Concept verslag Forum stad 7 februari 2023.pdf

Maar hoe staat het dan met die locatie vinden en wanneer hebben we uiteindelijk een locatie gevonden? En heeft u meer duidelijkheid over de subsidie wanneer we die een keer kunnen gaan ontvangen? Dat waren de vragen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag net geen handen omhooggaan, dus ik ga ervan uit dat dit enige twee zijn die het woord willen voeren. Dus mijnheer Van Malsen, ga uw gang voor de eerste termijn. De heer Van Malsen: Dank voorzitter en ook mijn excuses voor de vertraging. De discussie beneden was dermate interessant dat ik iets lang ben blijven zitten om hem te voeren. De ChristenUnie vraagt eigenlijk naar de recente ontwikkelingen rondom het flexwooncentrum ten aanzien van de verhuizingen. Ik denk dat de belangrijkste informatie daarbij is dat de bewoners die nu in het Best Western hotel verblijven dat de verwachting inderdaad is dat die voor het grootste deel allemaal naar het voormalige azc zullen verhuizen. En van daaruit zullen ze ofwel naar een woning in reguliere voorraad gaan, als die beschikbaar komt tussen nou zeg maar het moment van verhuizen en het moment van openstelling van fase twee. Ofwel op het moment dat het centrum voor flexibel wonen aan de Lange Kleiweg zal sluiten, zullen zij meeverhuizen naar fase twee.

En de vraag die daarna gesteld wordt, stel het centrum gaat later open en de planning voor fase twee gaat iets sneller dan verwacht, kunnen ze dan direct naar fase twee door verhuizen? Het antwoord daarop is nee. Maar dat heeft ook te maken met het feit dat wij verwachten dat het centrum op 1 maart of, in ieder geval rond begin maart open zal gaan. Eigenlijk is alles nu in kannen en kruiken om dat te doen. We zullen ook rond die tijd waarschijnlijk een persbericht naar buiten doen over, een korte reflectie, over wat er de afgelopen maanden gebeurd is, maar ook wat er de komende tijd te gebeuren staat. Dan verhuizen we ook de bewoners die nu in het hotel zitten naar die locatie toe. We geven ze dan wat tijd om beetje hun weg te vinden daar, om tot rust te komen, om naar hun hoofd hopelijk ook iets meer leeg te maken. En dan zullen we zo medio maart waarschijnlijk een officiële opening van het centrum plannen. En dan is het ook de bedoeling dat in ieder geval de mensen die nu in het hotel zitten, daar wonen. En voor wat betreft de gezinnen, er zitten een aantal gezinnen bij de groep die we nu hebben. Daar hebben het de vorige keer ook over gehad. Er zijn ook een aantal mensen wiens gezinnen deze kant opkomen die nu naar alleen in het hotel zitten. Die zullen allemaal hun eigen unit krijgen op het terrein, zodat ook gezinshereniging op het terrein plaats zal vinden.

Er zijn een aantal mensen die nu in het hotel wonen die niet naar het azc, voormalig azc terrein zullen verhuizen. En dan gaat het om één heel groot gezin waar we nu een huis voor aan het verbouwen zijn om dat geschikt te maken voor dat gezin. En een aantal hele specifieke gevallen die ook vanuit het COA, waar door het COA ook al aangegeven is dat we die niet zo op deze manier in deze locatie kunnen inhuizen omdat ze een bepaalde Pagina 17 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 behoefte hebben, of een bepaalde levensstijl. Om het maar eventjes heel eufemistisch te zeggen. Dat geeft ook antwoord op de vraag van Wij. Rijswijk, wanneer plaatsen we mensen? De andere vraag van Wij. Rijswijk, welke locatie hebben we in het oog voor fase twee? We hebben daar kortgeleden een presentatie over gegeven aan uw raad. Het is een pand aan de Bordewijkstraat. Eigenlijk specifieker, het is de Verrijn Stuartlaan, maar de Bordewijkstraat die loopt er omheen, het is aan de rand van de Plaspoelpolder. Daar zal een kantoorpand omgebouwd worden tot zo'n vierhonderd flexwoningen om zo'n zeshonderd mensen te kunnen huisvesten vanaf 2024 voor minimaal tien jaar. De andere vragen over de subsidie, de subsidie is inmiddels ook toegekend. Dat is ook onderdeel van de presentatie. Ik geloof zelfs dat we dat bericht al eerder naar buiten hebben gebracht. En dat heeft volgens mij ook in diverse media gestaan. We hebben een subsidie ter hoogte van 4,8 miljoen euro gekregen voor het exporteren en het transformeren van zowel fase een, dus zowel het voormalige azc, als ook fase twee. Dus het pand aan de Bordewijkstraat naar centra voor flexibel wonen. Dus dat is denk ik alles. Dat zijn volgens mij alle vragen die ik heb genoteerd. En daarbij laat ik het in de eerste termijn voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u.

Mevrouw Harmsen heeft u nog behoefte aan een tweede termijn? Mijnheer Van Dam nog behoefte aan een tweede termijn? Nee. Mijnheer Braam, ga uw gang. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Dank u wel voorzitter. Toch nog één kleine aanvullende vraag. Gewoon het aantal plekken wat er beschikbaar gaat komen in de Plaspolder straks in de verlenging. Dan gaat het dus om zeshonderd woonplekken als ik het goed begrijp. Begrijp ik nou goed dat die plekken nadrukkelijk bedoeld zijn als spoedzoekersplekken? Of wordt het verdeeld in spoedzoekers zoals het bedoeld is op de oude azc locatie, met een plus voor de groep die dat daar zeg maar in het concept flexwonen gaat landen? Dus daar gaat nog even een antwoord op. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van Malsen, ga uw gang. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. De verwachting is in ieder geval dat op het moment dat het centrum voor flexibel wonen aan de Lange Kleiweg zal sluiten dat we iedereen die daar dan nog woont mee kunnen nemen naar fase twee, naar het volgende centrum voor flexibel wonen. Dat betekent dus dat we in ieder geval die verhouding in stand kunnen houden. Maar de exacte verhouding van spoedzoekers en overige doelgroepen, daar zijn we nu nog mee bezig. Want dat is een traject dat we ook met de beheerder van het gebouw, de corporaties en wij als gemeente nog moeten nog moeten uitonderhandelen.

De voorwaarden van de subsidies schrijven echter wel voor dat minimaal 30 procent van de appartementen in dat flexwooncomplex verhuurd moeten worden aan aandachtsgroepen. En daar vallen onder andere Oekraïense ontheemden, statushouders, maar ook nog een aantal andere groepen onder. Dus de verwachting in het kort is dat we in ieder geval de mensen die daar straks wonen, aan de Lange Kleiweg mee kunnen nemen naar fase twee, maar de exacte verhoudingen en de exacte bemensing zeg maar van fase twee, die moeten we nog uitwerken. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Sleddering, ga uw gang. De heer Sleddering (VVD): Dank voorzitter. Even voor het verslag ook de opmerking van de wethouder dat die op enig moment daar een persbericht over zal uitgeven. Uiteraard mag hij dat doen maar, ik ga ervan uit dat hij eerst voor even netjes een RIB naar de raad doet. De voorzitter: Mijnheer Van Malsen, ga uw gang.

Pagina 18 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 De heer Van Malsen: Ja de heer Sleddering haalt mij de woorden uit de mond. Uiteraard bedoelden wij dat. We zullen altijd eerste raad informeren en dan pas de media. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik het graag hierbij laten en het agendapunt sluiten. 11. RIB 22 098 Eerste herziene versie Rijswijkse Prestatieafspraken 2022-2025 De voorzitter: Dan wil ik graag door naar het volgende agendapunt, agendapunt 11. Dat is de RIB 22 098, de eerste herziene versie Rijswijkse prestatieafspraken 2022-2025. Die is geagendeerd op verzoek van GroenLinks en PvdA. Wie van de twee mag ik als eerst het woord geven? Mevrouw, Oude Aling, ga uw gang. Mevrouw Oude Alink (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. We hebben inderdaad deze afspraken geagendeerd. Dat zijn afspraken waar wij blij mee zijn gezien deze wat ons betreft beter aansluiten bij ons coalitieakkoord. En ook gezien wat acties die de coöperaties gaan nemen voor verduurzaming, dat spreekt ons natuurlijk wel aan. Dus de inhoud van de afspraken die onderschrijven wij, maar we zijn wel benieuwd naar, hoe gaan we deze doelen samen met coöperaties ook verwezenlijken? Dat er meer gebouw moet worden, dat lijkt ons duidelijk. In ons coalitieakkoord staat dat we minimaal 30 procent sociale huurwoningen in onze stad moeten hebben en behouden.

En ook als we kijken naar de regionale realisatieagenda, dan is het noodzakelijk om ook in Rijswijk meer sociale woningen te bouwen dan we aanvankelijk dachten. Dat is ons ook uitgelegd in de presentatie van 10 januari als ik het goed heb. Dus we zijn heel erg benieuwd naar de visie van het college op sociale huur in Rijswijk en de benodigde nieuwbouw. En ook wat er na 2025 op de planning staat als de prestatieafspraken opnieuw herzien worden. We hebben begrepen dat deze visie gedeeld zou worden met de raad. En wat is de termijn waarop we die kunnen verwachten? En daarnaast zijn we benieuwd naar de plannen van iets meer binnenkort. Ziet de wethouder binnenkort mogelijkheden om de benodigde sociale huurwoningen toe te voegen op basis van bijvoorbeeld de locatiescans? En dan heb ik het over komend jaar, de komende twee jaar. We zijn benieuwd naar de aanstaande projecten. Tot zover eerste termijn. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Het agendapunt is door GroenLinks met steun van de PvdA op de agenda gezet. Veel vragen die wij hadden, zijn ook gesteld door GroenLinks. We hebben al eerder gevraagd aan het college, geef ons eens een doorkijk naar, hoe gaan we die 30 procent realiseren in heel Rijswijk.

Als we dan ook de andere afspraken erbij hanteren dat we evenwichtigheid in de wijk, verschillende soorten bouw in de wijk, hoe gaan we dat realiseren. We hebben gemerkt tijdens wijkbezoeken dat onder andere in wijken die nu benoemd worden in deze prestatieafspraken dat mensen graag terugkeren in die wijken. Maar door de mix die we gaan hanteren dat waarschijnlijk niet gaan halen. Is het college bereid om daar nog eens goed naar te kijken zodat we kunnen zorgen dat de bewoners terug kunnen keren naar hun eigen wijk? De locatiescan is al genoemd voor sociale woningbouw of voor goedkope bouw in Rijswijk. Dit was het even eerste termijn voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Heeft iemand anders? Mijnheer Cupedo. De heer Cupedo (Wij. Rijswijk): Een puntje van orde. Alle vragen die door de Partij van de Arbeid zijn gesteld die zijn al in een vorige vergadering gesteld. Dus totaal overbodig. De voorzitter: Waarvan akte. Dank u wel mijnheer Cupedo. Verder is niemand die? Ga uw gang mevrouw Ten Brummelaar. Pagina 19 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans (Rijswijks Belang): Dank u wel voorzitter. We hebben het stuk gelezen en het is natuurlijk goed dat de woningen verduurzaamd worden en dat er gekeken wordt naar sociale woningbouw in Rijswijk. Wij zijn wel heel nieuwsgierig of daar ook gesproken gaat worden over de verdeelsleutel die er nu is voor sociale huurwoning. Onze informatie is zo dat 25 procent van de woningen toebedeeld worden aan Rijswijkers en de overige 75 procent aan inwoners in alle andere randgemeenten en gemeenten. En wij zouden het wel als partij heel belangrijk vinden dat als wij huurwoningen gaan bouwen, met name sociale huurwoningen in Rijswijk, dat deze ook beschikbaar komen voor Rijswijkers. Dus ons voorstel zou zelfs zijn om deze verdeelsleutel in het geheel om te draaien, 75 procent naar eigen inwoners en 25 procent voor overige. Dank u wel. De voorzitter: Dan zou ik nu graag het woord aan de wethouder willen geven. Ga uw gang. De heer Van Malsen: Dank voorzitter, dank ook voor de vragen. Er zitten inderdaad een paar dubbelingen in, maar misschien goed om daar toch nog even bij stil te staan. Vraag van GroenLinks over, of eigenlijk een vraag van GroenLinks en de PvdA over de doorkijk naar hoe we de 30 procent sociaal gaan behouden.

Ik denk dat het beste is om daar inderdaad schriftelijk op terug te komen, want dat zou een scan moeten zijn, of resultaat van een scan die we volgens mij al een paar keer genoemd hebben. En ik wil daarbij toezeggen dat we die uiterlijk het volgende kwartaal, dus het tweede kwartaal van 2023 aan u voorleggen. En de vraag is nog wel even hoe we uw raad daar dan het beste in meenemen. Mijn voorstel zou zijn om daar dan ook een beeldvormende sessie aan vooraf te laten gaan, gelijk aan de sessie die we ook gehad hebben onlangs over de huisvestingsverordening en het flex wonen. Dan de vraag van de Partij van de Arbeid of het college bereid is om goed te kijken naar de terugkeergarantie. Dat is een gesprek dat we al meerdere malen ook gevoerd hebben met synchroon, de ontwikkelaar van Te Werve Oost en Rijswijk Wonen. De beide partijen geven aan dat het op zich mogelijk moet zijn om die terugkeergarantie voor iedereen die terug wil keren te garanderen, te geven. In de praktijk blijkt dat het niet zo is dat iedereen die daadwerkelijk de wijk verlaat, ook weer de wijk in de wijk terug zal keren na de renovatie. En het is ook al tot mij gekomen dat er een aantal mensen die nu al verhuisd zijn, waarschijnlijk zullen blijven in de nieuwe woningen die ze hebben betrokken.

En de vraag van Rijswijks Belang over de verdeelsleutel tussen het toewijzen van woningen aan Rijswijkers en mensen van buiten Rijswijk. Het klopt inderdaad dat wij daar wettelijk gezien maximaal 25 procent van de toewijzingen mogen doen volgens lokaal maatwerk zoals dat heet. En dat is wat complexer dan alleen maar woont u in Rijswijk of niet? Maar we hebben daar een aantal regels voor. En we wijzen nu zo'n 18 procent van de verhuizingen toe, of van de woningen toe aan Rijswijkers volgens die regels voor lokaal maatwerk. Dat betekent dus dat iemand voorrang kan krijgen op basis van een aantal criteria. En de suggestie van mevrouw Ten Brummelaar om te kijken of we die verhouding van 25/75 procent niet om kunnen draaien, dat mag helaas niet. Het is een wettelijke grens waar we aan zitten met die 25 procent. Er is nog wel sprake geweest, landelijk, om die die grens te verruimen. Maar voor nu is dat nog niet aan de orde en volgens mij is daar ook nog helemaal geen wetsvoorstel … Het wetsvoorstel ligt wel voor, maar het is nog zeker niet aangenomen. Maar dan zou het percentage van 25 naar 50 procent gaan. Tot zover eerste termijn voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik graag het woord geven aan mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): We waren gisteren als raadsleden uitgenodigd voor een bijeenkomst over nieuwe huisvestingsverordening van onze regio.

En daarin werd gezegd dat het percentage fiftyfifty gaat worden. Maar ik weet niet waar dat dan op gebaseerd is. Het was nu 25/75 en het wordt 50 procent lokaal regionaal en 50 procent anders.

Pagina 20 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 De voorzitter: Mijnheer Van Malsen, ga uw gang. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. Dat is precies het wetsvoorstel waar ik het net over had. Er is vorig jaar een wetsvoorstel aangekondigd door Hugo de Jonge om van 25 procent lokaal maatwerk mogelijkheid te bieden tot 50 procent lokaal maatwerk. En dat ligt nu voor, maar dat wetsvoorstel is nog niet aangenomen en ik weet zo ook niet wat de planning daarvan is. Maar dat is voor nu nog niet aan de orde. Maar dat is zeker iets wat mogelijk in de toekomst op ons af gaat komen. De voorzitter: Dank u, mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Ik heb nog een vraagje over de aantallen sociale woningen die worden nieuw gebouwd. Het vorige convenant prestatieovereenkomst was een lijst, een bijlage waar die werden opgesomd. Nu moet je ze wat verspreid in de tekst vinden. En we weten dat in Te Werve natuurlijk de komende jaren ook een aantal sociale woningen worden gesloopt. Wat is nou totaal aantal woningen wat de komende twee jaar nog wordt bijgebouwd en hoeveel worden er gesloopt? Kan de wethouder dat even aanduiden? De voorzitter: Mevrouw Woudstra, ga uw gang. Mevrouw Woudstra (D66): Dank.

Naar aanleiding van de gegeven antwoorden had ik nog wel de opmerking, misschien aansluitend bij anderen, als we nu zien dat … Ik ben heel blij te horen dat er een terugkeerregeling komt, een terugkeergarantie komt voor mensen. U geeft aan, niet iedereen komt terug. Dat naar ik begrijp uit uw woorden. Maar daarbij, omdat mensen een ander huis vinden waar ze heel erg tevreden over zijn en dus zelf kiezen om niet terug te komen. En het is niet een verplichting. Dus ik zou nog graag enige verduidelijking zien van, het is een regeling waar je gebruik van kan en mag maken. En bedoelt u dat je in de praktijk ziet dat veel mensen zeggen, ik heb nu een nieuw huis en daar blijf ik en daar geef dan de voorkeur aan, of zit er iets anders achter? De voorzitter: Om het niet helemaal door de war te gaan laten lopen, zijn er nog meer mensen die nog woord willen voeren als een soort van vertraagde eerste termijn? Niet meer. Dan wil ik graag opnieuw het woord geven aan mijnheer Van Malsen en daarna door te gaan naar de tweede termijn. Het is een beetje door de war gaan lopen mijns inziens. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. Ik was in de veronderstelling dat we al in de tweede termijn waren. Maar fijn, dan doen we het gewoon zo. Voor wat betreft de vraag van het CDA over hoeveel woningen er nu precies gesloopt worden en precies teruggebouwd worden.

Er worden in Te Werve Oost zo'n 350 woningen gesloopt de komende jaren. In de Bomenbuurt weet ik zo niet wat de exacte aantallen zijn. In Te Werve Oost zullen er zo'n 550 woningen voor terugkomen. Maar ik denk ook gezien de vraag die GroenLinks eerder al stelde ten aanzien van een overzicht van de projecten die nu in de pijplijn zitten om het zo maar te noemen, het goed is dat we dat schriftelijk aan doen toekomen. En even een mooi lijstje maken van wat er nou eigenlijk allemaal op de planning staat wanneer en zo verder. Dan de vraag van D66 over de terugkeergarantie, het is inderdaad een terugkeergarantie en geen terugkeerverplichting. Dus het is aan iedereen zelf om te bepalen of ze ik daadwerkelijk terug willen keren, of dat überhaupt aan de orde is. Er zijn ook veel mensen die bijvoorbeeld op leeftijd zijn die nu een verhuisvergoeding krijgen en anderen een urgentieverklaring. En tegen de tijd dat hun oorspronkelijke woning verbouwd is, of er een woning weer beschikbaar komt waar ze anders in terug zouden kunnen komen, zijn ze misschien niet meer in staat om die woning te betrekken. Dus die kiezen er dan bijvoorbeeld voor om niet terug te keren. Dat gezegd hebbende, het moet natuurlijk wel zo zijn

Pagina 21 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 dat iedereen die het wel wil dat kan. En dat is de garantie die die corporaties afgeven. En dat betekent in veel gevallen dat er dus voldoende sociale huurwoningen beschikbaar moeten zijn voor de mensen die terug willen keren. Maar er zijn ook woningen die net boven het sociale segment uit zullen komen waar mensen naar terug kunnen keren. Mits ze dat kunnen betalen. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik graag, even kijken, mijnheer Van Enk had nog een vraag of een opmerking? De heer Van Enk (CDA): Ja nog een vraag op wat de wethouder net had verteld. De voorzitter: Daarna wil ik het gaan afsluiten. De heer Van Enk: Er worden 450 woningen gesloopt in Te Werve en 550 kom daarvoor in de plaats. Ik had toch goed begrepen in het vorige forum dat dat gedifferentieerd zou zijn? Dat worden toch niet 550 sociaal in Te Werve, of wel? De voorzitter: Ga uw gang. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. De verwachting is, of de verwachting, het idee is inderdaad niet dat dat 100 procent sociale huurwoningen zullen zijn. Het idee is dat Te Werve een wat meer diverse wijk zal worden, waarin ook mensen die hun wooncarrière daar willen maken dat kunnen doen. En dus zullen er ook koopwoningen en duurdere huurwoningen in de wijk terugkomen.

De heer Van Enk (CDA): Een interruptie, vorige keer uitgelegd 50 procent zou dat zijn toch, van die 550? De heer Van Malsen: De nota van uitgangspunten gaat nu uit van ongeveer 50 procent. Dat percentage staat natuurlijk niet steen gebeiteld. En zeker gezien de opgave die wij hebben om het percentage sociale huurwoningen op 30 te houden stads breed, zou het kunnen dat dat percentage in de praktijk wat hoger uit zal vallen. Maar het onderliggende uitgangspunt van een meer diverse gemêleerde wijk dat staat nog steeds als een huis. De heer Van Enk (CDA): Of er nou per saldo name sociale woningen De voorzitter: Mijnheer Van Enk, ik wilde het graag af gaan ronden. Ik denk dat er voldoende beantwoording geweest is. De heer Van Malsen: Ja ik kan het nog wel beantwoorden. Dus de vraag of ik … De voorzitter: Ik vond het ik vond het voldoende voor nu. De heer Van Malsen: Dank u wel voorzitter. Dan kom ik er later wel terug bij de heer Van Enk. De voorzitter: Dan zou ik graag door willen naar agendapunt 12, de RA 22 052. Inwoner Rijswijk, mogelijk oneerlijke toewijzing project wonen in de Cocon. Mevrouw Oude Alink (GroenLinks): Voorzitter, was er nog geen tweede termijn, die was er niet meer? De voorzitter: Ben ik nou alles helemaal door de war aan het gooien? Pagina 22 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 Mevrouw Oude Alink: Ik heb mijn termijn gehad. Ik wou nog wel reageren als dat mag hoor. Oké, dank u wel. Volgens mij had ik hem gemist. De voorzitter: Ga uw gang, excuses van mijn kant in deze. Mevrouw Oude Alink (GroenLinks): Geen probleem hoor. Dank aan de voorzitter. We zijn inderdaad blij om te horen dat inderdaad de wethouder dat onderkent wat wij noemen (de PvdA en GroenLinks), dat op verschillende plaatsen in de stad ook op de kortere termijn grote plannen zijn voor grootschalige sloop en nieuwbouw. En wat ons opvalt is dus ook inderdaad wat al eerder is genoemd dat het vaak gemengd is. Wat dus betekent dat midden huur wordt toegevoerd en dat maakt de terugkeergarantie en ook het afgesproken percentage sociale huur dat we moeten bereiken misschien iets moeilijker te behalen. Wij zijn geïnteresseerd in de visie op de sociale huur zoals dat inderdaad beloofd is. En we hopen dat die plannen op de korte termijn daar dan ook in zijn opgenomen. Want de compensatie voor de woningen die verdwijnen die worden nu nog vooral volgens de prestatieafspraken gezocht in het Havenkwartier bij de broodfabriek. Terwijl wij ons voor kunnen stellen dat wij, als je gemengde wijken wilt realiseren dat je dan ook kijkt naar andere plekken. Daar zijn we benieuwd naar. En ik had ook nog een puntje dat misschien niet helemaal hierop aansluit.

Maar we hebben ook gehoord over die verdeelsleutel. Tijdens de presentatie van de wooncorporatie is dat meer dan de helft van de Rijswijkse woningzoekers een andere gemeente dan Rijswijk als eerste focusgemeente heeft. Slechts 7 procent reageert uitsluitend op woningen in Rijswijk. Dus dat even als notitie in de zijlijn. Tot zover de tweede termijn. De voorzitter: Dank u. Is er nog iemand anders die behoefte heeft aan een tweede termijn? Mijnheer Van der Veer niet? Niemand meer? Mijnheer Van Enk, u heeft eventueel nu nog de ruimte voor de tweede termijn, die wil ik niet ontnemen. De heer Van Enk (CDA): Ik ben een beetje verwarring voorzitter. Want ik kijk naar het persbericht van een tijdje geleden en daar staat dat wethouder zegt, wij hebben dringend herziening van lokale afspraken nodig. Er moeten meer sociale woningen bijkomen. Terwijl hij op dit moment antwoord schuldig blijft of we er nou per saldo meer of minder terugkrijgen. Daarover ben ik een beetje in verwarring. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Malsen, u mag antwoord geven op deze twee vragen, as good as it gets, ga uw gang. De heer Van Malsen: Dank u voorzitter. Te beginnen bij de vragen en opmerkingen van GroenLinks over de visie rondom sociaal. In de eerste termijn heb ik de toezegging gedaan om die u te doen toekomen in het tweede kwartaal van dit jaar. Dan voor wat betreft de vraag van de heer Van Enk.

Hij verwijst naar een persbericht. Ik heb dat persbericht zelf niet voor me, dus ik kan moeilijk commentaar geven op wat er in dat betreffende persbericht staat. Feit blijft dat de uitdaging om die 30 procent sociaal te behouden een behoorlijk grote is. Waar we op de korte termijn een aantal projecten van start zullen laten gaan, onder andere op de Godfried Bomans locatie. We zullen Te Werve Oost natuurlijk goed in de gaten houden. En zo zijn er nog een aantal locaties waarvan ik ook al gezegd heb dat we die op een rijtje zullen zetten en met uw raad zullen delen. En het liefst ook in een beeldvormende sessie voorafgaand aan een forum en een raad, zodat we ook uw raad goed meenemen in hoe we deze klus gaan klaren. Dank voorzitter, dat is wat mij betreft de tweede termijn. 12. Inwoner Rijswijk - Mogelijk oneerlijke toewijzing Project Wonen in de Cocon

Pagina 23 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 De voorzitter: Dank u, dank u. Dan gaan we nu wel daadwerkelijk afronden en door naar het volgende agendapunt. Zoals zojuist gezegd, RA 22 052. Ingediend door, op verzoek van Rijswijks Belang. Wie van de twee dames mag ik het woord geven? Mevrouw De Haan-Niesen, ga uw gang. Mevrouw De Haan-Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel voorzitter. Het klopt inderdaad, deze RA stond op de lijst met ingekomen stukken bij het vorige forum samenleving. Onze fractie vraagt zich af hoe dit heeft kunnen gebeuren. Het raadsadres had een A van afhandeling door college met afschrift aan de raad. Dit raadsadres dateert van 30 november 2022. Inmiddels zijn we 9 weken verder. Is deze RA inmiddels beantwoord gezien onze fractie al eerder heeft aangegeven in een forum en raadsvergadering dat het fijn zou zijn dat raadsadressen binnen de gestelde termijn beantwoord worden en inwoners niet zo lang laten wachten op een antwoord. Ik heb gisteren een afspraak gehad met de wethouder en we hebben dit daarin ook besproken. En we zijn allebei van mening dat wanneer je de politiek serieus … Dat we als politiek serieus genomen worden dat we dan ook inwoners moeten gaan beantwoorden en niet pas 9 weken, of 6 maanden, of 11 jaar later. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Is er iemand anders die hier nog het woord over wil voeren? Mijnheer Cupedo, ga uw gang.

De heer Cupedo (Beter voor Rijswijk): Ja een korte vraag. Een vraag aan de wethouder. Kunt u aangeven als een politieagent, brandweerman of verpleegkundige met een beginnend salaris van tussen de 2 en 3 duizend euro, in aanmerking kan komen om te wonen in de Cocon. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer van Enk, ga uw gang. De heer Van Enk (CDA): Alleen van dat raadsadres zou ik willen vragen, we hebben de overweldigende belangstelling gezien voor die honderd woningen. De toewijzing is dan ook geen sinecure. Was het niet mooi geweest als het college het initiatief van destijds met kracht had voortgezet en gewoon nog een paar honderd van dit soort woningen uit het groeifonds had betaald en daar had laten investeren. Is dat nog een plan om binnenkort uit te gaan voeren? De voorzitter: Dank u. Als ik verder niemand meer zie, dan wil ik graag de eerste termijn afsluiten en het woord geven aan mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. Eerst de vraag van Rijswijks Belang over de afdoening van deze brief. Nadat de brief ontvangen is, is er ambtelijk al vrij snel contact opgenomen met de indiener. Er is aangegeven dat VSN ook graag weer contact op wil nemen met de inwoner, VSN is de maatschappij die het fonds beheert.

De inwoner is dan ook eigenlijk vrij vlot na het sturen van de brief geïnformeerd over het toewijzingsbeleid en waarom deze inwoner zelf afgewezen is. En dat is ook de manier waarop het hoort. Want VSN is de beheerder ook van gegevens en van de toewijzingen zelf. Dus dit is iets wat tussen de bewoner en VSN verder geregeld is. En tot slot, is er aan de inwoner nog gevraagd of er meer nodig was na het contact met VSN? En het antwoord van de bewoner daarop was nee. En het raadsadres is daarmee dus ook afgedaan. Dus de inwoner is daadwerkelijk wel spoedig geïnformeerd. Dat gezegd hebbende, het is blijkbaar niet helemaal duidelijk dat dat zo gegaan is. Ik moet eerlijk toegeven dat het voor mij ook eventjes zoeken was in een mail hoe dit proces nou precies verlopen is. Dus dat is wel een aandachtspunt voor mij en voor ons om ervoor te zorgen dat we in het vervolg weten dat, als er een raadsadres op de agenda staat dat we die inderdaad tijdig afdoen, dat inwoners ook niet lang op hun antwoord van college dan wel raad hoeven te wachten. Dan de vraag van Beter Voor

Pagina 24 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 Rijswijk, kan een politieagent of een onderwijzer met een startsalaris van 2 à 3 duizend euro in aanmerking komen voor wonen in de Cocon? Er zijn een aantal voorwaarden die gesteld worden aan wonen in de Cocon. Dus dat zijn de Woonfondswoningen. Er is een puntenstelsel in het leven geroepen en inschrijvers kunnen maximaal 12 punten scoren. Die punten die worden toegewezen op, of een inwoner een sociale huurwoning achterlaat of niet. Of een inwoner maatschappelijke binding heeft met Rijswijk. En dat betekent dat ze de afgelopen tien jaar tenminste zes jaar onafgebroken ingezetene zijn geweest van Rijswijk. En drie, ze moeten kunnen aantonen of ze een economische binding hebben met Rijswijk. En dat betekent dat de potentiële huurder een arbeidsovereenkomst heeft van minimaal 24 uur per week bij een werkgever in de gemeente Rijswijk. Dat geeft geen direct antwoord op de vraag van de heer Cupedo, want we maken inderdaad geen onderscheid tussen beroepsgroepen. En ook over het inkomensniveau, daar zeggen we eigenlijk niks over in de toewijzingsvoorwaarden, behalve dan dat we voorrang geven aan mensen die een sociale huurwoning achterlaten. En mensen die 2 à 3 duizend euro in een maand verdienen, dat is doorgaans ook juist de doelgroep die in sociale huurwoningen woont.

Dus uiteindelijk zou mijn antwoord in het kort zijn, ja ze kunnen in aanmerking komen. Maar niet per se omdat ze een politieagent of een leraar zijn. En ook qua kosten zou het meer in de lijn der verwachting liggen dat iemand met een dergelijk salaris een sociale huurwoning betrekt. En daarom wederom het belang van de opdracht om de 30 procent sociale huur voorraad te behouden. En dan de vraag van het CDA over, als het zo'n succes is, waarom gaan we er dan niet mee door? We zijn nu het project aan het evalueren, dus de kwantitatieve evaluatie daar zijn we al vrij ver mee. Want dat is ook iets wat in diverse media tot iedereen gekomen is. Maar we willen daarbij ook goed kijken naar het kwalitatieve aspect. Waarom verhuizen mensen naar een dergelijke woning, wat laten ze achter en ook, hoe kunnen we het fonds als we dat door willen zetten, of als we een dergelijke aanpak willen kiezen voor de toekomst, zo vormen dat de woningen betaalbaar zijn, betaalbaar blijven of misschien zelfs nog betaalbaarder worden. Maar dat is de stap die we eerst willen zetten voordat we nog een keer eventueel een dergelijk project gaan lanceren. Dank voorzitter. De voorzitter: Dank u. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ja mevrouw De Haan-Niesen, ga uw gang. Mevrouw De Haan-Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel voorzitter, dank u wel wethouder voor de beantwoording. Een positief geluid.

Wat ik me wel afvraag, u zegt dat er met de briefschrijver contact is opgenomen. Is dat door middel van bellen gegaan of een schrijven? Als het door een schrijven is gegaan, krijgen we daar nog een afschrift van aan de raad zodat we mee kunnen lezen? En ik hoop na vanavond dat we dit soort discussies niet meer hoeven te voeren. Dat alle afschriften naar de raad komen zodat we ook weten van tevoren waar we over debatteren, want het is eigenlijk zonde van onze tijd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Cupedo. De heer Cupedo: Ja heel kort. Dank voor de antwoorden wethouder. Ik neem het mee naar de fractie en we komen er wellicht later op terug. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, heeft u behoefte aan een tweede termijn? Mooi. Mijnheer van Malsen, ga uw gang. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. De concrete vraag over, is het contact geweest per telefoon of per schrijven, per e mail of zoals hier naast mij gesuggereerd werd, per postduif. Dat moeten we even uitzoeken en daar komen we op terug. En dan zullen we dat ook met uw raad delen.

Pagina 25 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 De voorzitter: Dank u wel. Dan wat mij betreft kunnen we dit agendapunt sluiten. 13. Raadsvoorstel Economische Visie De voorzitter: En dan komen we bij het raadsvoorstel economische visie 23-001. Dit raadsvoorstel hoort eigenlijk bij het forum samenleving, maar het presidium heeft om agenda technische redenen besloten dit raadsvoorstel op de agenda stad voor te leggen. En ik zie dat mijnheer Van Damme nog bij beneden is op dit moment. Mijnheer Sleddering, heeft u een vraag of opmerking heel kort? De heer Sleddering (VVD): Ik was toevallig bij die vergadering presidium en we hebben niet zomaar dat besloten om het hier te doen. Het hoort hier. De voorzitter: Dank u wel. Die informatie is niet tot mij gekomen. Ik lees slechts op, ik ben een soort Leontien Ruiters, maar dan iets minder aantrekkelijk. Ik lees gewoon op. Mijnheer van Damme schittert nog door afwezigheid op dit monument. Dan zou ik graag willen voorstellen om een schorsing van tien minuten in te lassen op dit moment. Tenzij het korter kan, dan uiteraard korter. We kiezen nu voor schorsing van tien minuten. Dank u wel. Heren en dames, dames en heren, ik zou graag willen aanvangen. Dank u wel. Agendapunt 13, zoals zojuist geïntroduceerd en met aanwezigheid van wethouder van Damme, zijn er vragen van om te beginnen ChristenUnie mevrouw Harmsen.

Die zou ik dan ook graag bij deze woord willen geven. Ja u bent aan de beurt. Mevrouw Harmsen (CU): Dank u wel. Ja ik had maar korte vragen. Informatieve vragen natuurlijk, die te beantwoorden zijn. Ik zat me eerst gewoon af te vragen, wat gebeurt er eigenlijk als we het raadsvoorstel niet hebben, waarom is het eigenlijk los gegeven? Ik snap het vanuit het punt van winkelbeleid wel, maar niet als algemeen voorstel waarom het nodig is om dat te doen. Gewoon een informatieve vraag, geen politieke achtergrond. Een tweede vraag over klimaat. Ik heb met Control F even weer gecontroleerd en het woord komt er zeven keer voor, maar zes keer in vestigingsklimaat, éen keer als klimaatadaptatie. Terwijl dit toch een heel groen en duurzame raadsakkoord is. Dus daar weeg ik het ook aan af. En ik vroeg me af of de economische visie zeg maar, hoe gelieerd is dat aan de rest van het groene akkoord wat ik proef zeg maar. Economie is ervoor om banen te creëren. Ik dacht dat economie er ook was om welzijn in de samenleving te creëren en ook de natuur in balans te houden, daar is de economie ook voor. Terwijl de middelen die u aangeeft als focusgebieden, vind ik prachtig. Economie, techniek en energie gaan me allemaal aan het hart. Die kunnen positief worden aangewend, of neutraal of negatief, maar daarmee zijn we er niet uit.

Je kunt banen erin creëren, maar je kunt een innovatie doen in killer drones, je kunt ook een innovatie doen in nieuwe waterberging voor Pasgeld. Je kunt techniek gebruiken voor verslavende algoritme, je kunt techniek gebruiken om het Westland verder te vergroenen. Je kunt fossiele energie of duurzame energie banen gaan creëren. Dus ik had er iets meer scherpte in verwacht om de economie, om de planet en people dichter bij de profit te brengen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er veel mensen die een eerste termijn … Dan doen we gewoon het hele rondje dan … Udo Oelen, u was als eerste. Ga uw gang. De heer Oelen (VVD): Dank u wel voorzitter. Dank college, wethouder voor dit lezenswaardige stuk. Het is kennelijk geschreven door iemand met een vlotte pen, dat mag gezegd worden. Ik heb drie kleine vragen. Ten eerste, we hebben het in 2020 hier in de raad gehad over de economische strategie. En daar zaten ook allemaal pijlers onder die sterke samenhang kennen met de pijlers die nu worden genoemd, sterke netwerken,

Pagina 26 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 sterke gebieden, inzoomen op verduurzaming, Rijswijk sterker profileren. Het zal u bekend voorkomen uit het huidige stuk. Daar vloeide ook geloof ik nog een actiepunt uit voort. En mijn eerste vraag eigenlijk is, wat heeft dat nou in de afgelopen periode nu concreet opgeleverd? Nou ik zei het al, als ik dan kijk naar die pijlers in deze visie dan zie ik grote overlap, zoals gezegd consistent en dat is goed. Maar ik vraag me wel af wat dit plan dan onderscheidend maakt van het oude plan. En waarom het er nu is. Waarom moeten we het er hier nu over hebben? En mijn derde punt is de formulering van een aantal doelen voor 2030. Die zijn vrij abstract, termen als, het is versterkt. Om welke reden is ervoor gekozen om dat zo algemeen te houden en waarom zijn er niet meer smart doelen geformuleerd? En zou het te overwegen zijn om dat alsnog te doen? Tot zover mijn eerste termijn voorzitter. De voorzitter: Dank u. Dan geef ik graag het woord aan Beter Voor Rijswijk. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Dank u wel voorzitter. Ik heb het stuk aandachtig gelezen, inderdaad ik sluit me zeker aan bij de VVD. Het is een stuk wat fijn leesbaar is, wel heel veel kleine lettertjes. Maar goed, of je nou veertig A4’tjes hebt of twintig A4-tjes, dan kies ik toch wel voor het laatste met de kleine lettertjes van tegenwoordig.

Met die programma's kun je de boel lekker opblazen en dan is het nog goed leesbaar. Wat me in het stuk heel erg opvalt is dat er eigenlijk slechts op één bladzijde wordt ingegaan op de handjes. Eigenlijk een onderwerp waar de VVD altijd mee kwam. De scholen met de handjes die die we een beetje missen hier in de regio. En ze zijn er natuurlijk wel, denk onder andere aan ook de slagersschool die we in de Plaspoelpolder hebben. Ik mis het een beetje. Dat wordt op een gegeven moment aangegeven in een klein groen blokje. En dan moet ik even kijken welke bladzijde dat ook alweer is. Dat is bladzijde 17 waar vooral in ieder geval ingezet zou moeten worden op praktisch opgeleid personeel, dat dit vooral een kans biedt om op in te zetten. Nou begrijp ik best dat dit een algemene economische visie is en dat daar straks nog allemaal uitwerkingsvoorstellen of uitwerkingsnota's, notities moeten gaan komen. Maar ik vind het toch jammer dat het zo erg onderbelicht is gebleven in dit stuk. Dus daar zou ik toch graag het college of de wethouder willen vragen, hoe hij daar tegenaan kijkt. Verder vind ik het heel goed dat daar gekeken wordt naar de regio. We zijn hier niet een eilandje. We worden toch een beetje geschetst als de gemeente die het hart siert binnen Haaglanden. En dat mag dan ook nadrukkelijk worden benoemd. En dat herken ik wel, dat zie ik wel terug in dit verhaal.

Voorzitter, de vraag is eigenlijk met name gefocust op de handjes. Dus daar zou ik toch wel graag wat meer van willen horen van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan D66. Mevrouw Woudstra (D66): Voorzitter dank. Allereerst dank voor het stuk. Wij waren natuurlijk in blijde verwachting ervan. We weten dat er met veel ondernemers en anderen is gesproken over de visie. Dan wil ik me wel even aansluiten, ons grootste punt is eigenlijk, we missen die wat concretere invulling. Nou weten we dat het een visie is. Maar ook dan zouden we graag zien dat er wat duidelijker gezegd wordt waar we nou in Rijswijk voor gaan. Het werd misschien al genoemd want er wordt wel gesproken over wat ons profiel is, maar we zien nog niet, behalve de aangegeven richtingen, welke keuzes we dan specifiek maken. Om een voorbeeld te geven, als nu een logistiek centrum naar Rijswijk wil komen, vinden we dan op basis van deze visie dat daar plek voor is? En is de bereikbaarheid en de mobiliteit van Rijswijk ook voldoende om daar echt invulling aan te kunnen geven? Of pakken we deze visie op om bijvoorbeeld ook te zeggen, met de duurzaamheidseisen, met de drie thema's waar we op inzetten, past dat minder in Rijswijk. En wij zien het maken van die keuze, of het gaan promoten van wat we willen als Rijswijk wat minder scherp terug. Dat werd ook anderen al aangehaald.

We zouden ook nog graag terugzien de sterke punten van Rijswijk. Daar is in voortraject zoals wij begrijpen veel over gesproken, wat maakt Rijswijk Rijswijk? Wat zijn onze sterke punten? We begrijpen dat, als ik het zo Pagina 27 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 lees dat de punten die we nu kiezen als focuspunten, daar ook vandaan komen. Maar we lezen in het stuk niet terug dat ze dat zijn. Dus wellicht is een idee om een bijlage toe te voegen van, dit waren onze sterke en zwakke punten en daar willen we ook op inzetten om te versterken of om niet te versterken. Misschien heb ik het gemist, maar als de wethouder daarop in kan gaan graag. En dat maakt het voor ondernemers ook makkelijker om die keuzes te maken. Er werd net ook gesproken over de regio. We zijn heel blij dat dat die erin zit, dat er aandacht aan wordt besteed. We zouden ook dit document denk ik dat de wethouder ook wil gebruiken om in de regio op pad te kunnen. Om op pad te kunnen is het natuurlijk ook belangrijk om te weten welke samenwerking met welke partijen zoeken we dan? En naar ons idee zou dat ook nog iets scherper in document, of in een bijlage bij het document naar voren kunnen komen. En over de werkgelegenheid, bladzijde 17. Dat zijn eigenlijk dezelfde bladzijden als net werd genoemd door BVR.

We zien dat er aandacht is voor onderwijs en arbeidsmarkt, dat er aandacht is in de visie voor praktisch geschoolden, maar wat gaan we nou doen? Hoe gaan we zorgen dat de werkgelegenheid voor praktisch geschoolden hier dichtbij ook daadwerkelijk aanwezig is en die visie die we op de onderwijsarbeidsmarkt eerder hebben neergezet, zich ook terugvertaalt in dit stuk. Ik hoor de wethouder daar graag over. Ook omdat we ons afvragen, omdat er een zin in staat dat we in Rijswijk, ik heb hem niet bij de hand, dus kan niet zo snel de bladzijde aangeven, maar er zat een zin in het document dat we de werkgelegenheid voor mensen dichtbij bevorderen en behouden. En dan denk ik, ja maar we zijn forensengemeente. Gaan we nu stoppen met het zijn van forensengemeente? Willen we daar een andere kant mee op? Of zit er een andere reden achter? Dus dat wordt ons niet duidelijk uit de zinnen die te zijn genoemd. We horen daar dan graag ook op wat de inzet dan is. En wat gaat helpen bij het inzetten voor de werkgelegenheid? We lazen namelijk in het stuk dat de werkgelegenheid daalt, of zinnen die daarop wezen. Daar zijn we dan ook wel heel nieuwsgierig naar hoe dat dan precies zit.

Wat ons betreft hoeft dat niet een lang verhaal te worden en kunnen die praktische punten en waar we op inzetten de sterktes en zwaktes en wat we gaan doen met de praktische kant dus ook in een bijlage of een brief terugkomen. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef graag het woord aan mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam (Wij.Rijswijk): Ja dank. In ieder geval complimenten, ook voor de ambtenaren. Volgens mij zijn ze aanwezig vanavond. Ik hoop dat jullie ook tot kwart over tien nog kunnen blijven. Het is in ieder geval een heel breed stuk waarin echt heel veel punten worden benoemd. Goede punten. Ik denk dat er weinig partijen zijn die heel erg tegen een bepaald stuk van dit beleid zullen zijn. Maar mijn verbazing ligt iets meer bij iets wat al benoemd is, de doorvertaling naar wat kunnen we er straks mee? En dat heeft met name te maken met dat er hele mooie stukken in staan, maar dat dan de vraag is, hoe gaat het dan daadwerkelijk in Rijswijk vorm hebben? Ik lees bijvoorbeeld een stukje bij sterke structuur. Daarin staat iets heel moois over innovaties. We haken sterk aan op alle vraagstukken en projecten op het gebied van innovatie die er in de regio spelen, zoals digitalisering, duurzaamheid en circulariteit. We bieden de ruimte om te experimenteren samen met de stad. Denk aan de verschillende field labs, platforms, incubators, zowel lokaal als in de regio.

Nou ik denk dat dat tof is en iets heel moois is om te doen. Alleen dan kijk ik twee centimeter naar rechts naar de uitvoeringsrichtingen en dan komt daar niks van terug, van het voorgaande wat eigenlijk in het inleidend stuk is beschreven. En dat zie je eigenlijk door heel het document heen. Dus dan vraag ik me af, je hebt een visie, maar hoe vertaalt dat zich door naar de uiteindelijke uitvoering? Dat is niet alleen binnen het stuk zelf, maar dat is ook in de in de doorverwijzing. Want op bladzijde 4 en ik zei geloof dat mevrouw Woudstra het zelf al zei dat dit een visiedocument is; op bladzijde 4 staat dan welke uitvoeringsnota's en kadernota's we moeten volgen. Alleen daar vind je hele specifieke uitvoeringsnota's voor deelgebieden. En dan staan er twee uitvoeringsnota 's voor het sociaal domein. Maar dan vraag ik me af, waar vinden dan die onderwerpen die breder zijn dan zo’n gebiedsvisie, of breder zijn dan het sociaal domein, hun plaats in de uitvoering? En waar kunnen wij als raad vervolgens die dingen terug gaan vinden en op kunnen gaan controleren? Ik zie Pagina 28 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 bijvoorbeeld een paar punten die ik heel belangrijk vind. Dus de optimalisatie van de bereikbaarheid van de gemeente voor ondernemers, of het versterken van de positie van het Rijswijkse bedrijfsleven in het regionale netwerk. En dat zijn punten die wel benoemd worden, maar die je straks niet kan terugzien, of althans ik zie daar nog geen plek voor, in overige beleidsstukken of uitwerkingen. Dus ik zou graag willen weten, waar gaan we dat terugzien en hoe? Want volgens mij is het de bedoeling van een visie dat we uiteindelijk over kunnen gaan tot doelen stellen en eventueel kunnen evalueren en monitoren. Aan elk doel hoort namelijk volgens mij iets te zitten dat we kunnen meten of dat het doel succesvol is uitgevoerd. Dus mijn vraag is, als we over vier jaar dit stuk terugzien, kunnen we dan zeggen is een doel succesvol behaald of is het dat niet? En dat mis ik eigenlijk in heel veel van de punten die staan in de stukken. En ik zie echt wel een aantal zaken die terug kunnen komen in de uitvoeringsnota waaraan gerefereerd wordt. Specifiek het stuk over de Plaspoelpolder. Daar snap ik dat we gaan kijken naar hoe het vestigingsklimaat daar is.

Maar de eerder benoemde stukken zoals bijvoorbeeld die bereikbaarheid voor ondernemers, maar ook het versterken van de communicatie daartoe, dat zijn eigenlijk beleidsproblemen die een stukje hoger liggen dan de uitvoeringsnota’s die nu worden genoemd, ook hoger liggen dan de uitvoeringsnota's die aangekondigd worden. Daar zit nog een gat in deze economische visie die ik hoop nog opgelost kan worden. Daarbij zou ik het willen laten voor mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u. Mijnheer van Enk van het CDA, ga uw gang. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter dank u wel. Ik sluit me aan bij de opmerkingen die gemaakt zijn. Als je kijkt naar het raadsvoorstel kopje vervolg, dan zien we ook hier dat de concrete uitvoering weer via verdiepende strategieën en uitvoeringsagenda’s zou moeten. En dat is een euvel waar we niet alleen op het vlak van de portefeuille economie aan leiden, dat dat gebeurt vaker. We hebben een mobiliteitsvisie in de vorige periode vastgesteld na een aantal jaren. Daar moest ook nog weer een uitvoeringsstrategie of een uitvoeringsactieplan komen. Je ziet het in het sociaal domein ook. En dan heb je nog met de portefeuille economie het probleem dat de economie zich niet zomaar even laat regelen vanuit de gemeente. Wij kunnen er veel dingen over zeggen en analyseren, maar we kunnen niet zomaar ingrijpen en dat even veranderen.

Dus ik zou de wethouder willen aanraden, ook vanuit onze behoefte als CDA, kijk bijvoorbeeld eens heel concreet naar die winkelcentra en vooral de kleinere winkelcentra. Voor de Boogaard hebben we nu een keuze gemaakt, uit nood gedwongen. Dat moeten we verkleinen en dat gaat ten gunste van de woningbouw. Maar wat doen we met de kleine winkelcentra? Ik denk dat heel veel mensen in Rijswijk, ouderen of gezinnen ook het prettig nog vinden om in de buurt boodschappen te kunnen doen. Niet iedereen bestelt alles op internet. En daar is in het verleden ook naar gekeken, maar het zou misschien de moeite waard zijn nog in het huidige tijdbestek waar zoveel dingen zijn veranderd, gewoon eens op het stadhuis een brainstorm te houden. Hoe kunnen we als gemeente die kleine winkelcentra toch nog met wat stimulerende maatregelen helpen om te overleven en zich misschien ook wat te vernieuwen? Ik heb zelf een keer een concreet voorstel gedaan ten aanzien van de ontwikkeling Havenkwartier. Dat staat hier ook in het raadsvoorstel, we gebruiken de dynamiek van gebiedsontwikkelingen voor bijvoorbeeld die winkelcentra. Dat zou, als je een mooie doorsteek maakt, een oppepper kunnen betekenen voor het Ravesteijnplein. En dat zijn dingen waar ik graag concrete acties, voorstellen van het college zou willen zien. Wat betreft de opmerkingen die zijn gemaakt over de handjes, onderwijs.

Ik denk dat we niet moeten streven om al dat onderwijs in Rijswijk te hebben. Of het nou een ROC vlak over de grens is, maakt niet uit. We moeten dat soort zaken denk ik ook wat meer regionaal bekijken. En een oplossing voor de Plaspoelpolder en het hele gebruik van kantoren deze dagen, dat lossen we in Rijswijk ook niet op. Dus ik stel voor daar zoveel mogelijk aan te sluiten bij de landelijke trends en te kijken wat we dan met deze gebieden kunnen doen. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel.

Pagina 29 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 De voorzitter: Dank u. Mijnheer El Majjaoui. Niets. Rijswijks Belang? GroenLinks? De heer van ’t Eind (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. Ik kan het op zich kort houden, er zijn al een hele hoop vragen gesteld. We hebben deze visie, overigens ook complimenten voor het stuk. Het wordt een beetje saai, maar het mag toch gezegd worden. Met veel interesse gelezen, want wij denken dat bij een toekomstbestendige stad ok een echte duurzame lokale economie hoort. De heer Van Enk geeft het net aan, je hebt maar beperkte invloed op de economische ontwikkeling. Dat is weliswaar … Dat is deels waar. Deels is het denk ik ook heel goed dat we als stad goed kijken naar, waar willen we heen en dat zoveel mogelijk beïnvloeden. Dus ik denk dat het goed is dat er zo'n visie ligt. Wij sluiten ons wel aan bij de eerdere vraag en opmerkingen over de duidelijkheid en de kadering van, wat wil je dan precies in Rijswijk hebben? En waarbij het ons ook gaat, dus we zijn heel erg blij dat er in dit stuk, dat er in de visie nadrukkelijke aandacht is voor innovatie en energie en duurzaamheid.

Maar wij vroegen ons wel af, als het dan bijvoorbeeld om energie gaat, bedoelen we daar met dit stuk inderdaad ook mee dat we dan eigenlijk vooral duurzame energiebedrijven willen aantrekken? En dat we dus liever niet meer zien dat er veel bedrijven zijn die zich gaan focussen op fossiele energie, klopt dat als we dat zo lezen, of kijkt het college daar anders tegenaan en wordt dat niet bedoeld binnen dit stuk zoals het nu in de visie opgeschreven staat? Wat ons betreft, dat zal niet verbazen, vinden wij dat als we zo'n kant opgaan naar een duurzame lokale economie gaan dat we dan zouden moeten willen dat als het om innovatie gaat en als het om energie gaat dat we dan een voorbeeld zijn van een lokale economie waar duurzame innovatie hoog in vaandel staat. Een voorbeeld is voor de rest van Nederland het liefst. U wilt interrumperen mijnheer van Enk? Wat zegt u? Nee ik hoef niet per se Shell terug te halen. Er is ook het een en ander gezegd over de lokale arbeidsmarkt en de handjes. En dat is natuurlijk een belangrijk element daarvan. En daar hadden we ook wel een vraag over, want in de visie wordt gezegd dat voor het groeiende aantal inwoners er ook een banengroei nodig is. En dat puzzelde ons wel een beetje omdat we juist allerlei tekorten zien in allerlei sectoren. We vroegen ons af hoe zich dat rijmt met een enorm krappe arbeidsmarkt.

En wij vroegen ons ook af in hoeverre je dat niet vooral ook in, dat werd ook al een aantal keer gezegd, in regionaal verband zal moeten bekijken. We zijn op zichzelf heel blij dat er ook nadrukkelijke aandacht is voor die samenwerking en die verbindingen in de regio. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u. Wil ik graag de PvdA nog het woord geven. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel voorzitter. Dank voor het stuk. Een mooi stuk met een duidelijke visie waar Rijswijk naartoe gaat. Er is al veel gezegd. Waar wij nog wel vragen over hebben is eigenlijk die handjes. Zorgen we daar ook voor dat onze laagdrempelige arbeid, we hebben 5 procent werklozen momenteel, wellicht in een groeiende stad ook gaat groeien. Hoe zorgen we ervoor dat iedereen kans maakt op een baan in deze visie? Gaan wij ook werken samen met het Rijswijks wijkcentrum, zien we daar kansen in om die mensen zo te scholen dat ze ook aan de bak kunnen in Rijswijk? Even kijken, zoals al is opgemerkt door velen van u, moet er nog veel uitwerking komen. Er hangen een heleboel stukken aan vast. Blijven we bereikbaar als aantrekkelijke vestigingsstad. Even kijken en dan de communicatie; wat wij in ieder geval ook belangrijk vinden is dat er proactief gecommuniceerd wordt niet alleen naar de steekhouders, maar eigenlijk naar al onze inwoners en al onze bedrijven, instellingen.

Dus niet alleen met de stakeholders die hierbij betrokken zijn, maar graag proactief laten zien waar we mee bezig zijn. Even kijken, voor de rest is volgens mij het meeste wel al gezegd. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de wethouder voor zijn eerste termijn.

Pagina 30 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 De heer Van Damme: Voorzitter dank en dank ook aan de leden van het forum voor de belangstelling en het lezen van de stukken. Ook dank voor de complimenten, ik zal ze doorgeven. Zijn al gearriveerd denk ik. Maar desalniettemin wil ik toch nog wel even … Wat echt belangrijk is en dat is ook de reden waarom we die visie ook echt moeten vaststellen is, dat we als raad gewoon laten zien, als Rijswijk laten zien waar we voor staan. Dat we die economie belangrijk vinden. We zijn echt een belangrijke speler met veel werklocaties hier. Als je het regionaal vergelijkt, zeker als ik het met mijn collega bijvoorbeeld in Voorburg en Leidschendam vergelijk, daar zijn wat minder van die werklocaties. Dus het is ontzettend belangrijk om te laten zien waar je voor staat. En het staat ook in de stukken aangeven, het komt ook. De concept retail- en winkelbeleid komt er echt aan. Waar een concreet handelingsperspectief in komt te staan voor al die winkelgebieden in antwoord op uw vraag, de heer van Enk. En de strategie werklocaties zal ik ook binnenkort, als het goed is 1 april met uw raad delen, ook per locatie wat de kansen zijn. En dan kan je wel zeggen, moeten we dat dan, in hoeverre kunnen we dat sturen? Nou u gaf het zelf al aan, wat kunt u als gemeente aan economie doen? Nou dat is echt best wel veel.

Maar dat kan je dus niet alleen, dat moet je met de ondernemers doen, dat moet je met regio doen. We zitten hier in de MRDH-regio die de komende, tot 2040 met vierhonderdduizend mensen enorm gaat toenemen. Dat betekent ook dat er veel behoefte is aan werklocaties. En wij spelen daar dus een ontzettend belangrijke rol in. En ik denk dus dat het in die zin dus ontzettend belangrijk is om die visie gewoon vast te stellen. Zzodat we met zijn allen vooruit kunnen naar die strategie werklocatie, naar die concept retail- en horecabeleid en dan ook naar concrete uitvoeringsplannen die we dan in de begroting zullen gaan verwerken. Dan zult u ook zien hoe we dat gaan doen, hoe we dat gebied gaan verbeteren, aantrekkelijker maken. Dat betekent de verblijfskwaliteit verbeteren, verduurzamen, moeilijk woord. Ja u kunt het woord klimaat gaan tellen, maar dat heeft natuurlijk vele aspecten. Ik heb het laatst genoemd, de groene groei, die economie en die verduurzaming gaan hand in hand. Groen is gewoon poen om het zo maar even populair te zeggen. En die bijlagen waar mevrouw Woudstra over sprak, over de sterkte en zwakte, dat vind ik goede suggestie. Ik zal kijken of die er nog op toe kan doen, dat is dan de sterktes en zwaktes van Rijswijk. De andere punten kom ik straks later nog even op terug.

En wat hebben we dan tot nu toe gedaan? De heer Oelen gaf het al aan, in 2020 bent u al eens eerder betrokken geweest bij dit traject. Ik niet, maar kijk we weten wat er van 2020 tot 2022 is gebeurd. Dus we hebben hier volle kracht op het stadhuis gewerkt aan gewoon echt het helpen van die ondernemers, gewoon hoofd boven water houden. Al die corona steunmaatregelen uitvoeren. En je ziet eigenlijk wat het resultaat is, heel veel mensen zijn nog steeds en kunnen gewoon nog ondernemen. Dus dat betekent eigenlijk, of dat betekent dus dat we dat vooral hebben gedaan. Maar wel vanuit de gedachte van die visie hebben gewerkt. Die visie hebben we nu in ieder geval opgeschreven. Dus dat is wel het frame van waaruit we gaan werken met strategisch accountmanagement, veel in contact met de bedrijven. En ik krijg echt ook goede geluiden te horen. Dus als het gaat bereikbaarheid is een van de assets van de Rijswijkse bedrijventerreinen. En dat komt ook ongetwijfeld terug in het mobiliteitsplan. Maar ik was vorige week samen met onze nieuwe burgemeester bij het EPO. We hadden nog een informele nazit. En ze woonden ook hier in de regio, eentje woonde in Rijswijk en eentje woonde in Den Haag. En ik vroeg zo over die bereikbaarheid. Ze waren lyrisch over de bereikbaarheid, überhaupt in Nederland. The Netherlands. Dus we waren naar Delft geweest.

Ze konden kiezen, het kan met de tram, auto, fiets. Dus op die schaal is dat heel relatief. Toen vroeg u nog, is die file in de A4 is dat nou probleem? Dat vonden ze ook eigenlijk maar een ondergeschikt probleem. Maar goed, dat zijn de kwalificaties die we in een informeel overleg hebben gevoerd. Maar dat nog even ter invulling van uw vraag over die bereikbaarheid. We gaan natuurlijk ook werken bereikbaarheid want die is ook belangrijk. En om te verduurzamen heb je vaak ook bedrijven nodig die gewoon handjes leveren om die warmtepomp te installeren. Ja die hebben ook busjes nodig, dus ze moeten wel ergens staan in Rijswijk. Ik was laatst nog op werkbezoek bij installatietechniek of installatiewerk Nederland; dat is een opleider in de elektroen installatiebranche? Nou, hartstikke leuk. Daar zie je dus gewoon die energietransitie in de praktijk. Dus ja ik

Pagina 31 van 41

verslag forum stad 7 februari 2022 zou zeggen, wie er nu nog op fossiele energie gaat inzetten, slechte investering. Dus dat gaan ook wij niet doen, de heer Van het Eind. Dus ik begrijp die concretisering, dat u die wenst. En die gaat ook stapsgewijs komen, die wil ik ook samen met u gaan doen. Binnenkort zal ik vanuit het IPP in ieder geval een echt concrete investeringsagenda ter inzage leggen, zodat je dan ook concreet kan zien wat voor geld we waaraan gaan besteden. En wat hebben we de afgelopen tijd nog meer gedaan? De duurzaamheidsscan bieden we aan. Dat doen we in samenwerking met die BBR. Want die netwerken zijn ontzettend belangrijk. Niet alleen de lokale netwerken, ook de regionale netwerken, ook de provinciale netwerken. Maar ook vanuit economische zaken. De minister heeft onlangs nog een brief geschreven over het belang van die bedrijfsterreinen die op macroniveau in Nederland op zich een klein deel van het grondgebied in bezit nemen, maar die we niet zomaar moeten gaan afkalven en allemaal gaan ombouwen tot woningen. Want als je niet kan werken, wordt het woonklimaat ook verslechterd. En we zijn natuurlijk ook volop bezig met die, daar maken we nog wel gebruik van de oude Shell-locatie, want dat is gewoon een ontzettende innovatieve omgeving voor die geothermie. Dus daar zetten we natuurlijk gewoon op in.

Er zijn natuurlijk meer bedrijven die daar met geothermie aan de gang gaan. Dus deze visie past dus ook in de regionale visie. De jaarstrategie wordt ook nog opgesteld. En er lag al een MRDH-strategie overkoepelend. Er komt nog een werklocatiestrategie en daarin past deze visie ook. Ik zal eens even kijken of ik wat vragen nog moet aflopen. Ja de duurzaamheid zit dat in de visie? Ik heb het al eigenlijk aangegeven hoop ik voldoende. VVD heb ik ook beantwoord. De handjes, ik hoop dat ik die voldoende heb beantwoord. Ik kan natuurlijk niet beloven dat hier twintig bedrijven komen die praktische opgeleide mensen aan het werk zetten. Daar spelen we natuurlijk wel op in. Ook samen met de regio, want wat mij betreft is het ook niet zo heel belangrijk of een bedrijf zich hier nou vestigt in Rijswijk als wel dat het gewoon in de regio zich vestigt. Want als regio moeten we het goed doen. En dan moeten we zoveel mogelijk mensen accommoderen. Want als je naar 2040 dus kijkt, dan ga je dus op dat niveau van MRDH echt gewoon een tekort krijgen aan werklocaties. En die visie die zorgt ook voor voorzienbaarheid en voor bedrijven zekerheid dat ze weten waar ze aan toe zijn. Die sterke positie, onderwijsarbeidsmarkt. Dat zit hier natuurlijk niet helemaal in, in deze visie. Maar ja wonen, werken, onderwijs is natuurlijk een drietrapsraket die altijd opgaat.