Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

Sterker nog, we hebben te maken gehad met caoverhogingen, ook in die branche. Net zoals dat dat eigenlijk zorgbreed is. Vandaar dat daar ook de uren, prijzen zijn verhoogd. En de bedoeling is dat wij het komende schooljaar in ieder geval met de schoolbestuurders en de schooldirecteuren in gesprek gaan van, goh, hoe zien we nu de zorg in het onderwijs, waar ook schoolmaatschappelijk werk een onderdeel van is. En wat is onze visie er nu op? Omdat we toch wel verschillende dingen doen met elkaar als je het bekijkt en platslaat op zorg en onderwijs. Niet alleen de schoolmaatschappelijk werker, maar ook jeugdconsulenten, consulenten in de schooljongerenwerkers, et cetera. Dus we hebben dit jaar genomen om schoolmaatschappelijk werk gewoon voort te zetten zoals het er nu is. En dat is ook een ambitie die ook nog extra staat in de Kadernota, want dat is voor 2025 en schooljaar ’26 zit er natuurlijk aan vast, dus die moest ik als ambitie ook laten meenemen. De bedoeling is dat we dan de rest van dit schooljaar gebruik maken om voor het nieuwe schooljaar ’26-‘27 na de zomervakantie dus, te kijken van, hoe gaan we het dan invullen met elkaar? Want de scholen die hebben daar ook een mening over, en terecht.

Voorzitter, dan even kijken, heb ik nog een vraag gemist? Ja, de bezuiniging op preventief jeugdbeleid wat die nu betekenen? Ja, dat betekent dat we moeten korten op subsidies en organisaties. We hebben het daarover gehad in het najaar van 2024 uit mijn hoofd gezegd, maar het zou ook iets later kunnen zijn geweest in de tijd. We moeten daarin of ik moet daarin oplopen tot aan 400 duizend euro tot aan 2027, ja, middelen gaan afbouwen. En we gaan daar een voorstel voor doen en volgens mij is de bedoeling dat we dat rond de begroting gaan doen hoe we dat dan willen gaan invullen. Want dat is met een trap-af systeem of een trap-op systeem, het is maar net hoe je dat bekijkt. Maar het gaat van uit mijn hoofd gezegd 125 duizend euro met een oploop naar 400 duizend euro. We hebben laatst natuurlijk ook een inspreker gehad die daar ook een mening over gaf, dat de afbouw van preventie misschien niet helemaal verstandig is om te doen. Maar dat laat ik bij uw raad, want ik voer gewoon uit wat mijn werkgever, dus u als raad, mij meegeeft. En voorzitter, dan is er nog gevraagd, want ik zou het bijna vergeten, dat is superbelangrijk, naar het sociaal domein. En het sociaal domein in één pand. Volgens mij was dat ook een vraag vanuit de heer Loof, de VVD. Dus ik was hem niet vergeten, maar dat is natuurlijk een grote exercitie die we met elkaar willen aangaan.

En waarom is dat nou eigenlijk noodzakelijk? Nou, het primaire doel is vanuit het college om de inwoners centraal te stellen door naar minder loketten te sturen. Als je nu bij het CJG komt en er is wat met jou als moeder aan de hand, dan word je gestuurd naar een Steenplaetsstraat of naar een Generaal Spoorlaan of naar, nou, noem het op. Dat vinden wij niet wenselijk. We willen daarin de dienstverlening verbeteren en bevordering van de integrale samenwerking ook binnen de teams in het stadhuis. En dat is gewoonweg makkelijker als je echt bij elkaar zit in plaats van elkaar moet opzoeken op andere panden. We willen daarbij realisatie hebben van de strategische doelstellingen Pagina 16 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

en alle beleidsambities zoals we die met de raad hebben vastgelegd in ons coalitieakkoord, maar ook in de Kadernota sociaal domein, om maar iets te noemen. En daarnaast is er ook gewoon sprake van slechte staat en ongeschiktheid van de huidige buitenlocaties. Ik weet niet of u onlangs een keer op de van Vlietlaan ben geweest of op een andere locatie van ons, maar de werkplekken en de buitenlocaties volstaan niet. Deze volstaan niet aan de Arbowet, ze volstaan niet aan de privacy, groot onderhoud is absoluut noodzakelijk. En daarin hebben wij bedacht, als er dan de keuze is tussen of groot onderhoud aan panden of we gaan kijken wat we daarmee kunnen in de toekomst en we brengen het sociaal domein onder in één locatie, ja, dan anticiperen we wat ons betreft op de groei van de stad. En we creëren hopelijk weer een stukje vertrouwen van de burger in de overheid als we de locaties bij elkaar brengen en de inwoners niet naar 84 locaties sturen. Nou is dat overdreven, maar u snapt wat ik bedoel. Voorzitter, volgens mij, ik ga nog één keer kijken want ik heb misschien nog een vraag. Ja, vroegsignalering, we doen heel veel aan vroegsignalering. We doen de BoekStart, de BoekStartcoach, VoorleesExpress, Speelstart, onderwijsachterstandenbeleid, allemaal gericht op vroegsignalering.

En dan heb ik alle vragen volgens mij, behalve die van sport van de heer Veerman, maar dat heb ik al aangegeven, beantwoord, voorzitter. De voorzitter: Dat is correct. Zou u alleen voor mij en voor het Forum, u heeft een toezegging gedaan, zou u die kunnen formuleren dat die netjes in de stukken komt? Mevrouw Bentvelzen: Ja, ik heb toegezegd aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid dat ik in Q4 nog een keer terugkom als het gaat om de stand van zaken rondom de Wmo, specifiek de wachttijden. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar burgemeester Sahin. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Ik heb, als ik goed heb geluisterd, één vraag gehoord en dat is van GroenLinks over de organisatie. GroenLinks heeft aangegeven zorgen te hebben van blijven we een aantrekkelijke werkgever? Als ik het zo vrij mag vertalen. Nou, die zorg delen wij uiteraard. Uitgangspunt van het college is om een toekomstbestendige organisatie te zijn en te blijven, maar ook vooral ook een hele aantrekkelijke werkgever waar mensen zich veilig voelen, sociaal veilig voelen, zich goed kunnen ontwikkelen. Want anders kunnen wij natuurlijk wel allerlei plannen bedenken, maar het uitvoeren moet toch door de medewerkers hoofdzakelijk gebeuren.

En ik zie bij de maandelijkse eed- en beloftebijeenkomsten waar ik samen met de gemeentesecretaris onze nieuwe medewerkers ontvang, echt ontzettend goede mensen binnenkomen. Ook mensen die bijvoorbeeld eerst als extern of als zzp'er werken, nu echt ervoor kiezen om in dienst bij ons te komen. Het vasthouden van die mensen is natuurlijk ook een uitdaging, omdat natuurlijk in de omgeving departementen, de provincie, aantrekkelijke andere overheden ook zijn om te werken. Maar wij bieden ze hier volop kansen om te ontwikkelen. En je ziet ook dat mensen die kansen pakken en ja, volop begonnen als administratief medewerker en later soms manager worden. Dus ik zie dat als een ontwikkeling. Maar ik deel die zorg, het is niet niks, 3 miljoen bezuinigen op de organisatie, aan meer mensen leidinggeven, versoberen van ondersteunende functies, minder ruimte voor nieuw beleid. Dus dat zijn ontwikkelingen die je wel kritisch moet volgen. En als we opeens ergens op een afdeling ziekteverzuim stijgt omdat één persoon het andere werk, alle andere werkzaamheden moet overnemen, ja, dan krijg je natuurlijk wel spanningen. En dat zullen we heel alert gaan volgen. Maar ik denk dat we met dit pakket, en u heeft daarvoor de moties voor ingediend, dat we een strategisch slim pakket hebben samengesteld. Maar uiteraard zullen we dat heel goed met elkaar moeten volgen. Dank u wel.

Pagina 17 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Dank u wel, burgemeester Sahin. Dan doe ik even heel kort, want het college heeft heel uitgebreid de vraag beantwoord, is er nog behoefte op dit agendapunt voor een tweede? Ik kijk Beter voor Rijswijk, GroenLinks. Nee? Of er een tweede termijn is op dit dan? Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, een korte opmerking. Ik had een vraag over het wagenpark. Dat het niet is onteigend totdat het helemaal duidelijk was hoe het was ontstaan. De wethouder had gezegd, joh, het is een typefout geweest. Nou, dank je wel. Want als dat erin had gestaan, dan had ik de vraag niet hoeven stellen. Maar het is helder, dus dank u wel voor de verheldering van de typefout. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Mijnheer Zoghbi, tweede termijn. Mijnheer Loof, u heeft het woord. De heer Loof: Ja, dank, voorzitter. En ook dank voor de uitgebreide beantwoording. Wel nog enkele vervolgvragen met betrekking tot het huurteam waar de wethouder over begon. Begrijp ik nou goed dat dat inhuur is van dan een bestaande partij ergens in de regio of elders? En ik doelde met mijn vraag vooral op de zinsnede in de halfjaarrapportage, dat wordt onderzocht of dus op termijn dit naar het huurteam kan worden overgezet.

En ik was benieuwd wat die op termijn dan eventueel zou kunnen zijn? Ook in het kader van eventueel die inhuur van dat huurteam en hoe lang we daar dan bij moeten aan denken? Met betrekking tot de Wmo, extra kosten voor de Wmo is duidelijk dat er meer achterligt dan enkel bijplussen en dan wel zien wat er gebeurt. Dus dat is fijn om te horen. Tegelijkertijd ook wel benieuwd wat er zou blijken als, wat er gaat gebeuren als zou blijken dat het toch het bijplussen, het structureel bijplussen niet gaat werken aan het eind van dit jaar? Wat voor proces gaan we dan in rollen? Gaan we dan nog meer bijplussen, omdat dat misschien dan wel werkt? Of gaan we misschien juist afschalen in die structurele kosten en kijken of de aanpak toch misschien anders moet in bijvoorbeeld een extra sturing of een strakkere sturing? Daar kort een reflectie op, graag? Ook een duidelijk en goed verhaal van de wethouder rondom de centrale locatie van het sociaal domein, die ik overigens ook onderschrijf en ondersteun. Maar een specifieke vraag was echter niet zozeer dat, maar vooral, wat is de locatie waar dit gaat gebeuren? Want er staat in de halfjaarrapportage het stationsgebied, ergens in het stationsgebied. En ik was benieuwd welke locatie dat dan was waar al dit werk mag gaan plaatsvinden? En met betrekking tot de P. van Vlietlaan, duidelijk dat er dan een gebiedspaspoort dus gaat worden opgesteld.

Maar is er dan ook al zicht wat er in dat gebiedspaspoort moet gaan komen? Ik neem aan dat er wel wat sturing is bij het opstellen van die gebiedspaspoort, dus waar stuurt dat op dit moment heen? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan vergeet ik degene waarvan ik wist dat er een tweede termijn kwam. Dat is mijnheer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Ja, zo liggen de verhoudingen toch een beetje? In tweede termijn inderdaad, ja. Dank voor de toelichting, voor de gevolgen van het uitgestelde ravijnjaar, om die te beantwoorden. Onze actie blijft onverminderd om ook de structurele financiering natuurlijk aan te pakken. En het zal zo ook mooi zijn als dat het sociaal domein dat we daar stappen kunnen zetten en daarin trekken we natuurlijk graag samen op met het college. Verantwoording over het afgelopen jaar is eerder beschikbaar gesteld en over het debat met ook over dat karakter. Mooie ambitie en dat mag best van ons in gang gezet worden. We hebben twee vragen die eigenlijk niet beantwoord zijn, over de digitalisering, over nog versnellen. Of dat het nog na het vertragen nu ook eventueel zou kunnen met de juiste investeringen? Hoeft op zich geen doel op zich te zijn, maar het zou mooi zijn voor de dienstverlening om dat eventueel goed op te pakken, zodat we daar zorgvuldig mee om kunnen gaan en het kunnen afdoen.

Mijn vraag was eigenlijk voor dat vierde termijn, dat ging over sport. Ik had even een beetje gemixt eigenlijk. Dat ging over sportbeleid en advisering, activering. Dat valt onder niet-wettelijke verplichte subsidies voor 2026. Dat was de vraag, er staat Pagina 18 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

672 en het jaar erop gaat het naar 403 duizend. Dus dat gaat bijna 2 ton af zeg maar in de komende jaren. Maar die had ik eigenlijk bij vier moeten stellen, dus u mag hem ook daar beantwoorden. Als u dat wil doen, graag. We hebben nieuwe verkiezingen dit jaar. We hebben daar een vast bedrag voor. Wordt deze verkiezingen er ook rekening mee gehouden dat we nu daar dus extra geld voor hebben omdat we oktober verkiezingen hebben? Er waren ook hogere facilitaire uitgaven voor het Huis van de stad. Hoe gaan we daarmee om? Er staat nog een verzoek uit voor het inzichtelijk maken van het beheer, onder andere voor de andere, en door anderen kunnen gebruiken tegen de vergoeding van het Huis van de stad. En wat is daar de stand van zaken van? Want daar zou u nog op terugkomen. Vanuit huurteam geldt ook voor de omliggende gemeenten, is er al gekeken naar samenwerking en met het opzetten van een gezamenlijk team dan als dat een optie zou kunnen zijn? Nog een oude ster voor de school. Ook vorige keer een lang proces geweest en ingewikkeld met de verzekering. Vraag, wat leren we daarvan? Graag eigenlijk beter het risico mee te nemen. In te schatten. En gevraagd of dat ook past bij de duurzame tijdelijke huisvesting na vrij veel van signalen eerder over de verwarming. Er is nu dus sprake van overkoeling.

Hoe gaan we daar in de toekomst op inzetten en welke inzet kunnen we daar nog op plegen? En tot slot de laatste vraag is over de auditcommissie. De brief, als je die leest, dan zie je dat de raad wijst op de belangrijke afwijkingen van de begrotingsafwijking zowel onder- als overschrijdingen. Om de raad hierover tijdig te informeren. Want als dat gebeurt kunnen we bij over- en onderschrijding … In het sociaal domein zie je dat vaak gebeuren hè? Dan is er een onderbesteding en dan kunnen we dat alsnog in het geheel van de rubriek of het domein inzetten. Zou dat mooi zijn als dat ook bij bepaalde zaken zou kunnen gebeuren. En nu gebeurt dat niet. We zien in 2024 al bijvoorbeeld als voorbeeld de laaggeletterdheid, 20 duizend euro over. Nou, die is dan niet ingezet. Wat ik eigenlijk jammer vind, want dan hadden we dus echt geld wat dan wel in algemene middelen vloeit, maar wel gebruikt had kunnen worden voor die doelstelling. Dat waren onze vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mijnheer Van Enk, het CDA, tweede termijn. Mevrouw Van Nunen. Nee? Mevrouw Harmsen. Mijnheer El Majjaoui? Ik struikel nog steeds altijd over uw achternaam. Sorry. U heeft het woord. De heer El Majjaoui: Ja, dank, voorzitter, voor het woord nogmaals voor de tweede termijn. Ik had inderdaad enkele vragen gesteld. Een aantal die zijn beantwoord.

Voor wat betreft één vraag, de tweede vraag meer voor de verduidelijking en een tweede vraag ter aanvulling. Want u geeft aan dat de reden van de verhoging van het krediet voor de tijdelijke huisvesting Pasgeld meer ligt in de sfeer van prijsstijging en extra kosten. Maar ik had tegelijkertijd ook de vraag gesteld, omdat dit van tijdelijke aard is, of er alternatieven zijn onderzocht die kunnen leiden naar minder kosten? En de tweede vraag betreft de investeringen in de huisvesting van het sociaal domein. Want u heeft aangegeven dat dat een kwaliteitsverbetering is. Dus met andere woorden, het is geen wettelijke verplichting of een capaciteitsprobleem, maar een kwaliteitsverbetering. Dus begreep ik en dan wil ik graag daar bevestiging op krijgen. De laatste vraag voor wat betreft afvalstoffenheffing, die komt bij het volgende agendapunt terug. Die bespaar ik voor nu. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de tweede termijn voor het college. Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, voorzitter, heel kort hoor. Ik was in de eerste termijn nog even vergeten te reflecteren op een vraag van GroenLinks over de digitalisering en de besparing die daar wordt doorgevoerd. En mijnheer Veerman begon daar net ook over. Waarbij, nou ja, goed maakt niet uit, maar in ieder geval die besparing op die digitaliseringsagenda is niet omdat we hebben lopen vertragen.

We zijn juist aan het versnellen. We zijn verder dan gemiddeld, 75 procent van de applicaties is in de cloud gezet. Dat gaat niet ten koste van de dienstverlening, de kwaliteit verbetert Pagina 19 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

zelfs van de dienstverlening. Waar de besparing in zit is dat we door het in de cloud te zetten minder servercapaciteit nodig hebben bij de gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoering. Daarover ben ik fors in overleg en daarover, want als ze in de cloud staan hebben we minder serverruimte, daar zit die besparing in. Om daar nog op te reflecteren. En dat realiseren daarvan die gaat … De voorzitter: U heeft een interruptie. Mijnheer Van ’t Eind, u heeft het woord. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, de wethouder mag toch ook wel even zijn zin afmaken hoor, dan kan ik de vraag … Of, nou, ik kan hem ook nu stellen gelijk. De wethouder zat nog goed in zijn verhaal, dus ik wacht wel heel even tot die zijn verhaal af heeft. De voorzitter: U interrumpeerde, dus u bent… De heer Van ’t Eind: Ja, maar wethouder, maak uw verhaal maar af, stel ik hem als u klaar bent. De voorzitter: Wethouder, gaat u verder. De heer Van Damme: Ja, dat betekent niet dat het motto persoonlijk waar het moet ervan afgaat. Dus dat blijft altijd, het uitgangspunt is gewoon persoonlijk waar het moet, digitaal waar het kan. Dus als je niet digitaal vaardig bent, word je gewoon geholpen. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, toch een vraagje. Heel fijn om dat laatste te horen. De wethouder noemt dat de dienstverlening verbeterd wordt in de cloud te zetten zeg maar.

Ik vroeg me even af of de wethouder ook een voorbeeld heeft waarom de dienstverlening daardoor dan zou verbeteren, gewoon uit ... De voorzitter: Ik geef het woord. Er klopt iemand aan de deur, want de bel doet het niet. U heeft het woord, wethouder. De heer Van Damme: Nee, de dienstverlening verbetert in die zin door digitalisering in het algemeen. Wat het geval is, je zet het naar de cloud, dat betekent dat we die servercapaciteit nodig hebben. Dus het digitaliseren op zichzelf verbetert de dienstverlening, of je het nou op je eigen server zet of in de cloud. Maar de besparing zit hem, omdat je hem dus in … Die servercapaciteit niet meer nodig hebt binnen de GRB, dus niet meer je eigen servers nodig hebt. Maar je kan moeilijk een vijfde server minder hebben, dus hoe dat precies gaat uitpakken, daarover ben ik echt in een flinke discussie met de partners binnen die GRB. De voorzitter: Dank u wel. Dan mag u verder gaan voor de tweede termijn. De heer Van Damme: Ja, mag ik verder voor de tweede termijn? Dat was ook een klein beetje had ik de indruk de eerste termijn van een ander onderwerp, het ging nog heel even over de auditcommissie, hoe we daarover eerder en tijdig budgetonderscheidingen zouden kunnen rapporteren. Ja, dat is natuurlijk altijd de doelstelling om u zo snel mogelijk daarvan op de hoogte te brengen.

Ik denk dat we ook richting het eind van het jaar de financiële verordening daar weer op zullen moeten gaan aanpassen. Ook al omdat er vanuit de BBV en de Bado wat andere richtlijnen zijn gekomen. Dus ja, wij streven er wel naar om dat zo snel mogelijk inzichtelijk te maken. Ja. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Dan kijk ik even het college. Wethouder Van Malsen, u had wel een vraag? U heeft het woord. De heer Van Malsen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had nog een aanvullende vraag van de VVD over het huurteam. De vraag was tweeledig. De eerste is, is het huurteam, wordt dat ingehuurd door of bestaat dat uit een organisatie die in de regio ook actief is? Het antwoord is, ja, we hebben een organisatie op het oog die ervaring heeft met huurteams leveren aan andere gemeenten. Het voert Pagina 20 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

wat ver om die organisatie bij naam te noemen, maar dat is wel het idee om die organisatie te gaan benaderen. En op het moment, dus het tweede deel van de vraag was, wanneer zou dat huurteam dan kunnen beginnen? Op het moment dat het budget is vastgesteld zou dat voor het einde van het jaar zijn. Wat op zich qua timing mooi is, want dan kunnen we proefdraaien. Op het moment dat we dan wat actiever aan de slag willen met het handhaven op de Wet betaalbare huur weten we al hoe effectief dat huurteam is. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Kijk ik wethouder Wit aan. Nee. Wethouder Van de Waart, u heeft het woord. Mevrouw Van de Waart: Ja, volgens mij was er nog één aanvullende vraag ten aanzien van de Paul van Vlietlaan over of er gedachten zijn over dat gebiedspaspoort? Nou, dat is nog niet uitgekristalliseerd, maar logischerwijs uit de discussies die we hier eerder gehad hebben in de raad zou je kunnen denken over een mix van wonen met maatschappelijke voorzieningen, want daar hebben we nog opgaves te doen met elkaar. En met wonen denken we ook aan een percentage van sociale huurwoningen, want ook daar hebben we nog opgaves te doen met elkaar. En aan maatschappelijke voorzieningen, ja, zou je van alles kunnen bedenken, bijvoorbeeld een gezondheidscentrum, want we hebben eerder geconstateerd dat we daar richting 2040 een tekort aan hebben.

Maar zoals ik al zei, er kunnen ook nog andere functies aandienen op basis van de voorzieningen onderzoek, verder voorzieningenonderzoek. Dus het staat nog wel open, maar dat het een gemengde locatie wordt, dat lijkt ons wel evident. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart. Wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, dank u wel, voorzitter. Dan start ik maar gelijk bij de Wmo, bij de vraag van de heer Loof. Uw vraag was eigenlijk, wat nu als dat opplussen niet werkt? Niet het gewenste resultaat heeft, om het dan maar zo te formuleren. Ja, weet je wat het is, mijnheer Loof, ik weet vanuit het onderzoek wat er gedaan is, hoe spijtig het ook klinkt, maar dat er gewoonweg nu al te weinig fte zit voor werk wat zij moeten doen. De mensen die zij moeten bedienen. De Wmo-groep wordt groter en groter, mensen blijven langer thuis wonen, mensen worden ouder, dat telt mee in de aanvragen die worden gedaan. En buiten het feit dat het niet alleen maar plat capaciteit opplussen is, maar er wordt ook echt oprecht geïnvesteerd in de werkprocessen, efficiënter omgaan met van alles en nog wat, opleiding wat ik heb aangegeven, structurele inzet van personeel. Dus de capaciteit is echt slechts een van de ingrepen en ik wil dat toch wel heel graag benadrukken hier vanavond.

En ik heb er het volle vertrouwen in dat we met deze twee ingrepen, de ene incidenteel, de andere structureel, dat we zorgen dat de Rijswijkse inwoners weer binnen de wettelijke termijnen bediend gaan worden, zoals die wettelijke termijnen er niet voor niets zijn. En nogmaals, ook nu wordt er hard gewerkt door de mensen die daar zitten om iedere dag opnieuw zo veel mogelijk mensen te voorzien van een indicatie waar zij of hij daar recht op heeft. Voorzitter, die vraag van sport, nou, die had ik net niet genoteerd en nu moet ik u aangeven dat ik hem ga proberen bij de Kaderstukken te beantwoorden, want ik heb oprecht geen idee. U heeft nog gevraagd van, ja, want hoe gaan we nou om met die Steenvoordeschool met de verzekeringen, wat hebben we daar nou van geleerd? Ik vind dat een hele moeilijke vraag om te beantwoorden, want ja, ik kan er ook niet zo heel veel aan doen en niemand met mij in dit stadhuis dat de verzekering werkt zoals zij werkt. Ik mag het misschien niet zeggen, maar ik zeg het toch, ik vind nog een trage bedoening, een traag orgaan. Maar ik heb daar ook mee te dealen. En ik weet dat er vanuit intern in ieder geval elke twee weken even gebeld wordt met de verzekeraar van, joh, ben je er al uit? Want u heeft al een paar jaar de tijd gehad om dit te onderzoeken. Dus op zich zou u verwachten dat dat nu wel helder moet zijn.

Dus ja, ik weet niet zo goed wat voor lering ik daaruit moet trekken, buiten het feit dat we ze stelselmatig bevragen. En voorzitter, er is mij nog gevraagd door de VVD welke locatie dan exact in Pagina 21 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

het Stationskwartier voor de huisvesting van het sociaal domein daar? Dat is nog steeds een vraagteken. We zitten midden in contractonderhandelingen, mijnheer Loof, en ik kan daar dus nu niks over zeggen want dan speel ik het hele contract weg. Dat is het antwoord. En zodra ik het antwoord wel kan geven, dan zal u, nee, niet u alleen, dan zal uw raad de eerste zijn die dat van mij hoort. En voorzitter, als laatste heb ik nog een vraag gehad van de fractie van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid. Is die huisvesting van het sociaal domein dan alleen een kwaliteitsissue die we oplossen? Nou, dat is absoluut niet zo. Ik heb dat in de eerste termijn ook geprobeerd te schetsen in ieder geval. Maar er zijn, er is sprake van het feit dat we ons arbotechnisch, en dat is een wet, niet aan de wet houden. Dus dat is als werkgever gezien natuurlijk helemaal niet zo’n goed nieuws eigenlijk voor de mensen die daar dag in dag uit hun best doen en hard werken. Dus wij willen de werkkwaliteitseisen inderdaad optimaliseren, want we voldoen niet aan de wettelijke eisen. Daarnaast is het wel een optimalisatie van samenwerking. En ik denk dat zeker niet onbelangrijk, en die heb ik ook genoemd, voor onze eigen inwoners is het natuurlijk best een gedoe als je naar meerdere loketten gestuurd wordt.

En hoe fijn is het dat we die inwoners centraal kunnen stellen met de loketten ook centraal op één plek. Daarin hoop ik dat het wat efficiënter gaat, ook voor de inwoners in Rijswijk. Voorzitter, dat waren mijn antwoorden. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Burgemeester Sahin, volgens mij was er nog een vraag voor u. Dan krijgt u het woord. Mevrouw Sahin: Ja, ik heb een vraag gehoord en dat is van D66 van de heer Veerman over verkiezingen. En dat is een belangrijk punt. Ja, want dat is ook een wettelijke taak die wij organiseren, natuurlijk belangrijk voor onze democratie. Maar helaas krijgen wij als gemeente onvoldoende middelen vanuit het Rijk voor. We krijgen een bedrag per jaar voor het organiseren van verkiezingen, ongeacht het aantal verkiezingen. En als je dan vaker verkiezingen hebt, betekent dus dat je meer kosten maakt. En daarnaast komt het ook zo dat wij, er worden ook veel hogere eisen gesteld aan verkiezingen. Denk aan toegankelijkheid en dergelijke. Daarom heeft vorig jaar ook de VNG het Rijk opgeroepen om daar echt heel serieus naar te kijken, omdat het huidige systeem die is gebaseerd op eigenlijk een verouderd onderzoek. Wij gaan natuurlijk ons best doen om de verkiezingen van oktober heel goed te organiseren, om zoveel mogelijk mensen naar de stembus te krijgen, om goede stemlokalen in te richten.

Maar ik schat in dat dit inderdaad echt tot extra kosten zal leiden, maar dat zullen we ook netjes aan u rapporteren. Dank u wel. De voorzitter: U heeft een interruptie van … De heer Van Enk: O, nou, het was een suggestie. De voorzitter: O, suggestie, dat mag ook. De heer Van Enk: Voorzitter, misschien kunnen we dan de gemeenteraadsverkiezingen ook meteen in oktober doen? Dat scheelt een heleboel kosten. Zou dat een goed idee zijn? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. De heer …: Voor. De voorzitter: Wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, ik dacht, ik maak hem toch heel even af. Dus bij iedereen zijn goedkeuren heb ik het antwoord van mijnheer Veerman ontvangen. En het heeft te maken die 2 ton afloop dat het BTW-compensatiefonds af gaat lopen, het Sportakkoord ook in 2026, dus vandaar dat we daar rekening houden met dat het 2 ton afloopt. Maar de verwachting is dat er wel iets gaat Pagina 22 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

terugkomen. Dus ik hoop dat het de volgende keer weer iets anders en rooskleuriger uitziet voor de sportportefeuille. En dat de Sportwet misschien een keer aangenomen wordt, zou ook fijn zijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Dan was dit agendapunt 3. Ik moet het voor het Forum wel vragen, is dit een akkoordstuk of een bespreekstuk? Akkoordstuk? Nee? Oké. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, deze discussie hadden we vorig jaar ook. We bespreken alles tegelijkertijd in het Kaderdebat. Dus het is echt enorme onzin, excuus, zo moet ik het niet zeggen, maar het is volgens mij vrij zinloos om het te hebben over een akkoordstuk of niet. We bespreken alles tegelijkertijd, dus.... De voorzitter: Dus u besluit dat het een bespreekstuk is? De heer Van ’t Eind: Alles is een bespreekstuk van de Kadernota, ja. De voorzitter: Ja, maar als Forumvoorzitter dien ik het wel te vragen. Dus u kunt gewoon zeggen dat het een bespreekstuk is. Dank u wel.

4. Raadsvoorstel Kadernota 2026 (RV 25 034) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4. Raadsvoorstel Kadernota. Bespreekstuk? Nou, dan gaan we ... Beter voor Rijswijk, wie mag ik het woord geven? De heer Cupedo: Dank u, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Cupedo. De heer Cupedo: Excuus. Ik zie dat mijn vraag al reeds is beantwoord in de halfjaarrapportage, het vorige agendapunt, dus niet meer van toepassing. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. GroenLinks? U heeft het woord. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, ik heb mijn belangrijkste vragen vandaag gesteld. De voorzitter: Dank u wel. Rijswijks Belang. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, er is al verzocht om ideeën, moties, amendementen aan te kondigen in het Forum. Bij deze gaan we natuurlijk een aantal moties maken, amendementen maken, ook op de miljoenen die over zijn. We zouden dat heel graag willen laten terugvloeien in de portemonnee van de burgers met een regeling van een korting op de afvalstoffenheffing. Dus een flinke bonus voor de burgers die iets terugkrijgen. Dus partijen, ja, maak je borst maar nat op de amendementen en moties die komen van Rijswijks Belang. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Wij.Rijswijk, mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi: Ja, dank je wel, voorzitter.

De Kadernota is weer een belangrijk moment om vooruit te kijken en richting te geven aan de keuzes die we als gemeente maken. Het is goed om te zien dat er hard gewerkt is aan dit stuk. Vanuit mijn rol in de auditcommissie wil ik ook namens Wij.Rijswijk onze waardering uitspreken voor het werk dat de organisatie heeft geleverd. De auditcommissie complimenteert ook de organisatie dan ook voor de inzet en kwaliteit. Daarnaast adviseren we als auditcommissie het college om de overige aanbeveling van de accountant op te volgen en de raad hierover te adviseren. Wat ons betreft is het belangrijk dat we deze punten serieus nemen. Niet alleen om financieel op orde te blijven, maar ook om als gemeente transparant en betrouwbaar te blijven functioneren. We kijken uit naar de verdere behandeling van de Kadernota en de keuzes die Pagina 23 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

we samen gaan maken voor een sterk Rijswijk. We hebben dan ook maar één vraag aanvullend op dit moment, naast de vragen die we bij de tafeltjesavond hebben gesteld. Kan het college toelichten hoe en wanneer de aanbevelingen van de accountant concreet worden opgepakt en op welke manier de raad hierover wordt geïnformeerd? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. D66, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ja, dank. Bij die laatste vraag sluit ik me graag aan om de reflectie op wat de wethouder gaat doen met de aanbevelingen van de accountant? Die hadden wij staan, maar kan ook bij 4. Dan nog concrete vragen. We krijgen graag, omdat we hem niet direct uit de begroting halen, een stand van zaken Wilheminapark. We zouden gaan investeren in een aantal punten van het Wilhelminapark, maar we willen graag de stand van zaken nog weten? Als dat niet nu kan, horen we het ook graag en komen we er volgende week op terug. Voor welzijn, in 2024 was aan laaggeletterdheid 20 duizend euro minder besteed dan we van plan waren. En we vragen ons wel af, dat kunnen we niet nu opnieuw inzetten, dus gaan we nu hetzelfde bedrag voor 2025 precies besteden of kunnen we die effecten ergens nog terugzien, zodat we ook weten of er meer of minder nodig is? Want we hebben nu niet zoveel handvaten om daar volgende week op in te zetten.

Geldt ook voor de in stoppen op bewegen door onder andere Happy Fit. We hebben het eerder gehad over een heroverweging die in 2026 plaats zou vinden. En zit daar dan nog een proces met de raad aan vooraf, zodat we bij die evaluatie van 2026 ook nu op de kosten kunnen sturen? We hebben artikel 44 vragen gesteld over groen, gevraagd of die eerder beantwoord konden worden? Dat was niet het geval. Bij deze stel ik ze bij deze allemaal hier en krijg ik ze heel graag voor volgende week bij de begroting beantwoord. En anders zullen we daar dan, nou ja, dan komen er moties van ons waar u anders misschien met groen iets over wil, terwijl het in de beantwoording had kunnen zitten. Dus toch even de nadruk of we die nu kunnen krijgen, zodat we ook een goed Kaderdebat kunnen hebben? Mochten daar dan nog vragen over zijn waarom dat niet kan, dan verduidelijken we onze vragen natuurlijk altijd heel graag. Er werd al gevraagd naar ambities. Daar zullen wij volgende week ook op terugkomen. En om vast een idee te geven, natuurlijk zal het gaan over groen. We hebben het eerder gehad over, als er geld over is of als we geld toch nog zo goed hebben beheerst dat er iets is, zouden we toch heel graag in groen die investeringen zien, zodat mensen een gezonde leefomgeving hebben. Daar zullen we zeker op terugkomen volgende week.

Op preventie, jeugd, veilig over straat en innovatie in de economie en in hoofdstuk 8 had u al netjes naar verwezen waar de ambities staan. Dus wij hopen op een ambitieus volgend jaar, maar ook zeker een financieel haalbaar jaar. En wensen u daar heel veel succes bij. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Rijswijkse VVD. De heer Loof, u heeft het woord. De heer Loof: Ja, dank, voorzitter. Dank ook aan het college voor deze duidelijke en heldere Kadernota, die in principe weinig technische vragen opriep. Dat is ook een goed teken, dus onze complimenten daarvoor. Wel drie korte vragen. Wordt bij het opstellen van de aangekondigde subsidieregelingen ook nagedacht over het eventueel instellen van een subsidieplafond? En zo nee, waarom niet? Er wordt in de Kadernota aangegeven dat in het kader van de motie, geef weesfietsen een tweede leven, ook moet worden gewerkt aan een fietsdepot en dat er in totaal voor dit plan 70 duizend euro per jaar mee gemoeid zal zijn. De vraag, waarom kan niet worden aangesloten bij een fietsdepot in de regio en ook waarom dit 70 duizend euro moet gaan kosten om weesfietsen weg te geven? Dan de laatste vraag, dat was wat puzzelen waar ik die nou precies moest stellen, dus daarom maar hier. Is het declaratieoverzicht van het college nog geüpdate? Ik kan mij een toezegging herinneren dat dat zou gebeuren.

Maar als het goed is hebben wij dat als raad nog niet gezien of daar informatie over ontvangen. Graag een toelichting daarop of dat daadwerkelijk is gebeurd? Dat was het. Pagina 24 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Mijnheer Van Enk, CDA. De heer Van Enk: Twee vragen, voorzitter. Er is sprake van opdrachten die geformuleerd worden voor de organisatie om slimmer en efficiënter te werken en vooral aandacht gericht op management en digitalisering en innovatie. Dat zijn zaken waar inderdaad vorig jaar bij het Kaderdebat en het begrotingsdebat ook over gesproken is en waar resultaten ook financieel in zouden kunnen worden behaald. Hier wordt het allemaal opnieuw als een voornemen geformuleerd en dan zitten we straks met de begroting en dan zitten we eigenlijk alweer volgend jaar voor je het weet. Maar er staat ook, dat bouwt voort op de digitaliseringsagenda 2023. Dus mijn vraag zou zijn, oké, en wat zijn de resultaten die tot nu toe zijn behaald? Waar kan ik dat lezen of kan de wethouder dat uitleggen? Anders blijven we het bij voornemens houden. En de tweede vraag die gaat over het voornemen, als ik het goed lees van het college, om de overloop van investeringsgelden ieder jaar, om die maar een keer voor te zijn en die nu dit jaar maar vast af te romen. Omdat we bijvoorbeeld met het wegonderhoud, omdat het niet lukt om tijdig het aantal projecten af te ronden wat we ons hebben voorgenomen. Dat klinkt financieel natuurlijk heel aantrekkelijk, zeker in deze tijden.

Maar dat onderhoud van die wegen bijvoorbeeld, die projecten zijn niet alleen maar gepland op basis van onze financiën, die zijn ook gepland neem ik aan op basis van de noodzaak om wegen in een bepaald tempo te vervangen. Zeker omdat we daar ook nog allerlei milieuagenda's aan hebben geplakt. Zo noem ik dat maar als ik het heb over stiller asfalt, et cetera. Kortom, als we dat besluit zouden nemen doen we onszelf dan als Rijswijk niet tekort? Minder onderhoud, dat doen we niet omdat er minder noodzaak is tot onderhoud. Dat was mijn tweede vraag. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan kijk ik naar Partij van de Arbeid, mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Over de Kadernota, ook daar hebben wij een aantal vragen nog openstaan die wij tijdens de tafeltjesavond niet konden stellen vanwege tijdgebrek. Dus ik hoop dat daar ook de beantwoording spoedig van komt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Mevrouw Harmsen, u heeft het woord. Mevrouw Harmsen: Ja, dank u wel, voorzitter. Als het gaat over de Kadernota een aantal opmerkingen meer. We zullen even aansluiten of we kijken hoe we kunnen aansluiten bij anderen als het gaat om groene ambities, maar we hebben ook ambities op asfaltgebied, rood asfaltgebied weliswaar. Ja, we kijken vooral naar de fietspaden en het woord Sterroute komt niet eens meer voor in de Kadernota.

Dat vind ik wel zorgelijk, want die zijn nog steeds niet allemaal geasfalteerd. Dus daar gaan we het wel even over hebben bij de Kadernota. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Mijnheer El Majjaoui, u heeft het woord. De heer El Majjaoui: Ja, dank voorzitter, voor het woord. Ja, voorzitter, volgens de Kadernota 2026 staat onze gemeente voor een forse financiële uitdaging. Dalende inkomsten uit het gemeentefonds, het zogenaamde ravijnjaar, ondanks het uitstel daarvan, een stijgen van de uitgaven onder andere voor de jeugdzorg en de onderwijshuisvesting. Daarom is er een duidelijke noodzaak tot bezuinigingen en de nodige hervormingen. Voorzitter, om de effecten van deze bezuinigingen op onze stad en onze inwoners helder in beeld te krijgen heeft onze fractie nog een aantal vragen hieromtrent. Welke specifieke maatregelen heeft het college voor ogen om de begroting 2026 sluitend te maken en hoe wordt de effectiviteit van deze maatregelen geëvalueerd? Op welke wijze wordt gewaarborgd dat we in dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven zo min mogelijk worden beïnvloed, ondanks de benodigde bezuinigingen? Tot slot heb ik de laatste vraag proactief van aard, kunnen we meer inzicht krijgen in de verhoudingen tussen de gemeente en de Pagina 25 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de begroting en het toezicht door de provincie in dit geval? Tot zover de drie vragen, voorzitter. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik voor de eerste termijn van het college naar wethouder Van Damme. Als die zover is. De heer Van Damme: Ja, dank u wel, voorzitter. Ook dank aan uw raad voor de vragen over de Kadernota. Een aantal vragen heb ik genoteerd en gezien die voor mij zijn en dat is inderdaad over het subsidieplafond, waar de Rijswijkse VVD over begon. Ja, dat wordt gewoon meegenomen in die verdere ontwikkeling, dus ook de werking daarvan. Ik heb daar eerder al ook een brief over gestuurd dus wat dat betreft, ja, gaan we dat punt zeker meenemen. De auditcommissiebrief, die hebben wij ontvangen. Ik dank ook bij deze de auditcommissie voor hun voortreffelijke werk wat is afgeleverd en de prima samenwerking die er is tussen accountant, organisatie en de auditcommissie. Ja, vandaag is de reactie van het college naar u toegezonden. Ik weet niet of u die al tot u heeft kunnen nemen? Want misschien, dus hij is gepubliceerd op iBabs, vandaag hebben we hem vastgesteld. Ik kan hem oplezen, maar ik denk misschien kunt u het ook lezen. Als u daar nog vragen over heeft dan kunt u daar weer bij mij op terugkomen. Die enkele vragen die nog openstaan van de PvdA, ja, daar kan ik hetzelfde op antwoorden als voorheen.

Die worden dan nog schriftelijk, komen we daarop terug. En ja, mijnheer Van Enk had nog een vraag over, bouwt voort op de digitaliseringsagenda van 2023. Ja, ik denk dat het goed is dat ik u gewoon nog separaat informeer over de stand van zaken van die digitaliseringsagenda. Want ik heb toch de … Dat lijkt me goed om daar nog wat nader op in te gaan. Ik heb hier allerlei sheets voor me hoe het ermee staat, maar ik stel voor om daar gewoon even schriftelijk op terug te komen. De heer Van Enk: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Van Enk, u heeft het woord. De heer Van Enk: Ja, schriftelijk is goed voor de hele raad, niet voor mij individueel. Want het gaat erom dat als wij ons steeds weer dingen voornemen in dit soort jaarstukken, dat ik het ook belangrijk vind dat we een keer laten zien wat er gelukt is de afgelopen jaren. Zeker als dit al een digitaliseringsagenda voor dat deel van 2023. Ik vind dat eigenlijk een vanzelfsprekendheid, zeker bij ook de jaarstukken. De heer Van Damme: Ja, nee, er is ook veel gerealiseerd, staat ook in de jaarrekening. Precies die paragraaf over digitalisering, daar wordt ook een voortgang op gerapporteerd. Ik kan natuurlijk gaan oplezen, maar dat zal ik u ook besparen. Er is een aparte paragraaf bedrijfsvoering over, dus er is al veel gerealiseerd en we gaan nog verder dingen realiseren.

En die besparing die in de toekomst ligt, zoals ik eerder al aangaf, vooral in de verminderde behoefte aan serverpark bij de gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoering die we met Delft hebben. Dat waren mijn vragen, beantwoording van de vragen voor de eerste termijn in de Kadernota. De voorzitter: Mijnheer Van Enk heeft nog een vervolgvraag. De heer Van Enk: Ja, om een tweede termijn te voorkomen. Ik had ook nog een vraag over de overloop van de investeringen. De voorzitter: Ik zal gelijk wethouder Wit … O, nee, ik doe het netjes. Eerst wethouder Van Malsen. Sorry… De heer Van Malsen: Ja, dank, voorzitter. Wordt nog steeds gewaardeerd, maar ik heb geen vragen gehoord voor mij. Dank. Pagina 26 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Maar goed. Wethouder Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Een aantal vragen gehad van D66, allereerst over de stand van zaken Wilheminapark. We hebben in december ’24 u een rib doen toekomen en ja, daar is eigenlijk sindsdien niets in veranderd. De planning zoals daarin staat wordt aangehouden. Plaatsen van bijvoorbeeld de verweesde kunstwerken, de nieuwe beschoeiing van het hondentrainingsterrein wordt dit jaar aangelegd, entree van het park wordt afgerond dit jaar, het hazenpad ingericht in 2016. Dus het lijstje staat erin, ik kan hem helemaal gaan herhalen, maar ik denk niet dat dat helemaal de wens is. Dan de Happy Fit evaluatie en hoe gaan we daar de raad ook in meenemen? We krijgen binnenkort ligt er bij mij een collegevoorstel voor om inderdaad te kijken of we Happy Fit in ‘26 weer willen gaan meenemen en daar zullen we u ook via een raadsinformatiebrief over informeren hoe we daarnaar kijken. Dan heeft u artikel 44 vragen gesteld over groen, zegt u. En die heb ik even, had ik niet even helemaal scherp. Die zijn twee weken geleden binnengekomen. Die zitten komende dinsdag in het college, maar ik kan me voorstellen dat u ze wil hebben voor.

Dus ik zal kijken of ik die kan mailen de antwoorden daarop en dan gaan ze nog wel de formele weg in, maar dan heeft u in ieder geval die vragen kunnen we wellicht in de Kadernota wat sneller er doorheen gaan straks bij het Kaderdebat. Even kijken, waren er nog andere vragen. Ja, natuurlijk de vraag over het onderhoud van wegen en het opnieuw herstraten van wegen of hoe we daarmee omgaan. En de verduurzamingsvragen die daarbij zitten, snijden we ons niet in de vingers als we het op deze manier erin zetten? Nou, in principe niet, want we gaan dat ook niet aanpassen. We blijven dat onderhoud en ook die vervangingsvraag op de juiste manier doen. We gaan wel kijken naar of we wellicht meer wijkgericht kunnen kijken, zodat we meer integrale aanpassingen kunnen doen. Dat zal ook opgenomen worden straks in de meerjarenbegroting of planning en de LTIP. Dus uiteindelijk is het niet zo dat we daarop gaan bezuinigen. We kijken natuurlijk wel heel kritisch van, welke straten moeten we als eerste pakken? Dat heeft te maken met onderhoudsvragen. Ja, en tegelijkertijd proberen we zoveel mogelijk die verduurzaming erin te krijgen. Daar vragen we ook elke keer subsidies voor aan. Dus het is niet iets wat we niet gaan doen. Maar ik geloof dat mijnheer Van Enk daar nog een aanvullende vraag over heeft. De heer Van Enk: Ja, want dat klinkt natuurlijk mooi dat we het allemaal blijven doen.

Maar als we zeggen, joh, wat we jaarlijks plannen halen we in de praktijk vaak niet en nu gaan we maar bij voorbaat al 40 miljoen schrappen dit jaar, want dat staat er in deze nota. Dan denk ik, ja, waar wordt die planning nou op gemaakt? Wordt die nou gemaakt op de vraag van, hoeveel geld hebben we? Of wordt die, en daar ging ik van uit, dat we in Rijswijk, dat doen we al decennialang, plannen we dat omdat er een afschrijvingstermijn is voor die wegen. En die is nu extra belangrijk geworden vanwege de milieudoelstellingen bij de vervanging. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Wit, gaat u verder. De heer Wit: Ja, en tegelijkertijd als wij niet de mogelijkheid hebben, personeel of op andere manier om projecten uit te voeren, dan moet je wel kritisch kijken of je blijft opnemen. Want dan op een gegeven moment is het ook de bedoeling dat we een investeringsprogramma hebben, wat ook daadwerkelijk haalbaar is. Ja, duurzaamheidseisen leggen een bepaalde druk daarop, dat heeft ook met klimaatadaptatie te maken inderdaad. Dat zijn wel dingen die we meenemen. Maar uiteindelijk moeten die klimaatadaptieve eisen die gesteld worden, moeten wel betaald worden vanuit het project.

Als wij het project niet kunnen draaien omdat we daar om wat voor reden dan ook niet aan toekomen omdat of, ja, we gewoon niet genoeg personeel hebben of dat het niet past in de planning, dan moet je daar eerlijk in gaan begroten en dus ook goed kijken, wanneer kan je iets wel uitvoeren? Ik denk dat we daarmee nog steeds voldoen aan de onderhoudseisen die we stellen aan onze wegen. We blijven natuurlijk zorgen dat men veilig over onze wegen kan rijden, fietsen en Pagina 27 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

wandelen. Tegelijkertijd de duurzaamheidseisen zo veel mogelijk proberen te behalen wanneer projecten daadwerkelijk worden uitgevoerd. Ik hoop dat dat een voldoende antwoord is. Ik heb geen andere vragen gehad, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Wethouder Van de Waart, u heeft het woord. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Ik ga even in op de vraag van de VVD over de weesfietsen en dat doe ik met name omdat de 70 duizend euro die genoemd staat vooral aan mijn deel van het pakket zit. Want het uitdelen van de weesfietsen, daar is wethouder Van Malsen mee bezig. Maar die weesfietsen moeten natuurlijk eerst opgeruimd en opgespoord en opgeslagen worden. En daar is een heel systeem voor nodig, want je mag niet zomaar ieders fiets van de straat afhalen. En dat systeem hebben we nog niet. Er zijn nog een aantal uitzoekpunten. Volgens mij heb ik ook al onlangs eerder richting GroenLinks gezegd, we zijn nog met het plan bezig. Er zijn nog een aantal uitzoekpunten. Dus of dat het een bestaand depot wordt of het aanleggen van het eigen depot, dat is nog in onderzoek. En we kijken bijvoorbeeld ook nog of we inzet kunnen meenemen van medewerkers van afstand tot de arbeidsmarkt. Maar dat staat natuurlijk ook weer in relatie tot zeg maar het uitdelen. Maar daar doen we nog verder in onderzoek of dat we daar meer mee kunnen.

In ieder geval uw vraag ging ook over de kosten, want daar zitten we tenslotte voor vanavond. Het is structureel 70 duizend euro. In het eerste jaar zullen we daar, we hebben ongeveer 5 duizend voor begroot in ieder geval een depot inrichten. Of dat nou is zeg maar inkoop in een bestaand depot of een eigen depot. Verder zitten eigenlijk de structurele kosten vooral in een jaarlijkse opschoon. Nou, dat zal dat eerste jaar natuurlijk meer vergen, want er zijn behoorlijk wat weesfietsen dan de andere jaren. En daarnaast zal ook de uren in het aantal toezicht zeg maar op ‘…’. Het zit veel dus in uren en een deel in inrichting en huur, onderhoud van het stukje terrein waar we het over hebben. Dus dat zullen gewoon structurele kosten zijn als we dit netjes willen blijven doen in Rijswijk. We hebben ook nog dingen als, mensen moeten natuurlijk ook hun fiets weer terug kunnen vinden. Stel dat het toch geen weesfiets bleek te zijn en mensen zijn op zoek naar hun fiets, heb je ook een stukje communicatie nodig. Dus we moeten de fietsen netjes registreren, je moet hem terug kunnen vinden, er moet een website zijn. Nou, dat kennen we ongetwijfeld allemaal van onze buurgemeente, hoe vind je je fiets weer terug? En dat moeten we natuurlijk allemaal netjes op orde hebben voordat we die fietsen allemaal van straat gaan halen.

Dan wil ik heel graag nog even de ChristenUnie geruststellen over de fietspaden. Want in de LTIP die erbij zit, zit er wel degelijk het verbeteren van fietspaden uitgebreid opgenomen. En de prioritering die we daarin hebben kunt u terugvinden in de uitvoeringsagenda van mobiliteit die u eerder heeft toegezonden gekregen. Dus mijn advies is, kijk daar nog even naar. Mochten daar nou fietspaden missen waar u zelf erg prioriteit in heeft, stel dan even de vraag. Maar het is wel degelijk opgenomen qua financieel. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, kort, want ik heb voor de rest geen vragen. Ik had alleen blijkbaar toch vragen van de Partij van de Arbeid, zowel op de halfjaarrapportage, Kadernota als de jaarrekening. En die stuur ik zo spoedig naar u toe, want ik heb ze zojuist goedgekeurd. Ik had ze niet eerder op mijn netvlies, dus excuses. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Burgemeester Sahin. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Er is een vraag gesteld vanuit de VVD over het declaratieregister. Dat is inderdaad op verzoek van de fractie van Beter voor Rijswijk aan de orde geweest en door mij toegezegd. En vanaf 1 januari 2025 wordt dat bijgehouden. Het is iets wat jaren Pagina 28 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

helaas is blijven liggen en niet is gebeurd, maar vanaf 1 januari dit jaar is opgepakt. De verwachting is dat deze maand ook openbaar zal worden gemaakt. Dus dat kan ik u melden. De voorzitter: U heeft een interruptie van mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, is ‘24 ook inzichtelijk en ‘23 met terugwerkende kracht? Mevrouw Sahin: Ik heb u net aangegeven dat dat niet, ja, wellicht misschien als we dat op een hele andere manier gaan zoeken. Maar wij … Ons voorstel is om dat vanaf 1 januari 2025 inzichtelijk te maken. De heer Weterings: Voorzitter, ik zou toch graag ook de afgelopen jaren willen zien. Mevrouw Sahin: Ik heb aangegeven dat vanaf 1 januari 2025 de declaraties nu zijn bijgewerkt en die zullen we openbaar maken. De voorzitter: Ja. Dank u wel, voorzitter. Dan kijk ik even het Forum voor een tweede termijn. Ja, mijnheer Loof, Rijswijkse VVD. De heer Loof: Ja, dank, voorzitter en dank voor de beantwoording. Even kort over de weesfietsen. Ik ga hier niet betoog houden om dit niet meer te doen, maar ik vind dit toch wel erg veel geld voor het weggeven van weesfietsen. Vooral ook omdat de wethouder geeft het al aan, er zijn andere gemeenten die dit ook hebben. Wij gaan nu op deze relatief kleine vierkante kilometer een heel systeem opzetten. Misschien is het ook nog eens een fiets die is gedumpt door iemand die in Den Haag woont.

Kan die dan ook in ons systeem? Ik weet het allemaal niet. Maar is dit niet iets wat we op een bepaalde regionale manier kunnen opzetten? Want ik vind dit best veel geld voor het opzetten van een heel systeem, terwijl we zitten naast een paar grote steden die dit volgens mij ook gewoon hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Ja, voorzitter, het siert de heer Loof wel om wederom de mening van de VVD te geven. Want die hebben toen ook tegen het voorstel gestemd om de fietsen voor de kinderregeling of de fietsenregeling weer in het leven te roepen. Maar goed, we zien al wel misschien met het Kaderdebat een motie tegemoet om het weer te stoppen. De voorzitter: Mevrouw Woudstra voor de tweede termijn. Mevrouw Woudstra: Ja, voordat de weesfietsen en de KEI-regeling voor andere fietsen door elkaar heen gaan lopen. Fijn dat er in elk geval vanavond ook heel veel aandacht is voor de fiets, dat waarderen wij zeer. Ja, die kon je verwachten als je hem ging vragen. Regionale samenwerking, om op dat punt te komen, zijn wij voor. Dus als het goedkoper kan met anderen en bij aansluitende systemen, heel graag. Dus de wethouder is daar volgens mij goed mee bezig, dus bij deze ook dat verzoek van ons. Heeft de wethouder heel kort gezegd dat die van de auditcommissie de aanbevelingen overneemt.

Maar wanneer horen wij hoe ze worden overgenomen? Want mogelijk zitten er ook punten in die we als raad, als we met de verantwoording of andere dingen bezig gaan in ons proces moeten veranderen of aanpassen. En dat moeten we dan al best wel op tijd gaan doen, aangezien de jaarcyclussen al deze september zeg maar beginnen. Dus ik ben heel benieuwd wanneer we daar meer over horen. En zeker als het gaat over onder- en overbesteding en dat op tijd horen als raad zou ik toch willen oproepen ook daar dit jaar al mee te beginnen en vooral mee door te gaan. En dan horen we ook graag of er van onze kant nog verbeteringen nodig zijn om dat voor elkaar te krijgen, bijvoorbeeld in snelheid waarin de informatie naar de raad gaat. Dank voor het versnellen van de artikel 44 vragen. U weet ons te vinden als dat kan. We zullen goed opletten dat Pagina 29 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

we ze ook op tijd hebben gelezen en bij u terugkomen als dat nog nodig is. Dank voor alle andere verduidelijkingen waar wat gebeurt, daar zijn we tevreden mee. En tot volgende week. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik geen voor een tweede termijn. Dan geef ik twee wethouders aan. Ik heb twee vragen gehoord. Dus wethouder Van Damme. Toch? Ja, nee, mevrouw Van de Waart? Mevrouw Van de Waart: Ja, voorzitter, ik begrijp dat we het toch nog graag even over de weesfietsen willen hebben. Even kijken. Nou, kijk, u beoordeelt dat als veel geld. Ik kan u in ieder geval zeggen dat ook als we het regionaal afspreken, dan kost het gewoon geld. Het gaat om inzet van uren, of dat we dat nu zeg maar regionaal met elkaar afspreken of niet. Maar uiteraard ben ik bereid om te kijken of er regionaal ook de opties zijn. Ik wil toch wel even benadrukken, dit gaat in ieder geval vanuit mobiliteit gezien zeker niet alleen over het weggeven van fietsen. Of u dat nou wel of niet een charmant idee vindt. Dit gaat ook over het opschonen van onze openbare ruimte, daar waar heel veel fietsnietjes bezet worden door zwerffietsen of maar gewoon in de openbare ruimte staan. Dus het dient ook nog een ander doel waar denk ik heel veel mensen plezier van hebben, ook als ze wel zelf een fiets kunnen betalen. Dus ik denk dat het twee doelen dient.

Nou, ik laat het straks aan u als het plan er is of u het wel of niet duur vindt. Maar ik ga in ieder geval meenemen dat de wens is om regionaal te kijken, we zijn het plan toch nog aan het maken. Dus dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan zijn alle vragen beantwoord in tweede termijn. Dan heeft u al besloten dat alles een bespreekstuk zou worden, dus dan gaat dit als bespreekstuk naar de raadsvergadering. Dan gaan we naar agendapunt 5. Raadsvoorstel jaarstukken. Sorry. Mevrouw Woudstra: Voorzitter, het was het onze tweede termijn, maar een aantal vragen van ons zijn niet beantwoord. De voorzitter: Welke vraag is niet … De heer Van Damme: Misschien de vragen over de… auditcommissie. De voorzitter: De auditcommissie? De heer Van Damme: Ja. We hebben daar een brief over gestuurd hoe we daarmee omgaan. We gaan ook met de auditcommissie in gesprek over de wijziging van die financiële verordening om die tijdigheid en et cetera, dat allemaal te verbeteren. De ene gemeente gaat daar heel anders mee om dan de andere. En volgens mij hebben we daar een goed proces wat we gaan doorlopen met de auditcommissie. En de aanbeveling om verder te gaan met het financiële systeem en de verbeterde processen, ja, die nemen we natuurlijk volledig over. De voorzitter: Mevrouw Woudstra.

Mevrouw Woudstra: Ja, en mijn, onze vraag daarover was, wanneer weten we dat en moeten we ook zelf … Maar dan gaat het via de audit als we het zelf in actie moeten komen? De heer Van Damme: Ja, dat gesprek hebben we met de auditcommissie, voorzitter. Ja. Dus in september is er weer een bijeenkomst van de auditcommissie. De voorzitter: En dan was mijn vraag, is dat dan dus op tijd of zouden we sneller moeten handelen? Want een auditcommissie kan ook eerder bij elkaar nodig, bij elkaar komen als wij zelf die versnelling willen.

Pagina 30 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De heer Van Damme: Ja, voorzitter, ik ga echt niet over de agenda van de auditcommissie. Dus als het sneller moet, kan het sneller. Als het later in september, lijkt mij een prima proces. Ik zit niet in de auditcommissie dus. De voorzitter: Ja, duidelijk. Mevrouw Woudstra: Ik neem de vraag mee naar het presidium. Dank u wel. De voorzitter: Is goed. Dank u wel.

5. Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 (RV 25 036) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, raadsvoorstel jaarstukken. Dan kijk ik Beter voor Rijswijk aan. Nee. GroenLinks had sowieso. Rijswijks Belang. D66. Ja, mijnheer Veerman. De heer Veerman: Er was nog één vraagje open, de avondjes, de avondjes, de tafeltjesavond ook. Gaat over de rookvrije generatie. Toen heb ik een vraag gesteld waar ik nog geen antwoord op heb, maar misschien dat die in de pijpleiding zit. Misschien komt die vanavond ineens, kan ook nog. Het was een overzicht, ik had gevraagd om een overzicht van de gebouwen en verenigingen waar de rookvrije ruimte van toepassing is. Dus eigenlijk alle gebieden in Rijswijk waar de rookvrije ruimte van toepassing zijn, waar die zijn en hoe die nu onderhouden worden sinds de subsidie gestopt is? Dat blijft wel een taak natuurlijk vanuit publieke gezondheid, maar hoe we die dan verder onderhouden en of we daar nog, hoe we daar verder mee doorgaan om dat nog verder uit te bouwen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Dan ga ik even terug naar Rijswijks Belang, naar mijnheer Weterings. De heer Weterings: Ja, voorzitter, ook hier niet heel veel op aan te merken. Natuurlijk wel de zorg, ja, goed, een klein half miljoen nazorg voor het Huis van de stad. Maar goed, dat kan natuurlijk altijd gebeuren.

We hadden wel een vraag over het vergroenen en verbeteren van de entrees van de Plaspoelpolder. Of daar eventueel ook het ook het assenkruis bij zou zitten? En is er misschien ook contact geweest, trouwens ook de complimenten voor het schoonmaken van de op- en afritten, ziet er keurig uit. Was best wel vervuld en het viel op dat het schoon was. Maar goed, dat even terzijde. Het vergoeden van het verbeteren van de Plaspoelpolder, er is niet al te lang geleden ook het assenkruis is helemaal vernieuwd. En misschien kan dat ook gecombineerd worden om te kijken of daar nog wat gedaan kan worden dan met het vergroenen van de Plaspoelpolder de entrees. En de vraag is, is er misschien een mogelijkheid om te kijken of het ook misschien te combineren valt met bijvoorbeeld de BIZ die wordt opgestart, om daar misschien ook een klein gedeelte aan bij te dragen met al die bedrijven? Of de BBR en hun bedrijven. Het is maar een voorstel. Ik begrijp dat het allemaal wel gevoelig ligt. Maar iedereen wil natuurlijk ook een hele mooie entree van de Plaspoelpolder. Ook de bedrijven die er zitten die hebben daar natuurlijk ook baat bij. Dus misschien een plezierig gesprek kunnen we tot elkaar komen om het nog mooier te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik de Rijswijkse VVD aan. Mijnheer Loof. De heer Loof: Dank, voorzitter.