Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

We zullen daar ongetwijfeld dan ook extra aandacht op een goede manier op TenderNed dit soort dingen neerzetten. We kunnen sowieso pas Pagina 15 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

aanbesteden inderdaad als we een akkoord van de raad hebben. Er zijn … De aanbesteding … We moeten ook nog even kijken of bijvoorbeeld … De voorzitter: Ik zie een onderbreking van mijnheer Bosman. Mijnheer Bosman, gaat uw gang? De heer Bosman: Dank u wel. Sorry dat ik onderbreek. Maar volgens mij is het juist niet een aanbesteding zoals alle andere aanbestedingen. Er is geconstateerd dat er geen goede marktwerking in Nederland is. Dus daar kwam mijn commentaar vandaan, omdat het helemaal niet een goed werkende markt is, kun je het dus niet zomaar op TenderNed zetten zoals een normale aanbesteding. De heer Wit: Zoals wij … Zoals ik in het begin ook al zei, gaan wij nog een contraexpertise doen op een aantal gebieden. Daar zal aanbesteding er een van zijn. Een van de dingen die we daaraan gaan doen, is ook praten, hoe heeft Schiedam dat gedaan? Zij hebben het ook gedaan, is gelukt. Amsterdam heeft het gedaan, dus er zijn mogelijkheden. We moeten daar goed naar kijken. Als wij de expertise hier niet hebben, dan zullen we die wel extern moeten halen. Maar ik ga ervan uit dat we dat op een goede manier, degelijke manier kunnen doen. Daar zal ik mij in ieder geval hard voor maken. Dan was er nog een vraag over subsidies. Er zijn wel subsidies aangevraagd natuurlijk voor de gebiedsontwikkelingen an sich. Die zijn er al.

Maar op dit moment heb ik nog geen zicht of er subsidies zijn die het systeem zouden kunnen ondersteunen. Uiteindelijk is het gewoon een afvalinzamelingssysteem. Het heeft voordelen als het aankomt op uitstoot, als het aankomt op verkeersveiligheid, op leefbaarheid. Dus wellicht zou je daarmee iets kunnen doen. Maar zover ben ik niet dat ik u daar nu al een antwoord op kan geven hoe we dat zouden kunnen invoegen. En uiteindelijk nog even wat wel belangrijk is voordat we dit … Die aanbesteding doen, gaan we natuurlijk ook een marktconsultatie doen om te kijken welke partijen daar eventueel in geïnteresseerd zouden kunnen zijn. Voorzitter, dat was mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Ik wil nog heel even iets checken, want u gaf aan dat er een kleine omissie of fout in de planning zit en dat u daar nog op terugkomt. Hoe komt u daarop terug en wanneer? De heer Wit: Ik weet vrij zeker dat het niet klopt, want ik ga niet aanbesteden voordat ik een akkoord heb van de raad. Dus we komen gewoon met een aangevulde planning richting het raadsbesluit van … In Q4. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Dan, bezoek in Almere in Q4. Daar staat volgens mij nog geen datum voor, maar ik ga ervan uit dat die snel komt.

De heer Wit: Ik ga proberen om het in Q3 voor elkaar te krijgen, dat we ook een beetje ruimte ertussen hebben, want anders dan zit het misschien wel heel kort op de besluitvorming. Maar goed, dat is toch ook uiteindelijk, een blik naar de griffie, zo snel mogelijk iets plannen en we gaan het proberen. Nogmaals, komt alstublieft mee. De voorzitter: Dank u wel. Is het een idee dat voor komende raad die datum bekend is, of is dat niet handig of is dat niet mogelijk? Dat laat ik even aan de griffie. En ook sowieso die informatiesessies waar u het net over had, die worden ook georganiseerd. Dus dat … De heer Wit: Informatiesessies, uiteindelijk ga ik kijken hoe ik de informatie die gevraagd is ook door GroenLinks over bijvoorbeeld reinigingsrecht, gaan we kijken hoe we die bij de raad kunnen krijgen. Een informatiesessie, ik weet niet of ik die nog ga organiseren. We hebben natuurlijk al een vrij uitgebreide presentatie ook gegeven. Wat ik mij kan voorstellen, is, ik heb sowieso wel behoefte om richting het raadsvoorstel gewoon ook het gesprek te voeren met de woordvoerders op dit dossier. Pagina 16 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

Ik denk dat dat verstandig is, omdat het toch een complexe materie is en daarnaast ook om grote investering gaat. Dus dat wil ik in ieder geval gaan doen. Dus dat. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Dan kijk ik even rond naar het forum. Als bespreekstuk of als hamerstuk? Hamerstuk. Mevrouw Niesen. Mevrouw De Haan-Niesen: Voor onze fractie nog een bespreekstuk graag. De voorzitter: Wat … Komt u nog met een motie of een amendement? Mevrouw De Haan-Niesen: Dat weet ik nog niet, maar ik wil het gewoon graag als bespreekstuk meenemen. Nu hoor ik weer aan de overkant, jongens, kom op. Dat recht heb ik gewoon. De heer Dolmans: Punt van orde. U heeft kennelijk het punt niet voldoende voorbereid en in de fractie besproken en dat is dan de reden om het een bespreekstuk op de raad te maken. Ik vind het echt schandalig. De voorzitter: Mevrouw Niesen. Mevrouw De Haan-Niesen: Dat mag mijnheer Dolmans vinden. Wij hebben zeker dit voorstel goed besproken. Alleen er zijn nu nog wat duidelijke antwoorden van de wethouder gekomen en ik wil dat graag met de rest van mijn fractie bespreken. Ik ga daar niet zomaar in mijn eentje een beslissing op nemen. Dat is mijn goed recht. De heer …: Voorzitter, een ordevoorstel. Uiteraard is het recht van iedere fractie om ook de antwoorden even te bespreken in de fractie.

Maar is het dan niet logischer om er gewoon een hamerstuk van te maken, tenzij de fractie van het Rijswijks Belang er toch een bespreekstuk van wil maken? Dat lijkt mij logischer? Want zeker gezien de aard van de bespreking zojuist. Dat zou mijn voorstel zijn. Ik weet niet of Rijswijk belang daarmee zou kunnen leven. De voorzitter: Ik zou dan … Ik geef u zo het woord. Dan zou ik zeggen, dan is het in elk geval een hamerstuk en dan, als er iets komt van Rijswijks Belang, moet het dan uiterlijk eind volgende week, dat als deadline, en dan blijft het als hamerstuk en anders wordt het een bespreekstuk. Mevrouw De Haan-Niesen: Mag ik, voorzitter? De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel. Dit vind ik een iets vriendelijker voorstel van GroenLinks dan wat net bij de partij D66 naar voren kwam. Hiermee kan ik akkoord gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan spreken we af dat het een hamerstuk is en dat, mocht Rijswijks Belang nog met iets komen, een motie of een amendement, dan doen ze dat uiterlijk eind volgende week. Dank u wel. Voordat we doorgaan met het volgende raadsvoorstel, wil ik heel even checken of er behoefte is aan een korte pauze of zullen we gewoon doorgaan? Gewoon doorgaan.

10. Raadsvoorstel Kadernota Parkeren De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende raadsvoorstel de Kadernota Parkeren. Wie mag ik daarvoor als eerst … Mijnheer Oelen, gaat uw gang. De heer Dank, voorzitter. Dank, college, wethouder voor deze nieuwe versie van de Kadernota Parkeren. Ik ben blij dat hij er ligt, al was het alleen maar omdat de oude inderdaad ook al best wel Pagina 17 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

oud is. Ik heb wel een aantal vragen en kanttekeningen waarvan ik aan de wethouder vraag hierop te reageren. Een aantal is ook wel in de zin van, best wel een heel aantal. Ik begin met een gevoel. Dat is het gevoel dat mij bekruipt dat het stuk iets negatiefs uitademt ten aanzien van parkeren. Zinnen als, waar een auto staat, kan geen boom staan of kinderen spelen. Dat is een waarheid als een koe natuurlijk. Of we moeten anders nadenken over parkeren. Maar het geeft mij toch wel een beeld dat hier een stuk geschreven is waaruit blijkt van, het liefste worden alle auto's uit de stad verbannen. Feit is daarentegen wel dat automobiliteit een belangrijk en voor velen een noodzakelijk gegeven is en we veel gestapelde bouw hebben in Rijswijk, waardoor parkeren op eigen terrein gewoon moeilijk is. Kortom, voldoende parkeerruimte is simpelweg essentieel voor veel Rijswijkers. Dus mijn eerste vraag is, is de wethouder dat eigenlijk wel met mij eens? In het stuk wordt het uitgangspunt geformuleerd dat bij nieuwe gebiedsontwikkelingen er niet meer geparkeerd kan worden op openbaar terrein. Dat hebben we natuurlijk ook eerder zo vastgesteld in bepaalde bestemmingsplannen, maar het wordt hier wel heel erg algemeen geformuleerd.

Dus mijn vraag zou zijn, hoe definieert u nieuwe gebiedsontwikkelingen? Als bijvoorbeeld een binnenstedelijke transformatie plaats heeft in een gebied waar voorheen wel een vergunningenregime gold, komt dat regime dan op dat moment te vervallen? Sowieso het … De vraag, waarom dat rigide uitgangspunt? Waarom zouden we niet op zijn minst de mogelijkheid kunnen schetsen dat er situaties denkbaar zijn dat van dit algemeen uitgangspunt wordt afgeweken? Pagina 15 in de kadernota. Daar staat een alineaatje waarvan ik mij afvroeg, wat betekent dat eigenlijk? Er staat, bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen kunnen we vanaf het begin rekening houden met hoe parkeren is georganiseerd, in de bestaande stad is dat anders. Daar passen we de ruimte om onze parkeerregels … Daar passen we de ruimte in onze parkeerregels geleidelijk aan. Wij nemen de tijd om veranderingen stapsgewijs in te voeren. Zo voorkomen we verrassingen en gaan we … Geven we iedereen voldoende tijd om zich aan te passen. Ik ben mijn bril vergeten en ik krijg dit niet even groter. Dus vandaar mijn … Dat stotteren. Mijn beurt lukt wel. Maar hoe dan ook, ik vraag mij gewoon af, wat betekent dat in de praktijk, verandering waarnaartoe en wat is geleidelijk? Waar tekenen we hier voor? Een van de uitgangspunten van de kadernota is, waar we geen probleem hebben of geen overlast verwachten, grijpen we niet in.

In Parkwijk en het Haantje is geen parkeerprobleem. Dat blijkt ook uit de tellingen. Toch wilt u daar ingrijpen? Om welke redenen? Kunt u daar wat toelichting over geven? Er staat in het plaatje dat er eerdere afspraken over zijn gemaakt. Ik loop al best wel een tijdje mee in deze raad en deze afspraken die ken ik niet. Dus mijn vraag zou zijn, welke zijn dat dan volgens u? Als ik naar het plaatje kijk, dan zie ik dat in de Broekpolder en Hoorndijk dat er nog geen betaald parkeren is, alleen dat er een tijdzone is die beoogd wordt door het college eventueel in te voeren. Daar is zo'n gebiedje rondom de Rotterdamseweg, Delftweg, waar overdag echt een enorm P+R-terrein is ontstaan. Voor de gein moet u daar eens gaan kijken. Er wordt ook geparkeerd op het gras. Is dat wenselijk? Zou eigenlijk daar dan op een gegeven moment ook niet vergunning parkeren, betaald parkeren ingevoerd moeten worden? Want dat zijn allemaal mensen die of de tram pakken of naar elders gaan. Dat is dus een van de doelstellingen ook van dit nieuwe parkeerbeleid om dat tegen te gaan, parkeren alleen maar voor bewoners, ondernemers en bezoekers van Rijswijk, waar ik overigens volledig achtersta. Parkeren op eigen terrein betekent geen vergunning. Hoe gaat u dat handhaven? Hoe gaat dat in de praktijk eruitzien? Volgens mij is … Geldt de regel nu ook al, maar de praktijk is nu al heel anders.

Dus wat gaat er nu veranderen? De zin, wie nu een vergunning heeft, houdt die in eerste instantie ook. In eerste instantie, wat betekent dat eigenlijk? We hebben eerder afspraken gemaakt over het tarief van de tweede vergunning dat dit overeenkomstig het tarief van de eerste zou moeten zijn. Daar lijkt nu van afgeweken te gaan worden in dit beleid. Waarom is dat? Dan het idee van een wachtlijst. Als de parkeerdruk te hoog wordt, dan komt iemand op een wachtlijst. Allereerst, hoe vaak wordt gemeten dat de parkeerdruk te hoog wordt en wanneer wordt dan gemeten dat parkeerdruk niet meer te hoog is, dat die vergunning wel kan worden afgegeven? Pagina 18 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

Hoe gaat gecommuniceerd worden dat er geen vergunning kan worden afgegeven? Als ik mijn huis ga verkopen, wil ik kunnen zeggen dat er recht is op een vergunning. Of moet ik dan gaan zeggen, u koopt mijn huis, maar je kunt niet parkeren. Kan ik mijn vergunning gaan overdragen op een koper? Hoe gaat dat in de praktijk er precies uitzien? Die wachtrij, daarvan wordt in het beleid gezegd, een vergunning voor auto één gaat voor auto twee. Geldt dat ook als ik al veel langer op de wachtlijst sta voor een tweede vergunning? Dus hoe gaat dat nou eigenlijk in de praktijk werken? Het zijn allemaal beelden waarvan ik echt niet weet hoe dat in de praktijk gaat uitpakken. Ook zoiets, waarom moeten werknemers op grotere afstand van hun werk parkeren dan bewoners van hun huis? Ook een uitgangspunt wat geformuleerd is. Wat is daarvan de ratio? En ook daarvoor geldt, hoe gaat u dat in de praktijk organiseren? Welke mogelijkheden zijn er sowieso voor bedrijven om vergunningen voor hun werknemers te krijgen? Wat is het systeem hier? We gaan vergunning… De vergunningplicht gaan we uitbreiden, ook in de tijd, dus daar zal gewoon een wens komen vanuit ondernemers om ook voor hun werknemers wat te gaan accommoderen. Hoe ziet het college dat? Heb ik het goed gelezen dat bezoekers van bewoners die moeten parkeren op eigen terrein ook geen bezoekersvergunning kunnen krijgen? Vraagteken.

Op welke wijze zijn de nieuwe parkeernormen tot stand gebracht die hier worden voorgesteld, gepresenteerd? Heb ik het goed begrepen dat het voorstel ook is dat het aanpassen van de collenor… Of van de nieuwe parkeernormen, dat dat een college bevoegdheid gaat worden, in plaats van een bevoegdheid bij de raad? Is dat heel erg verstandig, gelet de gevoeligheid van het onderwerp parkeernormen, dat dat een collegebevoegdheid gaat worden? Als een na laatste, er is nu in bepaalde gebieden best wel veel onduidelijkheid over wat het vigerend regime is, ook omdat dit zelfs per straat kan verschillen. Ook de afdeling Handhaving van de gemeente geeft dat aan. Gaat dit parkeerbeleid daar wat in veranderen? Tot slot, er wordt prioriteit gegeven, ik heb het stuk goed gelezen, zoals u merkt, aan deelauto's boven privéauto's ten aanzien van parkeren. Ook daarvoor geldt, hoe moet ik dit in de praktijk zien? Hoe werkt dat uit? Tot zover mijn eerste vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Mijnheer Van Enk, gaat uw gang? De heer Van Enk: Dank u wel, voorzitter. 50 pagina's Kadernota Parkeren, dat roept bij mij altijd om te beginnen de vraag op wat de aard is, de bedoeling van zo’n nota. Aan de hele concrete vragen en de worstelingen van mijn voorganger, de heer Oelen net, merk je al dat je zo'n nota op verschillende manieren kan opvatten.

Als we het lezen met de schrik van de heer Oelen, dan moeten we in bestaande woonwijken als bewoners nu dus rekening houden dat we nog kort de tijd hebben om van onze auto's afscheid te nemen, maar dan moet je het ook echt verkocht hebben, want dan worden alle parkeerplekken opgeheven. Dat is niet de manier waarop ik deze nota wil lezen, absoluut niet. Het is een actualisering van tien jaar geleden. Eigenlijk zou ik de nota willen lezen, maar dan moet ik daar wel een hele duidelijke bevestiging op hebben van de wethouder, dat die nota is aangepast aan de besluitvorming van de afgelopen tien jaar en dat het niet zo is dat als wij straks besluiten in het dictum, de parkeernota vast te stellen, dat we dan nieuwe regels met elkaar afspreken. Dat vind ik namelijk niet duidelijk als je dat in de vorm doet van een kadernota. Dan is het zoek de verschillen met het verleden en wat in de tabel voor de parkeernorm is er nieuw en wat is er oud? Of het kaartje, is in die woonwijk nu toch ineens het al ingevoerd of is dat een delegatie aan het college die we dan … Of het over twee weken verlenen? Dat vind ik een te veel zoekplaatje. Dat is dan … Dan kan … Dan zou ik niet met dat besluit kunnen instemmen, laat ik het zo zeggen. Alleen, nogmaals, als het een samenvatting is van besluitvorming die al in de raad heeft plaatsgevonden.

Daar herinner ik me in het naaste verleden een paar belangrijke besluiten over want onder de voorganger van de wethouder is al besloten om het college een mandaat te geven over het inspelen op parkeerdruk door wijzigingen parkeerbeleid van Den Haag. Daar hebben we goed over gesproken in de raad. Wij vertrouwen erop dat het college ingrijpt met nieuwe parkeernormen. Als daar de druk te hoog Pagina 19 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

wordt, aan de hand van Rijswijk. Wat ik me ook nog goed kan herinneren, is de discussie en de besluitvorming rond de begroting voor dit jaar. Dat brengt mij ook op de uitgangspunten en kernprincipes zoals ze staan verwoord. Niet alleen de kadernota zelf, maar ook het raadsvoorstel. Die zien er prachtig uit, dat parkeren, regulering geen doel op zich is, maar een middel om parkeerruimte eerlijk te verdelen et cetera. Hele mooie principes. Maar tijdens de begrotingsbehandeling werd duidelijk dat het college niet anders kon dan de begroting dekkend te krijgen door de parkeernormen overal op te schroeven. Gewoon puur omdat de begroting anders niet sluitend was te maken. Dat hebben we met elkaar geconstateerd. Daar hebben we met tegenzin over gesproken. Hebben een paar fracties niet mee ingestemd, andere fracties hebben daar nog een klein morreltje aan kunnen geven om dat iets te verzachten. Maar ik vind dat we niet met droge ogen hier vanavond of volgende week in de raad kunnen vaststellen dat parkeerreguleren geen doel op zich is. Het is vanaf november vorig jaar ook een middel geworden om geld te verdienen als gemeente, om andere dingen mee te kunnen betalen. Of we houden daar direct mee op, of we passen dat in deze nota aan, wat mij betreft. Het gaat dus vooral om de aard van de nota. Daar zou ik graag een duidelijk antwoord van de wethouder op willen zien.

Iets minder van belang, maar toch, mag niet onvermeld blijven op … In de kadernota zelf worden ook zogenaamde strategische mobiliteitskeuzes genoemd, een hele rij in een tabel. Die zien er ook allemaal fantastisch uit. Daar kan ik ook helemaal niks tegen inbrengen. Maar het zijn wel keuzes die elkaar bijten, dus het gaat steeds weer om, wat geef je de voorrang? Dat merken we ook steeds bij concrete bestemmingsplan of BOPA’s, zoals we dat noemen, dat de raad altijd verdeeld is over de feitelijke toepassing. De soep wordt nooit zo heet gegeten als die wordt opgediend als het om mobiliteit en om parkeren gaat. Vind ik prima, want dan weten we bij een bestemmingsplan ook concreet waar we het over hebben en dan maken we die keuze bij meerderheid. Maar die pagina 10, het klinkt mij te veel in de oren als een soort verkiezingsprogramma. Daar zijn we nog niet, bij de verkiezingen, althans niet in de gemeente Rijswijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mijnheer Braam, gaat uw gang. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Allereerst in ieder geval bedankt voor het voorstel zoals hier voorligt. Een duidelijk stuk met ook eindelijk eens een keer ook lekker in duidelijke taal in wil brengen. Is wel heel ernstig. Een aantal zaken zijn net al benoemd.

Zou kunnen zijn dat er wat kleine dubbelingen zijn, maar ik wil in ieder geval toch de zaken vanuit de BVR-optiek wel even benoemen hier zo. Wat ons erg opviel, was, en eigenlijk net denk ik ook een klein beetje aangegeven, het college wordt in dit stuk volledig in de lead gezet. Ik heb niet het idee dat we hier als gemeenteraad nog een rol spelen zodra we dit voorstel aannemen. Dus daar zou ik graag nog van willen weten, waar speelt de raad nog wel rol als we dit voorstel aannemen? Vanuit onze partij voorspelden we het eigenlijk al, dat we langzaam maar zeker wel toewerken naar een vergunning voor … Of in ieder geval naar een één gereguleerd gebied voor heel Rijswijk. Het is het nog niet. Er zijn een aantal suggesties gegeven voor onder andere de Strijp voor de toekomst om dat zomaar even als voorbeeld te geven, en het uitbreiden van tijden, wat we gezien hebben. Maar dat betekent natuurlijk wel dat langzaam maar zeker toch onze voorspelling meer uit gaat komen dat heel Rijswijk straks onder een reguleringsgebied komt te vallen. Daar hebben we nog in ieder geval één vraag over van, wanneer, of een aantal vragen, wanneer heeft u het plan om daar wat te gaan doen, gelet op het feit dat Moerwijk nu wel heel snel toch in een volledige ontwikkeling gaat? Dat is één.

En twee, of het niet nu toch echt verstandig is, gelet op het feit van dat voor ondernemers in ieder geval de ruimte bestaat om een vergunning voor Rijswijk af te geven, die toch eigenlijk dan ook zou moeten voor de bewoners. Dan, de bezoekersvergunning, al door de VVD heeft aangekaart. Er staat duidelijk in dat dat niet de bedoeling is om mensen die geen vergunning hebben om die dus de ruimte te geven voor een bezoekersvergunning. Dat hebben we al eerder ook vanuit BVR aangegeven. Als dat niet wordt Pagina 20 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

verwerkt in het voorstel, dan overwegen we toch om daar een voorstel voor in te gaan dienen bij de raadsbehandeling, om dat mogelijk te maken. Want anders krijg je toch wel een bepaalde vorm van discriminatie binnen de gemeente, waar in ieder geval BVR niets van wil weten. De tweede vergunningen die … Waar ook door de VVD volgens mij aangegeven, dat de rem daar mogelijk op zou kunnen worden gezet, dat vinden wij erg onverstandig om dat te doen. Lijkt ons ook niet nodig, met gelet op alle presentaties die er zijn gegeven. Dus we vragen ons überhaupt al af, waarom dit voor is gekomen? Vanaf een derde vergunning kan ik me nog iets voorstellen, maar om een tweede vergunning te weigeren, dus een wachtlijst te creëren, dat vinden we heel ver gaan. Dan het eventueel verhogen van de prijs voor tweede vergunning, dat kunnen wij als beter reis naar niet accepteren, want in het collegeprogramma hebben we daar andere afspraken over gemaakt. Er wordt gesproken over dubbel grondgebruik. Vind ik best bijzonder. Terwijl we nog niet zo lang geleden het voorstel, wat ook in het coalitieakkoord staat, om goed te werken aan mogelijkheden voor ondergrondse garages, dat dat getorpedeerd is. Dus het is wel bijzonder dat het nu wel weer terugkomt in dit stuk. Dan de participatie. We denken toch dat dat een begin is.

Lijkt ons niet voldoende, één enquête, vijf instanties en vijf bewonersverenigingen die er wat … In ieder geval uiteindelijk wat van hebben mogen vinden. Maar voor zover we hebben kunnen overzien, is dat allemaal in het voortraject geweest. Feitelijk in de verdere ontwikkelingen zijn ze niet betrokken geweest. Dus ook daarvan zouden graag willen weten, in hoeverre worden die daar dan blijkbaar nu nog bij betrokken of zijn ze misschien wel betrokken? Wat zijn dan de reacties van de desbetreffende organisaties en de inbrengers van de enquête, zou ik haast zeggen. Want er zullen misschien ook nog wat reacties zijn gekomen of zienswijzen. Dus er lijkt ons wel in ieder geval heel wat werk te doen. Dan de buurgemeenten, niet onbelangrijk. Het voorstaan staat straks op de agenda, maar ik benoem het hier toch maar vast. De Plaspoelpolder staat natuurlijk nadrukkelijk benoemd voor vergunning. Lijkt ons in ieder geval erg verstandig dat ook een gemeente Den Haag iets vindt van dit stuk. Dus ook daar graag wil ik weten van, wat vindt de meter Den Haag van de invoering in dat gebied op de manier zoals de gemeente dat voorstaat? De wielklem, in het geval van boetes. Dat vinden we op zich goed. Zou … Volgens mij is … Wordt het tijd dat daaraan gewerkt wordt. Niet alleen daarvoor, maar er zullen vast nog wel vaker wat andere redenen zijn om dat te kunnen doen.

Alleen direct gerelateerd, de boetes, we vinden het erg verstandig als het college daaraan gaat werken, om een pauze in te lassen, zoals dat ook wordt toegepast bij de ozb en rioolreinigingsrechten. Op het moment als daar bezwaar wordt ingediend dan wordt dus de betaling gepauzeerd en weer betaald op het moment als bezwaar is afgewikkeld. Het lijkt ons verstandig om dat ook in te voeren voor het parkeren. Zal een hoop bezwaren in ieder geval wegnemen van inwoners die wij regelmatig spreken af en toe. Zo is pech dat ze eens een boete in ieder geval voor de kiezen krijgen, maar dan zou het fijn zijn als het … Als we achteraf betalen. Zeker gelet op wat we helaas ook ervaren met de gps het niet altijd perfect aan te duiden is in welk gebied je staat. Ik zal hem iets dichterbij houden. Een beetje schor nog. Even kijken. Participatie hebben we al gehad weken, wielklem heb ik al gehad, boetes heb ik al gehad. College leading, verspilling, 300 uurtjes bezoek, heb ik het ook al even over gehad. In Den Haag en Rotterdam, de normaalste zaak van de wereld. Dus het lijkt ons verstandig dat we hier in Rijswijk die lijn maar eens door moeten gaan trekken. Ik denk dat ik in eerste termijn zo'n beetje wel de punten heb genoemd die ik graag wilde benoemen. Even kijken. Eén puntje nog. Vond ik niet zo aardig. Staat niet in dit voorstel, maar het volgende voorstel. Heb ik toch maar vast benoemd.

Ik vond het niet zo aardig om nadrukkelijk te benoemen dat als een voorstel het niet haalt, we een probleem hebben met de cijfers van 2025. Dat vind ik zo’n dooddoener. Dat zou ik ieder geval als ik in uw schoenen zou staan, niet in een raadsvoorstel opnemen. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Van het Eind, gaat uw gang.

Pagina 21 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

De heer Van het Eind: Dank u wel, voorzitter. Voor GroenLinks draait mobiliteitsbeleid om één centrale vraag en dat gaat namelijk over, hoe verdelen we de schaarse openbare ruimte op een eerlijke manier? Dat vraagt om keuzes, want die ruimte is beperkt en die moet worden gedeeld door voetgangers, fietsers, ov-gebruikers en automobilisten. Niet iedereen heeft een auto, maar iedereen heeft recht op een veilige en toegankelijke leefomgeving. Wij zijn overwegend positief over deze kadernota. De nota biedt een duidelijke koers, gebaseerd op de praktijk die de afgelopen jaren ook al is gegroeid, en het sluit aan op besluiten die we als raad ook op verschillende momenten eerder hebben genomen. Daar verwees de heer Van Enk ook al naar een aantal. Het gaat over minder verblijvendheid, meer sturing op parkeerdruk en maatwerk per gebied. Er worden stappen gezet om de parkeerruimte slimmer te gebruiken en beter af te stemmen op wat er echt nodig is. Tegelijkertijd missen wij op een aantal punten nog de concretisering van mooie ambities. Ik stel daar voor nu in de eerste termijn even drie vragen over. Er zijn ook eerder wat vragen gesteld die ik wellicht anders had gesteld, maar daar sluit ik me dan gewoon maar voor het gemak even bij aan. Maar ik heb hier nog drie vragen in ieder geval. Mijn eerste vraag gaat over fiets parkeren.

In deze nota komt dat eigenlijk alleen terug bij nieuwe gebiedsontwikkelingen, maar ook in bestaande wijken moet het makkelijk zijn om je fiets kwijt te kunnen, zeker als we willen dat mensen de fiets pakken in plaats van de auto. Denk aan ov-haltes, winkels, portieken. Is het college met ons eens dat fiets parkeren in bestaande wijken net zo belangrijk is? En dat zo is, waarom wordt dat dan hier niet benoemd en welke kansen ziet het college om dat alsnog op te pakken? Mijn tweede vraag gaat over deelmobiliteit, met een net iets andere insteek dan mijn voorganger van de VVD. In de praktijk zien we dat er ook in bestaande wijken al deelauto's beschikbaar zijn en dat is een goede ontwikkeling, maar in de nota wordt die bestaande praktijk helemaal niet genoemd, terwijl deelmobiliteit juist een belangrijke bouwsteen kan zijn in het terugdringen van autobezit en het verlagen van parkeerdruk. Waarom is dit niet meegenomen in de nota? Is het college bereid om ook in bestaande wijken expliciet te sturen op uitbreiding van deelmobiliteit? Bijvoorbeeld door plekken te reserveren en bewoners te informeren.

Ik refereer ook aan de eerder aangenomen motie over deelmobiliteit over het stimuleren van bewonerscorporaties om dat zelf te organiseren, dus anders dan de commerciële partijen zoals Greenwheels en MyWheels, maar het stimuleren ook van dat bewoners dat voor zichzelf kunnen organiseren. Daar heb je ook de lokale overheid bij nodig om dat te kunnen helpen. Ik miste dat eigenlijk in deze nota. Ook de referentie naar de eerder aangenomen, recent aangenomen motie, moet ik wel zeggen, net bij de omgevingsvisie, dus ik vergeef het u, maar ik was wel benieuwd hoe dat daarop aansluit. Tot slot een vraag over het creëren van ruimte. In de nota staat terecht dat parkeerregulering kan helpen om ruimte vrij te spelen voor andere functies, zoals groen, spelen, lopen of fietsen. Maar mijn vraag is, wanneer gebeurt dat dan? Op basis waarvan besluit het college dan hoe je die ruimte dan gaat gebruiken en wanneer doe je dat dan? Want die ambitie staat nu wel op papier, maar we missen eigenlijk een beetje de concrete uitvoering van die ambitie. Dus het is nu een soort papieren ambitie en het klinkt heel mooi, ik ben het er volledig mee eens.

Maar hoe gaan we daar dan op sturen? Dus als we dan sturen op die parkeerdruk via parkeerregulering, wanneer … Hoe monitoren we dan dat dat ook iets oplevert en effectiever en efficiënter gebruik van die openbare ruimte? Dat waren tot slot … Dat waren mijn vragen in de eerste termijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van het Eind. Mevrouw Kamers, gaat uw gang. Mevrouw Kamers: Dank u wel, voorzitter. Allereerst sluit ik me aan bij de vragen van de VVD. Wat het CDA eigenlijk al zei, dat het niet zo zou moeten zijn dat de auto een melkkoe is, dat daardoor de begroting sluitend te maken. BVR, die had het er ook al over dat het ook niet zo moet zijn dat met deze kadernota met dat raadsvoorstel dat dan het college de bevoegdheid heeft, maar dat dat nog altijd bij de raad ligt, dus dat altijd gevraagd moet worden wat wij ervan vinden bij uitbreiding Pagina 22 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

betaald parkeren. Want Rijswijks Belang is ook gewoon van mening dat een parkeerprobleem, dat je dat niet oplost met betaald parkeren. In feite moet je dat niet invoeren, maar juist proberen parkeerplekken te creëren. Dit zijn voorlopig de vragen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kamers. Mijnheer El Majjaoui, gaat uw gang. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord. Met dit raadsvoorstel wordt beoogd de nieuwe Kadernota Parkeren 2025 vast te stellen als vervolg op de mobiliteitsstrategie Rijswijk 2040. Deze nota richt zich met name op de parkeerproblematiek en de toename van de ruimtedruk, in dit geval ook parkeerdruk. Deze keuzes zijn nu eenmaal noodzakelijk om de openbare orde te ordenen en waar nodig te reguleren. Deze nota zou beter kunnen aansluiten op de actuele situaties dan de oude parkeernota uit 2015. Ondanks dat het raadsvoorstel onzes inziens helder en duidelijk is, hebben we twee … Toch tweetal vragen, voorzitter. Worden of zijn er afspraken met de omliggende gemeenten, met name waar de parkeerdruk door buurgemeenten het hoogste is, in verband met gelijk speelveld en eventueel waterbedeffect? Zijn de belanghebbenden en de direct betrokken bewoners goed geïnformeerd en hoe is deze participatie tot stand gekomen? Deze twee vragen zou ik graag beantwoord willen hebben. Dank, voorzitter, voor het woord. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui.

Mijnheer Stuifzand of mijnheer … Mijnheer Van der Veer, gaat uw gang. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Allereerst willen we het college bedanken met dit voorliggende raadsvoorstel en de inzet die is geleverd om deze Kadernota Parkeren 2025 samen te stellen. Een mooi stuk, duidelijk stuk, met veel ambities. Er zijn al heel veel vragen gesteld, dus ik probeer een schifting te maken. Er wordt op een gegeven moment gesproken over de besluitvorming … Er wordt altijd … Bij besluitvorming wordt altijd een zorgvuldige afweging gemaakt inhoudelijk en dan … En financieel. Belangrijk voor de Partij van de Arbeid is, kijkt men dan echt eerst naar de inhoudelijke argumenten, of gelden hierbij de financiële argumenten om iets in te voeren? Even kijken. Pagina 46 hebben we het over parkeren grote voertuigen. Dat is nu geregeld in de Verordening fysieke leefomgeving en dan geldt een, van maandag tot met vrijdag van 08.00 uur tot 18.00 uur. Betekent dat dat grote voertuigen heel Rijswijk terechtkunnen? We gaan straks, en dat komt in een volgende raadstuk aan de orde, Plaspoelpolder middengebied, gaan we afwijken. Dan gaan we … Is het voorstel om van 12.00 uur tot 24.00 uur, van maandag tot met zondag. Hoe verhoudt dat zich tot elkaar? Komen we daar niet in een conflict van de fysieke leefomgeving en deze Kadernota Parkeren. Wielklemregeling wordt over gesproken. Mooi.

Wanneer kunnen we daar een voorstel voor verwachten? Want daar wordt over gesproken. Is daar een goede wegsleepregeling? Daar is in het verleden veel discussie over gehad, over wegslepen, opslaan en dan de kosten die daarvoor … Is daar ook een goede wegsleepregeling in Rijswijk? De laadpaalklevers. Is het voor de gebruikers van de laadpalen duidelijk dat in gebieden waar een parkeerbeleid is, dat daar ook betaald moet worden voor die plek? Want dat is volgens mij niet duidelijk op de borden. Hoe handhaven we dat? Hoe kunnen we zorgen dat we geen laadpaalklevers hebben? De parkeerplaats rond onze parken, daar wordt over gesproken. Nou worden die parken ook gebruikt als P+Rparkeerplaatsen. Hoe gaan we daarmee om? Want de ambitie is, we zorgen voor parkeerruimte voor onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Maar Wilhelminapark weten we dat daar heel vaak wordt afgesproken door mensen en dan auto stallen en dan met één auto verder rijden. Hoe gaan we daarop sturen of controleren? Komt daar beleid op, gaan we met dagvergunningen voor bezoekers … Is daarover nagedacht? Even kijken. Ik denk dat voor de rest alles vrij aardig is … Dit is even voor het eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Mijnheer Dolmans. Pagina 23 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

De heer Dolmans: Dank u wel, voorzitter. De Kadernota Parkeren die nu voorligt, verbetert het gereguleerd parkeren met ruimte voor maatwerk in Rijswijk. Maar het blijft wel erg vriendelijk voor het blik op de straat, want de ruimte voor de auto blijft dominant. Hoewel de nota erkent dat parkeren veel ruimte inneemt, kiest men er gewoon bewust voor parkeerplaatsen op straat te behouden, tenzij er overlast is. Dat is een gemiste kans. In een compacte stad als Rijswijk zouden we proactief moeten kiezen voor vermindering van autoparkeerplaatsen op straat ten gunste van groen, spelen, lopen en fietsen. Meer ondergronds of gestapeld parkeren dus … En minder blik op de straat. Het belang van fiets parkeren ontbreekt in de nota. In een tijd waarin actieve mobiliteit cruciaal is voor gezondheid en klimaat, is het onbegrijpelijk dat fiets parkeren geen belangrijk onderdeel is van de parkeernota van de gemeente Rijswijk. Hoe weegt het college immers de plek voor fietsen tegenover die van auto's? Ook maakt het beleid geen onderscheid naar grootte van voertuigen. Het ruimtebeslag en de impact van een grote SUV zijn veel groter die van een kleine, compacte auto en in veel steden worden daarom hogere tarieven ingevoerd voor zware en grote voertuigen.

Waarom niet ook in Rijswijk? De nota zegt niets over het opladen van elektrische auto's op de openbare weg via een kabelgootje met eigen stroom. Wat zijn nu de ervaringen in de buurgemeenten hierover en kunnen we dat in Rijswijk ook gaan invoeren? Bij nieuwbouw wordt weliswaar geen recht op parkeervergunning meer gegeven, maar autobezit blijft impliciet nog steeds de norm. Deelauto's worden mogelijk gemaakt, maar niet verplicht. Ook dat is een gemiste kans om wijken autoluwer te maken. Tot slot wordt parkeren vooral technisch benaderd zonder aandacht voor gedragsverandering of mobiliteitstransitie. Maar elke parkeerplaats kost duizenden euro's aan aanleg en ruimteverlies, een geld dat beter besteed kan worden aan groen, fietsen en veilige straten om op te spelen. Waarom kiezen we dan nog steeds voor een beleid waarin de auto maatgevend blijft voor de inrichting van onze publieke ruimte? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Mijnheer Van Dam, gaat uw gang. De heer Van Dam: Goed gegokt. We hebben denk ik wel een andere opvatting van dit stuk dan het CDA, hoe zij begonnen. Mijnheer Van Enk is er helaas niet meer, maar wij zien toch wel een aantal hele concrete voorstellen hierin staan die toch best wel wat effect gaan hebben denk ik op onze stad. Daarom hebben wij ook best wel best wel wat vragen.

Ik zou beginnen … Willen beginnen met de nieuwbouwgebieden en de regulering die we daarvoor hierin hebben opgenomen. Want wij lezen dat we geen parkeervergunning gaan afgeven voor huurders en kopers van nieuwbouwprojecten in Rijswijk. Dan vraag ik me af, waar gaan al die mensen dan parkeren. Het antwoord is dat veelal gaan parkeren in parkeergarages. Zoals mijn voorganger ook al zei, niet meer op straat, maar in parkeergarages. Maar tegelijkertijd hebben we … Weten we ook, omdat we heel veel van die projecten natuurlijk al een keer de revue hebben zien passeren, dat we vaak niet zoveel parkeerplekken realiseren als dat we woningen realiseren. Daarmee gaan we dus niet voor iedereen zo'n parkeerplek van de straat halen en in een parkeergarage duwen. Maar op het moment dat wij dus ook geen parkeervergunning meer aan de straat voorzien voor de bewoners van deze nieuwbouwprojecten, betekent dat er een aantal mensen denk ik buiten de boot gaan vallen. Dat zie je in de Bogaard, Plaspoelpolder zien we dat. In Bogaard worden namelijk niet zoveel parkeerplekken gebouwd of parkeergarages gebouwd als dat er behoefte in is in het aantal woningen dat we er neerzetten.

Dus mijn eerste vraag zou zijn van, als je hier … Als wij dan als raad hiermee willen gaan instemmen, wat is dan het effect van die maatregel? Hoeveel mensen gaan er potentieel geen … Niet meer in het bezit kunnen zijn van een auto, omdat ze en geen parkeervergunning krijgen en er is geen parkeerplek in een parkeergarage? Is daar een overzicht van? Kunnen we dat inzichtelijk maken? Ik snap dat de wethouder dat wellicht vanavond niet meteen kan zeggen, maar kan dat dan desnoods nog worden toegestuurd naar ons als raad? Ik denk dat het een hele belangrijke is om af te wegen of je hiermee wil in gaan stemmen, ja dan te nee. Bij nieuwbouwontwikkelingen gaan we Pagina 24 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

volgens deze parkeernota ook standaard parkeerregeling toepassen bij nieuwbouwprojecten. Als ik dan beargumentering daarachter lees, dan word ik nog niet helemaal wegwijs waarom we dat doen. Want in het stuk staat een paar pagina's daarvoor dat we pas parkeerregeling toepassen op het moment dat de parkeerdruk te hoog is in een gebied. Dat vind ik ook een logische redenering, want op het moment dat er geen probleem is, dan hoef je het nog niet op te lossen. Dus daar graag nog wat … Een toelichting op van de wethouder. Daarnaast vinden we het dan ook een relatief nog vreemde keuze dat we een lagere parkeernorm gaan toepassen in die nieuwbouwgebieden tegenover onze al bestaande woonwijken. Want wat is dan precies het verschil tussen een bewoner … De parkeerbehoefte van een bewoner die in een nieuwbouwgebied komt en de parkeerbehoefte van een bewoner die in een van onze huidige wijken leeft? Kan de wethouder die lage parkeernorm in nieuwbouwgebieden wellicht dan ook toelichten? Dan staat in het beleid opgenomen dat we bij woningbouwprojecten die maar tien woningen realiseren, of minder dan tien, geen parkeerplaatsen hoeven te realiseren, ook niet op eigen terrein. Ik denk van, hoe … Wat is daar de beweegreden van? Want dat doet natuurlijk ook wat met de parkeerdruk in bestaande wijken of nieuwe wijken.

Dus hoezo hoeven die tien woningen niet een parkeerplek te hebben? Ik heb ook nog wat vragen over het vergunningenplafond, waar de VVD ook aan refereerde, waarin we een maximaal aantal parkeervergunningen gaan uitdelen in de wijken van Rijswijk. Dat plafond wordt bepaald door het percentage van het aantal parkeerplekken in datzelfde gebied. Hoewel ik het idee snap, want het kan best wel een goed stuurelement zijn om ons te hoge parkeerdruk te verhelpen, vraag ik me wel af hoe we dit gaan uitvoeren. Wat namelijk nog niet wordt gezegd, is dat op het moment dat wij 100 procent bijvoorbeeld bereiken, gaan we dan helemaal geen parkeervergunningen meer uitdelen? Uit de beantwoor… Of de redevoering van de heer Oelen begreep ik van wel, maar ik hoor het hier graag nog even bevestigd. Hoe gaan we dat dan doen binnen de woonwijken? Want op het moment dat een nieuwe bewoner daar komt en we hebben een hele hoge parkeerdruk waardoor we geen nieuwe parkeervergunning meer gaan uitdelen, en ik wil één parkeervergunning voor mijn auto en mijn buurman die woont er al twintig jaar, die heeft vier auto's, gaan we dan dan tegen die ene nieuwe persoon zeggen van, sorry, u mag geen parkeervergunning meer? Terwijl mijn buurman vier auto's op de stoep heeft staan. Dat lijkt me toch moeilijk uit te leggen aan die nieuwe bewoner.

Ik heb ook nog een vraag over de parkeergebieden, want hoe groot wordt dan zo'n parkeergebied waarin we gaan meten? Houden we de parkeergebieden aan die op pagina 18 worden geschetst of zijn dat toch andere? Want als die parkeergebieden van pagina 18 worden geschetst, dan zijn dat enorm grote gebieden waarin we wijken van Steenvoorde Zuid tot Steenvoorde Noord, de Strijp en Eikelenburg samennemen. Dat lijkt me … Dan lijkt me die hele regeling niet meer heel doelmatig. Dus ik vroeg me af hoe dat dan precies zat. Dan even doorbouwend op die parkeergebieden. We zien dat de parkeertijden namelijk worden veranderd. Nou weet ik niet welke straat welke parkeertijden hebben, maar ik weet wel dat er in het noorden van of het … Aan de rand van Rijswijk er wordt gerekend met een betaald parkeren vanaf 18.00 uur. Ik zie dat in de nieuwe plannen dat 12.00 uur wordt. Dan denk ik van, maar waarom is dat zo? Want ik kon de beargumentering daarvan ook niet vinden. Ik weet dat die straten tot nu toe om 12.00 uur best wel leeg zijn, omdat iedereen aan het werk is. Dus zijn daar parkeeronderzoeken voor gedaan om die tijden op deze manier zo in te stellen? Of wat is de redevoering dat we dat precies doen? Als we dat dan gaan veranderen, dan vraag ik me af wat er gebeurd is met de regel waarin we de straat zelf consulteren om betaald parkeren toe te passen.

Want volgens mij, of in onze optiek, was dat best wel een succesvolle regeling, waarin bewoners zelf konden instemmen met betaald parkeren, ja dan te nee. Ik vraag me af, waarom willen we dat nu schrappen? Onze laatste vraag die gaat over geld. Dat is dan om af te sluiten, om het kringetje weer rond te maken, ook iets wat het CDA benoemde, is dat wij ooit hebben gezegd dat parkeerbeleid natuurlijk geen verdienmodel mocht zijn, maar met de laatste kadernota is dan toch anders besloten. Ik zie dat we het parkeerregime redelijk uitbreiden en dat we Pagina 25 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

denk ik, maar dat is mijn inschatting, ook best wat meer inkomsten gaan krijgen vanuit de parkeergelden. Ik vroeg me af of er ook een inschatting is gemaakt vanuit de gemeente hoeveel we dan wel dan niet gaan … Meer gaan verdienen of meer gaan opbrengen met deze nieuwe regels rondom parkeren. Daarmee wil ik mijn tweede termijn … Of mijn eerste termijn sluiten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Geef ik het woord aan wethouders Van de waart, gaat uw gang. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Daar is hij dan, de parkeernota. We hebben het al heel veel over parkeren gehad hier. Iedere keer refereerden we naar dé parkeernota, waarin inderdaad deels nieuwe dingen, maar vooral ook heel veel dingen staan die u al eerder op een andere manier heeft besloten of die we al eerder hebben gedaan. Zoals verwacht, komen daar heel veel vragen over en ook heel veel verschillende meningen. Aangezien de meningen nogal uiteenlopend zijn, denk ik dat ik namens het college een stuk heb mogen neerleggen wat redelijk in het midden ligt, om maar zo te zeggen, politiek gezien. Wat ik nu ga doen, is in ieder geval proberen zoveel mogelijk alle vragen te beantwoorden. Wat misschien nog wel even goed vooraf is, want ik zei volgens mij van de week nog grappend, ik had me niet voor kunnen stellen dat ik ooit een stuk zou brengen wat de ondertoon is, Rijswijk is voor de Rijswijkers.

Maar als het gaat over parkeergebied, is dat eigenlijk wel de ondertoon die in dit stuk is, dat we echt de parkeerruimte die we hebben en die is inderdaad schaars willen reserveren voor de Rijswijkse bewoners, ondernemers en hun bezoekers. Dat is denk ik een van de problemen die we proberen op te lossen, is, in de gebieden daar waar veel geparkeerd wordt door mensen die naar de buren moeten, om maar zo het zeggen, dat we daar proberen echt een andere oplossing voor te bedenken. Dat is denk ik ook een van de dingen die veel ruimte gaat opleveren. Bijvoorbeeld in een wijk die al eerder veel besproken is, Leeuwendaal, zie je dat de parkeerdruk heel hoog is, maar ook dat er regelmatig geparkeerd wordt door mensen die vervolgens op de tram stappen. Om dan maar gelijk het antwoord geven op een van de laatste vragen, waarom is er gekozen voor een van die tijden? Zeker in dat gebied, rond Oud Rijswijk, uit te breiden vanaf 12.00 uur. Dat is nu van 06.00 uur tot 12.00 uur en wat je ziet, is 06.00 uur eigenlijk te laat is, omdat mensen die Den Haag bezoeken en met de tram gaan, sommigen gaan naar Delft, maar de meesten gaan naar Den Haag, gewoon later terugkomen. Als jij bijvoorbeeld … Niet iedereen werkt tot 19.00 uur ’s avonds, om maar zo te zeggen, dus dan kom je thuis, kun je je auto niet kwijt.

Dus er zit gewoon een deel op de dag, niet iedereen heeft standaard werktijden, om maar zo te zeggen, waarin je je auto gewoon niet kwijt kan. Om dat te voorkomen, doe je ook betaald parkeren ’s middags. Het maakt voor vergunninghouders niet zoveel uit. Je gaat ook niet meer voor je vergunning betalen. Dus we breiden de tijden uit, zodat we proberen te voorkomen dat de mensen die dit vooral gebruiken als parkeerplek om op de tram te stappen, daar weggaan. Dat helpt alleen als je dat in het hele gebied van Oud Rijswijk doet, omdat daar veel gebruik van gemaakt wordt. Hij zit ook in Plaspoelpolder. Dat was al even voorafgaand aan een van de vragen. Dan begin ik bij de gevoelens, voorzitter, van de VVD, over negatieve … Over parkeren. Dan heb ik toch zo mijn best gedaan om daar het mooie midden in … Volgens mij staat er letterlijk in het stuk dat het auto … De auto ook welkom blijft in Rijswijk, maar dat we inderdaad wel een ruimteafweging te maken hebben en dat dit stuk dus gaat over, waar is dan wel die ruimte voor die auto te parkeren. Dat we daarin andere afwegingen te maken hebben, juist door de groei die we hebben als stad, dan bij wijze van spreken in de jaren 80, is denk ik wel evident. Maar zeker niet mijn bedoeling om te zeggen dat je niet met je auto mag komen en dat je niet mag parkeren.

Maar er zijn dus wel andere voorwaarden aan vol… Dus ik hoop dat daarmee de gevoelens in ieder geval misschien met een andere bril even gelezen kunnen worden. Want ik denk dat je hem ook anders kunt lezen. Dit gaat eigenlijk helemaal over, waar kun je straks wel parkeren? Hoe zorgen we dat als Rijswijkse bewoners, Rijswijkse ondernemen, wel onze auto kwijt kunnen? Want daar zijn eigenlijk de meeste van die maatregelen Pagina 26 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

op bedoeld. De nieuwe gebiedsontwikkeling … Ik probeer ze gewoon een beetje af te pellen, jongens. Dan kom ik vanzelf wel, als jullie dubbele vragen hebben gesteld. De nieuwe gebiedsontwikkelingen. Daar staat een definitie en die is gewoon gekoppeld aan de mobiliteitsstrategie die u eerder heeft vastgesteld. Het is natuurlijk wel zo dat in de toekomst … Kan er een nieuwe gebiedsontwikkeling komen. Ik bedoel, voorlopig zijn we nog wel even zoet met de gebieden waar we op dit moment in ontwikkeling zijn. Maar ik maar noem maar heel even, ik kan me zo voorstellen dat er nog iets rondom het station komt. Dat is natuurlijk nog wel een gebied waar we misschien met zijn allen hopen dat daar nog eens wat gebeurt in de toekomst. Dan kan ik me voorstellen dat u een gebiedsontwikkeling vaststelt, dat daar ook gewoon een kader voor komt en dat u daarmee ook de uitgangspunten die hierbij horen bij betrekt. Maar in eerste instantie gaat het over de gebiedsontwikkelingen die we met elkaar continu bespreken. Dus de Bogaard, het Havenkwartier en rondom de Lange Kleiweg en natuurlijk in Rijswijk Buiten zijn we nog bezig. Dan pak ik maar heel even toch … Want u stelde daarvoor tussendoor een andere vraag, maar u vroeg aan, waarom staat dan Parkrijk? U zegt, die afspraken ken ik niet. Daar verraste u mij wel wat, want er is al behoorlijke besluitvorming geweest over deze gebieden.

U bent dan misschien verrast, maar dat vind ik opvallend. Hij staat sowieso in de mobiliteitsstrategie en daar staat ook het kaartje en daar staat letterlijk ook Parkrijk in en daar zitten ook al die andere gebieden in die we dus als nieuwe gebieden hebben geduid, inclusief een cirkel van 500 meter daaromheen. Het staat ook in de … Sorry, werd ik geïnterrumpeerd? Ik was bezig met … De voorzitter: Mag pas in de tweede termijn. Mevrouw Van de Waart: Sorry. Mocht u dat toch niet helemaal duidelijk zijn, dat daar besluitvorming is geweest, is er in ieder geval ook naar gerefereerd in de verschillende financiële stukken, niet … Dat ging natuurlijk over financiën, maar daar is uitgebreid aan gerefereerd, zowel in de kadernota als in de begroting, als wel ook in de bestemmingsplan Pasgeld West. Dus dat ging over Pasgeld. Dan kunt u wel vragen van, waarom moet dat dan in die wijk? Want stel dat u gaat meten … U heeft het dus wel degelijk eerder besloten. Maar als ik gewoon inhoudelijk kijk naar Parkrijk, krijgen wij wel degelijk op dit moment klachten over parkeren. Mensen verwachten daar ook over … Daar kunt u van alles van vinden, maar wij krijgen klachten. Waarom is dat? Er zijn metingen gedaan in die zin, als je ziet, dus mensen hebben parkeren op eigen terrein. Dat zit ook een die deelhofjes.

Die worden zelfs bij tellingen ’s nachts, dus dan zijn de meeste mensen toch thuis, voor 80 procent gebruikt. Dus wat je ziet, is dat mensen gewoon die plekken niet allemaal gebruiken. Dat is natuurlijk zonde, want daardoor kunnen andere mensen die die plek niet hebben, kunnen daar dan geen gebruik van maken. Een ander voorbeeld is, we hebben een hele goed draaiende supermarkt, ik mag natuurlijk geen merknamen noemen, in het gebied en omdat dat natuurlijk niet in… Daar zijn wel parkeerplekken voor gemaakt, maar in principe kun je overal parkeren. Dus je ziet ook, want die is ook 's avonds open, dat er ook uitgebreid geparkeerd wordt in de wijk. Als u mij vraagt, moet het nu? U heeft dat vastgesteld. Ik heb ook in de uitvoeringsagenda aangegeven, in principe staan we klaar om dat dan uitvoering te geven. Als u straks met zijn allen besluit, dat moet op een andere timing of dat moet later, in plaats van dat moet nu, zullen we maar zeggen, dan denk ik dat we met elkaar af moeten spreken, wanneer doen we dat wel, om te voorkomen dat de overlast toeneemt? Want je ziet dus, de Machinist wordt nog gebouwd. Zijn natuurlijk ook weer veel appartementen. Er wordt nog bijgebouwd, dus dan neemt die overlast natuurlijk toe. Het is toch ook een gedeelte waar, in Parkrijk, waar met een lagere parkeernorm is gebouwd. Er komt straks Pasgeld bij.

Tenminste, dat hopen we met zijn allen, als de Raad van State-procedure is opgelost. Dat is ook met de lage parkeernorm, dus dan krijg je dus parkeerders uit Pasgeld in Parkrijk. Gaan we eerst wachten tot die mensen allemaal grotere problemen hebben, of gaan we toch proactief, zoals we dus eerder hebben vastgesteld, dat invoeren? Dus daar zit wat mij betreft, als u dat enorm omhoog zit om dat nu te Pagina 27 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

doen, best wel ruimte om te kijken, wanneer wil je dat dan wel doen? Even kijken. Dat was even ten aanzien van Parkrijk en de verrassingen daarover. Even kijken. U noemt nog een voorbeeld over Broekpolder Hoornwijk, P+R-locatie. Ik kan het … Ik weet welke locatie u het over heeft. Er zitten in ieder geval voldoende mogelijkheden in het kader zoals het er nu ligt om daar dus wat mee te doen. Zelfs als het niet om bewoond gebied gaat. Daarom heb ik speciaal die … Het hoofdstuk over bijzondere gebieden gedaan, want er zijn meer gebieden waar het soms lastig is om over een wijk te spreken en over … Te kijken wie dan allemaal de belanghebbenden zijn, dat je toch iets kunt met een parkeerregime. Iemand noemde dat net ook al heel even over, ik weet niet meer wat precies de woorden waren, maar overlast door parkerende bij bijvoorbeeld onze parken, dus dat mensen daar vooral een auto parkeren. Dat zien we op meerdere plekken. Dat is nu een … Zijn vaak plekken die niet bij de wijken horen en waar we eigenlijk nu niks kunnen met het huidige parkeernota, dus dat is lastig. Dat resulteert zich bijvoorbeeld in een gesprek met tennisverenigingen die in Overvoorde zit. Eigenlijk kunnen we daar nu niks mee. We hebben daar geen handvaten voor en dat zou je nu met de nieuwe regeling wel kunnen. Dan kun je alsnog zeggen van, dat hoeft niet helemaal betaald, betaald parkeren te zijn.

Want je kunt het eerste uur gratis doen bijvoorbeeld en je kunt daar de regeling voor verenigingen doen, zodat je je kunt aanmelden als je binnenkomt. We hebben allerlei instrumenten in ons instrumentenkoffertje om daar vervolgens iets mee te doen. Maar wel om die overlast weg te halen. Parkeren op eigen terrein, geen vergunningen. Er waren meerdere mensen die de vraag stelden. Dat zijn de afspraken die we gemaakt hebben. Waarom doen we dat? Dat is eigenlijk vooral om de mensen die er al wonen, want zeker bij de binnenstedelijke verdichting gaat het over al drukbevolkte gebieden, waar je eigenlijk al heel vaak, zeker in het centrum van Rijswijk, al gewoon veel auto's hebt op straat, om die niet extra te belasten. Dus maken we afspraken over dat je zelf parkeert op eigen terrein, maar ook je bezoekers. Dus heel even voor het beeld, dat bezoekers niet kunnen parkeren, dat is niet waar, maar dat is in de regeling voor de ontwikkeling gedaan. Bezoekers kunnen ook in de parkeergarage parkeren. Daar wordt ook in de parkeernormen rekening mee gehouden. Dat het soms niet gebeurt, want een heel mooi voorbeeld is altijd The Minister, die komt achter The Minister, omdat daar dus nu daarachter geen betaald parkeren is. Dat konden we ook niet met de huidige regels zomaar regelen. Dus wat je ziet is dat de bezoekers denken, nou, ik sta hier eigenlijk wel prima in de J. C.

Storkstraat zullen we maar zeggen. En dan hebben vooral de bestaande bewoners daar overlast van en worden eigenlijk de plekken voor de bezoekers die geregeld zijn in die de parkeergarage niet gebruikt. En dat zien we ook aan de cijfers, want die zijn heel laag. Dan kun je denken, krijgen die mensen geen bezoek? Nou, waarschijnlijk wel, maar die staan in ieder geval niet in de parkeergarage. Is dat dan, om nog even aan te sluiten, is dat dan niet zielig voor die mensen in dat nieuwe huis? Nou, dat is wel een keus, hè. Op het moment dat je dus daar komt kopen of komt huren weet je gewoon, dit is gebouwd met andere parkeernormen. Rijswijk is aan het veranderen, dus het wordt wel actief gecommuniceerd en ook wat de regels daarover zijn. En er zitten ook bedingen op dat als huizen worden doorverkocht of doorverhuurd, dat dat continu zeg maar actief wordt gecommuniceerd. Waarbij het inderdaad niet standaard meer een recht is dat je bij iedere woning twee auto's kunt parkeren, dus dat is natuurlijk een keus. Dan zou je … Even kijken. Nee, laat ik me even aan de volgorde houden, want anders dan raakt iedereen in de war. Ja, deze koppel ik ook even, wie nou een vergunning houdt, houdt die in eerste instantie. Nou, dat is ook zo. Heel even voor de situatie, want ik koppel even een paar vragen aan elkaar.

De wijken waar nu enorme druk is, ik pak toch even Leeuwendaal als voorbeeld, want dat is een van onze drukst bezette parkeertechnische wijk. Er zijn een aantal dingen aan de hand. Eén, als we nou al die parkeerders die vervolgens naar Den Haag gaan eruit halen in eerste instantie, dan denk ik dat dat iets doet al met de parkeerdruk. En dan blijft het nog een drukke wijk, maar dat gaat echt wel iets betekenen. Dan hebben we gezegd, er zijn niet heel veel mensen met een derde en vierde vergunning. Dus laten we het probleem ook niet groter maken dan het is, laten we daar even eerlijk zijn. Maar we hebben wel Pagina 28 van 55

Concept verslag Forum Stad 3 juni 2025

gezegd, als het is dat je een wijk hebt waarin het dus echt met de eigen bewoners heel druk is, moet je dan een soort van eindeloze stroom aan parkeervergunningen geven? Is dat eigenlijk wel eerlijk? Want mensen betalen ook voor een parkeervergunning, moet je niet gewoon heel eerlijk zijn over de verdeling van die parkeervergunningen en die ruimte in de wijk? En daardoor hebben we gezegd van, goh, dan is het eerlijker dat je in ieder geval met je eerste auto daar terechtkomt, in heel veel gevallen ook met je tweede. Maar als het dus zeg maar echt … En hoe meten we dat? Nou, gewoon zoals we normaal ook parkeerdruk meten. Dus we weten op een gegeven moment krijg je ook klachten uit de wijk van, het is hier zo druk. Dan ga je gewoon meten wat de parkeerdruk is. En dan zeggen we gewoon in eerste instantie, nou, sowieso alle derde en vierde en dan gaan we echt niet bij mensen aanbellen en die parkeervergunning terughalen. Maar het is in ieder geval zo dat je die in ieder geval niet doet. Nou is er angst dat je ook je tweede parkeervergunning niet krijgt. Dat zou op hele lange termijn in principe met deze parkeernota mogelijk zijn. Ik moet wel eerlijk zeggen, op dit moment zie ik geen wijk waar dat per direct gaat gebeuren, even voor de duidelijkheid. Maar dat staat er nu in als instrument die je hebt om dat te kunnen doen.

Waarom zie ik dat niet per direct gebeuren? Omdat we ook heel erg inzetten op die tijden en het weren zeg maar van andere auto's in die wijken. Als u zegt, ik probeer af en toe ook even ruimte te geven van, goh, we willen het helemaal niet hebben over überhaupt die tweede vergunning, dan haal je die derde en die vierde. Maar ik zou wel als advies meegeven, laten we niet eindeloos parkeervergunningen geven als er eigenlijk die ruimte niet voor is. Want dat is eigenlijk ook geen eerlijk verdelingssysteem, want dan is gewoon de eerste wie thuiskomt en die een werkrooster heeft waarbij je niet lange dagen maakt of waar je geen nachtdiensten hebt, eigenlijk de spekkoper want die heeft als eerste parkeerplek. Ja, u had ook wat vragen over die wachtlijst. Nou, vooralsnog is die er dus niet, het gaat in eerste instantie om derde en of vierde. We willen in ieder geval de situatie creëren waarin je altijd een eerste auto kwijt kunt. Wat we nog niet uitgewerkt hebben is, stel dat je echt in een situatie komt, omdat het gewoon echt nog helemaal niet aan de hand is op dit moment, dat je een wijk hebt waarin mensen denken van, nou, we gaan toch met zijn allen vier auto’s kopen. Wat je dan doet zullen we maar zeggen op momenten dat je ook bestaande parkeervergunningen hebt? Dat is op dit moment gewoon nog niet aan de orde. Het gaat vooral over de nieuwe parkeervergunningen.

Dus die hou je ook in eerste instantie gewoon. Ja, in eerste instantie is ook gewoon, misschien is dat woord eerste instantie, roept dat gevoelens op, maar dat is eigenlijk ook gewoon de bedoeling. Je houdt gewoon je parkeervergunning als je die nu hebt. En als je verhuist dan heb je hem natuurlijk niet, dan vraag je hem in een andere wijk aan. En het is niet zo dat je die kunt verkopen aan je volgende bewoner, maar het is nu wel zo geregeld dat die volgende bewoner dus wel gewoon ruimte is voor een parkeervergunning. Even kijken, we gaan over naar onderhand vergunning werknemers. Dat zijn in principe de bedrijfsvergunningen. Dus bedrijven kunnen voor hun werknemers bedrijfsvergunningen doen. Tenzij je dat zelf regelt met je werkgever dat je je parkeervergunning als je veel thuiswerkt, dat op een andere manier financieel regelt. Maar als je bedrijf het regelt voor jezelf is het een bedrijfsparkeervergunning. Daar hebben we ook verschillende opties voor, maar dat gaat misschien te ver om die nu allemaal uit te leggen. Misschien straks bij de Plaspoelpolder, bewaren we die. Die bezoekers had ik gehad. Hoe is de parkeernorm tot stand gekomen? Nou, misschien wel toch even, wat eigenlijk nieuw is in dat stuk is dat er überhaupt een kader voor die parkeernorm instaat. Want die werd eigenlijk altijd gewoon vastgesteld door het college.