Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022.docx

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

Concept-verslag Forum Stad en Samenleving 24 mei 2022

Aanwezig: Voorzitter Mevr. S. van Maarseveen Forumleden De heer E. v.d. Baan De heer E.G.T. Braam Mevr. M. ten Brummelaar De heer D.F.A. van Dam De heer C. El Oarrouddi De heer M. van ‘t Eind De heer M.A.J. Ezinga De heer S. Geleijnse Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G. Kruger De heer J. Loof De heer G. van Malsen

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer J. Keus

1.

Vervolg aanwezige forumleden:

Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink De heer Z. Osmani Mevrouw A. Prenger De heer I. Shousha De heer M. Stujifzand Mevrouw C.Y. Schwencke De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings De heer M. Wit Mevrouw E. Woudstra De heer A. Zoghbi

Griffie: Griffier: de heer J.C. Hoefnagel

Opening De voorzitter: Even een huishoudelijke mededeling voordat we gaan beginnen. Wil iedereen bij zijn eigen naamplaatje gaan zitten, zodat we dadelijk de juiste mensen in beeld krijgen bij de juiste naam? Ik stel voor dat we gaan beginnen met de opening van het gezamenlijke Forum Stad en Samenleving. Is een gezamenlijk Pagina 1 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

forum. Het staat in het teken van de behandeling zienswijzen van de gemeentelijke regelingen. De besluitvorming over de zienswijzen vindt plaats in de raad van 7 juni 2022. 2.

Algemeen spreekrecht inwoners De voorzitter: We beginnen met het algemeen spreekrecht van de inwoners. Volgens mij hebben zich geen mensen aangemeld. Gaat er niemand spreken.

3.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. Heeft iemand een opmerking over de agenda? Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Dat is ook gemaild, volgens mij. Er is een brief binnengekomen vanuit de gemeente PijnackerNootdorp om een algemene alinea toe te voegen aan alle zienswijzen. Dat heeft te maken met stijging grondstoffen et cetera. Die brief heeft als het goed is iedereen in de raad ook ontvangen. Het leek me verstandig om die voorafgaand aan alle zienswijzen te bespreken en of er vanuit de raad ook behoefte is om die bij ons ook toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Is er verder nog iemand die daar iets over wil zeggen? Want anders wilde ik voorstellen om die brief na de mededelingen van het college te bespreken. Is dat akkoord? Oké.

4.

Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan we nu naar de mededelingen van het college. Zijn er mededelingen uit het college? Ja, mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Dank u wel, voorzitter. Mededeling vanuit de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd. De Gezondheidsmonitor Jeugd, daar is een extra editie van het vierjaarlijks onderzoek naar de gezondheid en het welbevinden van onze jongeren in het regulier voortgezet onderwijs ingelast naar aanleiding van de coronacrisis. De Gezondheidsmonitor is in het najaar van 2021 door alle GGD’en, samen met het netwerk GHOR, uitgevoerd in het kader van de COVID-19, integrale Gezondheidsmonitor. Ik wilde jullie laten weten dat de resultaten van deze monitor vandaag zijn gepubliceerd en dat de Gezondheidsgids zal worden gedeeld met de raad. Die zullen jullie een dezer dagen ontvangen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Dan gaan we nu naar de brief die we hebben toegevoegd van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Is er iemand die er iets over wil melden of iets over wil zeggen? Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Laat ik dan ook maar de introductie daarvan doen. Het is in principe eigenlijk gewoon een bepaling die opgenomen wordt aangaande de huidige internationale situatie. Dat er een stijging is van grondkosten en energieprijzen.

Eigenlijk het enige wat ze gevraagd wordt in deze bepaling of in deze extra alinea, is dat de gemeenschappelijke regelingen terugkomen naar de raad voordat zij keuzes maken en of extra bijdrages aan de gemeente vragen voor hun werkzaamheden. Ik denk dat dat op zich een verstandige bepaling is om op te nemen. Ik hoor graag hoe de raad daar verder over denkt. Pagina 2 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra D66: Dank, voorzitter. Goed idee om die brief toe te voegen. Had ik anders straks ook willen vragen. Wat ik me wel nog afvroeg, daar weet de wethouder misschien meer van, is het voor elke gemeenschappelijke regeling even relevant? De ene gemeenschappelijke regeling zijn we met 27. Die koopt ook daadwerkelijk zoveel in dat ik zie dat het relevant is. De ander zijn we met 2 en die koopt ook eigenlijk niet zoveel. Is dit inderdaad iets dat generiek voor allen of zouden we daar specifieker in moeten zijn? Ik hoop dat de wethouders daar ons iets meer over kunnen vertellen. De voorzitter: Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Dank je wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van D66. Ik denk dat het goed is om het op te nemen. Misschien even een check of het in elke zienswijze nodig is. Maar daar kwam het ook bij de voorbereiding gewoon op vanavond een paar keer in hoofd dat ik dacht, we moeten wel kijken hoe dat zich ontwikkelt, die energieprijzen en grondstoffen. Goed idee om toe te voegen, wat mij betreft. De voorzitter: Verder nog iemand die hier iets over wil zeggen? Dan geef ik de wethouder het woord. De heer Keus: Dank je wel, voorzitter. In zijn algemeenheid denk ik dat het goed is ... Zou er niks in de weg staan om dit toe te voegen.

Of daar maatwerk nodig is? Kijk, elke GR heeft te maken met energieprijzen die gestegen zijn. De een zal er wat meer door geraakt worden dan de ander, maar ik denk voor elke GR relevant. Als je aan de wethouder financiën vraagt om risico’s goed te monitoren, dan zeg ik daar ja op. Er zou wat het college betreft niets in de weg staan om deze zinsnede toe te voegen. Procedureel heeft dat ook dan geen amendement per se nodig, tenzij u zelf als raad daar een punt van wil maken in de raad. Maar dan kunnen wij, ik kijk ook even mijn collega’s aan, deze passage toevoegen aan de zienswijzen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kunnen we concluderen dat we bij elke zienswijze deze passage eraan toe zullen voegen. 5.

Zienswijze ontwerpbegroting 2023 GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden De voorzitter: Dan wilde ik eigenlijk nu doorgaan naar agendapunt 5. Dat is de zienswijze ontwerpbegroting 2023 van de Gemeentelijke Regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Ik heb van de griffie een lijst met sprekers, woordvoerders gekregen. Dan wilde ik eigenlijk beginnen met Beter voor Rijswijk, met mevrouw Sprenger. Prenger, sorry. Mevrouw Prenger BvR: Ik heet Prenger. Geeft niet. Ik heb het stuk met bijzondere aandacht gelezen, zeer kritisch. We hebben daar geen vragen over. De voorzitter: Dank u wel. Dan voor GroenLinks, mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink GL: Bedankt, voorzitter. Wij hebben er wel enkele punten over. Als eerste dat wij in de zienswijze de tevredenheid delen over de ontwikkeltafels, de reguliere gesprekken met aanbieders en de verdere kwaliteitsimpuls die het Servicebureau beoogt. We zijn het ook eens met de uitbreiding van het personeel. We denken ook dat dat waarschijnlijk wel nodig was. We delen ook de tevredenheid over de Pagina 3 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

manier waarop het Servicebureau het gesprek aangaat met aanbieders wanneer de winst hoger is dan vijf procent. Het is volgens ons van groot belang om dit tijdig te doen, om dit actief te doen, voordat het geld misschien verdampt. GroenLinks is benieuwd of er enige inzage is voor raden in de winstmarges. Worden we überhaupt op de hoogte gehouden? Hoe worden de hogere winsten besteed? Heeft het Servicebureau er zicht op? Hebben wij er dan zicht op? Een tweede punt is, we vragen ons af waarom de wijziging van het woonplaatsbeginsel structureel, volgens de tekst, tot hogere kosten gaat leiden. Want ik vraag me dan af, is dat dan simpelweg een ingewikkelder proces geworden of hoe werkt dat? Waarom is dat niet incidenteel bijvoorbeeld een of twee jaar hogere kosten en daarna de normale werkwijze? Een derde punt is, we vragen ons af hoe het Servicebureau de personeelstekorten gaat opvangen en hoe zij omgaan met de bijbehorende werkdruk. Want we snappen de tekorten, maar als het Servicebureau dat nu al aan ziet komen, hoe gaan ze dit dan opvangen? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Van Rijswijks Belang, mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler Böhm RB: Dank je wel, voorzitter. Mijn fractie heeft met belangstelling de zienswijze gelezen.

Het is goed om terug te lezen dat we onze waardering uitspreken voor de inzet die is gedaan op administratief vlak en de professionalisering van de interne organisatie. Daar zijn we erg blij mee. Zeker waar het gaat om kostenbeheersing en budgetplafonds en ontwikkeltafels. Wel spijtig om te moeten lezen dat de invoering van het berichtenverkeer 3.0 ervoor gezorgd heeft voor achterstand bij de declaraties. Het is toch een grote onzekerheid, als het gaat over het beheersen van kosten. We waren erg blij om de winstgevendheid te zien van de aanbieders, dat dat nu eindelijk onderzocht is. Ik vraag daar zelf al langer aandacht voor. Ik ben blij dat het loopt en ik ben benieuwd naar de gevolgen die daar uit voortkomen. Verder hebben we op de zienswijze zelf geen aanvulling. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Van Wij., mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Dirkx WIJ: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de rest, in ieder geval. Ik heb nog een punt wat mij opviel, was in ieder geval dat het Servicebureau aangeeft dat ze door de drang van de gemeente om meer te controleren ... Dat dat leidt tot het aannemen van meer personeel en extra kosten in vastgoed. Ik vond dat een nogal vreemdsoortige zinssnee, want ik denk, dat zou toch redelijk contraproductief moeten zijn als we willen bezuinigen. Ik vroeg me af of dat misschien toegelicht kan worden door de wethouder.

Eigenlijk mijn bedenking daarbij is, is het misschien ook een spiegel die ons voorgehouden wordt dat we door onze controledrang misschien te ver ons doel voorbijschieten? Dat was het. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen. Bij D66 heb ik twee namen staan. Mijnheer Veerman of mijnheer Verbrugh. U mag zelf kiezen. De heer Veerman D66: Mijnheer Verbrugh is er vandaag niet. Dank voor het recht ... Ook weer met veel interesse de zienswijze gelezen. Goed ook om te zien dat ze de slag hebben gemaakt binnen het Servicebureau dat de regio beleidsfunctionarissen, die in het verleden voor een aantal regio’s beleid moesten ontwikkelen, dat dat nu centraal geregeld is. Ook goed dat het contractmanagement daar op afgestemd is, binnen de nieuwe zienswijze. Dat het Servicebureau die slag gemaakt heeft eigenlijk. Het is wel jammer nog steeds dat de kosten niet beheersbaar zijn. Dat is natuurlijk heel erg jammer. In april was er volgens mij een onderzoek ook en een congres ... Of een onderzoek is geweest, afgelopen twee jaar, om extra geld innovatief in te zetten. Daar kwam ook naar voren om op onderwijs meer in te zetten. Ik ben wel even benieuwd of dat ... Dat lees ik Pagina 4 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

hier nog niet terug, maar misschien is dat komend beleid. Wanneer dat zijn intrede gaat krijgen. Dat zou natuurlijk mooi zijn, want we hoeven dingen niet dubbel te dien als ze in een keer uitgevoerd kunnen worden en breed opgepakt kunnen worden binnen onze samenleving. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Voor de VVD, mijnheer Ezinga. De heer Ezinga VVD: Voorzitter, dank u wel. Ook de VVD heeft met veel interesse deze zienswijze gelezen. Los van de korte samenvattingen die her en der nu in de raad zijn gegeven, wilde ik me beperken tot de zienswijze an sich en zie ik een redelijk duidelijke brief samengesteld, met uitzondering van twee punten. Dan moeten ik hem zelf weer terugvinden. Onder de paragraaf regiobegroting en begroting Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden vond ik zelf de eerste zin wat onduidelijk en vraag me af of die wat beter kan geformuleerd. U schrijft over een transplant. Een duidelijk onderscheid tussen de werkzaamheden van en onder aansturing van het Servicebureau. Ik denk dat dat wel helderder mag worden geformuleerd. De tweede zin waar ik zelf een beetje over viel, maar dat kan aan mij liggen en daar mag u zelf over oordelen, misschien ook niet eigenlijk ... De laatste zin van die paragraaf. We merken op dat de extra taken deels een plek krijgen in uw eigen begroting en deels gefinancierd worden vanuit de regiobegroting.

Dat is denk ik een redelijk relevant punt als zodanig. Het heeft onze voorkeur, dat zeggen wij dan, dat de activiteiten die het Servicebureau uitvoert in uw eigen begroting worden opgenomen. U schetst deze nogal losjes. Ik zou hem wat steviger willen aanzetten. Als wij dat belangrijk vinden, dat dat vanuit de eigen begroting wordt opgepakt, dat we dat dan ook als zodanig stellen als gemeente. Verder gaan wij akkoord met deze zienswijze. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Van de PvdA, mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen PvdA: Voorzitter, dank u. Dank voor de voorzet van deze zienswijze van de raad. Ik sluit me aan bij wat mevrouw Jansen zei over die onvoorziene uitgaven met betrekking tot de informatie- en controlebehoefte bij de raden. Uiteindelijk zouden dit toch reguliere taken moeten zijn. Want de informatie en controle vanuit de gemeenten behoren gewoon tot de democratische basisinstrumenten om een gemeenschappelijke regeling goed te kunnen besturen, zowel financieel als bedrijfsmatig. Wij hopen dat dit dan eenmalige extra uitgaven zijn, want controle door gemeenten kan ook weer kostenbesparend werken voor het Servicebureau. Ik meen te horen dat mevrouw Jansen ongeveer hetzelfde zei als wat ik nu zeg. Wij zijn het eens dat er een goede afbakening moet zijn tussen waar het Servicebureau verantwoordelijk is met een eigen begroting. U noemt dat ook in de zienswijze.

Wat de activiteiten zijn in het kader van de H10regeling en samenwerking. Dat proces mag van ons wat in versneld tempo worden voortgezet. Volgens mij bedoelde de VVD dat ook. Ook weer om overlap en kosten te voorkomen. Er is veel discussie geweest over de gerealiseerde winst in de jeugdzorg. Een onderzoek van onder andere de Rekenkamer, namens de tien gemeenten heeft hiertoe ook duidelijke aanbevelingen gegeven. Kijk, we zullen natuurlijk overigens nooit weten wat Follow the Money zou hebben geconstateerd als zij een onderzoek hadden kunnen uitvoeren. Maar daar hebben we het in de raad hier al eerder over gehad, dat de H10 Haaglanden daar geen gebruik van wilde maken of daar geen opdracht in wilde verstrekken. Voorzitter, een enig punt nog tot de zienswijze. Ik zou de schriftelijke reactie op zienswijze op een datum, als dat kan, zetten, zodat we weten wanneer we een reactie op onze zienswijze kunnen verwachten van het Servicebureau. Voorzitter, dat was het voor deze termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Het CDA, mijnheer Geleijnse.

Pagina 5 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De heer Geleijnse CDA: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik hoop dat u mij toestaat eerst een algemene opmerking te maken over de zienswijzen die we vanavond allemaal bespreken. Bij de voorbereiding daarvan, dat komt misschien omdat ik hartstikke nieuw ben, ben ik ook eens bij andere gemeenten gaan kijken hoe zij dat aanpakken. Ik moet heel eerlijk zeggen dat andere gemeenten soms wel verdraaid goede en fijne documenten leveren aan de raad, met achtergronden en specifieke financiële gevolgen voor deze gemeenten. Daar hoeven we het vanavond niet over te hebben, maar ik wilde toch die opmerking maken, omdat ik denk dat we met elkaar misschien eens moeten kijken richting het volgende jaar dat we elke zienswijze zien of het misschien een verbeterslag verdient, zodat we met elkaar een nog mooier of een prettiger debat hebben. Ook de voorbereiding misschien iets makkelijker loopt. Tot zover over de ... In het algemeen, voorzitter. Twee kleine opmerkingen over de zienswijze Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. In de achterliggende stukken wordt gesproken over de huisvestingskosten. Nu weten we dat dit Servicebureau gehuisvest is in het stadhuis van Den Haag. Ik vraag me af, is dat de beste plek? Is dat gewoon een marktconform tarief? Dat kan ik er heel moeilijk uithalen.

Ik vind het op zich prima, maar ik heb gewoon geen idee of dat de beste plek is voor het Servicebureau en ook de voordeligste plek. Ze maken ook gebruik van allerlei diensten, neem ik aan, in het stadhuis. Die vraag zou ik hebben. Over de zienswijze an sich, in de alinea over winstgevendheid staat, we zijn content met het uitgebreide onderzoek naar winstgevendheid. Ik vraag me dan af, ik kan het gewoon niet vinden, misschien kunt u mij geruststellen, waar zijn we dan content mee? Zijn we content met het onderzoek of zijn we content met de resultaten die uiteindelijk geboekt zijn? Waar kan ik die dan vinden? Waar kan ik zien dat er daadwerkelijk resultaat is geboekt op dat punt? Dat vind ik wat lastig. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. ChristenUnie, mijnheer Van der Baan. De heer Van der Baan CU: Dank u wel, voorzitter. Ik had geen vragen voorbereid. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Dan voor de Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid, mijnheer El Ouarroudi of mijnheer Shousha? De heer Shousha Farctie Majjaoui: Ik ben mijnheer Shousha. Dank je wel, voorzitter. We hadden ook geen vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Shousha. Wil het college hier nog op reageren? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, jazeker. Natuurlijk wil ik daar op reageren.

Allereerst wil ik aansluiten op de opmerking van mevrouw Van Nunen die aangeeft, het is een zienswijze van de raad. Wij doen een eerste aanzet vanuit het college. Als daar tekstuele wijzigingen plaats moeten vinden, dan doe ik dat natuurlijk met alle liefde en plezier. Maar dan is het aan u om dat kenbaar te maken en daarin te amenderen. Er zijn een aantal vragen gesteld, waaronder door GroenLinks, hoe gaat het Servicebureau nu om met dat personeel of hoe gaan ze dat opvangen dat er geen personeel is? Dat is eigenlijk een schot voor open doel, zeg ik dan maar, want er is gewoon personeelstekort, er is krapte op de arbeidsmarkt. Daar kampt ook het Servicebureau mee. Daar kampen we mee in alle lagen van de arbeidsmarkten momenteel. Ze hopen daar zo snel mogelijk vervanging te regelen. Dat proberen ze zo goed en kwaad als ze kunnen te doen. Maar ook daar hebben we te maken met personeelstekorten, hoe vervelend ook. U heeft nog vragen gesteld over het woonplaatsbeginsel. Die moet ik u verschuldigd blijven, want dat weet ik nu niet. Hetzelfde geldt over de kosten voor het vastgoed. Ik heb meerdere vragen gehad over de kosten van het vastgoed. Mijnheer Geleijnse vraagt mij net ook van, is het wel de beste plek en is dat marktconform? Ik heb geen idee. Ik moet dat echt voor u navragen. Ik kom Pagina 6 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

daar bij de raad op terug. Wat ik u nog wel wilde mededelen, is dat het belangrijk is dat er toenemende kosten zijn, 2022-2023, bij het Servicebureau Haaglanden. Dat het ook voor een groot deel binnen de begroting past of binnen de begroting van het sociaal domein past, moet ik zeggen. Mijn programma sociaal domein. Dat de resterende bedragen, dat is € 10.000 voor 2022 en dat is € 20.000 voor 2023, worden opgenomen in de tweede halfjaarsrapportage en dat die meerjarig zullen worden verwerkt. Dat wilde ik u via deze plek aangeven. Goed, de vraag, nogmaals, dat klinkt misschien wat rot, maar zinnen die onduidelijk zijn of die steviger geformuleerd moeten worden, daarvan zie ik graag een voorzet vanuit de gemeenteraad hoe jullie dat zouden willen zien. Voorzitter, dat was mijn eerste termijn. Op de meeste vragen kom ik nog schriftelijk terug. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter. Ik had nog een kleine aanvulling op dat laatste, die meerjarenverwerking. Betekent dat dat we ieder jaar dan vanaf ’23 € 20.000 extra moeten betalen aan het Servicebureau? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, het antwoord daarop is ja. Dat wordt meerjarig verwerkt. Dat is voor nu wel zo. Dat heeft ook te maken met een indexatie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Mijnheer Ezinga.

De heer Ezinga VVD: Dank u wel, voorzitter. Dan ga ik toch de vraag stellen aan mevrouw Bentvelzen als volgt, is de wethouder ook van mening dat er een scherp onderscheid in de zienswijze moet plaatsvinden tussen de regiobegroting en de eigen begroting van de H10 versus het Servicebureau? Kunnen we dat dan als zodanig ook formuleren of denkt u dat deze zienswijze, zoals hij nu is geformuleerd, met de mening die door mevrouw Van Nunen en door mij wordt geschetst, wellicht daarmee anders kan worden weergegeven? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik zou een wedervoorstel willen doen. Dat is dat u, wellicht samen met mevrouw Van Nunen, met een tekstvoorstel kan komen om daar een scherpere formulering voor te doen. Desnoods doen we dat met elkaar. Dat hebben we wel vaker gedaan. Dan kunnen we met elkaar deze zienswijze zo scherp maken als dat de raad wenst. De voorzitter: Mijnheer Ezinga. De heer Ezinga VVD: Dat is toch wel jammer dat de wethouder niet eens een keer zijn mening durft te uiten hierover. Dat is toch niet zo moeilijk? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik denk niet dat het kwaad kan om een scherpere formulering te doen tussen de eigen begroting of de Servicebureaubegroting. Ik hoop dat ik daarmee voldoende antwoord heb gegeven aan mijnheer Ezinga. De voorzitter: Mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Dirkx WIJ: Dank u wel.

Ik had aan de wethouder gevraagd of zij haar licht kon laten schijnen over het feit dat aangegeven wordt door het Servicebureau dat ze meer personeel moeten aannemen en dat Pagina 7 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

ze ook extra kosten moeten maken in vastgoed, vanwege het feit dat zij meer controlerende taken moeten gaan uitvoeren. Mijn vraag daarbij was, vindt u dat niet contraproductief? Want we willen juist graag in de jeugdzorg bezuinigen, maar het Servicebureau geeft aan, we moeten juist meer geld uit gaan geven om te controleren. Dat is supertegenstrijdig in mijn ogen. Ik vroeg me af of de wethouder dat ook zo ziet en of we dan niet ons doel voorbijstreven met onze controledrang? Daar zou ik graag nog even een iets willen horen over wat de wethouder daarvan vindt. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank u wel. Mevrouw Jansen, ik denk dat u daar enigszins een punt heeft. Tegelijkertijd worden er door meer raden, niet alleen vanuit Rijswijk, maar H10-breed gezien, steeds meer gevraagd op controle en besturingsmechanismes en dergelijke. Ik kan u wel aangeven dat na het zomerreces, ik weet niet of dat al bekend is of gepland is via jullie raadsagenda, maar dat er 12 september, vlak na het zomerreces, weer een raadsbijeenkomst plaatsvindt. Daarin wordt onder andere gesproken over de verschillende processen in de regio, hoe sturen we op kwaliteit en de Regiovisiemonitor. Ik denk dat daar ook het gesprek zou kunnen plaatsvinden over hoe we willen controleren en hoe we daarmee om willen gaan vanuit de H10-raden. Ik denk dat dat een mooi punt is om daar op de agenda te plaatsen.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Is dit voldoende voor u, mevrouw Jansen? Dank u wel. Mag ik dan constateren dat we deze zienswijze als ... Sorry, mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Geeft niks. Dank aan de wethouder voor de eerste beantwoording. Ik vind het prima als het schriftelijk op een later moment komt. Maar vooral dat stuk over die winstgevendheid, welke concrete resultaten daar geboekt zijn, daar is mijn fractie erg nieuwsgierig naar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Zijn er verder nog mensen die willen reageren? Mag ik dan constateren dat we deze zienswijze als akkoordstuk 7 juni behandelen, maar daarbij meenemen dat de wethouder nog schriftelijk terugkomt op een aantal vragen en daar misschien een deadline voor instellen? Dat de wethouder, samen met mevrouw Van Nunen en mijnheer Ezinga, nog een tekst schrijft? De heer Ezinga VVD: Sorry, voorzitter. Ik zit echt door de laatste zin mijn vinger op te steken. Dan versta ik eigenlijk niet wat u zegt. Ik maak heel veel lawaai met mijn arm, maar waarschijnlijk ... Maar laat ik meteen maar even mijn vraag stellen. Is het niet handig als ik ga amenderen dat het een bespreekstuk wordt of had u een andere opmerking hierin gemaakt? De voorzitter: Nee, ik dacht als akkoordstuk met de opmerkingen dat de wethouder schriftelijk op de vragen terugkomt met een deadline.

Dat u samen met mevrouw Van Nunen de wethouder een voorstel doet voor de tekst. De heer Ezinga VVD : Voorzitter, formeel hoor ik ook hier in de achterban dat je bij een amendement toch tot een bespreekstuk moet komen. Is dat akkoord? De voorzitter: Ja. .

Pagina 8 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

6.

Zienswijze begrotingswijziging 2022 en begrotingen 2023 GR GGD en VT Haaglanden De voorzitter: Dan gaan we door naar de volgende zienswijze. Is agendapunt 6. Is de zienswijze begrotingswijziging 2022 en begrotingen 202 van de GGD en Veilig Thuis Haaglanden. De Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid, wilt u daar iets over zeggen? De heer Shousha Fractie Majjaoui: Dank je wel, voorzitter. Onze fractie had daar niks op te zeggen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Baan, heeft u daar ... Wilt u daar iets over zeggen? De heer Van der Baan CU: Nee, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Het CDA, mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Jazeker. Dank, voorzitter. Het CDA steunt op grote lijnen de voorliggende zienswijze. We zijn wel erg benieuwd naar de reactie van het dagelijks bestuur van de GGD en Veilig Thuis Haaglanden als het gaat om de opmerkingen over mogelijke besparingen, de uitzondering op bezuinigingsopdracht en te zien wat dan wel kan en wanneer. Is deze reactie verstandig, ook in het licht van de vragen van D66 hierover? We moeten dit echt goed in de gaten houden. Hetzelfde geldt eigenlijk voor de financiële impact van de risico’s. Zeker ook steun van mijn fractie voor de passage om per gemeente afspraken te maken over de gewenste aanpak en de inzet van lokale gezondheidsbevordering. Voorzitter, nog iets geheel anders.

Een wettelijke taak vanuit de Wet publieke gezondheid is preventieve ouderengezondheidszorg. We zien in de begroting daar geen begrote lasten, maar de opmerking valt binnen de inzet van andere taken. Verder lezen we in de stukken een opsomming van in welke overleggen er geparticipeerd is en een aantal acties, waaronder een jaarlijks magazine, waterflessen en een boodschap inzage hitte en een bijeenkomst over valpreventie. De CDA-fractie vraagt zich af of dit nou voldoende invulling is van deze wettelijke taak vanuit de Wet publieke gezondheid. Of kunnen we de GGD, bij de volgende ronde, vragen dit nader uit te werken in toekomstige stukken, met de bijbehorende lasten, zodat we daar meer inzicht in hebben? Tot slot, wat betreft Veilig Thuis heeft onze fractie blijvende zorg over de wachtlijsten en de beschikbaarheid van medewerkers. We lezen, “Gezien de personele krapte is het niet te verwachten dat de hele werkvoorraad in 2022 alsnog wordt weggewerkt. Verwacht wordt en wenselijk is dat in ieder geval vijftig procent van de huidige werkvoorraad zal worden weggewerkt.” Einde citaat. Waar komt die vijftig procent vandaan? Waarom is het wenselijk om vijftig procent weg te werken en niet bijvoorbeeld zeventig of tachtig? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen PvdA: Voorzitter, dank.

Ook begrip voor de situatie om nu geen bezuinigingen in te voeren. Dan staat erbij dat slimmer en efficiënter werken altijd tot kostenbesparing leidt. Jazeker, maar dat moet toch in het DNA van iedere organisatie zitten, voegen wij daar dan maar aan toe. Want dat wordt heel veel gemeld in zienswijzen, slimmer en efficiënter werken. Dat wordt bijna een open deur. Maar nogmaals, wij sluiten ons wel aan bij de voorgestelde zienswijze, ook gezien, de heer Geleijnse zei het ook wel, de wachtlijsten bij Veilig Thuis. Daar zit inderdaad en financiële krapte en gebrek aan personele inzet. Zoals in de zienswijze staat, dat vraagt om een flexibele inzet van professionals. Ik wil hierbij even vermelden dat ik met mevrouw, ik ben even haar achternaam kwijt, van GroenLinks, Oude Alink, vorige week een gesprek had met Veilig Thuis, waarin wij tot onze grote schrik en verbazing en verbijstering tot de conclusie kwamen dat Veilig Pagina 9 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

Thuis zelfs bij slachtoffers van huiselijk geweld in een code rood, crisissituatie, niet in alle gevallen opvang kan bieden. Ik wil het toch nog maar even onder de aandacht brengen. Ik vind dit eigenlijk in een land als Nederland niet acceptabel. Het heeft niets met deze zienswijze in algemene zin te maken, maar het gaf weer eens heel pijnlijk aan hoe zeer de wachtlijsten bij Veilig Thuis ook tot crisissituatie en misschien soms weleens tot erger, ik wil er niet aan denken, kunnen leiden. Dan is het begrip Veilig Thuis wel erg ver verwijderd van de realiteit. Goed ook, dan sluit ik me aan bij het CDA, om als gemeente ons nader te buigen over onze eigen behoefte aan gezondheid bevorderend en gezonde leefstijlactiviteiten. Graag ook concreet. U vraagt dat wel. Laten we niet allerlei analyses op afstand financieren, maar gewoon adviezen, lokaal maatwerk in een uitvoeringsplan. Want we hebben, denk ik, al genoeg landelijke informatiecampagnes uitgerold over onze inwoners. Laten we dit vooral nu ook op Rijswijkse inwoners doen. Het dashboard sluit een beetje aan bij wat ik net zei over de situatie Veilig Thuis en meldingen is meer dan noodzakelijk. Wij hopen in ieder geval als Partij van de Arbeid dat dat dashboard er zo snel mogelijk is. Misschien kan de wethouder inmiddels nu al aangeven wanneer zij verwacht dat dat dashboard operationeel is.

Voorzitter, dit even voor de eerste termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Ezinga. De heer Ezinga VVD: Voorzitter, dank u wel. Ik kan mij in grote lijnen aansluiten bij mevrouw Van Nunen, als het gaat om de zorgen die we kunnen hebben over het Veilig Thuis verhaal. Echter, ik wilde mij even beperken tot de zienswijze an sich. Daar refereerde mevrouw Van Nunen, maar ook andere partijen, al naar het feit dat er een uitzondering wordt gegeven op de uitvoering van de taak om te bezuinigen die is afgesproken met ze. De reden die de GGD geeft, is dat het nu niet opportuun is. Die snap ik ook. Die snapt de VVD ook heel goed in de huidige tijd, in de huidige situatie. Dat dat als zodanig ook in de zienswijze is opgenomen, lijkt mij helemaal prima. Maar het stoort mij dan wel dat er een gebrek aan onderbouwing plaatsvindt hiervan. Ik denk dat als de GGD onderdeel vormt van een gemeenschappelijke regeling, waarbij de raden eigenlijk met elkaar gebruikmaken van deze GGD ook kunnen helpen in de argumentatie die dan plaatsvindt op waarom dan niet te moeten bezuinigen en waar we dan eventueel wel kunnen bezuinigen in de toekomst. Wat mij betreft zie ik ook die specificatie van waarom nu niet te bezuinigen zo snel als mogelijk tegemoet, opdat wij als raad daarin ook daarover kunnen spreken. Verder heb ik geen vragen en ga ik akkoord.

De voorzitter: Dank, mijnheer Ezinga. Mijnheer Veerman. De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter. Ik kan me gedeeltelijk, ik had de vraag natuurlijk al toegestuurd, aansluiten bij de heer Ezinga en de heer Geleijnse, die mijn vragen ook voorzetten. Nog een aanvulling daarop, is dat ik ook heel benieuwd ben naar die 28 procent, die onvoldoende wordt onderbouwd. Wat mijnheer Ezinga ook zegt van, waar zit dat dan in? Als je 28 procent hebt, dan heb je het over 10 miljoen bijna. Dat zijn behoorlijke bedragen. Daar zou ik toch wel een onderbouwing van willen zien waar die dan ... Niet als een soort vergaarbak, als een stuk overhead wordt besteed, want dan moet je toch wel echt, vind ik, kunnen uitrekenen en zeggen waar je dat aan besteed hebt Iets meer specificeren daarin. Dat zou mooi zijn. Wat had ik voor de rest nog? De GGD, Veilig Thuis of dat nog aan ... Of die eventuele tekorten die er nu ontstaan ook gedekt zijn en wat dat voor de deelnemende gemeentes betekent en of daar een benchmarkonderzoek voor gedaan is en of dat eventueel ook gedeeld kan worden? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mevrouw Jansen.

Pagina 10 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

Mevrouw Jansen-Dirkx WIJ.: Dank u wel. Ik richt mij even alleen op Veilig Thuis. Ik hoorde mijnheer Geleijnse zeggen van, waarom zullen we niet tachtig procent terugdringen van de wachtlijst of zelfs honderd procent? Mijn vraag daarbij is, hoe realistisch is dat als we al te kampen hebben met zulke enorme personeelstekorten? Hoe vervelend het echt ook is. Want wat mevrouw Van Nunen zegt is natuurlijk verschrikkelijk. Dat is absoluut niet de realiteit die we eigenlijk zouden willen, maar helaas is dit de realiteit. Mijn vraag daarbij is van, is het realistisch te noemen om te zeggen dat we over een jaar de wachtlijsten gehalveerd hebben? Daarnaast las ik iets over een chatfunctie die geïnstalleerd is tijdens de coronaperiode. Ik vroeg mij af of deze chatfunctie nog steeds wordt gebruikt en of deze misschien ook wel bijdraagt in het laagdrempelig houden van melden van huiselijk geweld en of dit ook kan bijdragen bijvoorbeeld in het sneller kunnen afhandelen van meldingen rondom huiselijk geweld? Tot zover mijn eerste termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen. Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler Böhm RB: Dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben de zienswijze gelezen. Er is al een hoop over gezegd, waar ik grotendeels bij aan kan sluiten, zeker als het gaat over de bezuinigingen.

Ik heb de zienswijze van vorig jaar er nog eens bij gepakt, waar u inderdaad gewoon duidelijk vraagt om een bezuiniging. Tegelijkertijd begrijp ik ook, het is een veelkoppig monster geworden, Veilig Thuis. We praten er al jaren over. Ik hoor mevrouw Van Nunen aangeven dat ze schrikt. Ik schrik daar wat minder van. Maak me daar eigenlijk al een paar jaar hard voor Veilig Thuis, dat er gewoon echt wat aan gedaan wordt. Er worden elk jaar wel stappen gezet, maar het is gewoon niet genoeg. Of het dan vanwege te weinig capaciteit is, wat mevrouw Jansen zegt, of waar het ook door komt, het maakt wel dat ik er geen vertrouwen in heb dat die wachtlijst nu wel teruggedrongen wordt. Zo wordt het wel in onze zienswijze geformuleerd. Daar heb ik zelf wat moeite mee. Ik weet niet of dat gedeeld wordt in de raad. Ik zou veel liever spreken in plaats van vertrouwen, we gaan ervan uit of we verwachten van u. Maar dat is iets anders voor mij als vertrouwen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink GL: Dank u wel, voorzitter. Wat de GGD betreft, sluiten we ons aan bij de waardering die het college uit. Zij hebben in onzekere tijden natuurlijk heel veel werk verricht. We zijn ook te spreken over de extra inzet op een gezonde leefomgeving. We stemmen er ook graag mee in dat dat genoemd wordt in de zienswijze.

Bijvoorbeeld luchtkwaliteit en andere uitdagingen in onze regio. Dat is belangrijk wat betreft preventie. Wij zijn blij dat de GGD van plan is om dit meer structureel als adviseur op te pakken, want op de lange termijn gaat dat ook kosten schelen. Wat Veilig Thuis betreft, is inderdaad al wel wat over gezegd, we zijn ook blij dat dat dashboard er komt. We vragen ons ook af wanneer? We zijn ook tevreden dat de versterking van de lokale ketens verder wordt voortgezet, want volgens mij werkt dat wel goed. Want Veilig Thuis, politie, wijkteams en gemeente spreken elkaar heel regelmatig. Wel hebben we nog onze twijfels over het oplossen van wachtlijsten en de knelpunten. Ik heb er wel vertrouwen in hoe Veilig Thuis te werk gaat, maar minder vertrouwen in het personeelstekort. Hoewel de vaste contracten natuurlijk een prima zet zijn en het gebrek aan opvanglocaties. Ik vraag me af hoe de gemeente dat ziet, hoe het college dat ziet hoe wij hun daarin kunnen ondersteunen. Wat de chatfunctie betreft, ik heb even geprobeerd hoe dat werkt. Ik heb gezien op de website van Veilig Thuis Haaglanden dat die maar open is van negen tot vijf. Ik vroeg me af, die is juist speciaal gemaakt, zodat je niet hardop sprekend hoeft te bellen met een hulpverlener. Ik dacht, het zou wel handig zijn als dat misschien uitgebreid werd, maar dat is misschien te technisch. Tot zover.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Mevrouw Prenger. Pagina 11 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

Mevrouw Prenger BvR: Dank u wel, voorzitter. Met belangstelling de stukken gelezen en doorgenomen. Geen vragen namens Beter voor Rijswijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wil de wethouder hierop reageren? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dat wil ik. Dank u wel. Sorry, ik moest even mijn laatste zin afschrijven, want ik schrijf altijd graag mee. Ik denk dat ik begin met de beantwoording van de vragen van de heer Veerman, want die waren het meest uitgebreid en heeft mijnheer Veerman ook nog vooraf aan mij toegestuurd. Die gingen in eerste instantie over de bezuinigingstaakstelling, door meerdere fracties aangehaald. Daar is niet een taakstelling opgelegd, mijnheer Veerman, maar er is wel gevraagd om binnen de begroting aan te geven waar besparingsmogelijkheden zitten. In de voorjaarsbrief ten behoeve van de begroting 2023 heeft de GGD, Veilig Thuis aangegeven dat er een globale verkenning is uitgevoerd. Ze vragen om een uitzondering voor de uitvoering voor deze taken in de bezuinigingsopdracht die aan alle gemeenschappelijke regelingen in de regio Haaglanden is verstrekt. Dat is hetgeen wat ik teruggekregen heb. Een nadere toelichting daarop, is dat de coronacrisis een gigantische impact heeft gehad op de publieke gezondheidszorg. Dat er aan alle kanten ingesprongen is bij de GGD, ook vanuit de JGZ bijvoorbeeld hebben ze samenwerking gezocht.

Dat hebben ze heel knap gedaan. Goed, daarom maakt de opgave die we in eerste instantie hadden gesteld het niet opportuun om te bezuinigen op taken of taakuitvoeringen van de GGD, want we zitten nog steeds, het lijkt wel van niet, in een coronacrisis. We hebben daar bovenop ook nog de monkeypox erbij gekregen, waarvan ook al de eerste in Haaglanden geconstateerd is. Nadere toelichting voor Veilig Thuis, is dat de begroting bestaat voor het grootste deel daarvan uit personeelskosten. Het inkrimpen van het personeelsbestand is niet wenselijk. Ook in combinatie met het verminderen van het takenpakket is het op dit moment niet mogelijk zonder vertraging in de afhandeling van adviezen en meldingen en de oplopende wachtlijsten. Daar hebben we mee van doen. U vraagt de overhead van 28 procent, dat die onvoldoende wordt weergegeven in de onderliggende stukken. Dat u graag een uitgebreidere onderbouwing ziet van die benchmark. Het onderzoek van die evaluatie bedrijfsvoeringstoeslag loopt momenteel. De belangrijkste vraag die beantwoord moet worden, is of de gehanteerde methodiek leidt tot een realistisch en transparante berekening van de door de opdrachtnemer toe te rekenen bedrijfsvoeringskosten.

Daarnaast is ook gevraagd om een lichte benchmark om een vergelijking te maken tussen de hoogte van de kosten zoals toegerekend aan de gemeenschappelijke regeling, via de bedrijfsvoeringstoeslag en met de toerekening van deze kosten bij andere vergelijkbare organisaties en samenwerkingsverbanden te kijken of daar een verband zit, ja of te nee. Het eindrapport wordt 6-7 gedeeld tijdens de algemene bestuursvergadering. Zodra hij daar gedeeld is, dan zien de raden die ook terug. Dan wordt u tijdens de reguliere P&C-cyclus over geïnformeerd door het college. U had een vraag over het weerstandsvermogen van GGD en Veilig Thuis. U geeft aan dat het lijkt alsof de eventuele tekorten gedekt worden door de deelnemende gemeenten en of dat juist is en waarom daarvoor is gekozen? Er is in het verleden ervoor gekozen om geen algemene reserves aan te houden bij een gemeenschappelijke regeling, om onverwachte tegenvallers op te vangen. Daar is een afspraak over gemaakt. Indien er sprake is van een overschrijding van de begroting, dan wordt er gekeken naar de aard en de oorzaak daarvan. Er zit een risicoverdeling, die is afgesproken tussen de opdrachtnemer, gemeente Den Haag, en de opdrachtgever, de deelnemende gemeenten en over wie er dan aan de lat staat voor welke risico’s. Wie de risico’s dan ... De risicoverdeling, hoe dat zit.

Dat is te vinden in de passage risicoverdeling op bladzijde 38 van de begroting 2023. Er zijn geen algemene reserves om risico’s af te dekken, maar er zijn wel enkele bestemmingsreserves. In totaal gaat dat om een bedrag van 1,6 miljoen. De bestemmingsreserves maken namelijk onderdeel uit van het eigen vermogen. Deze middelen kunnen worden ingezet om overschrijdingen dan wel incidentele Pagina 12 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

overschrijdingen van de begroting op te vangen. Voorzitter, dan zijn mij vragen gesteld over de zorgkrapte en de zorgwachtlijsten. Het CDA gaf ook aan waarom het dan wenselijk is om die vijftig procent weg te werken en waarom dat niet zeventig, tachtig, negentig procent is? Eigenlijk kan ik meegaan in het verhaal van mevrouw Jansen die aangeeft de andere kant, is het wel realistisch om überhaupt aan te geven dat binnen een jaar vijftig procent, een halvering van de wachtlijsten, te creëren? Ik hoop van ganser harte dat ik volgend jaar met u als raad kan constateren dat we vijftig procent hebben kunnen wegwerken van de wachtlijsten, want het is echt tranentrekkend hoe erg die zorgkrapte is. Ik zeg het nog maar, ik zei het net ook bij de eerste zienswijze, het is gigantisch. We moeten roeien met de riemen die we hebben. Mevrouw Van Nunen gaf ook al aan ... Die intern een gesprek gehad, waarin aangegeven is, in sommige code rood-situaties dat we dan ook niets kunnen doen. Dat vind ik net zo erg als u dat vindt. Dat is niet eens in woorden uit te drukken. We doen er echt alles aan om dat soort situaties uiteraard te voorkomen. Dat is hetgeen wat ik daar over zou willen zeggen. Het dashboard, wanneer is die operationeel? Ik heb geen idee. Dat kan ik voor u navragen, maar daar heb ik het antwoord nu niet op.

Mevrouw Koegler van Rijswijks Belang gaf nog aan dat de formulering van de zin waar geen vertrouwen in staat, dat we daar beter zouden kunnen opschrijven, we gaan ervan uit dat of een andere zin. Ook u zou ik willen vragen om dat dan te amenderen, want het is uw zienswijze van de raad. GroenLinks heeft mij nog gevraagd, die chat is nu open van negen tot vijf. Daar haakte mevrouw Jansen ook al aan. Is dat niet wat gek? Kan dat niet worden uitgebreid? Die vraag wil ik voor u meenemen naar het eerstvolgende overleg, of we die kunnen uitbreiden. Maar om daar nu antwoord op te geven, dan zou ik liegen als ik daar nu van zou zeggen van, dat kan uitgebreid worden, want dat weet ik gewoon echt niet. Ik zou het wel goed vinden als we dat kunnen uitbreiden, maar dat is een persoonlijke mening. Lokaal maatwerk als het gaat om preventie is er aangegeven door de Partij van de Arbeid. Daar ben ik het natuurlijk van ganser harte mee eens. Maar we zijn daarin ook bezig met onze eigen lokale agenda gezondheidsbeleid et cetera. Dat komt hier ook nog terug. Het CDA gaf nog aan, de preventieve ouderenzorg. De GGD doet wat ze kunnen.

Mijn advies is om het niet op te nemen in deze zienswijze, maar ik zou ook willen aangeven dat in de overleggen die er plaatsvinden met de GGD, om dat wel te onderstrepen in die overleggen en dat we dat intern op gaan pakken met de GGD dat we daar in ieder geval vanuit Rijswijk ... Dat we dat erg belangrijk vinden dat we daar op toezien. Voorzitter, ik zal vast een vraag gemist hebben. Dan hoor ik dat graag in tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler Böhm RB: Dank u wel, voorzitter. Wethouder Bentvelzen geeft aan dat ik dan een amendement moet indienen, als ik het woordje vertrouwen wil nuanceren. Dat antwoord had ik natuurlijk wel verwacht. Ik zal aan de slag gaan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Is er verder nog iemand die .. Mijnheer Geleijnse. Mijnheer Geleijnse CDA: Bij dat laatste wil ik graag aansluiten, voorzitter. Ik denk dat er in dat woordje ook een beetje zit wat we allemaal voelen. Want ik snap ook precies wat Wij. Rijswijk zegt. Ik snap het allemaal. Ik denk dat we allemaal, alle 31, hetzelfde voelen, maar het zit wel toch in woorden. Ik vind het toch een beetje ook te gemakkelijk, klinkt het misschien. Ik zie met belangstelling het amendement tegemoet, zodat we het iets aan kunnen scherpen.

We gaan zeker intern met de GGD over die preventieve ouderengezondheidszorg aan de slag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Veerman. Pagina 13 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De heer Veerman D66: Klein aanvullend vraagje. Bedankt, wethouder, voor de uitgebreide beantwoording van de vragen. Als we kijken naar de coronacrisis, zie ik eigenlijk in de stukken staan dat het Rijk eigenlijk alle kosten die daarop staan, ik geloof dat het iets van € 96.000 was of zoiets, of misschien nog wel meer ... Maar ik zag het terugkomen dat de baten en lasten daar in dezelfde kolom afgedekt waren. Daar zit ook personeel bij van de GGD die eigenlijk op de loonlijst staat en die daar ingezet zijn. Dan zou je verwachten dat als dat personeel eigenlijk gedekt wordt door het Rijk, dat je personeelskosten overhoudt binnen de GGD. Die zie ik eigenlijk niet terug. Of is dat de misvatting? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dat is een goede vraag. Daar heb ik nu het antwoord niet op. Ik ga dat voor u uitzoeken. Wat ik weet, is dat er vanuit alle kanten bijgesprongen is bij de GGD, omdat het zo booming was dat ze dat gewoonweg niet redden. Hoe dat zit met de Rijksvergoeding die daartegenover stond, daar durf ik nu geen antwoord op te geven. Ik zal ervoor zorgen dat ik ... Ik probeer in ieder geval te zorgen dat ik dat antwoord heb voordat we de raadsvergadering hebben over deze zienswijze. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Verder nog iemand die wil reageren? Nee.

Mag ik dan concluderen dat deze zienswijze als bespreekstuk met amendement naar de vergadering op 7 juni gaat? Ja? Oké. 7.

Zienswijze MRDH Ontwerpbegroting 2023 De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende punt. Dat is agendapunt 7. De zienswijze begroting 2023, de MRDH. Wil ik graag beginnen met Beter voor Rijswijk met mijnheer Braam. De heer Braam BvR: Voorzitter, ik hoef niet al te lang een betoog hierover te houden. Op zich, die zienswijze kan ik me in belangrijke mate in vinden. Straks over de Plaspoelpolder zal de heer Kruger ongetwijfeld dat ook nog even aanhangig maken. Maar wat me eigenlijk wel verrast, is dat in deze zienswijze helemaal niets wordt genoemd over het wegvallen van haltes, onder andere in Rijswijk, maar ook in andere gemeentes. Ik had feitelijk wel verwacht dat dat benoemd zou worden. Staat natuurlijk wel verstopt in de begroting van 2023. Maar ik zou zeggen van, haal het eruit en benoem dat heel nadrukkelijk. De overige punten kan ik me in vinden. Vanuit Beter voor Rijswijk blijven we wel volhardend in het feit van dat we binnen de metropoolregio ons moeten beperken tot de taken die specifiek daarvoor bedoeld zijn. Economie is er later bijgekomen, ook vanuit het Rijk. Maar het gevoel binnen Beter voor Rijswijk is aanwezig dat behoorlijk wat geld ook gebruikt wordt voor allerlei andere doelen die daar niet direct mee te maken hebben, maar meer een afgeleide daarvan zijn.

De glijdende schaal, voordat we straks, bij wijze van spreken, een soort tweede provincie hebben, dat moeten we zien te voorkomen. Dat wilde ik in ieder geval kwijt. Maar denk ik toch nog even misschien ook via een amendement benoemen dat we onze zorgen uitspreken over nu tijdelijk in ieder geval opheffen van een enkele haltes hier en uiteraard ook in de regio. Nu wilde ik het even bij laten in de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Voorzitter, dank u wel. Dank voor de zienswijze. Het is goed om te zien dat de gemeente ook een kritische houding aanneemt ten aanzien van de risico’s die we zien, gerelateerd aan de gevolgen van corona. GroenLinks maakt zich eigenlijk vooral ook wel zorgen over de positie van Rijswijk in de regio en ook bij de MRDH als het gaat om de grote infrastructurele en mobiliteitsuitdagingen die gepaard gaan met al die Pagina 14 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

ontwikkelingen op eigen grondgebied, maar zeker ook met ontwikkelingen in buurgemeente Den Haag. De grootschalige woningbouw op de Binckhorst en de sloopnieuwbouw in Den Haag-Zuid, die betekenen dat de druk op de infrastructuur in Rijswijk behoorlijk gaat toenemen, maar ook in andere buurgemeentes trouwens. Wij willen de gemeenten dan ook op het hart drukken om toch een stevig geluid te laten horen in de zienswijze als het gaat om de positie die Rijswijk heeft voor deze mobiliteitsvraagstukken. Zonder Rijswijk en zonder een stevige investering van de MRDH in de komende jaren, gaat de bereikbaarheid van Den Haag flink achteruit. Maar ook de leefbaarheid van Rijswijk, want dan staat iedereen stil in onze eigen gemeente. GroenLinks zou het waarderen als hier diens wijze extra aandacht voor wordt gevraagd en is benieuwd hoe de wethouder daarin staat. Zo nodig amenderen wij dat graag. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Mevrouw Niesen. Mevrouw De Haan-Niesen BvR: Dank u wel, voorzitter. De fractie van Rijswijks Belang heeft notie genomen van zienswijze MRDH. Niet alleen het jaar 2023 zal grotendeels in het teken staan van herstel na corona, zo ook het jaar 2024. MRDH stelt deze jaren als overbruggingsjaren zonder vervoerkundige grote ingrepen. Rijswijks Belang zal hierop monitoren en vraagt het college dit ook te doen.

Zeker omdat er in de afgelopen jaren al genoeg OV-haltes verdwenen zijn binnen onze gemeente. Hierbij kan ik me aansluiten bij de woorden van de heer Braam. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam WIJ: Bedankt. Ik denk dat GroenLinks net een mooi bruggetje heeft gemaakt naar mijn bijdrage, al dan niet wat lokaler. Het is mooi om te zien dat in ieder geval de Beatrixlaan wordt benoemd. Dat hij wordt opgenomen met een investering van 32 miljoen voor de realisatie van het bovengrondse ontwerp. Maar in dezelfde zinsnede wordt ook de verkenning van de ondertunneling van de Beatrixlaan benoemd. Daarin wordt de suggestie gewekt dat de MRDH hier dan financieel of inhoudelijk aan meewerkt. Maar hoe, blijft denk ik onderbelicht. Ik vind het wel belangrijk, aangezien het voor Rijswijk een enorm belangrijk dossier is, om dat toch in de zienswijze wat prominenter naar voren te laten komen dat wij daadwerkelijk willen inzetten voor die ondertunneling. Dan een tweede punt. Eind pagina 16 wordt aangegeven ... Wordt heel veel besproken over de CD Binckhorst. Daar worden miljoenen tegenaan gegooid. Dat heeft iedereen al kunnen lezen. Dan wordt er gezegd, uiterlijk eind 2022 worden de plannen bekendgemaakt van wat er dan precies gaat gebeuren.

Wij vroegen ons eigenlijk gewoon af, dat is meer een inhoudelijke vraag, wanneer wij hier weer over komen te spreken? Want als er nu zoveel geld gerealiseerd wordt vanuit de MRDH, dan gaat er iets gebeuren. Wij vroegen ons af wanneer wij worden aangehaakt met betrekking ook tot de Geestbrugweg. Daarbij wil ik het even laten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij D66: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Wij hebben de zienswijze ook met interesse gelezen. Dat is een zinsnede die ik vandaag een aantal keer gehoord heb en maar even gebruikt heb nu. Ik sluit me aan bij de heer Van Dam voor wat betreft de Beatrixlaan. Dat we ook graag zouden zien dat er wat meer aandacht komt voor op het ondergrondse en de verkenning daarvan, omdat het bovengrondse ook zo mooi genoemd is daarin, expliciet aan het begin. Daarnaast vroegen wij ons af ... Er wordt namelijk geschreven in het RA22001300, om het even te specificeren, dat een aparte zienswijze mogelijk is op de doorstroommaatregelen. Nu zie ik bij de stukken geen aparte zienswijze staan, maar wel een kleine alinea. Ik Pagina 15 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

vroeg me even af hoe dat zit en of die zienswijze op die doorstroommaatregelen kan worden toegelicht? Als laatste over RA2001301, pagina 16, om maar even specifiek te zijn voor diegene die meeleest. Daar wordt vooral veel geschreven over de beoordelingsparameters. Dat gaat vooral over efficiëntie en rendement. Ik kan me herinneren dat we in de informatiesessie hierover al hebben gesproken, dat we ook graag wat andere criteria daarin zouden willen zien. De vraag is of daar ruimte voor is in de zienswijze om daar iets over op te nemen? Dat waren mijn vragen. Daarnaast maak ik van de gelegenheid gebruik om te zeggen dat 1 juni de adviescommissie vervoersautoriteit is van de MRDH. Mocht u input hebben, dan weten jullie mij te vinden. Dank jullie wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Mijnheer Oelen. De heer Oelen VVD: Dank u wel, voorzitter. De zienswijze inderdaad kennis van genomen. Wat betreft de VVD is hij in hoofdlijnen goed. Ik sluit wel graag aan bij ook wat de heer Braam zei, dat zijn toch wel de zorgen die er zijn over de realisatie van de dienstregeling. In de zienswijze wordt wel ingegaan op de zorgen die de raad heeft, die ik ondersteun, over investeringen door de MRDH. Maar de zorgen zijn waarschijnlijk nog groter over het realiseren van de dienstregeling.

Het is mij niet helemaal duidelijk of datgene wat de MRDH doet als concessieverlener of toestaat als concessieverlener, het opheffen van haltes, het opheffen van lijnen, of dat voldoende goed geadresseerd is? We weten met zijn allen dat de beschikbaarheidsvergoeding eind van dit jaar gaat stoppen. We weten nog niet wat er in het najaar gaat gebeuren. Waarschijnlijk een volgende golf. We kunnen ongeveer wel bedenken wat dat voor gevolgen dan gaat hebben. Ik vroeg mij af of op enig moment of ergens anders geadresseerd is dat er duidelijke criteria moeten zijn geformuleerd waarlangs lijnen en haltes worden geschrapt, waarbij dan ook de deelnemende gemeenten daar een rol in kunnen hebben. Dat is mijn ene punt. Mijn andere punt, dat gaat over het programma Economisch vestigingsklimaat. Ook daar voel ik wel in mee wat de heer Braam zegt. De MRDH, dat hebben wij ook vaak gezegd, het risico bestaat gewoon dat het een uitdijend orgaan gaat worden. Als ik dan kijk naar dat programma Economisch vestigingsklimaat, dat is best wel heel erg hoogover geschreven. Zeker als je dat vergelijkt met al die concrete zaken die er staan in die mobiliteitsparagraaf. Tegelijkertijd, er gaat best wel wat geld heen.

Ik vroeg mij af, aan het college, antwoord hoor ik graag, hebben wij voldoende scherp op wat voor een parameters wij aan het eind van 2023 kunnen beoordelen of dit programma succesvol is geweest? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Mijnheer Stuijfzand. De heer Stuijfzand PvdA: Dank u, voorzitter. Ik heb ook met interesse kennis genomen van de zienswijze inzake MRDH. Namens de Partij van de Arbeid hierover zes vragen slash toevoegingen. De eerste is, de verhouding tussen de bijdrage die Rijswijk doet per bewoner en wat MRDH investeert in Rijswijk? Dat is de eerste. De tweede, de toekomstige gevolgen van de beschikbaarheid van OV-lijnen in Rijswijk naar aanleiding van de verlaging van de bijdrage van de Rijksoverheid. Puntje drie, de wijze van periodieke terugkoppeling van voortgang van de voorgenomen achttien doelstellingen, aan in ieder geval de Rijswijkse gemeenteraad. Vraagje vier, kan er een verzoek voor de indicatie van de oplevering van de nieuwe strategische agenda worden opgenomen? Vraag vijf of toevoegen, is het mogelijk om eventueel een melding te maken van de investering voor de vermindering van files op de A4 en de daarbij hopelijk verlagende luchtkwaliteit van de A4 voor de omwonenden? Ik bedoel RijswijkBuiten bijvoorbeeld.

Als laatste, even kijken, ze hebben in hun begroting ook een stukje meegenomen over de verbetering van de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Ziet de MRDH ook nog een rol voor zichzelf, voor mensen die wat verder van de arbeidsmarkt Pagina 16 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

afstaan? Dit was mijn ... In de overige punten kan ik me zeker vinden. Voorzitter, dit is als input voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stuijfzand. Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Dank u wel, voorzitter. Dank voor al het voorbereidende werk. Ik sluit ons, tenminste, het CDA sluit zich ook aan bij de opmerking van de heer Braam als het gaat over de dienstregeling en over de halten. Wat ik me nog wel afvroeg, op pagina 2 van de zienswijze stellen wij ook een aantal vragen rondom de tijd na corona en wat dat betekent. Ik zou daar toch wel graag ook een datum aan vast willen hangen, een beetje in het verlengde waar mevrouw Van Nunen eerder vanavond zei, dat we daar antwoord op krijgen. Ik moet ook heel eerlijk zeggen, soms bekruipt me het gevoel, maar corrigeer me maar was het niet zo is, dat we ook wel heel makkelijk achteroverleunen als het gaat om, corona en einde van die steun vanuit de landelijke overheid. Aan de andere kant, wat doen we er zelf aan, niet zozeer wij, maar gewoon, wat doet de MRDH, wat doen de onderliggende bedrijven eraan om die mensen ook echt weer terug te krijgen in dat OV. Ik lees dan in Duitsland € 9 voor een maandlang onbeperkt reizen. Dat snap ik ook, dat is onmogelijk. Hier kost het € 14,50 voor een toerist per dag.

Ik heb geen pasklaar antwoord, maar soms bekruipt me het gevoel, dat wil ik vandaag gewoon uiten, dat we er ook wel heel makkelijk in gaan hangen. Tot slot, personeelstekorten bij de verschillende onderliggende OV-bedrijven. Moeten we daar ook niet naar vragen en een opmerking over maken, gezien de ontwikkelingen bij Schiphol en bijvoorbeeld ook recent bij de NS? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Van der Baan. De heer Van der Baan CU: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik heb een paar vragen namens de ChristenUnie ook. Die liggen in het verlengde van een aantal vragen die ik hier vanavond al gehoord heb. Het gaat vooral even over het fonds BDU, wat ongeveer de helft uitmaakt van de begroting van de MRDH en was structureel eigenlijk te weinig wordt uitgenut. Een aantal maatregelen worden er genoemd om toch tot een betere uitnutting te komen. Maar onze vraag is mede, wat zijn de consequenties van als zo’n fonds eigenlijk structureel te weinig wordt uitgenut? Het gaat om honderden miljoenen. Wat zijn dan de consequenties voor Rijswijk? Dat slaat een beetje aan bij wat een ander deze avond ook al zei. Dat is, wat betekent dat ook voor de leefbaarheid van Rijswijk? We staan enorm onder druk als gemeente. Als zo’n fonds niet uitgenut wordt, dan wordt de waarde waarschijnlijk later geleverd.