Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

Goed om te zien dat er een positief advies ligt van de auditcommissie en dat de accountant ook positief was. En ook mooi om te zien dat we 2024 met zo'n mooi resultaat hebben afgesloten. Daarvoor onze complimenten. En wat ons betreft is dit al bij voorbaat volgende week een akkoordstuk, maar we gaan het wel bespreken. De voorzitter: Dank u wel. Dan zal ik het straks even vragen aan het eind. Mijnheer Van Enk. Pagina 31 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De heer Van Enk: Ja, voorzitter, ik wil me bij de complimenten van de heer Loof aansluiten. We gaan weer de goede kant op financieel, maar daar hebben we het volgende week over. Ik heb een paar specifieke vragen. Het is natuurlijk een lijvig stuk, dus het is nogal veel, maar ik denk dat ik het binnen een halfuur wel red. Te beginnen bij pagina 17, dat gaat over de cijfers over criminaliteit in onze gemeente. Er is een meting, die wordt nu anders weergegeven. Niet per 100 duizend inwoners, maar nu per 10 duizend inwoners. En volgens mij is dat daar een tikfout. Aantal diefstallen, inbraak, woning was dus waarschijnlijk 218 per 100 duizend inwoners, en wordt nu 21,78 per 10 duizend. Hoe moeten we dat lezen? Waar staat onze gemeente nu? Is mijn vraag. Want dat had ik misschien ergens moeten opzoeken op de website, waar staat je gemeente? Maar misschien kan de voorzitter ons even aangeven hoe wij regionaal erop staan als het om dit soort verhoudingen gaat? Zowel voor inbraken, maar ook andere misdrijven die er genoemd staan. Dan pagina 24, daar lees ik dat iets over de Beatrixlaan. Ik krijg echt dan het gevoel dat mij de afgelopen tijd iets ontgaan is. Dus ik heb nog even bij de ribs gezocht maar kon daar niks over vinden. Daar staat dat er een planuitwerking plaatsvindt voor een bovengronds verstedelijkingsontwerp Beatrixlaan.

En dat we met onze regionale partners op zoek gaan naar een passende oplossing, omdat de conclusie is dat het project de beoogde doelen uit de onderliggende bestuursovereenkomst met Den Haag en de MRDH niet gaat halen. Betekent dat dat hiermee de tunnel van de baan is? En zo ja, waarom? Zijn er metingen gedaan conform die onderliggende bestuursovereenkomst en had ik dat ergens moeten lezen? Dan pagina 46, gaat het over de maatschappelijke diensttijd. Een heel mooi fenomeen lijkt mij, wat alleen maar belangrijker wordt misschien deze tijd. En dan staat eronder, wat heeft dit gekost? Maar dat kan ik dan niet thuisbrengen in de getalletjes. Misschien zit het ergens onder een post, maar is er ook aan te geven wat nou, of wij daarvoor betalen als gemeente bij die twee organisaties en zo ja, wat en om hoeveel kinderen dat gaat, jongeren dat gaat? Dan pagina 62, daar zien we bij het sociaal domein een aantal voorbeelden waar ook resultaten worden beschreven, ook in aantallen. Soms zijn die resultaten heel concreet en ook hoopgevend en soms denk ik, ja, wat houdt dat in? Wat is het echte resultaat als het bijvoorbeeld om armoedeverlichting gaat, dan staat er dat er waardevolle adviezen zijn gegeven voor een effectief armoedebeleid.

We zien in de cijfers in de jaarrekeningen overigens dat armoedebeleid significant minder, dat we daar minder uitgeven dan jaren hiervoor, van 10 miljoen naar 6 miljoen. Is dat aan die waardevolle adviezen te geven, kan de wethouder daar iets over uitleggen? En wat bedoelen we bijvoorbeeld bij werk, het kopje werk als we het hebben over duizend inwoners in de bijstand die we in beeld hebben gebracht, wat is daarmee gebeurd? Zou dat wat nader kunnen worden toegelicht? Ik denk dat ik het daar vanavond maar even bij laat, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Ik was al aan het timen, maar netjes. Mevrouw Van Nunen, Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, ik heb geen daadwerkelijke inbreng vanuit de Partij van de Arbeid. Maar het type vragen dat de heer Van Enk stelt hebben wij gesteld op de tafeltjesavond. Dat wil ik even opmerken. De heer Van Enk: Ja, en u denkt dat dat daar beter op zijn plaats? Dat zijn zakelijke vragen voor ambtenaren, of zijn dit ook zaken die politiek van belang zijn? Ik denk dus het laatste. Mevrouw Van Nunen: Ja, punt van de orde. De voorzitter: Nee, we gaan niet … Mevrouw Woudstra: Volgens mij gaan we hier geen evaluatie doen van tafeltjesavond, ons eigen debat. Dus dat zou ik niet ... Pagina 32 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Dan ga ik ... Mevrouw Van Nunen, vervolg uw tweede termijn. Ja. Mevrouw Van Nunen: Ja, ik wil daar even op reageren als dat mag, voorzitter. De functie van de tafeltjesavond was een soortgelijke, van soortgelijke strekking. En ook van de bedoeling dat de vragen zoals u die stelt daar werden gesteld. Dat was eigenlijk mijn opmerking. De voorzitter: Heeft u ook een tweede termijn? Nee. Mevrouw Harmsen? Nee. Partij van Gelijkheid en Rechtvaardigheid? Ja, u heeft het woord. De heer El Majjaoui: Ja, dank, voorzitter, voor het woord. Ik was in die avond helaas verhinderd, dus ik had de tafeltjes niet bijgewoond helaas. Dat heb je als je één zetel hebt in de raad. Voorzitter, de jaarstukken van 2024 van de gemeente Rijswijk bieden een uitgebreide terugblik op het gevoerde beleid, de behaalde resultaten en de financiële uitkomsten van het afgelopen jaar. Tevens valt ons op dat er sprake is van een meevaller van 8 miljoen euro. Hiervoor onze complimenten, voorzitter. We hebben hiervoor ook nog een aantal vragen, voorzitter.

De eerste vraag luidt als volgt, hoe is het bedrag van 262 duizend euro voor egalisatiemiddelen binnen de afvalstoffenheffing bepaald? Is dit bedrag toereikend om toekomstige prijsstijgingen op te vangen en waar is het op gebaseerd? De tweede vraag betreft, kan het Huis van de stad project inclusief de keuken binnen het vastgestelde budget en de geplande tijden worden afgerond, of zijn er mogelijk toch risico's op extra kosten? De derde vraag tot slot de laatste vraag. Worden er op lange termijn plannen opgesteld voor de algemene reserve van 5 miljoen euro? Is deze reserve voldoende om de toekomstige crisissen en de demografische veranderingen op te vangen, vooral omdat we een snelgroeiende gemeente zijn? Tot zover, voorzitter, voor wat betreft de eerste termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar het college voor de eerste termijn. Dan geef ik eerst wethouder Van Damme het woord. De heer Van Damme: Ja, bedankt. Ik heb niet heel veel specifieke vragen gehoord. Dank aan de raad ook voor de vragen. En kan de heer El Majjaoui, die complimenteert ons met het positieve resultaat. Ja, dat is wel het resultaat van incidentele posten, die dan weliswaar voor de september- en decembercirculaire structureel doorwerken. Maar we kregen in september een stoot geld van het Rijk. Ja, die kan je dan gewoon niet meer wegzetten in dat jaar, omdat dat heel ingewikkeld print.

En we hebben een aantal voorzieningen hebben we anders ingeschat, er zijn wat risico's zijn afgenomen. We hebben goed risicomanagement gevoerd en dat leidt dus incidenteel tot dit positieve resultaat. Was ook hard nodig om onze financiële ratio's weer in orde te krijgen. En die staan nu dan net, dus op de grens is gewoon net boven water. Ja, ik zou wel willen pleiten om dat ook zo te houden, want dat is ook het uitgangspunt wat ik met uw raad heb afgesproken. Dus daar blijven we ook gewoon op sturen. Ja, ik kan … Dus dat was eigenlijk mijn bijdrage op uw agenda. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Ik kijk naar wethouder Van Malsen, heeft u voor de eerste termijn? De heer Van Malsen: Voorzitter, dank. Ja, als ik goed heb opgelet kreeg ik één vraag en die ging over het armoedebeleid. Als ik de vraag even kort kan samenvatten dan was de vraag geloof ik of de besparing of de verlaging van de kosten in het armoedebeleid gevolgen zijn van het vaststellen van de nieuwe armoedevisie? Nou, die nieuwe armoedevisie die hebben we pas aan het einde van 2024 vastgesteld. Dus het lijkt me heel sterk dat maatregelen die we nog niet hebben kunnen uitvoeren op het jaar daarvoor een positieve uitwerking hebben gehad. Er is wel wat minder gebruik gemaakt van de minimaregelingen in dat jaar overigens, maar wat het exacte verschil tussen die twee posten is, dat zou ik uit moeten zoeken.

Dat hadden we kunnen doen als we de vragen uiteraard eerder hadden gehad. Dank, voorzitter. Pagina 33 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De heer Van Enk: Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: Ja. De heer Van Enk: Ik zou ervoor willen pleiten om dat in het algemeen in de jaarrekening in de toelichting aan te geven. Dus niet alleen wat we doen of hoeveel cliënten, maar ook wat het effect is van het beleid. Of dat nou de nieuwe nota is of die waardevolle adviezen waar ik naar vroeg, want daar staat wel iets over in. Dus meer in het algemeen, niet alleen naar de heer Van Malsen, maar ik zou ervoor pleiten om iets meer resultaten zo concreet mogelijk in de jaarrekening te vermelden. De voorzitter: Wilt u daarop reageren, wethouder? De heer Van Malsen: Ja, voorzitter, dat nemen we ter harte. Ik kan me op zich best vinden in het pleidooi van de heer Van Enk. Ik zou daar graag een pleidooi tegenover willen zetten en dat is, als wij als college bijeenkomsten organiseren in beeldvormende zin, of dat nou gaat over de tafeltjesavond ter voorbereiding van de Kadernota of laten we zeggen een avond over de huisvestingsverordening, dat daar dan ook alle fracties aanwezig zijn om hun vragen van technische aard te stellen, zodat we dat niet hier hoeven doen. Voorzitter, dank. De heer Van Enk: Er gaan denk ik, ja, ik vind dit toch wel een principieel punt. Dit vind ik geen technisch punt. Dit is iets wat gewoon, waar een burger van Rijswijk de jaarrekening lezende ook recht heeft om te kunnen weten.

Dat is niet iets van een tafeltjesavond met ambtenaren, dat is gewoon een politieke verantwoording over, wat hebben we bereikt met die 270 miljoen die we al jaren uitgeven. De voorzitter: Heeft u een interruptie? Ja, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Nou ja, volgens mij heb ik net gehoord van de wethouder financiën dat die bezig wil met de verantwoording om te kijken of we op een andere manier met onze verantwoording om kunnen gaan. Dat sluit volgens mij heel goed aan bij de vraag die de heer Van Enk stelt, hoe gaan we zorgen dat we een goed overzicht hebben in de jaarstukken over hoe geld is besteed? Dus volgens mij terugverwijzend naar het antwoord eerder zou daarvan gezegd zijn dat er actie op komt. Ik heb alleen nog niet een heel duidelijk antwoord daar verder op gekregen, want dat ligt kennelijk in de auditcommissie. Daar zit ik momenteel achteraan. Maar dat is wat ik voor u kan doen, want ik ben het verder met u eens over de verantwoording. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Malsen, wilt u nog? De heer Van Malsen: Nou ja, nog één korte verduidelijking dan van mijn kant. De vraag van de heer Van Enk was tweeledig, mijn antwoord is ook tweeledig. Ten eerste het punt wat de heer Van Enk net nog maakte, dat nemen we ter harte en daar kunnen we zeker naar kijken.

Het andere punt, en dat was ook een deel van zijn vraag wat echt wel meer van technische aard was, was ook meer om als wij dan bijeenkomsten organiseren waar dit soort vragen gesteld kunnen worden, of dat nou over de tafeltjesavond gaat of over een beeldvormende sessie over een raadsvoorstel, dan heeft het zin om daar als fractie ook aanwezig te zijn. Dank. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, dank, voorzitter, voor het woord. Ik was nog een aantal punten toch vergeten in mijn eerste termijn. Dus als u het toestaat om die alsnog even te beantwoorden. De voorzitter: Ja, u mag. Ja, nee, het is officieel uw raadsvoorstel, dus u bent in de lead. De heer Van Damme: Ja. Nee, het ging … Pagina 34 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Sorry, de wethouder. De heer Van Damme: … over de BIZ-vorming in de Plaspoelpolder en de aantrekkelijke entrees. Nou, met dat assenkruis, dat is ook allemaal in die uitvoeringsagenda opgenomen hoe we daar die vergroening ook voor elkaar gaan krijgen en die verbetering van die doorstroming. Tegelijkertijd zijn we ook in de prijzen gevallen als we het hebben over de werklandschappen van de toekomst. Daar hebben we een forse subsidie van uit gekregen, ook de investeringsagenda vanuit de IPP. Die gaat flink fors omhoog de komende jaren om niet alleen in de Plaspoelpolder, maar op alle bedrijventerreinen in het werkgebied van het IPP investeringen te doen om de verbeteringen aan te brengen. Dan even concreet over die BIZ-vorming, want dat is wel iets wat wel goed loopt in bijvoorbeeld Oud Rijswijk, maar in de Plaspoelpolder heeft dat wel wat voeten in de aarde. En ik heb echt recent vanochtend ook nog wat te horen gekregen dat daar wat vertraging is opgelopen vanuit de zijde van de stichting die in oprichting is. Dus daar is nog, daar werken we natuurlijk wel mee samen, maar het is nog steeds een stichting in oprichting en er is formeel nog geen BIZ. Dat in antwoord op die vraag. Mijnheer El Majjaoui, ik ga toch even antwoorden op die vraag die u stelde over die egalisatiereserve voor die afvalstoffenheffing.

Nou, dat is eigenlijk gewoon een volledige uitvoering van een amendement van uw raad bij de begrotingsbehandeling vorig jaar. Om die egalisatiereserve die is ingesteld om de kosten van het verwijderen, opruimen van lachgaspatronen niet te verwerken in de afvalstoffenheffing. Dus eigenlijk is dit gewoon een technische uitwerking van dat amendement wat vorig jaar door uw raad is aangenomen. In afwachting van een rechtszaak die nu loopt over de NVDR met het Rijk over de vergoeding van de kosten van de verwijdering van lachgaspatronen. Dat in antwoord op nog even en aanvulling op, ja, een soort verlenging van de eerste termijn. Excuus, voorzitter. De voorzitter: Nee hoor, geen probleem, wethouder Van Damme. Wethouder Wit, u heeft het woord. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb, nou ja, nadat wethouder Van Damme al een aantal vragen heeft beantwoord heb ik nog één vraag openstaan en dat gaat over het overzicht van een rookvrije generatie, dus de locaties daarvan. In het algemeen zijn we wel druk bezig ook met die rookvrije locaties om die verder aan te brengen, daar zijn we nog steeds mee bezig. We hebben niet exact alle locaties, dat kan ik u hier nu geven. We kunnen het lijstje wel gaan maken voor u. Daar heb ik niet zoveel problemen mee. Het is voor ons ook wel handig om even weer scherp te hebben, denk ik.

Tegelijkertijd gaan we inderdaad met Stoptober straks wederom rookvrije borden plaatsen. Hebben we afgelopen, wat is het, mei ook gedaan bij Steenvoorde. Dus ja, we blijven vol inzetten op het stoppen met roken richting een rookvrije generatie. Maar ik zal het lijstje voor u laten opstellen. Ik denk alleen dat het lijstje met locaties waar het nog niet aangebracht is korter is dan het lijstje met alle locaties waar ze al wel zijn aangebracht. Maar we doen ons best. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Ja, voorzitter, het CDA stelde de vraag over de Beatrixlaan, die inderdaad nog steeds in de LTIP staat opgenomen. En volgens mij heb ik de raad al eerder geïnformeerd dat natuurlijk het oorspronkelijke plan zoals ook in de bok is opgenomen eigenlijk een beetje stil is komen te liggen. Daar kwamen we niet uit met elkaar. Het oorspronkelijke plan was overigens geen tunnel. Dus u vroeg van, is daarmee de tunnel van de baan? Nou, die zat niet in dat oorspronkelijke plan. U heeft wel als raad meerdere malen aangegeven via moties daar voorkeur voor te hebben. Ik ben de gesprekken opnieuw opgestart. Dat is ook eigenlijk wel in een positievere periode. Want u vroeg ook, zijn er metingen gedaan? Nou, het goede nieuws is eigenlijk dat vooral Den Haag nieuwe metingen heeft gedaan.

Daar hebben ze ook een nieuwe netwerkstrategie zelf opgemaakt en ze zijn Pagina 35 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

tot de conclusie gekomen dat het wel heel druk is aan hun kant van de Beatrixlaan. En in die zin zijn we dus nu nieuwe gesprekken gestart met de MRDH en met Den Haag over toch een toekomstige oplossing voor de Beatrixlaan. En daarbij ligt wat mij betreft de tunnel weer op tafel, want dat heeft u ook aan mij meegegeven. Dus vandaar dat we ook het geld als investering in de LTIP hebben laten zitten. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart. Wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, dank. U heeft gevraagd, mijnheer Van Enk, naar aandacht werkt en hoe zit dat dan precies? Nou, dat is volgens mij één, ik ben denk ik een van de indieners geweest waar de participatieconsulenten als het daarom gaat, dus daar heeft dat betrekking op. En u gelooft het niet, maar 8 juli is de bedoeling dat mijn raadsinformatiebrief met de stand van zaken in het college ligt, dus die zal volgen met evaluatie en verdere informatie. Maar dat is voor iedereen nog een verrassing, behalve voor mezelf. Dus ik weet wat daarin staat, maar het komt naar u toe. En de maatschappelijke diensttijd, dat is een onderdeel van preventief jeugdbeleid en onderwijs eigenlijk. Dus het is een vorm van het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten. En, nou ja, goed, als u een keer iemand zou willen spreken over die het traject heeft doorlopen van Follow Your Dreams, daar ken ik er wel een aantal van.

En die zijn om welke reden dan ook uit school uitgevallen, hebben een traject via maatschappelijke diensttijd in de vorm van Follow Your Dreams gedaan en die werken nu bij een van de werkgevers in deze zin de Sportief Besteed Groep. Dus dat heeft vruchten afgeworpen. En het zit in de budgetten van team Jos, zoals we dat dan zo leuk zeggen. Dus preventief beleid onderwijs en vroegtijdig schoolverlaters, dus het zit verdeeld in verschillende stukken. Gedeeltelijk onderwijs, ja. Voorzitter, dat waren de vragen die ik had. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Burgemeester Sahin, u heeft het woord. Mevrouw Sahin: Ja, dank u wel, voorzitter. CDA, de heer Van Enk, die had een vraag gesteld over de gewijzigde indicatoren. Ik denk dat u dat scherp heeft gezien en dat die tekst achter, die tussen de haakjes gewoon niet klopt. Dus dat is het antwoord wat ik u echt moet geven. Ik denk dat ook, ja, de cijfers van de politie die we maandelijks krijgen over winkeldiefstal en inbraak en dergelijke, ook eigenlijk veel realistischer is om die aan u te geven. En dat doen we, jaarlijks doen we dat. We hebben ook kortgeleden een heel bezoek vanuit de gemeenteraad is er georganiseerd vanuit door de politie. En dat is het realistische beeld wat ik u wil geven. Die tekst erachter, ja, ik kan hem niet goed, ook niet goed begrijpen.

En de informatie die ik krijg is wat dat betreft ook niet helemaal … Dus men twijfelt daarover. Dus ik zou u ook kunnen toezeggen, ik kan het u schriftelijk nog beantwoorden of u neemt genoegen met dit antwoord dat de tekst tussen die haakjes niet kan kloppen. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, u mag daarop reageren. De heer Van Enk: Ja, ik gaf net al aan, ik denk dat er een komma verkeerd staat. Maar mijn vraag was daaropvolgend, waar staat onze gemeente? Hebt u daar een beeld van? Ik was overigens trouwens wel op die bijeenkomst met de politie. Ik ga dus wel eens naar dat soort bijeenkomsten. Maar … De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. U was genoteerd die dag. De heer Van Enk: … waar staat onze gemeente in de regio qua aantallen? De voorzitter: Burgemeester Sahin. Mevrouw Sahin: In algemene zin, u was ook bij die bijeenkomst. Maar het beeld was dat het eigenlijk best goed gaat met de cijfers qua veiligheid. Dat er 1 procent stijging is, maar dat cijfers ook niet altijd veel zeggen over de daadwerkelijke gebeurtenissen, incident. Dus niet alle cijfers, en dat is ook Pagina 36 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

altijd een gesprek die ik heb met de politie, soms lijken in aantallen als het gaat om bijvoorbeeld huiselijk geweld, een toename te zijn. Maar dat komt soms omdat in één situatie, in één gezin meerdere meldingen worden gedaan. Dus als u het aan mij vraagt van, gaat het goed met de veiligheid? Denk ik, nou, die staat best wel onder druk. We hebben natuurlijk te maken met schaarste, maar er wordt heel hard gewerkt dagelijks om Rijswijk veilig te houden. Zo werken we nu aan een actualisatie van het veiligheidsbeleid en zijn we ook volop in gesprek met inwoners om die goed te actualiseren. En u bent ook natuurlijk welkom om daaraan deel te nemen. De voorzitter: Dank u wel, burgemeester. Dan kijk ik even het Forum rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn? Mijnheer Van Enk is aan het schrijven en was maar bij pagina 62. Nee? Mijnheer Weterings, u heeft het woord. De heer Weterings: Voorzitter, ik zou eigenlijk heel kort willen reageren op de rookvrije generatie. Wij als partij staan daar ook wel achter, alleen zijn we ook heel blij met de rookvrije generatie voor mensen die wel graag nog een peuk willen roken. Dat zouden wij niet graag willen verbieden. Maar als je op school en dergelijke die zones instelt, daar hebben we alle begrip voor. Maar we zullen nooit de mensen die een peuk willen roken hun peukje willen ontnemen als het op een openbare plaats gebeurt. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan kijk ik even rond. Dan heb ik geen vraag gehoord, alleen een mededeling. Dan gaat dit als bespreekstuk naar de raad toe.

6. Sluiting De voorzitter: En dan zie ik jullie allemaal dinsdag. Dank je wel en een fijne avond.

Pagina 37 van 37