Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022.docx

Wat betekent dat dan voor Rijswijk? De concrete vraag daarbij is, welk deel van de uitnutting en van de bestedingen valt nu uiteindelijk bij Rijswijk en wordt besteed aan bijvoorbeeld een leefbaarder Rijswijk? De tweede vraag is dan, hebben we voldoende controle op de uitnutting van het BDU-fonds? Wat zijn die consequenties daar dan van? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Mijnheer El Ouarroudi of mijnheer Shousha, sorry. De heer Shousha Fractie Majjaoui : Dank je wel, voorzitter. Onze fractie maakt zich ook zorgen over het tijdelijk vervallen van de haltes, zoals mijnheer Braam net heeft benoemd. Hier zouden we graag iets terug over willen zien in de zienswijze. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Wil je wethouder hierop reageren? De heer Keus: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zal het kort houden. Ik hoor eigenlijk alle fracties, ik denk ook wel terecht, zorgen uiten over de haltes die zijn opgeheven in het kader van het transitieprogramma. Ik heb de Pagina 17 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

zienswijze er ook nog even op nagekeken. We maken er wel een opmerking over, maar niet van dien aard ... Althans niet met die lading die ik hier vanuit de verschillende raadsleden hoor. Het aanbod is om daar een tekstvoorstel te doen om daar die zorg ook in kwijt te kunnen in de zienswijze. Die zal dan uw kant op komen. Mocht hij dan nog niet naar tevredenheid zijn, dan kunt u die altijd nog amenderen. Maar het lijkt me terecht om daar iets over op te merken. Die toezegging doe ik bij deze. Dan eigenlijk in vervolg daarop worden de vervoersplannen ook volgende week besproken met de adviescommissie. Het aanbod lag er ook al om de nieuwe leden te voeden met ideeën daarover, met input. Ook wij zullen daarover in de voorbereiding in gesprek gaan. Dat is dan ook gelijk de vraag, althans antwoord op de vraag vanuit de fractie van de VVD van, daar zullen we het ook inderdaad over die criteria gaan hebben over wanneer een halte in aanmerking komt om te komen vervallen. Dan zal ik daar ook op terugkomen. Maar u mag erop vertrouwen dat wij daar als Rijswijk scherp op zijn. We erkennen natuurlijk dat er echt wel wat aan de hand is en dat daar iets tegenstrijdigs lijkt. Aan de ene kant zien we dat die haltes ... Dat daar steeds meer mensen komen te staan. Maar het staat in geen verhouding met het aantal reizigers met de tijd voor corona. Er is nog steeds een structureel probleem gaande.

Ik ben het wel eens ook, dat kunnen we met elkaar constateren, maar dat mag niet leiden tot luiheid. In zoverre doen de vervoersbedrijven ook samen met de MRDH aan allerlei campagnes om die reiziger inderdaad weer terug te krijgen. De voorbeelden die u noemt, ik ben zelf nu ook even in New York geweest, als je kijkt wat je daar aan OV hoeft te betalen, dat is helemaal een giller als je dat vergelijkt inderdaad met hier in Nederland. Wellicht behoort dat niet gelijk tot de mogelijkheden. Maar ik ben het wel met u eens dat er wel echt wat actieve inzet gepleegd mag worden om toch die reiziger naar het OV weer te lokken. Die neem ik zeker ... Althans, dat lijkt me misschien ook wel iets om te noemen in de zienswijze, dat we daar ook een actieve houding verwachten. Dan, even kijken, hebben we het gehad over de positie van Rijswijk in de regio. GroenLinks, de heer De Wit kwam daarmee. Om daar een wat steviger geluid te laten horen. Ik begrijp inderdaad de zorgen. U moet misschien inderdaad die zienswijze dan vanuit een bepaalde context ook lezen. Het feit dat we erkenning krijgen, ook voor de Beatrixlaan naast de bovengrondse variant, dat we ook die verkenning gaan starten naar de ondertunneling. Dat was echt nog niet. Daar hebben we echt een stap gezet het afgelopen jaar. Daar zie ik in ieder geval een bewijs in dat we juist wat bewuster met die positie in de regio omgaan.

Maar het kan, denk ik, geen kwaad om daar misschien nog net even wat steviger inderdaad ... Ook de zorgen die u noemt over de ontwikkelingen om ons heen. In het bijzonder noemt u dan de CD Binckhorst. Dat we daar als Rijswijk ook onze zorgen bij hebben. Dat we constructief in de regio zijn, maar wel ook stevig voor onze belangen zullen opkomen. Ik denk dat daar ook niks in de weg staat om een dergelijke opmerking, die strekking, om dat op te nemen. Ook daarvoor geldt dat dat altijd nog in de raad dan te amenderen is als u een andere toon daarvoor had gewenst. Dan kwam er ook nog, in het verlengde daarvan, vragen over hoe het staat dan daarmee. Wanneer kan de raad, als het gaat over de CD Binckhorst en de verkenning voor de HOV, daar weer wat van verwachten? Het voornemen is, daar staat eigenlijk alles voor opgelijnd, om voor het zomerreces eigenlijk alle onderzoeken die zijn gedaan in het kader van die HOV en die voorkeursvariant, die voorkeursalternatieven naar gezocht wordt, om dat via de colleges van de gemeenten en andere ... Om dat ter inzage te gaan leggen. Dat is volgens mij gister, degene die daarbij aanwezig zijn geweest weten dat beter ... In het presidium is daar ook over gesproken om daar een informatieavond voor de raad ook voor te beleggen, om u bij te praten over de stand van zaken en het vervolgproces. 30 juni hoor ik hier achter mij. 30 juni.

Daar kan eenieder in Rijswijk ook een zienswijze op alle onderzoeken en ook uiteindelijk het voorkeursalternatief wat daaruit voort is gekomen ... Om daar een zienswijze op te geven. Dat is eigenlijk het eerste moment weer dat er ook vanuit de raad daar betrokkenheid bij kan plaatsvinden. Even kijken. Dan had u nog een vraag, althans een opmerking over dat er nog een zienswijze over die doorstroommaatregelen gegeven kan worden. Daar is in de zienswijze wel wat over opgemerkt, op pagina 2. Pagina 18 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

Misschien kunt u in tweede termijn daar nog heel even op terugkomen wat u dan precies bedoelt, of u daar een andere wens bij had? Maar dat is hetgeen wat we daarover hebben opgemerkt. Dan kwam er nog een rits vragen van de Partij van de Arbeid. Een aantal feitelijke vragen. Als u het mij toestaat dat ik daar schriftelijk op terugkom, want dan weet ik in ieder geval zeker dat de goede antwoorden ... Dan hoef ik hier niet een schatting te doen, maar dan heeft u gelijk de goede antwoorden te pakken. U maakte wel, volgens mij, een opmerking ook om iets op te merken over de strategische agenda in de zienswijze. Dat vond ik op zich een terechte opmerking. Die neem ik zeker mee. Dan kom ik tot ... Niet tot slot, maar ook nog een opmerking over de personeelstekorten. Ik denk dat we die in elke zienswijze voorbij ... Wellicht dat Pijnacker-Nootdorp daar ook al een standaardtekstje voor kan aanleveren. Dat hebben ze niet gedaan. Misschien kan Rijswijk dat initiatief nemen. Maar dat is inderdaad een punt van zorg. Je weet, de ATM heeft stakingen ook aangekondigd. Dat zit hem zowel in de lonen, maar ook op de werkdruk, die natuurlijk enorm is. Dat heeft ook te maken inderdaad met personeelstekorten. Veel werk voor toch een beperkte groep mensen die dat allemaal moeten dragen.

Dan geldt eigenlijk voor de vragen voor de ChristenUnie, als u mij toch toestaat, waren een aantal feitelijke vragen, om hetzelfde als de fractie van de Partij van de Arbeid om daar schriftelijk op terug te komen. Dan heb ik volgens mij nu alle vragen gehad, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Keus. Zijn er nog mensen die hier in tweede termijn willen reageren? Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij D66: Dank je wel, mevrouw de voorzitter. In reactie op de vragen van de wethouder, wat wordt er bedoeld met doorstroommaatregelen en mijn vraag daarover. In de tekst staat nadrukkelijk, je kunt daar ook een zienswijze op geven. Ik vroeg me eigen af of dat dan in dat document verpakt zit of dat je aanvullend nog iets zou willen doen? Maar ik hoor je eigenlijk zeggen, ik heb dat in het document gedaan en daar wil ik het bij laten. Maar misschien heb ik het gemist, ik heb nog geen antwoord gehoord op de beoordelingsparameters, over efficiëntie en rendement, of daar nog iets in mogelijk is in de zienswijze, om daar nog wat aandacht voor te vragen. Daar was ik nog even aanvullend benieuwd naar. Dank je wel. Ik zag net in het non-verbale dat je mijn eerste vraag al beantwoord hebt. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Zijn er verder nog mensen ... Mijnheer Oelen. De heer Oelen VVD: Dank u wel, voorzitter.

Volgens mij, voorzitter, heeft u de eerste termijn van wethouder Van de Laar overgeslagen. Misschien kunnen we dat in de rebound doen, want dan heb ik nog een tweede termijn voor het geval ik op zijn beantwoording nog vragen heb. De voorzitter: Dan heeft u die nog tegoed. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Dank u wel, voorzitter. Over het economisch vestigingsklimaat inderdaad. De vraag was in zijn algemeenheid, is de MRDH aan het uitdijen? Ik denk dat die economische pijler eigenlijk best wel bewezen is dat dat goed werkt. Een samenwerking binnen dit verband, omdat de economie ook verder gaat dan de gemeentegrenzen zijn. Ik moet wel zeggen, 23 gemeenten is wel weer groot. Als je het vergelijkt met de Rotterdamse regio en de Haaglandenregio, dan kan je soms ook wel beter, sterker staan als zo’n Haaglanden. Maar als je kijkt voor de gezamenlijk proposities voor het Nationaal Groeifonds of elkaar helpen in coronatijd en allerlei onderwerpen waar we hier binnen de eigen organisatie eigenlijk te weinig tijd of capaciteit voor hebben, om daar aandacht aan te besteden, maar economisch toch echt heel erg relevant zijn, zoals bijvoorbeeld digitalisering, is het heel erg prettig dat we een MRDH hebben. Er is nu ook een discussie Pagina 19 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

gaande, dat zie je ook wel een beetje in de begroting terug, of het niet juist veel breder moet getrokken worden de MRDH. Er is een hele stroming onder wethouders ook en gemeenten om het over groenblauw te gaan hebben binnen de MRDH. Ik denk eigenlijk dat dat iets is ... Dat komt ook voort doordat de provincie of het college daar op dit moment wat laat liggen of daar geen prioriteiten heeft gesteld. Dat zijn veel meer vraagstukken. Of dat wel een taak is van de MRDH? Ook wonen is zoiets. Wat iedere keer weer terugkomt, moeten we het niet over wonen hebben? Daar zijn al heel veel overlegclubs voor en regionale afstemming in Haaglanden. Die werken heel goed. Waarom moet dat ook nog bij de MRDH? Van de andere kant, dat is echt wel een Rijswijks perspectief, wil ik toch nog even meegeven, voor ons zou dat misschien niet eens zo heel nadelig uitpakken als de MRDH ook op basis ... Gaat nadenken over wonen, omdat investeringen in het vervoer eigenlijk gekoppeld zou moeten worden aan een woonagenda. Dat gebeurt ook wel met een adaptieve ontwikkelstrategie inderdaad. Maar dat zijn ... We moeten heel goed in de gaten houden, wat zou nuttig voor onszelf zijn waar de MRDH zich mee bezighoudt. Voor economie vind ik dat nut zeker bewezen. In parameters is dat ... Dat zie je niet zo goed terug. In die zin is het wel wat abstract, het economisch vestigingsklimaat.

Maar dat dat gunstig is voor de werkgelegenheid in zijn algemeenheid, is denk ik wel iets wat als een paal boven water staat. Dat is gelijk een antwoord op een van de vragen van de PvdA. Doet de MRDH iets aan die arbeidsmarkt? Ze zijn onderdeel van die human capital agenda. Specifiek niet alleen voor de Technische Universiteit in Rotterdam, Universiteit en Technische Universiteit in Delft krijgen aandacht en geld vanuit het Nationaal Groeifonds, maar ook specifiek hbo- en mbo-campussen die worden ondersteund. De MRDH probeert ook wel legitimiteit in een bredere ontwikkelagenda van ons human capital te vinden. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laan. Mijnheer Oelen, dan bent u nu toch echt aan de beurt. De heer Oelen VVD: Dank, voorzitter, maar geen behoefte aan een tweede termijn na dit uitgebreide antwoord. De voorzitter: Dank u wel. Is er verder nog iemand die iets wil zeggen in tweede termijn? Mijnheer Braam. De heer Braam BvR: Allereerst, bedankt voor de beantwoording in eerste termijn. Met name toch even als reactie in de richting van de heer Van de Laar, toch de boodschap, schoenmaker hou je bij de leest. Ga vooral niet buitensporig handelen, want het is een slechte zaak als deze metropoolregio straks de vorm gaat krijgen van een provincie. Dan krijg je een provincie in een provincie. Dat levert meer vijanden op dan vrienden.

Dat kan ik u vertellen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Is er verder nog iemand? Mijnheer Geleijnse. Mijnheer Geleijnse CDA: Dank, voorzitter. Dank aan de wethouder voor alle antwoorden. Ook heel blij dat hij de actieve houding nog eventjes wil verwerken in de tekst. Ik weet alleen niet zo goed wat we nu moeten doen met die personeelstekorten. Of het wel of niet verstandig is om daar een vraag over te stellen of het ergens te benoemen? Dat wil ik nog even in tweede termijn vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Is er verder nog iemand? Mijnheer Van der Baan. Mijnheer Van der Baan CU: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik zou toch wel graag willen benadrukken, ook in de zienswijze, om toch het woord leefbaarheid daarin terug te laten komen, omdat dat het woord is wat ik Pagina 20 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

hier geregeld terug heb gehoord en ook voor ons zeer belangrijk is en in veel infrastructurele zaken onder druk kan komen te staan. Juist in Rijswijk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Verder nog iemand? Nee? Dan geef ik het woord aan de wethouder. De heer Keus: Dank u wel, voorzitter. Het woord leefbaarheid, ik denk dat we dat woord kunnen laten vallen, ook in de context van de ontwikkelingen in de regio en die ook zo zijn weerslag op Rijswijk hebben. Daar kunnen we leefbaarheid zeker in noemen. Die toezegging kan ik bij deze doen. Wel of niet wat zeggen over de personeel ... Ik vind dat een ingewikkelde, want dat is eigenlijk een indirecte. Want je zou dan eigenlijk direct bij de vervoerders moeten ... Of de MRDH daar ook een rol in wil nemen, zegt u? Laat ik die even meenemen. Dan ziet u inderdaad in de uiteindelijke versie of we daar iets mee hebben gedaan. Dan kunt u altijd nog ... Op andere manieren kunnen we dat ook onder de aandacht brengen. Dan, even kijken, de vraag nog van D66. Even kijken of ik het goed heb begrepen, want u heeft het dan over de doelstellingen, over de verbetering kwaliteit en efficiëntie OV. Had u het daar dan over? Want daar wordt de verbetering van de efficiëntie en het rendement van het openbaar vervoer benoemd. U wilde daar wat meer kwalitatieve ... Dan toch even een interruptie die ik afdwing.

Mevrouw Van der Weij D66: Ik merk het. Als ik daarop mag reageren? De heer Keus: Ja. Mevrouw Van der Weij D66: Het ging vooral inderdaad om efficiëntie en rendement, op pagina 16 van 2001301. De heer Keus: Dan had ik hem toch goed. Mevrouw Van der Weij D66: Maar ik hoorde ook de suggestie net ook al komen voor leefbaarheid wat meer toe te voegen, dat het niet alleen om efficiëntie en rendement gaat, niet alleen dat winst kan en dat geld kan, maar ook dat het bredere criteria. Als u die toezegging, zoals u net deed, gewoon opneemt iets over leefbaarheid, dan denk ik dat we daar een aardig end mee de goede richting in gaan. De heer Keus: Als je daar tevreden mee bent, dan is dat natuurlijk goed. Ik wil u wel ook nog wijzen natuurlijk op die ander ... Want die doelstellingen moet je niet geïsoleerd allemaal van elkaar zien, maar wel in samenhang. Andere doelstellingen zijn het versnellen van innovatiemobiliteit, maar ook de reductie van CO2uitstoot bij het verkeer. Hoe meer mensen met het OV gaan, hoe efficiënter dat gaat, hoe meer rendement daarop, hoe minder mensen de auto zullen pakken. Daarmee dragen we ook bij natuurlijk aan de klimaatdoelstellingen. In dat opzicht, als je dat in samenhang bekijkt, zitten ook die wat meer kwalitatieve doelstellingen, wat bredere doelstellingen ook ... Houden die ook verband zo met elkaar. Dat wil ik eigenlijk zeggen.

Maar als u tevreden bent met het toevoegen van leefbaarheid, dan hebben we volgens mij allemaal een ... Zijn we volgens mij allemaal akkoord zo. Even kijken. Voorzitter, toch vrij overzichtelijk. Dat was het dan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Keus. Mijnheer Van de Laar, is er nog behoefte aan een tweede termijn? Dank u wel. Ik zie dat of ik hoor dat de wethouder heeft een aantal toezeggingen gedaan met betrekking tot Pagina 21 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

de tekst, om een aantal aanpassingen te doen. Maar ik bespeur ook wel een beetje dat het misschien toch een bespreekstuk zal worden in de raad. Is iedereen het daarmee eens? Bij mijnheer Braam bespeurde ik ook iets over een amendement met betrekking tot de haltes of ... De heer Braam BvR: Nee, ik ga ervanuit dat die aanpassing door de wethouder wordt gedaan, maar desondanks, u heeft een juiste conclusie getrokken van dat er nog veel leeft onder dit dossier en ook nog wat antwoorden moeten komen op vragen van de ChristenUnie en Partij van de Arbeid. In die zin is het terecht dat het een bespreekstuk wordt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan gaat dit stuk door als bespreekstuk naar de raad. 8.

Zienswijze begroting 2023 Omgevingsdienst Haaglanden De voorzitter: Dan gaan we nu verder naar agendapunt 8 Dat is de zienswijze begroting 2023 Omgevingsdienst Haaglanden. Dan begin ik met Beter voor Rijswijk. Ik heb daar twee namen staan, mijnheer Kruger of mijnheer Braam. U mag zelf kiezen wie het woord voert. De heer Braam BvR: Ik sta volledig achter de inhoud van de zienswijze. Ik heb hier niets aan toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Ik sluit me gewoon aan bij de heer Braam. We vinden dit een keurige zienswijze. We hebben vertrouwen in de werkwijze van het ODH. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam WIJ: Wij hebben geen inbreng. Bedankt. De voorzitter: Dan ga ik het eerst maar even vragen, voordat ik mijn hele lijstje afloop. Is er verder nog iemand die iets wil zeggen in eerste termijn? Ja, mijnheer Loof. De heer Loof VVD: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, korte vraag. Is naar de mening van het college de Omgevingsdienst klaar om te werken met de Omgevingswet? Zijn daarin voldoende stappen gezet? In het verlengde daarvan, is Rijswijk ook klaar voor die inwerkingtreding van de Omgevingswet? Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Verder nog iemand die iets wil zeggen in eerste termijn? Ja, mevrouw Van Nunen.

Mevrouw Van Nunen PvdA: Voorzitter, ik heb een vraag ter verduidelijking die in de ontwerpbegroting staat van de Omgevingsdienst. Er zitten grote verschillen tussen de bijdrage van de diverse gemeenten, wat op zich natuurlijk niet zo vreemd is. Maar hebben bijvoorbeeld die bedragen, ik kijk even naar bijvoorbeeld Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp en Westland, ook te maken met wel of geen kassengebied waar vergunningen voor moeten worden verleend? Want ik zie dat bij Pijnacker-Nootdorp er echt substantieel meer bijgedragen wordt en bij Westland ook. Natuurlijk is Westland groter dan Rijswijk, maar ze dragen echt veel meer bij dan Rijswijk. Mijn vraag is, waar is nu precies die bijdrage op gebaseerd? Wat neemt, dat is in het verlengde daarvan, Rijswijk eigenlijk dan af aan uren dan wel dienstverlening in dit kader? Dat hoor ik dan graag. Waar zijn de Pagina 22 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

verschillen op gebaseerd? Maar waar is ook de bijdrage van Rijswijk op gebaseerd? Dat is mijn vraag, voorzitter. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Dank, voorzitter. Ik sluit me aan bij de VVD als het gaat om de Omgevingswet. Moeten we dan in die zienswijze dat ook niet gewoon vragen? Want we moeten toch het zogenaamde amendement vanuit Pijnacker hierin toevoegen. Ik zou eigen willen pleiten om ook iets over die Omgevingswet gewoon te vragen, over de consequenties en of ze de raad op tijd willen informeren. In het verlengde van mevrouw Van Nunen over de bijdrage. Ik zie ook dat ons omringende gemeenten, die hieraan meedoen, een vraag stellen over die bijdrage, in die zin dat ze zeggen, we zijn akkoord met de begroting 2023, mits 2022 conform de begroting 2022 gaat. Dan heb ik zoiets, dan heb ik er zo’n belletje van, waarom staat dat bij andere gemeenten er wel in en bij ons gewoon helemaal niet? Misschien is het niet nodig. Dat hoor ik graag. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Van der Baan. De heer Van der Baan CU: Dank u wel, voorzitter. Geen opmerking. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Shousha. De heer Shousha Fractie Majjaoui: Dank je wel, voorzitter. Wij hebben ook geen opmerking. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik graag de wethouder het woord geven.

De heer Van de Laar: Dank u wel, voorzitter. Is de Omgevingsdienst klaar voor de Omgevingswet? Zijn we überhaupt klaar voor de Omgevingswet, zou ik willen zeggen? Het antwoord is nee. We zijn nog niet klaar voor de Omgevingswet. Dat DSO werkt nog niet. Dat digitaal stelsel. Er moeten nog heel veel opleidingen gedaan worden. Ook hier intern. Die afdelingen moeten nog goed met elkaar samenwerken. Er gebeurt heel veel aan. De hele financiële systematiek moet nog doorgevoerd worden, want het is helemaal anders onder de Omgevingswet. Hoe je de zaken in rekening brengt en kostenverhaal met projectontwikkelaars. Dat is best wel een ... Het is een gigantische transitie. Maar als er iemand klaar is, denk ik eigenlijk in dit hele speelveld, dan is het misschien wel de ODH, omdat die er enorm ... Al lang mee bezig zijn geweest en daar volop effort in hebben gestoken om daar klaar voor te zijn, omdat zij ... Het is een professionele organisatie. Maar ook omdat zij zo’n belangrijke schakel zijn in de beoordeling van projecten en voor al die gemeenten daar dienstverlening aan zijn, hoor ik daar hele goede verhalen over. Ik hoor ook goede verhalen en ik zie ook dat wij hier intern daar hard mee aan de slag gaan. Maar er komt nog veel op ons af en daar heeft u zelf natuurlijk al een avond voor gehad. Maar er zullen nog een aantal avonden zeker volgen om te zien wat wij nog zelf moeten doen.

Op de eerste plaats, de Omgevingsvisie waar wij als raad en gemeentebestuur zelf voor verantwoordelijk zijn. De bedragen, mevrouw Van Nunen van de PvdA, zijn gebaseerd op onder andere de producten die wijzelf inkopen. Wat wij inkopen zullen wij schriftelijk doen toekomen. Maar het zijn onder andere asbestdaken en heel veel andere zaken. Ook de wijze waarop die zinsnede naar het CDA ... Kijk, die zullen we ook schriftelijk toelichting geven. Het heeft iets te maken met een bepaalde verrekeningssystematiek die, ik geloof, met de inflatiecorrectie of iets dergelijks voor een bepaalde categorie uren ... Dat zou dan hetzelfde moeten zijn. Maar goed, daar doe ik u schriftelijk een beantwoording toekomen. Pagina 23 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. Zijn er mensen die hier in tweede termijn op willen reageren? Nee. Mag ik dan concluderen dat deze zienswijze als akkoordstuk naar de raad gaat? Oké. Mooi. 9.

Zienswijze jaarrekening 2021 en begroting 2023 Avalex De voorzitter: Dan gaan we verder naar punt 10 van de agenda. Sorry, punt 9. Dat is de zienswijze jaarrekening 2021 en de begroting 2023 van Avalex. Even kijken hoor. We beginnen met Beter voor Rijswijk, mijnheer Braam. De heer Braam BvR: Voorzitter, dank u wel. Ik ga niet echt specifiek inhoudelijk in op Avalex, de zienswijze, want die kan als zodanig wel de deur uit. Ik denk dat het wel heel erg belangrijk is om vooral te kijken naar de ontwikkelingen die in het land gaande zijn. Er worden allerlei nieuwe wetjes aangenomen als het gaat om ... Denk onder andere aan de vervanging in 2026 van de ketels. Dat is straks een hele nieuw stroom aan afval wat we gaan krijgen, wat op ons afkomt. Wellicht via een groot stuk recycling. Ik denk dat zeker ook met dat soort zaken in gedachten en via de coalitieonderhandelingen zullen we daar nog een ei over moeten gaan leggen, is het belangrijk om goed na te denken wat we als gemeente straks ook echt willen. Willen we blijven voortgaan op het voortschrijden op veel plekken of willen we echt serieus inzetten op nascheiden? Dat is een discussie die we wellicht later moeten voeren. Beter voor Rijswijk heeft de focus in ieder geval wel gezet op zoveel als mogelijk nascheiden en uitsluitend voortschrijden voor die zaken waar we echt aan gewend zijn.

Denk onder andere aan glas en papier en GFT eventueel nog, maar dan hebben we het wel gehad hoor. Alle andere zaken, daar schieten we wellicht iets te ver in door. Voorzitter, ik wilde het hier graag bij laten in eerste termijn en geef het woord weer aan u terug. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Loof. De heer Loof VVD: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de VVD Rijswijk was aanwezig bij het bezoek aan Avalex. Dat was zeer interessant. Dat kan mijn collega Menno Ezinga beamen, want die was erbij. Ambtenaar van de gemeente was hier ook zeer positief. Die sprak vooral zeer positief over het nieuwe inzamelen. Wij, als VVD Rijswijk, waren benieuwd, welk standpunt gaan wij als Rijswijk precies innemen? In het stuk staan passages over het nieuwe inzamelen. Maar nascheiding werkt en is ook efficiënt, zoals net ook de heer Braam heeft aangegeven. VVD Rijswijk zegt dit ook al jaren. Wordt het geen tijd dat Avalex hier ook stappen in gaat zetten? Te beginnen met nascheiding als uitgangspunt te nemen in deze stukken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Dank u wel, voorzitter. Voorscheiding, nascheiding, wat de heer Loof net ook zegt, wat de heer Braam ook al aangeeft, we hebben het daar in de coalitieonderhandelingen ook over. Ik ga daar nu, denk ik, niet verder op in. Wij zien de technische ontwikkelingen daarin.

Daar zullen we ons over laten adviseren. Wat ik wel belangrijk vind, is dat wij in Rijswijk nog steeds achterblijven op het gebied van afvalscheiding. Dat heeft ook te maken met bijvoorbeeld GFT wat wij nog lang niet goed genoeg scheiden, waardoor de restafvalfractie gewoon nog ontzettend zwaar is. Het GFT is de zwaarste fractie. We hebben gewoon nog een hele hoop wijken waarin we daar ook gewoon een flinke stap moeten zetten. Dat is denk ik het zwaartepunt waar nu momenteel op gericht moet worden, zeker gezien de taakstelling die er nog steeds ligt. Dat wordt ook terecht opgemerkt in het stuk. Als wij daar op een gegeven moment die taakstelling eraf zouden halen, dan gaat de afvalstoffenheffing nog verder omhoog. Dat willen we natuurlijk ook niet direct weer doorbrengen Pagina 24 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

naar onze inwoners. De zienswijze is akkoord. Maar inhoudelijk hebben we de komende jaren, denk ik, inderdaad nog wel wat te verhapstukken als het komt op het inzamelen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Mevrouw Niesen. Mevrouw De Haan-Niesen RB: Dank u wel, voorzitter. De fractie van Rijswijks Belang heeft notie genomen van het raadsvoorstel zienswijze Avalex. Wat onze fractie mist, dan ga ik me een klein beetje aansluiten bij de woorden van de heer Wit, is hoe we onze inwoners gaan stimuleren om afval gescheiden te gaan inzamelen en aanbieden, aangezien we als gemeente dit als wettelijke taak hebben. Het valt onder onze zorgplicht. Immers zijn we de gemeente die het meeste afval produceert, namelijk 275 kilogram per inwoner. Afval scheiden begint namelijk in huis. De nut en noodzaak hiervan zal naar de inwoners van Rijswijk duidelijk gemaakt moeten worden. Wellicht kan de wethouder hierop een toelichting geven en de toelichting opnemen in de zienswijze. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi WIJ: Yes, dank je wel, voorzitter. Allereerst willen wij aangeven met interesse alle stukken te hebben gelezen. Ook de sessie afgelopen donderdag was heel interessant. Zijn er inderdaad, zoals mederaadsleden hebben aangegeven, dingen voorgekomen zoals het hoge aantal kilogram per Rijswijkse inwoner onder andere.

Allereerst wil ik zeggen dat wij de stukken hebben gelezen. Een klein foutje in de jaarrekening hebben gevonden. Die hebben wij eerder vandaag gemaild naar de wethouder. Onze vraag is of de jaarrekening daarop nog wordt aangepast? Verder in de ontwerpbegroting op bladzijde 24 is te lezen dat de opbrengsten en kosten voor de verschillende stromen ... Zijn daar te zien. Eerste vraag is, waarom blijft de opbrengst voor PMD gelijk? Of waar de rest blijft gelijk en die van PMD daalt. Waarom is dat? Verder zetten wij in Rijswijk voorlopig in op het scheiden van afval. Volgens deze cijfers gaan die opbrengsten juist ... Blijven ze gelijk en dalen ze. Waarom gaan die niet omhoog op het moment dat wij juist de komende tijd meer gaan scheiden? Of we daar een toelichting voor kunnen krijgen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Mijnheer Osmani. De heer Osmani D66: Voorzitter, dank u wel. Wij hebben een aantal vragen in lijn met het verhaal van mevrouw Niesen. Het landelijk programma Van Afval Naar Grondstof is gericht op het verminderen van de hoeveelheid restafval en het scheiden van zoveel mogelijk recyclebare grondstoffen. Hiervoor is een norm gesteld van 100 kilogram restafval per persoon per jaar en een afvalscheidingspercentage van 75 procent. Deze doelstellingen zijn erg ambitieus. Dat zie je terug in de cijfers.

Want de cijfers laten namelijk zien dat we er nog lang niet zijn. Meer dan de helft van het restafval in Rijswijk bevat waardevolle grondstoffen. We moeten anders omgaan met het afval. Vooral op het gebied van GFT-afvalscheiding valt er nog veel winst te behalen. In 2021 hebben Avalex en de gemeente samen een werkgroep Communicatie ingericht. Op basis hiervan zijn de bestaande communicatiemiddelen van Avalex geëvalueerd. Onze vragen zijn, wat waren de strategieën van de werkgroep in 2021? Hoe zijn die geëvalueerd? Wat zijn de toekomstplannen van de gemeente Rijswijk en de werkgroep om het effectief scheiden van afval te blijven stimuleren? Als laatste, is de gemeente Rijswijk van plan investeringen te doen, eventueel aanvullend, op het gebied van communicatie, om zo een verdere reductie van het restafval te realiseren? Dank u wel. De voorzitter: dank u wel, mijnheer Osmani. Mijnheer Van der Veer. Pagina 25 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De heer Van der Veer PvdA: Dank je wel, voorzitter. Voorzitter, ook wij hebben kunnen zien en ervaren dat, ondanks het wederom een bijzonder waar was van corona, Avalex een organisatie is die onder deze bijzondere omstandigheden goed weet te presteren. Dat blijkt wel uit de waardering van onze inwoners met een cijfer 7,4 voor Avalex. Ook de dienstencatalogus, de PDC, waarmee gewerkt wordt, lijkt zijn vruchten af te werpen en bij te dragen tot het afvalbeleid zoals wij in Rijswijk voor ogen hebben. Hulde hiervoor. De ontwerpbegroting 2023 en de meerjarenbegroting ’24-’26 geeft een goed beeld van wat wij kunnen verwachten en welke richting wij op zullen moeten gaan om de VANG-norm van 100 kilo restafval en 75 procent scheidingspercentage per persoon te behalen. Er zijn nog wel wat onzekere factoren, zoals de oorlog in de Oekraïne, de hogere afvalverwerkingskosten en de mindere opbrengsten van onze grondstoffen, die dit plaatje voor de toekomst kunnen beïnvloeden. Zo stijgen de staalprijzen, waardoor wellicht onze ondergrondse containers op den duur duurder worden door de schaarste van het staal. Is hier rekening mee gehouden bij de inkoop vorige periode dan wel in de toekomst? We kunnen uit de stukken, maar ook uit de informatiebijeenkomst van afgelopen donderdag, opmaken dat Rijswijk wat achterblijft qua afvalscheiding ten opzichte van de overige gemeentes.

We zitten nog steeds op 275 kilo restafval per inwoner per jaar. Ons scheidingspercentage bij het afval staat momenteel op 37 procent. Ik weet, dit gaat onder andere over de keuzes die wij moeten gaan maken in ons afvalbeleid. Of dat helemaal bij de zienswijze hoort, weet ik niet zeker. Maar zijn de keuzes, die wij voorgaande jaren en voor de komende jaren hebben gesteld uit de dienstencatalogus, de juiste keuzes om de beste resultaten te behalen om de VANG-doelen te halen en om bijvoorbeeld onze taakstelling van 3 ton te realiseren? We hebben ook kunnen zien en ervaren dat de afvalscheiding bij hoogbouw, waarvan wij heel veel hebben in Rijswijk en waarvan wij nog veel meer krijgen in Rijswijk, relatief slecht is. Hoe gaan we ervoor zorgen dat hier het afvalscheidingspercentage verbetert of gaan we hier andere keuzes maken in de toekomst? Bijvoorbeeld, nascheiding is een mogelijkheid. Maar is dit niet de juiste manier om tot minder restafval te komen? Moeten we niet veel meer inzetten op de mindsetverandering van onze inwoners om beter te gaan scheiden? Voorzitter, ik rond af. Van Afval Naar Grondstof is in het belang van ons allemaal. We hebben nog een weg te gaan. Ik wens de wethouder, maar vooral onze inwoners, hierbij veel succes. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Dank, voorzitter.

De zienswijze is wat ons betreft akkoord. Zeker met de toevoeging die we eerder vanavond hebben afgesproken vanuit Pijnacker-Nootdorp, zullen we maar zeggen. Dat is ook echt van belang, want ik heb begrepen dat zo’n 3 procent van de totale jaarlijkse kosten bij Avalex bijvoorbeeld diesel betreft. Dat is gewoon 800.000 liter diesel wat Avalex gebruikt. Dat kan echt een behoorlijk bedrag zijn wat het duurder wordt. Verder zie ik inhoudelijk uit naar alle debatten in deze raad, als het gaat om afval, afvalstromen, voorscheiding, nascheiding. Gaan we vandaag niet doen. Maar ik heb er zin in. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Van der Baan. De heer Van der Baan CU: Dank u wel, voorzitter. Ook van de ChristenUnie hebben we de stukken met interesse gelezen. In de brief wordt wel geschreven, ik citeer, “Hebben invloed op de kosten in de afvalbranche. De afvalverwerkingskosten stijgen en de opbrengst van grondstoffen zijn variabel. Staal begint schaars duurder te worden, wat effect kan hebben op de aanschaf van voorzieningen, zoals ondergrondse containers.” De vraag daarbij is, daar lijkt al haast een beetje voorgesorteerd te worden op het niet halen van Pagina 26 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

een taakstelling. Daarbij was mijn eigen gedachte dat grondstoffen eigenlijk veel meer waard worden. Dat het evengoed zou kunnen zijn dat dit ertoe leidt dat het risico is dat er meer overgehouden gaat worden. De taakstelling makkelijker wordt. De vraag is, moet je dan al ... De vraag is, hoe moet ik dit interpreteren? Hoe moeten we dit interpreteren? Ik wilde ook aangeven dat het serviceniveau waar in het verslag over geschreven wordt, dat we dat ook herkennen. Dat in een aantal wijken het echt heel goed gaat, maar er toch ook een flinke ambitie ligt in een aantal andere wijken. Dat er best wel verschil is binnen Rijswijk. De trend is goed. Een aantal mooie innovaties ook kunnen lezen. Complimenten daarvoor richting Avalex. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Mijnheer Shousha. De heer Shousha Fractie majjaoui: Dank je wel, voorzitter. Onze fractie heeft er niks aan toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Shousha. Dan wil ik nu graag het woord aan de wethouder geven. De heer Keus: We kijken elkaar inderdaad even aan wie begint. We zitten hier, sommige van jullie zullen het ... Ik denk dat iedereen het wel weet, maar ik zit hier als bestuurslid Avalex, meer in de eigenaarsrol en de heer Van de Laar als opdrachtgever.

Eigenlijk heb ik bijna geen vragen volgens mij voor mij voorbij zien komen, behalve de opmerking om de tekstpassage van Pijnacker-Nootdorp inderdaad ... Dat die extra van belang is om die op te merken. We hebben al toegezegd dat we dat gaan toevoegen. Verder heel veel vragen en opmerkingen over voor- en nascheiding, maar als scheidend wethouder ga ik mij daar niet aan wagen. Verder vind ik het mooi om te zien dat velen van jullie dit werkbezoek aan Avalex hebben gebracht. Dat kan je wel zien aan de inhoud ook van de vragen. Dat is mooi dat het leeft, het onderwerp. Daarmee geef ik eigenlijk het woord over aan collega Van de Laar. Dank u wel. De heer Van de Laar: Dank u wel. Daar sluit ik me bij aan, bij dat dit ... Ook bij de woorden van de heer Geleijnse van het CDA, dat dit misschien niet het momentum is om de discussie te voeren ten aanzien van het beleid wat het afgelopen jaar is gevoerd, wat in 2016 door de raad is vastgesteld, namelijk het nieuwe inzamelen waarbij het restafval weg moet worden gebracht, een laag serviceniveau, een hoog serviceniveau op het gescheiden afval. Dat wordt bij je aan huis opgehaald als een incentive om heel goed te scheiden, omdat je dan zo min mogelijk hoeft te lopen. Dat is versneld in de afgelopen jaren, versneld uitgevoerd, nadat dat in twee jaren wat rustiger was geweest.

Dat betekent dat er hier en daar in er verschillende wijken ondergrondse containers zijn bijgekomen, onder andere voor het restafval. Ook een grote wijziging is geweest, per 1 januari 2022, het invoeren van nascheiding bij de hoogbouw. Je ziet dat de resultaten inderdaad nog niet zijn zoals ze zouden moeten zijn. De VANG-doelstellingen, waar een aantal van jullie het over hebben, zijn 100 kilo en het is 275 kilo. Dat is, kan je toch eigenlijk wel zeggen, in de praktijk voor ons ongelofelijk lastig om te halen. De vraag is, wat moet je daarmee doen? Als het idee in ieder geval is om te scheiden, dan zul je beter moeten gaan ... Andere, mogelijk aanvullende maatregelen nemen. Maar dat is deze periode, natuurlijk de periode om dat te doen. Een aantal van u hebben het al gezegd, dat het ook onderwerp is van coalitievorming. Het is ook een periode waarin u zelf nog kunt zeggen hoe u daartegenaan kijkt, in plaats van dat het college daar een antwoord nu op geeft. Even kijken, er zijn een aantal vragen nog aanvullend gesteld. Investering in communicatie. De PvdA noemt ook de mindset. Het heeft heel veel te maken met het gedrag. U heeft het over verschillen tussen wijken en dienstverlening. Die dienstverlening van Avalex is best wel stabiel, maar het afvalgedrag verschilt nogal per wijk, per container, maar ook in verschillende woningbouw.

Daar komen deels die verschillen zeker ook vandaan. De taakstelling, daar wil ik dan mee afronden, van drie ton, dat is niet een taakstelling voor Avalex, maar is een taakstelling voor onszelf, die wij ons bij de begroting onszelf hebben Pagina 27 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

opgelegd. Hoe ziet een taakstelling eruit? De heer Van der Veer vraagt ook naar, kopen we de juiste producten in uit de productendienstencatalogus? De afvalophaal is eigenlijk heel simpel, de frequentie, hoe vaak je een afvalbak leegt. Dat kan een aantal keren per week of dat kan een keer per week. In die orde van, niet grootte, maar type maatregelen moet u denken als we het hebben over maatregelen. Gaan we nog in de zomer het GFT ophalen? Dat soort vraagstukken. Maar dat is iets voor het nieuwe college, die daar een klap op mogen geven. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. Zijn er nog mensen die hier in tweede termijn op willen reageren? Mijnheer Loof. De heer Loof VVD: Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik wilde graag nog eventjes aanhaken op wat de heer Wit net zei. Dat even los van voor- of nascheiding, onderschrijven wij als VVD Rijswijk inderdaad ook zijn opmerkingen. Die scheiding werkt op dit moment nog niet goed. Koppelend naar het bezoek wat mijn collega heeft gedaan bij Avalex, er is ook inderdaad veel onwil om te scheiden of gewoon afval überhaupt gescheiden aan te bieden.

De vraag was, in welke mate Avalex hier een nuttige extra bijdrage aan kan leveren? Zijn deze stukken naar oordeel van de wethouder de juiste plek om dit te benadrukken of niet? Ik wilde ook namens de VVD Rijswijk nog heel even aanhaken op de bijdrage van D66 over communicatie. Want Avalex mag en kan inwoners ook wel wat beter informeren over scheiding, waar dat dan mogelijk is. Het is ook goed om hier wat extra aandacht aan te besteden, lijkt ons. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Is er verder nog iemand? Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi WIJ: Yes, dank je wel, voorzitter. Mijn vraag was, waarom in de begroting de opbrengsten gelijk blijven of dalen bij stromen die juist ingezet gaan worden om eerder te gaan scheiden? Een verwachting dat we meer gaan scheiden, maar die opbrengsten juist gelijk blijven of dalen. Ik weet niet of daar een toelichting op kan komen. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Is er nog iemand die in eerste termijn wil reageren? Of tweede termijn, sorry. Mijnheer Osmani. De heer Osmani D66: Voorzitter, dank u wel. Dank u wel, voor de antwoorden. Mijn eerste vraag was ook, wat waren de strategieën van de werkgroep in 2021 en hoe zijn die geëvalueerd? Ik denk dat het belangrijk is namelijk om te zien wat we hebben geleerd van dat jaar en wat misschien beter kan.

Ook om de discussie te voeren hoe het dit jaar en volgend jaar verder zal moeten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Osmani. Verder nog iemand die wil reageren? Nee? Dan geef ik het woord aan de wethouder. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel. Er is inderdaad, excuus dat ik de vraag niet had beantwoord ten aanzien van de werkgroep, een werkgroep. Dat bestaat uit een kernteam van Avalex, aangevuld met ambtelijke medewerkers van de verschillende gemeenten, die nadenken over, waar gaan we dit jaar aandacht aan besteden? Zoals de heer Wit terecht constateert, is GFT de zwaarste fractie van een zak restafval. Die moet er het eerste uit als we kosten willen besparen. Daarom bedenkt de werkgroep, laten we een campagne gaan voeren op GFT. Dat hebben ze gedaan. Hoe werkt die werkgroep? Dan maakt Avalex een voorzet. Tekeningetjes, campagnes, inkopen. De ambtenaren kijken daarnaar, is dat een goed idee, ja of nee? Is dat de Pagina 28 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

juiste toonzetting? Dan wordt het uitgevoerd. Op die manier ... Dat is de strategie. De werkwijze van de werkgroep. Zo is dat op PMD gedaan. Zo is dat blikjes gedaan. Zo is dat GFT gedaan. Dat wordt ook geëvalueerd. Ik weet niet of daar evaluatierapporten van zijn, maar er wordt absoluut gekeken naar de aantallen hits op de site en outputindicatoren zijn er natuurlijk sowieso in de verspreiding van advertenties en hoeveel clicks en views. Dat zijn dan weer de tractie. Maar een-op-een terugzien dat je de maand later minder GFT ophaalt, dat heb ik nog niet eerder gehoord. Dat zou natuurlijk het meest interessant zijn. Maar het is een vrij straight forward strategie. Het aanzien van de prijzen van het PMD ... Of er zijn twee vragen gesteld over de ... Een vraag van de ChristenUnie nog over de taakstelling en de extra opbrengsten, of dat niet tegen elkaar wegvalt? Wellicht, maar ik denk het niet, omdat de kosten ook wel weer heel hoog gaan zijn van bijvoorbeeld de afvalbakken van het staal, waar de heer Van der Veer het over heeft. Maar dat moeten we gewoon aan het eind van de jaren zien hoe die markt zich ontwikkelt. Want papier was twee, drie jaar geleden geen cent meer waard. Dat is nu weer enorm aan het stijgen. De vraag van de heer Zoghbi ten aanzien van het PMD. Dit is een begroting. Een begroting wordt gebaseerd op, we gaan afval scheiden.

We hadden eerst een begroting over bron gescheiden. Dan is het idee, dat is het meeste waard. Stel dat iedereen bron scheidt, dan krijgen we heel veel opbrengst. Maar dat is het punt, er wordt niet zoveel bron gescheiden. Daarom zijn we nu overgestapt binnen hoogbouw naar nascheiding. Dat is conservatief begroot, maar die opbrengsten zijn ook lager van nagescheiden, machinaal gescheiden PMD, maar minder hoog, de opbrengsten daarvan, omdat dat toch iets vervuilender, minder kwaliteit is, dan dat het helemaal schoon wordt aangetroffen. Dat betekent dat dit jaar gewoon ... Het is pas vanaf 1 januari 2022 ingevoerd. We zullen gewoon moeten zien wat op het einde van het jaar het resultaat is. Hopelijk worden we verrast van, er is ontzettend veel plastic of PMD nog uit dat restafval gehaald. De prijzen zijn dermate gestegen voor de opbrengsten dat dat een heel positief resultaat oplevert. Maar dat kunnen we nu simpelweg nog niet zeggen. Een wat ingewikkeld antwoord misschien, maar we zullen op het einde in de jaarrekening ook zien wat het resultaat is, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. Mag ik concluderen dat, na de beantwoorden van de vragen door de wethouder, deze zienswijze als akkoordstuk naar de raad van 7 juni kan? Ja? Oké.

Ik wilde heel even vragen of er misschien behoefte is aan een korte pauze, voordat we verder gaan naar het volgende agendapunt of wil iedereen doorgaan? Even pauze. Tien minuten? Oké. Dan zie ik u ... Het is tien voor. Dan zie ik jullie gewoon terug om tien uur. Schorsing 10. Zienswijze Veiligheidsregio begroting 2023 De voorzitter: Het is tien uur. We gaan weer verder. Agendapunt 10. Zienswijze Veiligheidsregio begroting 2023. Mag ik het woord geven aan mijnheer Kruger van Beter voor Rijswijk? De heer Kruger BvR: Dat mag u inderdaad. Goedenavond nog. Met betrekking tot de zienswijze Veiligheidsregio begroting 2023. We hebben hem gelezen. Er zit ook een uitgewerkte conceptbrief bij van die zienswijze. Daar wordt wederom gevraagd om in ieder geval de afslag van Rijswijk, die vinden wij nog steeds onredelijk. Dat is al diverse malen gevraagd. We hopen dat dat deze keer wat gaat opleveren. Dat er een andere verdeling zal worden toegepast op de kosten die verdeeld worden. Er werd ook nog gesproken over het realiseren van nog wat besparingen. Daar waar dat mogelijk is, zonder dat dat de dienstverlening aantast, dat zullen wij van harte ondersteunen. Wat Beter voor Rijswijk betreft kunnen we hiermee instemmen.

Pagina 29 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Voorzitter, dank u wel. Ik wil hem even iets sterker stellen. We maken al een aantal jaren de zienswijzemelding van deze verdeelsystematiek. Het lijkt niet echt dat er heel veel schot in zit. Is er afgelopen periode, na de zienswijze, überhaupt een reactie gekomen vanuit de Veiligheidsregio? Is er contact met andere gemeenten, die ook op deze wijze benadeeld worden, laten we het zo maar noemen? Dan de bezuinigingen. We begrijpen dat daar aandacht voor is. Dat is ook denk ik wel verstandig. Maar is het op dit moment realistisch, gezien de huidige situatie en de druk die er ligt op de Veiligheidsregio’s, om dat van ze te gaan verwachten? Dan heb ik nog een vraag. In de Kaderbrief Begroting waren hele delen onleesbaar. Dat had ik misschien even eerder moeten vragen, gewoon bij de griffie, maar ik wil toch graag de reden daarvan weten, want dat vond ik toch vreemd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar RB: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben de zienswijze gelezen. Rijswijks Belang is tevreden over deze zienswijze. We lezen daarin wel dat er inderdaad onderzocht wordt voor extra bezuinigingen. Als die gedaan worden en als daar mogelijkheden liggen, zouden we dat graag voor 1 oktober horen.

Verder heb ik nog een technische vraag omtrent de behaalde aanrijtijd die in het stuk staat. Daar staat dat 71 procent van de gevallen binnen 8 minuten behaald wordt. Ik ben wel nieuwsgierig, of dat toegevoegd kan worden in het stuk, wat de gemiddelde aanrijtijd is voor de overige 29 procent. Dat was het voor nu. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi WIJ: Bedankt, voorzitter. Mevrouw Ten Brummelaar en de heer Wit hebben mijn vraag al gesteld eigenlijk, maar ik zal het alsnog even toelichten. In de zienswijze is te lezen dat de raad en de gemeente Rijswijk meerdere malen hebben gevraagd om de verdeelsystematiek aan te passen. Dit is tot op heden nog niet gedaan en kost jaarlijks Rijswijk circa € 371.000 extra. Wij. Rijswijk vindt ook dat hier echt naar gekeken moet worden. Daarnaast is in de zienswijze ook terug te lezen dat er gekeken gaat worden naar besparingen. Dit is tot op heden ook nog niet gebeurd. In de brief vragen wij de VRH hier op korte termijn naar te kijken, maar Wij. Rijswijk vindt dat er naar beide punten een concrete termijn aan gehangen moet worden. Wij vragen hier of de andere fracties het hier ook mee eens zijn. Dan zullen we hier een amendement voor opstellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra D66 Dank u, voorzitter.

Ik sluit me graag aan bij de inbreng van de heer Wit. Die vragen hebben wij ook inderdaad. We zijn er al een heel aantal jaar over bezig. De burgemeester zet zich daar hard voor in, maar kennelijk wordt hier überhaupt niet gereageerd op de verzoeken die we doen. Dan lijkt me een stevige brief met een termijn, zoals de heer Zoghbi net voorstelt, handig. Dan liefst binnen twee maanden een reactie wat ze ermee doen. Ze worden anders, wat mij betreft, van harte uitgenodigd om het ons een keer persoonlijk uit te komen leggen, maar dan liefst ook met een concreet voorstel hoe we van die hoge kosten voor Rijswijk af gaan komen, inclusief wat ze gaan om bijvoorbeeld wat te doen aan de hoge overhead. Dan meteen de vraag of die overhead inderdaad regelmatig wordt vergeleken met anderen. Niks tegen het goede werk dat de GHOR doet, maar het is wel goed om ook scherp te blijven en te kijken wat er kan. Nog een vraag Pagina 30 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

aan de wethouder. De begroting is nu ruim 110 miljoen en het weerstandsvermogen heeft een ratio van 1 procent en daarmee maar ... Of tenminste een .1. Lijkt me net voldoende. We vroegen ons af of dat, zeker in deze periode, een probleem op gaat leveren en of je daar inzicht in kan geven of dat er meerjarig wordt voorzien dat die ratio toch omhoog gaat? Dan het laatste, mevrouw Ten Brummelaar had het er ook al over, de aanrijtijden. Er staat in dat er dit jaar, in 2022, de percentages A1- en A2-ambulanceritten zullen stijgen naar tenminste 95 procent binnen de normtijd. Wij vragen ons af waarop die verwachting gebaseerd is? Wij zien dat er heel veel omleidingen zijn en heel veel dingen opgebroken zijn of worden. Dat heeft vaak ook veel invloed op die ambulancetijden. Hoe ze nu in een jaar zo’n sterke stijging gaan halen, daar zijn we heel benieuwd naar. Dat konden we niet vinden. Er werd ook gezegd dat er een verdachte daling is van de gemiddelde verwerkingstijd van 112-meldingen van 2 minuut 47 naar de norm van 2 minuten. Ook daar zijn we geïnteresseerd naar. Mocht dat niet nu kunnen, dan is een schriftelijke reactie wat ons betreft ook prima. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Mijnheer Ezinga. De heer Ezinga VVD: Dank u wel, voorzitter.

Met het gevaar dat het gras voor je voeten is weggemaaid en het scherper en scherper wordt aangezet, kan ik het nog scherper aanzetten, ben ik ook wel goed in, ik ga het gewoon doen. Wat betreft die verdeelsystematiek. Het is voor de VVD ergerlijk om te constateren dat de eerdergenoemde bezwaren van de afgelopen jaren niet hebben geleid tot actie vanuit het algemeen bestuur, laat staan dat er reeds is gesproken over een evaluatie rondom de huidige begrotingsstructuur. Tegelijkertijd constateren wij dat het AB eigenlijk ook verzaakt om de eigen suggestie te gaan functioneren ter hand te nemen en besparingsmogelijkheden te gaan zoeken. Dit brengt mij dan ook tot de vraag, die is eigenlijk mede vergelijkend met die van de heer Zoghbi, hoe onze buurgemeenten tegen dit algemeen bestuur en haar inactiviteit aankijkt en waarom niet meer responsiviteit plaatsvindt op die verzoeken vanuit onze gemeente? Dit kan echt niet. Wij mogen dit niet accepteren. Wij vragen al meerdere jaren hierom en er wordt gewoon niet gereageerd. Ik vind het dan ook ergens een beetje storend dat onze eigen burgemeester niet bij dit forum aanwezig is om hier ook een reactie op te geven. Ik hoop dat vanuit het college, dat hier nu wel is, een adequate reactie kan plaatsvinden en dat die wel bij de raad hier op kan ingaan en dat er een bespreekstuk van wordt gemaakt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga.

Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer PvdA: Dank u wel, voorzitter. Ook vanuit de PvdA waardering voor het goede werk wat er allemaal wordt gedaan door de Veiligheidsregio en wat momenteel nog wordt gedaan. Waar het ging om de coronacrisis, maar zeker ook momenteel de opvang van de vluchtelingen vanuit de oorlog in Oekraïne. Wij gaan mee in de lijn van het college, maar willen op een aantal punten, velen hebben dat al gezegd, dat er wat steviger wordt ingezet. Ook wij zien graag de resultaten van de evaluatie tegemoet die beloofd is. Ook voor ons is een belangrijk punt, hoe zit het met de verdeelsleutel voor de kosten per inwoner? Wat gaat Rijswijk doen als wij geen gelijk krijgen? Is daar rekening mee gehouden? Dit was de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Dank u wel, voorzitter. Dan moet ik er ook nog overheen eigenlijk. Weer een stapje er bovenop zetten. Het is duidelijk. De verdeelsystematiek, als nieuw raadslid lees je dat dan, dan denk je van, toch bizar dat dat gewoon jaar in jaar uit min of meer genegeerd wordt, begrijp ik. Mijn vraag is gewoon aan vooral de collega’s die hier al veel langer rondlopen en college, wat kunnen wij daaraan doen? Welke Pagina 31 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

instrumenten hebben we als raad nog? Want we kunnen natuurlijk weer heel lief die zienswijze formuleren, we kunnen hem iets pittiger maken, we kunnen een brief sturen. Kunnen we nog iets losstaand doen? Gewoon de begroting niet goedkeuren, is dat een keer een optie? Geld terugvragen over de afgelopen drie jaar? Gewoon eens een beetje prikkelen? Ik verzin het ter plekke. Maar welke instrumenten hebben we om dit gewoon op de kaart te zetten en gewoon af te dwingen? Hetzelfde geldt, wat mijn fractie betreft, voor over de besparingen. Ik vind de tekst ook weer een beetje vriendelijk. Dat is misschien ook wel heel goed hoor. Maar aan de andere kant een beetje dwingend en dringend kan toch geen kwaad? Ik zou daar toch eigenlijk ook een ... Toch de tekst een beetje willen aanpassen. Ik sluit me echt wel aan bij de collega van de VVD over de afwezigheid van de burgemeester, de portefeuillehouder. Misschien dat daar ook nog even een toelichting op gegeven kan worden. Ik weet niet wat gebruikelijk is, maar ik had het erg op prijs gesteld. Mijn laatste opmerking. Hebben we ook bewust gekozen voor dat ene prachtige zinnetje? Dat wijkt namelijk af bij alle andere zienswijzen. We nemen de begroting voor kennisgeving aan. Dat is al wat minder had dan, we stemmen in of we zijn akkoord. Dat is op zich een goed begin. Maar ik vraag me af, is dat bewust gekozen? Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Van der Baan. De heer Van der Baan CU: Dank u wel, voorzitter. Als zelfs je buurman je grapje jat, dan heb ik het ook kort te houden. Ik ga er niet nog verder overheen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Mijnheer Shousha. De heer Shousha fractie Majjaoui: Dank je wel, voorzitter. Wij willen ook graag zien dat de verdeelsystematiek aan wordt gepakt. Wij zijn ook voor de stevige brief, zoals D66 net aankaart. Wellicht dat we de andere benadeelde gemeenten erbij kunnen betrekken. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Shousha. Wil het college hierop reageren? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, jazeker. Ik heb de eer dat te mogen doen, als zijnde eerste loco. De burgemeester is inderdaad verhinderd vanavond. Ik mag het woord voeren. Dat zou voor sommige vragen, zoals mevrouw Ten Brummelaar heeft verzocht van, wat is de gemiddelde aanrijtijd voor de overige 29 procent ... Dat moet ik overleggen met de burgemeester of dat erin kan en zo ja, zal u daar een terugkoppeling op krijgen. Dat geldt ook over de kaderbrief, GroenLinks. Ik weet even niet meer wie het woord voerde, maar volgens mij mijnheer Wit. Die kaderbrief, dat daar stukken geel gearceerd in staan, dat constateer ik ook zojuist. Ik weet niet waarom dat zo is, of daar een goede reden achter zit. Maar we komen daarop terug.

Ik overleg dat met de burgemeester. Die verdeelsystematiek, daar zijn we inderdaad volgens mij al jaren mee bezig. Volgens mij zelfs nog onder de vlag van onze vorige burgemeester Bezuijen, die zich daar ook al hard voor maakte. Onze huidige interim-burgemeester, de heer Verkerk, maakt zich daar ook echt hard voor. Die zet daar continu op in, in alle gesprekken die hij voert met de Veiligheidsregio. Alleen krijgt hij zelf tot op heden ook geen goed antwoord. Het is, denk ik, geen slecht idee dat de gemeenteraad van Rijswijk als hoogste orgaan aangeeft in wat hardere termen van, wij willen, zoals mevrouw Woudstra aangaf, binnen twee maanden nu eens weten hoe of wat. Volgens mij heeft mijnheer Geleijnse daar ook zo zijn ideeën over. Ik kan wel zeggen, we doen een tekstvoorstel, maar ik denk dat als de koppen even bij elkaar gestoken worden, om het netjes te zeggen, dat jullie als gemeenteraad met een wat harder tekstvoorstel kunnen komen. Daarmee ook de burgemeester helpen in zijn gesprekken in de Veiligheidsregio. Want het wordt echt continu Pagina 32 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

geagendeerd, maar ook de burgemeester krijgt het vanuit het Rijswijkse ... Twee burgemeesters kregen het vanuit het Rijswijkse niet voor elkaar. De burgemeester heeft overigens nog wel gesproken met de algemeen directeur van de VR, afgelopen 13 mei. Daar worden wel nog steeds gesprekken over gevoerd. Voorzitter, volgens mij, het grootste aantal vragen zaten hem in de verdeelsleutel en de hardheid van bepaalde zinnen. Ik heb twee toezeggingen gedaan. Dat ik de kaderbrief en de onleesbare teksten daarin even meeneem naar de burgemeester, wat daar de reden van is, alsmede de aanrijtijden, die ook door meerdere fracties zijn aangedragen. Ik hoop daarmee toch voldoende adequaat antwoord te hebben gegeven, de heer Ezinga. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Zijn er mensen die hier in tweede termijn op willen reageren? Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra D66: Ik kijk net naar de overkant en opzij. Ik denk dat we de handschoen aannemen van mevrouw Bentvelzen, de wethouder, om de burgemeester te ondersteunen en een mooie, pittige tekst op te stellen. Nou was ik nog wel benieuwd inderdaad, mijnheer Geleijnse zei, kunnen we daar inderdaad ook iets in zeggen over, we betalen minder niet en stellen zelf alvast een bedrag komt ... Dat weet misschien onze wethouder financiën.

Als we het niet betalen of weigeren te betalen, wat er gebeurt? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, u stelt een vraag aan de wethouder financiën, maar ik heb hem net even gecheckt. We hebben geen idee. Maar ik zou dat niet aandurven, want dadelijk dan komt de brandweer niet meer als er brand is. De voorzitter: Mevrouw Woudstra, nog een ... Ja? Mevrouw Woudstra D66: Ja, de brandweer blijft die zorgplicht hebben, ongeacht of ze betalen of niet. Volgens mij is dit een mooie, financiële discussie met de brandweer en de andere gemeenten. Ik durf wel wat aan. We zullen kijken hoe we daar wel wat in kunnen zetten, maar wellicht dat wat ambtelijk advies of ambtelijke ondersteuning wel wenselijk is voordat wij een bocht nemen die de burgemeester ook niet ... De voorzitter: Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Korte aanvulling, want de vraag die ik ook had was inderdaad, er zijn meerdere gemeente die benadeeld worden door deze systematiek. Als we toch een brief gaan schrijven, wellicht is het verstandig om toch even wat krachten te bundelen, of in ieder geval te kijken of we het overleg meteen kunnen voeren. Want samen sta je sterker en alleen als Rijswijk lukt het blijkbaar niet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Verder nog iemand die wil reageren in tweede termijn? Nee. Mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik denk dat de reactie van de heer Wit ...