Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

In het onderzoek wordt geprobeerd om rekening te houden met nieuwe regelgeving, subsidievoorwaarden en met wat grondeigenaren in het gebied willen. Een dapper, maar ook riskant voorstel dat niet gegarandeerd zal leiden volgens ons tot de met het amendement beoogde financiering van het openbaar gebied. Het laatste woord is daar dan ook is daarover dan ook nog niet gezegd en het CDA hecht sowieso aan bespreking van dit voorstel in de raad. Voor nu wil mijn fractie graag het volgende weten. Wanneer heeft de provincie ingestemd met het masterplan zoals de raad dat in maart 2021 onder de toenmalige regels heeft vastgesteld? Wat besluit de raad in juridische zin nu precies als deze akkoord gaat met dit collegevoorstel? Sluit een beetje aan op de vraag van mevrouw Van Maarseveen. In de tabel op pagina drie van het raadsvoorstel staan deels aantallen woningen en deels vierkante meters. Klopt dat? En als er staat waarvan sociaal is dat dan van het totaal of van alleen de betaalbare woningen, met andere woorden hoeveel dure en hoeveel betaalbare vrije sector woningen kunnen er in fase twee worden gebouwd? Volgende vraag.

Hoeveel betreft de maximale subsidie van de provincie Zuid-Holland over het geheel van de totale tweede fase en op welk moment wordt deze uitgekeerd aan de gemeente naar bebouwing van alle vierde fase of per afgeronde fase? Wat zijn in het voorstel de totale kosten van de sociale woningen die gaan drukken op het plangebied? In de RBI 25077 over de Galjoenstraat en omgeving die bij de stukken zit, is er mogelijk sprake van de toevoeging van 255 woningen. Samen met het coalitie amendement en de toename op de hoek Bordenwijkstraat leidt de tweede fase dan tot 1000 woningen meer dan was Pagina 16 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

voorzien in het masterplan 2021, namelijk 2000 tot 2500 woningen. In de verkenning van de Antea Groep wordt op pagina 16 geconcludeerd dat elke ontwikkeling separaat bekeken niet MER-plichtig is. Wel wordt geadviseerd te kijken naar de effecten van de cumulatie, hebben wij daar zicht op? Wat wordt nu de verwachte verkeerssituatie in en rond dit gebied wat betreft de verkeerseffecten? Is er straks nog steeds sprake van een afsluiting desnoods flexibel van de Handelskade richting Bomenbuurt, zoals bij de vaststelling van het masterplan is toegezegd? En dan hebben wij tenslotte ook nog vragen over de kwadranten, maar die zijn allemaal al gesteld door andere partijen. De voorzitter: Dank u wel. De Heer Oelen. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Nou ongeveer alles is al wel genoemd en gevraagd, maar ik hecht er wel aan om toch wel ook om een klein beetje politiek te zijn in het Forum. Toch wel wat zorgen dan hier maar te delen met de wethouder, in voorbereiding ook voor de raad volgende week. Dat zit om te beginnen in die discrepantie in de waardering die ondernemers zouden hebben over de plannen informatie van de gemeente versus de informatie van de BBR hierover. Dus daar ben ik wel benieuwd naar wat daar de toelichting over is. Het hele financiële plaatje scenario 1 komt financieel niet meer uit, dat is de conclusie.

Na een half jaar geleden was dat nog het focusnadeel van het college, dus ik ben een klein beetje benieuwd wat is er in die paar maanden gebeurd? En ik denk ik ben jurist dus ik snap niets van cijfers, maar wellicht dat de wethouder zo meteen toch nog ietsjes kan gaan uitleggen, rustig kan uitleggen hoe dat nou eigenlijk precies zit met die financiën? Zowel bij scenario 1, volgens mij hadden we daar dekking voor gevonden voor dat te lijden verlies. Scenario vier, hoe ziet dat plaatje er dan zo meteen uit en ook hoe ziet het plaatje uit als het voorstel volgende week wordt weggestemd? Dus daar heb ik echt wel heel erg behoefte aan. Punt over het afhandelen van verkeer is door vele partijen genoemd. Nou daar ben ik het helemaal mee eens ook omdat je dit niet dit plangebied je niet op zich moet beschouwen, maar breder het afsluiten van het Rijswijkseplein. De maatregelen rond de Rembrandtkade, de enorm vele woning ontwikkeling bij Hollandspoor. Je kunt het ongeveer wel op een bierviltje uittekenen waar dat verkeer allemaal langs gaat rijden. Het risico van het bouwen in kwadranten, daar ben ik ook zeer benieuwd naar.

Hoe wordt dat beheerst, kan dat überhaupt worden beheerst en wat zijn de gevolgen als die beheersing onvoldoende goed uitpakt? Hebben we dan zo meteen een of twee kwadranten waar wel is gebouwd, maar het andere niet waarmee we dus datgene wat we hadden willen realiseren dus niet is gerealiseerd. Waarom wordt hier überhaupt voor gekozen? Waarom niet een stevige regie op die hele projectontwikkeling? Ik lees ook dat de gedachte is van meer gemengde kwadranten waarbij wonen en bedrijvigheid per kwadrant wordt gecombineerd. Dat levert inherent het risico op waar mevrouw Van der Weij in de schriftelijke vragen al naar heeft gevraagd, waar ik in andere verbanden ook al eerder om heb gevraagd. Dat er bewoners gaan wonen die denk van het zal allemaal wel meevallen maar dan lijkt het opeens niet mee te vallen in de praktijk, althans in hun beleving. Dus hoe gaan we dat soort risico's dan mitigeren? En is het bouwen in die gemengde … In het kader van gemengde kwadranten bouw je dan niet meer een grote risico in dat of bewoners of ondernemers toch teleurgesteld zijn gaan worden in die andere groepen? Parkeren. Nieuwe bewoners moeten parkeren op eigen terrein, krijgen geen vergunning. Het is mij gewoon nog niet helemaal duidelijk welke verplichtingen er gaat komen voor ontwikkelaars om voldoende plaatsen te realiseren.

Hoe zit dat? Of krijgen we zo meteen de situatie à la Binckhorst dat er wel ontwikkeld wordt qua woningen, maar dat er geen dat er niet geparkeerd kan worden. De sociale woningen die zijn ook al genoemd in dit kader. Dus wordt hier aangegeven dat als gevolg van professionele regelgeving en de professionele omgevingsverordening dat in elk project wat nu wordt opgepakt dat daar tweederde betaalbaar gerealiseerd moet worden, waarvan een derde sociaal? We hadden vorige week donderdag heel toevallig een presentatie over het volkshuisvestingsprogramma. Daar heb ik de vraag gesteld aan ambtenaren van de gemeente Rijswijk. Ik ga ervan uit dat die op de hoogte zijn. Klopt het inderdaad dat er per project 30 procent gerealiseerd moet worden aan sociaal? Het antwoord was ja, Pagina 17 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

alleen maar op het moment dat niet over de hele gemeente al 30 procent is gerealiseerd. Volgens mij zitten wij op dat percentage. Dus de vraag aan de wethouder is, waarom gaan wij hier 30 procent realiseren? Mede ook in het licht van de ontwikkelingen rondom de Galjoenstraat et cetera et cetera. En tot slot voorzitter een hele lucht vraag. Waarom wordt nou dat zwemmen in die haven ontmoedigd? Elk kind in Rijswijk en in Voorburg zwemt als het boven de 25 graden is in de Vliet op plekken die levensgevaarlijk zijn. Realiseer daar gewoon een plek waar veilig gezwommen kan worden. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler-Böhm: Dank u wel, voorzitter. Ook onze fractie heeft het raadsvoorstel aandachtig gelezen en waren aanwezig bij de presentaties of de presentatie. Was een goede presentatie, maar toch hebben we een aantal zorgen en kanttekeningen die we graag met u willen delen. Allereerst maken we ons, net als andere fracties zorgen over de bereikbaarheid van het gebied. Niet alleen meerdere fracties, maar ook de BBR en het havencollectief heeft daar duidelijk over laten weten wat hun zienswijze is. Kijk de toevoeging van woningen en bedrijfsruimte klinkt wellicht logisch, gezien de druk vanuit het Rijk en de noodzaak om als gemeente financieel gezond te blijven. Maar binnen dit specifieke gebied roept dat bij onze fractie wel echt serieuze vragen op.

De infrastructuur staat nu al onder druk en verdere verdichting zonder een stevig en uitgewerkt mobiliteitsplan is wat ons betreft onverantwoord. In het raadsvoorstel wordt weliswaar gesproken over mogelijkheden voor het optimaliseren van intelligente verkeersregelinstallaties en ruimtelijke optimalisaties. En wordt door het college ook expliciet aangegeven dat er inschatting is dat dit oplosbaar is, dat de bereikbaarheid daardoor geen probleem meer is. Maar er is geen onderzoek gedaan, er zijn ook geen verkeersmetingen gedaan en dat baart ons wel zorgen. Dan de samenwerking binnen de kwadranten. Daar hebben ook meerdere fracties al wat over aangegeven en ook wij hebben daar wat zorgen over, want dat klinkt natuurlijk heel mooi. Partijen met verschillende belangen die samen tot een gedragen plan komen. Ja, wie wil dat nou eigenlijk niet? Maar laten we eerlijk zijn hoe reëel is dat? Want er zijn wel gewoon verschillende belangen. Een projectontwikkelaar wil graag zo veel mogelijk bouwen op die manier kan die voor zichzelf financieel ook gewoon goed regelen. Maar de bedrijven die er al zitten die willen ook wel graag ontwikkelen, maar die hebben daar waarschijnlijk een hele andere visie bij. Wij maken ons daar wat zorgen over. En wat gebeurt er nou als ze er niet uitkomen in een kwadrant.

Wie gaat dan de regie nemen? Ook wil onze fractie graag stilstaan bij de keuze om het gebied te ontwikkelen als een woon-werkgebied. Want in theorie klinkt dat heel aantrekkelijk, maar in de praktijk zien we eigenlijk dat het vaak voor problemen en klachten zorgt. Dat zien we ook al in de Plaspoelpolder. En wij begrijpen dat de omstandigheden de afgelopen jaren zijn veranderd en het Rijk legt druk op ons als gemeente om te bouwen, waarbij we moeten voldoen aan allerlei verplichtingen, ook rondom sociaal en betaalbare woningen. Maar dat mag geen reden zijn om te bouwen op een plek waar de randvoorwaarden niet op orde zijn. Wat Rijswijks Belang is bereikbaarheid, leefbaarheid en samenwerking geen bijzaak, maar zijn voor ons echt wel essentieel. En we zien gewoon te veel onzekerheden en risico's. En de andere fracties gehoord hebbende delen zij deze zorgen. We hebben een aantal vragen. Hoe gedegen is de inschatting dat de bereikbaarheid oplosbaar is? Waarom wordt er niet eerst onderzoek gedaan? En ik deel ook met de heer Van Dam, waarom is het niet wat zwaarder opgenomen om dat in dit stuk mee te nemen? Hoe wordt geborgd dat samenwerking binnen het kwadrant daadwerkelijk leidt tot gedragen besluiten? En wat gebeurt er als partijen er niet uitkomen? En hebben we als gemeente Rijswijk eigenlijk al ervaring opgedaan om op die manier een gebied te ontwikkelen.

Hoe kijkt het college aan tegen de bezwaren van het Havencollectief en de BBR? en hoe wordt voorkomen dat wonen en werken elkaar gaan bijten in dit gebied? Hoe wordt geanticipeerd op mogelijke klachten? En in de plannen wordt gesproken over drijvende eilandjes. En wij vroegen ons af ... Ja, dat klinkt heel aantrekkelijk, maar wie gaat dat onderhouden? Gaan we dat als gemeente doen, gaan de bedrijven dat doen die daar zitten en wie Pagina 18 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

draait voor de financiën op? En voorzitter, ten slotte een vraag die de input van de eerste termijn gehoord hebbende. We zijn natuurlijk overgegaan van scenario 1 naar scenario 4. Daar besluiten we over volgende week of we daar wel of niet voorstemmen. Wat was het voorstel het nou niet haalt? Wat gaat u dan doen? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Gelukkig zijn al mijn vragen bijna allemaal gesteld behalve nog even over het verwachtingsmanagement van nieuwe bewoners. Ik heb de presentaties bekeken en het viel me op dat het zag er groen uit, leefbaar uit. Maar ik zag nooit een vrachtwagen bij de fietsers en de wandelaars langsrijden. Dat dat scheppen mij de verwachting als nieuwe bewoner dat de vrachtwagens hun eigen straten hebben, kan de wethouder daar duidelijkheid over verschaffen.? De voorzitter: Dank u wel. De wij gaan even 5 minuten schorsen, want de wethouder heeft even wat tijd nodig. Dus wij zien elkaar over 5 minuten en dat is om 21.50 uur. SCHORSING De voorzitter: Ik kijk even naar het college is het oké om weer te starten? Ja dan, ja sorry maar dat is ... We hadden gezegd dat we om 21:50 uur zouden beginnen, dus we gaan weer starten. Dan geef ik het woord aan het college. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Ik zat even te bedenken u heeft namelijk heel veel vragen gesteld en ik zat even te denken hoe we het gaan doen.

Maar ik ga denk ik even algemeen beginnen en dan toch zo veel mogelijk de vragen aflopen, want anders denk ik dat ik er dat dat ik halverwege de weg kwijt raak. Maar toch heel even wat er nu voor u ligt. En dat gaat gelijk in op een van de vragen die onder andere de VVD heeft gesteld. Eigenlijk ligt voor u een raadsvoorstel waarin als u het vaststelt eigenlijk een kader vaststelt. Een kader die we daarna gaan verder gaan uitwerken en dat doen we anders als in fase 1, want toen hebben we bestemmingsplanwijziging gedaan. Toen heetten ze toen bestemmingsplanwijziging nog per plot, maar als u dit kader vaststelt dan komen we terug bij u met een omgevingsplan voorstel dat u vaststelt en daarmee kunnen we de verdere ontwikkelingen doen. Dus dan is het meer in een geheel en dat maakt het natuurlijk anders dan fase 1. Nou, vroeg de VVD maar wat is er nu allemaal zo anders dan? Nou laat ik gewoon even beginnen met in februari kreeg ik signalen dat als we fase 2 gaan uitvoeren en dat hadden we al eerder had u dat afgesproken als raad dat daar een evaluatie over zou plaatsvinden zo over meer. Dat het wel eens zou kunnen stagneren omdat gewoon de situatie veranderd was. Nou, daar heeft u uitgebreid informatie over gekregen waarom dat zo was.

Het gewoon veranderen van randvoorwaarden vanuit de provincie, het Rijk, subsidies die we hadden, bouwkosten, er waren allerlei redenen en heb ik u een eerste schets gegeven van mogelijkheden die er zijn en kosten die erbij zijn en die waren natuurlijk gewoon grof ingeschaald. Dus wat is er veranderd? We hebben nu veel meer een verdieping gemaakt over die kosten en die vallen dan soms ook tegen in dit geval voor het scenario wat we in eerste instantie als college hadden voorgesteld. Dus wat is er nu anders? We hebben veel meer informatie, we hebben veel diepere participatie gedaan en we zijn veel meer aan de tekentafel gaan zitten. We weten gewoon veel meer. We wisten toen al dat het ingewikkeld zou worden, dat is het eigenlijk nu nog steeds. Dus ik snap ook dat u veel vragen heeft. De reden waarom het college in eerste instantie had voorgesteld om het maar bij die 400 te houden en de tering naar de nering te zetten, is omdat dat de informatie die we hadden. Eigenlijk was de vraag zullen we deze verder uitwerken? En omdat we vanuit betrouwbaar bestuur dat wilden voorstellen. Inmiddels hebben we natuurlijk meer informatie en komen er meer aspecten behalve alleen die afspraken voor die 400 woningen. Het gaat ook over financiën, dus dat gaat ook over betrouwbaar bestuur.

Hoeveel willen we hier eventueel op verliezen? Het gaat ook over we zouden dat ontwikkelkader uitvoeren en daar Pagina 19 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

zit meer in dan alleen woningen of geen woningen? Er zit ook openbaar gebied in. Kunnen we dat wel of niet uitvoeren? Dus daar zit veel meer aspecten in die aan u zijn om te beoordelen hoever we daar wel mee willen gaan dan alleen wel of geen woningen. Wij hadden voorgesteld als college om het uit te zoeken met 400 woningen. Ik heb vervolgens van u een amendement gekregen. Ik ga heel eerlijk zijn, ik dacht eerst wat ga ik hiermee doen? Want het was namelijk een beetje het midden van een scenario dat ook was voorgesteld. Toen dacht ik ja, wat kan ik daar dan mee? Want ja dat is dan misschien ook net niets zullen we maar zeggen. Maar ik was eigenlijk nou ik u noemt het zelf al, maar het was een hele professionele presentatie ook. Er heeft echt een hele groep mensen heel hard over nagedacht van hoe kunnen we dan toch zorgen met dit amendement waar niet alleen een aantal woningen stonden, maar ook een aantal garanties voor de bedrijven die erin zitten. Nou nog een aantal aspecten hoe we toch zeg maar de kwaliteit van dat gebied kunnen vasthouden en wat ze hebben bedacht in die kwadranten aanpak had ik om heel eerlijk te zijn niet kunnen bedenken. En u misschien wel, maar ik niet, geef ik heel eerlijk toe.

En dat is eigenlijk een manier hoe kunnen we het zo doen dat het zoet en het zuur verdelen? Hoe kunnen we het zo doen dat we in fases die ontwikkeling kunnen starten en hoe kunnen we het zo doen dat er garanties in zitten voor de zittende bedrijven, dus inclusief een milieucirkel, hun groeiplannen daarbinnen die ze hebben aangegeven. Dus om heel eerlijk te zijn voorzitter, had ik in eerste instantie natuurlijk een ander voorstel neergelegd juist vanuit de signalen van de BBR en juist vanuit het Havenkwartier. Maar werd ik misschien stiekem toch gaandeweg wel enthousiaster, omdat ik zie dat er toch in dit voorstel ook garanties in zitten. Dat ligt dus voor bij u en dat is met alle afwegingen die te maken zijn helemaal geen makkelijke keus. Dat dat erken ik ook gelijk, want er liggen gewoon heel veel vraagstukken. Het is denk ik ook niet het meest makkelijke gebied voor Rijswijk om te ontwikkelen en het is een werkwoongebied, zou ik willen zeggen in plaats van een woon-werkgebied ten opzichte van alle andere ontwikkelplannen die we doen. Dat voorzitter, in de vraag van wat ligt er voor? En nou wat is er dan anders? En dan ga ik gelijk maar in op de reflectie de reactie van de brief die ontvangen is door de BBR. Nou dat kan ik gewoon zeggen want ze zitten daar. Dat verraste mij helemaal niet. Zij hadden heel duidelijk een standpunt gemaakt en daar zijn ze bij gebleven.

En de zorgen zitten hem in zitten die garanties er wel echt in, want we maken die garanties en daar zitten natuurlijk inderdaad ook … Je faciliteert ontwikkelingen. Ja, u zegt ook van komt dat dan wel echt allemaal goed? Dus daar zit ook wel een stukje onzekerheid in. Nou in dit geval snap ik als je de belangen van bedrijven behartigt, dat je zegt nou er zit onzekerheid in, Laten we het maar niet doen. Dat vind ik deels wel jammer, want volgens mij hebben we heel erg hard gewerkt juist door die garanties van de bedrijven er wel in te doen in het voorstel wat er ligt. En dan ga ik nog heel even daarin, want er is ook een aantal vragen. De bedrijven die er zitten hebben ten eerste een stem, ten tweede zijn hun milieucirkels meegenomen en dat is inclusief de aangegeven groei die ze hebben aangegeven. Dus daar moet mee gebouwd worden, dat mag ook niet veranderd worden. Dat is gewoon een gegeven voor de ontwikkelaar. En zij hebben eigenlijk ook als u een besluit neemt duidelijkheid over wat er in de toekomst gaat gebeuren en dat is denk ik ook wat het gebied heel graag wil. Dus dat is ook al een deels een antwoord op wat gebeurt. Ik zal straks in de processen, wat gebeurt er als we nee zeggen? Maar een van die dingen is dat we dus die duidelijkheid niet geven.

U heeft een aantal vragen gesteld over wat zit nou het verschil in de participatie? Nou laat ik allereerst zeggen de participatie die wij hebben gedaan is echt zeer intensief geweest. Het is wel vooral gericht niet alleen, maar vooral gericht op de bedrijven die in dat fase 2 zitten. Dus we hebben ook een enquête uitgezet, hebben ook betrokken de mensen die in fase 1 zitten dus dat zijn zeg maar de IPP bedrijven. Maar de intensiteit zit bij de bedrijven op fase 2. Daar heeft u ook verslag van gezien, alles wat daarin staat wat die bedrijven hebben aangegeven hebben ze of zelf naar ons opgeschreven of hebben ze geaccordeerd. Meer kan ik er niet van zeggen wat de BBR heb gedaan weet ik dus niet helemaal precies. Dus misschien kunnen ze dat nu aan u toelichten. Zij hebben ook een enquête uitgezet in het Havenkwartier. Maar wie daar precies op gereageerd heeft, dat kan ik niet inzien. Dus dat kan ik ook Pagina 20 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

niet voor u verklaren. Ik kan dus alleen aangeven wat er bij ons is gebeurd. Daarin is wel heel duidelijk dat er wel verschil van mening is, maar om nou te zeggen dat er een hele harde nee staat zou hebben wij dat niet geïnterpreteerd. Want er staat ook van nou maar als de randvoorwaarden maar goed zijn, als ik maar zeker weet dat ik hier kan blijven zitten. Dus daar staan een aantal nuances in dan maakt het niet zoveel uit zeg maar of dat dat 400 of 500 of 600 woningen zijn. Als ik maar zeker weet dat ik kan blijven zitten. Dat staat volgens mij zeer uitgebreid en heel transparant. En ik heb eigenlijk een beetje en dat is een beetje ongebruikelijk volgens mij volgens de griffie. De uitgebreide presentatie die vorige week of twee weken terug is geweest, heb ik ook toelaten voegen omdat daar best heel veel van dit soort feitelijke vragen die u heeft gevraagd ook gewoon hier terug te vinden zijn. En als u nog vragen heeft over maar wie waren dat dan precies? Laat het vooral weten, want we hebben die achterliggende informatie. Nou dat heel even rondom die eerste paar algemene vragen, ga ik toch een poging doen om wat meer specifieker te zijn. En dan ga ik gewoon van boven naar beneden of van de eerste naar de laatste. Dus ik begin bij PNGR. U gaf al gaat het ook even worden bedrijven gedwongen om zich aan te passen aan de bestaande woningbouw? Nee, dat worden ze dus niet.

En als er al iets aangepast moet worden bijvoorbeeld omdat er iets aan hun pand moet aangepast worden. Ik noem even een geluidsfilter of een wand dan is in principe aan de ontwikkelaar om dat te faciliteren en te betalen. Dus dat kunnen ze gewoon eisen. En anders die milieucirkels staan gewoon vast, volgens mij had ik dat al gezegd. U zegt hoe beheersen we zeg maar dat wat we nu voorstellen dat we dat gaan doen. Nou de eerste stap is dat we trouwens straks vastleggen zeg maar in een wijzigingsbesluit Omgevingsplan, daar gaat u over. Daarmee leggen we vast wat er gaat wat er in principe mag in dat gebied en daarmee is het plan ook zeker dat dat het is, dat dat niet een ander plan kan worden want dat heeft u vastgesteld dat we daaruit kunnen ontwikkelingen plaatsvinden. Het is wel een fasering in de markt dus er werden natuurlijk vragen gesteld over, maar weten we zeker dat het gaat gebeuren? Nee, dat weten we niet 100 procent zeker. Maar als iets ons het HBG heeft geleerd, is dat dat altijd is bij faciliterende zeg maar ontwikkeling is dat je nooit 100 procent garantie hebt. Wat we wel hebben gezien omdat we veel participatie hebben gedaan ... Nou volgens mij heeft u daar ook een brief over gehad over één kwadrant in ieder geval, dat er op dit moment wel voorzichtig enthousiasme is zullen we maar zeggen bij de kwadranten om zich te ontwikkelen.

Hebben we daar sturing op? Ja, want we gaan sowieso anders dan anders iets meer ook zeg maar in projectmatige zin opsturen. Maar we hebben ook sturing in die zin dat wij in drie van de kwadranten een positie hebben als gemeente, dus in die zin zit je ook aan tafel. Namelijk we hebben de Werf, dat is gewoon ons eigen stuk grond. We hebben natuurlijk een positie op de vuurwerkfabriek en op Montrieurs, dus dat zijn drie van de vier kwadranten. Dan heeft u nog een vraag gesteld over elektriciteit … De voorzitter: Is het oké om even een interruptie toe te staan? De heer Oelen, die wil u een aanvullende vraag stellen denk ik ook. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Maar één het vestigen van een voorkeursrecht is toch nog geen positie, want dat betekent dat eerst het pand te koop moet worden aangeboden en dat het pand of de locatie dan gekocht moet worden door de gemeente? Ik vind dat best wel een vrij grote broek door te zeggen dat je dan positie hebt. Mevrouw Van de Waart: Je hebt een andere positie als een eigenaar van een pand, maar je hebt natuurlijk wel een zekere maat en positie. Ik probeer even te kijken, het zijn zoveel vragen. Tennet en elektriciteit ja, dat is natuurlijk een algemeen probleem … Oké. De heer Van Dam: Geen probleem.

Ik de vraag want de vraag was van joh, hoe borgen we dat er daadwerkelijk een ontwikkeling komt? En ik hoor dan twee dingen, we gaan een omgevingsplan vaststellen en we hebben zelf positie in de kwadranten. Bij de kwadranten ben je afhankelijk van iedereen in het kwadrant om een ontwikkeling te doen, eerder wordt er geen voorstel gedaan om de Pagina 21 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

ontwikkeling van start te laten gaan. En het omgevingsplan vaststellen doen we pas op het moment dat de dat de eigenaren en ontwikkelaars komen met een voorstel zeg maar. Dus dan hoor ik nog steeds niet wat nou de borging is in de sturing van de gemeente om zo'n kwadrant daadwerkelijk van de grond te krijgen. Mevrouw Van de Waart: Dat Omgevingsplan dat stellen we aan de voorkant vast, dat stelt u aan de voorkant vast dat … U stelt eerst de kaders vast als u dit voorstel omarmt, daar maken we wijziging Omgevingsplan van. Dat zijn vervolgens de harde randvoorwaarden waarbinnen ontwikkelingen kunnen en hoe hebben we dat geborgd? We hebben natuurlijk niet zomaar wat gedaan, we hebben natuurlijk met al die partijen gesproken. Dus niet alleen met de bedrijven maar ook met de ontwikkelaars. We hebben het ook getoetst onder andere bijvoorbeeld bij makelaars, van stel dat je dit ontwikkelt is dat afzetbaar? Want dat zegt ook iets over zeg maar de markt die je creëert, dus dat is op verschillende manieren getoetst. U vraagt 100 procent. Nou dat vroeg u niet maar iemand anders. Zeg maar echt garantie die kun je nooit geven bij facilitair ontwikkelen. Wij denken wel dat op dit moment een plan voorligt wat kans heeft om echt daadwerkelijke te ontwikkelen.

En we verwachten wel dat het in verschillende fases gaat gebeuren en dat is ook helemaal niet erg, want ook het buitengebied kan daar meegroeien. Ik probeer toch even verder te gaan, want anders raak ik zelf een beetje de draad kwijt, voorzitter. Ik probeerde namelijk antwoord te geven over de netcongestie. Nou netcongestie een probleem kunnen we natuurlijk heel lang en kort over praten, maar dat weet u allemaal. Het is wel zo dat dat vooral een probleem is voor andere functies dan wonen. Dus de panden waar wonen in zitten dat die krijgen vooralsnog nog meestal een aansluiting. U moet zich wel voorstellen dat we het hierover ontwikkelingen hebben die nog ontworpen moeten worden, dus ik hoop tegen de tijd ook dat er wat oplossingen zijn voor de netcongestie. En bedrijven die er zitten, hebben natuurlijk gewoon een aansluiting ook mochten ze bijvoorbeeld meegaan in het opknappen van hun pand. Dat is geen probleem dus eigenlijk is het vooral de als er echt een stuk nieuwbouw bedrijfspand in komt dan zou dat de vraag kunnen zijn. Maar of dat daadwerkelijk een probleem gaat zijn, ligt ook een beetje aan hoe snel dus die ontwikkeling start. Ik ga over naar de PvdA, volgens mij zijn we zover. U had het ook over zekerheid, over zekerheden. Ik ga dat natuurlijk ook niet mooier maken dan het is, maar we hebben dit wel uit zeg maar uitgebreid getoetst of het zeker is.

Zowel bij de partijen die in het gebied zitten als bij de ontwikkelaars die daarin zitten, als bij zeg maar ik heb net zo even genoemd makelaars van is dit een haalbare kaart? U heeft natuurlijk inmiddels ook geleerd bij ontwikkelingen dat dat altijd als er over twee jaar weer een economische crisis overheen gaat, dat we hier met zijn allen misschien weer met een andere situatie zitten. Dat hebben we met zijn allen geleerd, maar volgens de huidige spelregels die we nu met zijn allen kennen, lijkt dit een haalbare kaart. En is het natuurlijk ook aan de ontwikkelaars om daar een mooi voorstel van te maken. Even kijken hoor, de milieuruimte voor bedrijven heb ik al gedaan. Enquête. U vroeg nog of het anders uitwerkbare scenario 4 met alleen meer woningen. Dit het andere voorstel hebben we natuurlijk de vorige keer ook bij u neergelegd en toen hebben we ook uitgerekend bijvoorbeeld stel je doet er meer bedrijfsruimte bij, dat het lastig ontwikkelen is. En bovendien betekent het want een van de financiële risico's is gewoon omdat we de subsidie eis niet voldoende dat we dat terug moeten betalen. Dus dat is een keus, maar het is ook best een dure keus om te maken. En daarom hadden we die in ieder geval niet voorgesteld als college om zo ook de financiële plaatje nog enigszins beperkt te houden, want ze zijn allemaal niet positief zullen we maar zeggen in die zin. Even kijken hoor.

U vraagt ook moet het allemaal in zijn geheel of delen. Nou even voor de duidelijkheid het is wel één besluit. Dus voor u ligt dat besluit over de ontwikkeling en over de kwadranten aanpak. Voor u ligt het besluit over het openbaar gebied en over de haven. En iemand vroeg ook van nee, je kunt dus niet alleen over de haven beslissen van oh, doe maar die dan maar wel want de rest weten we nog niet zeker. Dat kan niet omdat het met elkaar verband houdt. Dus als we ervoor kiezen om als u ervoor kiest om terug te gaan naar 400 woningen, wat misschien dan ook Pagina 22 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

nul woningen kunnen worden. Kun je het eigenlijk niet zodanig ontwikkelen dat je een wandelroute langs het water kan maken en kun je ook die oversteek niet in die haven maken. Zou je misschien nog wel iets anders kunnen doen, maar dat zou je op aan één kant waar nu al een stukje toegankelijk is. Maar dan zou je echt met een nieuw plan moeten komen. Dus daarom is het echt een besluit dat hangt aan elkaar vast. Kan u invulling geven aan deelmobiliteit. Ja, dat kan. Dat kan op verschillende manieren. U zou dat kunnen zeggen, nou dat wil ik verplichtend. Ik vind dat zelf in dit gebied misschien wel ingewikkeld, omdat we nog niet precies weten wat er komt zullen we maar zeggen. Want er komen natuurlijk nog ontwikkelplannen. U kunt dat ook als opdracht meegeven om dat uit te zoeken voor het hele gebied over hoe we dat ontwikkelen. Hebben natuurlijk de vorige keer ook met Sijthoff over gehad, want ze zitten allemaal heel dicht op elkaar. Dus de vraag is moet je nou bij ieder pandje dan zeg maar voor ieder pandje eenzelfde eis stellen en dat krijg je dan in totaal. Maar het kan in ieder geval opgenomen worden als in dit kader zeg maar als uit te werken randvoorwaarden. Maar ik ben dus wat voorzichtig met het als verplichting per plan te doen, omdat het ook een heel specifiek gebied is en we hebben al best veel dat in dat gebied gedaan.

Hoe houden we regie? Nou we houden dus regie op verschillende manieren, maar dat begint dus met het vaststelling van de Omgevingswet en vervolgens het uitwerken in die gebiedspaspoorten. En die gebiedspaspoorten zijn heel specifiek. Nou volgens mij hebben we dat plaatje ook laten zien tijdens de presentatie. Nou ik kan hem niet lezen zoveel dingen zitten er bovenop, maar de experts kunnen dan wel dat wel. En die weten precies wat ze daarmee moeten, aan welke randvoorwaarden ze moeten voldoen qua geluid en bestemming en wat mag waar wel, wat mag niet, wat moet blijven en welke openbare ruimte moet waar worden vrijgegeven? En dat zit er allemaal in en daarmee sturen we erop en dat is ook dus niet zo dat je in iedere kwadrant alles maar kunt maken, het is eigenlijk best wel gestuurd. Even kijken hoor. De vraag was hoe is de afstemming met omliggende projecten? Nou die doen we, want het zijn natuurlijk wel verschillende projecten hier. U heeft overigens ook een brief vandaag gehad over het naastgelegen gebied over de Galjoenstraat. Wat u ziet is dat ook de onderzoeken over de MER onderzoeken hebben wel in zijn geheel gedaan, dus je ziet wel dat die onderliggende onderzoeken worden in zijn geheel gedaan.

Als het gaat met de projectontwikkeling krijgt u daar wel een apart voorstel voor, omdat bijvoorbeeld de ontwikkeling met de Galjoenstraat echt met een partij is met Rijswijk Wonen in dit geval. En het weer onder andere voorwaarden daar zit bijvoorbeeld die BBI subsidie niet op om dat allemaal bij elkaar te gaan breiden, daar wordt het in ieder geval niet eenvoudiger op. Maar als het gaat bijvoorbeeld over MER waar onder andere mobiliteit onder valt, pakken we dat wel als één onderzoek op. En ook zeg maar en dat hebben we natuurlijk ook aan de voorkant gegeven als we straks de openbare ruimte gaan inrichten, moet het natuurlijk wel als één gebied voelen. Het is niet zo dat als je dan aan het eind van de Galjoenstraat komt dat er dan in één keer een andere steen ligt en dat het heel raar uitziet. De bedoeling is juist dat ook de mensen uit dat gebied lekker naar die haven kunnen lopen, naar dat kinderspeelplaatsje wat daar bedacht is, of over de brug kunnen lopen. Of dat het dat het één gebied is maar zeggen om daar gebruik van te maken en ook aan de andere kant van de weg kijken we naar dat het makkelijker doorsteekbaar is over de over de grotere straat, zodat je toch iets meer dat … Kijk, dat voelt gevoelsmatig voor bewoners straks wel anders. Maar dat je iets meer verbinding daar met elkaar krijgt. Dus in die openbare ruimte wordt daar zeker ook naar gekeken.

En dan kom ik volgens mij bij D66 en u stelt allerlei vragen met verwijzingen naar zinnen over huurders en eigenaren. Ik heb hier een antwoord gekregen, ga ik gewoon even zeggen want ik heb de zin niet voor me. Dus als dit niet klopt, dan gaan we hem gewoon nog even nasturen. Maar er is verschil gemaakt ook in de benaderingen. Kijk je hebt eigenaren, huurders en eigenaren ondernemers, dus de eigenaar ondernemers is gewoon dan heeft de ondernemers zijn eigen pand. En je hebt ondernemers die hebben een pand wat ze huren en die zijn allemaal meegenomen in de vragen. Dus er zitten verschillende zeg maar in vragen. Als het gaat over hoe krijg je je stem? Is uiteindelijk de ontwikkeling van het plan natuurlijk aan de eigenaar, maar er is wel degelijk navraag gedaan zeg Pagina 23 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

maar hoe die verhoudingen in elkaar zitten. En wat we tot nu toe zien is dat zeker bij de bedrijven waarvan ik hoop dat ze lekker in het gebied blijven zitten, dat die gewoon een hele goede verhouding met die verhuurder hebben en dat daar nog geen licht is. Maar uiteindelijk is natuurlijk altijd en dat is natuurlijk inherent aan een huur constructie, is dat kwetsbaarder dan dat je eigen pand hebt. Ik denk dat dat ook geldt voor bewoners trouwens. Dat is gewoon de zakelijke overeenkomst die je hebt. Maar in de enquête zie je eigenlijk gewoon weinig verschil en dat komt ook omdat ze vaak langdurige huurcontracten hebben. Ik hoop dat het een beetje antwoord geeft op de vraag, want dat waren hele specifieke op zinsniveau vragen ik kom bij mijn buurman, voorzitter. Er is veel over bereikbaarheid gesproken. Dat werd ook ... Het was niet alleen door u, maar ook eerder gesproken van hebben jullie het wel serieus opgepakt? Nou dat hebben we wel serieus opgepakt. Volgens mij heb ik ook nooit ontkend dat het daar druk is, even voor de duidelijkheid. Wat je ziet aantonen dat we hadden vroeg in de hele semantische discussie. Het is er druk, maar beheersbaar. En wat je ziet is dat het gewoon in die zin de woningen niet zo heel veel extra drukte genereren zal je maar zeggen, want als je het ontwikkelt tot een bedrijventerrein en daar komen bedrijven krijg je ook mobiliteit.

Dus daar waar het nu leegstaat zul je wel zien dat je natuurlijk als je wat je er ook nieuw in stopt, krijg je natuurlijk extra mobiliteitsbeweging. Dus het is druk en er moet wel optimalisatie van de regeling komen. En daar staat er ook en dat is volgens mij ook opgenomen in de presentatie maar ik ga hem even bij pakken. Dus er zijn gewoon een aantal dingen ik dat parkeer en de openbare ruimte blijft voor de bedrijven, zullen we maar zeggen. Betaald parkeren is al ingevoerd, dat blijft ook zo. Nou even die IVR Vries daar weet u inmiddels meer van dan ik, maar daar kunnen we nog verder inregelen. En er is meegenomen dat de kruispunten Handelskade en Limbergstraat om de doorstroming te bevorderen worden herontworpen. Dat heeft dat zat ook in het plan wat gepresenteerd is aan u. En naast het addendum is er nog verder te onderzoeken het hele stuk van de A4 tot en met de Generaal Spoorlaan. Gewoon het optimale optimaliseren van die kruispunten, maar ook de rijstrook indelingen. Nog een keer uitbreiden en het instellen van die ferry's als je dat dan dus weer aanpast. En wij zien dus bijvoorbeeld ook en dat is wel we hebben natuurlijk vorige week die de betaald parkeren in het middengebied van de Plaspoelpolder gedaan. Wat je dus ook ziet is dat heel veel auto's die daar 's ochtends kwamen om vervolgens hun auto te parkeren en bij tram 70 gingen staan.

Die zijn we dus wel gewoon kwijt daar, dus je kunt ook dus door andere maatregelen te nemen, auto's die je niet nodig hebt die niet in dat gebied hoeven zijn ook weren. Dus daar dat dat zijn altijd maatregelen die nog kunnen doen. En het gaat ook over verwachtingsmanagement denk ik, want het is een drukgebied, maar ik denk dat we in heel Rijswijk rond spits is het gewoon druk en dat zal het zal het ook blijven. En we hebben het de vorige keer ook over gehad. Een deel van de oplossing zit ook in het oplossen van de Beatrixlaan. Want de reden waarom mensen daar staan is omdat ze niet op die Beatrixlaan willen staan en niet omdat ze naar de Plaspoelpolder gaan. Dus ik deel niet uw analyse dat het niet serieus wordt opgepakt. Dat is nog wat anders dan dat ik morgen in de buitenruimte iets daaraan kan doen. De voorzitter: Sorry, ik wil echt even gelegenheid maken om de vragen af te ronden. U heeft nog een tweede termijn om aanvullende vragen te stellen. Dus ik geef even de wethouder gewoon de gelegenheid om de … Ik geef even de wethouder gelegenheid om de vraag. Ze heeft expliciet het verzoek gedaan om dat te doen dus laten we even de vragen beantwoorden. Mevrouw Van de Waart: Oké, hij is de baas. Even kijken hoor. Wat doen we als de gesprekken in de kwadranten niet van de grond komen? Daar hebben we gezegd dan gaan we kijken wat we kunnen doen om die gesprekken te faciliteren.

Uiteindelijk is natuurlijk wel zoals de gesprekken zodanig zijn dat een bedrijf denkt joh dit is gewoon niet conform afspraak. Dan is het niet conform afspraak en dan zal in ieder geval de partij die wil ontwikkelen zich daaraan moeten aanpassen. Dus dat zal onderdeel van dat gesprek zijn. U vraagt ook wat wordt er bedoeld in de onzekerheden in paragraaf risico's en kansen. Nou dat zit met name in de mate en in de tijd waarin tot ontwikkeling wordt Pagina 24 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

doorgegaan, daar hadden we het net al heel even over. Maar ook de onzekerheid over de hardheid van eerdere afspraken met andere partijen. Dus we hebben natuurlijk al die participatierondes gedaan en dan zeggen mensen tegen ons ja, nee we gaan afspraken met elkaar maken. Nou dat hebben we natuurlijk allemaal wel getoetst, maar uiteindelijk moet het wel gebeuren. Daar moeten natuurlijk gewoon handtekeningen onder zakelijke afspraken en dat is iets wat de partijen zelf doen. En dank je wel voor het compliment van de haven, ik vond het er zelf ook erg mooi uitzien. GroenLinks. Wat gebeurt er bij een positief besluit en wat bij een negatief besluit? Nou ik denk een terechte vraag want het is toch een ingewikkeld vraagstuk en dat merk ik ook een hoeveelheid vragen die u heeft. Nou bij een positief besluit zei ik net al gaan we dus door aan het werken van een wijzigingsbesluit omgevingsplan en dat komt dan bij u terug. En eigenlijk als deadline hebben we dan de zomer van volgend jaar omdat dan die het besluit wat over het gebied heen zit eigenlijk afloopt, waardoor ze niet zomaar kunnen verhuren of verkopen. Bij een negatief besluit, dan denk ik dat ik even voor u inzichtelijk moet maken wat er dan gebeurt, want dan dat betekent dat voor alle drie de voorstellen die daar neerleggen. Eigenlijk vallen we dan gewoon formeel terug op het ontwikkelkader wat er ligt.

En het ontwikkelkader wat er ligt, daarin had u eigenlijk al vastgesteld dat moeten we als we aan fase twee beginnen moeten we evalueren wat we dan doen. En dan zitten er gewoon een aantal vraagstukken die op tafel liggen van willen we toch die openbare ruimte mooi maken maar moeten we dat dan zelf betalen en daar zit natuurlijk een deel van die financiële risico’s in. Hoe gaan we om met die mogelijke subsidie die we terug moeten betalen? En een best wel belangrijk punt wat daarin naar voren komt is … Uit onderzoek van die 400 woningen blijkt dat dat heel lastig te doen is op een manier waarop je de rest van de kaders omhooghoudt. U heeft ook nog andere randvoorwaarden daaraan gesteld in de oorspronkelijke over de kwaliteit van het groen en omgeving en natuurinclusief, of dat we dat allemaal kunnen vasthouden om toch eventueel de woningen ontwikkelen en daar bijvoorbeeld subsidie mee te behouden dat is dus te bezien. Dus ik kan daar niet gelijk een antwoord op geven. Ik moet dan eigenlijk wel even opnieuw de waagschaal opmaken. En het is een beetje alsof ik als ik dit amendement niet had gehad, was ik waarschijnlijk toch met een misschien wat teleurstellend voorstel naar u toegekomen met wat ingewikkelde heikele punten. Maar dat is natuurlijk niet verder uitgewerkt, dus dat zou dan moeten gebeuren.

Dat wil niet zeggen wat niet kan? Ik bedoel u kunt besluiten om het niet te doen? Maar die opdracht te geven. Maar ik vind het lastig om nu in te schatten wat dan eruit komt, laat ik het zo zeggen, laat ik dat zo formuleren. Ik denk dat het best dat dat het best te formuleren is. Ik zeg nooit dat dingen niet kunnen. Dat zit niet in mijn aard, maar ik denk wel dat het lastig wordt om dat nu al in te schatten wat het dan wordt. U vroeg ook helpt het nou dat scenario vier of eigenlijk het amendement heeft u het over, bij het aantrekkelijk maken van het gebied? Ja, ik zei net ook al even van ik dacht wat moet ik nou hiermee? Want het was een beetje een soort van tussenoplossing. Maar ik denk dat er een voorstel ligt, waarin je in ieder geval ziet dat het openbare gebied zeg maar een hele mooie inpassing heeft gekregen inclusief de haven. In het allereerste oorspronkelijke variant waarin nog over 1100 woningen werd gesproken, was ook het idee om dat dan allemaal te vernieuwen. Dus ook de bedrijfsruimte, dat zit niet in dit voorstel, want eigenlijk dat is denk ik wel een groot verschil met dat dat hele grote voorstel. Bedrijven kunnen gewoon blijven zitten in een pand en je werkt daar eigenlijk omheen, maar doordat je het wel uitwerkt in die verschillende gebieden kun je wel aan de slag met het openbaar gebied.

Dus als je zegt dat zit dat zit in de zoet en het zuur, stel een kwadrant gaat zich ontwikkelen. Ik noem heel even het kwadrant waar de vuurwerkhal in zit. Als die gaan ontwikkelen zeggen we eigenlijk u moet meer openbare ruimte creëren, zowel aan de havenkant als zeg maar waar de vuurwerkhal zit. Want daarmee kunnen we het gebied ontwikkelen en dat is een randvoorwaarde. Als ze daarmee dus akkoord gaan ze kunnen daarmee ontwikkelen, kun je stap voor stap dus ook dat genereren of creëren zeg maar. Sorry, voor het voor het gebied. En u vroeg nog om vergroening, klimaat adaptief inrichting openbare ruimte. Het voorstel wat nu voorligt heeft eigenlijk helemaal niets afgedaan aan de randvoorwaarden die u daarover heeft gesteld, dus want Pagina 25 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

het is ook gewoon het bestaande kader, hebben we niets aan afgedaan. Staat allemaal nog overeind. Wat je ziet is ook wel dat het natuurlijk voorstellen over in het watergebied zijn opgenomen in het kader over biodiversiteit en water specifieke voorstellen en ook om die waterkwaliteit te verbeteren. Nou volgens mij heb ik het over de regie al meer dan genoeg gehad, voorzitter. De belangrijkste inzichten in de participatieproces. Die staan ook heel mooi opgesomd in de presentatie. Ik ga toch even snel. De auto vrijmaken van de kade aan de Lange Haven, verbreden de Koopmans, geen fietspad op de doorsteek om een veilige Steenplaetsstraat te maken. Spelregels om kwadranten samen tot ontwikkeling te krijgen. Voor parkeren oplossingen geluidsmaatregelen en maatwerkafspraak we gaan de eigenaren per kwadrant met elkaar in overleg. Even kort en de voorgestelde woningverdeling moet worden aangepast. Daar waren kijk want ze staan iets uitgebreider zeg maar in de presentatie, maar er zijn dus best wel wat voorwaarden uit voren gekomen. Overigens sommigen ook namens de BBR. En dan ik probeer even … Beter voor Rijswijk kom ik inmiddels. Het gaat goed, gaat goed, voorzitter. De vraag, uw vraag ging over het parkeren of dat dan wel klopt als er extra woningen bij komen.

Ja, we hebben natuurlijk rondom parkeren hebben we andere afspraken met elkaar en die gelden ook voor dat gebied, dus parkeren moet op eigen terrein. Dat betekent dat in de ontwikkeling van die bewoners ze dat moeten regelen volgens de normen die daarvoor zijn vastgesteld en dat zal in dit gebied niet anders zijn. Nou u gaf nog aan mensen te hebben gesproken die van niets afwisten, maar volgens mij heb ik de participatie al uitgelegd. Maar ik houd me aanbevolen om te weten wie dat dan zijn. U heeft het over … Ik probeer er een beetje snel doorheen te gaan hoor. U geeft ook vooral uw visie daar doe ik helemaal niets aan af. U heeft het over risicobeheersing en over winst maximalisatie. Nou winstmaximalisatie zou ik het niet willen noemen, maar het beperken zeg maar van de van de financiële lasten voor de gemeente even voor de duidelijkheid. Dus niet zozeer voor ontwikkelaars, want het gaat echt voor onze financiële risico's. Dat is wel een afweging geweest, want we hebben dat was ook de opdracht ... We hebben natuurlijk zowel en dat kunt u zien in de stukken, zowel eerst die 400 verder opgewerkt als die vijf tot zevenhonderd. En daar hebben we een inschatting van gemaakt en daar zit ook een presentatie bij van wat dat dan zou betekenen. Nou je kunt hem op allerlei criteria kun je natuurlijk dat doen.

Maar wat je zag is dat die 400 eigenlijk aan werd gegeven niet tot uitwerking te komen en die financiële risico's dus ook heel hoog waren. Het is aan u als u wel daarin mee wil gaan, maar dat is natuurlijk wel een afweging die ik mee heb gekregen, een amendement om daar juist beter naar te kijken om dat kleine te maken. Vandaar dat we deze hebben uitgewerkt en dat betekent inderdaad dat daar is voor gekozen voor het verminderen van het financiële risico voor de gemeentelijke begroting. Even kijken hoor, ik ga naar het CDA. U vroeg ook wat besluiten we nou precies dus het is een kader en het is een visie en dat komt dan nog een keer terug. Even kijken. U vroeg ook wat is nou met de provincie afgestemd? Nou dat is wel natuurlijk eerder overleg geweest. De Omgevingsvisie heeft de provincie op gereageerd, de woon-werk akkoord is met de provincie afgestemd en maar er ligt nu gewoon een verordening van de provincie over waar we ons hebben te aan te houden en dat is wat het is, laat ik het zo zeggen. Volgens mij is dat ook niet helemaal in afstemming gegaan wat we daarvan vonden. Even kijken hoor. U spreekt u vraagt nog een hele specifieke vraag over de het aantal woningen en deel vierkante meters. Maar die ga ik even meenemen want dat kan ik zo vanaf hier niet helemaal zien.

Datzelfde gaat ook voor in die tabel staat ook hoeveel dure en betaalbare woningen, dat staat erin, dat kunt u zien. En misschien toch wel even goed om te benadrukken. Die woningen is echt het maximum en het aantal vierkante meter bedrijfsruimte wat erin staat is het minimum en dan ziet u ook dat daar meer vierkante meters staan dan dat er nu is in het gebied. U vraagt wat is de maximale subsidie van de provincie, dat is niet de subsidie van de provincie, maar dat is een rijkssubsidie en dat gaat over het hele havengebied Havenkwartier. Dus ik kan dat niet zo specialiseren naar fase twee, maar wij voldoen nu nog niet aan het aantal te bouwen betaalbare woningen die daarbij zit. Dus daar zit eigenlijk vooral het heikele punt. En het de subsidie wordt verleend, maar pas na vaststelling eigenlijk van het van de verandering van de omgevingsvisie wordt Pagina 26 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

bekeken of het bedrag daadwerkelijk kan worden uitgekeerd. En u stelt ook nog een u heeft best wel technische vragen, ik krijg het er helemaal warm. Vragen van over de Bordenwijk en over 1000 extra woningen, dat is niet correct. Er komen dat ziet u ook in de brief die u vandaag heeft gekregen ongeveer wordt er nu nagedacht over 250 woningen meer op het Havenkwartier en circa 250 bij de Galjoenstraat. En die 1000 woningen die dat snap ik wel waar hij weer aankomt. Maar dat is gebruikt als maximum zeg maar in het onderzoek wat wij hebben gedaan of dat we wel of niet de MER moeten hebben. En dat is altijd fijn om dat wat ruimer te nemen. Ik zie dat de voorzitter wil dat ik opschiet. Ja, ik zie het. Bomenbuurt nee, er komt geen afsluiting van de Bomenbuurt is in destijds ook toegezegd is nu ook helemaal niet … Hebben we het vooral over de Handelskade, is helemaal niet aan de orde. Je zou wel eventueel kunnen kijken of er nog andere opties zijn eventueel eenrichtingsverkeer of zo. Maar als we dat doen dan doen we dat in overleg met bewoners, dus dat is nu niet. Ik krijg helemaal stress van de voorzitter. De voorzitter: Dat is niet de bedoeling. Ik begrijp dat dat alle vragen beantwoord moeten worden. Mevrouw Van de Waart: Ja, daarom. Ik wil ook helemaal niemand tekortdoen, omdat ze dan later aan het woord zijn geweest.

Ik probeer de vragen daaruit te halen die ik nog niet heb beantwoord. Volgens mij ben ik met uw vraag over het financiële plaatje en wat is er gebeurd helemaal begonnen. Hoe ziet het plaatje bij scenario vier eruit en hoe als het voorstel wordt weggestemd? Nou scenario vier kunnen we het risico dat staat ook in de presentatie overigens, er zit best een goede sheet bij. Risico profiel bijstellen met 500.000 en het project resultaat met 1,6 miljoen positief. En bij het niet aan aannemen dat ligt er dus een beetje aan wat we daarna gaan doen, maar zou in ieder geval 2 miljoen negatief moeten bijstellen. En dat zit volgens mij ook in het in het overzichtje en ik snap dat het nog een beetje duizelt en dat zit ook omdat je als je besluit om het niets te doen, we eigenlijk nog niet goed hebben afgesproken wat de situatie dan wel is, maar je zou kunnen besluiten om toch ergens die 400 in te passen. Maar we weten dan niet of het uitgevoerd gaat worden en of dat je dan die subsidie moet terugbetalen. Nou volgens mij heb ik het over de regie al wel gehad. Ik wil toch nog even wat aandacht want de D66 had die vraag op zich ook gesteld, maar risico's op de slechte combinatie van wonen en werken. We maken op meerdere plekken woon-werkmilieus. Ik zou hier willen zeggen werk-woonmilieus als je kijkt naar de vierkante meter.

Kijk ook hier kan ik geen 100 procent garantie geven dat dat er nooit iemand klaagt. Ik kan wel zeggen dat we dus dat heb ik ook volgens mij opgeschreven in de antwoorden dat er uitgebreid wordt gecommuniceerd, zowel op de voorkant als dat we verplichtingen meegeven aan de ontwikkelaars om daarover te communiceren. En dat de ontwikkelaar ook eventueel geluidsberekeningen dus moet betalen als dat onderdeel is van de ontwikkeling in zijn gebied. En er zit ook een kettingbeding in voor verkoopdocumenten. Als ik kijk nu naar de fase één is er eigenlijk niet ... Er is volgens mij een klacht geweest over een over een lamp die verkeerd hing, nu we toch over de details geweest. En er was wel een ondernemer die niet blij was en die hard de radio aanzette en dat is inmiddels ook opgelost. Dus nou in fase één er staan inmiddels toch twee grote panden. Kan ik garanderen dat er nooit iemand klaagt? Nee, dat kan ik niet. Dat kan ik in geen enkele wijk trouwens. Nou parkeren op eigen terrein had ik het net al heel even over. Krijgen we dan een Binckhorst situatie? We hebben volgens mij hier met elkaar gewoon afspraken gemaakt over parkeren en hoe we dat doen bij nieuwe ontwikkelingen. En dat is echt heel anders als op de Binckhorst. En die normen en afspraken krijgen ze gewoon mee. Dus dat is parkeren op eigen terrein volgens de normen die u daarvoor heeft vastgesteld. Even kijken.

Nog even sociale huurwoningen. Nou dat heeft met name ook de tweede heeft de provincie heeft regels hierover gesteld. U vraagt moet het over de stad? Ja of nee? Vooralsnog moeten we zorgen dat we op peil blijven, dus nemen het mee. Maar het zit ook de betaalbaarheid zit ook in de subsidie die we meekrijgen dus we moeten toch aan die regels voldoen voor die betaalbaarheid. Dus vandaar dat we hem zo mee hebben genomen. Het is ook denk ik echt een prima plek om betaalbare woningen te bouwen in dit gebied. Nou u vroeg kunnen we daar niet gewoon zwemmen. Goede vraag, doe ik Pagina 27 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

namelijk zelf ook bij mijn huis. Maar het wordt nog wel onderzocht. Nu zegt Hoogheemraadschap het is gewoon niet genoeg kwaliteit of we krijgen dat nog niet te meten. Nou is natuurlijk die ontwikkeling nog niet afgelopen, maar daar wordt natuurlijk wel gedaan zei ik net ook al iets over de waterkwaliteit. Dus het op dit moment kan het niet en ik zou het ook niet adviseren op basis van de waterkwaliteit die er op dit moment is. Even kijken. Ik ga naar Rijswijks Belang, u had het ook over de bereikbaarheid. Volgens mij ben ik daar al op ingegaan. kwadranten. Ook over de regie. U vraagt zijn er, u vroeg over de woon-werk gebieden zijn er meerdere voorbeelden van en hebben we dat eerder gedaan? Ja, we hebben natuurlijk meer plekken waar we woon-werken combineren. Ze zien er wel anders uit, maar je ziet natuurlijk dat we fase één zijn we natuurlijk bezig, zitten eigenlijk natuurlijk gewoon boven op de bedrijven die er nu al zijn. Maar ook rondom Kessler Park een andersoortige bedrijvigheid, maar we zijn zeker in Nederland niet de eerste die dat op dit op dit gebied doet. Nou ik denk alleen al aan Delft, maar als u graag eens een keer een aantal voorbeelden wil hebben waar u langs kunt dan zijn die zeker te geven.

U had ook … Ik hoop dat ik voldoende over de bereikbaarheid heb gezegd want daar had u veel vragen over, maar ben ik al op ingegaan en ik zie de voorzitter al een beetje zo kijken. Wie gaan de drijvende eilanden onderhouden? Nou heel goed. De drijvende eilanden is gewoon onderdeel van de beheeropgave en het eigenlijk het doel is om ze zo onderhoudsarm mogelijk te maken. Dat is het hele concept, maar we zijn nog in overleg met voor de aanleg met Hoogheemraadschap en de provincie sowieso over bijdrage subsidie, want het ligt natuurlijk op water van het Hoogheemraadschap. Dus dat wordt nog in gesprekken vormgegeven. Even kijken. ChristenUnie. U had nog een hele specifieke vraag over de vrachtauto's. Er zijn staan busjes in de impressie op de Nijverheidstraat. Dat zijn eigenlijk ook de meest voorkomende grote vervoersmiddelen op dit moment. Kunnen natuurlijk niet zeggen dat het altijd zo blijft, want er mogen gewoon bedrijven in dat gebied komen. Maar zeker de Nijverheidsstraat blijft absoluut zeg maar een stuk voor vrachtauto's. Sowieso kunnen vrachtauto's in het gebied komen en die blijven eigenlijk gewoon allemaal bereikbaar en daarom heb je op sommige plekken ook gezien dat er wel vrijliggend fietspad komt zoals tussen Sijthoff en de andere ontwikkelingen. Wat je vooral eigenlijk ziet in de impressie is dat er veel aandacht is gegeven aan de ontmoetingsplekken.

En daarom zijn ze net vanuit een andere hoek genomen, omdat dat ook vooral iets zegt over wat we nieuw gaan creëren en de weg blijft verder gewoon bereikbaar voor die voor het groot vervoer. U had het ook over het zwemmen, nou daar bent u het in ieder geval met elkaar over eens dat dat een goed idee is. Voorzitter, ik heb mijn best gedaan. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat er geen vragen voor de heer Wit zijn, of heb ik me … Nee, dan gaan wij over naar de tweede termijn. Kijk ik naar de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Dank u, voorzitter voor het woord en dank de wethouder voor de beantwoording. Ik heb nog een tweetal vragen met betrekking tot dit raadsvoorstel via u, voorzitter. U geeft aan dat er degelijk problemen zullen ontstaan bij het elektriciteitsnet met name bij grootgebruikers. Welke rol ziet het college voor zichzelf, vooral faciliterend of actief coördinerend richting netbeheerder en bedrijven? Omdat dit een grensoverschrijdend probleem is, is er binnen de regio een gezamenlijk plan of kaders om prioriteiten te stellen voor netuitbreiding of alternatieven. Tot slot, voorzitter. De belangenvereniging oftewel de BBR staat kritisch tegenover deze plannen of een deel van deze plannen zoals ze in de ingekomen brief kenbaar hebben gemaakt.

Heeft u overwogen om BBR in contact te brengen met de eigenaren en projectontwikkelaars, zodat zij toelichting kunnen geven op het project? Dat kan zorgen voor meer wederzijds begrip en mogelijk helpen om samen te kijken naar knelpunten en verbeteringen, vooral met het oog op het vestigingsklimaat voor bedrijven. Tot zover, voorzitter. De twee vragen zou ik graag beantwoord willen hebben. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Veer behoefte aan tweede termijn? Pagina 28 van 44

Concept verslag Forum Stad 7 oktober 2025

De heer Van der Veer: Dank, voorzitter. Wethouder bedankt voor de uitgebreide beantwoording. We hebben erg veel opgeschreven, dus stof tot nadenken. Nog één of twee korte vragen. Verkeersonderzoek vanwege de bereikbaarheid, wat toch wel een item is bij deze ontwikkeling. Ik heb begrepen bij de presentatie van de Binckhorst en de Vlietlijn dat er uitgebreid verkeersonderzoek wordt gedaan in de regio. Wordt deze ontwikkeling, ontwikkelingen rond de Plaspoelpolder, Havenkwartier daarin meegenomen en zo niet? Waarom niet? Is dat niet een mooie, uitgerekende kans om een goed beeld te krijgen hoe nou de bereikbaarheid van Rijswijk en dit gebied tot verbetering kan leiden. En dan vrachtverkeer. Is er eventueel nagedacht om juist in dit gebied of gedeeltes van de Plaspoelpolder vrachtverkeer te weren en te gaan werken met een overslagpunt, zodat kleinere wagentjes, elektrische desnoods, de bedrijven gaan bevoorraden. Zou dat een optie zijn en een punt voor de bereikbaarheid in dat gebied. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde nog een kleine check doen of ik iets goed heb begrepen. Want ik heb nu natuurlijk gezien en volgens mij hebben we allemaal gezien dat scenario vier is uitgewerkt met de extra toevoeging van woningen.

En ik heb ook gehoord dat scenario 1 dan niet is uitgewerkt met eventueel nog een toevoeging of dat hij echt helemaal af is gevallen. Klopt dat? En is dat dan juist omdat dus dat niet meer passend is bij alle andere wensen en verzoeken die we hebben voor dit gebied. Dat zou ik graag nog even gecheckt willen hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dam. Dank voor uw geduld. De heer Van Dam: De eerste termijn riep toch wel wat vragen bij ons op. U vraagt ons om akkoord te gaan met die 663 woningen, dat zijn er 263 meer dan aanvankelijk de bedoeling was in dit gebied en dat is dat zijn best veel woningen. Dat is best een concessie die we daarvoor moeten maken, maar daarvoor hadden we verwacht of althans daar verwachten we nog steeds van dat we best wel een kwaliteitsimpuls zeg maar kunnen doen in dat gebied. En dat is het dat dat zou het voor ons ook wel waard zijn. Alleen zien we dat we voor zo'n concessie best weinig zekerheid terugkrijgen. En dat zit hem in de manier waarop er mag om worden gegaan met het kader wat we eigenlijk nu gaan vaststellen, hoewel in dat kader heel veel positieve dingen zitten, zoals een brug, groengebieden, ontmoetingsplekken en zo en een wijkcentrum volgens mij zelfs. Mag daar best vrij mee worden omgegaan met de manier waarop we dat gaan realiseren.

We kunnen bijvoorbeeld helemaal niets ontwikkelen omdat eigenaren en organisaties gewoon besluiten om door te gaan met hun normale werkzaamheden. We kunnen ook pas we kunnen voor onbepaalde tijd pas gaan ontwikkelen, dus het kan zou ook zomaar zijn dat we pas over een heel aantal jaar zeg maar gaan ontwikkelen. Er kunnen dingen worden uitgereld. Dus de standplaats van die van diezelfde kwaliteitsimpulsen die we willen die is niet zeker. En dat staat haaks op de ambitie die we hebben om hier een mooi woon en werkgebied van te maken. En geeft ons op dit moment best wel weinig zekerheid dat dat ook gaat gebeuren. Dus eigenlijk om een heel lang verhaal misschien wat korter te maken, vraag ik me af waarom is er dan voor deze methodiek gekozen? Normaal gesproken als we hier in de raad een ontwikkeling krijgen, nou de vorige raadsvergadering was een goed voorbeeld daarvoor. Dan krijgen we een best wel afgebakend plan met best wel concrete voorstellen. En daar staat dit heel ver van af, met de risico's van dien. En ik had eigenlijk ook wel verwacht na zoveel onzekerheid na fase 1, hebben we besloten om fase 2 toch on hold te zetten. En met een nieuw plan te moeten komen, omdat het allemaal net iets anders liep dan dat we dachten. Dat we juist die handschoenen hadden opgepakt om die zekerheid te garanderen.