Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022.docx

Dat ik me in ieder geval namens de burgemeester erbij kan aansluiten. Je kan optrekken met een Delft en een Leidschendam-Voorburg om te kijken of we daar hetzelfde mee kunnen doen. Dat we daar in ieder geval met elkaar een vuist op tafel slaan in de Veiligheidsregio en niet alleen als Rijswijk. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Mag ik voorzichtig concluderen dat deze zienswijze als bespreekstuk naar de volgende raad gaat? Mooi. Pagina 33 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

11. Zienswijze industrieschap Plaspoelpolder ontwerpbegroting 2023 De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 11. Dat is de zienswijze industrieschap Plaspoelpolder. Dan wil ik graag beginnen met de Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid. Mijnheer Shousha. De heer Shousha fractie Majjaoui: Dank je wel, voorzitter. Onze fractie heeft er niks aan toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Shousha. Dan mijnheer Van der Baan van de ChristenUnie. De heer Van der Baan CU: Dank u wel, voorzitter. Ook geen opmerkingen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Voorzitter, eigenlijk maar een technische vraag. De zienswijze is op zich prima. Ik had me voorgenomen om voor half elf stel ik hem nog de vraag, anders niet meer. Maar het IPP heeft als interne norm een weerstandsratio van 2.0. Dat is de wens. Voor Rijswijk is die ratio gestegen van 7.4 naar 10.8 in 2021. Ik vraag me dan gewoon ... Wat is verstandig en wat is mogelijk? Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen PvdA: Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog even wat meer zeggen over de Plaspoelpolder. Het is een van de grootste bedrijventerreinen van Nederland. Het ligt ook nog eens heel centraal in de regio. Ideaal om als showcase te dienen. Daar kom ik zo verder op terug.

De Partij van de Arbeid Rijswijk heeft de zienswijze gelezen. Het zal natuurlijk niemand verbazen dat wij dit met grote belangstelling hebben gedaan. Het is een mooi om te zien dat het IPP duurzaamheid en de energietransitie als een van haar belangrijkste opgave ziet voor de komende jaren. In het kader van deze en andere opgaven heeft de PvdA nog wel wat opmerkingen. Het Rijk heeft plaats € 20.000.000 gereserveerd voor vergroening van bedrijventerreinen in het kader van het project Werklandschappen aan de toekomst. Onderdeel van het project zijn bedrijventerreinen vergroenen als showcase. Komt hij weer terug. Het is goed te zien dat een van de indienende partijen van het voorstel, het Centrum voor Lokale Ondernemerskringen, laatst al in de Plaspoelpolder op bezoek is geweest. Het zou heel goed nieuws zijn voor de biodiversiteit, klimaatadaptatie en ook de werknemers van het terrein als de Plaspoelpolder zich hierbij aansluit. Dit leidt mij tot het stellen van een aantal vragen.

Zet de gemeente erop in om een van de showcases te worden bij het project Werklandschappen van de toekomst? Wat zijn de investeringen die voorzien zijn op thema’s als verduurzaming, klimaatadaptatie, energietransitie, natuuradaptief bouwen, veiligheid en aanpak van ondermijning? Aansluiten bij de opmerkingen van de heer Geleijnse, wordt hierin in de komende jaren mogelijk ook meer geïnvesteerd, zeker gezien de hoge weerstandsratio die gerapporteerd wordt? In het kader daarvan, zou het niet op zijn plaats zijn om op zijn minst een opmerking over deze toekomstige opgave in de zienswijze op te nemen? Dan heb ik tot slot nog een aantal verklarende tekstuele vragen. In de eerste zin staat, bent u dit jaar aan de slag met een aantal businesscases? Moet daar niet het woordje gaan ergens tussen staan. In de tweede alinea staat naast het woord weerstandscapaciteit het woord significant. Mijn kennis van de financiële terminologie is beperkt. Ik vroeg me af, is dit een specifieke technische term? Iets dat uit het Latijn of het Italiaans geleend is? Of is dit een grammaticafout? Volgens mij mist er ook nog een paar haakjes rondom het getal 10,8 in dezelfde zin. Dat was hem. Dank u wel, voorzitter.

Pagina 34 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Malsen. Mijnheer Oelen. De heer Oelen VVD: Dank u wel, voorzitter. Een overzichtelijke zienswijze. Ik vroeg mij nog af, dat werd getriggerd door het feit dat in de ontwerpbegroting 2023-2026 er iets wordt gezegd over een rapport van Deloitte, waar ook aanbevelingen worden gedaan, wat dan het IPP schrijft, dat de werkzaamheden verbreed moeten gaan worden. Op het moment dat de werkzaamheden verbreed gaan worden, kost dat doorgaans geld. Daar staat in de begroting niks over. Ik vroeg mij af of hij daar in de zienswijze dan ook niet een opmerking over moeten maken dat we daar misschien in de begroting dan wel rekening mee gehouden moet worden. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam WIJ: Bedankt. Het werd net al genoemd, Plaspoelpolder is een van de gebieden in Rijswijk waar heel veel ontwikkelingen plaatsvinden. Met de ontwerpbegroting en de zienswijze is, denk ik, weinig mis. Ik mis alleen nog een enkel ding, dat ik graag nog terug zie in de zienswijze. Het plan is natuurlijk om in de Plaspoelpolder per deelgebied ontwikkelingen te beginnen. Niet allemaal tegelijkertijd, maar allemaal in tijdspanne achter elkaar, omdat dat ook met capaciteit maken heeft. Die worden heel mooi in de begroting ook allemaal apart beschreven.

Ik mis alleen maar de connectie tussen al die deelgebieden en projecten die er zijn. De IPP is verantwoordelijk voor het vestigingsklimaat en daarmee, denk ik, ook voor thema’s zoals leefbaarheid en mobiliteit op deze kavels en projecten. Ik zou graag zien dat we ook een soort van ... Dat er over wordt nagedacht hoe die projecten samenkomen. Dat zie ik nog niet terug. Ik was benieuwd hoe dat nu wordt opgevangen door de gemeente en of dat wellicht volgens de raad hier nog een plek heeft in onze zienswijze. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw ten Brummelaar RB: Dank u wel, voorzitter. Toch gelukt om het knopje in te drukken. De zienswijze van de IPP hebben wij gelezen. Rijswijks Belang vindt het een duidelijke zienswijze. We zijn blij met wat het IPP doet in Rijswijk. Puntje van aandacht is wel dat we gelezen hebben dat met betrekking tot de bevindingen van de interne beheersing, dat we het jammer vinden om te lezen dat dat nog niet helemaal goed op orde is. Wij vragen dan ook om daarmee aan de slag te gaan. Ook lazen wij in de stukken dat de garage in het Havenkwartier mogelijk wellicht een hub wordt. Terwijl wij in de wandelgangen vernomen hebben dat dit vrijwel zeker een hub wordt. Wij vragen ons af, is het mogelijk, wellicht of vrijwel zeker? Verder horen we veel over het IPP Plaspoelpolder.

Wellicht heb ik de stukken dan verkeerd geïnterpreteerd, maar volgens mij zijn de kavels die het IPP in de Plaspoelpolder heeft inmiddels allemaal verkocht. Gaat het IPP nog nieuwe kavels opkopen in de Plaspoelpolder of heb ik dat helemaal verkeerd gezien? Dank u wel. De voorzitter; Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Mijnheer Wit. De heer Wit GL: Voorzitter, dank u wel. Dank voor de zienswijze ook. GroenLinks heeft vertrouwen in de wijze waarop het IPP haar werkzaamheden uitvoert. We hebben wel een vraag. In de shortlist, eigenlijk aansluitend op de heer Van Malsen, met de mogelijke toekomstige opgave voor het IPP, staat de energietransitie genoemd. Mogelijk. Als mogelijke opgave. Het lijkt me niet een mogelijke opgave, maar dat mag wel wat sterker. Stijgende energiekosten hebben een steeds groter effect, zeker op het bedrijfsleven. Wij zouden dan ook graag een zienswijze in de alinea opgenomen zien waarin duidelijk wordt aangegeven dat het voor de Pagina 35 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

gemeente Rijswijk ook een belangrijk doel is en dat wij er vertrouwen in hebben dat het IPP daar in haar begroting rekening mee houdt. Maar dat we ook wel in de komende periode daarvoor graag een plan van aanpak zouden zien. We horen graag hoe de wethouder hier tegenaan kijkt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Mijnheer Kruger. De heer Kruger BvR: Daar is hij dan. Dank, voorzitter. Die programmabegroting 2023 tot 2026. Het is jammer dat de bijeenkomst van de BBR vorige week zo slecht bezocht is vanuit de raad. Jan Brugman had daar een geweldige presentatie. Maar goed, bij deze, jammer. Het zijn mooie plannen. Er wordt al genoemd als kansenzones. We noemen daarbij herstructureren, klimaatadaptie, energietransitie, veiligheid, aanpak van ondermijning. Dat zijn allemaal hele mooie voornemens in moderne benamingen. Als we dat allemaal gaan realiseren, dan denk ik, als we ons beperken tot de Plaspoelpolder, dan blijft er weinig energie over voor andere bedrijventerreinen, die er ook onder vallen. Het wordt even genoemd, maar wat daar moet gebeuren, dat blijkt er niet helemaal goed uit. Maar wat me ook opgevallen is, we hebben het over kansrijke projecten. We zijn vorig jaar ... Hebben we dat raadsuitje gehad. Toen hebben ze ons wat leuke dingen laten zien, maar er zijn hele wijken en gedeeltes, die zijn ze kennelijk vergeten.

Want vandaag op het fietsje even alleen door de Vredesstraat heen, daar word je niet vrolijk van. Als je ziet hoe dat daar verloederd is. Leegstand, bouwvallige gebouwen, de raamwerken liggen eruit, opslag van oud ijzer en nog meer afval. Het is ongelofelijk hoe dat er momenteel bij zit. Als je gaat herontwikkelen, ruim alsjeblieft eerst die zooi op die er nu is, zodat je daar verder kan met alle mogelijkheden die ons ter wille kunnen staan om er een mooi bedrijventerrein van te maken. Dan nog, tot slot, er is gewoon een gebrek aan parkeervoorzieningen. Daar mogen we wat van vinden. Maar dat betekent wel dat steeds meer werknemers van de Plaspoelpolder gebruik gaan maken van het openbaar vervoer. Met de tram vanuit het centraal station is ook een Elfstedentocht, lijkt het wel, met al die haltes. Terwijl het echt mogelijk zou moeten zijn om daar een snelle busverbinding te gaan realiseren, dwars door de Boogie Woogietunnel heen. Dan doen ze meteen de Binckhorst aan, want die zoekt ook een verbinding naar die richting. Dat komt dan waarschijnlijk weer ten gunste voor de bewoners aan de Geestbrugweg, die minder overlast zullen hebben. Maar daar moet ook echt aan mee ... Ik zie dat onvoldoende terug aan het openbaar vervoer. Dan is het ook triest dat de opheffing van de halte aan de Volmerlaan, dat die ook eigenlijk zomaar is weggeschrapt.

Ik vind als we daar echt wat serieus van willen maken, moeten we ook daaraan denken en dat die halte weer terug moet komen. Tot zover mijn opmerkingen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Dan wil ik nu de wethouder vragen hier op de vragen te reageren. Mevrouw Woudstra: Voorzitter? De voorzitter: Ja. Mevrouw Woudstra D66: Naar aanleiding van de gemaakte opmerkingen wil ik graag gebruikmaken van mijn eerste termijn. De voorzitter: Ja. Mevrouw Woudstra D66: Dank alsnog. Ik wil me graag aansluiten bij wat de heer Kruger zei. Ik zit even na te denken over hoe we dat wellicht zelf ook dan in de brief die we sturen kunnen krijgen. Want ik zou het lief Pagina 36 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

ding waard vinden om duidelijk te maken bij het IPP dat we graag zien dat werknemers met de bus en het openbaar vervoer en de tram of met de fiets komen. Dat is nu niet makkelijk. Dat wordt er nog niet makkelijker op, want fietsen en bussen en OV’en die kant op, is wat lastig. Ik zou daar graag ook kijken of we daar een voorstel voor kunnen doen, dan wel dat de wethouder een zinsnede over kan nemen met dat aan de raad ... De raad het verzoek doet aan het IPP om ook naar de mobiliteitstransitie te kijken. Dat zou mijn voorstel zijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Mag ik de wethouder vragen om op de vragen te reageren? De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel. Over het IPP. De eerste gemeenschappelijke regeling van Nederland, opgericht in 1953, om het bedrijventerrein te ontwikkelen. Inderdaad zoals mevrouw Ten Brummelaar zegt zijn bijna alle kavels verkocht. Er zijn nog gronden in bezit van het IPP. Die worden dan verhuurd met een erfpachtcanon. Maar voor de rest is het vrijwel allemaal uitgegeven. Er zijn nu ook een aantal kavels, dat zijn stukjes onbenut bedrijventerrein in het Havenkwartier, die nu ook verkocht worden, onder andere bij dat gebied van de Nijverheidsstraat, waar vroeger de betonmortel stond. Daarnaast is van het IPP. Die worden verkocht. Wordt allemaal ontwikkeld.

Maar er is een aantal jaren geleden, vier, vijf jaar geleden, juist weer een ommezwaai gemaakt om weer zaken terug te kopen. Dat zie je aan de Treubstraat gebeuren. De Loods kennen we allemaal, maar ook de ontwikkeling ernaast. 48 units van Fresh Real Estate. Juist ook aan de Frijdastraat. Inderdaad, als je daar nu heen fietst, dan kan je nog niet echt zien dat het in de vaart der volkeren meegaat, maar juist op die plek zijn de interessantste ontwikkelingen gaande van gebouwen die verkocht zijn en gebouwen die opgeknapt worden voor het voorste gedeelte van de Frijdastraat. Overigens, het andere gedeelte kan ook nog wel verbeterd worden. Dat ten aanzien van de taken. Er is inderdaad een rapport geschreven. Dat is nog niet door het bestuur vastgesteld. Maar daar staat in wat de andere taken zouden kunnen zijn van het IPP. De gemeente Den Haag en de gemeente Rijswijk zouden ook concluderen van, de uitgifte van bedrijventerrein is geweest, maar het is een heel krachtig instrument, dat hebben we ook gezien, bijvoorbeeld aan de Treubstraat, maar dat zien we ook op andere locaties, om te ontwikkelen. Dat willen we graag voortzetten. Maar dat zou je ook kunnen verbreden met een heel rijtje wat de heer Kruger al opnoemt. Waarvan de heer Wit zegt, de energietransitie, dat kan je ook verbreden naar bijvoorbeeld de investering in de openbare ruimte. Want er is veel kapitaal in het IPP.

Daarom is dat weerstandsvermogen zo hoog en die ratio zo hoog. Het is zaak om daar iets mee te doen, want anders zit dat kapitaal daar maar niks te doen. Het IPP is nu bezig met het maken van de investeringsagenda. Die is er ook voor de eerste kleine aantallen, zou ik bijna zeggen. Maar ik denk dat er een ambitieuzere agenda moet komen. Dat is voor de komende jaren echt de opgave voor het IPP, wat gaan we doen om dat kapitaal te valideren. Daar zou je iets over kunnen opnemen inderdaad in de zienswijze van, doe iets met dat geld. Maak een investeringsagenda. Dat is een. Dat is een antwoord ook op het CDA. Een antwoord op de heer Wit, in combinatie met de heer Kruger, je zou kunnen oproepen om specifiek voor de energietransitie iets te doen, maar je kan dat ook wel iets breder trekken van, we vinden dit een goed idee als het IPP betrokken is bij meerdere onderwerpen in de herstructurering van het middengebied of van de Plaspoelpolder of de werkterreinen van Rijswijk. Het IPP concentreert zich nu op het middengebied van de Plaspoelpolder, als het over Rijswijkse zaken gaat en het N-kavel, maar dat is Den Haag, ligt aan Rijswijk bij de Nederlandse Loterij. Middengebied van de Plaspoelpolder wat wij hebben bestempeld als het bedrijventerrein, bedrijvenreservaat waar niet gewoond mag worden. In het Havenkwartier en het Kesslerpark is de positie van het IPP afgebouwd.

Dan zou het IPP daar ook een actieve rol in kunnen hebben. Dat hebben ze nu ook. We hebben een brief gestuurd. Dames en heren speculanten vastgoedeigenaren, u mag hier niet transformeren naar wonen. Daar Pagina 37 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

lopen nu gesprekken mee, wat mogen we hier dan wel doen? Bedrijvigheid, wat voor rol kunt u daarin spelen IPP? Is dat eenzelfde soort rol als u in de Treubstraat heeft vervuld of op een andere manier? Dat is een actieve rol voor dat IPP. Ten aanzien van mobiliteit en bushaltes, ik denk dat we dan wat ver afdrijven van de kern van het IPP. U kunt dat natuurlijk opnemen, maar het IPP is geen stakeholder bij de MRDH en die houden zich ook niet bezig met bushaltes, maar die onderschrijven natuurlijk wel het goede vestigingsklimaat in de Plaspoelpolder en hebben oog voor openbaar vervoer. Maar het is niet de grond van het IPP bijvoorbeeld waar die bushaltes gerealiseerd zouden kunnen worden. Maar dan komen we wel uit bij de hub. IPP heeft daar wel oog voor en heeft een parkeergarage in eigendom. Dat is namelijk op de Handelskade. Had dat ook kunnen verkopen voor woningen of kunnen verkopen voor bedrijfshallen of kunnen verkopen voor ... Maar heeft het verkocht voor een mobiliteitshub, zodat mensen daar met elektrisch vervoer naartoe kunnen gaan, ook met de auto. Dat wordt overigens pas gerealiseerd in 2024-2025, omdat dat gelijk opgaat met de ontwikkeling van het Havenkwartier. Daarmee heb ik vrijwel alle vragen beantwoord. Ik zie nog hier iets staan over de showcase van de Plaspoelpolder voor ... Ik ken de regeling niet uit mijn hoofd.

Maar we proberen de Plaspoelpolder in ieder geval in te brengen bij de MRDH als next economy bedrijventerrein. Voor het Havengebied hebben we nu een rapport over natuurinclusiviteit en natuurinclusief bouwen. Voor het middengebied ligt daar nog geen biodiversiteitsvisie of zoiets dergelijks. Maar dat zou wel een goed idee zijn om daar mee bezig te zijn. Uw tip om daar met de Rijksregeling gebruik van te maken of te onderzoeken hoe dat zit in relatie, is wel een goede tip. Waarvoor dank. Dan heb ik wel vrijwel alle vragen beantwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. Zijn er mensen die in tweede termijn willen reageren? Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen PvdA: Dank, voorzitter. Hele korte reactie hoor. Het ging om het project Werklandschappen van de toekomst. Het is een van de gehonoreerde projecten van het Nationaal Groeifonds. Overigens over de tekstuele vragen die ik had, heb ik geen antwoord ontvangen. Maar ik ga ervan uit dat die ter kennisgeving aangenomen zijn en verbeterd zullen worden. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Malsen. Is er verder nog iemand die in tweede termijn wil reageren? Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra D66: Nou kan ik het net even gemist hebben, maar betekent wat de wethouder net zei dat hij het voor ...

Dat we inderdaad de zienswijze aanpassen en wijzen op de mobiliteitstransitie of verwacht hij dat we dat nog zelf kunnen doen? De voorzitter: Als verder niemand wil reageren, dan geef ik het woord aan de wethouder. De heer Van de Laar: Dank u wel. Ik had nog een vraag liggen van Wij. Rijswijk, excuus, voorzitter en aan de heer Van Dam, over de verschillende deelgebieden en de connectie daartussen. De toekomstvisie op de Plaspoelpolder en het addendum daarover geeft de interconnectiviteit aan tussen die drie deelgebieden en de visie op het hele gebeuren. Het IPP concentreert zich vooral op dit moment op het middengebied. Daar zit eigenlijk de ... Vanuit diezelfde visie wordt dat ontwikkeld. Maar ik had het gevoel dat er misschien wel een vraag achter de vraag zit. Dat zou u nu kunnen stellen, maar dat kunnen we ook buiten de vergadering eventueel. Maar ik zie de hand omhoog gaan.

Pagina 38 van 39

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Zienswijzen 24 mei 2022

De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam WIJ: Er zat inderdaad wel wat achter. Want ik snap dat het IPP alleen voor het middengebied is en dat de MRDH gaat over mobiliteit. Dat zit misschien niet in hun straatje. Daar is ook wel een conceptvisie of een hele visie op het hele gebied. Maar mijn vraag was, in hoeverre zijn ze betrokken bij de gehele Plaspoelpolder als ontwikkelgebied? Want er gaat enorm veel veranderen. Ik snap dat ze een deeltaak daarin hebben. Maar het is wel mooi als al die partijen natuurlijk samenwerken. Hoe groot is hun rol daarin en hoe groot is hun verantwoordelijkheid daar ook voor? De heer Van de Laar: Zoals ik heb gezegd, op dit moment zijn zij niet actief in het Kesslerpark en ze zijn in het Havenkwartier actief in de verkoop van de gronden. Maar er is een enorme samenwerking gaande met de BBR ook in een gezamenlijke projectgroep tussen de gemeente, het IPP en de BBR, waarin er wordt gekeken, dat gaat wel verder dan alleen het middengebied, naar de ondermijning, naar de wegkruizen, naar de afvalbakken en allemaal dat soort initiatieven. Die komen daaruit, om wel een integraal ook ... Samen met de partijen in het gebied actief te zijn. Het IPP is echt een heel actieve speler op dat vlak. Het aanzien van de spelling en de grammatica of van de eerste zin, we nemen dit mee. Maar volgens mij is die eerste zin wel correct.

Het is niet het mooiste Nederlands misschien, maar volgens mij is hij wel correct. Maar als hij niet correct is, gaan we dat verbeteren. Ten aanzien van de mobiliteit, laat ik dat echt even bij de raad, omdat wat ik daar heb gezegd, ik zie daar eigenlijk geen enkele taak voor het IPP op dit moment liggen. Als u die wel ziet, dan kunt u dat verwoorden in een amendement. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. Ik denk, als ik het zo goed heb aangehoord, dat deze visie als bespreekstuk naar de raad gaat. Is iedereen het daarmee eens? Met een amendement of iets anders. 12. Sluiting De voorzitter: Volgens mij zijn we klaar. Ik wilde bij deze de ... Nog niet? Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse CDA: Jawel hoor. Ik wil u alleen maar hartelijk danken als voorzitter van deze vergadering. Het was voor u de eerste keer. Ik weet niet of het gebruikelijk is, maar ik vind het gewoon fijn dat u het gedaan heeft en bereid bent. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is de vergadering gesloten en mogen we allemaal naar huis.

Pagina 39 van 39