Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

Of in de volgorde van bouw, dat kan ook, dat je het ene wel al kunt bouwen en het ander niet. Wat betekent dat voor het OAT? Nou, daar heeft u een brief over gekregen van mijn collega Wit, dat daar te veel onduidelijkheid over is, dat we daar dus nu nog niet mee kunnen starten. Dat betekent dus ook dat de ontwikkelaar nu nog niet in zijn plannen daar een voorbereiding voor kan treffen. Ontzettend jammer, want volgens mij vonden we dat allemaal een enorme goede kans. Nou is het wel zo zeg maar dat de bouw nog even duurt, dus je weet natuurlijk niet hoe de ontwikkelingen gaan. Dus wie Pagina 30 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

weet krijgen we daar gaandeweg het proces nog wel de kans voor. Zo niet, in de overeenkomst staat dat ze natuurlijk betalen voor het ophalen, het realiseren van een afvalsysteem. En doen we het met het systeem zoals we dat gewend zijn, met ondergrondse containers onder andere. Als ik hele gekke dingen zeg, gaat mijn collega Wit ingrijpen denk ik. Dat was volgens mij de vraag van de PvdA met wat vragen samen erbij. Wij. die vroeg over de betaalbaarheidsgrens zoals dat is gehandhaafd in het plan. Ja, wij hebben de betaalbaarheidsgrens die door het Rijk is vastgesteld opgenomen in de afspraken die wij hebben gemaakt met ontwikkelaars. Dat is gewoon al jaren geleden zo gebeurd. Ik weet dat daar ideeën over zijn van, is dit nu nog echt wel betaalbaar? Daar kan ik ook echt wel in meekomen. Maar dat zijn nou eenmaal de afgesproken landelijke grenzen die we hanteren voor de ontwikkelprojecten zoals we die nu hebben, waaronder het Sijthoff. Dat wil niet altijd zeggen dat ze aan de bovenkant gaan zitten. Ik ken ook veel projecten waar dat niet gebeurt, maar dat is wel de grens die we hanteren en dat is ook in dit geval gedaan. Bereikbaarheid, verkeersmodellen. Nou, ik denk niet alleen bij dit Sijthoff-project, maar ook bij de andere projecten die we rondom het havengebied doen een belangrijk vraagstuk.

Ook daar moet ik letten op mijn woorden heb ik geleerd, want het is er gewoon al druk. Dus wat de onderzoeken eigenlijk laten zien, is dat het druk blijft, maar dat het niet, ja, hoe moet ik dat nou goed zeggen, extreem veel drukker wordt. Het is gewoon al druk en dat gaat het natuurlijk niet oplossen. Je voegt ook dingen toe aan het gebied. We hebben nu een leegstand pand, je hebt een leegstaand terrein. In het havengebied ook, zijn ook leegstaande panden. Maakt eigenlijk niet zo uit wat je toevoegt, of dat nou bedrijven zijn of woningen, mensen gaan bewegingen maken. Nou, dan hoop je dat ze op de fiets gaan of dat ze met de tram gaan, maar er zullen er een substantieel aantal ook met de auto gaan. Wat het fijne is, dat je het nu wonen en werken doet, dus dat je wel gemengde mobiliteitsbewegingen krijgt. Dus als je alleen een bedrijventerrein krijgt, zie je dat mensen allemaal op dezelfde tijd komen en dezelfde tijd gaan. En als je wonen en werken combineert, gaan ze soms even net lekker de andere kant op of hebben ze niet allemaal een negen tot vijf baan of niet iedereen gaat tegelijkertijd weg. Dus je ziet wel dat dat helpt. Ga ik zeggen dat het niet druk is? Nee, het is absoluut druk. Dat is het nu al. U vroeg, wat zijn de oplossingen? Moet ik heel even, want die was iets verder, ik pak hem er gelijk even bij. Daar had iemand iets heel moois.

U heeft het zelf allemaal genoemd, die VRI, die zijn we nog niet klaar mee. Dus dat heb ik volgens mij ook al eerder uitgelegd bij een ander plan, dat kun je toch af ... De voorzitter: Even de wethouder, u had eerder het OAT, het ondergronds afval transportsysteem, nu over de VRI, de verkeersregelinstallaties. Dank u wel. Mevrouw Van de Waart: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik zit hier pas een jaar, maar je raakt helemaal gewend aan al die afkortingen. En een VRI is zeg maar een slim verkeerslicht en daar zijn we nog niet helemaal klaar mee. Wat het probleem is, zeg maar, van de grote weg Burgemeester Elsenlaan, is dat het gewoon een hele aantrekkelijke route is. Dus als we die aantrekkelijker maken, zuigen we eigenlijk automatisch meer verkeer aan van de A4. Dus eigenlijk wil je hem ook niet te aantrekkelijk maken, want ja, je wil straks dat de bewoners die hier komen eigenlijk gebruikmaken van die route. Dus dat is een beetje de contradictie. Er werd ook gevraagd, het is een verouderd onderzoek, komt er een nieuw onderzoek? Ja, er is een Plaspoelpolderonderzoek gaande over het grotere gebied, daar zit ook dit gebied in. Dus daar zijn we naar aan het kijken en ook of je aanvullende maatregelen kan nemen in het gebied en op de Burgemeester Elsenlaan. In het onderzoek blijkt dat het niet direct nodig is voor het Sijthoff, ook omdat je natuurlijk meerdere vervoersfuncties hebt.

Ik probeer heel even, ik merk dat ik helemaal enthousiast word, dus ik moet even een slokje. GroenLinks. Zorgvoorzieningen, en dat had u met name uit de participatienotitie gelezen, hoe komen die in het plangebied? De ruimte voor de voorzieningen zijn eigenlijk verdeeld over het hele havengebied, want we hebben het natuurlijk ook niet over een enorm gebied in totaal. En volgens mij heb ik die ook wel eerder gepresenteerd bij u zeg maar, daar waar de bedrijfsruimtes zitten, in ieder geval in het Pagina 31 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

stadsasberaad. En daar is nu in totaal van het gebied is daar echt voldoende ruimte gereserveerd voor voorzieningen, maar ook voor bedrijvigheid die daarin zit. Ja, u vraagt om de omgevingsadviesgroep en over de materialen. En de omgevingsadviesgroep ging met name over de openbare ruimte en de veiligheid. Ja, vinden wij ook een goed idee. Ik kijk ook even naar mijn collega links. Sterker nog, we hebben het er vandaag nog over gehad dat we daar eigenlijk vrij snel mee willen beginnen in het havengebied. Dat had ik eigenlijk liever tegen u verteld met de tweede fase, maar dat willen we in ieder geval doen. Wat ik wel moet zeggen, is dat het binnenterrein van het plan dat nu voor u ligt, is geen openbaar gebied. Misschien kan ik wel de ontwikkelaars zover krijgen om gewoon eens samen met, als we toch die groep maken, om daar samen eens mee naar te kijken. Maar we willen het in ieder geval voor het openbaar gebied doen wat wel echt openbaar gebied is. Nog materialen. Materialenpaspoort is onderdeel van de adviescommissie ruimtelijke kwaliteit en daar wordt het dan ook bepaald en dat is niet meer aan de raad. Dus dat is eigenlijk een hele nette manier om te zeggen, nee. Ja. Heel even kijken. U had ook nog vragen over het monitoren van de effecten van de ecologische maatregelen. Goed om te horen dat u daar blij mee bent. Ja, dat wordt gemonitord.

Er zijn eerder al voorstellen voor u gedaan over de monitoring van het groenbeleid en de uitwerking van een natuurwaardekaart en daar wordt het in meegenomen. Ik moet wel even kijken, want ik heb hier een halve vraag. U vraagt ook hoe dat wordt gewaarborgd, hoe dat allemaal wordt aangeplant om maar zo te zeggen en hoe dat wordt ontwikkeld. Daarover zijn gewoon afspraken gemaakt in de anterieure overeenkomst. Dus dat is onderdeel van de afspraken en dus ook straks onderdeel van de bouwvergunningverlening om daar akkoord op te krijgen. Dan had u het over de WBI-subsidie. Dank voor het compliment. Alleen de 6,5 miljoen die u noemt is wel voor het hele havengebied en niet voor deze honderd woningen. En daarom monitoren we ook vooral op de aantal betaalbare woningen over het hele gebied. En als we dat niet halen, het aantal betaalbare woningen in het hele gebied, zullen we een belangrijk gedeelte moeten terugbetalen. En daarover hebben we natuurlijk eerder met elkaar gesproken over het fase 2 verhaal, dat dat een risico is. En, nou ja, hier bouwen we er in ieder geval weer honderd bij die meetellen. Even kijken. Ja, ik heb al even D66, we hebben het over verkeersdruk gehad. Oplossingen voor geen vertragingen. Even kijken, voor de uitvoerbaarheid.

Ja, u waarborgt vooral, kijk, we hebben natuurlijk ervaringen en er komt er straks een, dat is van die hele grote plannen soms of niet doorgaan of sterk de vertraging ingaan. Nou, we hebben het net al over een van de grootste risico’s gehad en dat is netcongestie. Nou, dat is denk ik iets waar iedereen graag voorbij wil, maar wat heel ingewikkeld is. En we maken afspraken met de ontwikkelaar over de planning. Het is eigenlijk ook in samenspraak geweest dat zij Sijthoff Center dus naar voren trekken om alvast te beginnen. Ondertussen met de plannen zeg maar van Sijthoff Residences aan de slag te gaan, zodat er wel al gebouwd wordt en dus ook, nou ja, een positieve ontwikkeling is in het gebied. Daar worden in de planning ook de verdere afspraken die we met elkaar maken wordt vastgelegd. Er zitten altijd risico’s aan, dat weet u als geen ander denk ik. U heeft hier al zoveel plannen voorbij gehad. Bindend advies, heb ik over gehad. Nou, de VVD is heel blij dus, nou, dan ben ik ook heel blij. Het CDA, u had wat vragen. En ik kan me voorstellen na zo’n pittige bespreking van net dat het kan gebeuren. Maar ik had het idee dat uw vragen wat door elkaar liepen als het gaat over fase 2 bespreking die we later hebben en het plan wat nu voorligt. De uitspraak, de reactie die de BBR onlangs publiekelijk bekend heeft gemaakt, is specifiek gericht op fase 2.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat een aantal van die zorgen ook hierop gereflecteerd kunnen worden, maar dat is denk ik goed om dat heel even vast te houden voor de bespreking daar. De voorzitter: De heer Van Enk wilde daar even op reageren, zodat hij het even kan verduidelijken. De heer Van Enk: Voor de duidelijkheid. Ik vond het heel terecht om daar hier een schot voor de boeg te geven, omdat als we wachten tot er weer een bindend advies fase aankomt, dan kunnen we als raad eigenlijk niet veel meer veranderen. En ik weet dat het besluit genomen is door een Pagina 32 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

meerderheid van de gemeenteraad, maar ik blijf ervoor waarschuwen, en ik kom er zo op terug. Want ik vind wat u vertelt ook meer alarmerend nog dan ik had gedacht. Mevrouw Van de Waart: O jee, dat is zeker niet mijn bedoeling, voorzitter. De voorzitter: Gaat u vooral verder. Dit was even ter verduidelijking, dan sta ik het toe, maar ik moet ook op de tijd letten. Mevrouw Van de Waart: Ja. Sijthoff is onderdeel van fase 1, dus dat is, daarmee maken we fase 1, nou ja, zijn we nog niet helemaal klaar, maar zijn we al een heel eind. Een groot en belangrijk onderdeel denk ik, want dat is een van de grootste, ja, het is eigenlijk het grootste plot wat we hebben in fase 1. En daar hebben we over afspraken gemaakt. Fase 2 komt voor u terug niet voor bindend advies, maar voor een raadsvoorstel. Dus volgens mij heeft u daar nog veel te kiezen. En uw pleidooi is mij helder over het aantal woningen. U vroeg ook, wanneer is men van plan om de bouw te starten? Als het gaat over de Residences is de verwachting, dat staat overigens ook in de notitie, maar om alle tekeningen zo uit te werken en daarna verder vergunnen. Bouwstart 2027, de eerste sleutels 2029, maar dan heb ik het over de Residences. Dus dan is er al begonnen met Sijthoff Center. De netcongestie heb ik het over gehad. Rijswijks Belang, dus dat is, u had nog wel een vraag over het hotel.

Dat is natuurlijk niet het voorstel wat voorligt, maar wel goed om dat even helder te krijgen. Er zitten wel andere functies in het hotel. Er zitten namelijk bedrijfsfuncties in, er zit een hotelfunctie in. Daarboven zitten bedrijfsfuncties in, waaronder een kantoorruimte, maar ook zakelijke ontmoetingsruimte. Dus dat je zalen kunt huren, dat is echt een zakelijke omgeving. En het is niet de bedoeling om daar opvang in te doen. Sterker nog, ik denk dat ik bijna de ontwikkelaar zou beledigen zeg maar als ik dat zou vragen, want ze willen echt een hoogkwalitatief hotel met hoogkwalitatieve bedrijfsruimtes daarboven. Even kijken, deelmobiliteit hebben we gehad. Volgens mij, voorzitter, heb ik alle vragen in ieder geval beantwoord. O ja, sorry, ja. Die stond namelijk niet hier, dat heb ik zelf … Ja, ik vind het eigenlijk een hele goede. Ik weet wel gelijk waar u het over heeft. Ik weet niet uw hele concrete vraag was, is er contact geweest met de ouders? En dat durf ik niet te zeggen. Dat ga ik voor u navragen. Ja? De voorzitter: Dank. Dit helpt in de tweede termijn, zodat we weten wat allemaal al beantwoord is. Kijk ik allereerst naar de heer Van der Veer. Heeft u vervolgvragen? De heer Van der Veer: Ja, dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de beantwoording.

Heb ik nog een aanvullende vraag over, ziet de wethouder nog risico's in het project? Omdat het project eigenlijk langs een van de drukste snelwegen, de A4 en de A13, de A20 ligt waardoor de luchtkwaliteit mogelijk negatieve consequenties zouden hebben tot de ontwikkeling. En wat betreft de vraag over Anneke Van der Stap. Ik heb bij een van de participatiebijeenkomsten over project bij de Landscapearchitect aangegeven wellicht, want in die hoek zou een parkje komen, is het idee als de familie dat zou willen om daar een gedenkplankje of iets anders in te richten? Dus wellicht is dat terug te vinden in het participatieproces en wordt het meegenomen. De voorzitter: ChristenUnie, mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Nou, over die deelauto gaan we even nadenken. Ik heb al even rondgekeken bij deze en gene partijen, dus misschien komen we daar nog met iets mee terug. Dank u wel voor de beantwoording. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mevrouw Niesen, heeft u nog aanvullende vragen in tweede termijn? Mevrouw De Haan-Niesen: Ongetwijfeld, voorzitter. Eén moment. Pagina 33 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

De voorzitter: Mocht u het prettig vinden dat ik alvast doorga, dan kan dat. Dan kunt u het even ordenen. Mevrouw De Haan-Niesen: Nee, duidelijk. De voorzitter: Oké, gaat uw gang. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank, voorzitter. Dank, wethouder, voor de beantwoording en ook de toezegging dat het hotel niet gebruikt gaat worden als een maatschappelijke voorziening, zoals een opvanglocatie. En ik neem aan dat dit genoteerd wordt in de notulen van dit Forum. U noemde wel even dat het gebruikt gaat worden voor evenementen. Ik wil de wethouder graag meegeven dat we er als fractie niet op zitten te wachten dat dit een tweede Event Plaza gaat worden en dat u daar ook voor waakt. En verder geen aanvullende vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mevrouw Niesen. Zou het op de publieke tribune alstublieft echt rustig en stil kunnen zijn? Want de mensen hier kunnen elkaar niet verstaan. Dus als u wat tegen elkaar te zeggen heeft, loopt u alstublieft even naar buiten. Ga ik graag door naar de heer Oelen van de VVD. Nee, sorry, mijnheer Van Enk van het CDA. Sorry, u zat naar achteren, ik wist niet ook nog. De heer Van Enk: Ja, dank u wel. De verkeersregelinstallaties. Wat ik hoor stelt me wel teleur, de laatste ontwikkelingen.

Dat komt omdat natuurlijk in vorige colleges zowel de wethouder voor het bouwen als de wethouder voor verkeer bij herhaling hebben bezworen dat dit allemaal qua mobiliteit beheersbaar was. En dan kunnen we denken aan een prima tramlijn die daar natuurlijk ligt en misschien nog deelauto-oplossingen. Maar het blijft een feit dat mensen daar vlak naast de snelweg wonen en dus ook hun auto's zullen gebruiken. Dat wisten we allemaal en toen een slimme VRI als de enige oplossing werd beschouwd, hebben we dus een motie ingediend, begin er dan meteen mee, zodat we kunnen zien of het werkt. En als het niet werkt, dan moeten we dus andere dingen bedenken. Langzamerhand zitten we dus in een fase dat die wel of niet werkt of een beetje werkt of met beleid, want ja, we willen niet te veel verkeer toelaten. Maar feit is in ieder geval dat zodra de schoolvakanties waren afgelopen er op maandagmiddag alweer meteen files stonden tot diep in de Plaspoelpolder vanaf de snelweg. En dat gaat niet minder worden als er nog ook woonwerkverkeer wordt toegevoegd in het havenkwartier. Want die mensen komen ook thuis via diezelfde wegen. En dat zien we dus aankomen en daarom koppel ik dat ook aan het idee om nog meer woningen te gaan bouwen dan we destijds al van plan waren.

En ik begrijp ook dat we ons langzamerhand in de strop wringen als we het over Rijkssubsidies hebben, maar dan moet er wel zoveel extra woningen worden gebouwd, terwijl we niks geen subsidie van het Rijk loskrijgen voor de bijbehorende infrastructuur. En daarin zie je toch dat het probleem in Rijswijk hier in een notendop zich ontvouwt. En dat vind ik heel erg jammer en ik hoop dat het college daar toch nieuwe wegen in probeert te vinden voor een oplossing, want anders loopt Rijswijk helemaal vast. Dat wil ik hier toch gezegd hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de heer Oelen, u had uw inbreng gedaan. Beter voor Rijswijk zijn alle vragen van beantwoord. D66, heeft ook geen vervolg? GroenLinks, mijnheer Kösedag. De heer Kösedag: Yes, dank, wethouder, voor de antwoorden. Helder. Ik wou eentje nog wel even scherper krijgen over die omgevingsgroep. Nou ja, fijn dat u dat idee ook een goede vindt en dat het zelfs ook ter sprake is gekomen. Om het echt scherp te krijgen, mag ik dan uw eerdere antwoord ook als een toezegging horen om dat in ieder geval in het vervolgtraject ook mee te nemen? Ook bijvoorbeeld richting de ontwikkelaars? Kijk, en dan ben ik niet van plan om daar een soort van al

Pagina 34 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

eisen bij mee te geven qua vorm waarop u dat zou kunnen of willen doen. Maar in ieder geval dat dat wel concreet wordt meegenomen. Dank. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dam, Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Ja, ik zou willen beginnen over die bereikbaarheid. We hebben het daar uitvoerig over gehad ook in de masterplannen. Het is waar wat het CDA zegt, op het moment dat we dat hebben behandeld, was het nog het verhaal dat die wegen het prima aankonden vanwege de liggende verkeersstudies. Dus enerzijds, begrijp me niet verkeerd, maar enerzijds ben ik blij dat we dat opnieuw gaan onderzoeken en dat we nu tot de conclusie komen dat we dat opnieuw moeten gaan bekijken. Anderzijds denk ik wel van, ja, het was een ander verhaal en nu gaan we het opnieuw onderzoeken, terwijl we eigenlijk gewoon actie nodig hebben. Dus mijn vragen zouden dan zijn, oké, wanneer krijgen we dat nieuwe onderzoek dan? En komen daar ook concrete oplossingsrichtingen uit die we meteen kunnen doorvoeren of die ook meteen in raadsvoorstellen komen, zodat we acties gaan ondernemen in dat gebied? Dan wilde ik het nog heel even hebben over die betaalbaarheid, die stipte u ook aan. Nou, wij erkennen ook natuurlijk dat dat gewoon grenzen zijn die van tevoren zijn vastgesteld. Daar kan je moeilijk omheen.

Van de andere kant is het natuurlijk ook een keuze om die grenzen zo hoog te houden en zijn ze niet helemaal van steen, ze zijn zelfs ook best wel beïnvloedbaar. Dus zijn er plannen om die bovengrens van 450 duizend euro voor koop en 1100 euro voor huur, om die in ieder geval zo laag mogelijk te houden? Zien we daar nog mogelijkheden in om daarin wat te variëren, zodat we niet alleen maar best wel dure woningen hebben die we daar neer gaan zetten. Want volgens mij zit daar nog wel wat speling in en kunnen we daar wat in betekenen. Dan een vraag over dat ondergrondse afval transportsysteem. De voorzitter: Ja, de heer Oelen, VVD, interruptie naar de heer Van Dam. De heer Oelen: Ja, ik ben natuurlijk benieuwd naar het antwoord van de wethouder, maar ik wil eigenlijk ook wel van de heer Van Dam weten hoe hij dit nou voor zich ziet? Ik bedoel, we hebben hier een ontwikkelkader met elkaar afgesproken waarin dit staat. Er zijn overeenkomsten gesloten met een projectontwikkelaar. Ja, ik weet niet hoe u dat thuis doet met de mensen met wie u zakendoet, maar daar wordt u dan toch ook niet blij van dat er dan door de contractpartner wordt gezegd, nou ja, kan het toch misschien nog een onsje minder? Daar is toch een businesscase opgebouwd? Ik ben echt benieuwd hoe u dit zit? De voorzitter: De heer Van Dam.

De heer Van Dam: In eerste instantie vroeg ik ook, hoeveel woningen zijn daadwerkelijk, wat worden de daadwerkelijke prijzen? Omdat er nu een bovengrens staat. En ik vroeg me af, ik vroeg mijn vraag aan de wethouder was, in hoeverre wordt er inzet getoond om die zo laag mogelijk te krijgen en hoeveel zijn die woningen dan daadwerkelijk? Dus ik zeg niet van, we moeten nu de afspraken veranderen, als u dat suggereert. Mijn vraag is, hoeveel betaalbare woningen krijgen we straks en wat is de prijs daarvan? De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. De heer Van Dam: Top. Mijn volgende vraag ging over het ondergronds afval transportsysteem en over die netcongestie. We begrijpen dat daar wat problemen zijn. We begrijpen dat dat nu niet direct opgelost kan worden. We hebben wel gezien in eerdere situaties dat het naderhand zeg maar een oplossing verzinnen voor dit soort zaken wel wat meer geld gaat kosten. Is dat in dit geval ook zo en wanneer kunnen we daar misschien wel een oplossing voor verwachten in de nabije toekomst? En dan misschien een iets meer algemene vraag waar ik wat meer een reflectie op hoop van de Pagina 35 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

wethouder. Kijk, we gaan straks al die woningen neerzetten, dat plan dat komt er, de woningen. Het is best wel duidelijk wat er gaat gebeuren. Maar we hebben het ook heel vaak gehad vooral in dat masterplan over die leuke en leefbare omgeving die we willen creëren. En ik hoop dat u nog een klein beetje kunt toelichten in de tweede termijn hoe we dat daaronder in die onderste plint die leefbaarheid en die levendigheid vooral gaan creëren? De voorzitter: Dank u wel. Wethouder voor de tweede termijn. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Ik ga gewoon van begin af aan weer beginnen. Momentje. PvdA is natuurlijk wederom begonnen met de vragen en u vroeg om de luchtkwaliteit. Nou, de studies laten zien dat dat gewoon goed gaat met de bouw, in ieder geval binnen de normen dat dat mag. Dit plan verslechtert de luchtkwaliteit zelf ook niet. Andersom kunt u natuurlijk ook wel bedenken, het zijn natuurlijk woningen langs de A4, dus het was wel echt een vraagstuk. Dat is ook een van de redenen waarom de ontwikkelaars gebouwd hebben met binnentuinen, dus dat je ook echt hoogte langs de snelweg hebt. Dat je juist binnentuinen hebt, zodat je daar zowel voor geluid als voor luchtkwaliteit het beste van kan maken voor die plek, ook door middel van het toevoegen van groen. U had de vraag over een gedenkteken.

Ja, ik ga dit, de vraag rondom Anneke Van der Stap ga ik gewoon heel even meenemen, want daar weet ik gewoon niet genoeg van. Ook niet over de contacten en ook niet over de wens. De voorzitter: Gaat ook buiten dit stuk om … Mevrouw Van de Waart: Ja, over de wens, anders dan van de heer Van der Veer zelf over een gedenkteken. Dus ik vind dat dan toch een te gevoelig onderwerp om dat hier zo even te bespreken of toezeggingen over te doen. De voorzitter: Dank, en ik zie dat de raad het daar volledig met u eens is om persoonlijke kwesties persoonlijk te houden. Mevrouw Van de Waart: Ja. Dan het CDA. Ik denk dat ik soms vandaag gewoon wat verkeerde woorden heb gekozen. In het onderzoek staat dat het in principe beheersbaar is. U zegt, het is niet beheersbaar, dat staat er wel. Alleen wat ik doe is erkennen dat het wel gewoon druk is. Ik bedoel, iedereen die daar staat, weet dat het druk is. Dus beheersbaar en druk zijn twee hele verschillende woorden. Als we verwachten dat door het toevoegen van welke functie dan ook het minder druk wordt, dat is niet zo. Ik denk dat het sowieso autonoom drukker wordt, want het wordt drukker in de hele regio. Dus in die zin, ook heel even van Wij. zeg maar, u schetst iets anders. Nee, ik schets niet iets anders, want dat onderzoek zegt eigenlijk nog steeds hetzelfde, het is beheersbaar en dus ook zeg maar goed voor deze plannen door te laten gaan.

Ook zei u van, de VRI is als oplossing, maar ik zie het niet als oplossing. Ik probeerde uit te leggen dat de VRI zo werkt dat je het in verschillende momenten kunt doen, zodat je kunt kijken. Als we nu de doorstroming in één keer laten gaan, komen er alleen maar meer auto's bij en dan kun je dat niet meer doen. Dus we hebben gewoon verschillende zeg maar knopjes waar we daaraan kunnen draaien. En dat heb ik dan misschien niet goed uitgelegd, u krijgt daarvan het beeld dat het slechter gaat. Eigenlijk zeg ik hetzelfde volgens mij als wat u eerder heeft gehad., maar met misschien andere woorden. Want ook nog steeds hebben we allerlei opties zoals fietsen. Nou, in dit plan zit heel veel aandacht voor fietsen. De tram rijdt er ook nog steeds, ook aan de andere kant. Dus ik weet niet zo goed natuurlijk wat er de vorige keer tegen u is gezegd, want daar was ik niet bij maar u wel. Maar volgens mij is de conclusie uit het rapport nog steeds hetzelfde. En u zei ook nog ...

Pagina 36 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

De voorzitter: De heer Van Enk die heeft een interruptie. Sorry. Net als net heb ik mensen uit laten praten tot de zin en de alinea af was. Dat was hetzelfde bij uw raadsvoorstel, als ik nu ook toesta. Dus u heeft nu het woord. Mevrouw Van de Waart: O, sorry. Wie gaat er nu praten, voorzitter? De heer Van Enk: Ik mag uitpraten. Nee, het is geen kwestie van woorden denk ik als ik de wethouder hoor. We zien allemaal gebeuren dat het daar al lang is vastgelopen buiten de schoolvakanties. En we weten allemaal dat het dus alleen maar slechter wordt. Het pijnlijke is alleen dat heel veel partijen daar in de periode dat de plannen begonnen op gewezen hebben en dat er constant vanuit het college is betoogd dat het allemaal meeviel. Misschien is de term dat het beheersbaar bleef wel gevallen. Maar daar verstaan wij toch wat anders onder dan dat die auto's allemaal netjes stilstaan in een file. Dat is heel beheersbaar. Kunnen ze zelfs de motor uitzetten en dan hebben we daar geen last van. Maar dat is niet wat wij, wat ons is voorgehouden als raad en daarom ben ik daar zeer teleurgesteld over. En ik vind dat we naar het Rijk moeten duidelijk maken dat we niet alleen maar van subsidies op de woningen kunnen leven, maar dat er iets moet gebeuren aan die infrastructuur.

En als de wethouder het dan ook nog heeft over het bewust maar eventjes vol laten lopen omdat het anders tot extra toestroom leidt, ja, dat lijkt heel erg op de oplossing voor de drukte op de Beatrixlaan. Er werd ook wel gezegd, nou, als we die tunnel niet krijgen dan sluiten we maar af richting Den Haag. En dat zijn natuurlijk, ja, dat noem ik Netelenbosoplossingen. Dat was ooit een minister van de Partij van de Arbeid die zei, laat de files maar komen, dan gaan de mensen vanzelf minder rijden. Ja, ik denk dat dat … Ik ga echt ophouden, dit was een interruptie alleen maar. Ja. De voorzitter: U heeft uw punt, dit was een interruptie, u heeft uw punt gemaakt. Mooi voorbeeld erbij. Mevrouw Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Ja, voorzitter, nou, ik laat het hier even bij. Want ik heb het idee dat mij woorden in de mond worden gelegd die ik niet heb gezegd, dus ik laat dat bij uw uitspraken. Nog heel even, want u gaf aan, de subsidie die hebben we gekregen voor extra woningen. Dat is niet zo. We hebben eerst de woningen in het ontwikkelkader al vastgesteld, daarna is daar subsidie opgekomen die gekoppeld waren aan de betaalbaarheid van woningen. Dus de subsidie was geen prikkel voor extra woningen, we hebben daar heel mooi gebruik van gemaakt volgens mij van deze subsidiepot. Er zijn overigens wel subsidies voor mobiliteit, die richten zich heel vaak over de inrichting van wegen.

Die komen ook heel vaak via de MRDH en daar maken we ook zeer veelvuldig gebruik van in Rijswijk. Dus dat heel even met uw punt tot subsidies. GroenLinks vraagt mij om een toezegging. Ik heb heel even naar links gekeken naar wethouder Wit. Het enige wat ik wil toezeggen is dat ik met een voorstel hiervoor over de commissie voor de openbare ruimte met u terugkom als we de fase 2 van het havengebied bespreken. En dat is waar volgens mij wij dan in ieder geval een voorstel voor kunnen maken. Ja? Even kijken. Wij. had het ook over verkeerde verwachting, dus u vroeg om de timing van wanneer het klaar is. De verwachting is dat het eind van dit jaar, begin volgend jaar, dat we het onderzoek gereed hebben. Heel even kijken. Ja, betaalbaarheid. Ja, er ontspon zich al een beetje een discussie in de raad zelf over betaalbaarheid. Ja, die grenzen zoals ik aangeef liggen vast door het Rijk. We hebben dit ook vastgelegd in afspraken binnen de huidige plannen. Daar sturen we op. Wat ik wel eerder heb laten zien in een presentatie rond de stad, is dat je wel per plan ziet dat er echt niet altijd het maximum wordt gebruikt, zullen we maar zeggen. Dat ligt er ook aan, wat je ziet is dat daarmee het aantal vierkante meter per woning ook gewoon afneemt. Dus je krijgt dan kleinere woningen en heb je goedkopere woningen, dus daar zit echt wel differentiatie in de verschillende bestaande plannen.

Binnen die bestaande plannen kunnen we heel vaak niet meer sturen, daar zijn gewoon al afspraken voor gemaakt. Als we weer nieuwe plannen maken, zouden we natuurlijk opnieuw kunnen kijken. Dan wordt het wel lastig als je afwijkt van een Pagina 37 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

bepaalde definitie, want dat is natuurlijk nu wel heel makkelijk om daarop te sturen. Ik hoop dat dat een antwoord op uw vraag is. Maar binnen het meeste wat u nu voor krijgt in de raad zijn reeds plannen die al een aantal jaar zeg maar in de pijplijn zitten en dan is dat al eerder afgesproken. O, u vraagt nog over OAD en netcongestie. Ja, ik denk toch eerlijk gezegd dat u de vragen een keer aan de heer Wit moet stellen, want het gaat mij echt net iets te diep. Ik weet niet of die daar gelijk nu al antwoord op wil geven. Hij springt al gelijk naar de microfoon, dus dat gaan we doen. De voorzitter: Om nog heel even te kijken, was dit uw beantwoording of had u nog meer voor de vragen? Mevrouw Van de Waart: Er was nog een vraag over de onderste plint. Maar laten we heel even … Ja? De voorzitter: O, ja. Liever wisselen we niet twee keer terug, maar de heer Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb u natuurlijk ook net een raadsinformatiebrief doen toekomen over het ondergrondse afval transportsysteem. Het feit is dat wij aan het kijken zijn op welke manier we dat kunnen invullen. Netcongestie speelt daar dus een hele belangrijke rol in. In de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaars hebben we afgesproken, zoals wij in al onze ontwikkelingen afspreken, dat wij verantwoordelijk zijn voor de afvalinzameling. En op welke wijze we dat doen.

Ja, dat zal de toekomst nog even moeten uitwijzen. In principe zijn beide systemen prima toepasbaar daar, alleen hebben wij een voorkeur om dat met zo'n ondergronds afval transportsysteem te doen. Maar ja, goed, zoals ik al zei, we hebben tot aan volgend jaar nog wel onderzoek te doen of we dat op een manier kunnen inrichten dat de netcongestie niet de limiterende factor is. De voorzitter: Dank u wel. Interruptie van de heer Van Dam. Gaat uw gang. De heer Van Dam: Is er dan nog een mogelijkheid dat we dat tijdens de bouw van dit project nog kunnen toepassen? Want het lijkt me als die er al staan, dat het wel duurder wordt om het nog uiteindelijk in te voeren als je het hebt over zo'n ondergronds systeem. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit: Ja, nou, dat hangt er dus een beetje van af of je dat inpandig inpast of dat je dat uitpandig inpast. Want in principe hebben we een anterieure overeenkomst al gesloten met de ontwikkelaar, voor zover ik weet. Dus dan hebben we daar gewoon vermoedelijk in het buitenterrein de inzameling gepland. Dat betekent dus ook dat als wij een ondergronds afval transportsysteem daar zouden aanbrengen, dat het ook in de buitenruimte zou plaatsvinden, want het hoeft niet per se inpandig. Kijk, de voorkeur heeft wel inpandig natuurlijk, dat heeft gewoon echt voordelen, maar buiten is dat ook geen enkel probleem. De voorzitter: Dank u wel.

Ga ik door naar mevrouw Van de Waart voor de laatste beantwoording. Mevrouw Van de Waart: Ja, tot slot een vraag over leefbaarheid en gezelligheid in de onderste plinten. Nou, daar staat eigenlijk van alles op dit moment ingepland, waaronder bijvoorbeeld een koffiecorner op de hoek met de Koopmanstraat. Er komt ook een portierloge zodat als, nou ja, de bewoners of bezoekers uit de parkeergarage komen, daar een ontvangst of een vraagbaak zit voor pakketjes, maar ook de beveiliging. Er zijn ook woon-werkwoningen langs de Limpergstraat, dus daar kunnen mensen hun bedrijfje ook boven starten. En er wonen ook mensen op de onderste verdieping, dus er is allerlei bedrijvigheid in de onderste plint. De voorzitter: Dank. Dan was dit de tweede termijn. Ik hoorde dat er mogelijk een voorstel zou komen op deelmobiliteit. Daarmee ga ik ervan uit dat dit een bespreekstuk wordt voor de raad. Of Pagina 38 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

moet ik dat anders, is het toch een hamerstuk? Hamerstuk? Hamerstuk? Toch een hamerstuk? Ja, ik mis een, maar ja, dan mag, er mag altijd geagendeerd worden alsnog door de raad ter plekke. Ik hoor hier meerdere mensen zeggen hamerstuk. Maar mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Nou, er komt misschien nog de kans op een motie over deelauto's erbij. Ik kijk toch even rond. De voorzitter: Ja, dan zullen we een hamerstuk met de optie dat er nog, dat het geen hamerstuk wordt, maar een bespreekstuk als de motie komt of als toch een andere partij zegt het te willen bespreken. Maar dan zetten we hem er even op als hamerstuk, wetende dat het toch een bespreekstuk kan worden op in elk geval dit onderdeel. Kijk ik rond of dat dan akkoord is voor de raad? Super.

10. Raadsvoorstel bindend advies planwijzigingen HBG-locatie (RV 25-042) De voorzitter: Gaan we door naar het volgende bespreekpunt. Dank voor de mensen op de publieke tribune die speciaal voor dit, voor Sijthoff ook aanwezig waren. En dan gaan we door met de HBGlocatie, dus weer even terug van 10 naar 9. Met graag rust in de zaal. En dan wilde ik graag beginnen bij GroenLinks dit keer. Ja? Mijnheer Kösedag, gaat uw gang. De heer Kösedag: Ja, ik heb mijn bijdrage inmiddels even ingekort, dus ik hoop dat ik het in ieder geval een beetje op tijd. Nou, dank. Dank ook aan de wethouder voor de stukken. Nou, we hebben natuurlijk al een interessant debat gehad over de Leegstandsverordening. Ja, en ook de HBG-locatie is zo'n mooi voorbeeld ervan. Ik ben zo ongeveer rond de tijd dat dit pand kwam leeg te staan, ben ik met de middelbare school begonnen hier in toen nog het Atlascollege in Rijswijk en we zijn inmiddels twintig jaar verder. Nou ja, en gelet op de woningnood en de leegstand in Rijswijk, maar ook een stukje risico op nog verdere verloedering, nou ja, fijn om hier stappen in te kunnen zetten. Ik heb een aantal specifieke vragen.

Ik was eigenlijk vooral ook benieuwd waarom het college in het bijzonder heeft gekozen voor een eef-woonconcept van Achmea? Nou ja, wat was daarin de doorslaggevende keuze? Hoe groot is het financiële risico voor de gemeente? Ook hier weer als dit project zou stranden. En eigenlijk de concrete vraag, hebben wij dan ook een back-upplan klaarliggen? Dan het favoriete onderwerp van de raad naar mijn gevoel, het participatietraject. Hij is beperkter in vergelijking tot het eerdere traject. En dat is niet onlogisch, maar wat me wel opvalt ook naar aanleiding van de vragen van collega Van der Veer, is dat hierbij naar mijn gevoel de regie vooral bij de ontwikkelaars ligt in het contact met de buurtbewoners. Ja, vooral benieuwd waarom het college daarvoor heeft gekozen en of dat überhaupt ook waar is, zoals ik het nu lees? Tot slot, in het plan worden 94 bomen gekapt en ongeveer 129 bomen en struiken worden er terug geplant. En vervalt de grondwal ten gunste van een parkje en een daktuin. Goed om op te merken dat jonge aanplant toch minder schaduw heeft, CO2-opslag en ecologische waarde dan volwassener bomen. Ja, en de vraag is, hoe zorgen we ervoor op lange termijn dat dezelfde waardefunctie en kwaliteit blijft bestaan voor volwassen groen en uw concrete inzet daarop? Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Veer, u had vragen gesteld. Een aantal zijn beantwoord.

Stelt u gerust uw vervolgvragen en dank ook voor het indienen en beantwoorden. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. College, bedankt voor de beantwoording. Zeker, het is een project wat heel lang op tafel heeft gelegen. En het plan wat nu voorligt is eigenlijk het plan waar het 20, 25 jaar geleden ook al ter discussie lag, bouwen en zorgwoningen in combinatie met Pagina 39 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

Florence, Steenvoorde aan de overzijde. Dus we zijn eigenlijk weer terug bij waar we ooit zijn begonnen. Nou, dank voor de beantwoording en ik wacht de discussie verder af. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Een korte vraag. Gezien de nieuwe, ja, de planwijzigingen vroegen we ons af of de commissie die welstandsaspecten beoordeelt niet opnieuw dan weer dit zou moeten bekijken. Dat is de informatieve vraag. Eén vraag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Rijswijks Belang, mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Ik heb enkele vragen. Hoe zit het met de financiën als de projectontwikkelaar failliet gaat of in gebreke blijft? Want we zien wat er gebeurd is ook bij de Orchard. Hoeveel woningen worden er nu gebouwd? Want volgens mij is wat ik telde 150 koopwoningen, 45 eengezinswoningen en 344 huurappartementen is voor mij nog steeds 539. Dan wat betreft de 327 parkeerplaatsen, twaalf of veertien plekken voor deelauto's? De ene keer staat er dat, de andere keer staat er dat. Dan komt het erop neer dat ongeveer 226 toekomstige bewoners geen parkeerplek hebben. Hoe wilt u dat op gaan lossen? Vraag vier, de resterende bewoners, de andere bewoners die krijgen dus geen parkeervergunning. Die mogen dus, die gaan op straat staan. En waar gaan die waarschijnlijk naar uitwijken, in Rijswijk waar nog geen betaald parkeren is.

Wat eventueel dan gaat resulteren naar heel betaald parkeren in Rijswijk. En dan heb ik nog een vraag. Wordt er goed gecommuniceerd met de toekomstige bewoners dat de parkeernorm behoorlijk laag is? Zie wat er ook nu gebeurt bij de Binckhorst in Den Haag. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Enk, CDA. Nee? De heer Van Enk: Nee, dank u wel, voorzitter. Geen aanvullende vragen. De voorzitter: Een ander gebied, maar geen vragen. De heer Oelen van de VVD. Nee? Dan de heer Braam voor Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Ja, voorzitter, het werd net al heel even door Rijswijks Belang benoemd, parkeren. Dat is voor ons absoluut best wel een behoorlijk zwaar punt. Want het waren afspraken die al gemaakt waren in raadsvoorstellen, ook al is dat niet zo, een aantal jaartjes geleden geweest. Maar op het moment als eenmaal 511 worden vastgesteld, dat is wat ons betreft afspraak is afspraak. Geldt ook voor de buurt. Met die buurt is uiteindelijk die afspraak gemaakt dat we dit traject ingaan. Op het moment als er 200 plekken vanaf gaan, geef ik u op een briefje mee, inderdaad een beetje ook in lijn van wat mevrouw Kames aangeeft, dat de ellende die inmiddels wordt uitgestrooid over de Binckhorst, die ellende gaat u op zich afroepen rondom het project van HBG. En dat gun ik u niet.

Ik zou daarom in ieder geval dringend aan u willen vragen, kijk wat de mogelijkheden zijn om in ieder geval die 200 plekken die nu ontbreken op te lossen. En voor het raadsvoorstel, voordat we in de raad aanstaande, wat is het, over twee weken een besluit gaan nemen. Absoluut voor ons een bijzonder belangrijk punt. We vinden het onaanvaardbaar dat hier 200 plekken worden ingeleverd. En dat is zeker in het totaalpakket zoals we destijds ook rondom de Bogaard hebben afgesproken, onacceptabel. De voorzitter: D66 Rijswijk, wie mag ik? De heer Dolmans. De heer Dolmans: Ja, dank u wel, voorzitter. Die microfoons, daar moeten we iets aan doen. Nou, dit is ook zo'n herontwikkeling die echt al heel lang loopt. Wij zijn dan ook blij dat er nu een kans ligt om op deze lang leegstaande plek nieuw leven in te blazen. En ook hier is het toevoegen van 550 woningen belangrijk voor onze woningopgave. Een vraag van onze kant. Parkeren werd al aan Pagina 40 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

gerefereerd, de parkeernorm is lager dan vroeger. We hebben er een iets ander perspectief op, want het past wel bij duurzame mobiliteit. Het is ook niet zo heel onlogisch zo dicht bij een OV-knooppunt. Maar hoe wordt ervoor gezorgd dat dit niet uitloopt op extra parkeerdruk in de omliggende wijken en hoe wordt het gebruik van deelauto's verder nog actief gestimuleerd? Er wordt gerefereerd aan plek voor fietsparkeren, maar in tegenstelling met het raadsvoorstel wat we net hebben besproken, is dit niet verder gekwantificeerd. Kunt u aangeven hoeveel fietsparkeerplekken worden gerealiseerd of moet hier nog een nadere norm gesteld worden? Dan toch weer even ook nog parkeren. Waarom geen tweelaags parkeergarage om parkeerdruk in de omgeving verder te verminderen? U gebruikt het argument van de luchtcirculatie, maar kunt u dit nader met concrete feiten onderbouwen? D66 ziet gewoon liever minder blik op straat, dus zoveel mogelijk auto's in de parkeergarage. We zien dat de bomenkap wordt gecompenseerd met meer bomen dan er gekapt worden. Nou, dat is een lange wens van D66, dat weet u ook.

Maar dan toch de vraag, wat wordt de oppervlakte van de boomkronen? En ja, is dat meer of minder van wat er nu staat? En welke extra maatregelen worden genomen om hittestress te beperken en de leefomgeving echt klimaatadaptief te maken? Naar aanleiding van de beantwoording van de vragen over de participatie van de buurt zouden we graag zien dat ook bij de bewonersorganisatie die daar actief is, proactief geïnformeerd en betrokken wordt. En ten slotte is D66 ook erg benieuwd hoe er omgegaan wordt met de vleermuizen die voor zover wij weten vanuit de Steenvoordeschool min of meer gelokt zijn naar dit terrein door het plaatsen van vleermuiskasten. Ondanks alle vragen, D66 steunt van harte de ambitie om vaart te maken met dit project en verwacht dat de duurzaamheid en leefkwaliteit stevig worden geborgd in de verdere uitvoering. Dank u wel. De voorzitter: En dan kijk ik naar de heer Van Dam, Wij. Rijswijk. Gaat uw gang. De heer Van Dam: Ja, ik zal me beperken tot de vragen. In het raadsvoorstel lezen we inderdaad dat die tweelaags parkeergarage is teruggebracht naar één en wij willen in lijn met D66 weten waarom is dat gedaan? Het aantal parkeerplekken gaat daarmee van 550 naar 327.

Wat is de reden dat dat zo sterk verminderd moet worden? En klopt dat toekomstige bewoners van dit project geen parkeervergunning krijgen voor op de straat? Is dat waar, ja dan te nee? In het raadsvoorstel staat dat de plattegronden van woningen zijn geoptimaliseerd. Dat betekende dat de woontorens smaller konden zijn. Ik vroeg me af wat optimalisatie precies hierin betekent? Wat heeft dat voor effect op de woningen die we daar gaan creëren? En daarbij laat ik het voor deze termijn. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder, aan u het woord. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, ook zo’n project waar u al een keer eerder een besluit over heeft genomen in de hoop dat hier wat aan zou gebeuren. Want toch echt wel een niet fraai gezicht zo midden in onze mooie stad. Wij hebben er goede hoop op dat het nu wel gaat gebeuren. Er zit nu ook een ontwikkelaar bij die wij allemaal goed kennen, naast Achmea is Dura Vermeer betrokken. Nou, die heeft zo'n beetje half Rijswijk Buiten gebouwd. Een partij waarvan we denken, die zou dit toch moeten kunnen? Ze hebben wel een plan gemaakt, want het plan was oud en niet meer financieel haalbaar. Ze hebben het geoptimaliseerd, zeker op woningbouwniveau. Ze hebben ook gekeken naar een woonzorgconcept. Ik spring even van de hak op de tak in die zin, u vraagt, waarom eef? Nou, dat woonzorgconcept is van Syntrus Achmea zelf.

De eigenaar die heeft het zelf ontwikkeld. Het is dus geen keuze van het college, maar een initiatief van de eigenaar. Maar we omarmen dit initiatief wel, want ik denk dat het heel mooi passend is. En dat vinden ook mijn collega's die over zorg gaan en over wonen gaan als je kijkt naar onze Woonzorgvisie. Even voor de luisteraars thuis, een eefconcept is eigenlijk dat je zo lang mogelijk in je eigen huis kunt wonen met enige ondersteuning en dat kan groeien. Dus van wat aandacht tot en met zorg aan huis. En dat zijn best wel wat woningen. Ik zal even kijken, want ik had ze even opgezocht. 95 huurwoningen met het Pagina 41 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

eefconcept. Dus, nou, dat is best wel wat mogelijkheden voor Rijswijkers die daar gebruik van willen maken en die daar dan ook even kunnen blijven wonen. Nou, dan blijf ik maar heel even bij GroenLinks. U bent tenslotte ook begonnen met de vragen. Hoe groot zijn de financiële risico's? Nou, die zijn heel erg beperkt, want de kosten zijn voor rekening van de initiatiefnemer. Er zit één financieel risicootje in, die is ook benoemd. We hebben afspraken gemaakt over een stukje riolering of het omleggen daarvan. Als het nou allemaal niet doorgaat en u bent hierop tegen, dan moeten we dat zelf betalen. Maar de rest is als het gaat over, nou ja, als we uit de tijd lopen of als het niet doorgaat, is voor de initiatiefnemers. Zoals dat gaat bij het faciliteren zeg maar, faciliterend ontwikkelen. U vraagt nog naar participatie. Het is ook verplicht dat de ontwikkelaar deze participatie doet. Dus in die zin is het niet raar dat ze dat doen. Sterker nog, ze moeten dat doen. En wij zijn er als gemeente wel degelijk bij betrokken. We hebben een projectleider, we hebben een omgevingsmanager, maar het is de taak voor de ontwikkelaar zelf. En zoals u heeft kunnen lezen zijn eigenlijk ten opzichte van het vorige plan heel veel punten niet heel groot. Wat misschien het meest zwaar heeft gewogen, zijn drie punten. Eén is dat de uitritten anders zijn van de parkeergarage.

Nou, u kunt zich voorstellen dat de bewoners van de Tempellaan, dat die daar heel erg blij mee waren. Daar komt geen uitrit aan. Het gaat over inderdaad dat die grondwal er niet komt. Dat is eigenlijk heel gunstig voor die tien woningen die aan de Irenelaan staan, waardoor hun tuinen wat meer zicht naar achter hebben. En de bestaande bomen ook kunnen blijven bestaan, want daar stonden bestaande bomen. Nou, die zijn daar in ieder geval heel blij mee. En natuurlijk het parkeren, maar daar kom ik straks even op terug. Dat is voor de bestaande omwonenden niet het grootste probleem, want dat gaan we reguleren. Maar dat is natuurlijk wel een punt in dit plan. U heeft mooi kunnen lezen wat er allemaal nog meer van wijzigingen zijn en sommige zijn heel klein en niet zo van invloed en anderen zijn dus meer van invloed voor de omwonenden. En vandaar dus ook participatie. Er is nadrukkelijk contact zeker ook met de tien bewoners van de huizen zeg maar die daar direct aan gekoppeld zitten over hoe dat nu gaat met hun tuin die ook gaandeweg de jaren een beetje zijn uitgebreid en hoe we dat dan netjes in het nieuwe plan vormen. U maakt zich, u zegt terecht, nou ja, jong groen is geen oud groen, dus een nieuwe boom geeft minder schaduw dan een oude. Dat klopt. Dat werkt bij alle nieuwbouwplannen zo. Het is wel zo dat er gelukkig wat meer grote bomen kunnen blijven staan als in het oude plan.

Daarnaast moeten ze gewoon voldoen aan de gemeentelijke kaders die mijn collega hiernaast onlangs heeft vastgesteld. Dus in die zin, nou ja, moet de ontwikkelaar ook zorgen dat het aanslaat bijvoorbeeld en dat indien nodig is het vervangen als de kwaliteit niet goed genoeg is. Maar het moet wel groeien, dat ben ik met u eens. Ja, ik ga over naar de ChristenUnie. Ik draai even helemaal om. U heeft één hele concrete vraag, moet de welstand dit niet opnieuw bekijken? Ja, en dat gebeurt ook in het kader van de omgevingsvergunningsaanvraag. Even kijken, Rijswijks Belang. U stelt vragen, hoeveel woningen zijn het nou precies? Het zijn er 549, dus het is er eentje minder als in het vorige plan. Er is wel wat verschil zeg maar, er zijn meer grondgebonden woningen. Dan zou je denken, maar hoe kan het dan dat het er nog steeds 549 zijn? Omdat een aantal van de zeg maar niet rondom de woningen zijn substantieel kleiner en daardoor kun je dus dezelfde hoeveelheid woningen. Dat komt ook naar aanleiding van het verzoek om er meer betaalbare woningen aan toe te voegen en die zijn in de regel wat kleiner. Maar het zijn 549 woningen. Als ik dan specifiek, 205 vrijesectorkoopwoningen, 344 huurwoningen, waarvan 172 huurwoningen in het betaalbare segment, dat is dus de helft van die huurwoningen. En dan zijn er ook nog 95 huurwoningen in Toren C die volgens het woonconcept eef zitten.

Dus er zit van alles wat bij, zou ik bijna zeggen in dit concept, dus ook koop en huur. U vroeg nog hoe het zat met die deelauto's? Nou, laat ik dan gewoon even dat kopje parkeren maar in één keer bij de kop pakken. U zegt, hoe kan het nou dat het in één keer zo verandert? In de bestemmingsplanwijziging die u eerder heeft vastgesteld staat een zin die eigenlijk ervoor zorgt dat bij vernieuwing van de parkeernormen die normen gelden. Dat had ik ook opgeschreven, dus er werd in het oude plan gerefereerd naar de Pagina 42 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

Parkeernota 2011. En dan zal ik even de juiste. Ja, hij staat ook in het stuk hoor. Ik moet heel even kijken. Dus dat staat gewoon letterlijk zeg maar in het oude bestemmingsplan dat er gerefereerd wordt voor de op dat moment zeg maar geldende vastgestelde nieuwe norm. En daar zijn we uitgegaan niet van de Parkeernota die afgelopen, voor de zomer is vastgesteld, want we waren al met het plan bezig, maar met het masterplan van de Bogaard. Die normen zijn gebruikt en dat is eigenlijk gewoon rechtsgeldig voor de ontwikkelaar. Wij hebben het wel opgenomen voor u, want het is natuurlijk, ja, het is wat u zegt, een grote verandering voor dit plan, maar het is dus wel rechtsgeldig voor de ontwikkelaar. Dat was heel even waarom? Dat betekent ook dat we als college eigenlijk ook met dezelfde afspraken te maken hebben en daarom mogen ze dus ook gewoon daar een ander voorstel voor doen. U vraagt naar de parkeerplekken en de deelauto's en hoe dat nu precies zit. Voor het beeld, in totaal moeten ze 339 parkeerplaatsen aanleveren, daarvan zitten 327 onder het pand en komen er 12 extra parkeerplekken, die moeten ze aanhuren bij de Bogaard bij QPark of bij een van de andere ontwikkelaars. In de parkeergelegenheid in het plot komen 13 parkeerplaatsen met deelauto's.

In dit geval, ten opzichte van het plan wat we net besproken, is dat dus verplicht onderdeel van de vergunning om daar minstens een tienjarig contract voor af te sluiten, omdat dat bij die parkeernorm hoort. Er zit dus in die 327 parkeerplekken sowieso voldoende om aan de norm te voldoen voor de bewoners, plus die 13 deelauto's, plus nog wat voor de bezoekers. En dan zitten ook nog wat bezoekers bij de parkeergarages. Ik hoor uw zorgen. U zegt van, nou, gaat het allemaal wel goed? Dit zijn de parkeernormen die eerder zijn vastgesteld, zowel in het masterplan van, dat heette toen nog in de Bogaard, masterplan in de Bogaard. Ik moet altijd weer wennen. En later ook in de Parkeernota. Nou moet wel gezegd worden dat er op dit moment nog best ruimte is zeg maar om in het Bogaardgebied, ook op P2 en P3, als we nou merken, dat gaat helemaal niet goed, om daar eventueel nog wat aan te doen. Mensen kunnen daar ook gewoon wat huren. Dan wil ik gelijk overstappen, hoe regelen we dat dan voor de omwonenden? Gaan ze op straat staan? Daar is betaald parkeren in het gebied. Daar heeft u ook in de Parkeernota afspraken over gemaakt. De nieuwe bewoners van dit plan kunnen daar geen vergunning aanvragen. En daarmee is dus gedekt dat in ieder geval de bestaande bewoners daar niet zeg maar meer overlast van hebben als dat ze, nou, als dat we met zijn allen willen.

De voorzitter: De heer Braam, interruptie. De heer Braam: Voorzitter. Wethouder, wat u zegt is natuurlijk volstrekt nonsens. U weet dat nog geen 250, 300 meter verderop de grens ophoudt van het betaald parkeren. Dus de achterkant van Steenvoorde Noord kan gewoon vrij worden geparkeerd. Aan de overkant in de Presidentenbuurt kan vrij worden geparkeerd. Dus het is werkelijk nonsens wat u zegt. Dus hoe lossen we dit op? U zult echt met een oplossing moeten komen, want die 200 plekken, in feite zeg maar de 200 units waar gewoon verwacht wordt dat er parkeerruimte is, hoe gaat u oplossen dat ook voor die mensen er parkeerplek is en uiteraard het regelmatige bezoek wat er zal komen? De voorzitter: Wethouder, gaat uw gang. Mevrouw Van de Waart: Ja, voorzitter, ik heb het, maar dan vul ik het in hoor, het idee dat u wilt dat er meer parkeerplekken bij komen. Dat zit dus niet in dit plan en dat is ook niet zeg maar wat er gevraagd wordt. Als u zegt, er komt overlast in omliggende wijken. Daar hebben we natuurlijk met elkaar over gehad in de Parkeernota. Dus dat je dan de cirkel kunt uitbreiden waar je betaald parkeren kunt doen en waar mensen dus dan minder overlast ervaren. Dat zouden we dus op termijn kunnen doen. De voorzitter: Ik zie drie interrupties. Ik begin op rechts. Mevrouw Kames, Rijswijks Belang.

Pagina 43 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Ja, precies wat ik dus al zei, dit is dus de olievlek die we gaan krijgen. Want Ed Braam benoemde het net al, een paar meter verderop, waar ik zelf ook woon, dat is gratis parkeren. Dus die mensen die gaan zoeken, die gaan dat stukje lopen en die gaan daar die auto neerzetten. Conclusie, straks gewoon alle wijken betaald parkeren. Als dat weer de bedoeling is, de auto blijft altijd maar een melkkoe zo. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Dam, Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Ja, het wordt zo wel een beetje een vicieuze cirkel, want je creëert te weinig, of nou ja, weinig parkeerplekken in een woningbouwontwikkeling. Vervolgens gaan mensen, die mogen niet meer op straat parkeren, die gaan hem op gratis parkeerplekken zetten. Daar gaan we betaald parkeren invoeren, zodat ze hun auto weer ergens anders in moeten zetten. Zodat je, ja, wat mevrouw Kames zegt, overal betaald parkeren gaat realiseren. En dit doe je in een gebied waar we niet alleen bij deze HBG-locatie heel weinig parkeerplekken maken, maar eigenlijk alle woningbouwprojecten daar krijgen op deze manier parkeerplekken toegedeeld. Waardoor je in dit gebied voor alle woningen die we daar realiseren een heel groot probleem gaat krijgen. De voorzitter: En tot slot de heer Dolmans met een interruptie.

De heer Dolmans: Ja, zoals ik al in mijn inbreng heb genoemd zit ik niet zozeer met die lagere parkeernorm, maar wel graag de auto zoveel mogelijk van straat. Ik heb er twee opmerkingen over naar aanleiding van de bijdrage van andere raadsleden. Kijk, als mensen bereid zijn om een paar honderd meter te lopen om hun auto in een wijk te zetten waar het gratis parkeren is, dan zijn die mensen hopelijk ook bereid om een paar honderd meter te lopen naar het OV-knooppunt wat daar vlak in de buurt ligt. En als je weet dat je je auto niet kunt parkeren, dan ga je daar geen huis kopen als je dat per se wel wil. Dat is één. En een hele concrete vraag aan het college, want misschien biedt dat een uitweg. Kunt u aangeven hoeveel plekken er momenteel nog beschikbaar zijn in Q-Park en zo niet, want ik kan me voorstellen dat u dat nu niet kunt aangeven, maar kunt u daar voorafgaand aan de raadsvergadering op terugkomen? Dank. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Kames aan de heer Dolmans, voordat ik weer terugga naar de wethouder om de interrupties te beantwoorden. Mevrouw Kames: In principe heb ik het dus ook net al gesteld in mijn vraag, wordt er goed gecommuniceerd met de toekomstige bewoners? Want naderhand, de mensen hebben allemaal die woningen genomen bij de Binckhorst, totdat ze erachter kwamen dat ze hem nergens kwijt konden. En dan krijg je ineens natuurlijk een hoop soesa.

Dus daarom heb ik ook bewust deze vraag erbij gezet, weten die mensen dat er geen parkeerplaats? Want we praten niet over een paar, we praten over ruim 200 parkeerplaatsen die er niet zijn. De voorzitter: Wethouder Van de Waart, gaat uw gang. De heer Dolmans: Sorry, mevrouw Kames vraagt mij. De voorzitter: Het was nog een interruptie op de interruptie. Ja. De heer Dolmans: Dus ja, dank voor het stellen van die vraag. En vandaar ook mijn vraag van, is er een oplossing eventueel in parkeergarages in de buurt? De voorzitter: Dan nu wel naar de wethouder. Mevrouw Van de Waart, gaat uw gang. Mevrouw Van de Waart: Ja, dank u wel. Ik was ook nog bezig met de vragen van Rijswijks Belang. En inderdaad, een van de vragen was, wordt het gecommuniceerd? Ja, en dat wordt ook altijd Pagina 44 van 52

Concept verslag Forum Stad 9 september 2025

meegenomen in de overeenkomsten met de ontwikkelaar dat ze dat moeten doen. Ervaring leert wel dat mensen of het niet goed lezen of anders interpreteren of denken, nou, we kunnen toch nog wel op straat. Dus daar is wel aandacht voor, maar het wordt eigenlijk altijd vooraf gecommuniceerd met mensen op het moment dat ze een huis afnemen. Mevrouw Kames: Voorzitter, mag ik een interruptie? De voorzitter: Ja. Mevrouw Kames: De parkeerplaatsen die er dus wel zijn, hoe gaat dat? Wordt dat op loting gedaan? Want dan zeg je wel, ja, we hebben maar minder parkeerplaatsen. Maar die mensen denken, nou, ik word misschien wel ingeloot. Want dat is ook wat natuurlijk ineens mensen mee overvallen waren. Die dachten, nou, we komen dan misschien toch wel aan bod, totdat er bleek dat er natuurlijk heel veel bewoners wel een parkeerplaats wilden. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder. Mevrouw Van de Waart: Dat verschilt per ontwikkeling, dus dat kan ik voor deze ontwikkeling zo niet ophoesten. Dat zou ik misschien wel even kunnen navragen. Ik weet niet of dat is uitgewerkt. Over het algemeen is het zo dat heel veel van de Rijswijkse ontwikkelingen er dus gewoon ook nog soms plekken over zijn. Dus dat is heel even, we doen nu net of dat ze allemaal volstaan. Dat blijkt dus uit de tellingen gewoon niet altijd te zijn en zeker ook niet bij het bezoekersparkeren.

Ik probeer even uw vragen verder te beantwoorden. Even kijken hoor. Volgens mij had ik die van u beantwoord, want dat ging inderdaad alleen maar over parkeren. Ja? Ga ik naar Beter voor Rijswijk. Nu, u gaf vooral een zwaar, het punt aan van parkeren en dat u dat zwaar. Ik hoop dat ik in ieder geval daar de context in geschetst heb, dat het dus gaat over bestaande besluiten die gewoon juridisch kloppend zijn als het gaat zowel voor de ontwikkelaar als de parkeernormen die we hier eerder hebben besloten in de raad en daar houden we ons gewoon aan. Daarom is ook in het raadsvoorstel, hoewel we ook hierom bindend advies hebben gevraagd, eigenlijk ook heel duidelijk aangegeven waar eigenlijk dat bindend advies over zou moeten gaan. Nou, ik weet dat het zo gebalanceerd niet werkt, zullen we maar zeggen in de bespreking met de raad. Maar ik probeer er wel heel even de duiding daarvan aan te geven, ook vanwege deze juridische afspraken. Dan ga ik naar D66. De voorzitter: De heer Braam, interruptie. De heer Braam: Een korte vraag. Dan zou ik in ieder geval heel graag die paragraaf waar dat specifiek in vermeld staat nog even toegemaild willen krijgen, want ik ben daar niet zo zeker van. Mevrouw Van de Waart: Ja hoor. Dat kan ik toezeggen. Ja hoor.

De voorzitter: De toezegging van mevrouw Van de Waart dat de paragraaf waarin wat precies staat wordt toegestuurd? Mevrouw Van de Waart: Dat waarin staat dat er volgens de parkeernorm 2011 of in een latere fase een andere zeg maar, ik moet even de juridische term, maar een ander document wat daar vervangend in is opsturen. De voorzitter: Daarin staat. En dat wordt toegestuurd voor de raadsvergadering en liefst het weekend voor de raadsvergadering, dus in de week voor de raadsvergadering. Dank u wel. Mevrouw Van de Waart: Oké. Dan ga ik door D66. 2022 fietsparkeerplekken in totaal en 133 vierkante meter aan stalling voor scootmobielen. 133 vierkante meter aan stalling voor scootmobielen. Ja, ik weet niet hoeveel scootmobielen je daar precies in … En hoe goed je daar dan, Pagina 45 van 52