Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

En wat ik eigenlijk u in handen heb gegeven is dat er een norm in staat waarbij u zegt, dit is de norm die wij als raad vaststellen. En college, u heeft binnen deze norm uw werk te doen. Die normen die er nu staan zijn eigenlijk de normen die we afgelopen jaren hebben gebruikt. Dus dit is eigenlijk, ja, ik hoop dat u het ook bijna erkent. Nou, dan verwacht ik niet dat u ze allemaal uit uw hoofd kent, maar dat zijn eigenlijk de normen die we gebruikt hebben bij alle verschillende projecten. Sommige aan de onderkant, sommige aan de bovenkant. Dus dat is eigenlijk de bandbreedte die we nu al gebruiken, daar zit Pagina 29 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

eigenlijk niet zo heel veel geks in. Als u het toch vindt, vertel het vooral, maar dat is in ieder geval wat we hebben opgeschreven. Dus daar zit in ieder geval geen vernieuwing in. De vernieuwing zit wel in dat u dat dan vaststelt en dat het kader is voor het college om binnen te werken. Ik heb nog heel even onduidelijkheid over het regime. Heel even kijken hoor. Ik heb die vraag niet zo goed. Nou, dan moet u die straks maar heel even herhalen, alstublieft. En u maakt zich nog zorgen of deelauto's boven privéauto’s gaan? Nou, niet zozeer erboven, want iedereen heeft dus recht op een eerste en tweede parkeervergunning. Maar het is wel zo dat de deelauto's ook echt een plek in de wijk krijgen, omdat ze daarmee ook een deel van de parkeerdruk oplossen. Want dan heb je dus minder auto’s nodig, dus daar worden parkeerplekken voor gereserveerd. Dat is overigens nu al zo voor de private aanbieders, dat daar parkeerplekken voor gereserveerd zijn. En soms worden die al wel ingevuld en soms niet, maar die staan al gewoon ingetekend. Oké, ik neem even een slokje, mensen. Het CDA heeft het gevoel, voorzitter, dat een heleboel dingen erin staan zoals afgelopen 10 jaar zijn gedaan. Dat is deels waar en deels niet waar. De normen zijn eigenlijk hetgene wat u afgelopen 10 jaar heeft gedaan.

De regeling, laten we actief zodra Den Haag iets doet daarop inspringen, heeft u volgens mij naar aanleiding van een flinke discussie ook al met elkaar afgesproken. Dat is allemaal niet nieuw. De gebieden waar nu de tijden van twaalf tot twaalf worden uitgebreid, die gebieden zijn allemaal niet nieuw. Dus daar worden de tijden ingepast. Wat wel nieuw is, ik probeer even uit mijn hoofd, is dat we drie verschillende tijdszones met elkaar afspreken. Dus eerst was dat toch per gebied werd dat vastgesteld en eigenlijk geven we nu aan, laten we dat niet versnipperen. Laten we zeggen, je kiest in principe uit drie verschillende tijdsgebieden, dus van zes uur ’s avonds tot twaalf uur ’s nachts is de basis. Dus daarom staat er nu een kaartje in, en dat is niet om het raadslid van Beter voor Rijswijk, voorzitter, gerust te stellen. Dat is niet de ambitie om alles helemaal uit te rollen. Ik kan niet uitsluiten dat dat uiteindelijk gebeurt, want het ligt ook een beetje wat de buren gaan doen. Maar dan zie je in die tijdzones wat dan in principe de basisafspraken zijn over welke tijden je het dan in eerste instantie hebt. Dus bijvoorbeeld je ziet de Strijp nu erin staan. We zijn helemaal niet van plan om nu gelijk de Strijp te doen.

Maar als de Strijp last gaan krijgen van regelingen uit Den Haag is het logisch om te beginnen bij de van zes tot twaalf, omdat je daarmee meestal aansluit bij Den Haag. Dan hebben we dus die van twaalf tot twaalf, omdat daarmee de bedoeling is dat je dus die parkeerders die hier parkeren vervolgens gaan werken ergens anders uitsluit, dus dat is echt daarmee bedoeld. Dat is dus voor wijken waar je niet zoveel openbaar vervoer hebt en dus niet zo aantrekkelijk bent om te gaan parkeren en vervolgens daar weggaan is dat minder interessant. En dan hebben we eigenlijk het regime dat past bij Bogaard en omgeving omdat je daar echt gemengd heel zeg maar dichtbevolkt gebied hebt met wonen, maar ook met werken. Dus je hebt daar wel de openingstijden van de retail en de horeca, maar ook mensen die weer terugkomen om gewoon thuis te komen, van wat ze dan ook gedaan hebben die dag. Dus dat is ook nieuw. En wat ook nieuw is, en dat heeft Wij. Rijswijk goed gezien, is dat de draagvlakregeling eruit is. En de draagvlakregeling dat vond Wij. Rijswijk een hele succesvolle regeling. En in de praktijk is gebleken, dat hebben we wel afgelopen 10 jaar geleerd, dat dat eigenlijk helemaal niet zo is.

Het klinkt namelijk heel charmant, het klinkt ook bijna democratisch, maar de vraag is of dat het zo is zo democratisch? Want wat blijkt is dat je eigenlijk, nou, ook de vraag is, welk gebied pak je dan? Er zitten altijd mensen in een gebied die heel veel overlast hebben, die heel graag zo'n parkeerregeling willen. Maar er zitten altijd mensen die bijvoorbeeld of überhaupt geen auto hebben en denken, joh, nou, ik heb daar geen zin in. Of die net in de straat wonen waar je geen last hebt en die gaan allemaal tegenstemmen. En de ervaring leert dat je dan eigenlijk altijd een nee krijgt. Dus dat weet je al van het antwoord. Dus de vraag is, geeft dat echt een goed beeld van de werkelijkheid? Je ziet dat mensen echt naar hun eigen straat kijken en niet naar het gebied, dus ze laten eigenlijk hun buurstraten daarmee vaak voor langere tijd in de problemen zitten. Pak toch even, voorzitter, het voorbeeld achter The Minister. Daar zie je echt dat we voor die mensen niks hebben kunnen doen, omdat we met deze situatie te maken hebben, Pagina 30 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

terwijl ze echt serieuze problemen hebben. Wat hebben we daarvoor in de plaats gebracht, om even antwoord te geven, wat is nieuw? Dat je toch echt serieus op die 90 procent moet meten in een gebied. En dat doen we echt niet kleinschalig, zullen we maar zeggen. Dus je pakt dat hele gebied waar echt een probleem is en dan pak je een 200 meter wandelgebied eromheen. Daar hebben we volgens mij met de Godfried Bomans ook uitgebreid over gehad, een wandelgebied eromheen. Voor heel veel mensen is 200 meter al heel ver weg hè, dus dat vinden ze al heel ver weg om dat te parkeren. Maar pak die 200 meter eromheen en dat gebied moeten ze 90 procent meting hebben. In twee weken zeg maar drie keer meten, dan een 90 procent meting. Dus je gaat echt niet zomaar wat doen, dan is er echt serieus wat aan de hand. Dus daarmee zit je meer op feiten en minder op zeg maar individuele meningen. Hoewel ik erg van de participatie ben weet ik niet of het draagvlakonderzoek nou altijd zo, echt zo democratisch en, nou ja, echt een goed beeld van de werkelijkheid was? Dus die zit daar niet meer in, dus dat is ook nieuw. Heel even kijken. CDA was de eerste die ook begon over het geld en over de begroting. Ik begrijp heel goed dat in de discussie van de Kadernota vorig jaar het hierover ging en daardoor de associatie is dat parkeren gaat alleen om geld. De Kadernota die voor u ligt gaat daar niet over.

Sterker nog, er zit niet eens één tarief in, want zelfs de nul euro tarieven heb ik als gereduceerd tarief opgeschreven. Ik ben helemaal niet van plan om die nul euro trouwens aan te passen, maar om juist helemaal geen tarieven hierin te schrijven. De tarieven gaat u over, dat gaan we ook niet veranderen. Dit gaat dus echt over het gebruik zeg maar van parkeren en parkeertijden en parkeervergunningen voor de juiste plek voor de auto en vooral overlast beperken. Dat betekent ook dat u er in de toekomst daar andere gesprekken over kan maken. Dat dat vorig jaar natuurlijk gedwongen door financiële tekorten een ander gesprek opleverde, dat erken ik ook en ik denk jullie allemaal ook. Dat is niet de bedoeling van deze Parkeernota, maar uiteindelijk gaat u over de parkeertarieven op een ander moment. Zit hier niet bij, gaan we ook niet over besluiten. Het is natuurlijk wel zo, als je de tijden uitbreidt, dat niet door de parkeervergunningen, want de parkeervergunning blijft even duur, maakt niet uit of die tijden lang zijn of kort zijn, maar wel voor degene die op straat betalen, daar wordt natuurlijk wel de inkomsten hoger van. Hoewel ik niet, ik weet niet of je per se langer blijft of zo. Maar het is natuurlijk wel zo dat als je nu 's middags komt in een gebied waar het nog niet is, moet je dan wel betalen.

Maar de redenatie daarvan zit niet achter de inkomsten, maar achter het terugdringen van de overlast. Even kijken hoor. Beter voor Rijswijk. Ja, ik ben al halverwege. De voorzitter: Sorry, wethouder Van de Waart, ik onderbreek u heel even. Met vriendelijk verzoek aan de publieke tribune om iets zachter te praten, want het echoot. Yes. Oké, dank u wel. Gaat u verder? Mevrouw Van de Waart: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik moet heel even zeggen dat ik vond raadslid van Beter voor Rijswijk wat lastig te verstaan. Dus als ik sommige dingen niet goed heb begrepen, dan doe vooral in de tweede termijn nog een keer. U gaf aan, goh, ik heb toch het beeld dat het college erg in de lead is en waar hebben wij als raad nog een rol? Nou, eigenlijk heb ik bijzonder weinig aangepast over waar zeg maar de rollen liggen op dit moment. Dus dat kan misschien zijn dat u daar een ander beeld over heeft. U gaat in ieder geval over deze Kadernota. Daarmee gaat u heel duidelijk de kaders aangeven van wat het college gaat doen. Maar bijvoorbeeld zoals bij de Plaspoelpolen merkt u ook de aanduiding van de gebieden. En het parkeerregime is een collegebesluit, maar de tarieven gaat u dan weer over. Dus daar zijn een heleboel dingen waar het college al over ging en dat is niet veranderd met deze Kadernota. U had het beeld dat, nou, daar had ik het al over gehad hè, over dat alles in Rijswijk.

Ja, ik heb geen glazen bol en het zou best kunnen dat het in de toekomst zo is, maar dat is niet het doel van deze Parkeernota an sich. Dat is echt het inspelen op problemen op dat moment dat ze er zijn, bijvoorbeeld omdat Den Haag iets gaat doen of Delft iets gaat doen of omdat er inderdaad een gebiedsontwikkeling is. Het is nog steeds zo dat wijken waar geen Pagina 31 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

problemen zijn, hoeft dat dus niet. Even kijken hoor. Bezoekersvergunning heb ik het al over gehad. Ja, u pleit nog steeds, dat kan ik me herinneren dat het nog eerder is geweest, voorzitter, voor een vergunning voor de bewoners. Nou, de vergunning voor de ondernemers voor heel Rijswijk is ook vaak omdat dit ondernemers betreft die een bezigheid hebben die ze ook op verschillende plekken in Rijswijk moeten uitvoeren, dus dat heeft meestal ook echt een reden. En dan kan ik me voorstellen dat je als bewoner graag ook op verschillende plekken bent, maar het is echt een bewuste keus om één gebied te laten parkeren. Omdat we anders met zijn allen met de auto op de zaterdagmarkt in Oud Rijswijk staan en dat past gewoon niet. Dus dat is een hele bewuste keus, omdat we daarmee bepaalde gebieden zwaarder belasten dan andere gebieden. En daar ook gewoon mensen wonen die graag hun eigen auto kwijt willen. Volgens mij heb ik die rem op vergunningen, ik noem het de rem op vergunningen, maar een vergunningenplafond heb ik volgens mij uitgelegd. Ook eventueel welke ruimte daartussen zit. Mocht u daar enorme gevoelens over hebben van, gaat het allemaal goed komen? Het is vooral bedoeld om enigszins een plafond aan te kunnen brengen, zodat het eerlijk verdeeld blijft en mensen altijd een eerste vergunning kunnen krijgen. Het dubbel grondgebruik.

Nou, zoals die nu staat is die vooral natuurlijk ook bedoeld voor de nieuwbouwgebieden. Daar zitten we natuurlijk bovenop met zijn allen, u ook. Dat er heel vaak over parkeergarages of ondergronds parkeren of in het pand zeg maar parkeren is, zodat de buitenruimte of boven op het dak groen kan zijn. Nou, we hebben onlangs natuurlijk Sijthoff hier langs gehad en dan zie je dus dat ze ook met het parkeren dat mooi weten in te breiden. Ja, als u het aan mij vraagt, ik zou dat ook heel graag meer willen in bestaand gebied. Dat vraagt natuurlijk altijd wel een flinke investering, dus dat is denk ik nog wel een gezamenlijke ambitie dan die we voor de toekomst zouden willen hebben. U vraagt zich af of de participatie wel voldoende is geweest? Nou, er is rondom de mobiliteitsvisie heel veel participatie geweest. Ook op het thema parkeren, specifiek op het thema parkeren. En daarnaast zijn er een aantal bijeenkomsten geweest en daar zitten de verslagen van in de bijlage. En dan is het ook zo dat je merkt dat mensen vaak geïnteresseerder zijn in participatie op het moment dat het echt hun eigen gebied betreft. Dus als we bijvoorbeeld bij de Plaspoelpolder hebben we ook uitgebreid met mensen gesproken om ook te kijken, wat is nou de situatie? Wat wil je voor specifieke bedrijven bijvoorbeeld in dit geval in een specifiek gebied doen? Want dan gaat het ook echt mensen direct aan.

Wat vindt de gemeente Den Haag van onze Parkeernota? Ik heb het ze niet gevraagd. Ik denk dat ze het wel herkennen, dat wij ook graag willen dat ons grondgebied is voor onze eigen bewoners als het gaat om parkeren en voor onze ondernemers. Maar ik zal het eens vragen. Nou, u was niet als enige enthousiast over de wielklem. U vroeg ook nog over een pauze bij de boetes op bezwaar. Zoals u weet valt dat onder mijn collega Werner Van Damme, dus dat kan ik niet direct beantwoorden. Maar deze vraag kan ik wel even meenemen. Ik kijk heel even naar links. Oké, GroenLinks. O, dan gaan we even over wat anders. Zal ik die even straks aan het eind doen, ik doe de fietsen even aan het eind. Rijswijks Belang pleit om parkeerplekken te creëren. Nou, dat doen we natuurlijk ook heel veel, want eigenlijk bij al die nieuwe gebiedsontwikkelingen worden nieuwe parkeerplekken gerealiseerd. Alleen dat wordt wel in mindere mate gedaan ten opzichte van het aantal bewoners. Dus er komen wel degelijk heel veel parkeerplekken bij. Als je alleen al kijkt bij zo'n site of hoeveel parkeerplekken er zijn, dat is enorm. Nou, ik noemde dit voorbeeld omdat we die als laatste hebben gehad, maar dat verschilt dus wel per project hoeveel parkeerplekken je erbij doet. Dus onderaan de streep hebben we straks veel meer parkeerplekken in Rijswijk.

Dus dat was denk ik ook een beetje het pleidooi van GroenLinks van, komt het dan wel goed met de andere zaken? Heel even kijken hoor. PG&R had het over de omliggende gemeenten. Dan moet ik heel even, die heb ik te snel opgeschreven, of dat ik het terug kan vinden. Een beetje ... Nou, mijn document doet het even niet goed. Die loopt vast. O, wacht even. Die hou ik heel even vast, want ik kan even die, ik heb even niet zo goed opgeschreven wat de vraag was. Ja, bewoners worden altijd geïnformeerd, want dat was uw vraag. En dat gaat met name op het moment dat het echt hun betreft. Dus als de regeling echt voor Pagina 32 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

hun gebied van belang is. U had ook nog een vraag over de omliggende gemeenten. Sorry, die kan ik even niet zo snel reproduceren. PvdA doet ook nog een oproep dat het eerst inhoudelijk en financieel is. Ja, ik hoop dat u ervaart dat deze Parkeernota heel erg inhoudelijk is. Dat de afwegingen ook gaan over welke keuzes je maakt, welke overlast je aanpakt en in welke bieden je dat doet en dat je daar differentiatie in maakt. En dat we zelfs hebben gekeken naar hele specifieke gebieden die we nu bijvoorbeeld in onze parken zien of bij een tennisvereniging of bij het Elsenburgerbos noem ik maar heel even waar ik zelf iedere dag langs fiets, waar ik wat van vind. Dus dat we juist eerste inhoudelijke afwegingen en dan de financiële afwegingen maken. En dat resulteert, want ik ben even kwijt wie dat ook alweer zei van, goh, dat moet je niet zeggen bij de Plaspoelpolder van, dat resulteert zich ook in cijfers. Ik weet dat er heel veel ambities zijn gemaakt rondom het behalen van financiële middelen voor de begroting. Ik moet eerlijk zeggen dat er inmiddels al een aantal keuzes zijn gemaakt en ook keuzes zijn gemaakt in wanneer we iets implementeren die al van invloed gaan zijn niet in positieve zin. Dus ik … Uiteraard in overleg met het college hebben we echt voor de inhoudelijke keuzes eerst gekozen. Even kijken, ik neem pas … Waar was ik gebleven? O ja, parkeren grote voertuigen.

Ja, het is inderdaad zo dat je volgens de huidige regeling in principe met een groot voertuig, mits dat past en je natuurlijk niet midden op straat staat en geen overlast verzorgt, binnen tijden overdag mag parkeren. Dat is natuurlijk niet zo heel gek, want soms moet je verhuizen, heb je een groot voertuig nodig. Soms komt er iemand iets brengen. Dus dat soort auto's zeg maar mogen in principe op die tijden, mits ze geen overlast verzorgen, niet op de stoep staan en allemaal dat soort regels, gewoon in Rijswijk staan. Het kan niet overal hè, dus daarom zie je ook wel eens dat dat niet helemaal goed gaat en dan mag het ook niet. Hoe verhoudt zich dat tot de Plaspoelpolder? Op dit moment is de Plaspoelpolder eigenlijk de enige plek waar grote voertuigen echt de hele dag mogen staan. En met de nieuwe regeling, die straks ook op de agenda staat, blijven we dat faciliteren. Maar het wordt betaald gebied en dus moeten we daar iets anders voor regelen. Maar dat is eigenlijk nu al de enige plek waar dat mag. En dat verandert eigenlijk ook helemaal niet, behalve dat er een parkeerregime komt. U had het nog over laadpaalklevers en parkeertarieven. Als je aan een laadpaal staat in een betaald parkeergebied moet je ook gewoon betaald parkeren. En als je dat niet doet en de scanauto komt langs, krijg je een naheffing.

Want je betaalt voor je energie, maar je betaalt ook gewoon de parkeerbelasting daarop. En hoe je laadpaalklevers tegengaat is natuurlijk weer een heel ander vraagstuk. En dat is inderdaad niet makkelijk, maar je betaalt in ieder geval voor het parkeren. U stelde ook, nou, de parken heb ik volgens mij al meerdere keren genoemd. Even kijken hoor. Dan ga ik nu toch heel even over dat fiets parkeren, want dan pak ik ze even bij elkaar. Want zowel GroenLinks als D66 hadden meerdere vragen daarover. Ik moet nu toch heel even mijn … Ik zit heel even ... Momentje, voorzitter. Dank u voor het geduld. Lang leve de techniek. Ja, u vraagt over een aantal dingen over het fiets parkeren en dan met name in de bestaande wijken. Er staat een stuk in de Mobiliteit en Parkeren Uitvoeringsagenda. Die heeft u eerder van mij gehad. In hoofdstuk 8.2 om precies te zijn, allerlei dingen over fiets parkeren. Onder andere dingen over, dat gaat echt wat we aan het doen zijn al, uitbreiding van de stallingscapaciteit, plaatsen van fietsvlonders en fietscarrousels. En we hebben natuurlijk beloofd om een plan van aanpak op te stellen voor de weesfietsen, zodat we daar in ieder geval meer ruimte mee creëren. Nou moet ik wel heel eerlijk zeggen dat het in ieder geval eerst even blijft bij een plan van aanpak, omdat we daar nog middelen voor moeten vrijmaken.

Maar dat Fietsplan is natuurlijk ook een belangrijk document dat eerder is vastgesteld en dan zie je dat de acties uit het Fietsplan komen dus terug in de Uitvoeringsagenda Mobiliteit en Parkeren 8.2. En dat wordt ook volgend jaar weer geüpdatet, dus daar zitten een aantal dingen in. Dus ja, ik weet niet zo goed wat u dan in dit document zou willen hebben, maar in principe zijn er dus twee basisdocumenten waar het ook over fiets parkeren gaat. Dus laat u vooral weten als u dat hier dan concreter in wil, want het is wel degelijk een heel belangrijk onderwerp, maar inderdaad hebben we ervoor gekozen om het hier niet Pagina 33 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

in op te nemen. Tweede deel gaat over deelmobiliteit. In de Kadernota Parkeren nu wordt er wel degelijk op ingegaan in hoofdstuk 7.4. En dat gaat, daar wordt eigenlijk helemaal geen onderscheid gemaakt tussen bestaande en nieuwe wijken. Dus als u dat leest moet u dat lezen, dat is eigenlijk voor alle wijken. Er worden uitgangspunten eigenlijk voor de hele stad opgesteld, dus dat is niet anders bij bestaande wijken als bij nieuwe wijken. Wat ik u wel kan vertellen, en dat is iets wat u nog van mij krijgt, is dat er nog, dat we nog inzetten op een regionale aanpak van deelmobiliteit. Staat ook in die Uitvoeringsagenda. En die krijgt u nog van mij en ik hoop herfst dit jaar. En dat is natuurlijk iets waarom ik een beetje twijfel, omdat het iets wat we samen opstellen met de regio. En dat komt ook omdat we best wel veel dingen hebben gedaan al met deelmobiliteit in Rijswijk, maar het eigenlijk alleen maar beter wordt. En dan heb ik het niet eens alleen over de auto's, maar ook met andere deelmobiliteit faciliteiten om dat samen met de regio te doen. U attendeerde mij op de motie over dat deelmobiliteit met auto's ook in coöperatieve zin kan. Dus niet alleen vanuit private bedrijven, maar ook van bewonersinitiatieven. En daar wordt inderdaad momenteel wel degelijk aan gewerkt. Dus dat is inderdaad nog niet af, want dat was nog niet zo'n oude motie, maar dus onder de aandacht.

Dus ik weet niet helemaal of dat voor u voldoende antwoord is of dat u daar nog iets van terug had willen zien in de Parkeernota? U vraagt vervolgens, nou ja, dit is ingericht op … Strenger zijn met de parkeernormen is bedoeld ook om andere ruimte te creëren. Dat zie je denk ik toch het beste terug in de nieuwbouwprojecten. Dus daar zie je wel degelijk dat, dus de reductie van de parkeernormen en de plekken waarop we de parkeerplekken maken, uiteindelijk resulteert in plekken waar je ook groen kunt creëren, dus op daken of op andere manieren dat inrichten. Dus dat is denk ik waar je het beste ziet. In de huidige wijken zie je natuurlijk dat we vooral nog aan het worstelen zijn met het terugdringen van de enorm hoge parkeerdruk in sommige wijken. Dus dat het nog niet gaat over het vrijvallen van parkeerplekken, maar, nou ja, het zorgen dat iedereen zijn auto kwijt kan. Dus dat is natuurlijk wel een aandachtspunt. We hebben daar wel een initiatief voor, zoals fietsvlonders. Dus als mensen zelf met een initiatief komen in een straat en zeggen, wij hebben liever een fietsvlonder op een parkeerplek dan die parkeerplek, dan is daar wel een regeling voor. Dat is misschien niet helemaal wat u zoekt, maar dat is denk ik de situatie in de bestaande stad.

En daar is het inderdaad nog niet zo dat we enorm grote ruimtes creëren voor spelende kinderen en fietsers, maar we hopen wel door de overlast zeg maar van mensen die parkeren op stoepen en het druk parkeren in ieder geval zorgen dat de openbare ruimte beter toegankelijk is voor, nou ja, of je nou speelt of dat je gewoon loopt of dat je met je rollator erlangs moet kunnen. Heel even, dat was over het fietsen. En GroenLinks had, sorry, D66 had ook wat over fietsen. En die vroeg, hoe wegen we dat, dat auto parkeren ten opzichte van het fiets parkeren? Ja, ik weet ook niet of dat nou per se een vraag is van, wegen we nou per se dat parkeren van de auto af tegen het parkeren van de fietsen? We hebben in ieder geval in de Fietsnota ook laten zien dat fiets parkeren heel belangrijk is. We zien ook eigenlijk dat we veel meer fietsnietjes ook hier en daar neerzetten dan dat het per se allemaal in plannen staat, als mensen dat willen. In de nieuwbouwprojecten zie je wel dat je heel duidelijk die afweging kan maken. Dus daar zie je ook dat er plannen komen waar je ook binnen je fietsen kan parkeren, dat daar extra ruimtes voor gecreëerd worden. Is niet helemaal antwoord op de vraag, maar er is ook nog niet echt een kader waarin je dat afweegt of zo, van zoveel auto’s of zoveel fietsers.

Maar ook daar zijn wel normen voor, dus dat je in nieuwbouwprojecten zegt, er moeten zoveel fietsen komen. Interessant initiatief om te kijken of dat je kunt kijken of dat je als je een zwaarder voertuig hebt meer moet betalen? Zover zijn we nog niet in Rijswijk, het zit in ieder geval niet in dit voorstel. Maar zoals dat gaat bij raadsbesprekingen, als u daar een meerderheid voor weet te krijgen, dan is dat aan uw raad. Een voorstel over het opladen aan de openbare weg. Daar ben ik ook mee bezig. Daar zijn een aantal pilots geweest. Dat is natuurlijk ook een motie geweest die uw raad heeft ingediend over, kijken hoe we daarmee om kunnen gaan. En vooral de oproep om te leren van de pilots in de omgeving. En ja, ik durf niet helemaal toe te zeggen, maar ik hoop eigenlijk voor Pagina 34 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

de zomer u daar nog een rib over te kunnen sturen. Ja, en u spreekt de zorg uit dat ook bij nieuwbouw eigenlijk de auto de norm is. Nou, u heeft het gehoord, een aantal van uw collega’s denkt daar anders over. Dus ik heb in deze Parkeernota geprobeerd daar ook de middenweg in te vinden. Dan kom ik bij Wij., voorzitter. Even kijken hoor. Nou, over de nieuwbouwgebieden hebben we het volgens mij gehad. Ik heb geen cijfers hoeveel mensen geen auto hebben, omdat ik natuurlijk ook niet weet of mensen in eerste instantie van plan waren om er een te kopen. Wat we wel zien, en die cijfers houden we bij, er zit ook in een van die bijlages, want dat is toen door u ook gevraagd tijdens de presentatie, om te monitoren hoe het nu gaat met de parkeernormen die er zijn bij nieuwbouwprojecten en het autobezit. Want dat weten we namelijk wel van mensen, want autobezit staat gewoon geregistreerd. Het autobezit van de mensen in de wijk en wat je daar ziet is dat je eigenlijk nog ruimte overhoudt. Dus dat zelfs niet alle parkeerplekken voor bewoners heb ik het dan over, niet voor bezoek maar bewoners, ook niet allemaal gebruikt worden. Dus dat weten we wel. Of dat ze in eerste instantie wel een auto hadden willen hebben, dat durf ik natuurlijk niet te zeggen. Ja, dat schijnt niet te mogen. De voorzitter: Tweede termijn mag u interrumperen. De heer Van Dam: In een forum mocht dat wel, voorheen.

De voorzitter: Nou, ik zou willen voorstellen ook gezien de tijd dat mevrouw Van de Waart even haar verhaal afmaakt en dan gaan we in de tweede termijn kunt u nog vragen stellen. Mevrouw Van de Waart: Ja, zal ik verder gaan? U stelt nog een vraag over de specifieke, over nieuwbouwprojecten met minder dan tien nieuwe woningen. Daar kan het college dus een voorstel doen of geen parkeerplekken nieuw. Dus dat het bijvoorbeeld als het in een wijk is waar gewoon nog ruimte is, dat je dan dat meet en dat je, volgens mij hebben we deze discussie onlangs gehad en ik zeg, dat past gewoon of helemaal niet op eigen terrein. En dat kan natuurlijk bijvoorbeeld ook zijn als het zorgwoningen zijn, ik noem maar heel even wat. Dus het ligt ook aan het type woningen of dat al dan niet nodig is en ook aan de wijk. Dus vandaar dat er een uitzondering is gemaakt. Het kan ook over splitsen van huizen gaan en minder van tien kan ook gewoon een splitsing van een huis zijn. Dat je van één woning twee woningen maakt en dat betekent ook dat je niet gelijk zegt van, daar moet een parkeerplek op eigen terrein op. Vergunningenplafond heb ik het volgens mij al over gehad. Ja, volgens mij heb ik ook uitgelegd hoe gaan we meten. Dus dat is niet het grote gebied zoals u op pagina 18 heeft aangetroffen, maar echt het gebied waar het parkeerprobleem wordt gemerkt, plus die 200 wandelmeters eromheen.

Parkeertijden heb ik het over gehad, draagvlakmeting en geld ook. Voorzitter, heb ik enorm mijn best gedaan. Ik hoop dat ik alle vragen heb beantwoord en zo niet, dan hoor ik het graag in de tweede termijn. De voorzitter: Oké. Dank u wel, wethouder Van de Waart. Mijnheer Oele, heeft u behoefte aan een tweede termijn? Gaat uw gang. De heer Oelen: Ik zal heel kort zijn, voorzitter. Dank. Dank, wethouder, voor de uitgebreide beantwoording. Ja, om te beginnen toch nog even reagerend op vergunningen in Parkrijk. Ja, u refereert aan de Mobiliteitsstrategie. Uw voorganger die heeft hier in de raad bezworen dat daar geen keuzes in werden gemaakt die waar later mee gezwaaid zou worden. Dus dat gebeurt nu feitelijk wel. Dat kan u niet worden verweten, maar dat was wel hetgeen hij in der tijd heeft gezegd. Waarbij ik er overigens ook nog op wijs dat het gebied wat in de Mobiliteitsstrategie werd verwoord wat groter was dan waarmee u nu invulling geeft. Ook Sion en het Elsenburgerpark werden daarin genoemd. Maar goed, dat heeft dus wel een bepaalde geschiedenis. Ik heb nog, voorzitter, omwille van de tijd twee kleine vraagjes. Het eerste dat gaat over dat parkeren op eigen terrein. En met name ook dat handhaven daarop, daar bent u nog niet heel erg op ingegaan. Er zijn gewoon allerlei Pagina 35 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

mensen, en dan heb ik het niet over allerlei nieuwbouwgebieden, maar er zijn allerlei althans woningen waar gewoon een oprit bij zit. En ja, ik meen te kunnen constateren dat die mensen soms op de oprit parkeren en soms op straat. Dus de vraag is even, hoe gaat daarmee omgegaan worden? Het punt van de bezoekers die geen vergunning kunnen krijgen op het moment dat de bewoner ook geen vergunning heeft. Ja, dat blijf ik toch wel ernstig bezwaarlijk vinden. Ik bedoel, de bezoekers … Kijk, de redenering, nou ja, het zal niet per se de mijne zijn van, ik wist toen ik een huis kocht dat ik geen vergunning kon krijgen, die kan ik nog begrijpen. Alleen die bezoekers die hebben er natuurlijk niet voor gekozen, dus die betalen dan straks de hoofdprijs op straat. Dus ik blijf dat toch een wat merkwaardige regeling vinden en ik snap de ratio erachter gewoon niet. Misschien dat u toch nog één poging kunt wagen om dat aan mij uit te leggen, en waarschijnlijk ook aan de heer Braam schat ik zomaar in. En tot slot, ja, die regeling van dat plafond. U zegt, ja, het is erop gericht om ervoor te zorgen dat die eerste vergunning altijd mogelijk is. Waarom staat dat hier dan gewoon niet? Waarom staat er dan niet in dat verhaal, de gemeente garandeert gewoon altijd dat de eerste vergunning kan worden verstrekt? Tot zover, voorzitter, omwille van de tijd. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen.

Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Ja, ook mijn dank voor de beantwoording van de wethouder. Het was wel een heel verhaal, maar de nota is dus ook een heel verhaal. En ik heb er wel wat problemen mee nu ik begrijp waar dat kader voor bedoeld is. Het is dus eigenlijk één groot delegatiebesluit en een algemeen kader waar het college dan vervolgens volledig in bevoegd is. Uit het antwoord van de wethouder blijkt, ja, dat is het college altijd al geweest. Ja, dat vraag ik me af. Kijk, dat de tarieven nog steeds bij de raad liggen, dat is denk ik verankerd in de Gemeentewet. Maar dat betekent nog niet dat we de rest dan maar dus volledig aan het college delegeren. En als ik de detailniveaus ook van de vragen hoor hier om me heen, kan ik me gewoon niet voorstellen dat we met één besluit, we stellen een nota vast, dat we dan het college volledig daar de vrije hand in kunnen laten. Ook een zinsnede snap ik nu hè. Maar er staat dus bij dat kaartje, als er redenen zijn om een parkeerregulering aan te passen, dan staat dus al vast wat de parkeerafspraken zijn. Ja, dat is dus een soort kader en daarbinnen kan het college de tijden aanpassen, verruimen of juist weer terugnemen. En dat gecombineerd met de stelling dat het eigenlijk niet zinvol is om daar in de buurt te vragen hoe men daarover denkt, daar heb ik toch wel grote problemen mee.

Zeker omdat ik me herinner dat in de buurt waar ik woon destijds die enquête wel is gehouden. Ik kan me herinneren dat elke bewoner een brief kreeg wat die kon invullen. En dat is allemaal in goede harmonie gedaan. En als de wethouder zegt, nou, dan is in de praktijk het antwoord altijd nee. Nou, dat is dus in de praktijk niet zo. Bij ons in de buurt was het antwoord uiteindelijk ja bij een meerderheid en dat is zonder problemen uiteindelijk ingevoerd. Ik zeg niet dat de raad bij elk detailbesluit over parkeren in de raad een besluit moet nemen. Maar ik vind wel als we voor grote gebieden dat overwegen, of er dient zich een noodzaak aan dat daar wel een goede discussie in de raad aan vooraf dient te gaan. Net zoals dat gebeurd is destijds met de beoogde druk vanuit Den Haag. Toen werd het volgens mij in primair besluit ook eerst aan de raad voorgelegd en toen is vervolgens het uitgemond in de delegatie aan het college. Als wij een nieuw bestemmingsplan vaststellen, gaan de discussies over parkeren mijns inziens naar mijn smaak veel te ver. Dus dat zou ik ook wel een tandje minder willen. Maar om dan nu te zeggen van, nou, dat is het vervolg. Nou, dat toetsen we wel op de hier en daar vage zinssnede uit zo’n Kadernota, ik zie dat niet voor me. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, ik zie een interruptie van mijnheer Van ’t Eind.

De heer Van ‘t Eind: Ja, voorzitter, toch nog een vraag aan de heer Van Enk. Want wat hij u nu zegt puzzelt mij toch wel heel even. In mijn gevoel spreekt u zichzelf nu een klein beetje tegen. Misschien niet hoor, maar dan legt u me dat zo wel uit. Enerzijds zegt u van, ja, we kunnen niet zomaar alles Pagina 36 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

weggeven aan het college. Anderzijds zegt u ook, ja, soms gaan die detaildiscussies in de raad veel te ver. Ik denk dat het college nu een poging waagt om daar ook weer iets meer helderheid in te verschaffen en daar moet je dan uiteindelijk een keuze in maken. Waar zou de heer Van Enk dan die lat wel leggen zeg maar, hoe moet ik dat dan zien? De heer Van Enk: Ja, dat was ik net bezig uit te leggen. Ik zeg dus enerzijds gaan die discussies me soms veel te ver. En denk ik, joh, daar zijn ook andere aspecten in het bestemmingsplan waar je aandacht aan kan besteden. Maar daarmee merk je dus wel dat het enorm leeft in deze raad. Ik heb zelf ook een keer een voorstel gedaan over Pasgeld om het aantal parkeerplaatsen meteen bij de ontwikkeling van de wijk ver te versoberen en daar een autoluwe wijk van te maken. Dat zijn lastige discussies. Dat durven we niet al te snel daar nieuwe initiatieven te nemen. Maar ik vind het wel de plek om dat te doen bij zo'n concreet bestemmingsplan. En niet nu met een nota waar een richting in wordt gegeven, waar een gevoel uit ontstaat. En dan te zeggen, nou, joh, in het vervolg heeft de raad deze visie niet meer nodig. Dat geloof ik niet. De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind.

De heer Van ’t Eind: Nou ja, ik denk, maar misschien kan de wethouder dat zo wel beantwoorden, de bestemmingsplannen komen sowieso nog steeds naar de raad, dus die discussie kun je volgens mij gewoon nog steeds voeren. Je kunt altijd ervoor kiezen om af te wijken van je Kadernota. Dat was ook het geval bij het voorstel over het zeg maar uitbreiden van het betaald parkeren naar aanleiding van wat er in Den Haag gebeurde. Dat werd voorgelegd omdat het een afwijking was van de Kadernota die op dat moment nog vigerend was. Nu weten we dat dat gewoon een issue is en wordt dat geregeld in deze Kadernota zeg maar. Maar volgens mij blijft een bestemmingsplan altijd nog staan en kun je dus altijd ook nog die discussie voeren. De voorzitter: Dat hoop ik. Maar deze Kadernota bevat een volledige kaart van Rijswijk met de tijden erin en ik vind dat in ieder geval niet duidelijk genoeg. Ook vind ik niet duidelijk wat hier nieuw in is en wat oud is. Om ook al bij die gebieden te beginnen, ik weet dat niet. En ik weet dus ook niet wat ik ga besluiten als ik instem met dit raadsbesluit. We stellen de Parkeernota vast. En dat vind ik lastig. Ik zou dan op zijn minst een poging willen zien vanuit het college om aan te geven welke nieuwe kaders, welke nieuwe besluiten er in deze nota zitten.

En dat mag een rijtje zijn van een stuk of tien, maar dan weet ik tenminste wat wij gaan besluiten over twee weken. Ik vind dit onduidelijk, tenzij het was bedoeld, zoals ik het ook had gelezen aanvankelijk, als een verbeelding en de samenhang schetsen van besluiten die we allemaal al genomen hadden als raad. En dat is het dus niet. Het is deels oud, deels nieuw. Ja, wij zullen ons daar echt op moeten beraden of we met deze vorm überhaupt akkoord kunnen gaan. Dan nog even op de discussie die net ontstond over bewonersvergunning, waarom die niet ook voor heel Rijswijk? Dat is een gedachte die het CDA in het verleden ook heeft aangehangen. Ja, het voorbeeld wat de wethouder gaf is denk ik niet, is niet zo zinvol, want een Rijswijkse markt daar kun je nu ook allemaal naartoe en daar geldt in dat gebied ook een vrijstelling voor het eerste uur. Maar het gaat om bewoners en bij je huis of op bezoek, dat is een tarievenkwestie. En dat vind ik ook daarmee die discussie een voorbeeld waar tarieven en tijdstippen of we überhaupt betaald parkeren regelen, dat is onlosmakelijk met elkaar verbonden. En als je als raad je over de tarieven uitspreekt, vind ik dus dat je je ook in grote lijnen over de tijdstippen moet uit kunnen spreken.

En omgekeerd, als het college volstrekt de vrije hand heeft in die tijdstippen, dan heeft die daarmee ook de mogelijkheid om bijvoorbeeld een begrotingstekort te gaan dekken. Want dan vul je dus het betaald parkeren wat eerder in, omdat je ziet dat je aan de andere kant geld tekortkomt, zoals we vorig jaar hebben gezien bij de begrotingsbehandeling. Ik ben dus niet zo overtuigd ook van die strakke scheiding. En nee, de portee van deze nota gaat mij op dit moment te ver. Wij zullen daar echt toch over na moeten denken. Pagina 37 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mijnheer Braam. De heer Braam: Voorzitter, dank u wel. Nou, de wethouder heeft in ieder geval keurig alles toch verstaan denk ik wat er door de microfoon gefluisterd is. Dus dat is in ieder geval fijn om te weten. Toch een aantal punten die ik zeker nog even aan de orde wil stellen. Allereerst in ieder geval het verhaal rondom de boetes waar dan door de heer Van Dam nog antwoord op zou moeten worden gegeven. Nou, we gaan er in ieder geval vanuit van dat het antwoord, laten we maar heel voorzichtig zeggen, niet helemaal naar tevredenheid zal zijn. Dus we gaan zeker bij de raadsbehandeling met een verzoek komen om dus die pauzebehandeling gelijk te trekken aan de pauzebehandeling bij OZB en andere belastingen binnen de gemeente. Dan Oud Rijswijk, ja, werd net al even door het CDA ook benoemd. En ja, wat als je naar de markt gaat, ja, de markt die duurt maar tot vier uur overdag en dan is het maar op een beperkt plekje in Mallegat betaald parkeren. De rest van Oud Rijswijk kan je gewoon tot zes uur vrij parkeren. En dat gaat dus wel veranderen. Dus ja, als je een vergunning hebt in de Bogaard kan je gewoon naar Oud Rijswijk gaan en gebruikmaken van iedere parkeerplek die daar zo'n beetje beschikbaar is. Dus dat verhaal van u gaat niet op.

En vandaar dat ik nog steeds vol blijven houden, je kan maar één keer je auto ergens in Rijswijk kwijt als vergunninghouder. Er zijn 33 duizend plekken, ongeveer 24 duizend vergunningen, dus er zijn nog steeds 9 duizend vrije plekken door heel Rijswijk. We maken het probleem groter in woorden dan het feitelijk is. Dus toch misschien dat we het niet realiseren in een meerderheid, maar toch het verzoek om goed na te denken of het niet zinvol is één vergunning in te voeren, zoals dat nu ook voor ondernemers en nog een aantal andere groepen het geval is. U hoeft het lijstje er maar bij te pakken als het gaat om wat we straks behandelen, de tarieven die we voor bepaalde groepen vaststellen. Daar staat ook een heel lijstje van mantelzorgers, om maar een voorbeeld te noemen, die wel door heel Rijswijk heen mogen cruisen, zonder dat ze dus per se ieder geval één zone hoeven aan te wijzen. Ja, ook voor het bezoek zullen we ook met een voorstel komen tijdens de raad om dus in ieder geval bezoek voor bewoners die geen vergunning hebben of geen vergunning mogen aanvragen, dus dat trekken we ook wat breder, om in ieder geval de mogelijkheid te gunnen om 300 uurtjes bezoek op te voeren, zoals dat ook in andere gemeentes wordt toegepast. Dan, ja, de tweede, het weigeren of in ieder geval de hold even op een tweede vergunning. Daar staan wij niet achter, dat..

De voorzitter: Mijnheer Braam, ik zie een interruptie van mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Ja, volgens mij is dit mijn laatste interruptie, dit is nummer drie. Heel even een verduidelijkingsvraag aan de heer Braam. Als het gaat over die bezoekersvergunning zeg maar, gaat het dan voor Beter voor Rijswijk om de bezoekersvergunning in plekken in de nieuwbouwgebieden waar ook parkeerplekken voor de bezoekers zouden zijn georganiseerd in de parkeergarage? Zoals ik de wethouder goed begrijp. Of gaat het voor bezoekersvergunning voor mensen in bestaande wijken die bijvoorbeeld zelf geen auto hebben en daardoor geen parkeervergunning hebben? Dus om welke groep gaat het u eigenlijk? De heer Braam: Ja, ik begrijp wat u bedoelt. Maar wat ons betreft willen we heel die discriminatie gewoon niet hebben. We willen gewoon de mogelijkheid creëren. En als in ieder geval de ruimte voor bezoek blijkbaar dan te weinig is, want alleen dan gaat natuurlijk iemand die 300 uurtjes aanvragen, dan moet die aanvraag gewoon kunnen. En dat geldt dus zowel voor de nieuwbouw als voor bestaande bouw. Dan dubbel grondgebruik, ja, heb ik het al even over gehad. We vinden het toch bijzonder jammer dat bijvoorbeeld toch in delen van Oud Rijswijk het blijkbaar dus erg lastig is om een garage te realiseren.

Hoewel het wel gewoon goed is, daar ben ik wel blij mee, dat inderdaad onder andere in de Plaspoelpolder daar wel garages worden gerealiseerd en er in ieder geval extra parkeervoorzieningen komen. Participatie blijft ook wel een aandachtspuntje. Ik vind op zich dat lijkt er een klein beetje op dat u wegloopt voor een goed gesprek met de bewoners. Ik denk dat het toch Pagina 38 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

erg verstandig is op het moment als een wijziging wordt ingevoerd, zoals in Oud Rijswijk vanaf twaalf uur. Ik had eigenlijk dan al vooraf willen weten of de bewoners dat wel een verstandige zet vinden. Maar op het moment als die stap gezet gaat worden, dan zou ik in ieder geval zeker aan willen raden om een normale bewonersbijeenkomst te organiseren waar iedereen de kans heeft om nog zijn zegje te doen. Nou ja, jammer dat de buurgemeentes in ieder geval, dat die nog niet blijkbaar zelfs op de hoogte zijn van de verandering in de Plaspoelpolder. Ik kan me zo voorstellen dat een samenwerkingsverband met Den Haag, dat die vraag toch wel wordt neergelegd. Nou, voorzitter, dit is wat ons betreft in tweede termijn. Dus u kunt zich voorstellen dat we graag het voorstel gewoon op de agenda willen hebben als bespreekstuk, zodat we minstens twee amendementen kunnen indienen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, dank u wel. Dank voor de beantwoording van de wethouder. Volgens mij een heldere beantwoording. Daar zit dus wel een zorg in voor mij, voor mijn fractie, want voor ons gaat het over dat uiteindelijk creëren van die ruimte niet alleen over de nieuwbouwgebieden. Dat moet ook over die bestaande gebieden gaan en die bestaande wijken.

Omdat we ook gewoon een enorme opgave hebben in de toekomst om die wijken leefbaar te houden, en daar hoort ook vergroening en creëren van ruimte om te ontmoeten en te spelen bij. En die auto neemt gewoon ontzettend veel ruimte in, in die openbare ruimte. Nou ja, de wethouder noemde Leeuwendaal een aantal keer. Nou, daar kun je dat heel erg zien. Ik woon zelf in Cromvliet, het is daar helemaal vast geplamuurd met auto's. En die heb je, die auto die moet zijn plek hebben of die heeft zijn plek in Rijswijk. Dat zal in de toekomst ook ongetwijfeld ook gewoon nog steeds zo zijn. Alleen we moeten wat ons betreft wel naar een Rijswijk waar je vooral de meest noodzakelijke autoritten en het autogebruik gaat stimuleren en dat mogelijk maakt, zodat die ook kunnen rijden. Zodat de verloskundige die van A naar B moet rijden in Rijswijk goed door Rijswijk heen kan rijden en dus ook elders goed kan parkeren om het werk te doen wat nodig is of als je mantelzorger bent of omdat je slecht ter been bent. Daarom lijkt mij een vergunning voor heel Rijswijk waarin je overal kan parkeren een slecht idee, want dan stimuleer je allemaal onnodige autoritten, want dat maak je dan allemaal heel makkelijk. Dus de mensen die dat wel nodig hebben, die moeten dat kunnen. En dat kan een mantelzorger dus bijvoorbeeld of een verloskundige zijn, dat moet je faciliteren.

Maar heel veel autoritten, dat is dan een keuze van iemand om dat te doen. Maar dat hoef je wat mij betreft, wat onze fractie betreft niet ... De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind, ik zie een interruptie van mijnheer Braam. De heer Van ’t Eind: Ja, dat had ik al verwacht. De heer Braam: Ja, ik denk toch nog maar heel even vragen. Want ja, het verrast me trouwens dat sowieso het begrip eenzaamheid niet aan de orde komt vanavond. En juist in het kader van eenzaamheid is het belangrijk dat iedereen en alles door Rijswijk heen moet kunnen toeren. Ik heb u als eens eerder ook aangegeven dat er ook mensen zijn met fysieke beperkingen, waarvoor het ook noodzakelijk is om met de auto te rijden. En dan is het gewoon fijn van dat je van plek naar plek kunt reizen. Nogmaals, die auto kan maar op één plek terecht. Juist ook om die eenzaamheid tegen te gaan, lijkt het mij verstandig dat die optie wel beschikbaar komt. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, volgens mij noemde ik ook mensen die slecht ter been zijn net in mijn bijdrage. Iedereen moet van A naar B in Rijswijk kunnen reizen en dat moet met de auto kunnen, maar dat moet ook zonder de auto kunnen. En al die manieren om door Rijswijk heen te reizen moeten een ruimte krijgen en een plek krijgen.

Net als dat we voldoende groen nodig hebben of voldoende ontmoetingsplekken of voldoende plekken voor kinderen om te spelen in de wijk en Pagina 39 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

dan moet je daar keuzes in maken. Dat is nou eenmaal de realiteit waarin we met elkaar leven. En voorzitter, wij zien deze nota ook in dat opzicht ook als een eerste goede stap om op een wat structurelere manier en ook wat pro actievere manier te kunnen reageren op parkeerproblemen in de stad. Zo kijken wij ook naar het voorstel van het college, om ook ruimte te hebben proactief te kunnen opereren. En ik denk dat dat een goede zaak is. Ook, nou ja, we zullen er nog wel in de raad een debat over voeren, dus ik wil nu niet helemaal een debat uitlokken. Goed, ik geloof dat er anderen allemaal nog interrupties kunnen doen. Maar dan moet je ook die proactieve rol aan het college durven geven. Als je dat elke keer terug hebt in de raad en elke keer daar een enorme discussie over voert, dan haal je de pro activiteit daar volledig uit. En waar het nu om gaat is, geven we de juiste kaders mee aan het college om dat te kunnen doen? Eén ding deel ik wel met de heer Van Enk. Ik denk dat het wel, maar die opmerking heb ik wel vaker gemaakt als het gaat om raadsvoorstellen, dat een dictum waarin staat, stel de nota vast, eigenlijk onamendeerbaar is. Het is natuurlijk wel fijner om een raadsdiscussie te kunnen voeren op basis van het dictum waarin je ook goed kunt amenderen zeg maar. Maar goed, dat is nu eenmaal zo in dit huidige voorstel. Ik begrijp die opmerking van de heer Van Enk wel.

De rest ben ik het niet met hem eens, maar dat kunnen we volgende keer ook nog wel uitdebatteren. Voorzitter, dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik ben het eigenlijk wel eens met Menno, dat ik niet direct eruit haal wat er precies allemaal gaat veranderen. Want nou hoor ik steeds Oud Rijswijk. Nou, ik heb niet voor niks honderden handtekeningen opgehaald, omdat het een heel groot probleem wordt als daar ook de ondernemers allemaal betaald parkeren moeten vanaf twaalf uur. Dus ik wil wel duidelijkheid precies, waar is de bedoeling dat jullie die uitbreiding gaan doen? En mijn vraag is ook, wat is nou eigenlijk precies de parkeernorm? Is het nou 80 procent of is het nou 90 procent? Dat zou ik ook graag duidelijk willen weten. En ja, ik weet dat het voor sommige partijen een droom is dat er minder auto’s komen, maar helaas is de realiteit dat er nog steeds meer auto's bijkomen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kames. Mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Ja, dank, voorzitter, voor de tweede termijn. De wethouder die had inderdaad geantwoord op mijn tweede vraag voor wat betreft participatie, dat er degelijk participatie plaatsvindt. De heer Ed Braam die gaf net ook dat die dringend verzoekt om toch een bewonersbijeenkomst te houden, zodat iedereen zijn zegje kan doen.

Hoe verhoudt zich dit tot uw antwoord? En als ik lees dat stuk over participatie, dan is er opdracht gegeven aan een bureau om input op te halen. Heel formeel en heel zakelijk, maar wordt er inderdaad laagdrempelig, worden de bewoners laagdrempelig betrokken waardoor ze ook hun mening hierover kunnen geven? Wellicht dat het college tot andere inzichten kan komen waar mogelijk correcties te brengen. Dus dat was de vraag. En de eerste vraag die had u nog niet beantwoord. Dat betrof of er afspraken zijn met omliggende gemeenten, met name waar de parkeerdruk door buurgemeenten het hoogste is, ook inzake gelijk speelveld en eventueel waterbedeffect. Dus deze twee vragen zou ik graag beantwoord willen hebben. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Wethouder, bedankt voor de uitgebreide beantwoording. Genoeg stof tot nadenken. Er was nog één vraag niet beantwoord, dat is de wegsleepregeling. Die wilt u gaan maken en ik vroeg, heeft u enig idee wanneer die naar ons toekomt? Sorry, het is de wielklemregeling. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Mijnheer Dolmans. Pagina 40 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

De heer Dolmans: Ja, gezien het tijdstip van de avond, heel kort. Waardering voor de uitgebreide beantwoording door het college en ook waardering dat het college probeert om tussen de verschillende meningen heen te laveren. Maar het is inderdaad laveren, want voor ons is deze auto toch erg autovriendelijk en ja, wordt er eigenlijk in feite niks gedaan aan het terugbrengen van het blik op straat. En ik heb helemaal niks tegen auto's, integendeel, maar ik vind wel dat we moeten proberen om de auto van de straat af te halen. En ik heb de heer Braam ook gehoord over parkeergarages en dergelijke en ik vind dat we daar echt gewoon meer aandacht aan moeten besteden. Want die publieke ruimte is niet gratis, die kost gewoon geld. Die heeft ook een waarde en die waarde besteden we nu alleen maar aan het door parkeren van blik. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Mijnheer Van Dam, gaat uw gang? De heer Van Dam: Laat ik dan dat als bruggetje gebruiken voor mijn vraag. Want ik lees dat er wel wat, of in ieder geval een aantal pogingen worden gedaan om het blik op straat terug te dringen en dat is voornamelijk in de nieuwbouwgebieden. En daar wil ik nog even op ingaan, omdat mijn vraag misschien verkeerd werd geïnterpreteerd. Misschien heb ik dat verkeerd verteld.

Maar mijn vraag in de eerste termijn was, we gaan in die nieuwbouwgebieden veel auto's in parkeergarages zetten. En in sommige nieuwbouwprojecten wordt dat heel goed gedaan, daar bouwen we megagarages, neem Sijthoff. Maar in andere bouwprojecten wordt dat, nou, minder gedaan. Daar creëren we minder parkeerplekken in parkeergarages dan dat er woningen worden gebouwd. En mijn vraag was aan de wethouder van, is er een overzicht tussen die balans tussen die twee? Want op het moment dat wij de stelregel die hier ook in deze nota staat gaan doorvoeren, dat al die mensen die in die nieuwbouwprojecten dus niet meer op straat mogen parkeren, maar er is ook geen plek en die balans tussen parkeergarages en woningen is negatief, dan zijn er dus nieuwbouwwoningen waarin mensen gaan wonen die geen parkeerplek helemaal niet meer hebben in Rijswijk. Ik wil dat inzichtelijk krijgen voordat we hier een beslissing over kunnen maken. Want dat vind ik wel heel impactvol voor de toekomst van je stad en het woongenot van die nieuwe leefgebieden. Of, nou, woongenot, of mensen daar überhaupt zeg maar een auto kunnen hebben. Dat, dus ik hoop dat die nog komt. Daarnaast hoop ik nog een antwoord te krijgen waarom we in die nieuwbouwgebieden nu een lagere parkeernorm gaan krijgen dan in bestaande wijken? Dat is ook een regeling die hier wordt toegepast.

Maar daar vind ik de onderbouwing nog wat summier, dus ik hoop dat daar wat meer op gereflecteerd kan worden vanuit de wethouder. Is die parkeerbehoefte dan zo anders bij die nieuwbouwwoningen dan bij andere bestaande wijken? Ik heb ook nog geen antwoord gekregen op waarom die directe parkeerregeling nu gaat toegepast worden op die nieuwbouwgebieden? Dus waarom doen we dat eigenlijk? Waarom wachten we niet, waarom kijken we niet eerst naar die 90 procent parkeerdruk? Want ik denk, er valt zeker wat voor te zeggen dat bij sommige nieuwbouwgebieden zeker de parkeerdruk heel hoog zal zijn. Denk aan de Bogaard. Maar in andere gebieden denk ik dat die helemaal niet zo hoog zal uitvallen en daar gaan we dan vanaf het begin wel parkeerregulering toepassen en dat vind ik toch een verkeerde volgorde. Maar misschien heeft u hele goede redenen waarom we dat wel doen, maar die hoor ik dan graag. Ja, u gaf bij mijn vraag over de woningbouwprojecten die maar tien woningen creëren gaf u aan van, joh, ja, maar dat is wel casus specifiek. Want als we in een wijk zeg maar waar tien woningen of negen woningen of acht woningen worden toegevoegd, er is al een hele grote parkeerdruk, dan gaan we daar zeker rekening mee houden. Ik denk van, ja, zo staat dat niet in dit stuk.

Want in dit stuk staat gewoon, heb je een nieuwbouwproject met minder dan tien woningen, dan hoeft er geen parkeerplek bij te komen zeg maar. Dus en u gaf al twee nuanceringen daarop. Dan denk ik van, oké, voeg die nuanceringen dan ook toe aan deze Parkeernota, want daar is die notabene voor. Dan een vraag over de parkeervergunning en dat plafond wat we willen gaan instellen. Ik snap uit uw beantwoording dat het ten alle tijde mogelijk blijft om één vergunning in ieder geval aan te vragen. Nou, dat stelt mij al Pagina 41 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

gerust. En dan wil ik me graag aansluiten bij de heer Oelen die zegt van, joh, zet het er dan in. Want dat is wel een belangrijk gegeven denk ik. En dan blijft mijn vraag nog wel onbeantwoord van, joh, hoe gaan we nou om met die ene bewoner bijvoorbeeld in Leeuwendaal die vier auto's heeft en dan de nieuwe bewoner die daar komt en maar één vergunning kan doen, hoe gaan we dat uitleggen? Dat is gewoon een keuze, maar ik denk dat we daar wel even goed over na moeten denken en zeker goed moeten opschrijven hoe we dat dan gaan doen en dat zie ik hier ook nog niet terug. De parkeertijden. De wethouder die geeft aan dat we drie tijdzones hebben, maar dat we niet alles meteen helemaal gaan uitrollen. Dan vraag ik me af, wanneer gaan … Wat is dan de bedoeling van die drie tijdszones als we ze niet meteen gaan toepassen? Worden ze dan ad-hoc zeg maar toegepast of op afroep of als wij dat dan precies willen? En dan ga ik wel even in op een discussie die net werd gevoerd tussen GroenLinks en het CDA van, wat is dan de rol van de raad? Want wij gaan dat niet meer bepalen, volgens mij is het een collegebevoegdheid. Ik ben het eens met mijnheer Van ’t Eind dat volgens mij bij nieuwe voorstellen voor nieuwe gebieden dat wij altijd als raad daar iets over mogen vinden, want dat staat gewoon in een plan.

Maar volgens mij gaat het juist om de situaties waarin er geen nieuwe gebiedsontwikkeling is en waar het college volgens mij nu gewoon met een collegebesluit kan beslissen om daar wel parkeerregeling in te gaan voeren. Maar ik wil graag een bevestiging hebben of die aanname juist is? Ja, u geeft aan dat de draagvlakmeting dat we die verwijderen, want u heeft twijfels bij het democratisch gehalte van die draagvlakmeting. Onze ervaring is dat die wel als positief werd ervaren in de wijken, aansluitend bij de heer Van Enk. Maar ik wil u best geloven, alleen dan zou ik wel graag daar een paar voorbeelden of, nou ja, die onderbouwing zien die u nu geeft. Van hoeveel zijn er dan in de afgelopen tijd gebeurd en waar is het dan volgens u niet goed gegaan met die draagvlakmetingen? Wel een belangrijk gegeven voordat we het denk ik aflaveren. Dan zei u van, joh, we gaan het hier niet hebben over de financiële consequenties van dit raadsvoorstel, want dat is niet wat voorligt. We gaan het nu enkel hebben over wanneer we parkeerregulering toepassen of hoe we omgaan met parkeerplekken in gebieden, dus puur het proces en niet de financiën. Ja, ik denk dat die twee toch echt wel hand in hand gaan, want we zien in dit plan gewoon dat er veel meer parkeren gaat worden toegevoegd in Rijswijk, betaald parkeren. En dat kan, dat is een keuze, alleen dat heeft echt wel financiële consequenties.

En er werd in de eerste termijn door verschillende partijen benoemd dat de gemeente daar ook echt wel de financiële gevolgen ieder geval nodig heeft en kan gaan gebruiken. Dus als het kan, zou ik mijn oproep uit de eerste termijn toch nog bij de wethouder willen neerleggen van, geef ons dan in ieder geval inzicht wat dit gaat doen voor ons? Want volgens mij gaan die inkomsten op parkeergelden enorm stijgen en daar heb ik graag inzicht op. En als laatste afsluiter zou ik toch me willen aansluiten bij D66 en GroenLinks. Ik denk dat het fiets parkeren toch echt wel wat aandacht verdient. Er zijn veel wijken waarin fiets parkeren of waarin wijkbewoners zeggen van, joh, al die fietsen die verspreid staan over de wijk, kunnen we dat niet even wat schappelijker doen? En kunnen we niet wat meer fietsparkeerplaatsen, wat grotere plekken waar alle fietsen worden verzameld in plaats van random over heel de wijk? En dat helpt denk ik ook bij de ruimtelijke indeling. De voorzitter: O, mijnheer Van Dam, u heeft een interruptie van mijnheer Dolmans. De heer Dolmans: Het is wel heel bijzonder. Bij fietsen dan gaan we centrale plekken creëren om ze neer te zetten, omdat we het vervelend vinden dat ze over de hele wijk staan, maar bij auto's vinden we het volkomen normaal dat ze over de hele wijk staan. Ik zou zeggen, doe het precies andersom.

Zet die auto's aan de rand van de wijk, maakt die wijk autoluw, en zorg ervoor dat je overal met de fiets kunt komen. De heer Van Dam: Als dat mogelijk zou zijn dan zou dat fantastisch zijn. Maar niet een parkeergarage onder Leeuwendaal bouwen, dat lijkt me een heel mooi streven, alleen dat kost natuurlijk ook wat Pagina 42 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

dus het is niet overal toepasbaar. Dus waar dat kan, dan ga ik mee met uw ideologie. Alleen de praktijk blijft toch af en toe daarin wat moeilijker denk ik. En nog een laatste opmerking over dat één parkeergebied. Ik denk, ik dacht te lezen in deze nota dat dat werd afgeraden. Dus ik vroeg me af of de wethouder dat kon bevestigen, ja dan t nee? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Wethouder Van de Waart, gaat uw gang. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Ik ga proberen alleen in te gaan op de vragen, want het is inmiddels wel wat later en er zijn ook wel wat statements hier en daar gedeeld. Heel even kijken hoor. De VVD vroeg nog dat parkeren op het eigen terrein, hoe gaat u dat meten? Nou, allereerst zijn er best wel wat panden, zowel van bewoners als van ondernemers, waarin gewoon afspraken zijn, dus parkeren op eigen terrein afspraken. Dus in ieder geval daar waar we dat contractueel vast hebben gelegd is daar natuurlijk gewoon op aan te sturen. Als u het nu heeft over een bewoner die in zijn eigen voortuin een plek heeft gecreëerd. Dat is inderdaad heel lastig om daarop te sturen. Daar is in ieder geval wordt ervaring opgedaan in ieder geval op dit moment bij de gemeente Den Haag.

En dat is nog een heel traject waarvan ik me afvraag of dat we daar op dit moment in Rijswijk in moeten stappen? Omdat ik denk dat we nog een aantal andere stappen hebben te kunnen nemen om zeg maar de parkeerdruk naar beneden te brengen in bepaalde wijken. En het is ook nog eens zo dat sommige mensen één plekje weghalen, de ander één plekje daarbij creëren, dus dat op wijk misschien nog heel beperkt is. Maar er zijn gewoon zeker in de nieuwbouwwijken, maar ook in Rijswijk Buiten hebben mensen gewoon een afspraak, dus echt een afspraak in hun contract over het hebben van parkeerplekken. Die heb ik zelf ook trouwens, ik mag ze ook niet weghalen. Dus dat zijn natuurlijk dingen die wel degelijk contractueel vast zijn gelegd en daar kun je in ieder geval afspraken over maken en dat is ook bij ons beschikbaar. Maar we hebben dus niet op dit moment de bedoeling om het bij iedereen te gaan controleren in zijn voortuin en de gebieden waar mensen zelf iets aan hebben gelegd. Dat zou misschien iets voor de toekomst zijn, maar daar staat geen einddatum op deze Parkeernota. Dus tegen die tijd dat er een nieuwe komt zou dat misschien een ambitie kunnen zijn. Ja, er is nog een keer gesproken over bezoekersvergunning, maar dat neem ik heel even als mening mee. Want die bezoekers in nieuwbouwgebieden hebben dus in principe gewoon een plek in de ontwikkeling.