Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

Aanwezig Voorzitter: De heer R. Nunnikhoven Raadsleden: De heer M. el Majjaoui Mevrouw W. van Nunen De heer E. van der Veer Mevrouw E. Woudstra De heer R. Veerman Mevrouw W. van der Weij De heer D. van Dam De heer A. Zoghbi De heer M. van ’t Eind Mevrouw S. van Maarseveen De heer D. Cupedo

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer G. Kruger De heer E. Braam Mevrouw A. Prenger De heer O. Adams De heer M. Ezinga De heer J. Loof De heer M. van Enk De heer J. Bruin Mevrouw A. Koegler Böhm De heer M. Weterings Mevrouw N. Kames Mevrouw M. Harmsen

Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder L. Bentvelzen Wethouder S. van de Waart Wethouder G. van Malsen Wethouder M. Wit Wethouder W. van Damme

Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A.Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening en vaststellen agenda De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, welkom. Als ik stilte mag? Het is acht uur, we zijn begonnen. Welkom bij Forum Stad en Samenleving. Welkom Forum, welkom college, welkom mensen op de publieke tribune en de mensen thuis. Dit Forum Stad en Samenleving gaat over de Kadercyclus. Er zijn al een aantal vragen geweest. We gaan net als vorig jaar agendapunt 3, 4 en 5 apart behandelen. En dat gaat net als volgende week van grote naar kleinste partij. Dus iedereen weet wanneer hij of zij aan de beurt is. En dan vraag ik het Forum of hiermee de agenda akkoord is? Dan sluit ik hierbij agendapunt 1.

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: En dan ga ik naar agendapunt 2, algemeen spreekrecht inwoners. Er is niemand om in te spreken, dus dan kan ik dit punt ook gelijk sluiten.

3. Raadsvoorstel 1e halfjaar rapportage 2025 (RV 25 035)

Pagina 1 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 3. En dan vraag ik net als vorig jaar kort en duidelijk te vragen. Bij de tafeltjesavond zijn er al heel veel vragen gesteld en beantwoord. Ik begreep dat de wethouder op onbeantwoorde vragen vandaag nog antwoord zou geven, heb ik gehoord. En als dat niet zo is, dan zal de wethouder dat zelf zo toelichten. Dan ga ik eerst Beter voor Rijswijk het woord geven. Mevrouw Prenger, u heeft het woord. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Nou, u neemt de woorden al uit mijn mond. We hebben inderdaad onlangs volgens mij 19 juni de tafeltjesavond gehad. We hebben, mijn fractie heeft veel ambtelijke vragen gesteld die ook naar hartenlust goed zijn beantwoord. Onze fractie heeft nog wel een aantal vragen en die worden dadelijk gesteld door mijnheer De Vreede en mijnheer Cupedo. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Dan kijk ik GroenLinks aan. Mijnheer Van ’t Eind, u heeft het woord. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, dank u wel. Dus dit gaat over het eerste punt halfjaarrapportage alleen hé? De voorzitter: Dat is correct. De heer Van ’t Eind: Ja, dan heb ik me helemaal verkeerd zitten voorbereiden, want ik dacht, ik doe gewoon één bijdrage die alles raakt zeg maar. Ik zit een beetje te twijfelen wat ik nu doe.

Dan doe ik het gewoon nu denk ik hè? De voorzitter: Ja, dat is aan u, want er zijn partijen die het wel apart hebben. De heer Van ’t Eind: Ja, nee, het maakt niet uit. Maar bij mij loopt het een beetje door elkaar. Dus ik heb gewoon nog een aantal vragen aan het college, dus niet zozeer in technische zin, ook gewoon even in oordeelvormend. De voorzitter: Is goed. De heer Van ’t Eind: We hebben ook gewoon een goede tafeltjesmarkt gehad. De voorzitter: Zeker. En u heeft het woord. De heer Van ’t Eind: Dus ik heb … Ja, dank u wel. Voorzitter, ik heb nog een aantal vragen aan het college. Er ligt een goed en stevig geheel. Nou, volgende week zal ik daar wel een beschouwing over geven, dat zal ik nu even achterwege laten. Maar ik had nog wel een aantal vragen namens de fractie van GroenLinks. En het eerste punt gaat over de gemeentelijke organisatie. Daar ligt een forse taakstelling, structureel 3 miljoen besparen vanaf 2028. Onder andere door minder externe inhuur, grotere teams, versoberen managementcultuur. Die richting die steunen wij, die is begrijpelijk. Maar waar wij, daar kunnen ook zorgen onder zitten.

Want hoe kijkt het college aan tegen, als we die bezuinigingen doen, tegen het waarborgen van overbelasting van medewerkers en leidinggevenden? Wat doen we bij stijgend ziekteverzuim? Verminderde inzetbaarheid of afname van aantrekkelijkheid als werkgever? Houdt het college rekening met dat soort zaken als we die bezuiniging, de taakstelling gaan invullen? Dat we die taakstelling gaan invullen staan we achter, maar we willen wel dat we dat op een zorgvuldige manier doen. En dat we niet na een aantal jaar moeten constateren dat de organisatie te veel onder druk is gezet. Voorzitter, ik heb ook een vraag over de woonopgave. Er wordt terecht aangegeven dat er mensen zijn die gebruik kunnen maken van de nieuwe wet huurprijsbescherming, maar dat niet durven en dus onzichtbaar blijven. Wij hadden daar tijdens de technische tafeltjesmarkt een vraag over gesteld, maar daar hebben wij niet echt antwoord op gekregen nog. Die zouden we later krijgen, dus ik stel hem hier toch. Heeft het college inmiddels Pagina 2 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

meer inzicht gekregen in hoe andere gemeenten hiermee omgaan en kunnen we een onderbouwing krijgen van het vermoeden dat er ook in Rijswijk sprake is van die sluimerende meldingen? Is daar een beeld bij hoe groot dat is? Ik weet dat, ze zijn onzichtbaar, maar in hoeverre kunnen we daar dan ook een beeld van krijgen, in hoeverre is daar al een beeld van? Ten aanzien van het sociaal domein. Rijswijk ontvangt via het Integraal Zorgakkoord middelen tot 2028 of 2029 en dat biedt kansen om mensen preventief te helpen. Vaak voordat ze in zwaarder zorgtrajecten belanden, bijvoorbeeld bij financiële stress of schulden. Wij vroegen ons daarbij wel af hoe we als raad geïnformeerd worden over de voortgang en resultaten van deze aanpak en hoe er wordt gestuurd op de impact? Gegeven dat dit soort preventie ook vaak lastig meetbaar is. Dan ten aanzien van subsidies. Er is een evaluatie van het subsidiebeleid en dat is ook een kans om daar meer strategisch op te sturen. Dat geeft het college ook aan. Wij vroegen ons af of het college daarbij wel kan toezeggen dat ze bij die herziening ook nadrukkelijk kijken naar inzet bij dit soort subsidies op grote maatschappelijke opgaven, zoals bestaanszekerheid, mentale gezondheid en duurzaamheid? En ons viel ook de digitaliseringsparagraaf op. Er wordt gestuurd op efficiency en dat levert besparing op. Dat is hartstikke goed.

Maar digitalisering is op zich, en dat punt heb ik volgens mij ook al in eerdere bijdragen ten aanzien van digitalisering herhaald, geen doel op zich. En houden we daar en blijven we daar ook rekening mee houden en hoe zorgen we dat deze modernisering ook leidt tot een betere publieke dienstverlening? Juist ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn? Blijven we daar aandacht voor houden en zien we het niet alleen maar als een besparing? Dan ten aanzien van de groei van de stad. Groei betekent ook dat we slimmer moeten omgaan met wat we hebben. In dat kader waren wij benieuwd wanneer het college nu komt met het voorstel rond de leegstandsverordening en in hoeverre het daarmee staat? Wij hebben niet voor niets daar een motie voor ingediend, want wij denken dat als je benut wat leegstaat, en er staat in Nederland heel veel leeg. Ook in Rijswijk, dat zijn allemaal speculatiepanden. Nou, dat is geen goede zaak. Daarom hebben we ook die motie leegstandsverordening ingediend die aangenomen is. En wanneer komt die? Ook vanuit de BBR wordt aangegeven dat ze daar echt best wel op zitten te wachten. Ook ten aanzien, het gaat niet alleen over wonen, maar het kan ook over bedrijfspanden en het benutten van bedrijfspanden gaan, ook daar is echt de behoefte om iets te doen aan die leegstand, ook in de Plaspoelpolder. Voorzitter, dat is het, dat zijn mijn vragen.

En daarmee kun je mij over, nou, tenzij ik mijn tweede termijn nog wil benutten, maar daarmee kun je bij de andere onderwerpen mij lekker overslaan. Dank je wel. De voorzitter: Oké, dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Dan ga ik naar Rijswijks Belang. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Weterings, u heeft het woord. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. Ik kan kort en krachtig zijn over deze halfjaarsrapportage. Het ziet er gewoon keurig uit, dus een groot compliment voor het college. Duidelijk, helder. We hadden wel een korte vraag over de ingeslopen fout van het wagenpark, of daar nog een extra uitleg over kan komen wat daar precies is misgegaan? Dat er moet worden geplust 692 duizend euro, hoe dat is ontstaan en waar de fout is ontstaan? En graag toelichting op een voor de rest keurig, overzichtelijk. Compliment. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan kijk ik, wie mag ik het woord geven voor Wij. Rijswijk? Mijnheer Zoghbi? Wel? U heeft het woord. De heer Zoghbi: Dank u wel, voorzitter. Ja, ook Wij. Rijswijk kan kort zijn over de eerste halfjaarsrapportage, ziet er goed uit. We hebben bij de tafeltjesavond de technische vragen gesteld en op dit moment hebben we daar eigenlijk niks aan toe te voegen. Dank u wel.

Pagina 3 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Wie kan ik namens D66 het woord geven? De heer Veerman, u heeft het woord. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter, ik heb één vraagje. Het gaat over sport. Zou je niet verwachten natuurlijk. In 2026 zien we op de begroting dat er 672 duizend uit mijn hoofd. Ja, er moet drie nullen achter. Zien we dat de jaren erop eigenlijk naar beneden dalend bijgesteld worden naar 403 in de daaropvolgende jaren in ‘27 en ’28. Ik vraag me af waar dat verschil uitkomt? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer … De heer Veerman: O ja, ik heb nog een andere vraag. De voorzitter: O, nou, dat mag. De heer Veerman: Dat gaat over de digitalisering, of we deze nog kunnen versnellen na het eerder vertragen met de juiste investeringen? Het is eigenlijk geen doel op zich, maar het gaat hier om goede dienstverlening en het mag niet afdoen aan de zorgvuldigheid voor de burgers. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Dan kijk ik naar de Rijswijkse VVD. Mijnheer Loof, u heeft het woord. De heer Loof: Dank, voorzitter. En ook dank aan het college voor deze duidelijke halfjaarrapportage. Enkele vragen. Het is maar hoe je enkele definieert denk ik, maar goed.

Hoe staat het met de voortgang van de huisvesting van de Steenvoordeschool? En hoe komt het dat er wordt aangegeven dat er sprake is van een waarschijnlijke kostenoverschrijding? Het valt op dat er geen structurele dekking is voor het programma Buurtgezinnen, maar dat deze enkel incidenteel is gedekt in 2025. Waarom is dit het geval? Voor de aanpak van de wachttijden Wmo wordt veel geld vrijgemaakt. Kan het college nogmaals een korte reflectie geven in hoeverre dit geld ook daadwerkelijk gaat helpen? Is het probleem niet namelijk vooral een gebrek aan sturing? Deze wachtlijst moet worden weggewerkt, moet worden opgelost en onze inwoners hebben gewoon deze hulp simpelweg nodig. Maar waarom wil dit niet lukken? Gaat dit extra structureel geld dat dan ineens wel voor elkaar krijgen? Wat wordt het verbetertraject en is het niet ook logisch om deze middelen te koppelen aan een toetsbaar verbetertraject in plaats van dit nu al structureel in te boeken? Graag een reflectie daarop van het college. De omgevingsdienst Haaglanden geeft aan dat in 2025 niet aan de taakstelling kan worden voldaan. Tenminste, in de eerste halfjaarrapportage staat dit.

Waarom weten we dit nu al, terwijl het jaar nog zes maanden kent? Waar is dit misgegaan? Was dit gebrekkige sturing of gebrekkige inzet bij de ODH? Graag een reactie, aangezien we op dit moment meer moeten afdragen, terwijl de ODH zelf niet aan de taakstelling kon voldoen. Is er zicht op de uitkomsten van het onderzoek of de opvolging van meldingen op grond van de Wet betaalbare huur kan worden omgezet naar de Pandbrigade. En klopt de verwachting dat dit betekent dat de Pandbrigade ook een uitbreiding in fte nodig zou hebben wanneer zij ook moeten gaan handhaven op de Wet betaalbaar huur? Daarop het vervolg de vraag, waarom bewoners … In de halfjaarrapportage wordt aangegeven dat bewoners brieven zullen krijgen, ook vanuit ervaringen bij andere gemeentes dat dit kennelijk helpt. Toch daar kort een reflectie op, want ik vroeg mij toch af toen ik dat las waarom bewoners na te zijn aangeschreven door de gemeente wel een melding zouden willen maken? Terwijl het hele punt, het hele probleem wat in de halfjaarrapportage wordt geschetst is dat ze juist terughoudend zijn om überhaupt te melden uit angst dat zij hun woonruimte kwijtraken.

Waarom zouden ze na het ontvangen van een brief ineens wel die melding doen? En zijn er ook andere gemeenten met voorbeelden waaruit blijkt dat dit positief uitpakt? Want als ik dat kan horen, dan heb ik er ook alle vertrouwen in dat dat hier zo ook het geval zou zijn. Wat zijn de gebeurtenissen en omstandigheden die leiden tot een structurele ophoging van het Pagina 4 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

onderhoudsbudget van het Huis van de stad? Kan dat worden toegelicht? Hoe kan de tijdelijke huisvesting Pasgeld nu al zoveel meer in investeringskrediet vragen? Het ziet er nu uit als een forse ophoging en hoe kan dit verkeerd zijn ingeschat? Welke locatie is gevonden voor de huisvesting van de gezamenlijke dienstverlening voor het sociaal domein? Er staat alleen dat er een locatie is gevonden, maar niet waar die locatie is. Behalve dan het Stationskwartier, maar ja, dat is een erg breed gebied. Wat zijn de mogelijkheden en plannen met het pand aan de P. van Vlietlaan als daarzo dit deel van het sociaal domein dienstverlening gaat vertrekken? En tot slot als laatste vraag met betrekking tot de rib van de meicirculaire, kunnen we hier zo nu stellen dat het ravijnjaar in feite twee jaar is opgeschoven van 2026 naar 2028? Of is er reden om met een iets geruster hart te kijken naar de komende jaren wat betreft de financiële verhoudingen met het Rijk? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Mijnheer Van Enk, CDA. U heeft het woord. De heer Van Enk: Dank u wel. Over de halfjaarrapportage, voorzitter, daar zien we bij de leeswijzer in het begin de zinsnede dat het meerjarig financieel beeld ook de reden is waarom er nu minder begrotingswijzigingen worden voorgesteld dan voorgaande jaren.

Dat snap ik voor deze lopende begroting, maar de meerjarenbegroting worden ook soms voorstellen voor gedaan en daar is denk ik nog steeds aanleiding voor. Aansluitend op mijn voorganger, het ravijnjaar is wat uitgesteld, maar het komt ons nog steeds tegemoet. Is dat gebrek aan ambitie bij het college of zegt het college, nou, wij willen dat overlaten aan een volgend college? Graag een toelichting daarop. Dan zijn er een paar risico's die ook in deze Voorjaarsnota, een soort winstwaarschuwingen, worden afgegeven voor de loop van dit jaar. En een daarvan, als ik het goed heb op pagina 18, betreft de ontwikkeling van de bijstandskosten. Daar wordt gesproken over de inkomsten uit het Rijk die iets omlaaggaan, gelet op het landelijk beeld van de bijstand. Is het zo dat Rijswijk dan net wat uit de pas loopt met onze aantallen die we of het geld dat wij besteden aan bijstand? Ik dacht dat ik in de jaarrekening had gelezen, als ik het goed heb is dat post 6140, dat we qua baten inderdaad fors minder hebben nu al dan we vorig jaar bij de begroting voor dit jaar hadden voorzien, 5 miljoen minder. Het resultaat valt dan nog weer gelukkig mee.

Maar kan de wethouder uitleggen hoe dat zit? Waarom we dus minder besparen op bijstand in deze tijd van volledige werkgelegenheid dan andere gemeenten? Of dat zo is en zo ja, waarom? Pagina 27 worden een aantal meevallers genoemd of optelsommen uit de Voorjaarsnota. Dat zijn behoorlijk wat miljoenen ieder jaar, komende jaren. Dat zijn misschien incidentele meevallers, maar het telt op de komende 5 jaar tot 14, 5 miljoen, als ik het goed lees en goed optel. Hoe komt het dan dat we in de optellingen onderaan de halfjaarrapportage nog steeds allemaal negatieve sommen zien in dit raadsvoorstel eerste halfjaarrapportage. En tot slot er is op pagina 25 sprake van verkoop panden wat ons 8 ton oplevert. Kan daar kort worden uitgelegd wat de stand van zaken is van verkoop van panden en landgoederen en noem maar op wat Rijswijk al jaren van plan is om te verkopen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mevrouw Van Nunen, PvdA. Aan u het woord. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, dank. Allereerst liggen er nog een paar vragen ook over de halfjaarrapportage bij de ambtelijke organisatie. Ik ga ervan uit dat die ook beantwoord worden die nog niet naar ons toe zijn gekomen, die antwoorden. Dan heb ik nog een viertal vragen die een beetje aansluiten, in ieder geval twee daarvan, op eerdere inbreng.

Ook de Partij van de Arbeid wil graag weten hoe de extra investering structureel voor de Wmo ook daadwerkelijk gaat helpen? Ik wil daaraan toevoegen of de wethouder het college ook tussentijds nog in Q4 even een korte terugkoppeling wil geven van de inzet die gepleegd wordt naar aanleiding van het voorstel in de Kadernota en wordt ook ingezet op vaste formatieplaatsen. Want ik weet dat er in recente verleden veel quickwins zijn gescoord met externen, maar ik denk dat als je structureel meer geld gaat besteden, dat je ook mensen moet gaan opleiden of scholen in de omslag van denken en werken. Pagina 5 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

Wordt dat ook gedaan? Dan wat betreft de Wet betaalbare huur, had ik een beetje een vergelijkbare vraag met de VVD ook en misschien ook wel met GroenLinks. Wij zijn ook wel benieuwd in hoeverre die extra brief, of daadwerkelijk individuele herinnering of voorlichting gaat werken? En in hoeverre bijvoorbeeld ook meegelift kan worden als gemeente Rijswijk op landelijke campagnes? Dus graag toelichting op ook het bedrag dat er al voor gereserveerd wordt. En dan heb ik nog twee andere vragen. Ik ben ook wel benieuwd naar het schoolmaatschappelijk werk, of de genoemde inspanning ook gepleegd is? Er wordt gesproken over een hogere cao-inschaling en ik wil ook graag weten of die genoemde inspanning van een aantal uren ook daadwerkelijk wordt gepleegd? Want schoolmaatschappelijk werk is in ieder geval voor onze partij belangrijk. En dan nog één ander punt op cultuur. Ik begrijp dat de positieve resultaten in voordelige huurprijs terugbetaald moeten worden, zoals het voorbeeld wordt gegeven van de bibliotheek. Maar is dat eigenlijk beleid van de gemeente, is mijn achterliggende vraag, of in cultuur gerealiseerde positieve resultaten terugbetaald moeten worden en niet met bijvoorbeeld een onderbouwd investeringsplan opnieuw in de organisatie blijven? We hebben het hier eerder over gehad. Half politiek, maar ook technisch, voorzitter, denk ik. Ik probeer het gewoon.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ik probeer het gewoon. Dus ik, dat waren mijn vragen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik mevrouw Harmsen aan van de ChristenUnie. U heeft het woord. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ja, Ik heb twee vragen voor de halfjaarrapportage. Nou, eigenlijk de eerste is meer een opmerking. Op pagina 19 over de jeugdhulp wordt nog even gezegd dat we verwachten, er is een groei van het aantal kinderen, maar het budget blijft gelijk. Dat is wel spannend of dat gaat lukken. Tot nu toe gaan we er eigenlijk altijd overheen. Dus ik heb daar geen vraag over, het is meer een opmerking, we zien het. En pagina 26 over de structurele kosten van de onderhoudscontracten. Klein onderhoud, ze waren geraamd op 140 duizend, de kosten vallen weer hoger uit. Structureel moet opgehoogd worden met 80 duizend en daarbovenop nog incidenteel 45 duizend voor 2025 en dat is toch een behoorlijk verschil. Even een vraag van, ja, gaat het nog een keer naar beneden? En ik wil nog even opmerken, de airco werkt fantastisch in het huis hier van de stad. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Ja, die is ook maar tot tien uur, dus we moeten er een beetje tempo inhouden. Nee, dat is een grapje. Mijnheer El Majjaoui van Gelijkheid en Rechtvaardigheid. De heer El Majjaoui: Ja, dank, voorzitter, voor het woord.

Voorzitter, de eerstejaarsrapportage van 2025 schetst een financieel perspectief wat minder rooskleurig is dan gehoopt. Het geactualiseerde beeld resulteert in een nadelig saldo van circa 1 miljoen euro over het jaar 2025. Daarbij merken we op dat de meicirculaire nog niet is verwerkt, terwijl deze mogelijk aanzienlijke invloed kan hebben op uiteindelijk financieel resultaat. Voorzitter, toch hebben we een aantal vragen hieromtrent. Hoe wordt omgegaan met het ontbreken van de meicirculaire in dit voorstel? Wordt er besloten op basis van indicatieve informatie of onvolledige informatie? Wat zijn de oorzaken van het negatieve begrotingssaldo van 1 miljoen euro? Overweegt het college aanvullende maatregelen op korte termijn te nemen om deze tekorten terug te dringen? En wat is de reden voor de verhoging van het krediet voor de tijdelijke huisvesting Pasgeld met circa 9 ton? Zijn hierbij alternatieven onderzocht? Het extra krediet van 7 ton ongeveer voor het wagenpark, betreft dit een vervanging of een uitbreiding van het wagenpark? En hoe zit dat met de verduurzaming hieromtrent? De extra investering van 250 duizend euro in huisvesting van het sociaal domein, welke motieven liggen Pagina 6 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

hieraan ten grondslag? Gaat het om een wettelijke verplichting of een kwaliteitsslag of een verbetering, of is dat een capaciteitsprobleem? Tot slot, voorzitter, de laatste vraag. Is bijsturing mogelijk bij de tweedejaarsrapportage indien het financieel beeld verder verslechtert? Tot zover, voorzitter, voor wat betreft deze termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan ga ik eerst het woord geven aan mijnheer Van Damme. En dan denk ik dat er ook nog een aantal vragen voor andere collegeleden zijn, die ga ik dan in volgorde af. Maar mijnheer Van Damme, u mag als eerste. U heeft het woord. De heer Van Damme: Ja, dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de raad voor de gestelde vragen. Nu is het wel zo dat ik er ook wel een beetje van uit was gegaan dat we alle drie de rapportages in een keer zouden bespreken. En ik denk dat het wel goed is dat ik daar toch wat algemene punten over ga meegeven, want de samenhang tussen de stukken die is wel relevant. Bijvoorbeeld om de vraag van mijnheer El Majjaoui te beantwoorden hoe er wordt omgegaan met het ontbreken van die meicirculaire? Want daar hebben we natuurlijk, daar hebben we twee weken geleden een brief over gestuurd met het nieuwe actuele beeld en die ververst dan weer eigenlijk de stand bij de eerste halfjaarrapportage. Maar nogmaals, ik ga gewoon even beginnen met een aantal algemene punten.

En mocht dat wat onduidelijk zijn of niet voldoende, dan hoor ik dat tussentijd wel. En ja, ik moet ook danken voor het tonen van belangstelling bij de tafeltjesavond. Het is vanuit de zijde vanuit de organisatie ieder geval erg goed bevallen. Naar ik begreep is het ook aan de zijde van uw raad goed ontvangen. Dus ja, laat ik u daarmee gewoon complimenteren en de ambtelijke organisatie natuurlijk ook. Ik hoop ook verder dat we uw raad optimaal op de hoogte hebben gehouden via de raadspresentatie-avonden. Er was er eentje op 18 maart. Toen hebben we het eerste beeld van de jaarrekening geschetst. En een maand geleden op 27 mei hebben we een toelichting kunnen geven op de contouren van die Kadernota en ook het beeld van de eerste halfjaarrapportage. Die avonden hebben ons in ieder geval echt ontzettend geholpen om te komen tot het beeld wat er nu ligt. En daar kan ik best wel over zeggen, als je dan het laatste beeld in die brief van die meicirculaire erbij legt, dat we echt als college wel verheugt zijn dat aan veel wensen van de raad tegemoetgekomen is. En ja, de jaarrekening is positief. De eerste halfjaarrapportage laat eigenlijk zien dat we goed op schema liggen met het uitvoeren van de afspraak in de begroting en niet te veel mutaties daarop hebben. Dat is geen gebrek aan ambitie, mijnheer Van Enk, maar dat is gewoon uitvoeren wat je hebt afgesproken.

Want de ambitie is echt tomeloos nog van dit college, kan ik u vertellen. We hebben eigenlijk ook, ja, goed invulling gegeven aan de bij de begrotingsbehandeling breed aangenomen motie structureel gezonde financiën. Dat betekent dus dat we onder meer de OZB niet meer verhogen dan de inflatie, zoals afgesproken in die motie. En ja, dat nog even als vooruitblik naar die begroting ’26. Dat betekent ook als ik dan terugkijk naar de jaarrekening, dat is de laatste jaarrekening van dit college en ook van mij als wethouder financiën. En ja, ik zie eigenlijk, en het college ziet dat ook, positieve ontwikkelingen in tijdigheid, volledigheid en leesbaarheid van de jaarrekening. Ik denk dat het verslag van de account dat ook gewoon laat zien. En wat nog wel een punt is wat ik wel in overweging wil meegeven is dat een verdere ontwikkeling zou kunnen zijn dat we de jaarrekening toch proberen te gaan bespreken in een aparte vergadering met uw raad. Want dan krijgt de verantwoording over het gevoerde beleid in ieder geval volle aandacht. Maar het zou ook natuurlijk wel betekenen dat de jaarrekening veel eerder moet worden opgeleverd en beschikbaar moet zijn. Ja, dat is niet van de ene op de andere dag geregeld, want het is een hels karwei om dat voor elkaar te krijgen, ook in samenspraak met die accountant.

Dus dat kunnen we volgend jaar alvast niet doen, maar ik geef het wel als toekomstambitie mee aan uw raad die daar uiteindelijk wel over gaat hoe je dat zou moeten doen. Dus ik zou dat wel in overweging willen geven. Dan op die meicirculaire terug te komen. Voorzitter, ja, in 2024, dat was wel een bijzonder jaar nog, want toen vervroegde het Rijk de gewijzigde invoering van het uitkeren via het Pagina 7 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

gemeentefonds. Want de groei van het fonds is dus niet meer via trap op trap af, maar met een meerjarig gemiddelde groei van het bruto binnenlands product. Ja, of daling, maar voorlopig zitten we nog in groei. Dus dat was allemaal even wennen en er werd slechts een deel van het inmiddels befaamde ravijn mee opgelost. En ik hoorde dat ravijn, mijnheer Van Enk, u nam het ook in de mond, het woord ravijn. Toen is het deels een beetje opgelost. En gelukkig waren we toen al bezig met een fors maatregelenpakket waarvan de contouren in die Kadernota van vorig jaar is vastgesteld. Met het maatregelenpakket strak sturen op financiën en de hogere uitkering van het gemeentefonds hebben we dus 2024 wel goed kunnen afsluiten. Uiteindelijk toch die lobby richting het Rijk voor voldoende middelen voor wettelijke taken uit te voeren. Die heeft bij de Voorjaarsnota van het Rijk geleid tot gedeeltelijke demping van het ravijnjaar. En in combinatie met de maatregelen die we in deze Kadernota voorstellen, leidt dit tot een structureel meerjarig positief beeld. Dat blijkt uit de meicirculaire, mijnheer El Majjaoui. En dat is eigenlijk wel goed nieuws, maar ook geen reden tot euforie. Want ja, ik hoef u ook niet echt te overtuigen dat de landelijke politieke situatie niet bepaald stabiel is. En dat geldt misschien nog meer voor de geopolitieke situatie.

En dat heeft natuurlijk gewoon invloed op de economie, de inflatie, de keuzes die landelijk gemaakt moeten worden en dus ook op de hoogte van de uitkering van het gemeentefonds. En het beeld wat er nu ligt is het resultaat van hard werken en het maken van lastige keuzes. We hebben als college en met de organisatie weer echt een heel intensief proces doorlopen om te komen tot het pakket wat nu voorligt. Een realistisch investeringsprogramma, efficiëntere inrichting van de organisatie. En dat is, mijnheer Van ’t Eind, echt in goed samenspraak gegaan met het GMT en met de organisaties. Dus de keuzes die nu worden gemaakt, die zijn verantwoord. Tenzij er nog tomeloos heel veel ambities bij komen, want dan gaan we weer een andere kant op. Dus die zorg die u heeft, daar hebben wij natuurlijk altijd oog voor. Ja, die zullen we ook zeker niet uit het oog verliezen. We hebben ook aan minder externe inhuur invulling aan gegeven. Dus, maar houd dit in ieder geval wel dat intensieve proces wat we met die organisatie hebben doorgelopen en het harde werk wat verricht is in het achterhoofd. Als u denkt met het positieve beeld van, goh, we gaan een hele batterij aan moties en amendementen opvoeren. Maar goed, dat is natuurlijk geheel aan u. We zijn er nog steeds niet hè, want het lange termijn investeringsplan wordt gewoon nog de komende tijd verder doorontwikkeld.

Het blijft ook een jaarlijks terugkerend product. En die toenemende juridisering moeten we organisatorisch ook nog een plek geven. En dan voor bijvoorbeeld het subsidiekader, u begon er ook al over, ja, daar hebben we ook, is dat ook nog gewoon werk in uitvoering, waarbij subsidies natuurlijk een instrument is om uiteindelijk tot een bepaald doel te komen. Er zijn ook meerdere instrumenten die je kan gebruiken om de grote opgave die u noemt, om dat doel te bereiken, maar subsidies is daar een van. Dus dat zal ook zeker niet uit het oog gaan vallen. En ik doe toch alvast maar even voor de Kadernota, eerste halfjaarrapportage, Kadernota de bijzondere vermelding van de meerjarenprognose gebiedsontwikkeling. Ja, daar is door mijn collega van stadsontwikkeling ook echt keihard aan gewerkt. En ja, met dit instrument raken we gewoon echt nog veel meer in control en de financiële vertaling die is gewoon meerjarig opgenomen in die Kadernota en die gaan we meerjarig verwerken in die begroting. Ja, dan toch even terug naar het gemeentefonds. U begon daar vooral over, mijnheer Van Enk. Ja, die lobby heeft dus wel deels effect gehad. Het ravijnjaar is niet helemaal opgelost, maar ook niet helemaal een ravijn gebleken.

En er is dus fors tijdelijk extra geld gekomen voor de jeugdzorg en tijdelijk, want het Rijk heeft voor ’26 en ‘27 extra geld beschikbaar gesteld, maar boekt vanaf 2028 juist een bezuiniging in die structureel is. Dus aan een volgend kabinet denk ik om daar, hoe ze daarmee om te gaan. Maar de commissie Van Ark, die de jeugdzorg op verzoek van de regering heeft onderzocht, constateerde, en niet heel onverwacht natuurlijk, dat de middelen die de gemeenten krijgen voor de jeugdzorg onvoldoende zijn. En ademruimte is er nu dus duidelijk gekomen, want ook voor de jeugdzorg, ja, daar weet mijn collega Bentvelzen echt alles van en daar heeft ze heel veel debatten over met de raad, ja, daar is gewoon ook echt werk aan de Pagina 8 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

winkel. En dat is gewoon in uitvoering, niet alleen hier, maar ook landelijk zou ik zeggen. En nogmaals, die verwerking van die meicirculaire, die heb ik 16 juli aan uw raad gestuurd via een rib. En daarna heb ik nog wel gemeld dat er een foutje in zat vanuit BZK. Die wisten echt een dag voordat ik die brief ging besturen, mailde ze, er zit nog een rekenfout in. Maar die rekenfout, de huidige inschatting, dat gaat echt om minimale verschillen en dat verandert het beeld wat er nu ligt in wezen niet. Dus we pakken dat gewoon weer op bij een volgend begrotingscyclusproduct en dat is richting de begroting. Dan verwerken we dat weer naar het meest actuele beeld. Dan kom ik even nog naar een aantal specifieke vragen. Ja, dat ravijn, ja, ik heb er eigenlijk al op geantwoord, is het opgeschoven? Ja, er is gewoon reden tot zorg. Dat geldt voor de gemeente, dat geldt landelijk, er liggen ook grote uitdagingen. Het is onvoorspelbaar wat ermee gaat gebeuren. Het enige wat wij kunnen doen is verstandig omgaan met onze financiën, goed in controle blijven, sturen waar mogelijk is en ik denk dat we dat ook voortdurend aan het doen zijn. Dan had ik nog een klein vraagje of de Plaspoelpolder, de leegstand hiervan. De heer Van Enk: Voorzitter, bij interruptie? De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Misschien niet al te lang gaat duren. De voorzitter: Nee hoor, mag.

De heer Van Enk: Mijn vraag was specifiek naar die zinsnede aan het begin. Daar staat, verder is het meerjarig financieel beeld ook de reden waarom nu minder begrotingswijzigingen worden voorgesteld dan voorgaande jaren. Daar was mijn vraag over de ambitie aan gekoppeld. En de wethouder zegt, ja, we hebben een tomeloze ambitie, maar als dat gat er nog steeds ligt in de toekomst, waarom dan nu minder voorstellen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Nou, die tomeloze ambitie die hebben we verwoord in de begroting ’25, die voeren we gewoon uit. En we hebben ook met uw raad afgesproken dat we in de Kadernota de nog resterende ambities, die kunt u lezen in hoofdstuk 8 van die Kadernota, dat daar nog heel veel ambities zijn die we gaan proberen een plek te geven en waarin u als raad ook de keuze heeft om daar prioriteit in te stellen. Dus we hebben in die zin eigenlijk gewacht op de reguliere momenten van de P&C-cyclus waar je weer met nieuwe ambities kan komen. Je kan, we kunnen, het is heel lastig goed in control te blijven en te sturen als we elke maand nieuwe ambities formuleren en ook financieel verwerken. En dat is de reden, het antwoord op de vraag van mijnheer Van Enk. Dan vervolg ik mijn betoog. Het wagenpark, had mijnheer Weterings van Rijswijks Belang nog een kleine vraag over.

Ja, hoe dat nu komt? Ja, daar heeft gewoon iemand opgeschreven dat het 68 duizend euro aan investeringskrediet was, terwijl het 760 duizend euro was. Dus ja, heeft iemand een typefout gemaakt. Een behoorlijk typefout, maar die wordt nu hersteld. Dat is gewoon de echte ware reden. De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Even Apeldoorn bellen. De heer Van Damme: Nee hoor, het gaat om investeringskrediet dus dat wordt nu weer gewoon rechtgezet en dat conform het eerder genomen besluit van uw raad. De leegstand in de Plaspoelpolder, daar moet ik toch nog wel even op reageren. Ik denk dat we juist zien dat die leegstand afneemt. Dat we volop bezig zijn met die ontwikkelingen in de Plaspoelpolder. Als het gaat Pagina 9 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

om verkeer, parkeren, als het gaat om via het IPP het aankopen van panden die we dan weer terugzetten in de markt. Je ziet ook toch wel gerenommeerde bedrijven zich vestigen in de Plaspoelpolder. Dus dat er een massale leegstand zou zijn, dat betwijfel ik. De voorzitter: Mijnheer Van Damme, u heeft een interruptie van mijnheer Van ’t Eind. U heeft het woord. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, ik had het volgens mij niet over massale leegstand en dat het slecht gaat met de Plaspoelpolder. Dat was volgens mij niet de geste van mijn betoog. Waar het mij meer om gaat is dat de leegstand die er is en waar er sprake is van speculatie op panden, dat dat aangepakt wordt en dat het belangrijk is dat die leegstandsverordening daar komt. Dat was geen … Daarmee doe ik niet de acties die nu plaatsvinden in de Plaspoelpolder teniet, geenszins. Maar er is ook nog, en ik gaf gewoon als voorbeeld dat ook een partij, een partner als BBR graag zo'n leegstandsverordening ziet komen. Maar het was niet mijn bedoeling om te zeggen dat het nou heel slecht gaat in dat opzicht met de Plaspoelpolder. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, voorzitter, dank voor de verheldering. Ik had dat misschien niet zo moeten aanzetten, waarvoor … Dan heb ik u misschien wat verkeerd geïnterpreteerd.

Maar de leegstandsverordening op bedrijfsterreinen hebben we een paar jaar geleden ook onderzocht, daar heb ik u ook over gerapporteerd dat dat op zichzelf geen opportuun instrument zou zijn. Dat is ook onderzocht. Ik kan het nog voor u opzoeken. En tegelijkertijd zien we wel, en dat doen we ook samen met de BBR, maar ook met de partijen die daar in de Plaspoelpolder zitten, dat daar wel iets van een ontwikkelkader nodig is om in ieder geval meer richting en duiding te geven aan… De voorzitter: Wethouder Van Damme, mijnheer Van ’t Eind voor een tweede interruptie. U heeft het woord. De heer Van ’t Eind: Ja, dan toch een verduidelijkingsvraag. De motie leegstand die is aangenomen, die wordt als het goed is gewoon uitgewerkt. Ik neem aan dat ik daar gewoon straks ook de bevestiging van het college van krijg. En als ik het dan goed begrijp wordt daar dus, bedrijfspanden worden daar dus niet in meegenomen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, die motie wordt uitgevoerd. En ja, bedrijfspanden worden niet meegenomen, want het is een leegstandsverordening voor woningen. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Van Damme. De heer Van Damme: Ja, bedankt. Dan ga ik nog even kijken, volgens mij ben ik redelijk aan het eind. Ik had alleen nog een vraag van de ChristenUnie. Ja, die had een algemene opmerking over de jeugd.

Ik wil niet het gras voor de voeten van mijn collega wegmaaien. Maar in ‘24 hadden we een klein overschot, maar dat kwam nadat we hadden bijgeplust. Dus het is ook weer een plus en een min. Uiteindelijk, ja, nou goed, maar mijn collega gaat er wel verder op in denk ik. De onderhoudskosten voor facilitaire dienstverlening of onderhoud daarvoor en dat wordt bijgeplust, gaat dat nog een keer omlaag? Ja, ik schat in van niet, omdat de kosten voor beveiliging bijvoorbeeld behoorlijk toenemen. En ja, we nu gewoon zien hoeveel facilitaire kosten je maakt. Daarom wordt dat nu bijgeplust in de eerste halfjaarrapportage. En ja, mijn inschatting is voorlopig dat de behoefte aan beveiliging niet zal afnemen. Dus ja, als we echt op die post zouden moeten gaan bezuinigen, dat kan natuurlijk altijd, maar dan gaan we, moeten we kantoren gaan verhuren of iets dergelijks of, nou ja, ik noem maar Pagina 10 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

wat hier. Ik kan allerlei dingen verzinnen, maar dit lijkt mij een reële inschatting wat er nu ligt van wat er aan ondersteuning nodig is. Nog een klein vraagje dacht ik over ook iets van die 14 miljoen die wordt opgeteld. Mijnheer Van Enk had daar een vraag over. Ik zit op pagina 27, incidentele meevallers had u het over. Er zitten ook een aantal structurele meevallers bij, bijvoorbeeld de verwerking van die september- en decembercirculaire, die werkt ook structureel door. Dus in die zin niet allemaal. Incidenteel die cao-verhoging is ook gewoon structureel en die wordt dan ook deels gedekt door die verhoging van die mei- of van die september- en decembercirculaire. Ja, dus dat is het antwoord eigenlijk op uw vraag denk ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Enk. De heer Van Enk: Voorzitter, maar ik mis dan, maar op die pagina 27 zijn allemaal positieve bedragen, dat zijn allemaal meevallers lijkt het vanuit de meicirculaire ieder jaar aantal miljoenen dat telt op tot die 14,5 miljoen. Dus mijn vraag was alleen, waarom moet ik aan het eind van de eerste halfjaarrapportage dan toch nog negatieve getallen, uitkomsten lezen ieder jaar? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, dat klopt, omdat we in de begroting ‘25 met forse negatieve getallen begroot hebben vanaf ‘26 vanwege dat befaamde ravijn.

En daar hebben we maatregelen op genomen en ook met die positieve september- en decembercirculaire kom je dan nog steeds negatief uit. Maar wat de laatste meicirculaire heeft geschetst, is weer een deel opgelost vanuit het Rijk. Dat betekent dat hun positieve getallen terechtkomen, in combinatie met de maatregelen die we voorstellen in de Kadernota. Dus de reden dat we nog bij de eerste halfjaarrapportage negatief uitkomen is omdat de meicirculaire van afgelopen jaar of van vorige maand daarin nog niet verwerkt is en de maatregelen die we voorstellen in de Kadernota, want daar heeft u immers nog geen besluit over genomen. Is dat voldoende antwoord op uw vraag denk ik? De voorzitter: Ik denk het wel. Anders komt het voor de tweede termijn denk ik wel. De heer Van Damme: Voorzitter? Ik zou, ja, toch dan … Ik heb de specifieke vragen voor zover ik kan beantwoord. Ik zou nog wel willen zeggen, ja, het ziet er nu goed uit die meicirculaire, maar geen reden tot euforie. Maar er ligt daar wel een hele goede basis en er is nog gewoon echt veel werk te verzetten om Rijswijk gezond te houden en gezond te laten groeien de komende tijd. En ja, ik geef graag het woord door via u aan mijn collega's voor het beantwoorden van de andere specifieke vragen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan ... Mijnheer Van der Veer.

De heer Van de Veer: Voorzitter, volgens mij de vragen van de Partij van de Arbeid die nog opstaan over de halfjaarrapportage, wanneer worden die beantwoord? De voorzitter: Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, die zijn ontvangen. Die zijn nog niet beantwoord, maar die zal ik zo snel mogelijk naar u toesturen. En dan heeft iedereen ze ook en dan weet ook iedereen welke vragen het zijn. De voorzitter: Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Voorzitter, ik had begrepen dat ze vanavond beantwoord zouden worden. We hebben een mail gehad via de griffie volgens mij vanavond door de wethouder. Dus dat zou dan betekenen dat we ze morgen in de bus hebben? Pagina 11 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

De voorzitter: Mijnheer Van Damme. De heer Van Damme: Ja, ik zit even … Kennelijk een soort misverstand. Misschien dat er de impressie was geweest dat ik de schriftelijk gestelde vragen dan hier mondeling zou beantwoorden. Zo heb ik dat niet begrepen. Ik begrijp dat we die vragen gewoon nu nog gewoon schriftelijk kunnen gaan beantwoorden. Dus ik zou voorstellen dat we dat dan doen zo snel mogelijk. De voorzitter: Ik kijk, dan ga ik naar wethouder Van Malsen? Ook even het woord. De heer Van Malsen: Ja, mijn best. Ja, ik had verwacht in de volgorde dat ik als laatste aan de beurt zou zijn, maar … U verrast mij een beetje, voorzitter. De voorzitter: O, nee, nee. Ik, ik, ik … De heer Van Malsen: Nee, ik ben, ik ben, ik ben positief … De voorzitter: Sorry, ik wist namelijk van vorig jaar dat u als laatste was. Dus ik dacht, ik doe nu met u beginnen. En ik denk, ja … De heer Van Malsen: Nou, wat buitengewoon aardig, voorzitter. De voorzitter: Sorry. De heer Van Malsen: Dank. Nee, dat wordt zeer gewaardeerd. Ben ik heel blij mee. De voorzitter: Oké. Mijnheer Van Malsen, ik geef u het woord. De heer Van Malsen: Ben ik heel blij mij, zij het dus enigszins verrast. Even kijken, er waren een paar vragen gesteld met name over de Wet betaalbare huur.

Ten eerste door GroenLinks, hebben wij inmiddels meer inzicht in hoe andere gemeenten ermee omgaan en wat we doen met die sluimerende meldingen en of we daar nu al een beter beeld van hebben? Dat hebben we op dit moment nog niet echt, is het korte antwoord. Maar we zijn dus juist van plan om, en dat staat ook in de stukken, een wat meer proactieve aanpak te hanteren inzake de Wet betaalbare huur. Daar kun je een aantal dingen voor doen. Je kunt een databureau inhuren die in kunnen schatten waar de grootste risico's zitten, je kunt actiever communiceren over de Wet betaalbare huur en, nou, je kunt nog een aantal andere zaken doen om dat in meer of mindere mate proactief te doen. Dat zijn we nu ook aan het uitwerken in een voorstel en dat gaan we dan ook, nou, als alles vastgesteld wordt, gewoon doen. Daarnaast had de fractie van GroenLinks nog een vraag over de leegstandsverordening. De eerste vraag was, wanneer komt die nou? In de beantwoording van artikel 44 vragen onlangs, die onder andere over de leegstand gingen, hebben we gezegd dat die in het eerste kwartaal van 2026 zal komen en dat is nog steeds de bedoeling. En om nog even aan te sluiten bij de woorden van mijn collega hiernaast, dat is dus een leegstandsverordening alleen voor woningen. Uiteraard is het mogelijk natuurlijk technisch om die uit te breiden naar bedrijven.

Daar moet ik wel bij zeggen, als die wens er is vanuit uw raad, we gaan eerst gewoon verder met wat we nu aan het doen zijn, dat is namelijk de leegstandsverordening uitwerken voor woningen, want dan hebben we die in ieder geval al. Want als we dat ook voor bedrijfsplannen willen doen, ja, dan moet er weer een heel nieuw traject opgestart worden. En als je het allemaal tegelijk in één voorstel wil gieten dan ben je zo alweer een aantal maanden verder. Dan was er nog een aantal vragen van de VVD over de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur en hoe verhoudt die zich tot de formatie, met name de formatie van de Pandbrigade? Ja, op dit moment doen ze dat er een beetje bij, is eigenlijk het korte antwoord. En als we dat, nou, wat beter willen uitvoeren, en dat is dus ook het idee dat we dat willen gaan doen, dan moeten we toegaan naar naast de Pandbrigade ook het inzetten van een huurteam. We zijn ook voornemens om zo'n huurteam in te huren die dan specifiek Pagina 12 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

op dit soort meldingen kunnen reageren. Want de Pandbrigade is in principe niet in het leven geroepen om op deze wetten te handhaven. De Pandbrigade, zoals de naam ook al zegt, is echt een groep die vooral langs de deuren gaat. En, nou ja, de plannen daaromtrent die staan ook in de halfjaarrapportage onder andere. Er werden een aantal vragen gesteld over, eigenlijk twee keer dezelfde vraag over de brieven die we rond gaan brengen in het kader van die wetten. Ja, hoe effectief gaat dat zijn? Nou ja, het idee is dat we nadat we die brieven rondbrengen, dat we dan ook met die proactieve aanpak om te gaan handhaven een piek aan meldingen verwachten die we dan ook daadwerkelijk moeten handhaven. Dus die 70 duizend euro die in de halfjaarrapportage staat, gaat niet alleen maar over het rondbrengen van de brieven, gaat ook over het werk wat we verwachten dat daarachter vandaan gaat komen. Er werd volgens mij ook nog gevraagd over meeliften, meewerken met andere gemeenten. Dat is voorgesteld ook in de regio. Daar is wat terughoudend op gereageerd. Dat heeft ook met de juridische, wat juridische haken en ogen te maken. In andere regio's waar dat bijvoorbeeld wel lukt om samen op te treden in het handhaven op die wetten zijn er ook veel meer taken en bevoegdheden overgeheveld naar bijvoorbeeld de Veiligheidsregio.

En hier is dat niet of minder het geval, dus dat is een wat taaiere noot om te kraken en dat gaan we niet, nou ja, zo makkelijk doen. Sowieso gaan andere gemeenten er allemaal heel wisselend mee om. Tot nu toe zien we vooral bij grotere gemeenten dat zij heel proactief handelen op deze wetten, dus in die zin zijn we als middelgrote gemeente ook nog een beetje aan het pionieren hiermee. En ook om even onze capaciteit in verhouding te stellen tot bijvoorbeeld Den Haag. Den Haag heeft honderd fte op wonen zitten en honderd fte min of meer ook op hun Pandbrigade en bij ons is dat respectievelijk tweeënhalf en zes. Dus om even aan te geven hoe groot de verschillen zijn tussen gemeenten. Voorzitter, dan heb ik alle vragen gehad. Ben ik heel benieuwd welke portefeuillehouder volgende is. Ja. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan doe ik gewoon eerst de mannen, dan ga ik gewoon van rechts naar links. Wethouder Wit. De heer Wit: Kijk, had ik ook niet verwacht. Dus, maar goed, dank daarvoor, voorzitter. Ik heb een aantal vragen gehad betreffende een aantal regelingen. In ieder geval de ODH-taakstelling die nog niet, die niet kan worden voldaan dit jaar, begin ’25. Daar kan niet aan voldaan worden, omdat ze anders in de wettelijke taken moeten gaan snijden en dat komt een verantwoorde uitvoering van milieutaken niet ten goede. Dan komt dat ook in gevaar.

We kunnen alleen snijden in niet-wettelijke taken. Dus ja, en aangezien wij best veel vragen van de ODH in het algemeen, ook met al onze ontwikkelingen is dat lastig, is dat niet gered in het eerste halfjaar en ziet het ernaar uit dat het dit jaar ook niet gered gaat worden. Daarom wordt het vermeld in de eerste halfjaarrapportage. Er is een vraag gekomen over het Integraal Zorgakkoord en wel specifiek over preventie. Hoe wordt de raad hierover geïnformeerd tot aan ’28, ’29? Ja, het probleem is een beetje dat we nog helemaal geen duidelijkheid hebben over financiering vanuit het IZA of het Integraal Zorgakkoord of het AZWA, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord na ’26. Of eigenlijk na ‘25 is het IZA nog niet eens duidelijk of we daar wel middelen voor krijgen. Dus wat we nu doen, proberen we waar het kan zonder extra middelen te borgen in het nieuwe lokale beleid. Dat komt eind dit jaar naar u toe. En als er nieuwe middelen komen is dat met name ook regionaal middelen voor als we het over preventie hebben om het medisch domein te ontlasten. En hoe we dat meten, dat zal ook worden opgenomen in vooral regionale afspraken. Maar goed, nogmaals, het moet eerst duidelijk worden of er überhaupt middelen voor beschikbaar komen. Dan is er een vraag gesteld door de Partij van de Arbeid over de subsidie. Positief resultaat terugbetalen.

Nou, in principe, de algemene subsidieverordening, zoals u weet, die gaat ervan uit dat inderdaad bij een positief resultaat het geld terugbetaald moet worden. Maar de subsidieontvanger heeft de mogelijkheid om op dat moment een aanvraag te doen om een deel van die of het volledige positieve resultaat in te zetten voor of beleid of voor andere dingen die Pagina 13 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

passen binnen waar die subsidie dan mogelijk voor zou kunnen worden uitgekeerd. Daar gaan wij niet altijd in mee. We hebben ook een kritische, als college de verantwoording als gemeente om kritisch te kijken naar die aanvragen. Dus we zijn daar bijvoorbeeld bij de bibliotheek deels in meegegaan en een deel inderdaad niet. Ook een financiële situatie van de gemeente dat we niet heel makkelijk zeggen van nou, u mag het geld houden, steekt u het maar in een project of in iets anders. Daar zijn we zeer kritisch op. Dat zijn de vragen die ik gehad heb, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Dan wordt het geen verrassing, maar wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Voor zover ik weet heb ik twee vragen. De eerste was van de VVD en die ging over het beoogde vertrek van het CJG uit de Paul van Vlietlaan. Dat zou mijn collega-wethouder hiernaast het liefst vandaag dan morgen hebben, maar is pas beoogd voor 2026. En ja, zoals u dat inmiddels gewend bent gaan we dan eerst een gebiedspaspoort opstellen. Dat is wel beoogd om daar dit jaar al mee te starten, maar ja, ik vermoed dat dat niet voor de verkiezingen van 2026 klaar zal zijn. Maar natuurlijk wel tegen de tijd dat er daadwerkelijk wordt vertrokken uit het pand.

En zoals u weet, gebiedspaspoorten via de nieuwe BOPA-regels gaat u over en zet u de kaders over wat er stedenbouwkundig en programmatisch allemaal in past. Maar daar hebben we het dus later nog over, maar dat is in ieder geval de planning. De tweede vraag was van het raadslid wat naast de VVD zit, namelijk van het CDA. En dat ging over de stand van zaken van de verkoop van de panden in de Landgoederenzone. Laat ik bij de Laan Hofrust beginnen, want die is op het moment in de verkoop. De deadline voor de biedingen zijn 11 juli. Dus dat is binnenkort. En de gunning is gepland voor november. Dus nog even spannend met zijn allen. Ik weet in ieder geval dat er veel gegadigden waren ook bij de kijkmiddagen, dus dat we goede hoop hebben dat dat in ieder geval een goede nieuwe functie ook in komt en hopelijk tegen een gunstige prijs. De Voorde, de verkoop zal natuurlijk pas na de renovatie van het casco in gang worden gezet. En de cascorenovatie is naar verwachting haf 2026 gereed. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart. Dan gaan we naar wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, dank, voorzitter. En volgens mij heb ik als afsluiting de meeste vragen van dit eerste termijn, dus ik ga mijn best doen. Om dan maar met de deur in huis te vallen heb ik, mijnheer Veerman, uw vraag van sport half gehoord.

Dus ik zou u willen verzoeken om dat in tweede termijn nog even rustig te herhalen. Ik meen dat ik u hoorde zeggen dat de budgetten aflopend zijn. Maar ik geef mezelf even ruimte om u die vraag te laten herhalen, zodat ik hem ook goed kan beantwoorden. Voorzitter, er is mij een vraag gesteld over de Steenvoordeschool. Nou, u heeft zelf kunnen lezen wat daarover in de halfjaarrapportage staat, dus dat ga ik niet herhalen. Maar doordat de nieuwbouw wat langer duurt hebben we de tijdelijke huisvesting langer nodig. We zijn nog in afwachting van de verzekering en de verzekeringsgelden. We kunnen natuurlijk niet zeggen, ja, nou, stop dan maar met die tijdelijke huisvesting. Dus dat moet betaald worden, zo gaat dat, zit in exploitatie. Dus we sturen erop aan of ik stuur erop aan dat we voor de tweede halfjaarrapportage er ligt, dat we weten wat de verzekering doet. Ik heb daar mijn verbazing al over uitgesproken dat het erg lang duurt, maar dat schijnt de verzekeringswereld te zijn. Dus we doen er alles aan om die steen boven tafel te krijgen en duidelijkheid te kunnen verschaffen tijdens de bespreking van de tweede halfjaarrapportage. Voorzitter, er is mij gevraagd die Buurtgezinnen. Ja, het is niet structureel. Waarom? Ja, dan kan ik ook zeggen, ja, daarom, maar dat is een beetje lullig.

We hebben niet … We hebben geen … We hebben het niet structureel in de begroting gezet, omdat er geen structurele middelen voor zijn. Ik ben er wel mee bezig om die structureel te maken, in ieder geval voor de komende vier jaar gaat mij dat naar alle waarschijnlijkheid lukken. Maar dan is dat tot 2029 en dan zijn er weer onzekere tijden. Maar met de middelen die nu zijn toegezegd door het Rijk moet dat wel Pagina 14 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

gaan lukken. En denk ik ook dat zij heel goed werk doen, dus ik doe er ook alles aan om Buurtgezinnen te blijven laten bestaan, ook na dit jaar in onze stad. Voorzitter, er is nog gevraagd de tijdelijke huisvesting Pasgeld, waarom is dat duurder geworden? Ik weet niet meer wie die vraag stelde, maar dan maar in het algemeen. De situatie is in aanvang bedacht dat er tijdelijke huisvesting moest komen, maar nu is de markt nogal ontploft, mag ik wel zeggen. Dus de marktsituatie is zodanig dat dat duurder geworden is. De prijzen zijn opgelopen waardoor we daar ook als gemeente mee te dealen hebben. Voorzitter, er is mij nog gevraagd dat Wmo-budget, die 8,5 ton, wat gaan we daar nou mee doen? En ik snap dat, ik snap dat heel goed dat daar vragen over zijn. Ik verbaas me er ook eigenlijk over dat er op de tafeltjesavond geen vraag over is gesteld. Dus ik had hem wel verwacht. En die 8,5 ton die zit natuurlijk, die is te knippen in twee stukken. Want die is te knippen in 4,5 ton en in 4 ton. En die 4 ton is structureel en die 4,5 ton is incidenteel. Hoop ik dat ik het goed zeg, maar ja, we hebben incidenteel voor 2025 de extra capaciteit nodig en dat zit hem in de huidige wachttijden. Daar bent u mee bekend. Daar is uw raad mee bekend. Daar heb ik u over geïnformeerd en daar merkt de stad ook van alles van.

We hebben capaciteitsinvestering nodig in combinatie met de aanpassingen van inrichting en werkwijze en dat moet leiden tot een blijvende verbetering in de dienstverlening aan onze kwetsbare inwoners. U vroeg er al naar van, nou hè, wat gaan we er dan aan doen en helpt deze investering dan dat het voor altijd goed gaat? Nou, voor altijd vind ik heel erg lastig om daar een toezegging op te doen, want ik hoop dat natuurlijk wel. Nu ligt er een hele stapel meldingen, maar wat we doen is de incidentele investering voor de taskforce, dus dat is wegwerken wachtlijsten Wmo en structurele formatie-uitbreiding van het zorgloket. En ja, mevrouw Van Nunen, dat is structurele personele aanwas. Tenminste, die hopen we natuurlijk aan te trekken, ook in de lastige arbeidsmarkt waarin we zitten. Maar we proberen dat wel structureel te houden, dus echt werknemers in dienst. We hopen met de incidentele investering de wachtlijst in ieder geval in te lopen en de wachttijd uiterlijk 31 december dit jaar terug te brengen tot de wettelijke normen, zodat we binnen de wettelijke kaders kunnen werken. En we blijven naast de extra capaciteit ook inzetten op procesoptimalisatie en teamontwikkeling. Daar ligt ook echt een heel onderzoeksrapport onder. Dus we hebben niet zelf bedacht, o, dat moet 8,5 ton zijn.

Daar ligt een heel onderzoeksrapport onder waarin aangegeven is, wat moeten we doen, hoe kun je je werkprocessen efficiënter indienen, praktijkervaringen, het vijf stappen model vanuit de Centrale Raad van Beroep die openbaar is aan informatie. Die implementatie staat gepland voor juli. Er komt een Wmo-handboek waarin de visie vertaald wordt naar concrete werkinstructies, zodat het voor iedereen helder en duidelijk is. De herijking van rollen en taken is in gang gezet met een duidelijkere taakverdeling en afstemming met onze HRM. Opleidingsplannen worden in Q4 uitgerold. Dus ook, mevrouw Van Nunen vroeg daar volgens mij naar, aan opleiding en blijven opleiden, dat wordt ook gedaan. En ondanks de blijvende druk wil ik hier toch een opmerking maken dat ik zie dat het team gemotiveerd blijft en de schouders eronder zet en dat vind ik ontzettend knap van de mensen die daar nu werken. Voorzitter, ik hoop dat dat een antwoord heeft gegeven op de vragen van de VVD onder andere. Huis van de stad en de vraag over het onderhoud en waarom het komt dat daar meer middelen voor nodig zijn. Volgens mij was dat ook een vraag van de VVD. Nou ben ik heel even aan het zoeken. Want waar heb ik dan dat antwoord? Spannend. Nou, dat heeft te maken met twee verschillende dingen.

Ingebruikneming van het Huis van de stad zijn de onderhoudskosten en klein onderhoud contracten geraamd op 140 duizend euro. Die kosten vallen hoger uit, waardoor het onderhoudsbudget met 80 duizend euro opgehoogd moet worden en ook nog incidenteel voor 2025. Bij de overgang van project- naar beheerfase heeft de afdeling te maken gehad met hele hoge opstartkosten. Aan de voorkant is er te weinig zicht geweest op kosten van onderhoudscontracten die onder andere belangrijk zijn voor de kwaliteit van het pand en de bijbehorende garanties op materialen vanuit het project. En ook zijn er wijzigingen aangebracht aan het gebruik van het pand, vanwege wensen en inzichten met verschillende factoren en actoren. En mede hierdoor is geconstateerd dat het geraamde budget in Pagina 15 van 37

Concept verslag Forum Stad en Samenleving Kadercyclus 1 juli 2025

eerste instantie te laag is ingeschat. Voorzitter, dan is mij gevraagd door het CDA, door mijnheer Van Enk, hoe dat zit met de BUIG? Nou, bij de eerste halfjaarrapportage hebben we aangegeven dat de verwachting is dat de loon- en prijsbijstelling voldoende zal zijn om de nu bekende hogere kosten, door met name de stijging van het minimumloon, te dekken. Dus daar zit het heel erg in, in het minimumloon die ook weer verhoogd is. In ieder geval verhoogd wordt per vandaag. 1-7 is dat volgens mij. En ons cliëntenbestand is aan het afnemen, wat betekent dat er minder inwoners een bijstandsuitkering ontvangen. En we verwachten dit jaar ook niet per se een grote toestroom in de bijstand, waardoor de bijstelling die we verwachten voldoende zal zijn om de hogere kosten te dekken. Want dat heeft ook een soort van trap-op-trap-af systeem die achteraf berekend wordt. Dus dat is eigenlijk een hele vervelende manier van financiën in de gaten houden, maar dat is hoe de ontwikkeling van de BUIG eruitziet. Partij van de Arbeid heeft mij gevraagd naar de Wmoinvesteringen, et cetera, en u heeft mij gevraagd om in Q4 nog even terug te blikken van, waar staan we nu? Nou, die toezegging wil ik u doen, dus die kan genoteerd worden via de voorzitter van vanavond. U heeft mij gevraagd, schoolmaatschappelijk werk, worden de aantal uren wel daadwerkelijk gewerkt? Nou, die worden er zeker.