concept-verslag raad 21-09-2023

De heer Weterings (RB): Voorzitter, ik heb de motie pas net ontvangen, ik zou hem graag heel even met mijn fractie willen bespreken. Drie minuutjes akkoord? Dank u. De voorzitter: Ik hecht ook waarde aan een zorgvuldige besluitvorming dus dan stel ik voor dat we drie minuten schorsen, de motie een veilige Rijnweg is ingetrokken en dan heeft u drie minuten om de nieuw ingediende motie te bestuderen.

Schorsing De voorzitter: Ja, ik stel voor, kijk even naar uw raad, de drie minuten zijn denk ik zo wel voorbij. Ik wil even ook naar mijnheer Kaffa kijken want ik wil ook u vragen wat u met uw motie wil doen die u in eerste termijn hebt ingediend. De heer Kaffa (WIJ): Voorzitter, wij zijn heel blij dat de voorzet die wij gegeven hebben in onze eerste termijn ingekopt wordt door mijnheer Van ‘t Eind. Dus we zouden onze motie graag willen intrekken en daar wil ik het even bij houden. Dank u wel. De voorzitter: Prima, nou, dan zijn een aantal wijzigingen in waarover u gaat besluiten. Dan stel ik voor dat we eerst zoals gevraagd is als ordevoorstel om te gaan besluiten over het raadsvoorstel. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Ja voorzitter, ik vind dat we wel even de gelegenheid moeten krijgen om vragen te stellen over die motie voordat we hem gaan behandelen. De voorzitter: Oké, uiteraard. De heer Van Enk (CDA): Want ik heb nog helemaal niet gehoord hoe het college erover denkt en ik heb in ieder geval daar zelf twee vragen over. De voorzitter: Heeft u een specifieke vraag of zal ik het woord geven aan het college zodat zij kunnen reageren? De heer Van Enk (CDA): Ik heb wel specifieke vragen. De voorzitter: Aan u het woord dan.

De heer Van Enk (CDA): Dit plan uitvoeren wat in de motie wordt voorgesteld, kost geld en ik wil graag een beetje beeld hebben aan hoeveel geld we dan moeten denken. Is daar van tevoren over nagedacht door de indieners van de motie? En ten tweede denk ik dat daar ook structurele componenten in zitten. Dus betekent dat dan dat we het parkeerfonds structureel gaan belasten met deze structurele uitgaven? Ik wil daar graag een indicatie van hebben. De voorzitter: U stelt eigenlijk ook een vraag aan de indieners van de motie en aan het college. De heer Van Enk (CDA): Ja, maar logisch is ook dat de wethouder daar zijn mening over gaat geven natuurlijk voordat we hem in stemming brengen. De voorzitter: Zijn er nog anderen die nog een vraag hebben over de motie die als … Nee, dan ga ik ook gelet op de tijd het woord geven snel aan wethouder Van de Laar, aan het college. De heer Van de Laar: Voorzitter, is dit ook gelijk mijn tweede termijn? Ja, antwoord geven op de vraag van het CDA over de motie. De dekking wordt gezocht in de parkeerreserve, dat zouden we moeten onderzoeken of dat inderdaad nog kan. U geeft dat aan. We hebben nu geen raming over wat de maatregelen zouden zijn omdat we ook daar de aanleiding niet toe zagen omdat we van verschillende kanten werden geadviseerd dat afsluiten echt het beste zou zijn.

Daar was slechts vijf tot tienduizend euro voor gereserveerd, omdat het bij wijze van spreken een bord en een paaltje betreft. Dus en een drempel alleen al kost 20.000 euro, dus het zijn

forse bedragen wel. Maar dat ligt natuurlijk helemaal aan wat we daar überhaupt kunnen doen en gaan doen en daar zullen we dus onderzoek naar moeten doen. Dus dat is de appreciatie van uw vraag in ieder geval, het antwoord daarvan. Verder, in zijn algemeenheid ben ik blij dat iedereen zo'n waarde hecht aan verkeersveiligheid, dat iedereen ook onderschrijft dat het op dit moment verkeersonveilig is. Ik vind het toch ook nogal heel moeilijk dat we nu verder gaan met een onderzoek, terwijl het risico wat daar is, vierduizend auto's versus tweeduizend fietsers, er is geen enkele andere situatie in Rijswijk waar dat het geval is en dat we dat risico vanavond niet hebben weggenomen. Maar dan ben ik wel blij met de motie van GroenLinks, BVR, D66, VVD, PvdA en ik hoorde ook Gelijkheid en Rechtvaardigheid die daar richting aan geven. Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Weterings, wil u interrumperen? De heet Weterings (RB): De wethouder vergeet een naam. De voorzitter: Wat is uw vraag? Ik heb u niet kunnen ... De heer Weterings (RB): Nou, de wethouder noemde een aantal partijen over een motie en daar ontbrak een naam op. De heer Van de Laar: Ik zie inderdaad namen ontbreken op de motie die ik voor me heb maar dat moet u mij niet kwalijk nemen, voorzitter. Maar ik waardeer iedereen die ... De heer Van ’t Eind (GL): Voorzitter, ik heb hem net aangepast.

De heer Van de Laar: Zijn best doet om het risico daar weg te halen. De voorzitter: Prima. De heer Van ’t Eind (GL): Voorzitter, ik had hem net aangepast en Rijswijks Belang tekent inderdaad ook mee, voor de volledigheid. De voorzitter: Nou, dan is dat ook opgehelderd. Dan ga ik nu echt over tot de stemming. De voorzitter: Ja, mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Ik zit even te denken want gelet op het feit dat de indieners vragen om hier over de motie te stemmen nadat we hebben gestemd over het raadsvoorstel brengt mij eigenlijk op het idee, als we niet precies weten wat het gaat kosten en we gaan over een dikke maand de begroting vaststellen, zouden we dan niet het college even de tijd kunnen geven, die anderhalve maand, om nader te onderzoeken hoe duur dit gaat worden en de motie kunnen betrekken bij de begrotingsbehandeling. Want nu staat hier zo snel mogelijk duidelijk snelheidsbeperkende maatregelen te nemen, dat klinkt heel spoedeisend terwijl de situatie daar al jaren zo is. Wat zou ons letten om dit eerst door het college te laten uitzoeken en dan met de kosten erbij dit voorstel tijdens de begrotingsbehandeling in stemming te brengen of mee te nemen in de begroting. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van ‘t Eind als indiener van de motie wil reageren. De heer Van ’t Eind (GL): Ja voorzitter, ik hecht er wel waarde aan om daar enige snelheid aan te hebben.

En het let, het is heel gewoon dat een college altijd onderzoekt op welke manier ze een motie uitvoeren en dat

zal in deze niet anders zijn. Dus ik zie niet in waarom we de motie niet gewoon in stemming zouden kunnen brengen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Als je in de motie zegt, vraagt het college om daar onderzoek naar te doen en een kostenplaatje presenteren, dan kan ik daarin meegaan. Maar hier staat om het meteen te gaan uitvoeren en dat betekent dus dat je een blanco cheque geeft en dat we bij de begrotingsbehandeling, als we geluk hebben, moeten gaan zien wat het gekost heeft. Dat wil ik eigenlijk, even die haast eraf halen en dat we op een zorgvuldige manier bij de begroting hierover beslissen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Enk. Dan, even kijken, mijnheer Loof. De heer Loof (VVD): Ja, dank voorzitter. Ik wil graag aan mijnheer Van Enk vragen wat erover is gebleven uit zijn eerste termijn met: neem nou eens een keer een beslissing. Dat willen we nu gaan doen en dan is het weer niet goed. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Die beslissing die gaan we straks nemen, begrijp ik, sowieso. En omdat de stemming van tevoren wordt ingeschat als tegen het collegevoorstel komt er nu een alternatief plan. Dus die beslissing nemen we vanavond, daar ligt het niet aan.

Ik wil alleen zorgvuldigheid als we hier gaan praten over maatregelen die tonnen minimaal gaan kosten, twee ton voor een drempel en structurele kosten, dat we even weten waar het over gaat. Nou en dat kan misschien over anderhalve maand wel en dan nemen we dat mee en dan kunnen we ook kijken of het überhaupt te dekken valt uit de parkeerreserve. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Braam daar ook wil op reageren en ik hoop dat we hierna tot snel een afronding komen. De heer Braam (BVR): Nee, ik kan er uitermate kort in zijn, we hebben nog niet zo lang geleden rondom de pandjesbrigade ook in meerderheid besloten om nog even het college de ruimte te geven om met een wat verbeterd voorstel te komen en ik zou me zo even kunnen voorstellen dat het hier ook gebeurt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan ga ik u nu voorstellen om over te gaan op stemming. En wij gaan eerst stemmen over het raadsvoorstel en het gaat niet elektronisch, dus we hebben even uw hulp nodig. We gaan u vragen om ouderwets de hand op te steken en ik wil u vragen uw hand op te steken als u voor het voorstel bent, het raadsvoorstel onderzoek verkeersontsluiting RijswijkBuiten. Echt wel een hand … Veertien stemmen voor. En dan zijn het er zeventien tegen denk ik. Ja, u mag uw hand opsteken degene die tegen het raadsvoorstel is, ook vanuit transparantie. Kijken of het klopt. Klopt helemaal.

Dan gaan we over … Mevrouw Harmsen, wilt u een stemverklaring afleggen? Mevrouw Harmsen (CU): Ja voorzitter, dat doe ik heel zeldzaam. Volgens mij is dit de tweede keer in vijftien maanden dus dan ben ik echt boos. Want tweeduizend fietsers die lopen constant gevaar voor zes tot elf minuten omrijden met de auto. Dat is de afweging die gemaakt is. Het fietspad wat als fietspad bedoeld is kan nu niet als fietspad gebruikt worden, maar zal dus, ja, het blijft gewoon een gevaarlijk punt. En dat, nou, dat vind ik gewoon jammer, dat wil ik even nog even die emotie even verklaren.

De voorzitter: Ja, dank u wel. U heeft daarmee een stemverklaring afgelegd en dan gaan we over de stemming naar over de motie veilige Van Rijnweg van … De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, mag ik ook een stemverklaring afleggen? De voorzitter: Zeker. De heer Van Enk (CDA): Ik dacht net dat de reactie van de heer Braam een wijziging van het dictum zou inluiden in de motie, maar die komt er niet. En als hij er niet komt, dan is dus het resultaat als we hier voor gaan stemmen dat we inclusief forum er vanavond drie uur lang hebben gediscussieerd over het besluit afsluiten Van Rijnweg en dat we nu binnen tien minuten een plan vaststellen waar we nog de uitkomsten niet van kennen en de kosten niet van kennen. De voorzitter: Dat is uw stemverklaring. Dank u wel. De heer Van Enk: Daarom stemt het CDA dan ook tegen, ja. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik dat mijnheer Kaffa ook een stemverklaring wil afleggen. Over de motie, ja. De heer Kaffa (WIJ): Dank u wel. Wij. Rijswijk is heel blij om te zien dat de voorzet die we gemaakt hebben met wat aanscherpingen van de overige collega's toch tot een weloverwogen motie gekomen is. En Wij. Rijswijk zal dan ook voor deze motie gaan stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Weterings, u wilt ook een stemverklaring afleggen over de motie.

De heer Weterings (RB): Voor ons is verkeersveiligheid ontzettend belangrijk en dat is onbetaalbaar, staat geen enkel bedrag tegenover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over tot stemming over de motie, dus dat is de motie veilige Van Rijnweg ondertekend door GroenLinks, D66, PvdA, VVD, BVR en Rijswijks Belang. Wilt u als u voor deze motie bent uw hand opsteken. Volgens mij alleen CDA tegen. Ja, dan zijn er twee tegen en 29 voor. Aangenomen. 11.Raadsvoorstel Bestemmingsplan Pasgeld West (RV 23-060) 11.a.

Amendement - Mobiliteit Pasgeld West (CDA)

11.b.

Amendement Hou Regie op Pasgeld West (GL D66 PG&R PvdA)

11.c.

Motie - Bos- en Parkloper realisatie (D66 Wij. GL PvdA PG&R)

11.d.

Motie - Zorg voor goed openbaar vervoer in RijswijkBuiten (GL D66 PvdA)

De voorzitter: Gaan we door naar het volgende onderwerp en dan ga ik nu even op een andere manier voorzitten want als wij op deze manier doorgaan zijn we denk ik tot de volgende ochtend bezig. En ik wil dat ook niet onze gast die we, we zijn toch als gastgebruiker dus ik wil u echt vragen echt heel kort en bondig te houden. En gelet op de emoties en het belang van dit onderwerp heb ik u alle ruimte gegeven, alle interrupties. Dus ik hoop dat u ook, ja, naar mij wilt luisteren en bij het volgende onderwerp een hele korte bijdrage to the point wil doen zodat we ook, ja, op een acceptabele tijd allemaal naar huis kunnen gaan. Dan

gaan we over naar het raadsvoorstel bestemmingsplan Pasgeld. En dan geef ik graag het woord aan de heer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk (CDA): Dank u wel voorzitter. Ja, over belang van besluiten gesproken, ik denk dat het afsluiten van de weg kan soms heel belangrijk zijn maar het bouwen van duizend nieuwe woningen in een zone in Rijswijk platteland, dat is denk ik enorm belangrijk. En het besluit om dat te doen, dat is in de vorige periodes al gevallen, daarom is er een bestemmingsplanwijziging voorbereid. En we weten allemaal, niet alleen maar door de herhaalde insprekers, dat dit bouwen in Pasgeld, dat dat een uitermate gevoelig onderwerp is als het gaat om de omwonenden. Maar we hebben hier ook het belang van de volkshuisvesting mee te wegen. En dat heeft gemaakt dat CDA altijd voorstander is geweest voor en na de verkiezingen van het bouwen van woningen in Rijswijk waar dat kan. We hebben er alleen wel condities aan gesteld en die condities die zitten hem bijvoorbeeld op het punt van de mobiliteit. En andere partijen hebben ook condities gesteld en dat zit hem in ecologie, waar we ook helemaal achter kunnen staan. Als je bouwt, doe het dan op een verantwoorde manier en probeer daar creatief mee om te gaan.

En dan bedoel ik niet creatief zoals van de week in een persbericht van de wethouder stond rond de woningen in de Bogaard, want de creativiteit daarin bestond uiteindelijk dat de raad daar twee miljoen in bijdroeg en, ja, dan snap ik wel de lachende projectontwikkelaars in wiens gezelschap hij de foto had laten nemen. Maar bij creatief bedoel ik dat we kijken naar zoveel mogelijk manieren om de leefbaarheid in Rijswijk te behouden en de leefomgeving daar wat voor over te hebben. En daarom heb ik in de vorige periode al binnenskamers binnen de coalitie gesuggereerd: zouden we niet van die wijk een autoluwe wijk kunnen maken? En ik heb daar later ook aan gerefereerd in debatten en ook laatst nog in het kaderdebat. En ik vind het jammer dat we dat niet in het voorliggende bestemmingsplan zien. Dus daarom heeft het CDA een amendement voorbereid om de duizend parkeerplaatsen, één op één minimaal per woning, om die hier weg te laten. En dat betekent dat we daar een autoluwe wijk zouden maken van duizend woningen die aangewezen zijn op fietsverkeer en waar we ook ten overvloede het openbaar vervoer zouden kunnen verbeteren. Nu is er, zoals gezegd eerder vanavond al, een buslijn die alleen de spits rijdt en dat is natuurlijk niet voldoende om mensen te verleiden om die auto niet aan te schaffen, laat staan hem niet te gebruiken.

Vandaar dit idee en het is een idee wat elders in Nederland ook al is uitgevoerd. En kijk je naar de huidige emotie in Nederland, even ook heel breed, kijk je naar de bezettingen van de A12, mensen die zich allemaal zorgen maken over de leefbaarheid en het klimaat, dan vind ik dat we waar we als Rijswijk nog ruimte hebben om te bouwen moeten proberen met creativiteit ook de aanslag op de leefomgeving zo klein mogelijk te maken. En als we het nou hebben over geld en exploitatie, nou, dan zou ik zeggen dan moeten we daar nou net wat voor over hebben. Die creativiteit, daarvan hoop ik dat die vooral ook door groene fracties wordt gesteund. En dat zijn de fracties die voor de verkiezingen bijvoorbeeld nog het standpunt huldigde dat daar helemaal niet gebouwd moest worden. En die fracties hebben om bepaalde redenen nu hun standpunt gewijzigd en willen daar wel bouwen. En dat is prima, dat is hun verantwoordelijkheid maar ik zou graag appelleren aan hun verantwoordelijkheid voor die leefbaarheid. En ik zou zeggen: GroenLinks, Partij van de Arbeid, die overigens in het forum al een hand uitstak naar dit voorstel van mij, maar ook D66, laten we de handen ineenslaan en hier een stap durven zetten om uit het grauwe midden van huisje parkeerplaats beestje te komen, ieder zijn eigen auto voor de deur.

Want het, als je dit lukt en je trekt dus bewoners aan die bewust kiezen om in een wijk te gaan wonen waar je makkelijk met de fiets naar het station kunt, maar je ook makkelijk een pendelbus kunt nemen, dan kunnen we daar een stap in zetten in die leefbaarheid en de klimaatdiscussie en de hittestress … De voorzitter: Volgens mij is uw pleidooi heel helder, mijnheer Van Enk.

De heer Van Enk (CDA): En het waterafvoer. Kortom, allemaal redenen om een keer nu toe te passen wat we in alle beleidsplannen, mobiliteitsplan et cetera met elkaar honderden keren besproken hebben. Ik hoop dan ook op steun van dit amendement. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Enk. Ik geef graag het woord aan mevrouw Van Maarseveen van GroenLinks. Mevrouw Van Maarseveen (GL): Dank u wel, voorzitter. Nou, Pasgeld West is en blijft een lastig vraagstuk voor mijn fractie. En natuurlijk hadden wij daar, hadden we liever dat we daar niet hoefden te bouwen. Helaas voor ons dacht een ruime meerderheid van de raad daar in 2021 anders over. We respecteerden toen de uitkomst van de democratische besluitvorming en dat doen we nu nog steeds. Want voorzitter, in de fase waarin wij nu zitten brengt niet bouwen meer ellende met zich mee, gelet op de afspraken met de projectontwikkelaar. Maar juist dat stukje historie bemoedigt mij en mijn fractie om nu en hier met een duidelijke ambitie en visie te komen en die ook mee te geven aan de wethouder. De focus van GroenLinks ligt nu op een plan dat zoveel mogelijk rekening houdt met de groen en natuurwaarde van het gebied, een plan dat zo natuurinclusief mogelijk is en zo denken wij het groen in Rijswijk het beste te kunnen beschermen. In dat verband is het goed om even stil te staan bij Parkrijk.

Het uitgangspunt van de duurzame wijk is wellicht geslaagd maar het resultaat is een veel te versteende wijk. En laten we er met zijn allen voor zorgen dat in Pasgeld West dat niet weer gaat gebeuren en dat kunnen wij wel degelijk, voorzitter, juist door hele gerichte afspraken te maken en de regie te nemen en te houden bij Pasgeld West. Natuurlijk met het oog voor de gemaakte afspraken en een goede verstandhouding met de projectontwikkelaar. Zo willen wij vastleggen dat de gestelde ambities met betrekking tot de biodiversiteit en groenbehoud in Pasgeld West daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden en dat de projectontwikkelaar zich daarbij aan het programma van eisen zal houden. Het is belangrijk om het begrip natuur inclusief bouwen kwantificeerbaar, meetbaar en controleerbaar te maken en om de eisen aan de projectontwikkelaar goed te borgen. Met dit oogpunt dienen wij samen met D66, PvdA en de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid een amendement in waarin we het college oproepen om in elke privaatrechtelijke overeenkomst met een ontwikkelaar op te nemen dat natuur inclusief bouwen een voorwaarde is voor de omgevingsvergunningen. En we zijn nieuwsgierig naar de reactie van de wethouder op dit amendement. Daarop aansluitend vragen we aandacht voor de bos- en de parkloper. Deze gebieden versterken het groene karakter van Pasgeld en de biodiversiteit binnen het gebied.

De bos- en parkloper maken deel uit van het plan voor Pasgeld maar de invulling hiervan blijft al een tijd liggen. Dit betreuren wij. Juist daarom willen we met een concreet voorstel komen. Het is belangrijk dat ook dit deel van het plan voortgang krijgt en dat het niet bij een mooi plan blijft. Om deze reden hebben wij samen met D66, Wij., sorry, PvdA en de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid de motie realiseer bos- en parkloper ingediend. In deze motie verzoeken wij het college met een voorstel te komen voor de inrichting van de bos- en parkloper. Nou ja, we horen graag van de wethouder wat hij van deze motie denkt. En we zijn blij met de toezegging die de wethouder van de minister heeft gekregen over het station in RijswijkBuiten en we zijn ook blij met het nieuws over de bushalte, wat de wethouder zojuist verteld heeft, dat is goed nieuws. Onze waardering ook voor de wethouder voor zijn inspanningen, maar deze toezegging heeft op korte termijn geen effect. De inwoners van RijswijkBuiten hebben zo snel mogelijk goed en volwaardig OV nodig. Samen met D66 en PvdA dienden wij een motie in, deze motie vraagt de wethouder om de lobby voor een spoedige realisatie van een volwaardige ov-oplossing op te voeren en daarnaast vragen we de wethouder om te kijken naar andere vormen van OV voor de bewoners.

We denken bijvoorbeeld aan flexibele oplossingen zoals bijvoorbeeld de pendelbus, de Haagse Hopper in Den Haag Benoordenhout of deelmobiliteit oplossingen. Wat ons betreft is deze motie bedoeld als steun in de rug voor de wethouder om door te gaan met zijn goede inspanningen en activiteiten voor een volwaardige ov-oplossing voor RijswijkBuiten. En dan wil mijn fractie ook nog graag even stilstaan bij

het participatieproces. De bij Pasgeld West betrokken inwoners hebben een andere perceptie over de wijze waarop het participatieproces is verlopen dan de wethouder. En afgelopen juli is de motie participatieleidraad aangenomen. Nou, ik ga ervan uit dat de wethouder inmiddels ook aan de slag is met deze motie, maar ik zou toch nog graag een bevestiging ervan van hem horen of in elk geval een update. En tot slot voorzitter, wil ik mijn collega de heer Kösedag citeren: laten we alles op alles zetten om van Pasgeld West een dierbaar, bewust en toekomstbestending stukje Rijswijk te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Maarseveen. Mijnheer Van Enk wil interrumperen. De heer Van Enk (CDA): Ja, ik was erg benieuwd naar het standpunt van GroenLinks over het voorstel om dan ook de laatste stap te zetten en de parkeerplaatsen daar uit het bestemmingsplan te halen. De voorzitter: Mevrouw Van Maarseveen. Mevrouw Van Maarseveen (GL): Ja, dank u wel voorzitter. Nou, we hebben natuurlijk met aandacht naar het amendement van mijnheer Van Enk van het CDA gekeken maar zo'n lage parkeernorm binnen RijswijkBuiten zonder zeg maar goed voorliggende ov-voorzieningen, nou ja, lijkt ons geen goed idee omdat, dan krijgen we eigenlijk een soort van Binckhorst maar dan in RijswijkBuiten en Binckhorst ligt zeg maar in het centrum, is goed te bereiken.

Nou ja, dat willen we niet, dank je wel. De voorzitter: Dat is helder. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, maar mevrouw Van Maarseveen en ik zijn het kennelijk helemaal eens dat daar meer verkeervoorzieningen moeten komen, of ov-voorzieningen. U heeft het ook zelfs over een pendelbus dus daar lopen onze meningen niet uiteen. Als hij er is, is dat toch heel makkelijk om ook die laatste stap te zetten om dat parkeren daar en het autoverkeer daar te weerhouden? De voorzitter: Mevrouw Van Maarseveen. Mevrouw Van Maarseveen (GL): Ja, dank u wel voorzitter. Nou, ik nodig mijnheer Van Enk van harte uit om op ons amendement te stemmen. De voorzitter: Dan ga ik snel door naar mijnheer Dolmans. Wilt u het ook kort houden? De heer Dolmans (D66): Ik ga mijn best doen. Dank u wel voorzitter. We nemen hier wel ook echt wel een besluit met een grote impact vanavond. We zijn al enige jaren bezig met ontwikkeling in Pasgeld. En ja, het bestemmingsplan wat nu voorligt kan niet iedereen blij maken maar ik denk dat we de afgelopen jaren wel een heel zorgvuldig proces hebben gehad waarbij belangen goed zijn afgewogen. Alle argumenten liggen op tafel, de risico's zijn in kaart gebracht en uitstel van de vaststelling van dit bestemmingsplan, waar sommige partijen om hebben gevraagd, levert wat betreft D66 Rijswijk geen nieuwe inzichten op.

In oktober 2021 hebben we de hoofdplanstructuur voor Pasgeld vastgesteld en we hebben daarbij als raad een aantal kaders meegegeven, mede op initiatief van D66. En afgelopen donderdag hebben we het daar ook in het forum over die diverse kaders gehad en ik heb daar de duidelijke toezegging gehoord vanuit het college wat betreft het kwantitatief verkeerskundig onderzoek, de watersysteemanalyse die er eigenlijk al ligt, maar die nog formeel naar de raad toe moet en de toezegging wat betreft monitoring biodiversiteit, waar we ook later in deze raad nog over zullen praten. Dat laatste punt daar heb ik wel moeite mee. Ik ga, ik heb me daar overheen gezet want ik vind echt dat dat monitoringsplan voor vaststelling van het bestemmingsplan hier had moeten liggen.

Maar goed, we gaan er in vertrouwen van het college vanuit dat dat dit najaar alsnog goed komt. Dan zijn er een drietal zaken die ook in de discussie in oktober 2021 aan de orde zijn geweest. Dat is natuur inclusief bouwen. Ja, dat komt nu in het bestemmingsplan niet terug, is wel door de meerderheid van de raad toen als kader meegegeven. En vandaar ook dat wij van harte het amendement met GroenLinks over natuur inclusief bouwen mede indienen. Een ander kader wat is meegegeven gaat over de bos- en parkloper. Het bestemmingsplan legt vast dat de bos- en parkloper niet bebouwd mogen worden, maar de bosloper is geen onderdeel van de Grex en de parkloper is slechts beperkt onderdeel van de Grex. En dus is er vooralsnog, ondanks dat we dit bestemmingsplan dan vaststellen, geen investering vrijgemaakt. En daarom verzoeken we per motie aan het college om bij de begrotingsbehandeling wel met een investeringsvoorstel te komen, zodat we ook tijdens de begrotingsbehandeling een integrale afweging kunnen maken waar we wel en geen geld aan besteden. En dan als laatste en het verzoek om het kort te houden, de motie over OV. Ik sluit me gewoon even aan bij de woorden van mevrouw Van Maarseveen. Tenslotte het amendement van het CDA. Ik vind het een heel sympathiek amendement.

Ik heb ook eerder aan de heer Van Enk meegegeven van dat ik het wel veel eerder had willen zien, want ik kan niet alle consequenties overzien van dat amendement en ik hoor graag ook van het college hoe zij tegen dat amendement aankijken en wat de impact zou kunnen zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Dan geef ik het woord aan de heer Loof van de VVD. De heer Loof (VVD): Ja, dank voorzitter. Voorzitter, dank aan de wethouder voor het raadsvoorstel. Het is niet niks, is een aardig stuk weer. Dit voorliggende bestemmingsplan is voor de Rijswijkse VVD een mooi, duidelijk en goed afgewogen voorstel. Hier hebben wij om eerlijk te zijn niet heel veel op aan te merken, behalve dat we het college veel succes wensen in de uitvoering van het plan. We begrijpen dat veel inwoners steeds enthousiaster zijn geraakt van de voorliggende plannen, dat is ook goed om te horen. Compliment aan het college voor hoe ze dit proces hebben begeleid. Voorzitter, de Rijswijkse VVD wil wel wat meegeven aan de collega's in deze raad en daarbij vooral oproepen om ons niet te veel met de uitvoering te bemoeien, op details te gaan zitten, sturen of alvast uitvoeringszaken te gaan invullen. Je zou bijna denken dat ik net heel goed heb geluisterd naar het afscheid van onze vorige fractievoorzitter. Dat is namelijk aan het college en wij als raad controleren of ze dat goed doen.

Daarmee roepen we met nadruk op om rekening te houden met de Grex en te zorgen dat het mogelijk verlies erop beperkt blijft. Dat lukt alleen als wij ons als raad ook bewust zijn van de financiële positie van de gemeente op dit moment en de gevolgen die het heeft als er om meer meer meer wordt gevraagd. In de tweede termijn gaan we waar nodig in op ingediende moties en amendementen. We zijn eerst benieuwd naar de reacties van het college hierop. Tot zover de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Loof. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam (WIJ.): Ja, dank voorzitter. We gaan vanavond beslissen over duizend huizen die worden bijgebouwd onder RHC en boven ‘t Haantje. En nou, om een beetje tegemoet te komen aan de voorzitter zal ik meteen to the point komen. We hebben twee punten waar we ons zorgen over maken. Enerzijds de leefbaarheid van dit gebied en anderzijds de bereikbaarheid van het gebied. Die leefbaarheid die heeft te maken met twee zaken. We kunnen niet meer of minder huizen bouwen dan die duizend, nu nog 950, maar we hebben wel nog een bezuinigingsopgave vanwege de tekorten op de Grex.

Nou is toegezegd dat we nog een document ontvangen van de wethouder waarin die bezuinigingen inzichtelijk worden gemaakt, wat zijn dan die effecten daarvan? Maar ja, op het moment dat we niet gaan schuiven in het aantal huizen, betekent dat dat dat geld ergens anders vandaan gehaald moet worden. En dan is het zeer waarschijnlijk dat we dat ergens aan de leef kwaliteit binnen die wijk moeten gaan halen. Dus ik zou graag aan de wethouder willen

vragen om misschien alvast een klein voorschot te geven op dat document. Waar gaan we nou in bezuinigen en hoe gaan we dat terugzien in die wijk? En die leefbaarheid die staat ook onder druk door het groen in de wijk, althans niet door het groen, maar door het eigenlijk wat mijnheer Dolmans al heeft aangegeven over de park- en bosloper. Park- en bosloper die staan namelijk niet, daar is nog geen dekking voor gevonden, daar kwamen we achter in het vorige forum. En ja goed, dat deed mij toch wel een klein beetje verbazen aangezien dit wel een cruciaal onderdeel is voor dit plangebied, de park- en bosloper die zouden namelijk heel belangrijk zijn voor de groengebieden, voor de flora en fauna, voor de biodiversiteit, voor de recreatie binnen de wijk. Oftewel, een belangrijk onderdeel spelen voor die leefbaarheid in deze wijk. En dat is in alle plannen tot dusver waar we en alle presentaties waar we zijn geweest voor zowel de raad als voor externen zeg maar, is dat aangegeven. En dat zo'n plan dan vervolgens nog geen rugdekking heeft van de nodige gelden die daarvoor nodig zijn om die aan te leggen, dat vind ik wel opmerkelijk. Daarom hebben we samen met D66 en GroenLinks ook gevraagd via een motie om daar inderdaad een voorstel voor te doen. Ik ga de motie niet herhalen, want dat is reeds al gebeurd.

Daar zou ik ieder raadslid hier vanavond op aandringen om daar in ieder geval voor te stemmen, want dan kunnen we tijdens de begroting in ieder geval een goede keuze maken en wordt inzichtelijk van hoeveel dat ongeveer gaat kosten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam, komt u tot een afronding in eerste termijn? De heer Van Dam (WIJ.): Nee, zeker nog niet, ik ben nog bezig. De voorzitter: Als wij met deze tempo doorgaan, dan gaat het heel lang duren. Dus ik wil u echt vragen to the point te blijven. De heer Van Dam (WIJ.): Nee, dat vind ik zeer vervelend, maar ik wil nog even de twee punten maken in ieder geval. Waarom ik nog wel sceptisch ben over die begrotingsraad, als dit voorstel in ieder geval naar de raad wordt gebracht, is dat we ook in de begrotingsraad een tekort moeten wegwerken of in ieder geval moeten gaan bezuinigen. En we vragen hier, nee, ik heb nog geen inzicht in de totale kosten van de bosloper en de parkloper maar ik voorzie toch wel dat dit een, toch wel een discutabel punt wordt omdat we vragen om nogal wat budgetten.

Als het aan ons ligt aan onze fractie, dan vinden wij die leefbaarheid ontzettend belangrijk, dus dat laten we zeker meewegen in die keuze alleen ik vraag toch aan het college van hoe het heeft kunnen komen dat we niet van tevoren die discussie in ieder geval hebben kunnen voorkomen omdat dit wel een toezegging was, of zo leek het, een toezegging op participatieproces, want in dat schetsboek wat is opgeleverd staan die parkloper en die bosloper toch echt prominent in het stuk benoemd. Dan zou ik nog heel kort even willen hebben over die mobiliteit. Kijk, de heer Van Enk die heeft daar al heel veel over gezegd dus het enige wat ik nog zou willen vragen in mijn eerste termijn is: gaan wij nog een discussie krijgen over het OV of over die bereikbaarheid van die wijk? Gaan we daar nog een keer over spreken of moeten we het nu doen met dit bestemmingsplan? Ik heb namelijk nog wel heel veel vragen die eigenlijk ook worden meegenomen in die motie, de toezegging voor het station, de invulling van het OV in de wijk, het gebruik van deelvervoer. Daar komt weinig concreets naar voren in deze stukken. Dus gaan we het daar nog een keer over hebben, want het bij uitstek lijkt me dat wel dat het bij deze plannen hoort. En daarbij wil ik het laten voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Dam.

Dan geef ik snel het woord aan mijnheer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel voorzitter. Ik probeer het zo kort mogelijk te houden, maar ik ga toch mijn verhaal doen.

De voorzitter: Maar ik wil u toch eigenlijk, ik wil u toch echt allen uitnodigen om echt veel korter en bondiger te spreken. Ik heb ook met aandacht naar mijnheer Van Dam geluisterd en het had echt ook korter gekund. Dat wil ik u ook teruggeven als uw voorzitter. En ik luister naar alle woorden maar ik wil echt ook dat u met meer discipline uw standpunt hier verwoordt. De heer Van der Veer (PvdA): Voorzitter, voor ons ligt het bestemmingsplan Pasgeld West waar we vanavond het besluit over gaan nemen. De fractie van de Partij van de Arbeid dankt eenieder die op welke wijze dan ook aan dit proces heeft meegedacht, meegewerkt, waardoor dit voorliggende voorstel tot stand is gekomen. Voorzitter, mijnheer Van Enk refereerde daar al aan, ook binnen de Partij van de Arbeid, onze leden, onze achterban is er veel gesproken over Pasgeld en dat was niet altijd makkelijk. Door de deelname aan deze coalitie hebben wij een heroverweging moeten maken ten opzichte van ons eerdere standpunt over Pasgeld. Met deelname aan deze coalitie kunnen wij actief meedenken over de uitgangspunten tot een zo natuur inclusieve mogelijke ontwikkeling van dit gebied. En zie hier het voorliggende resultaat, met aanvullingen in de vorm van de moties en de amendementen waar we aan hebben meegewerkt.

Voor de PvdA-fractie is het belangrijk dat de uitgangspunten voor de ontwikkeling van Pasgeld West maar ook voor Pasgeld Oost gewaarborgd worden en blijven. Er zou natuur inclusief en klimaat adaptief gebouwd moeten worden door de ontwikkelaar om de ambities van deze wijk te waarborgen. Het amendement hierover steunen wij van harte. Voorzitter, ook de visie verwoord in het TAUW rapport steunen wij van harte. Daarbij is het van groot belang dat de ecologische structuur en de biodiversiteit goed tot recht komen en versterkt zullen worden door de bosloper en de parkloper, want dat zullen belangrijke elementen voor het gehele plan zijn. Ik kan me volledig aansluiten bij de woorden van mijnheer Van Dam, die daar uitgebreid over heeft gesproken. Even kijken, ook na het realiseren van de wijk zullen we de kwaliteit van een gebied moeten kunnen blijven waarborgen. Hoe ziet het college dat? Draagt u hier zorg voor? Blijft het groenblauwe karakter gewaarborgd ook in de toekomst? Om dit te bereiken zijn we medeondertekenaar van de motie realiseer bos- en parklopers in Pasgeld West, zojuist uitgebreid besproken door mijn voorgangers. Voorzitter, ook wij vinden bereikbaarheid van deze wijk zeer belangrijk. We hebben daarom meegetekend met het amendement waar dit een onderdeel van is. Goed OV, minder parkeerdruk, minder verstening.

Blijft de wethouder zich daarvoor sterk maken? Ook de strekking van de woorden van de heer Van Enk, zojuist uitgesproken, begrijpen wij heel goed, maar is volgens ons onhaalbaar. Voorzitter, zojuist heeft mevrouw Jansen-Vergeer ingesproken en bracht een aantal punten aan de orde. De voorzitter: De heer Van der Veer, mijnheer Van Enk wil u interrumperen. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, ik wil aan mijnheer Van der Veer vragen, hij zegt in een zin het is onhaalbaar. Kijk, D66 stelt nog serieuze vragen aan de wethouder over die haalbaarheid maar de heer Van der Veer heeft de conclusie al getrokken in een zin, terwijl hij in het forum mij de hand reikte en zei: laten we samen inderdaad gaan nadenken over de parkeerplaatsen. Wat is dit nou, is dit nu het resultaat? De voorzitter: Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer (PvdA): Nee voorzitter, ik blijf bij de woorden. Er zijn, volgens ons is het, moeten we daarvoor zorgen voorkomen dat we daar een gebied krijgen, minder parkeerplaatsen betekent dat het OV goed geregeld zou moeten zijn. En nou, eigenlijk de woorden die onder andere GroenLinks ook heeft uitgesproken. Wij denken dat dat, ja, dat dat niet realiseerbaar is. De heer Van Enk: Voorzitter.

De voorzitter: De heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Als de heer Van der Veer net als ik goed heeft geluisterd naar GroenLinks dan is hem ook opgevallen dat GroenLinks niks over het verminderen van parkeerplaatsen heeft gezegd. Alleen dat we het eens waren over meer openbaar vervoer. Maar het gaat nou net om die laatste stap, willen we de automobiliteit daar ook echt op de laatste plaats gaan stellen zoals we in mobiliteitsplannen bij herhaling hebben vastgesteld met elkaar. Waar is nou de creativiteit? Hier alleen maar zeggen het is onhaalbaar, zonder enig argument, dat kunt u toch ook naar uw achterban niet waarmaken als u heeft beloofd dat daar eigenlijk helemaal niet gebouwd gaat worden? De voorzitter: Uw vraag is helder, de heer Van Enk, dus ik geef het woord aan mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer (PvdA): Voorzitter, het is een mooi streven en wij zijn benieuwd wat de wethouder hiervan vindt. Voorzitter, zojuist of een paar uur geleden heeft mevrouw Jansen-Vergeer ingesproken en bracht een aantal punten aan de orde. En wij zouden graag een reactie van het college horen hoe zij denken over de punten die mevrouw Jansen-Vergeer heeft ingebracht over de toekomstige voorzieningen in de wijk. Voorzitter, wij zijn benieuwd naar de reactie van het college. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel mijnheer Van der Veer. Ik geef graag nu het woord aan de heer El Majjaoui.

De heer El Majjaoui (PG&R): Ja, dank voorzitter voor het woord. Ik ga het niet te lang maken, ik heb het al eerder aangeven, we moeten helaas grote, tenminste, ruimte bieden om voor meer woningbouw, om gewoon de woningmarktcrisis uit de slob te halen. Ja, één ervan om gebruik te maken van Pasgeld West. Dus ja goed, wij gaan, mijn fractie gaat hiervoor stemmen. Alleen wat belangrijk is, daarom hebben wij een aantal amendementen en moties ook ondersteund, want biodiversiteit en ecologische hoofdinfrastructuren die moeten gewaarborgd blijven en die moeten gewoon in stand blijven, vandaar dat wij ook deze motie hebben medeondertekend. En het amendement ook medeondertekend omdat dat niet te vrijblijvend is en we moeten niet de keus geven aan een projectontwikkelaar om daar zelf invulling aan te geven. Nee, het moet vanuit een dwingende invalshoek moet er rekening worden gehouden met, ja goed, ecologie en biodiversiteit. Tot zover en voor wat betreft de motie, of de motie van het CDA, ja, ruime parkeernormen of minder parkeernormen. Ik, mijn fractie die staat er heel anders in, laat het aan de burger, laat het aan de individuele burger die keuzevrijheid om te kiezen voor een auto, ja of nee. Laat die bewustwording bij de individuele inwoner.

De heer Van Enk (CDA): Maar de heer El Majjaoui heeft toch ook ingestemd met een mobiliteitsplan? Daar staat toch niet in dat we het aan de burger overlaten? Daar hebben we toch een beleid op ingericht en een volgorde van prioriteit? Daar staat die privéauto toch helemaal aan het eind? De voorzitter: Geef het graag het woord aan de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (PG&R): Nou ja goed, ik ben niet voor of tegen het mobiliteitsbeleid, maar we moeten wel … Kijk, een auto kan je niet meer uit de straatbeeld verdwijnen, dat hoort eenmaal, het is een onderdeel van de leefomgeving. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, dat is het bestemmingsplan wat we vanavond vaststellen.

De voorzitter: Mijnheer Van Enk, ik wil dat u via uw voorzitter gaat praten, het woord. Mijnheer El Majjaoui, wilt u tot een afronding komen want u heeft de vraag van mijnheer Van Enk beantwoord. De heer El Majjaoui (PG&R): Ja precies en daarom staan we niet achter dit, tenminste van het CDA. Dus daar gaan we tegenstemmen. Dus hou het zoals het is en kan het wellicht op termijn anders zijn. Dank. De voorzitter: Dank u wel mijnheer El Majjaoui. Dan geef ik het woord, kijk ik naar mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen (CU): Ja, dank u wel voorzitter. De ChristenUnie heeft altijd kritisch gekeken naar de plannen van Pasgeld en van Pasgeld altijd gezegd: alleen als er volledige compensatie is van het groen en dat het zeker is dat die compensatie er komt, zou het mogelijk zijn maar het hoeft niet. Er zijn genoeg plekken in Rijswijk waar we kunnen zeg maar indikken en ophogen. En we hebben ook dit alles afgewogen: is er nou volledige compensatie? Nee, dat is er niet, ook niet met de amendementen. Wat kunnen we dan nog doen? Nou, misschien kunnen we nog meestemmen met de amendementen, zeggen we nog niet dat we meestemmen met het voorstel. We hebben grote moeite mee dat de oorspronkelijke plannen van 550 naar 950 woningen is gegaan in Pasgeld West.

Dat doet veel aan de leefbaarheid, aan de verkeersbewegingen, al zou men met de fiets gaan, wat natuurlijk onze grote voorkeur is. Ik heb een vraag voor de wethouder en dat gaat eigenlijk over de toekomst. Over, want de vraag over participatie is al gesteld door GroenLinks, die ga ik niet opnieuw stellen. Maar de toekomst van de bewoners van, ja, ik noem het een Parkrijk twee, Pasgeld West, deze nieuwe bewoners en de oude bewoners van Pasgeld, als die samenkomen in dat buurthuis op den duur, welke rol heeft wethouder dan voor, ja, deze nieuwe oude bewoners. Er is heel veel, ja, onvrede geweest van de oude Pasgeld bewoners dat er naast hen gebouwd werd en ik kan me voorstellen dat dat zeer geeft. Kunt u in de toekomst kijken en wat zouden … De burgers hebben natuurlijk zelf een rol daarin: hoe ga ik om met mijn buren? Maar welke rol zou de gemeente daarin kunnen spelen? De voorzitter: Heldere vraag, dank u wel mevrouw Harmsen. Dan geef ik het woord aan de heer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam (BVR): Dank u wel voorzitter. Nou, in het forum heb ik al vrij kort en bondig aangegeven dat de lijn zoals die er ligt, ons daar nu prima in kunnen vinden.

We hebben daar al meerdere keren over gesproken, gediscussieerd, uitgangspunten uitgewisseld en zaken vastgelegd en enkele puntjes worden nu op de i gezet via wat moties dus dat zult u straks in ons stemgedrag merken hoe wij daarin staan. Waar ik wel nog nieuwsgierig naar ben is, is dat een van de insprekers ook een brief aan alle raadsleden heeft gestuurd met vooral wat juridische uitgangspunten. Dan ben ik toch nieuwsgierig hoe de wethouder daar tegenaan kijkt, tegen die juridisch genoemde puntjes. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Braam. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Koegler van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm (RB): Dank u wel voorzitter. Ja, Pasgeld een uniek gebied in Rijswijk. Ik denk dat we het daar allemaal over eens zijn in de raad. En voor Rijswijks Belang is het dan belangrijk als we instemmen met het voorliggende plan dat er voldoende oog is voor leefbaarheid en ruimte voor groen. Wij zien tegelijkertijd, we zien ook de woningnood in Nederland en dus ook in Rijswijk en we snappen ook dat er gebouwd moet worden en we zien ook dat zonder deze duizend woningen de Grex nog verder tekorten kent. Maar we hebben ook de insprekers gehoord en de insprekers zijn hier de afgelopen jaren veelvuldig geweest. Ja en wij delen hun zorgen en ik kan al die afwegingen nu opnieuw gaan noemen, maar ik zie de voorzitter af

en toe streng kijken, dus dat doe ik niet. Onze conclusie is in ieder geval dat die duizend woningen een te zware belasting is voor het gebied, voor de leefbaarheid en het groen. Het idee van mijnheer Van Enk van het CDA dat is wel een ludiek idee, het verdient ook wel nog wat woorden, dat wilt u ook graag. Daar hebben we het informeel ook wel eens met elkaar over gehad en voor Utrecht, Amsterdam, Den Haag zien wij daar ook echt wel toegevoegde waarde voor om woningen zonder parkeerplekken te bouwen, dan trek je ook die doelgroep aan. Maar in Rijswijk waar we over tien jaar pas een station hebben in dat gebied en waar we in de krant al blij zijn met een bushalte in zo'n groot gebied als RijswijkBuiten kunnen we ons daar op dit moment nog niet in vinden en vinden we het te prematuur om op die manier te gaan bouwen en daarom zullen we tegen het raadsvoorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Armand van de Laar voor het reageren ook en wil u ook vragen meteen te reageren op de ingediende moties en amendementen. De heer Van de Laar: Ja voorzitter en ik zal proberen ook alleen antwoord te geven op expliciet gestelde vragen. We hebben ook inderdaad een heel uitgebreide behandeling gehad in de forumvergadering en een aantal thema’s komen hier ook terug.

En dan begin ik met de motie op het openbaar vervoer en dat wil zeggen gezien de behandeling in het forum oordeel raad. GroenLinks amendement, ik begrijp dat u graag waarborgen ziet voor natuur inclusief bouwen. U heeft een presentatie gehad bijvoorbeeld over Pasgeld Oost. Daar ziet u hoe wij samen met ontwikkelaars daaraan werken, dat gaat zeer serieus en zeer ver met deskundig advies van TAUW. Maar u zoekt meer waarborgen en u wil dat ook opnemen in het bestemmingsplan. Dat kan via uw amendement. We doen dat overigens ook bij andere bestemmingsplannen, nog bij de Havenkwartier bijvoorbeeld, waar wij op dezelfde manier verwijzen naar de visie op natuur inclusiviteit bouwen die we daar hebben. De bosloper, een en ander over gezegd vanavond, hebben we inderdaad het bestemmingsplan wat we, daar waar we de bestemming vastleggen. Waarom doen we dat? Dat zit buiten de grens van de Grex maar om u comfort te geven en iedereen die daar belang bij heeft dat dat ook daadwerkelijk groen blijft. Het is al groen, dat is denk ik toch belangrijk om te realiseren. En als voor, er is inderdaad geen krediet, niet vanuit de Grex, niet vanuit de exploitatiebegroting om het nog groener te maken dus om allerlei maatregelen te nemen. En daarvoor dient u een motie in voor een meerjarig investeringsprogramma.

Ik constateer, pardon, dat er geen dekking is maar u zegt ook: het is de meerjarige investeringsprogramma. Op het moment dat wij gaan investeren met een krediet, dan op een gegeven moment zijn dat afschrijvingen en deze ontwikkeling die zal pas klaar zijn en die afschrijvingen die beginnen pas op het moment dat de ontwikkeling klaar is of dat het project is gedaan. Dus het is moeilijk nu zoeken naar dekking voor iets wat pas in, ja, 2027 28 af zal zijn. Dus daarmee zie ik dat, is dat oordeel raad maar dat is mijn appreciatie van de financiële voorstel van de indieners. Even kijken, de update van de participatie GroenLinks van de participatie leidraad motie die u in heeft gediend bij het kaderdebat. We gaan, het was eigenlijk de bedoeling om september al een avond te hebben, maar door de moeilijke agenda's die we allemaal zitten vanwege de verhuizing, is dat verschoven naar 12 oktober. Het idee is nu dat wij een participatieverordening nog opleveren, het liefst eigenlijk met elkaar opleveren, het liefst eigenlijk nog voor dit jaar, het einde van dit jaar en anders heel snel in Q1 als de raadsagenda dat niet trekt. En dan vervolgens een participatiebeleid, een verordening gaat verplicht onder omgevingswet gaat over de fysieke leefomgeving, beleid gaat over alles wat we doen op het gebied van participatie en doelgroepen, et cetera. Tot zover de update.

En daarmee heb ik ook de vraag beantwoord van D66 meen ik ten aanzien van het natuur inclusief bouwen en inclusief ook de vraag van de VVD om daar een appreciatie van te geven. Ook naar Wij. heb ik denk ik nu uitgelegd waarom de bosloper op die manier erin is gekomen, in het bestemmingsplan, omdat we dat groen willen houden. De vraag van de PvdA, blijft het een groenblauw karakter houden, ja, het wordt natuurlijk wel een forse woonwijk met duizend woningen maar als u het

bestemmingsplan aanneemt, dan heeft u daar de grootste waarborg over dat de groenstructuur en hoofdstructuur zoals we dat met elkaar op 12 oktober vorig jaar hebben afgesproken daadwerkelijk ook in de regels wordt vastgesteld. Eens even kijken, de uitwerking van de mobiliteit. Er staan een en ander, de onderzoeken en dingen in de mobiliteit of in de bijlage, maar ook in het bestemmingsplan over alle verschillende modaliteiten die we daar willen toepassen om de lage parkeernorm die al een stuk lager is dan de andere delen van Pasgeld, om dat daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. En daar zal de discussie, dat gaat, dat wordt nu nog allemaal uitgewerkt dus dat is nog allemaal een vraag. En bij alle uitwerkingen van alle plannen, ook in de Bogaard, ook in het Havenkwartier, kijken we naar: wat is op dit moment gaande? Wat is de actuele status? Ten aanzien van deelmobiliteit, ten aanzien van het delen van fietsen, van alles. En dat proberen we dan met innovatief meteen te omarmen. Ik denk dat de mobiliteitsdiscussie rondom de mobiliteitsstrategie daar ook een belangrijk in is, hoe u daar zelf naar kijkt, naar de verhouding tussen al die verschillende modaliteiten. Dan kunnen wij daar vanuit het programma gewoon rekening mee houden in de uitwerking vervolgens van het bestemmingsplan.

PvdA nog, heb ik al deels beantwoord maar nog even reflecteren op wat de inspreker zei over de toekomstige voorzieningen. Sportfunctie, buurthuizen, is RijswijkBuiten gewoon geopend natuurlijk, maar ook een sportfunctie. En kan dat nou eigenlijk wel want de hulpdiensten hebben daar een en ander over gezegd of andere veiligheidsdiensten. Maar dat soort opmerkingen die nemen we graag mee, maar het betekent niet dat we daar geen school kunnen bouwen. Ik denk dat het heel belangrijk is en daar heeft u ook vanuit de agenda stad en meerdere malen zelf toe opgeroepen, dat we echt wijken moeten bouwen niet alleen met huizen maar juist met voorzieningen, inclusief groen maar ook allerlei andere voorzieningen, zoals school, wat in RijswijkBuiten al enorm onder druk staat. De ChristenUnie, kunt u in de toekomst kijken? Nee, maar ik begrijp wel heel goed wat u zegt over dat misschien wel pijn heeft gedaan voor sommigen in … En hoe wordt dat nou een sociale gemeenschap? En nou, daar zijn we eigenlijk nu toch ook al mee begonnen. Gisteravond hadden we een bewonersavond in Pasgeld Oost, dat van over Pasgeld Oost in het informatiecentrum RijswijkBuiten.

Ik vond dat een heel positieve avond omdat ik eigenlijk van vrijwel alle bewoners, maar van een heel afgebakend bekend clubje niet, heel positieve reacties heb ontvangen over de zorgvuldigheid waarmee de ontwikkelaar nu aan de weg timmert, over de groene adviezen die daadwerkelijk zijn overgenomen. En dus dat vind ik heel erg prettig om te merken dat die sfeer voor grote delen toch ook al veranderd is. Maar we moeten echt ook wel werken en daar hebben we nu de nieuwe gebiedsregisseur voor en van de week is het burendag, gaan we naar de Lange Kleiweg is het feest en zo zijn er nog en daar gaan we dan allemaal langs, om dat voor elkaar te krijgen. Want inderdaad, we gaan een nieuwe wijk bouwen. Dus vanuit de gebiedsregie hebben we daar aandacht voor. BVR laatste vraag, juridische puntjes die zijn aangedragen door onder andere Natuurlijk Delfland in de brief die u heeft gekregen, we hebben daar meteen op gereageerd. Dat was ons niet onbekend overigens. We hebben de, het ging vooral over de ontheffing bijvoorbeeld voor de ransuil en er hangen nu zestien alternatieve kasten of nesten daar. Dat hebben we en die ontheffing wordt gedaan juridisch met bureau TAUW. We hebben daar geen aanleiding om te denken dat we die ontheffing niet krijgen, dat gebeurt in goed overleg maar dat is ook in overleg gebeurd met de indieners van die brief overigens.

Dus dat is niet nieuw, de onderwerpen van die brief, maar zij beroepen zich op een ander standpunt en wij hebben daar ook juridisch advies voor ingewonnen. We hadden het zelf natuurlijk al een overtuiging. En dat juridisch advies heeft u vanochtend ook kunnen vinden bij de stukken waar feitelijk wordt gezegd: nee, u kunt gewoon het bestemmingsplan vaststellen. Wij zijn ook niet als gemeenteraad degene die een ontheffing verlenen, dat ligt bij de ODH en uiteindelijk bij het, als advies van het college van Gedeputeerde Staten waar we nu zijn. Dat is een heel ander traject, daar kan ook nog beroep tegen worden ingediend maar dat weerhoudt ons juridisch op geen enkele wijze om nu het bestemmingsplan niet gewoon akkoord te geven. Voorzitter, dat waren ze.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van de Laar. Ik kijk naar uw raad, is er behoefte aan een tweede termijn? Mijnheer Van Enk, het CDA. De heer Van Enk (CDA): Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb uit het antwoord van de wethouder begrepen dat de moties voor zover en amendement voor zover ze gaan over de openbare vervoersvoorziening oordeel raad zijn. En dat we met mobiliteitsconcepten verder nog bij de uitwerking van het plan rekening kunnen houden. Enige kanttekening is wel dat je vanavond natuurlijk wel besluit of daar die duizend parkeerplaatsen kunnen komen of niet, dus dat moeten we wel vanavond besluiten. En ja, ik moet echt zeggen, voorzitter, dat ik enorm schrik van de apathie die ik ontmoet bij GroenLinks, bij de Partij van de Arbeid, partijen die zich zo’n voorstander tonen van groen. Sla de krant open, de klimaat, de protesten, het wordt steeds breder. En dan kun je hier in Rijswijk wat doen, kunnen we vanavond een besluit nemen om net even wat verder te gaan dan nestkastjes in de flatgebouwen die we toe gaan staan, waar er wordt gevraagd om honderd jaar garantie dat dat wordt bewaard. Ik vind het allemaal prima, daar doen we als CDA allemaal graag aan mee.

Maar die stap om nou echt het autoverkeer daar te weren en wat ontzettend veel voordelen heeft, onder andere het voorbeeld wat GroenLinks, mevrouw Van Maarseveen zelf noemt, geen verstening zoals in Parkrijk, ja, dat doe je dus door die duizend parkeerplaatsen dan ook weg te laten. Dat levert allemaal groen op. Hoef je geen tegeltjes meer te gaan wippen straks met ludieke acties. Dat is ludiek maar dit is een plan en ik mis daar het lef. Ik denk: waar is GroenLinks? En waar is de Partij van de Arbeid? De voorzitter: Mijnheer Van Enk, volgens mij is uw pleidooi nu heel helder. Mevrouw Van Maarseveen. Mevrouw Van Maarseveen (GL): Ja, dank u wel voorzitter. Nou, GroenLinks is hier, mocht u naar ons op zoek zijn. En ik denk dat er een heel mooi plan voor ligt en ook samen met de amendementen en de moties dat we daarmee aan de slag kunnen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Maarseveen. Zijn er nog andere fracties die behoefte hebben aan een tweede termijn? Mijnheer Van Dam. De heer Van Enk (CDA): Ik vind het ontluisterend, voorzitter. Ik vind het echt, het gebrek aan lef hier in de raad om ... De voorzitter: Maar dat is heel duidelijk geworden, u heeft uw punt echt gemaakt en ik geef nu het woord aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam (WIJ.): Ja voorzitter, dank. De voorzitter: Uit als een goede debater het heel kort te houden.

De heer Van Dam (WIJ.): Was dat compliment voor mij van een goede debater of voor mijnheer Van Enk? Voor mij, nou, hartelijk dank. Ik wil graag verder op wat de wethouder aangaf over de motie van de bosloper want ik ben bang dat ik hem niet helemaal goed heb begrepen. Zegt u nu dat het niet mogelijk is om de financiële lasten in te schatten omdat we een afschrijving krijgen de komende jaren en dat we daarna nog niet weten hoeveel dat dan gaat kosten? Ik zou daar graag wat verheldering van willen want volgens mij was de hele bedoeling van die bosloper en die parkloper dat ze juist de wijken zouden aansluiten op het groen en dat we daarin zouden investeren ter compensatie van alle bouw die we daar zo zouden gaan doen. Mijnheer van de PvdA die zei het al: we willen een groenblauwe zone creëren dus een investering in die parkloper en bosloper die is daarbij gebaat. Dus volgens mij zouden we daar geld voor apart zetten om die investeringen te doen,

maar nu begrijp ik dat we eigenlijk vrijwel niet kunnen inschatten hoeveel dat dan gaat kosten en dan ben ik toch vrij benieuwd hoe we dan ooit die motie kunnen gaan uitvoeren. De voorzitter: De vraag is helder, mijnheer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): Ja. Dan de bereikbaarheid, begrijp ik nu goed dat we dat nog in de uitwerkingsplannen gaan zien hoe we de wijk bereikbaar gaan maken? Dus krijgen we dat dan nog, gaan we daar nog praten als raad over? Want ik heb nog heel veel vragen en volgens mij die motie die er vandaag aan ten grondslag ligt, die beantwoordt die vragen. Wat gebeurt er met dat station, hebben we daar nou echt zekerheid op? Gaan we, wat gaan we doen met het OV in de wijk? Dat zijn allemaal vraagstukken die nog voorliggen en ik vraag me af of we daar nog over gaan spreken of dat we dat nu zeg maar er zo doorheen stemmen en dan nooit meer terugzien. Dat is echt een relevante vraag die voor ons heel relevant is om voor of tegen dit voorstel te stemmen en om daar in ieder geval een kleine, iets over te zeggen. Ik heb nog weinig vertrouwen in die leefbaarheid en die bereikbaarheid van dit gebied op dit moment juist door die twee dingen, door die ontbreken van de bosloper en het ontbreken van een stellig plan over de bereikbaarheid van die wijk. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Dam.

Dan mijnheer Dolmans, wilt u het woord nog voeren in de tweede termijn? De heer Dolmans (D66): Ja, graag. Allereerst wat betreft het amendement over natuur inclusief bouwen. Daar heb ik de wethouder duidelijk horen zeggen: nou, dat nemen we ook op in een bestemmingsplan Havenkwartier en dergelijke. Ja, dan is het heel vreemd dat het er hier niet nu al in stond want die toezeggingen waren gewoon heel hard gedaan. Dus ik hoop van harte dat de meerderheid van de raad gewoon ook dat amendement wil steunen. Wat betreft de bos- en parkloper wil ik toch even, ja, wat misverstand wegnemen, want wij komen niet met een concreet voorstel van dit moet nu uitgevoerd worden en dat kost zoveel en daar hebben we geen dekking voor. Dit is echt de wereld omdraaien. Het college heeft indertijd toegezegd dat de bos- en parkloper volledig worden ontwikkeld, dat is uw voorganger Jeffrey keus geweest. Daarop hebben wij een, ja, kijk maar de raadsvergadering van 12 oktober gewoon na. Dat is gewoon een harde toezegging geweest aan de raad, ja? En wij vragen nu per motie aan het college om die toezegging gewoon uit te voeren. En ja, dan is het niet heel raar dat u met een voorstel moet komen en niet de bal terug moet gooien naar de raad dat wij met een voorstel moeten komen. Dus ik hoop dat u, ja, dat u die motie gewoon ook uitvoert en een eerdere toezegging daarop nakomt.

Dan heb ik toch de concrete beantwoording van de wethouder op het amendement van het CDA gemist want ik heb de vraag: wat betekent 0,2 parkeerplaatsen voor, ik noem maar wat, de Grex? Wat betekent 0,2 parkeerplaatsen voor de inrichting van het openbaar vervoer? En zonder die antwoorden en ik kan ze natuurlijk ook aan de heer Van Enk vragen maar vraag ik ze maar aan u allebei, zonder die antwoorden kan ik geen oordeel vormen over het amendement. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Dolmans, vragen zijn helder. Mijnheer Loof van de VVD. Nee, dan mijnheer Van Dam. Oh nee, die is al geweest. Mijnheer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel voorzitter. Wethouder bedankt voor de beantwoording maar uw beantwoording over de bos- en de parkloper triggert ons wel een beetje. Er zijn bepaalde verwachtingen gewekt door de opmerking: het is al groen zonder de lopers. Volgens mij in alle presentaties op weg naar dit proces zijn de verwachtingen gewekt dat het zoals in de schetsboek, in het rapport van TAUW, dat juist de ontwikkeling van de park- en de bosloper de leefbaarheid en de biodiversiteit vergroten. En ja, de motie waar mijnheer Dolmans aan refereert, volgens mij kan dit plan niet zonder deze elementen. En de lat ligt zoals u

wellicht weet voor de PvdA op dit gebied erg hoog, natuur inclusief bouwen. En wat betreft het amendement van het CDA, mijnheer Van Enk, natuurlijk willen wij minder auto's, daar zou eigenlijk elke partij voor moeten zijn, maar dit amendement is wat ons betreft alleen maar uitvoerbaar als er een goede adequate infrastructuur is dicht bij een station, OV, of … En wellicht krijgen we die kans nog elders in Rijswijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Veer. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Daar is toch ook dat andere amendement wat de PvdA steunt op gericht? Daar zijn we toch over eens? Daar gaan wij ook voorstemmen, net als in ons amendement over OV wordt gesproken. Dus wat is nou het probleem? De voorzitter: Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer (PvdA): Het is voor ons echt een brug te ver wat het CDA momenteel voorstelt, voorzitter. De voorzitter: Prima, dan is het helder. De heer Van Enk (CDA): Een brug te ver om parkeerplaatsen achterwege te laten maar niet om duizend woningen te bouwen. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. Mijnheer Van der Veer, bent u klaar met uw tweede termijn? Ja, dan geef ik het woord aan de heer El Majjaoui als dat gewenst wordt. Mijnheer El Majjaoui, wilt u het woord voeren? De heer El Majjaoui (PG&R): Nou, ik heb een kleine vraag naar de wethouder over de motie zorg voor goed openbaar vervoer in Rijswijk.