Concept verslag Forum stad 16 mei 2023

Maar dan willen we wel dat deze haltes van betere kwaliteit gaan zijn en op beloopbare afstand liggen en we zien het heel graag terugkomen in de volgende fase. Ook zal er waarschijnlijk een zwaardere tram komen dan eerder en wij vragen ons net als een van de insprekers af wie dan de kosten draagt voor de vervanging van de trambaan? En klopt het dat dit niet specifiek in de stukken genoemd staat? Een belangrijke vraag voor ons is ook, hoe gaan we de Geestbrugweg en de Haagweg autoluwer maken? Veel van die vraagstukken die liggen nu niet voor maar toch. Hoe staat het met het overleg tussen Rijswijk en Leidschendam-Voorburg en Den Haag hierover? Kan het college goed onderzoeken hoe het zit met het bestemmingsverkeer tussen de gemeenten. Want deze informatie hebben wij als raad heel hard nodig voor het vervolg. Denk aan de locatie voor een eventuele stop of knip voor het autoverkeer. Weten wij niet waar het verkeer vandaan komt, dan kunnen we geen goede beslissing maken over waar die precies moet komen. Wij verwachten van al die colleges een zorgvuldige afweging over deze verkeersstromen. Gekoppeld aan het hele plan is ook de herinrichting van het kruispunt aan de Haagweg, mijnheer Braam noemde het net al.

Hoe gaan we nu verder met het ontsluiten van Oud Rijswijk? Welke stappen worden en nu genomen en wanneer kunnen wij als raad bijsturen? En we hadden ook nog de opmerking dat er niet alleen een CID-Binckhorst is maar ook een CID Laak nog in ontwikkeling en hoe is de samenhang met dit project? Want ook dit zal invloed gaan hebben op Rijswijk en hoe gaan we hierop anticiperen en inspelen? Het voorstel gaat er ook vanuit dat het OV-netwerk flink gaat groeien en als wij kijken naar Haagse ambities voor een autoluwe Binckhorst lijkt dat ook wel waarschijnlijk. Maar de situatie na corona is natuurlijk niet zoals voorheen, er zijn veel personeelstekorten en er zijn minder reizigers. In het collegeakkoord staat het plan om een goede visie op het OV te maken voor zowel Rijswijk als in de hele regio in samenhang met woningbouwontwikkeling in de hele omgeving. Hoe staat het met deze ambitie en onderschrijft het college het belang om in de volgende fase aan tafel te zitten om hierover mee te kunnen beslissen? Laatste punt voor ons is de participatie want GroenLinks begrijpt heel goed dat bewoners zich vooral te laat gehoord voelden. En hoe gaan we dit de volgende keer beter aanpakken? Voor de inrichting van de Geestbrugweg wordt nu verwezen naar de volgende fase en naar co-creatie, ook door de bewoners.

En wij vragen ons af wat dit precies betekent? Want het uitgangspunt voor ons is ook wel dat niet alles meer op dezelfde manier en op dezelfde plaats kan plaatsvinden. In ieder geval niet tegelijk. Als wij meer ruimte moeten maken voor bredere trams dan is er een gegeven dat een minder parkeerruimte beschikbaar zal zijn dan nu het geval is. Dus niet alles kan. En ook bij co-creatie niet dus wij vinden wel dat het eerlijke verhaal moet worden verteld en onderschrijft het college dit? Ja, lastig in deze zaak is dat veel zaken nog onbekend zijn. Wij verwachten dan ook een zorgvuldige uitwerking van de genoemde onderwerpen in de volgende fase. En dat was de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Mijnheer Geleijnse van het CDA. Pagina 16 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 De heer Geleijnse (CDA): Dank u wel, voorzitter. En allereerst namens mijn fractie, dank aan alle insprekers. Het is een belangrijk voorstel met flinke gevolgen voor onze stad. En ik begrijp heel goed dat dat veel impact heeft op u als aanwonenden en omwonenden in de buurten. Het CDA heeft al heel veel informatie, net als de collega's, denk ik gezien en gelezen en gehoord. Niet alleen op papier de afgelopen tijd maar ook bijeenkomsten in andere gemeenten heb ik af en toe de videootjes even kort bekeken. Er is heel veel en ik beperk me dan ook tot een aantal vragen, voorzitter. Het motto was niet voor niets kort en bondig. We werken samen in de regio maar niet altijd blij met de gevolgen, is een van de quotes in het raadsvoorstel. En ik ben eigenlijk gewoon benieuwd, waar is deze wethouder niet blij mee? En het herinrichten van de Geestbrugweg. Er is geen discussie over de noodzaak en in het voorstel staat dat het onlosmakelijk verbonden is aan het project CID Binckhorst. Is dat niet wat te voorbarig, voorzitter? Er komt nog een studie naar effectieve lijnvoering, tram 1 of toch een andere lijn. En het is wel van belang en we weten het nog niet. Los zand noemde de heer Bartels het. De heer Van Onselen had het er ook over. En gelijk hebben ze. En we hebben er straks als raad niets meer over te vertellen. Helemaal niets.

Want welke mogelijkheden zijn er straks om vanuit Rijswijk te reizen naar welke omgeving zonder overstap? En ook net genoemd door mevrouw Oude Alink, welke rol spelen de financiën van OV-bedrijven, personeelstekort en de nu toch wat achterblijvende aantallen reizigers? En kunnen we wel zover in de toekomst kijken op het gebied van OV? We hebben het over 2030, 2035 hoorde ik volgens mij al iemand fluisteren, voordat het uiteindelijk gerealiseerd is. En is de nieuwe lightrailverbinding op de oude lijn in combinatie met een tram van Den Haag Centraal Station en Voorburg niet voldoende? Ook eerder genoemd vandaag en voor het CDA ook een punt om goed over na te denken. Uiteindelijk bleek de tram de beste oplossing. Kan de wethouder nog eens toelichten waarom bijvoorbeeld een bus over de Rotterdamsebaan geen optie is? Ik heb het ook al in de media gelezen van de collega's van Wij Ruiswijk. En die Rotterdamsebaan met die tunnel, ik hoor het elke keer, hij wordt gewoon onvoldoende gebruikt. Zo'n enorm kostbaar infrastructureel project, hoe kunnen we in vredesnaam samen met andere gemeenten er toch voor zorgen dat dat meer en effectiever gebruikt wordt? Elk idee is welkom. Omwonenden maken zich vooral zorgen over de verkeersveiligheid, de doorstroming en de leefbaarheid, en dat snap ik. Ook in de wijken Cromvliet en Leeuwendaal.

In dat kader komt de beroemde knip ter sprake om het doorgaande verkeer tegen te gaan. Zijn er andere opties of kan die knip niet wat opschuiven richting de grens met Den Haag zodat wijken verbonden blijven. Ik hoorde mevrouw Sterk daar ook zinnige dingen over zeggen. Of verlaagt dat de intensiteit niet voldoende, vraag ik aan de wethouder? Voorzitter, hoe moeten we de passage beoordelen uit het Masterplan op pagina 23. Voor mensen die toch een eigen auto hebben of voor bezoekers die met de auto komen in De Binckhorst zijn er voldoende parkeerplaatsen aanwezig. Los van de andere voorzieningen, hoe gaat Den Haag ervoor zorgen dat de nieuwe bewoners daar ook echt niet voor de auto kiezen? Alleen een auto mogelijk als je kan aantonen als je bezit over een parkeerplaats of anderszins? En met steeds meer duurzame auto's op komst, dat juichen we ook allemaal toe, hebben we echt zicht op het aantal auto's en de bewegingen. Kan de wethouder al meer vertellen over de gevolgen voor het winkelcentrum Oud Rijswijk en hoe we de ondernemers daar kunnen ontzien tijdens de werkzaamheden bij de herinrichting van de Geestbrugweg? En ik sluit me aan bij de opmerkingen van de heer Braam van Beter Voor Rijswijk als het gaat om de herinrichting van de Herenstraat.

Voorzitter, ik noemde al effectieve lijnvoering, onderzoek volgt, geluid en trillingen, onderzoek volgt, sluipverkeer op de parallelweg Haagweg, nader onderzoek, de knip, nader onderzoek. En dan ben ik nog niet volledig, voorzitter. Veel onderzoek terwijl we binnenkort moeten besluiten. En ik heb nagedacht of ik deze zin wilde uitspreken maar toch ga ik het doen, ik heb het gevoel dat we toch een fuik in zwemmen. Kunnen we straks gewoon nog terug? En waarom nu? Of is er toch voldoende tijd en ruimte om in te vullen? Maar ik voel persoonlijk de hete adem van de omliggende gemeenten, in het bijzonder de gemeente in Den Haag. En ik begrijp ze maar zij moeten ook begrip hebben voor ons en voor onze positie als Rijswijk als aanpalende gemeente. Voorzitter, ik ga Pagina 17 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 afronden. En dan nog een onderzoek, kan de wethouder meer vertellen over het genoemde onderzoek naar het gemeentebrede effect op de verkeersstromen? En voorzitter, in dat kader herinner ik het college en de collega's graag aan een motie van eind 2022 ondertekend door de VVD, Rijswijks Belang, Wij. Rijswijk, onze fractie en met steun van enkele raadsleden van Beter Voor Rijswijk is de betreffende motie net niet aangenomen. Maar het verzoek in die motie leeft breed, heel breed. We vroegen daarin om een integrale en regionale mobiliteitsvisie te formuleren met als uitgangspunt dat de bereikbaarheid en de leefbaarheid van alle gemeenten hierin geborgd is. En we verzochten om geen enkel voorstel voor te bereiden over het verleggen van tramverbindingen, zolang de gevolgen van het autoverkeer door Rijswijk niet op een serieuze manier door de regio zijn onderkend blijkens de bereidheid om te komen tot die bedoelde mobiliteitsvisie. Voorzitter, tot zover de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Wie mag ik van de PvdA het woord geven? Mijnheer Van der Veer? De heer Van der Veer (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er is al veel gezegd en zoals mijn collega’s ook al zeiden, het leeft echt. En het lijkt wel of je straks bijna niet goed het niet iedereen naar zijn zin kan maken.

Welke keuze wij ook maken, er zal altijd onvrede zijn over de genomen keuze. Er zijn al veel vragen zijn er gesteld die ook bij ons leven. Het ziet ernaar uit dat er wordt gestreefd naar een OV-verbinding over de Geestbrug. Nou, als we daarvan uitgaan, dat zou kunnen betekenen dat wij gaan zorgen dat het gemotoriseerde verkeer veel beter terug te dringen is. Dat heeft positieve effecten op de leefomgeving, de verkeersveiligheid en onze gezondheid. We kunnen de Geestbrugweg verbeteren door de veilige fietsroutes en dergelijke wat heel belangrijk is. De vraag is, Rijswijk in de regio zoals in ons coalitieakkoord staat, heeft Rijswijk in dit geval de regie en de visie op de OV en komt dat de wensen van Rijswijk tegemoet. Wordt er met dit een passende oplossing gevonden met de bereikbaarheid van Rijswijk naar Binckhorst en is de nut en noodzaak wel degelijk goed onderzocht om lijn 1 te verleggen over de Geestbrug? Even kijken, dan de knip. Het is ook door insprekers genoemd, als we gaan werken met een knip, doen we dat in samenspraak met onze buurgemeentes. Want de buurgemeentes die hebben vorige week al aangegeven wat een knip in Rijswijk zou betekenen voor hun als gemeente. Dus wordt daar op dit gebied goed samengewerkt zodat voor eenieder, want we werken in de regio samen, tot de juiste oplossing komen.

Is er nagedacht als we met een knip gaan werken om met spitstijden te gaan werken. Het zou wellicht onderzocht moeten worden, spitstijden tussen 7 en 9 bijvoorbeeld en ’s avonds. En de rest van de Geestbrugweg een fietsstraat met auto te gast waardoor de wijken, waar onze inwoners groot belang aan hechten, bereikbaar blijven en ook de wegen richting Voorburg en omstreken bereikbaar zijn om Rijswijk te verlaten. Dan de rotonde. De rotonde, die is heel even aan de orde geweest weer. Bij de vorige Forumvergadering hebben we aangedrongen op een tweede onderzoek maar eigenlijk hebben we alleen een kort briefje gehad dat er een volledig onderzoek niet heeft plaatsgevonden. En het is eigenlijk een bevestiging van wat in het eerste rapport staat, niet doen, onveilig en wij adviseren daar geen rotonde. Het is jammer dat daar dus niet uitgebreider naar is gekeken. Dan alles wat wij doen op de Geestbrugweg heeft te maken met de kruising Haagweg, Herenstraat, vice versa. We hadden een plan in combinatie met de herinrichting, eenrichtingsverkeer Willemstraat, Herenstraat. Dat schijnt nu losgekoppeld te zijn want de participatie is verlengd tot heel 2023. Het is ook al door de andere partijen genoemd, hoe gaan we daarmee om? Even kijken. Ik denk dat dit even eerste termijn is, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. VVD, mijnheer Oelen.

De heer Oelen (VVD): Ja, dank voorzitter. Dank insprekers, dank college voor het raadsvoorstel. Ja, laat ik vooropstellen, VVD Rijswijk begrijpt natuurlijk de enorme regionale opgave ten aanzien van woningbouw en Pagina 18 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 mobiliteit. En daar willen we natuurlijk ook graag oog voor hebben. Daar moeten we ook oog voor hebben. Maar feit is wel dat we ook moeten kijken naar welke impact dit heeft voor Rijswijk. Want ja, met dat mandaat zitten we hier in deze raad, met het Rijswijkse mandaat. En als ik naar deze stukken kijk en nadenk over wat er in de afgelopen periode over het onderwerp is gewisseld, eerder is gewisseld, dan kom ik eigenlijk tot, kan ik niet tot een andere conclusie komen dat er, ja, een beetje onparlementair gezegd, er geen ene mallemoer oer anders is geworden dan wat er geschreven is in de intentieovereenkomst. En ik herinner de collega's en het college eraan dat de VVD daarop tegen was. Maar goed, dat zijn misschien wat politieke beschouwingen, die moet ik misschien wel voor de raadsbehandeling laten. Voor nu dan een aantal vragen en ik ga toch wel wat echoën al, ja, met wat collega's al hebben gezegd. Maar ik vind het ook wel belangrijk om ook de positie van de VVD daarin wel duidelijk te hebben. Allereerst lijn 1, of welke lijn dat ook maar mogen gaan worden, het tracé over de Geestbrugweg. Dat zou het beste komen uit de bus vanwege laagste kosten, beste kosten baten verhoudingen, milieueffecten.

Dat zijn allemaal hele rationele overwegingen maar is er nou ook daadwerkelijk gekeken naar nut en noodzaak, anders dan het gebruik van de algemene modellen? En is er gekeken naar de vervoerwaarde? De insprekers refereerde er ook al naar. Waaronder de inspreker van de HTM die zegt, ja, dat moet in de late fase eigenlijk allemaal nog maar blijken. Is er ook gekeken naar de effecten op de omwonenden? Geluidsoverlast door zwaardere trams die door de bocht gaan, schade mogelijkerwijs aan woningen, waardedalingen, hoe ziet dat er dan uit? Welke voorzieningen zijn getroffen, worden getroffen als bewoners planschade gaan claimen? Het antwoord hoor ik graag van de wethouder maar ik vermoed eerlijk gezegd, naar al deze stukken kijken, dat het gaat worden, dat gaan we in de tweede fase onderzoeken. Met het verleggen van lijn 1 is station Den Haag HS in het idee zoals het er nu voor lijkt te liggen, niet meer goed bereikbaar voor een belangrijk deel van Rijswijk. Immers, lijn 15 stopt niet bij station HS, die stopt een heel stuk verderop. Is dat dan niet een verschraling van het OV voor de bewoners van Rijswijk, vraag ik de wethouder? We horen dat de lijnenkaart, dat dat allemaal nog wordt bestudeerd maar inderdaad, op die tweede fase. Dat staat ook in de stukken. Op bladzijde 34 in het voorstel staat dat de lijnvoering nog niet zeker is.

Dus we weten gewoon helemaal niet wat dit allemaal gaat betekenen voor de bereikbaarheid van Rijswijk. Maar ook niet naar bijvoorbeeld CS of het centrum Den Haag of Scheveningen, misschien wordt dat ook wel allemaal aangepast. We hebben geen idee. De knip op de Geestbrug. Los van de vraag of er een tram over de Geestbrugweg zou moeten lopen. Kijk, dat er maatregelen worden getroffen om verkeer uit De Binckhorst te weren, en ik zeg met name uit De Binckhorst te weren, dat is denken wij op zich goed. Maar, en dat is ook al door anderen gememoreerd, een knip op de Geestbrug betekent ook dat er heel veel lokaal verkeer niet meer vanuit Rijswijk Voorburg in kan en vice versa. Een knip op de Binckhorstlaan, mevrouw Sterk refereerde er al aan en ook de collega's van de VVD in Leidschendam-Voorburg hebben dit als suggestie geopperd, dat lijkt veel logischer en efficiënter te zijn. Waarom is die variant niet onderzocht en is de wethouder bereid om zich daar alsnog hard voor te maken? Die knip op de Geestbrug betekent dat er veel verkeer via de Haagweg gaat, de wijk uit. Levert dus nog meer congestie op. Dus aan de insprekers die zeggen, ik heb er wel wat voor over om iets langer dan om te rijden. Ik denk dat u echt er veel langer over gaat doen omdat die files op de Haagweg en eromheen de wijk uit nog veel erger zullen zijn dan over de Geestbrug wat u nu al gewend bent.

Hoe ziet de wethouder dat? Immers, er zijn geen goed uitgevoerde studies op dit vlak. En als verkeer naar Voorburg wil, gaat het dan via de Westvlietweg, die door de provincie omgevormd gaat worden tot fietsstraat. En waarbij we ook al weten dat Voorburg zegt, nou, daar bij het oude Diaconessenziekenhuis, daar zetten wij dan wel een poller in die brug want we hebben natuurlijk geen zin in allerlei sluipverkeer. Hoe ziet de wethouder dit in het licht tot een regionale visie op mobiliteit? Sluipverkeer in de omliggende wijken, hoe gaat de wethouder dit willen voorkomen? In de stukken wordt gesproken over minder parkeren in het gebied. Is dat dan in het gebied De Binckhorst of verdwijnen er ook parkeerplekken in Rijswijk? De heer Braam vroeg er ook al naar maar goed, de wethouder zou dit kunnen toezeggen dat er geen sprake is van het verdwijnen van Pagina 19 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 parkeerplekken. Er wordt gesproken in de stukken over een toename van het autoverkeer op de Haagweg in 2040. Het is nu al een weg die enorm vol en enorm druk is. Nog meer congestie op de Haagweg, dat is natuurlijk onwenselijk. Welke maatregelen worden er getroffen om dit te voorkomen, welke gesprekken worden er gevoerd met de omliggende gemeenten, met Den Haag, dat die maatregelen daadwerkelijk worden getroffen? Geestbrugweg, locaties van haltes zijn nog voorwerp van onderzoek. De situatie van de kruising met de Haagweg. Er wordt gezegd, het verdient nog speciale aandacht. Kortom, het probleem wordt onderkend maar de oplossing is er nog niet. En wat als die oplossing niet wordt gevonden en we hebben nu al tegen een Masterplan ja gezegd, kunnen wij dan nog terug? Als raad is ons steeds voorgehouden dat ook voorstellen rondom de herinrichting van de Geestbrugweg met of zonder tram, sterker nog, twee varianten, met tram en zonder tram, tegelijkertijd met dit raadsvoorstel zouden worden voorgelegd. Dat is nu niet het geval, behalve dan wat algemene kretologie als uitgangspunten in het raadsvoorstel waar je eigenlijk niet op tegen kunt zijn. Waarom is het uitgewerkte voorstel niet voorgelegd? Wat heeft dat nou voor betekenis? Idem voor de entree van de Herenstraat, zoals ook al aan werd gerefereerd.

In de bestuursovereenkomst wordt een bedrag genoemd dat Rijswijk moet gaan bijdragen, dat is exclusief externe interne projectkosten. Kan de wethouder daar een indicatie op geven op waar we op uitkomen? En de heer Braam die zei ook al terecht, waarom moet dat eigenlijk ten laste komen van de parkeerreserves? Dat is niet helemaal waar wij overeenstemming met zijn allen hier over hadden. En er staat ook iets in dat het voorstel voor Rijswijk zou kunnen betekenen dat we gronden, et cetera, ter beschikking moeten stellen. Dat is best wel een vrij algemeen statement waarvan ik best wel graag zou willen weten wat dat zou kunnen inhouden. Nou, een detailvraagje, er wordt verwezen naar een bestuursovereenkomst. In die bestuursovereenkomst die bij de stukken zit wordt verwezen naar allerlei bijlagen. Ik weet wel dat wij niet hoeven in te stemmen met die bestuursovereenkomst maar dat we daar kennis van moeten nemen. Maar kom, kom, dat er niet allerlei bijlagen dan worden meegestuurd, hoe moeten wij er dan goed kennis van kunnen nemen? Voorzitter, ik ga afronden. Ik zie dat er gewoon ontzettend veel onzekerheden zijn die in dit plan zitten die aan dit plan verbonden zijn.

De lijnvoering van de HTM, de plek waar de haltes van de Geestbrugweg, op de Geestbrugweg zouden moeten komen, de knip op de Geestbrug, de aansluiting van de Haagweg, trillingen, geluidsoverlast, afwikkeling verkeer uit de wijken, congestie in de wegen eromheen. Allerlei cruciale zaken voor Rijswijk, voor heel Rijswijk. Waarom zouden we nu al moeten besluiten? Geleijnse die zei het al, en hij had enige schroom, ik heb totaal hier geen enkele schroom over. We zwemmen hier een fuik in waar we niet meer uitkomen. Want wat kunnen we als we hier ja tegen zeggen en als alle verdere onderzoeken negatief uitpakken? Dan hebben we hier al ja tegen gezegd. Waarom wordt er nu een incompleet besluit aan ons voorgelegd, wethouder? Ik zie dat echt niet. Ik snap het ook niet. En tot slot de laatste vraag, heeft de wethouder een noodremscenario voor de situatie dat die onderzoeken allemaal tot negatieve situaties leiden? En als dat niet zo is, waarom zouden wij hier als raad op dit moment hier dan nog ja tegen moeten zeggen? Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. D66, mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij (D66): Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank aan de insprekers. Een belangrijk onderwerp vandaag op de agenda. En er leven nog veel vragen en we hoorden ook zorgen, zorgen over nut en noodzaak en zorgen over onderzoeken. Veel onzekerheden nog.

En begrijp ik dat we ons allemaal op zijn minst een beetje druk maken. D66 Rijswijk is blij te zien dat er geïnvesteerd wordt in het OV en dit gebeurt vanuit een breder plaatje, van Den Haag tot Delft en Zoetermeer. Echter, we hebben ook nog een aantal vragen en daar beperk ik mij bij deze inbreng ook even op. Allereerst, wat levert het op voor Rijswijk, wat is het voordeel voor Rijswijk? Kunt u dat verder toelichten? Het lijkt alsof we kansen krijgen om de Geestbrugweg en de Herenstraat beter te maken. Kunt u dat bevestigen? Beter in principe van STOMP, wat ook al eerder genoemd werd vandaag. D66 Rijswijk bedoelt veiliger, groener en tevens een goede doorstroming want stilstaand Pagina 20 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 verkeer is voor niemand goed, niet voor de veiligheid en niet voor de luchtkwaliteit. We vragen ons ook af over de knip. Is de plek van de knip definitief? Zijn er opties, zijn er alternatieven? En er werden al een paar genoemd, de Maanweg bij de Binckhorstlaan. En misschien zoals ook de PvdA al zei, wij noemen het tijdsvensters maar er werd ook spitstijden genoemd. Misschien kunnen we wel iets doen aan het verkeer, aan het autoluwer maken door middel van tijdsvensters. In bepaalde richtingen op bepaalde tijden rijden, tijdblokken. Ik wil hier niet alle suggesties hier wekken dat ik de oplossing heb maar ik ben wel benieuwd wat er bekeken is en welke mogelijkheden er zijn en welke mogelijkheden er in de toekomst nog zijn. Dan over de Boogie Woogietunnel. Er is al veel gesproken over die Boogie Woogietunnel en we horen natuurlijk dat er gedoseerd wordt, dat er niet genoeg bereden wordt. De vraag is, kan De Binckhorst daar niet meer op aansluiten? Kunnen we niet zorgen dat die voller komt, dat die meer gebruikt wordt en dat de auto's wat meer wegblijven waar er geen plek voor ze is? We zijn benieuwd hoe het daarmee staat en over daarmee in gesprek met Leidschendam-Voorburg. Want ook wij hebben ook hun nodig, zowel voor die Boogie Woogietunnel maar als ook voor de knip.

Want de knip inderdaad, misschien is het dan een betere suggestie om op een andere plek neer te leggen. We horen graag hoe u erin zit en welke discussie daar nu loopt. En als laatste wil ik ook mijn zorg nog uiten over de bewoners aan de Geestbrugweg en de trillingen. We hebben al gehoord dat er zwaardere trams komen, zwaardere voertuigen. In Den Haag is dat niet altijd een succes gebleken met verzakkingen en dergelijke tot gevolg. Kunt u iets over zeggen, wat kunnen we voor voorwaarden stellen voor de uitvoering en voor het gebruik maken van de latere routes? Dit zijn onze vragen voor tot nu toe. Dank u wel. De eerste inbreng. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Wij.Rijswijk, wie mag ik het woord geven? De heer Van Dam (Wij.Rijswijk): Ja, mij. Bedankt, voorzitter. En ik zou willen beginnen ook met de dank uit te spreken naar de inwoners die vanavond hun best hebben gedaan om een mooie inbreng te leveren. Waarvoor dank. Waar ook blijkt dat het onderwerp enorm leeft, niet alleen bij ons maar ook in de wijken zelf. En dat hebben we gemerkt de afgelopen week toen wij zelf met onze koffiekar op Da Costaplein stonden en heel veel van deze inwoners hebben gesproken. En ook van de week nog heel veel aan de telefoon hebben gehad en via de mail vragen en inbrengen hebben ontvangen.

Naar aanleiding van al die gesprekken en het gelezen te hebben van alle stukken zou ik mijn vragen toch in drie onderdelen willen inrichten om een klein beetje het overzicht te bewaren. Ten eerste, de herinrichting van de Geestbrugweg zelf, ten tweede de tram en dan als hekkensluiter de knip bij de Geestbrugweg. Te beginnen bij de herinrichting van de Geestbrugweg an sich. Ik denk dat daar op dat punt van dit plan denk ik best wel veel mensen hetzelfde erover denken namelijk best wel positief. Veel van de voorstellen die wij als raad hebben gehad, maar ook de wensen van de inwoners zijn denk ik vertaald naar de herinrichting. Het wordt een stuk veiliger. Toch denk ik dat ik nog een drietal vragen heb die ik aan de wethouder zou willen stellen. Te beginnen met de geluidsdemping. Het werd al door een van de of meerdere van de insprekers gezegd. Al jarenlang klagen inwoners over het geluid en de trillingen die in de huizen te voelen zijn en te horen zijn. En nu het plan hier ligt staat er enkel dat we gaan onderzoeken hoe die trillingen eventueel zouden kunnen opgelost worden of hoe hard die trillingen zijn. En dat geeft toch, nou, vanuit mijn perspectief niet heel veel zekerheid dat dat daadwerkelijk aangepakt gaat worden. Dus ik vroeg me af of we een bevestiging kunnen krijgen of daar inderdaad echt de intentie voor is om daar een oplossing voor te verzinnen.

Dan het tweede punt, we verliezen, ja, het is al eerder gezegd maar net als de heer Oelen ga ik toch een paar keer in herhaling vallen ben ik bang, we verliezen rond de dertig parkeerplekken door de veranderingen op de Geestbrugweg. En dat is in een wijk die al een van de grootste, de hoogste parkeerdruk heeft van Rijswijk. Desalniettemin omdat de inwoners zelf best wel veel auto's hebben, maar dat neemt niet weg dat het een, dat we het probleem verder uitbreiden qua parkeerplekken. Dus ik vroeg me af of het college ook kijkt naar een eventuele oplossing daarvoor, zeker gezien we in de toekomst nog meer parkeerplekken Pagina 21 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 gaan verliezen aan elektrisch parkeren en deelauto's. Een aantal inwoners die zijn naar ons toegekomen en die gaven zelf al oplossingen aan door aan de Cromvlietkade of Cromvlietweg zelf al parkeerplekken aan te duiden. Dus ik zou graag willen weten in hoeverre het college daar al naar heeft gekeken. Dan de laatste vraag over de inrichting. We zien ook dat een fietssnelweg staat ingetekend of althans, dat daar plannen voor zijn. Die zie ik nog niet heel veel terug in de huidige stukken dus ik vroeg me af wanneer die fietssnelweg dan wel komt en wanneer die daar wat meer duidelijkheid over is? Aangezien dat heel veel effect ook heeft op het kruispunt bij de Geestbrug zelf. Tot zover de herinrichting. Dan zou ik het graag willen hebben over de tram zelf. Want we gaan een tram laten lopen over een weg die nu al ontzettend druk is. En dan is mijn eerste vraag, waarom doen we dat? En dan kom je bij heel veel verschillende stukken en rapportages. En uiteindelijk heb ik in het nationale markt- en capaciteitsanalyse gevonden dat het Rijswijkseplein in Den Haag overbelast zou zijn. En nou, de enige manier om dat blijkbaar te ontlasten is door een tram over de Geestbrugweg te laten lopen. Want dat zou betekenen dat de tram over de Geestbrugweg loopt en eentje minder over het Rijswijkseplein in Den Haag.

Dan is mijn vraag, het Rijswijkseplein is straks ontlast maar veroorzaken we daardoor niet een overbelasting op de Geestbrugweg en de Haagweg door die tram door Rijswijk te laten rijden? En dat lijkt me toch een rare situatie aangezien we hier in de raad Van Rijswijk zitten en een Haags plan moeten goedkeuren dat toch niet de juiste effecten op onze eigen grondgebieden lijkt te hebben. Dus ik zou daar graag wat meer van horen vanuit het college. Dan wat is er nu gebeurd met het amendement dat is ingediend ten tijde van de ondertekening van de intentieverklaring? Want een van de drie punten, hoofdpunten daarin was dat we een onderzoek zouden toevoegen naar de bus die eventueel door de Rotterdamsebaan zou lopen als alternatief voor de tram over de Geestbrugweg. Ik zie deze optie niet meer terug in de onderzoeksresultaten dus ik vraag me af wat daarmee gebeurd is, aangezien dat wel een voorwaarde was voor Rijswijk om aan te sluiten aan de onderhandelingen. Dan, wat doet die tram nou daadwerkelijk met het verkeer op de Geestbrugweg en vooral op de Haagweg? Wat voor effect heeft die tram op de verkeersstromen die er nu al zijn? En ik vraag dat omdat in de eerste plaats we al hebben gezien een aantal weken geleden wat een tram teweeg kan brengen op die weg.

Een aantal weken geleden reed er namelijk ten tijde van de aanpassingen op de Hoornbrug een tram over de Geestbrugweg die na drie weken gereden te hebben eigenlijk weer spontaan verdween omdat de tram letterlijk niet vooruitkwam vanwege het verkeer op diezelfde weg. Ja, en als dat een voorbode is, en het werd al gezegd door de insprekers, dan houd ik mijn hand op het hart op wat er komen gaat. Dus ik hoop dat de wethouder mij zorgen weg kan nemen en kan aangeven welke studie of welke verkeersanalyse de informatie kan geven die aanduidt dat de tram gewoon door kan rijden zonder al te veel herrie te schoppen op diezelfde Geestbrugweg of zonder extra verkeersopstoppingen te veroorzaken. Nou, dan een derde onderwerp is de knip op de Geestbrugweg zelf. En hoewel ik snap dat we iets moeten ondernemen om die enorme toename aan het verkeer aan onze kant te verhelpen, zie ik weinig verkeersonderzoeken die deze maatregel onderbouwen.

En vandaar heb ik nog een aantal vragen want in het geval dat er een knip komt, wat is dan het effect van het autoverkeer dat direct vanuit De Binckhorst naar de Haagweg gaat? Omdat ze nu voornamelijk via de Geestbrugweg zullen gaan maar als dat niet meer kan, gaan ze direct naar de Haagweg en wat voor effect is dat zeg maar op diezelfde Haagweg? En wat gebeurt er op diezelfde Haagweg op het moment dat we de inwoners dus niet meer de vanuit de Geestbrugweg weg kunnen. Ze hebben straks nog maar één uitgangspunt uit de wijk en dat is vanuit de wijken zelf de Haagweg op, maar hoe … Wat brengt dat voor situaties? Die zou ik ook nog graag willen weten. En welke maatregelen gaan wij dan nemen als Rijswijk om dat autoverkeer in goede banen te leiden op de Haagweg zelf ten tijde van zo’n knip? Wat voor effecten heeft de maatregel op Voorburg? Want ook hebben we gesproken met een aantal inwoners in Voorburg die ook schrikken van deze maatregel. En het is een regionaal probleem dus ik neem aan dat we ook hebben gepraat met deze gemeente over deze maatregel dus ik zou graag willen weten wat de reactie vanuit die kant was? Ja, en ik dacht dat wij hadden afgesproken, Pagina 22 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 en dat stond in een van de voorstellen die we aan de onderhandelingstafels hebben laten zien, dat we in geen enkele situatie … Veranderingen op de Geestbrugweg mochten in geen enkele situatie effect hebben of verslechterend effect hebben op de Haagweg. En dat zie ik nu toch wel gebeuren dus ik vraag me af of we niet met deze aanpassing van de knip op de Geestbrug ons eigen, onszelf tegenspreken. Dat is een van de uitgangspunten geweest dus ik ben ook nog benieuwd naar hoe dat staat? Ja, goed, en om aan te sluiten eigenlijk op voorgaande sprekers, er zijn zoveel onduidelijkheden in deze planvorming dat ik me afvraag hoe wij nu een goede keuze kunnen gaan maken met goedkeuring of afkeuring voor dit plan in zijn totaliteit? En om heel even naar de geschiedenis te kijken. We hebben destijds een intentieverklaring ondertekend en ingediend. Daarvan zei iedereen van, dat hebben we nodig om aan tafel te gaan zitten. Maar wat er in de toekomst is gebeurd is dat diezelfde intentieverklaring tegen ons gebruikt is. Omdat iedereen heeft gezegd van, joh, jullie hebben de intentieverklaring getekend dus jullie zijn positief tegenover deze plannen en hier met die tram. En ik ben bang dat op het moment dat wij straks akkoord geven voor dit Masterplan, dat hetzelfde gaat gebeuren.

En dan kom ik eigenlijk terug op de vraag van mijn vorige sprekers, kunnen wij straks nog terug? En ik denk dat het antwoord daarop nee is. En ik zou dat ook nog uitgelegd willen krijgen van het college. En daarbij laat ik het voor mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Wie mag ik het woord geven van de fractie van Rijswijks Belang? Mevrouw Niesen. Gaat uw gang. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, insprekers. Ik ga nog even een klein stukje verder terug de geschiedenis in. In 2021 hebben VVD en Rijswijks Belang via een motie ervoor gezorgd dat Rijswijk aan de onderhandelingstafel kwam inzake CID-Binckhorst. En wanneer deze partijen dit niet hadden bewerkstelligd dan was waarschijnlijk het einde in dit Masterplan zoek geweest. Vandaag 16 mei 2023, ruim twee jaar later, ligt er een raadsvoorstel voor ons waarvan de fractie van Rijswijks Belang denkt dat dit eigenlijk ook weer een dossier is wat beklonken is. Met andere woorden, er is geen weg meer terug. Een raadsvoorstel waarop we een beslissing moeten nemen maar ook een raadsvoorstel waarin wordt geschreven dat er nog verdere studies, onderzoeken en overleggen nodig zijn.

Hoe kunnen wij dan als raad een goede beslissing nemen? Bijna een uur aan insprekende inwoners geeft ook een signaal af en dat betekent voor Rijswijks Belang dat dit raadsvoorstel nog geen akkoordstuk is. We nemen het weer mee terug naar onze fractie. Er wordt geschreven in het raadsvoorstel dat de afhankelijkheid van ons openbaar vervoer een nieuwe ontwikkeling is in de vervoerswereld. Waar kan ik dat terugvinden? Dat er iets aan de infrastructuur moet gebeuren, dat snappen wij als fractie ook wel, maar dit gaat niet ten koste van onze inwoners. We zien liever terug dat alle onderzoeken, studies en overleggen met buurgemeentes eerst worden uitgevoerd zodat we dan als raad een juiste beslissing in deze kunnen nemen. Dit was voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid, mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Ja, dank u wel, voorzitter voor het woord. En dank ook de insprekers voor hun woorden zojuist. Nou, voorliggende raadsvoorstel, inderdaad, behelst onderzoeken, voorkeursvarianten en nog studiefases. Aan de indruk kan ik niet onttrekken dat dat meer voor ons als Rijswijk een beetje paniekvoetbal is.

Wij proberen dan de grote jongens, de gemeente Den Haag in dit geval, tegemoet te komen van dat probleem die, ik zeg niet die door hun veroorzaakt is want ja, goed, werkgelegenheid en woningnood is an sich en dat moet opgelost worden. Maar ik vind het laaghangend fruit ligt daar en ik vind dat wij als onafhankelijk autonome gemeente kunnen tegen de gemeente zeggen, los uw probleem eerst op alvorens wij in beeld komen. En de vragen die wij hebben als fractie, vooral als dat over de nieuwe tram gaat die wat zwaarder weegt dan nu het geval is. De Geestbrugweg is al een gevoelige weg. Die Pagina 23 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 komt, die zal dan behoorlijk wat trillingen en geluidsoverlast veroorzaken, dan zijn we nog verder weg. Is er niet nagedacht over een bus eventueel die als we spreken over 2030, 2035 dat pas in werking treedt, komen er wellicht elektrische bussen die nagenoeg ook heel stil zijn. En hoe gaat de wethouder of het college de zorgen van onze inwoners wegnemen? In de ruimste zin van het woord. Uiteraard, CID-Binckhorst, dat is nu onvermijdelijk, dat komt er. Maar wij moeten voor onze inwoners opkomen en dat betekent dat wij de leefbaarheid en verkeersveiligheid met name moeten blijven borgen. Het moet niet ten koste gaan van onze inwoners. En over de knip gesproken, waarom wordt er niet gekozen of onderzocht of er een semiknip kan plaatsvinden dat uitsluitend bestemmingsverkeer erdoor kan in plaats dat er gewoon een soort van vluchtroute wordt bewerkstelligd. Is dat ook onderzocht? En met dit besluit vrees ik dat we een soort blanco cheque geven aan Den Haag en dat zij toch met gerust hart die 25.000 woningen gaan realiseren, gepaard gaat met die 30.000 werkgelegenheden. En ik vrees dat wij dicht gaan slippen. Alvorens wij een beslissing willen nemen willen we zekerheid en duidelijkheid ook ten opzichte van de gemeente Den Haag in dit geval. En de laatste vraag die ik wilde stellen want ja, goed, Geestbrugweg is inderdaad verouderd.

En daarbij moet die, wordt die onderworpen aan vernieuwing. Maar stel voor in theorie dat er geen sprake was van CID-Binckhorst ontwikkelingen, gaat het college dan ook dezelfde weg of de omgeving hier inrichten zodanig? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Stam, ChristenUnie. De heer Stam (CU): Ja, dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben met grote interesse het raadsvoorstel gelezen. Het is een belangrijk onderwerp waarover veel zorgen leven bijvoorbeeld over de trillingen en die zorgen zijn gegrond. Ik dank ook de insprekers, de bewoners en de betrokkenen voor hun aanwezigheid vandaag en ook aan het college voor het werk wat erin zit. In coronatijd gebruikte het kabinet vaak de uitdrukking, sturen in de mist. En dat is ook een, die uitdrukking, die bekroop ons, dat gevoel bekroop ons bij het lezen van de stukken. Dus dat wilde ik in ieder geval meegeven. Er is veel gezegd en al voorbijgekomen waar we ons bij aansluiten. We zijn blij met de plannen voor de herinrichting van de Geestbrugweg, dat is hard nodig. Dat kwam ook al voorbij. Het kwam ook voorbij bij de inbreng van één inspreker en wat ons betreft zou het nog mooier zijn als de weg bijvoorbeeld een fietsstraat wordt of dat er alleen bestemmingsverkeer toegelaten wordt. Ik heb vragen over drie punten, de knip, de participatie en de tram.

Allereerst de mogelijke knip op de Geestbrugweg. Er is extra onderzoek nodig, dat lezen we, maar waar zijn de doorberekeningen in het huidige raadsvoorstel op gebaseerd vragen wij ons af? Pagina 9. Waar is in dat onderzoek de knip geplaatst? En het voorstel kwam ook al voorbij vanuit de VVD Leidschendam-Voorburg, is het niet beter om de knip ter hoogte van de Broeksloot aan te brengen aan het begin van de Binckhorstlaan? Nou, daar hebben we al even, daar zijn al meerdere partijen hebben daar vragen over gesteld en daar sluiten wij ons bij aan. Worden de gesprekken daarover gevoerd? Ten tweede, de participatie, dat is voor de ChristenUnie altijd een belangrijk thema en dat is voor de wethouder ook bekend. Uit de brief krijgt onze fractie binnen dat er een uitgebreid participatietraject is gevolgd, maar toch lezen we dat de deelnemers teleurgesteld waren over het traject. Waar zat de onvrede precies? En hoe had het voorkomen kunnen worden? Had de gemeente beter aan verwachtingsmanagement moeten doen? Ten derde, de tram en de verschillende tramlijnen. Wij delen daar grotendeels de zorgen van onder andere de heer Bartels die insprak en ik stelde ook al een vraag aan de vertegenwoordiger van HTM. Tram 1 is een goedlopende lijn die veel gebruikt wordt.

Onze zusterpartij in Delft, de ChristenUnie Delft, maakt zich onder andere zorgen over de forensen die vanuit Delft de tram pakken naar de Haagse Hogeschool. En wij maken ons daar ook zorgen over voor de Rijswijkse inwoners. Dus het is zeker nodig om te onderzoeken of er bijvoorbeeld gewerkt kan worden met een tram 1A en een tram 1B als ze besluiten tot de tram over de Geestbrugweg, waarbij de ene tram dus de ene route volgt en de andere tram de huidige route. Het is lastig om over dit voorstel te besluiten als dat nog niet duidelijk is. En ik sluit me ook Pagina 24 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 aan bij de vragen over of een tram van Den Haag Centraal naar Voorburg of dat niet voldoende is? En is er nou goed onderzocht hoeveel mensen er gebruik willen maken van een tram in De Binckhorst? Ook omdat de bus volgens de stukken tot 10.000 mensen kan vervoeren. En wat zijn de prognoses ook voor 2030? Werd ook al eerder ter sprake gebracht, dat we dan pas de realisatie van het project hebben bereikt in het licht van de dalende reizigers in het OV en de opkomst van deelmobiliteit zoals deelscooters. Daar zijn we benieuwd naar. En inderdaad, de laatste opmerking die ik wil maken sluit ik mij aan bij de vragen die gesteld zijn over de samenhang met de herinrichting van Oud Rijswijk. Ja, wat ons betreft moeten we ook daar onderzoeken of dat gedeelte van Oud Rijswijk bijvoorbeeld autoluw of autovrij kan worden gemaakt. En dat kan toch niet los gezien worden van de herinrichting van de Geestbrugweg en het kruispunt met de Haagweg. Nou, de vragen daarover zijn gesteld en daar sluiten wij ons met het oog op de tijd bij aan. En ik kijk uit naar de beantwoording. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stam. Geef ik nu het woord aan wethouder Van de Laar met ook het verzoek gezien, nou of gezien of ondanks dit grote aantal vragen om het ook kort en bondig te houden en niet al te veel uit te weiden. Wethouder Van de Laar, gaat uw gang.

De heer Van de Laar: Voor participatie beginnen we met het stellen van de juiste verwachting en ik denk dat ik dat ook nu moet doen. Ik denk dat ik zeker wel 25 minuten onderweg ben met deze hoeveelheid, voorzitter. Dat denkt u ook neem ik aan. De voorzitter: Ja. De heer Van de Laar: Nou, dan hebben we dat alvast geregeld. Nee, ik zal mijn best doen. Ik had een heel verhaal in thema's maar de vragen zijn zo verschillend dat ik toch gewoon per partij de vragen ga beantwoorden. Maar eerst even een algemene introductie die ik ook zoveel to the point mogelijk al veel voorbijkomt. Het is een groot onderwerp op de CID-Binckhorst, de bereikbaarheid daarvan. Het is de bereikbaarheid niet alleen van dat gebied maar ook het omliggende gebied, zoals de gemeente LeidschendamVoorburg waar vanavond ook exact dezelfde stukken in de commissie worden behandeld en onze eigen mooie gemeente, de gemeente Rijswijk. Het is een groot onderwerp ook in aantal pagina's. Ik heb de afgelopen vijf jaar nog nooit zoveel pagina's naar de raad gestuurd om iets te besluiten. En dat geeft weer dat wij in een proces zitten en in een project waarbij we zijn betrokken dat zeer zorgvuldig gaat, durf ik toch wel te zeggen. Waar ongelooflijk veel onderzoeken worden gedaan, waar iedereen bij wordt betrokken.

Waar heel veel vragen worden gesteld, 700, zoals u in de nota van antwoord heeft gelezen en die ook allemaal een voor een worden beantwoord. In de algemene stukken maar ook nog eens een voor een, dat heeft u allemaal kunnen zien. En dat leidt dus tot stukken van honderden pagina's en hoe zorgvuldig dat ook is, ik kan me heel goed voorstellen dat dat overweldigend is. En zoals ChristenUnie het al zegt, zitten we in een mist of het lijkt wel of het een mist is en ja, dat staat eigenlijk op spanning. Tot in het detail worden vragen gesteld en tot in het detail vinden wij als projectorganisatie ook dat we ze moeten beantwoorden. Maar in zijn geheel omdat het zo groot wordt, wordt het dan ook wel enorm. En dan rijst de vraag natuurlijk, waar staan we vanavond? Waar gaat het hier nou werkelijk om? Wat wordt van ons gevraagd? En als je dat platslaat dan is dat eigenlijk best wel vrij overzichtelijk. We hoeven ons niet bezig te houden met het spoor in De Binckhorst of met de voetgangerspaden, et cetera, daar houdt Den Haag zich bezig. Die duizenden huizen die worden gebouwd, daar hoeven we ons ook niet bezig mee te houden vanavond. Die banen die komen er. En al die inwoners en banen die leveren per definitie allemaal een enorme grote verkeersbehoefte en daarmee ook gewoon verkeersbewegingen op. En dat zijn de feiten waar we ons toe moeten verhouden.

En het gaat er dus vanavond over dat wij, over de vraag hoe wij omgaan met de impact op Rijswijk van die feiten? Het gaat over Pagina 25 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 de vraag ook hoe wij het belang van de inwoners waarborgen? En heel concreet, als er weer een tram gaat rijden over de tramsporen in de Geestbrugweg, wat betekent dat dan voor de inwoners? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat daar zo min mogelijk last van wordt ervaren? Past dit eigenlijk wel bij de Geestbrugweg? En dit vraagstuk komt op een moment dat wij zelf ook grote investeringen wilden doen in de Geestbrugweg omdat de insprekers hebben dat heel duidelijk verwoord, de situatie op dit moment ook zonder al die huizen eigenlijk onacceptabel is. Verkeersveiligheid, leefbaarheid, de manier waarop het daar is georganiseerd. Wij moeten daar sowieso al op gaan investeren. Dus die vragen komen samen en dan is de vraag daarbij ook, kan iemand anders nog meebetalen aan die herinrichting van de Geestbrugweg? Om die vragen te beantwoorden zijn we aan tafel gaan zitten bij de projectorganisatie. Maar daar zaten we niet, zoals mevrouw Niesen heel terecht suggereerde. Het project is begonnen, of niet suggereerde, zei, het project is in 2018 begonnen, toen zaten we niet aan tafel. Toen kwamen er allemaal brieven werden verspreid zonder logo van Rijswijk. En toen zegt u terecht, waarom is Rijswijk daar niet bij? Dat gaat een enorme impact hebben op de gemeente Rijswijk en op haar inwoners, wij moeten aan tafel.

En ik vond de omschrijving van mevrouw Niesen wel heel aardig, als we er niet aan tafel hadden gezeten was het einde helemaal zoek geweest. Nou, dat zal ik nooit zo bestuurlijk zeggen maar ik vond het wel een terechte constatering. Want wij moeten daar aan tafel zitten omdat ik geloof, en het college, in regionale samenwerking maar ik denk ook dat we de belangen van de inwoners het beste behartigen op het moment dat we aan tafel zitten. En dat is ook een beetje de keus natuurlijk vanavond, blijven we aan tafel zitten, ja of nee? Het kent een hele geschiedenis eigenlijk. We hebben inderdaad in april 2022 in de raad nog gesproken over die intentieverklaring, werd over gesproken en naar verwezen. En waar we op moesten letten in een verkenningsfase. Nou, dat staat in het raadsvoorstel wat daarmee gebeurd is al die tijd. In de afgelopen zomer in ‘22 hebben we met de raad nog een presentatie gehad met de projectleider. Toen werd een heel duidelijk antwoord gegeven op de vraag van de heer Oelen, wat, hoe zitten we erin, gaat dit door? Nou, daar bleek heel erg uit dat dit project gewoon doorgaat zoals dat voor ogen is door de opdrachtgevers. En op 1 november 2022 hebben we ook nog een bijeenkomst gehad voorafgaand aan de besluiten voor de voorkeursvarianten.

Dus er waren allerlei varianten waar de tram zou kunnen rijden en op 10 november hebben we daar bestuurlijk een klap op gegeven en op 1 november zaten we hier in de raad. En 11 april jongstleden hebben we ook weer een avond gehad ook weer voorafgaand aan de besluitvorming in het college over, waar stonden we nou? Om te horen wat uw vragen waren en hoe we daarin stonden. Kortom, een hele geschiedenis ook hier in de raad. En dat verhaal gaat door, ook nadat dit besluit wel of niet genomen was want we gaan met dit besluit de volgende fase in van het project, dat is de planning- en uitwerkingsfase. We komen nu, we zitten eigenlijk nu nog in de verkenningsfase. En dat is een hele MIRT-systematiek, het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport. En dat heet zo, dat is van het Rijk en het heeft een hele vaste systematiek waarbij er in iedere periode eigenlijk een startfase is, een verkenningsfase is, een uitwerkingsfase. En iedere periode wordt gekenmerkt door een bepaald type onderzoeken. En in de verkenningsfase zijn er heel veel onderzoeken geweest, die zijn u op 10 november ook allemaal bekendgemaakt. Over de vervoerswaarde bijvoorbeeld, et cetera. En in de uitwerkingsfase waar we nu in gaan zijn weer allerlei nieuwe onderzoeken, bijvoorbeeld over trillingen, om maar eens wat te noemen.

Als we, het zou anders heel gek zijn dat als we alles tegelijk zouden doen, dat we ook voor al die varianten die al zijn afgevallen, ook met onze second opinion overigens die we op uw verzoek hebben laten uitvoeren, dat we daar ook nog onderzoek naar trillingen zouden moeten doen. Maar dat zou natuurlijk gek zijn terwijl dat een variant is die al is afgevallen. Dus we hebben een variant gekozen en als we dan nu daar een klap op geven dan gaan vervolgens dieper onderzoeken naar heel veel van uw vragen die u gesteld heeft. Dus dat is geen iets om je mee af te maken, dat zit gewoon ingebakken in de systematiek omdat het zo'n gigantisch project is. En het is fijn dat we in dat hele MIRT, in die molen systematiek meedraaien want dat betekent dat het Rijk meebetaalt. En dat ziet u ook heel duidelijk terug in de stukken, ik zal er zo meteen nog iets over zeggen. Dit is Pagina 26 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 dus niet het finale besluit wat we nemen, dit is een besluit tussen de verkenningsfase en de uitwerkingsfase en in 2025 komt er nog een projectbesluit. En dat is wel echt het finale besluit, daarna start de realisatiefase en dan gaan we gewoon, dan gaat het van start. Nou, dat kost ook nog weer jaren en het werd ook al door een inspreker gezegd, op zijn vroegst, als alles goed gaat, gaat er pas een tram rijden in 2030 omdat er zoveel nog moet worden uitgezocht en moet worden gepland in die realisatiefase. Een belangrijk moment. Ik ga naar de dus ook in 2025 wat er nog aankomt. En dat zou je kunnen zien als een noodrem maar wellicht dat we nog andere afspraken moeten maken stel dat wij als Rijswijk hiermee doorgaan over hoe de raad hier meer betrokken bij zou zijn in die periode van twee jaar. We hebben bijvoorbeeld bij andere grote projecten een grote projectenrapportage. Ik kan me zomaar voorstellen dat regelmatig iets inplannen om op de hoogte te zijn van de voortgang. BVR, afspraken over parkeerplekken. Er werd eerder gezegd dat er dertig parkeerplekken worden verdwenen maar door een herinrichting moeten we ook een nieuwe normering toepassen. En een nieuwe normering betekent grotere parkeerplekken, dat betekent minder parkeerplekken op de bestaande parkeerplekken. Dat zijn dus niet dertig, dat zijn er negen.

Maar daar is nog geen klap op gegeven natuurlijk. En daar zal ik zo iets over zeggen omdat die, vandaag gaat het over de ontwerpuitgangspunten en niet over het definitieve verhaal, het civieltechnisch ontwerp. De afspraak was dat we twee vliegen in één klap zouden doen, namelijk de Herenstraat er ook bij. Ik heb dat, en de heer Oelen vraagt dat ook van, waarom is die herinrichting en dat functioneel ontwerp niet ook naar de raad gestuurd? Want dat heb ik inderdaad een aantal keren gezegd. We zijn eerste vraag, we hebben drie participatiesporen gehad zou je kunnen zeggen maar er waren verschillende avonden. Dat was over de Geestbrugweg, dat was over de kruising en dat was over de Herenstraat. En overal spelen namelijk, dat is één gebied maar overal spelen echt wel aparte vraagstukken. En ik vind dat de Herenstraat, de herinrichting daarvan, zo'n unieke vraagstukken leveren zoals de parkeeroplossing, zoals het eenrichtingsverkeer, de betrokkenheid van de ondernemers, de horeca en retail visie die vandaag door het college is vastgesteld en naar de raad toe wordt gezonden. Dat verdient echt een avond op zichzelf en een aparte benadering. En dit is al veel en ik denk als we ook nog tien insprekers van de ondernemerskant erbij, ik denk, dan wordt het echt te ingewikkeld.

Dus daarom heb ik dat losgetrokken maar financieel hebben wij dat wel voor een deel weten in te varen in het project. Het project begon namelijk, wie betaalt, was een vraag aan mijn rechterzijde, wie betaalt voor het aanpassen van die tramsporen? Dat was mevrouw Van der Weij meen ik. Dat is opgenomen in een begroting. Oorspronkelijk was het idee dat alleen de aanpassing van die tramsporen betaald zouden worden door het Rijk en sinds we aan tafel zitten hebben we gezegd, nee, daar gaan wij niet mee akkoord. We moeten de leefbaarheid van de bewoners waarborgen en we hebben dat weten op te rekken. We hebben dat weten, die begroting ook weten op te rekken. En steeds meer dingen en onderwerpen hebben we op die begroting gezet, zoals de herinrichting van de Geestbrugweg, zoals het groen, zoals de fietspaden, zoals het kruispunt. En ook zijn we erin geslaagd om de entree van de Herenstraat te betrekken bij dit project. In totaal komt dat uit op 13, 13,5 miljoen. Nou ja, dan moet je zelf ook iets betalen. Een hele verdeelsleutel ligt daaraan ten grondslag. Maar waar het op neerkomt is dat 10 miljoen wordt vrijgemaakt, dat is voor die drie onderdelen om die door derden, om die te financieren. En dan moeten wij zelf nog een deel vrijmaken voor omdat we dat sowieso ook al van plan waren. Dus dat wat betreft de twee vliegen in één klap.

Hoe gaat het daarmee verder? Ik zal gelijk de vragen die daarover waren beantwoorden. De Herenstraat krijgt dan verder zijn eigen dynamiek. Daar zijn heel veel vragen en daar verwees iemand hier ook al naar, de communicatie daarover is geweest, daar komen ... Dat wordt een participatieproces, dat gaat verder. De afschrijving ‘…’ over de parkeerreserve. Over de parkeerreserve is afgesproken ik meen in 2020 dat die breed mag worden ingezet voor mobiliteitsinvesteringen. En bij de begroting is toen een lijstje meegezonden van investeringsprojecten waarvan de kapitaallasten afgeschreven mogen worden of mogen gedekt worden uit de parkeerreserve. En het voorstel is vanavond om aangezien het ook over herinrichting en deels parkeren gaat maar ook andere Pagina 27 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 mobiliteitsoplossingen, om die kapitaallasten ook te dekken uit de parkeerreserve. Dat hoeft niet, dat is een besluit in de begroting, maar het past wel bij de afspraak die we daarover hebben gemaakt. De parkeerreserve heb ik het idee van dat die lichtjes groeit en dus kunnen we steeds weer iets nieuws erbij doen. En er zijn natuurlijk ook projecten die afvallen. Maar bij de begroting krijgt u daar gewoon transparant inzicht over wat er allemaal wordt afgeschreven vanuit en gedekt door de parkeerreserve. Het openbaar vervoer. Ja, meerdere mensen hebben daar iets over gevraagd van, wat zijn de prognoses daarover en gaan er nou wel veel mensen uiteindelijk met de trein en of met die tram? En as good as it gets hebben we vervoersmodellen. En voor de rest hebben we eigenlijk alleen maar meningen of een model. Een model is, bestaat uit heel veel aannames maar daar wordt heel goed over nagedacht over wat er allemaal gebeurt ten aanzien van verkeersstromen, et cetera. En in die modellen wordt ook berekend hoe het zit per over de vervoerswaarde. Ik geloof dat de heer Oelen vroeg, is er gekeken naar de vervoerswaarde? Nou, er is bijna alleen maar onderzoek gedaan naar de vervoerswaarde. Er is per halte uitgesplitst hoeveel mensen er in- en uitstappers worden verwacht.

En ja, dan is het, vind ik niet aan mij om te zeggen hoeveel, of dat voor de HTM winstgevend is. Indirect niveau in de betrokkenheid van de MRDH is dat wel mijn ding, maar ik ga ervan uit dat HTM alleen maar lijnen wil hebben die rendabel zijn. Dat zien we nu ook wel in de discussies ten aanzien van de corona. En de prognoses die we hebben voor het openbaar vervoer, die lopen wat uiteen. We komen uit een vreemde periode omdat ineens heel scherp daalde. Het ging heel snel, de groei van het openbaar vervoer voor corona. Maar toen kwam corona, toen daalde het enorm, kwamen we in de financiële problemen, de vervoersbedrijven, en zijn haltes opgegeven. Maar de verwachting is dat er, zonder dat we iets doen, zonder dat we huizen bouwen, de groei weer toe gaat nemen. In Rotterdam wordt gerekend met 3 procent maar binnen de MRDH denken we eigenlijk dat dat meer is. En er komen hier ook nog eens heel veel mensen bij. Nou, openbaar vervoer, trein, lightrail, tram, bus, alles hebben we denk ik nodig om iedereen te kunnen vervoeren en ik denk dat ze prima vol zitten. Dus daar wat dat betreft heb ik wel goede moed. GroenLinks, u geeft een duidelijke visie over waar u staat ten aanzien van onder andere de herinrichting en de mobiliteitskeuzes en ten aanzien van het STOMP.

Eens even kijken, hoe kijkt het college, misschien dat we in de tweede termijn, ik heb hier ook nog de vraag maar u had heel veel vragen gesteld. Ik ga die gewoon na. Ja. Geestbrugweg, vraagt u naar 2,7 miljoen. Daar heb ik al uitgelegd hoe dat zit met de financiën. Het … Ik zie dat iemand anders betere aantekeningen heeft gemaakt dan ik. Waarop waren de eerdere alternatieven voor de Neherkade onder anderen gebaseerd of de alternatieven? We hebben op 10 november een keuze gemaakt tussen verschillende varianten. We hebben zelf nog een second opinion laten uitvoeren naar onder andere de Neherkade, of die op basis van goede alternatieven eerder is afgevallen. En nou, waar zijn die varianten op gebaseerd? Het zijn gewoon alle mogelijke varianten denkbaar langs de lat gelegd van een aantal criteria en dat heet dan zeef 1. En daar kwam uiteindelijk dit tracé als het beste uit. En dan is er gekozen of gekeken op verschillende manieren, dan geef ik ook gelijk antwoord op de vraag van de heer Majjaoui, is er gekeken naar de bus? Ja. Is er gekeken naar een tram? Ja. Is er gekeken naar een lightrail die net zoals de Netkous bij de Prinses Beatrixlaan op een viaduct staat? Daar is ook naar gekeken. Zo'n viaduct over de hele lengte, dat is echt heel erg duur maar ook zeer onplezierig, zeker ook voor onze eigen inwoners.

Een bus heeft te weinig vervoerswaarde, te weinig capaciteit als die over hetzelfde tracé zou rijden. En dan kom je uit bij de tram die kostenefficiënt en op basis van de vervoerswaarde en nog een aantal andere zaken echt het beste alternatief zou zijn en ook het beste inpasbaar dus. GroenLinks, u vraagt ook naar betere kwaliteit van de haltes. Dat is zeker het geval. En naar de haltes voor de bus die er, waar u het ook over heeft, die is een autonome ontwikkeling zou ik willen zeggen binnen de MRDH dat de kwaliteit van de bus ervaring, om het zo te zeggen, ook beter moet worden. Dus er komen betere bussen, er komen als het al niet het geval is elektrische bussen met een betere instap. En ook dat voor mensen die moeilijk door een handicap of moeilijk toegang hebben tot een bus en liever met een tram reizen, maar we hebben toch ook bussen, dat wordt verbeterd. Maar dat is een autonome ontwikkeling, dat staat los Pagina 28 van 58

Concept verslag forum stad 16 mei 2023 eigenlijk van het onderwerp van vanavond. U vroeg, mevrouw, over de kosten van de trambaan. Daar heb ik een antwoord op gegeven, die zitten dus in de begroting. De Geestbrugweg, hoe autoluw wordt die gemaakt? Ja, dat is de, en kan die worden, dat is dus de grote vraag eigenlijk. Wat we wel zeker ook samen met de inwoners hebben geconstateerd, het kan niet samen. Al die auto's en een tram en fietsers en veilig oversteken voetgangers, dat kan niet samen. En dus dan is het kijken inderdaad, hoe kunnen de auto's daar als er gekozen wordt voor de tram, want alleen auto's lijkt geen oplossing te zijn omdat dat de capaciteit echt niet aankan, dan kom je dus uit op een knip. Zal ik gelijk dat onderwerp waar veel mensen een vraag over hebben gesteld bespreken. Een knip ligt vanavond niet voor. Een inspreker die zei het al. En het is wel een oplossing en misschien wel een noodzakelijke oplossing maar de plek van die knip, dat is nog niet bepaald. Voor de meeste impact voor Rijswijk is op de Geestbrug. Want dan, nou ja, dat heeft, dat hoef ik verder denk ik niet toe te lichten, voor Rijswijk de meeste impact. Er is ook al voorzichtig onderzocht van qua autoverkeer onder andere wat er zou gebeuren als je een knip zou maken op de Binckhorstlaan.