voor bedoeld was en dat is allemaal nog officieel een bestuurdersakkoord, hoe dat verder loopt. Dat speelt ook nog een rol. Maar het is heel logisch om na te denken, wat doe je strategisch met zo'n stukje grond? En daar gaat deze motie over, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind.

De heer Weterings: Graag een reactie op de heer Van ’t Eind. Die kan even blijven staan. De heer Braam geeft net aan dat de motie is bedoeld dat er geen nieuwe azc zal komen. Dat heeft hij gezegd, dat dat de achterliggende gedachte is van deze motie. Steunt de heer Van ’t Eind van GroenLinks dat gedachtegoed dat er geen azc komt na 2027 bij het Hof van Elsenburg? De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, daar wil ik ook best op reageren. Voorzitter, dat Beter voor Rijswijk en GroenLinks volstrekt anders denken over een azc in Rijswijk is duidelijk. Daar is helemaal niets aan veranderd. Daar denken wij anders over. Waar wij hetzelfde over denken, is dat het verstandig is om na te gaan denken wat je met een strategisch stuk grond, met maatschappelijke en economische waarde voor de stad, gaat doen. Dat delen wij. Het andere verschillen wij van mening over. Dat zal Pagina 40 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

inderdaad, de heer Braam zegt het terecht, ongetwijfeld weer een onderwerp worden in de raad. En dan gaan we daar weer met elkaar over in debat en dan zal Beter voor Rijswijk ongetwijfeld bepleiten dat er geen azc-verlenging moet komen en wij zullen het tegenovergestelde pleiten. En net als u ... De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind, een helder antwoord. De heer Weterings: Dank u wel. Ik trek de conclusie dat u het niet eens bent … De voorzitter: Mijnheer Weterings, wilt u via de voorzitter het woord nemen? Ik geef u … De heer Weterings: Mag ik mijn betoog vervolgen? De voorzitter: Ja, maar als u wel via mij wilt blijven spreken graag. De heer Weterings: Doe ik. De voorzitter: Ik geef u graag het woord. De heer Weterings: Dank u wel. Goed voorzitter, ik trek mijn conclusie dat de heer Van ’t Eind het niet eens is met het gedachtegoed van de heer Braam, waar de motie uiteindelijk, het gedachtegoed van de motie uitspreekt. Voorzitter, nogmaals, als er contracten aflopen of het nu is van de golfbaan of van welk stuk grond dan ook, is het voor ons een normale redenering dat automatisch moet worden nagedacht wat je met dat stuk grond gaat doen of met een afloop contract. Straks hebben we de golfbaan, daar heeft het ook twee jaar geduurd. Je moet altijd als er zaken aflopen verder gaan plannen, wat gaan we doen? Dat is met andere contracten, met inhuur, met catering.

Je moet altijd vooruitkijken, niet op het laatste moment als er iets gebeurt denken: het contract loopt af, wat gaan we ermee doen? Het is een logica, maar schijnbaar niet voor dit college. Voorzitter, laten we eerst zorgen voor duidelijkheid richting onze inwoners, dat het azc moest sluiten in 2027. En dat op dat terrein daarna geen asielzoekers of economische migranten meer moeten worden opgevangen. Maar helaas, de coalitie was niet bereid om deze zin expliciet op te nemen in deze motie. Zonder die garantie kunnen we ook niet anders dan de motie niet steunen, want Rijswijks Belang staat ergens voor. En niet voor een warrig verhaal, waar de coalitiepartijen het niet over eens zijn. Voorzitter, even terugkomend op de social raadsvrouw. Wij vinden de motie van de Partij van de Arbeid wel sympathiek. Alleen die vraag weer om een of ander onderzoek voor in een Q-periode volgend jaar dat weer te gaan bekijken. Want de sociaal raadsvrouw die werkt al jarenlang alleen, terwijl de werkdruk toch wel aanzienlijk is. Tot 1 oktober 2025 werden er 779 hulpvragen behandeld. Een groot deel daarvan werd door de instanties ook doorverwezen. We hebben van de inwoners en betrokkenen gehoord dat het soms lang kan duren om een afspraak te maken met de sociaal raadsvrouw. Al helemaal bijvoorbeeld als zij op vakantie is of afwezig is.

Er is geen structureel vangnet, waardoor dossiers blijven liggen en inwoners vertraging kunnen ondervinden bij de ondersteuning. Zoals ik al zei: de motie van GroenLinks, Partij van de Arbeid roept op om in Q1 met een analyse te komen of analyse te maken. Die is wel sympathiek, maar die biedt geen oplossing voor de huidige situatie. We vragen daarom ook het college om direct met een oplossing te komen binnen het bestaande ambtelijk apparaat. En dat kan bijvoorbeeld door een flexpool of een herverdeling van de taken. Medewerkers binnen de organisatie nemen tijdelijk bepaalde taken waar wanneer deze raadsvrouw afwezig is. Zoals bijvoorbeeld ook de administratieve verwerking of doorverwijzingen. Zo kan de sociale raadsvrouw cases blijven behandelen, terwijl de continuïteit van de dienstverlening te allen tijde gewaarborgd blijft. Daarom hebben wij meer een soort aanvullende motie, die wat meer op de materie ingaat. Die wordt ook bij deze ingediend. Die vraagt het college om inderdaad een flexpool of een herverdeling van taken, functies in te richten. Dat verzekerd wordt dat cases blijven kunnen worden behandeld. Even kijken hoor, dat was dat. Ik heb nog even een Pagina 41 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

korte vraag aan de wethouder dienstverlening. Die gaf aan erg blij te zijn met een 6,8. Waarschijnlijk is er een soort enquête geweest. Hoeveel van de 60.000 inwoners plus heeft zo'n enquête gehad? Hoeveel is de meting geweest? Zijn het er 1.000, zijn het er 10.000? Ik was even benieuwd hoe die 6,8 is ontstaan. Een korte reflectie op de diervriendelijke kinderboerderij. Wij zijn daar ook groot voorstander van. Alleen jaar wordt er verzocht om met Het Akkertje in gesprek te gaan. En volgens mij is de gemeente Rijswijk zowel voor de dieren, als voor het terrein, als voor de hokken verantwoordelijk. De gemeente Rijswijk besteedt het volledig uit aan Middin. Dat is ook een keus die we zelf maken, de uitbestedingen. In hoeverre moet je met je eigen partners in gesprek gaan die zelf bepaalt om dat te doen? Op zich vrij sympathiek, maar het is een beetje vergezocht om daar dan Het Akkertje zelf bij te betrekken, want die heeft er volgens ons niet echt een rol in, aangezien de gemeente eigenaar van de dieren en van het terrein is. Een keurmerk is altijd prima. Hartstikke fijn. Alleen ik zou willen vragen om als gemeente wel te blijven doen waar je goed in bent en een kinderboerderij onderhouden of dieren onderhouden daar zijn we nooit zo goed in geweest. En ik wil ook niet te veel in details treden.

Ik ben heel blij dat het nu wel de goede kant op gaat, maar laten we er wel voor zorgen dat we dan Middin daarvoor de ruimte geven om te ontwikkelen. En niet op gemeenteniveau allerlei dingen naar ons toe gaan trekken, waar we niet goed in zijn. In het verleden is dat niet goed gegaan. Goed voorzitter, dan nog even kort op de vrijwillige activiteiten motivatie motie, die wordt gevraagd. Wij vinden het toch wel een beetje vaag. Wij denken dat ambtenaren zelf wel kunnen bedenken of ze wel of geen vrijwilligerswerk willen doen, die motivatie bij zichzelf kunnen vinden en daar echt geen motie voor nodig hebben. Ik vind het een beetje, het is zoeken naar iets misschien binnen te halen, maar het is een beetje vergezocht. Ik zou het in ieder geval niet accepteren als ik ambtenaar was geweest. Bemoei je lekker met je eigen zaken, zou ik dan zeggen. Goed voorzitter, ik ga afronden op het laatste sportprijzenverhaal. Ik vind het jammer dat de wethouder niet inhoudelijk op de moties is ingegaan. Want daar wordt duidelijk gesproken over evenementen. Duidelijk wordt er verzocht dat de Rijswijkse sportprijzen jaarlijks worden georganiseerd door het college. En ook uit te voeren, dat staat haaks op het Coalitieakkoord. Een kleine woordenwijziging had al voldoende geweest. Maar goed, daar wilden de coalitiepartijen ook niet aan.

Jammer, we moeten helaas principieel tegenstemmen, omdat wij vinden dat een Coalitieakkoord heilig is en die moet je niet over wimpelen met een hopelijk scorende motie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Ik wil even helderheid welke moties dan bij u in stand blijven. De motie Veiligheid in de openbare ruimte voor alle inwoners, die blijft in stand? De heer Weterings: Ja, zeker. En de sociaal raadsvrouw is erbij gekomen, inhoudelijk met de goede opvang. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Excuus, mijnheer Loof, ik heb u niet gezien. De heer Loof: Nee, geeft niet. De voorzitter: Mijnheer Loof, u wilt mijnheer Weterings interrumperen. De heer Loof: Voorzitter, dank. Ik hoorde op het einde nog een interessante passage. Het Coalitieakkoord is heilig. Ik wilde de heer Weterings vragen of die straks ook voor alle voorstellen vanuit het college gaat stemmen. En de begroting, halfjaarrapportage, de belastingverordeningen en ook de komende maanden als er nog iets uit het college komt. Dat zou namelijk heel fijn zijn. De voorzitter: Mijnheer Weterings.

Pagina 42 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

De heer Weterings: Als ik in het college … Zal ik dat zeer zeker doen, ben ik een coalitiepartij, een collegepartij zeer zeker. Dan ben je loyaal naar je collegepartijen toe. En ik ben de oppositiepartij. Ik ga over mijn eigen zaak op dit moment, maar kom ik in de coalitie, zou ik trouw blijven aan mijn Coalitieakkoord. Dat beloof ik bij deze. De voorzitter: Mijnheer Loof, wilt u daar nog op reageren? De heer Loof: Voorzitter, jammer dat de heer Weterings binnen 1 minuut al draait met wat hij daarvoor zei. Hij zei heel duidelijk: het Coalitieakkoord is heilig. Ik dacht: hij heeft het licht gezien, maar helaas. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan gaan wij door naar de fractie van Wij. Rijswijk. Ik geef mijnheer Van Dam het woord. De heer Van Dam: Dank, voorzitter. Ik doe het ook even vanuit deze positie. Laten we beginnen met dat twee partijen in ieder geval het volgens mij hadden over ons, Beter voor Rijswijk. Die vergat ons alleen volgens mij te noemen aan het begin van de tweede termijn. Die zei dat er al heel veel zaken waren gedaan, maar daar denk ik dat wij toch wel wat van mening verschillen.

De heer Van ’t Eind vroeg aan ons: kunt u dan eens uitleggen waar de financiën vandaan komen en kunt u dan eens uitleggen wat er dan precies mist en dat wij niet al heel veel dingen hebben gedaan? Ik dacht: we beginnen met het meest interessante en het meest leuke in het debat. Laat ik daar eerst op reageren. Beginnen te vertellen dat wij de eerste termijn zo hebben ingestoken, dat we het hebben over de groei van Rijswijk en over wat daar naar onze mening en de mening van heel veel Rijswijkers nog in ontbreekt. Natuurlijk is er op alle andere gebieden inderdaad heel veel gedaan. Daar kan ik meegaan met de heer Van ‘t Eind van GroenLinks. Maar specifiek wat wij zien, is dat op drie punten er nog niet genoeg is gedaan, wat zeker wel nodig was in de periode waarin we zitten. Want als je zoveel bouwt dat we 20.000 inwoners erbij krijgen, dan ontkom je er niet aan om gelijktijdig met die groei na te denken over je bereikbaarheid, over die voorzieningen en over het groen. En dan om het even wat specifieker te maken. Als ik het bijvoorbeeld heb over die voorzieningen, wat mist er dan precies? Wat is er dan nog niet gedaan volgens ons? Dan komt dat neer op ontmoetingsplekken. We weten al best wel een geruime tijd dat we daarin tekortschieten. Eigen onderzoeken naar gedaan. Rekenkamerrapporten over geweest. We komen 1.700 vierkante meter aan ontmoetingsplekken tekort.

We missen 7 tandartspraktijken, 2 sporthallen, 1.300 vierkante meter aan zwembadruimte in onze stad. We zitten nu op 5.800 vierkante meter aan culturele en maatschappelijke ruimte die we hebben in onze stad. Maar dat zou, als we die inwonersgroei moeten geloven, 9.200 vierkante meter moeten zijn. En dat zijn de dingen waar waarvan wij zeggen van goed, daar moet je over na hebben gedacht als we groeien. En ik begrijp dat we dat niet allemaal in een keer kunnen doen. Dat is heel onrealistisch om te zeggen. Alleen daar moet wel het begin worden gemaakt, zeker op het moment als we al die bouwplannen goedkeuren. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, mevrouw Van Nunen wil u graag interrumperen. Mevrouw Van Nunen: Even aanzetten ook. Voorzitter, dank. Ik heb een vraag aan de heer Van Dam, omdat hij dit ook al in het Kaderdebat uitgebreid aan de orde stelde. Ik hoop dat u ook geluisterd heeft naar de inbreng van enkele partijen zoals vanavond, maar ook al eerder. Die zeggen: daar groeien we ook naar. Dat kunnen we niet allemaal nu, op basis van een prognose en een aantal jaren dat we ernaartoe werken, allemaal kant en klaar hebben liggen. Bent u het met ons eens? We hebben het hier ook onderling eerder over gehad, herinner ik me.

Bent u het met ons eens dat we ook toegroeien naar die voorzieningen, naarmate we ook een duidelijker zicht hebben op wanneer welke paaltjes moeten worden geslagen? Pagina 43 van 76

Concept verslag Raadsvergadering 11 november 2025

De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Voor ons lijkt het net alsof we daar in slow motion naartoe groeien. We hebben namelijk, de cijfers die ik net opnoemde, die komen uit een rapport waar we drie jaar geleden om hebben gevraagd. Dat een half jaar geleden eindelijk een keer af was. En waar we nog steeds een raadsvoorstel over moeten verwachten, wat al veel eerder beloofd was. Al die punten die worden door partijen beaamd en die worden zeker ook genoemd. Alleen dat gaat niet gelijktijdig en te langzaam. En daardoor missen we ook kansen, koppelkansen, om die groei gelijktijdig te laten gaan. En dat is ons punt, als we het specifiek hebben over deze voorzieningen. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Braam u ook wil interrumperen. Mijnheer Braam, wilt u naar de interruptiemicrofoon of wilt u … De heer Braam: Ik kan naar de interruptiemicrofoon lopen, als u wilt, fijn vindt. Zal ik dat doen? De voorzitter: We hebben de afspraak dat we interruptiemicrofoons daarvoor gebruiken. De heer Braam: Ik ga even een klein wandelingetje maken. De voorzitter: Mijnheer Braam. De heer Braam: Voorzitter, dank u wel. Ik ga er allereerst vanuit dat we zo nog te horen krijgen waar u de geldsommen vandaan gaat toveren. Daar zijn we als Beter voor Rijswijk erg nieuwsgierig naar, maar ik ben ook erg nieuwsgierig of u het document waar u het net over heeft wel goed gelezen heeft.