Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

Dus die moet gewoon aan worden Pagina 19 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

gepast. Want ik ga ook niet allemaal amendementen indienen om dan aan te passen en dan weer voor of tegen te stemmen. Daar heb ik geen zin in. Dus graag daar nog een aanpassing van en dat is het dan. De voorzitter: Duidelijk mijnheer Loof. De fractie CDA Rijswijk. Mevrouw Van Schie: Ja, CDA sluit zich ook aan bij de vorige sprekers en benadrukt nog dat wij ons zorgen maken over de voorzieningen, zoals al eerder is gezegd. Dat wij een evenwichtige verdeling door Nederland van vluchtelingen belangrijk vinden en wij vragen ons ook af of de zesmaandentermijn door het COA gegarandeerd kan worden. Dat was het mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u, dan geef ik het woord aan GroenLinks Rijswijk. De heer …: Ja voorzitter, dank u wel. Wij hadden ook een aantal vragen met name ten aanzien van de zorg en het onderwijs voor deze groep die zijn al gesteld is. Die ga ik niet nog een keer herhalen en de rest laten wij denk ik aan het debat over. De voorzitter: Dank u wel, een hele verstandige beslissing. Dank u wel. Dan geef ik graag woord aan ChristenUnie. De heer …: Dank u wel voorzitter, ik sluit me aan bij de vorige spreker. Ook inderdaad heel veel vragen al gesteld en de rest voor het debat. De voorzitter: Dank u, fijn dat we allemaal zo inhoudelijk zijn vandaag jongens. Ook complimenten daarvoor. Fractie Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Ja dank u wel voorzitter. Ja.

Ook ik sluit aan bij de vraag over onderwijs en de voorzieningen, daar heeft Rijswijks Belang ook de nodige zorgen over, we zijn ook geen voorstander van de plaatsing van 50 minderjarige vreemdelingen. Ja, dat is overigens geen geheim. Ik denk dat het wel goed is, dit verzoek is gedaan omdat Zuid-Holland eigenlijk achterloopt in het plaatsen van asielzoekers. Toch zien we in omliggende gemeentes om ons heen dat er veel mensen geplaatst worden en daarom de vraag aan de wethouder of hij een tabelletje kan aanleveren aan de Raad met aantallen van de afgelopen drie jaar van asielzoekers die geplaatst zijn in de omliggende gemeentes en ook in Rijswijk. Want Rijswijks Belang heeft in ieder geval het idee dat wij meer dan ons aandeel gedaan hebben als Rijswijk en dat nu echt andere gemeentes aan zet zijn. De cijfers zouden dat ons daarbij helpen. Ik sluit me ook aan bij de vraag over de zesmaandentermijn en ook hè, wat gebeurt er als die zesmaandentermijn overschreden wordt, wat zijn dan de afspraken met het COA, hoe zit het met de financiële tegemoetkoming die we nog tegoed hebben? We maken ons ook zorgen over de veiligheid en de leefbaarheid. We lezen in het raadsvoorstel wel dat er ook begeleiding aanwezig is.

We weten ons van de vorige plaatsing in het hotel nog dat zich een aantal incidenten hebben voorgedaan, dus ook de vraag is er dan extra politiecapaciteit beschikbaar? Hoe gaan we dat opvangen? Ja en dan tenslotte de ruk naar rechts bij de verkiezingsuitslag is ons ook allemaal niet ontgaan, denk ik. Ik denk ook dat het goed is om dan te kijken hoe er in Rijswijk gestemd is. En ik ben wel benieuwd naar de reflectie van de wethouder daarin, hoe hij daartegen aankijkt en of hij nog steeds vindt dat het een houdbaar raadsvoorstel is? Dat was voor de eerste termijn.

Pagina 20 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

De voorzitter: Oké. Die laatste weet ik niet helemaal, dat dat misschien een vraag voor het debat is. Maar goed dat laat ik heel even aan de wethouder. Dan heb ik als laatste nog even het woord aan de fractie PvdA Rijswijk. Mevrouw Van Nunen: Ja voorzitter. Ik voel de behoefte om even te reageren op die laatste vraag, want de samenstelling van onze Raad is niet veranderd en daar gaan we vanuit en daar zitten we als het goed is tot 2026 gewoon mee, maar dat was even in reactie op mevrouw Koegler. Wij gaan ervan uit dat dit raadsvoorstel nog steeds uitgaat van een noodsituatie en de vraag want het gaat ook om noodopvang, de vraag aan de wethouder is ook of hij kan zeggen of inderdaad die urgentie, want daar ging het toen in begin oktober dat we erover spraken heel duidelijk over, of hij die urgentie nog even nog eens kan benadrukken van dit verzoek van COA, dat vind ik belangrijker voor ons in ieder geval dan wat regiogemeenten op dit moment doen. Ik wil graag de urgentie weten van deze specifieke aanvraag van COA. Daarnaast hebben wij ook wel vragen zoals GroenLinks en volgens mij dan ChristenUnie die zich die zich daarbij aansloot ook op met betrekking tot de zorg en vooral het onderwijs en educatieve activiteiten. Sorry voorzitter? De voorzitter: Dan hoeven we die niet te gaan herhalen, dat is fijn. Mevrouw Van Nunen: Nee, voorzitter, precies. Even kijken.

Ik had nog een vraag, dus u bent even mij van mijn apropos brengen, geeft niet. Stel dat wij in december positief zouden besluiten, zou de opvang meteen ingaan per 1 januari stel dat hij positief besloten wordt? Voorzitter, ik laat het hier even bij een eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Nunen. Dan voordat ik de wethouder het woord geef, heb ik zojuist vanuit de griffie even een kort antwoord gekregen ten behoeve van dit raadsvoorstel. Het is aan het College om het raadsbesluit eventueel aan te passen in een besluit of de of-of situatie, want het is namelijk hun raadsvoorstel uiteraard, zoals mijnheer Loof ook al aangaf. De Raad kan het zelf ook gaan amenderen. Dat is even het antwoord wat ik van de griffie heb gekregen. Dan zou ik nu graag het woord willen geven aan het College. Wethouder Van Malsen, ga ik even gemakshalve van uit, gaat uw gang. De heer Van Malsen: Ja dat doet u goed voorzitter, zoals gebruikelijk. Dank voorzitter voor het woord en dank ook aan raadsleden voor vragen. Ik wil vooropgesteld even zeggen een opmerking maken over het proces. Daar heb ik ook het wat vragen over gehoord en daar zijn ook wat reflecties geweest en wat opmerkingen over wat er in gemeentes om ons heen gebeurt.

En ik wil zelf wel even ook de Raad een compliment geven voor hoe wij dit hier aanpakken, want laten we wel wezen dit is in feite een collegebevoegdheid. We hebben een afspraak met Raad dat we dit soort verzoeken met uw Raad behandelen. Nou, hoe we dat precies doen, daar zijn we ook nog samen aan het ontdekken, want het is echt onontgonnen terrein, durf ik wel te zeggen. En er zijn weinig gemeenten in Nederland waar dit soort verzoeken met een dergelijke mate van zorgvuldigheid behandeld worden. Dus in het kader daarvan ook even meteen op de vraag in te gaan van ja hoe gaan we dat voorstel nou precies vormgeven? Het was het idee van het College om twee opties mee te geven, A en B, met het idee dat we dan eerst voor de eerste optie stemmen. Dat uw Raad als eerste voor de optie stemt en dan de tweede. Maar als het makkelijker is, kunnen we uiteraard ook het voorstel zo aanpassen dat er gewoon een voorstel is waarin uw Raad gevraagd wordt om in te stemmen met het verzoek gehoord hebbende de beraadslagingen. Dat is een trouwens een belangrijk punt dat ook in het raadsvoorstel staat, want het is ook aan uw Raad dat willen om op uw voorwaarden…

Pagina 21 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

De voorzitter: Sorry dat ik u heel even onderbreek. Mijnheer Kruger, uw geluid staat aan en u bent niet in beeld, voor u dadelijk allemaal dingen zegt waar u achteraf spijt van krijgt is het misschien handig om even het geluid, perfect. Mijnheer Van Malsen, gaat u verder. De heer Van Malsen: Dank u voorzitter. Dus ja wat mij betreft, dan wacht ik even af wat men zegt in de tweede termijn, veranderen we het voorstel dat er in ieder geval een duidelijke keuze komt voor om in te stemmen met het verzoek en met alle voorwaarden van dien die uw Raad dan nog mee zal geven, want dat is ook hoe uw Raad het voorstel moet zien. Het is een uitnodiging ook tot een debat, tot een gesprek. Nogmaals, dat is een mate van zorgvuldigheid in behandeling die in heel veel gemeenten in het land niet gebeurt. Dat stel ik ook heel erg op prijs dat uw Raad op deze manier daarvoor openstaat en daarin in dat gesprek kunnen we ook de voorwaarden die wij aan het COA mee willen geven als we, als uw Raad ermee instemt, omkaderen om het maar zo te zeggen, want om meteen even met de laatste vraag te beginnen, als uw Raad instemt met het voorstel gaat de opvang dan meteen in, is er dan meteen een aantal bussen voor het hotel? Het antwoord is nee.

Als uw Raad hiermee instemt, dan beginnen wij de gesprekken met het COA en dan gaan we in gesprek met het COA over het vormgeven van een overeenkomst waarin een aantal voorwaarden die ook in het raadsvoorstel genoemd zijn rondom zorg, onderwijs, veiligheid, maar ook de termijn en ook de procedurele afspraken die zullen daarin opgenomen worden. Dat betekent dus ook dat om op een vraag terug te komen waarvan ik geloof Rijswijks Belang in ieder geval en het CDA is die zes maanden dan ook echt zes maanden? Dat zullen we dus in zo'n overeenkomst opnemen en mocht het COA zich niet aan de afspraken houden. Ja, dan volgen daar sancties op en dat kan betekenen dat wij gewoon per direct de opvang beëindigen. En dat geldt ook voor andere voorwaarden rondom bijvoorbeeld voorzieningen, onderwijs, veiligheid, als daar niet aan voldaan kan worden door het COA, dan zou dat voor ons reden kunnen zijn om te zeggen dan stopt het hierbij direct en dan zorgen we binnen een redelijke termijn dat de jongeren het hotel uit zijn. Maar dat zal dus allemaal pas vorm kunnen krijgen op het moment dat we echt gesprekken aangaan met het COA en die voorwaarden op papier zetten en in een overeenkomst kunnen vatten. Maar ik heb uw Raad goed gehoord en ik ben benieuwd wat daar dan verder ook in de behandeling in de raadsvergadering aan toegevoegd zal worden.

Om even specifiek in te gaan de vragen rondom een aantal van de voorzieningen. Scholing, staat in het raadsvoorstel. Het is in principe niet onze verwachting dat we heel snel onderwijs voor deze jongeren zullen kunnen regelen. Ze zullen hier ook maar zes maanden blijven, dus dat wordt sowieso lastig om ze een hoge mate gewoon kwalitatief goed onderwijs te bieden. Het is overigens ook zodat men zich pas mag inschrijven in een gemeente nadat ze zes maanden in Nederland zijn, dus dat een groot deel van de jongeren dat hier zal komen te wonen, mocht u instemmen met het voorstel, zal zich niet eens in kunnen schrijven voor regulier onderwijs. Daarbij gezegd hebbende dat vanaf het moment dat er wel kans is er nog steeds een periode van drie maanden waarin men nog niet verplicht is tot het volgen van onderwijs. En dus het is de verwachting dat er een heel kleine groep zal zijn die daadwerkelijk onderwijsplichtig is binnen de groep jongeren of die groepen, want het zal wel doorlopend zijn, de jongeren die zes maanden in Rijswijk verblijven. Mocht de Raad met het voorstel akkoord gaan, voor degenen die daar wel onder vallen zullen zij op een lijstje komen te staan en dan krijgen we dat ook met uw Raad gedeeld als ik het goed begrijp.

Nou nu bevind ik me een beetje op het terrein van de wethouder onderwijs, maar het punt is die jongeren zullen daar maar kort ook blijven staan, want het moment dat ze onze gemeentegrenzen verlaten, zijn ze ook niet meer onze verantwoordelijkheid heel plat gezegd. Het idee is wel overigens om niet al te een zwartgallig beeld te schetsen van de toekomst van deze jongeren. Dat deze verzoeken die het COA doet niet alleen aan de gemeente Rijswijk overigens er nodig zijn, omdat langere termijnopvang voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen tijd kost om op te zetten en dit soort overbrugging in hotels van een aantal maanden zijn nodig Pagina 22 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

om de overloop in Ter Apel en die is er nog steeds. Er is nog steeds een enorme druk op het aanmeldcentrum en daarmee geef ik ook antwoord op de vraag over urgentie, is die er nog steeds. Ja die is er zeker nog steeds. Het feit dat er in Den Haag vorig weekend besloten is dat het opvangen van ik geloof 100 asielzoekers op vrij korte termijn, dat komt omdat er al mensen richting de uitgang van Ter Apel lagen te slapen, zo niet al op het gras, dus die urgentie die is nog steeds hoog en de druk is nog steeds gigantisch. Vooral deze groep alleenstaande minderjarige vreemdelingen die zijn het moeilijkst te plaatsen, omdat die extra begeleiding en ondersteuning nodig hebben. Dan de andere voorzieningen. Dus dat dat staat ook in het in het raadsvoorstel, dagbesteding, zorg et cetera in feite is dat allemaal verantwoordelijkheid van het COA. Dus wat betreft dagbesteding en onderwijs zal dus lastig worden. Maar misschien taallessen of een vorm van onderwijs. Daar zijn partijen voor die dat bieden. We hebben zelf goede ervaringen met de partijen die dat destijds gedaan hebben voor de statushouders die in het hotel verbleven en overigens ook nog een deel van de mensen die op het Hof van Elsburg wonen en ook de Oekraïense ontheemden in het hotel. Daar hebben wij goede ervaringen mee en daar zullen we ook het COA op wijzen dat die partijen er al zijn en dat die daar ervaring mee hebben.

Hetzelfde geldt voor zorg. Daar heeft het COA afspraken met organisaties over om die te leveren. Dus dat legt in principe geen beslag op de Rijswijkse voorzieningen. Mocht dat wel zo zijn, staat overigens ook in het voorstel. Ja. Dan is het natuurlijk vrij aan het COA om diensten in te kopen als daar capaciteit voor is. In principe gaan we er niet vanuit dat dat niet zo is, mocht er dan nog onverhoopt toch beslag gelegd worden op handelingscapaciteit of wat voor de capaciteit vanuit de gemeente dan ook die ons geld gaat kosten, dan leggen wij de rekening uiteraard gewoon bij het COA neer. Dan hebben we ook een hele goede titel om die rekening ook betaald om te krijgen, want dan hebben ook een overeenkomst met het COA om die opvang te regelen. Zo’n voorwaarde die we in zo’n overeenkomst, mocht uw Raad instemmen het voorstel, op kunnen nemen. Dan waren er nog vragen over het locatie onderzoek. Hoe zit het daarmee? Nou we hebben gekeken naar locaties in Rijswijk en op de korte termijn waar dit verzoek overgaat, echt korte termijn, kortdurende opvang, is er geen locatie binnen evenveel tijd zeg maar te realiseren, klaar te maken voor deze opvang. Er is ook nog een wat uitgebreider onderzoek gaande ook in een regionaal kader naar wat zijn locaties die geschikt zijn voor langere termijn opvang ook kijkend naar de mogelijke Spreidingswet mocht hij er komen.

En dat is een onze dingen waar we mee bezig zijn. Maar voorlopig kunnen we daar wel van zeggen dat er heel weinig kansrijke locaties zijn in Rijswijk waar je opvang voor vijf jaar of langer kan realiseren. Wel een belangrijk punt ook die regionale samenhang en die regionale samenwerking. Er is een natuurlijk al een en ander gedaan door gemeenten om ons heen het een en ander toegezegd, ook door gemeenten om ons heen besloten zelfs door gemeenten om ons heen. En dan kijk ik inderdaad naar Delfland, Den Haag, Leidschendam-Voorburg. Maar het feit dat daar een besluit over genomen is, dat betekent dus nog niet dat die opvang gerealiseerd is, ik noemde Delfland even als voorbeeld. Daar is besloten om een azc te bouwen voor zo'n 225 vluchtelingen. Nu dat besluit genomen is, kan het nog wel eens even een jaar duren voordat daar überhaupt iets gebeurt, ook omdat daar een aantal bezwaren ingediend zijn. En volgens mij die gemeente ook bestuurlijk wat uitdagingen kent op dit moment, dus ook daarom is de urgentie op de wat kortere termijn.

Dat zegt het verzoek waar we nu over bespreken, is nog steeds vrij hoog ook als al die beloften ingelost worden, want de fractie van Rijswijks Belang zei goed dat de provincie Zuid-Holland loopt verhoudingsgewijs en ook in absoluut aantallen achter in het opvangen van vluchtelingen en dat betekent dat de druk hier voor wat betreft het opvangen van vluchtelingen wat hoger is. De commissaris van de koning heeft gezegd nou, wij willen 10.000 plekken extra realiseren bovenop wat er al is. Dat is overigens een stuk minder dan wat eigenlijk onze opdracht zou zijn als je het aantal vluchtelingen dat Nederland kent op dit moment verdeelt over het hele land, want we zouden dan 18.000 mensen moeten opvangen extra in de provincie, maar hij zegt laten we 10.000 doen en daarnaartoe Pagina 23 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

werken is al een hele uitdaging. We zitten op dit moment als provincie daar ook nog lang niet aan en als regio Haaglanden ook zeker nog niet. Als je terugrekent naar regio Haaglanden, zouden we 3000 extra plekken nodig hebben. Nou volgens mij zijn we nu ongeveer met Midden-Delfland meegerekend nog net op een paar 100 extra. Dus dat betekent dat we nog steeds best wel een weg te gaan hebben, willen we die opdracht vervullen als regio en als provincie. De financiële gevolgen voor de gemeente? Dat heb ik net al, dat is een vraag van Wij, Rijswijk, daar heb ik net al kort bij stilgestaan. In principe zijn die er niet en dat zullen we op vastleggen in de overeenkomst mocht uw Raad instemmen met het voorstel en mochten het er wel zijn, dan zal de rekening bij het COA komen te liggen. Excuus. Ja. Ik ben ook een beetje verkouden. Ik voel me ook niet helemaal 100 procent. Vandaar dat ik af en toe even mijn neus ophaal. Excuus. De vraag werd ook nog gesteld hoe zit het dan met die 500.000 euro? Dat wil zeggen met de extra kosten die wij gemaakt hebben voor het langer huisvesten van statushouders in het hotel Best Western. Daar zijn we nog steeds over in gesprek met het COA. Ik wacht nog op een officiële brief met een handtekening eronder, liefst van Milo Schoenmaker.

Maar wat ik daar nu kort al over kan zeggen en dat is nog niet definitief, want het staat nog niet zwart op wit is dat het COA wel bereid is om tegemoet te komen in die kosten. Dat heeft wat voeten in de aarde gehad omdat eigenlijk de vraag van ons uit naar het ministerie gegaan is, naar de staatssecretaris. De staatssecretaris zegt daar om juridische redenen wat moeite mee hebben met deze uitvraag. Vooral omdat die bang is voor precedentwerking. Dat er meer gemeenten komen met dergelijke vragen en ook omdat de titel waarop hij dan die tegemoetkoming zou doen, nogal vaag is. Dus dat zou betekenen dat eigenlijk elke gemeente met een vorm van een probleem dat extra geld kost en iets te maken heeft met opvang bij het ministerie aan zou kunnen kloppen om geld. Nou dan kun je van alles wat vinden van die argumentatielijn, maar dat is degene die ze gekozen hebben. Maar wel zegt het COA dus nou, als we iets kunnen doen in Rijswijk, dan zullen we ook een tegemoetkoming kunnen doen. Dat bedrag zal niet het hele bedrag zijn. En nou daar wacht ik dus nog eventjes de officiële brief van COA vanaf. Maar ze willen daar zeker een bijdrage aan leveren. De vraag is ook nog gesteld ja. Waarom door Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, waarom weer hotel? Waarom geen permanente locatie? Dat heb ik net denk ik ook al enigszins uitgelegd.

Die permanente locaties daar wordt aan gewerkt, maar dat is gewoon niet van de één of de andere dag gerealiseerd. In de tussentijd blijft het aantal mensen dat zich in Nederland meldt om asiel aan te vragen blijft hoog. Dus ook op de korte termijn zijn er locaties nodig. Nog even kijken naar de vragen. Er zijn heel veel vragen meerdere keren gesteld in een iets andere vorm. Dus ik hoop dat ik ze allemaal goed beantwoord hebben. Anders dan hoor ik het zo wel denk ik en dan denk ik dat ik het daar voor nu even bij wil laten voor de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Goed, begin ik de vraag zoals ik ieder agendapunt begin, is er vanuit het Forum op dit moment behoefte aan een tweede termijn van wethouder Van Malsen. Eén, twee, drie. Dan ga ik toch even het rondje af. Ik zie heel veel handjes prima. Die mogen allemaal naar beneden. Dan gaan we het rondje afmaken of gaan we weer continueren. Dan begin ik weer met de fractie D66 heeft die behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Woudstra, u had zojuist de vaatwasser, ik hoor nu iets anders op de achtergrond. Mevrouw Woudstra: Ja, voorzitter, dank u wel. Nou ik had geen vaatwasser, het is de fan van de computer en daar kan ik echt helemaal niks aan doen. Het is hier verder doodstil. Is het zo wel verstaanbaar? Als het goed is, stopt die er ook gewoon wel weer mee. Dat heb je met ventilatoren.

Dank voorzitter, dank aan de wethouder voor de antwoorden. Als ik hem goed begrijp zijn inderdaad nadere voorwaarden over scholen, voorzieningen en de vragen die we stelden onderwerp van gesprek met het COA als we beslissen om hiermee akkoord te gaan en is het aan ons om een amendement in te dienen om ook duidelijkheid te hebben over of het A of B wordt, voor ons horen daar dan ook de voorwaarden bij, wil ik dan maar alvast gezegd hebben, Pagina 24 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

zodat de wethouder een duidelijk kader heeft om verder te gaan. Ik hoor graag of andere partijen er ook zo in zitten naast partijen die al hebben gezegd hoe ze er natuurlijk überhaupt in zitten of tegenstander van zijn, hoeft niet herhaald. Dat is ons genoegzaam duidelijk. Dus dat is voor het debat straks. Zoals u weet is D66 Rijswijk op zich voorstander van het opvangen van vluchtelingen. We willen dat wel ordentelijk doen met de juiste voorzieningen en niet met risico's voor Rijswijk en netjes in overleg met de inwoners, met inderdaad de juiste termijnen daarbij. En dan denk ik dat u voldoende heeft voor ons standpunt en voor de inzet in het vervolg. De voorzitter: Dank u. Fractie Wij, Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, dank u wel voorzitter. Ja. Bij ons zijn de zorgen ieder geval nog niet weggenomen zeker als het gaat om onderwijs. En er wordt een beetje omheen gedraaid, maar het komt er eigenlijk op neer dat we geen onderwijs gaan bieden aan deze de jongeren, want daarvoor zit ze ofwel tekort bij ons of er is geen plek en dat vinden wij een hele zorgwekkende situatie, zeker als het gaat om zo'n kwetsbare groep jongeren.

Dus ja, mijn verzoek of ons verzoek aan de wethouder is om goed na te denken of wij dit verzoek moeten inwilligen, want u gaf zelf eigenlijk al min of meer de voorzet door te zeggen als er geen onderwijs geboden wordt en nog een aantal andere zaken dan moeten we ons wel achter de oren krabben. Zo interpreteer ik hem, dus ik hoor ga van de wethouder of ik dat goed geïnterpreteerd heb. En daarnaast ja, ik snap dat wij ons als regio nog een hele hoop te doen hebben en dat begrijp ik zeker. En daar worden inderdaad ook al stappen op genomen. Dat is ook duidelijk, maar ik vind toch bijzonder om te merken dat het COA ervoor kiest om een versplintering van een groep zeer kwetsbare jongeren zo over Nederland heen te gooien en dat vind ik echt zorgwekkend. En ik hoop dat de wethouder het met mij eens is dat we dat absoluut niet moeten willen. Dus misschien is het toch beter om bij COA de vraag te stellen om snel een redelijk permanente locatie te realiseren voor deze groep en met ook de voorwaardes die we daaraan willen stellen, namelijk voornamelijk het onderwijsdeel. Want wij hebben hier een groot recht en dat is recht op onderwijs en ik denk dat hier op dit moment dat zeker in het geding komt. En als laatste ja, de financiële consequenties, u zegt als er een rekening komt, dan leggen we die bij het COA neer. Nou ja. We kennen de ervaring van het COA met uitbetalen.

Ik wens u daar veel succes mee. Mochten we toch overgaan tot het besluit om deze op te vangen en dan hoop ik ook zeker dat de rekening binnen een korte termijn betaald gaat worden, want daar heb ik echt een heel hard hoofd in. En voor de rest zien wij wel het aangepaste raadsvoorstel, want dat zou mijn voorstel zijn om het voorstel aan te passen, graag tegemoet voor de vergadering van 12 december. De voorzitter: Dank u wel. Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, voor de tweede termijn. De heer El Majjaoui: Ja dank u voorzitter. Ik heb de laatste vraag nog niet gehoord, trouwens dank voor de beantwoording. Ik weet dat deze groep jongeren of minderjarige vluchtelingen uit Ter Apel komen vanwege de druk, maar specifiek wil ik weten uit welke landen komen deze minderjarige jongeren, komen die uit Syrië, Kroatië, komen ze uit andere landen, zijn dat veilige landen, zijn dat onveilige landen, daar wil ik gewoon opheldering over hebben. Omdat wij gewoon geen… Nou ja goed, uit noodzaak moeten wij ze opvangen, als ze gevlucht zijn dan zijn wij bereid om ze op te vangen, komen ze uit veilige landen, dan heb ik hier mijn bedenkingen bij. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel de heer El Majjaoui, geef ik graag het woord aan de fractie Beter Voor Rijswijk.

Pagina 25 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

De heer Braam: Dank u wel voorzitter. Twee puntjes, eerste is, in feite is dat net aangeven maar grote zorg als het gaat om de zaken waar we als gemeente ons voor in moeten zetten, zeker omdat het uiteindelijk om een half jaar gaat. En ja op moment als je zoiets gaat opstarten, ben je zo alweer een paar maanden onderweg voordat je iets in gang hebt gesteld. En dan gaan ze alweer weg. Dus dat is best wel een bijzonder iets. Dan tweede puntje. Dat gaat over de beantwoording van de heer Van Malsen zojuist, begrijp ik nou goed dat er alleen gesproken kan worden over een compensatie van een deel van die 500.000 als we akkoord gaan met het voorstel, want dat proef ik uit uw beantwoording en daar zou ik graag nog even duidelijkheid over willen hebben. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Braam, fractie CDA Rijswijk. Mevrouw Van Schie: Zoals gezegd, wij maken ons ook zorgen over het onderwijs en we willen ook graag weten wat er gebeurt als er geen onderwijs is waar blijven deze jongeren dan? En voor wat betreft de financiering is de wethouder stelt nogal veel vertrouwen in de betaling door het COA. Maar ja, nu gebeurt dat ook niet en dat vinden wij ook een belangrijk punt. Het wordt slechts een evenredig deel wordt er betaald als ik het goed begrepen heb. De voorzitter: Oké, dank u wel mevrouw Van Schie. Graag het woord aan de fractie GroenLinks.

De heer Van ’t Eind: Ja voorzitter dank u wel, dank u wel wethouder voor de beantwoording, de zorgen over de zorg voor die kinderen en ook het onderwijs terecht denk ik. Tegelijkertijd denk ik dat de druk overal in Nederland heel hoog is net als de druk op de asielopvang op dit moment heel hoog is, dat er op dit moment weer dreigend veel mensen op grasveld moeten gaan slapen in de kou en denk ook dus dat het ook wel belangrijk is om dat mee te nemen in uiteindelijk de afweging die we maken of we hier wel of niet noodopvang realiseren voor deze groep, want ze zullen toch ergens onderdak moeten hebben wil ik maar gezegd hebben. Ik wil even terugkomen op de procedure want volgens mij de griffie gaf iets aan wat volgens mij niet klopt, namelijk dat het College even het voorstel kan aanpassen en volgens mij is het procedureel echt onjuist. De heer Van Malsen: De heer Van ’t Eind, daar kom ik op het eind van eenieders tweede termijn met een mededeling over, wat u zegt is volledig juist. Als iedereen een tweede termijn gehad heeft zal ik even met de mededeling komen. De heer Van ’t Eind: Oké dat is goed. Dank u wel voorzitter. Dan is dit mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u. Ik zie van de fractie van ChristenUnie voor de tweede termijn.

De heer Van der Baan: Ja dank u wel voorzitter en dank wethouder voor de beantwoording ook van deze vragen inderdaad vooral rond onderwijs en ook goed te horen dat er allerlei gemeentes zijn. Dus eerst wat teleurstelling over wat we als provincie blijkbaar presteren ver onder de maat. Maar ook goed om te horen dat allerlei omliggende gemeentes wel hun getal halen of in ieder geval toezeggingen doen. Dat is prettig om te horen. En ik sluit me ook aan bij ja, wat is het alternatief, dus op het gras slapen of geen onderwijs, als het zo'n simpele keuze zijn, dan zouden wij uiteraard wel weten welke keuze we zouden maken. Daar wilde ik het even beladen.

Pagina 26 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

De voorzitter: Dank. Dan geef ik graag het woord aan de fractie Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Ja. Dank u wel voorzitter en dank aan de wethouder voor de uitgebreide beantwoording. Het heeft onze zorgen niet weggenomen als het gaat over onderwijs of voorzieningen. We zouden eigenlijk ook veel liever willen dat dat soort afspraken vooraf gemaakt worden voordat er zo'n raadsvoorstel voor komt te liggen. Want ik neem aan dat de wet houden dat over twee weken niet allemaal duidelijk heeft en dan geven we ergens ja of nee tegen en de consequenties daarvan moeten we dan daarna maar zien. Dus dat zouden wij graag anders zien. We hebben als partij ook wel grote bedenkingen bij die tijdelijke opvang. Ik snap dat er nu mensen op het grasveld slapen en dat dat niet de bedoeling is. Tegelijkertijd lukt het ons als land ook niet om structurele oplossingen aan te dragen en zijn er asielzoekers die nu net in Nederland komen, die worden nu zes maanden tijdelijk geplaatst en daarna worden ze weer verplaatst. Op die manier krijgen ze ook gewoon geen veilige omgeving. Het is wel gewoon een kwetsbare doelgroep. Wij zouden het graag anders zien. En ook als je kijkt naar de financiën, want uiteindelijk is tijdelijke opvang twee keer zo duur als reguliere opvang. Dus de financiële eindrapportage opgeleverd door het COA, waar gewoon uit blijkt dat de kosten twee keer zo hoog zijn.

Maar goed, daar gaat onze gemeente niet over. Waar wij wel overgaan is die vijf ton en ik zou het toch wel waarderen als de wethouder met zijn vuist op tafel slaat en eerst die vijf ton terughaalt voordat wij hier een beslissing over nemen als Raad. En tenslotte willen we ook graag nog wel onze zorgen uiten, want er wordt nu gekozen voor een hotel. Er wordt nog onderzoek gedaan naar andere locatie, eventueel ook voor de toekomst. Maar als je door de Plaspoelpolder rijdt, dan begint de verloedering wel toe te slaan. En ik vraag me ook af als je als toerist in Rijswijk wil verblijven en een hotelovernachting wil boeken, of je de hotels in Rijswijk nog wel inkomt en als je daar al inkomt ja, of we dan als Rijswijk onszelf goed op de kaart zetten. Nou ja en verder ook we hebben dit natuurlijk een aantal keren inderdaad besproken het afgelopen jaar, dus richting de Raad zou ik in ieder geval de partij ook willen oproepen om het gewoon kort en bondig te houden. Ik heb niet het idee dat we elkaar hier nog in gaan overtuigen. Dus wat mij betreft kunnen we gelijk door naar stemming. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Dan geef ik nog graag woord aan de fractie PvdA Rijswijk. Mevrouw Van Nunen: Ja voorzitter dank en ik heb weer de neiging om te reageren op mevrouw Koegler, ik zal het met een zin doen.

Mevrouw Koegler heeft het over voornamelijk de instroom en hier gaat het om huidige opvang en ik wil dat graag van elkaar scheiden, maar dat zal ik over twee weken ook nog zeggen. De urgentie is mij duidelijk. Dank wethouder voor de antwoorden in ieder geval op onze vragen en ik wil tenminste dat hebben we geconcludeerd uit antwoord ook van wethouder Van Malsen, kijk dat hier geen onderwijs mogelijk is, dat is elders ook niet mogelijk. Het gaat om zes maanden voor een groep die ook nog maar net hier is, in Nederland bedoel ik. Dus wij kunnen vooral en dat beaam ik wat een paar andere sprekers voor me hebben gezegd gewoon opvang bieden met zoveel mogelijk educatieve mogelijkheden. En daar gaan we maximaal voor begrijp ik uit het antwoord van de wethouder, ben het erg eens met mevrouw Woudstra om het met amendering mogelijk over voorwaarden te hebben die de wethouder mee kan nemen, een contract sluiten met COA. Dat neemt misschien ook weer wat zorgen weg van Wij, Rijswijk. Dat hoor ik dan graag want u heeft het, mevrouw Jansen-Dirkx, onder welke voorwaarden kunnen we hier dan nog mee akkoord gaan? Ik hoor dat graag. Misschien kunnen we dat meenemen in de ronde naar de Raad toe. Dat waren dus ook wat reacties, maar dat komt als je als laatste bent op de collega's.

Voorzitter, ik laat het hierbij en misschien kan mevrouw Jansen nog heel even op mijn vraag ingaan welke voorwaarden het…

Pagina 27 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

De voorzitter: Wat mij betreft, als ze dat wil mag dat wat mij betreft hoeft dat niet, omdat we… Als u heel kort bent. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik wil best wel reageren voorzitter. Het lijkt mij duidelijk dat als wij een groep jongeren, nou ik het toch maar eens een keer zeggen, jongeren er aan het opvangen zijn, dan moeten die voorwaarden zodanig zijn dat we die jongeren verder helpen. Ik heb niet het idee en dan is onderwijs een klein deel daarvan en natuurlijk ben ik niet er voorstander van dat we kinderen op een koude grond laten slapen in de buitenlucht, maar dan is het denk ik ook dat wij al met zijn allen en dan is een hotel sorry ook niet de oplossing, want ik weet niet ik. Ik heb zelf twee kinderen en ik zou ze geen zes maanden daar willen laten leven zonder extra ondersteuning en die ondersteuning die wordt nu niet geboden. Ik zie geen enkele reden daarvoor, dus de voorwaarden voor mij zijn is dat er onderwijs geboden wordt en dat ze goede ondersteuning krijgen en die voorwaarden zijn duidelijk en als dat er niet is, dan lijkt me beter dat we daar een andere oplossing voor zoeken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor de korte beantwoording mevrouw Jansen-Dirkx, mevrouw Van Nunen, uw microfoon staat nog aan, dat terzijde. Mevrouw Van Nunen: Ja dat weet ik, ik ben hiermee klaar met mijn tweede termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel.

Voordat ik het woord geef aan wethouder Van Malsen, bevinden we ons even in een ietwat bijzondere situatie. Ik maak heel even mijn verhaal af mijnheer Loof en dan mag u als u dat goed vindt. Prima. Het is namelijk zo. Vanuit de griffier heb ik zojuist een berichtje ontvangen dat dit namelijk vanuit de Gemeentewet geregeld is, ik omschrijf het zo gemakkelijk als mogelijk, dat het niet mogelijk is om een raadsvoorstel te hebben met een A en een B optie, oftewel we zijn voor of ik zeg het verkeerd de Raad is voor of de Raad is tegen, dus die mogelijkheid is er niet of we moeten er als Forum voor kiezen om dit raadsvoorstel, dat beslissen wij zo meteen dan in dit Forum, om te zeggen we gaan dit raadsvoorstel door laten gaan naar de Raad, maar we gaan hem amenderen of we kiezen ervoor om als Forum te zeggen wij sturen dit raadsvoorstel terug naar de wethouder om het eventueel aan te passen of misschien heeft de wethouder zelf nog een idee van de oplossing. Hoor ik dat ook even graag, maar dat zijn op dit moment even de opties die voorliggen. Dat gezegd hebbende had mijnheer Loof dan nog een vraag voorafgaand aan de tweede termijn van de heer Van Malsen over de procedure die ik zojuist schetste. De heer Loof: Nou ik weet niet of ik niet heb opgelet, maar ik ben volgens mij niet, ik kreeg niet de mogelijkheid om het woord nog te voeren in de tweede termijn.

De voorzitter: Na BVR had ik, dan wil ik u zeker niet het woord ontnemen. Gaat u nog even voor mijnheer Van Malsen, excuus mijnheer Van Malsen, maar dan gaat mijnheer Loof nog even voor de tweede termijn. De heer Loof: Ja dank voorzitter en dan zal ik ook meteen reageren op wat u net zegt. Dank ook aan de wethouder voor de beantwoording en nog steeds voor het raadsvoorstel. Het is niet makkelijk. Ik ben ook blij dat we dat op deze manier hier doen en via de Raad. Hij blijft voor ons wel heel lastig. We hebben hier AMV’ers die dan in een hotel worden geplaatst waar andere mensen ook al zitten die uit een oorlogsgebied komen, tegenover een school waar ze dan mogen uitkijken, terwijl ze zelf geen onderwijs kunnen krijgen in een gebied waar overlast is met cameratoezicht. We vinden het als Rijswijkse VVD heel lastig. We zijn niet per Pagina 28 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

definitie tegen het helpen van deze groep, maar we hebben ernstige twijfels of dit nu op dit moment hier de juiste plek is en ons oordeel zullen we dus ook in de Raad uiteindelijk daarover vellen. Wat betreft het proces denk ik dat het beste is als we gewoon met zijn allen dan maar een amendement indienen die een van de twee opties eruit haalt en dan uiteindelijk een vorm van tegen gaan stemmen als Forum, want ik ben een beetje bang dat als we het terugsturen naar het College dat het reglement ook zegt dat hij dan eigenlijk weer op het volgende Forum moet worden behandeld. En dat lijkt me nou niet echt de bedoeling, want blijven we maar doorschuiven. Dus dat gezegd hebbende, laat ik het hierbij. De voorzitter: Duidelijk, bedankt voor deze bedankt voor deze toelichting. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen. Een excuus voor de korte onderbreking. Dat was geheel mijn fout. De heer Van Malsen: Absoluut geen punt voorzitter. Ik ben ook erg blij met hoe deze discussie verloopt, omdat wat ik in de eerste termijn al zei, we bevinden hier ons echt op onontgonnen terrein en dat blijkt maar weer. Ik kan me heel goed vinden in wat de heer Loof nu net suggereert, namelijk het gewoon amenderen van het voorstel, zodat het wel een legaal voorstel is met een keuze waar uw Raad voor of tegen kan stemmen.

Ik had eigenlijk zelf het voornemen om te zeggen nou, dan nemen we hem terug en dan veranderen we het zodat er maar één keuze overblijft. Maar het zou zomaar kunnen dat de heer Loof gelijk heeft en dat we daardoor weer een maand of twee verliezen en dat zou ik buitengewoon treurig vinden, dus ik weet niet precies hoe de voorzitter van plan was om die stemming in het Forum te organiseren. Ik weet niet of het Forum bij machte is om over dit soort dingen te stemmen. Dan kan de raad gewoon een amendement indienen. De voorzitter: Ik heb vanuit de griffie vernomen als ik daar gelijk antwoord op mag geven, ik heb vanuit de griffie vernomen dat wij als Forum de beslissing kunnen nemen. Alleen hoe dat precies procesmatig gaat, ga ik nu even kort aan de griffie vragen. Er mag niet gestemd worden, dus wij moeten gewoon een soort consensus met elkaar bereiken. Daar komt het op neer. Dus nou ja, laten we in een grote kring gaan zitten en dan een beslissing nemen met zijn allen voor wat dat betreft. Maar gaat u even verder met uw betoog. Dan kan ik daarna even voelen en peilen hoe wij hoe wij dit gaan aanvliegen. De heer Van Malsen: Laten we dat inderdaad aan het einde van de termijn doen.

Voorzitter dank, nogmaals razend interessant en ik hoop ook dat juristen en de al geïnteresseerden in de Gemeentewet deze vergaderingen ook nog terug zullen kijken en onze jurisprudentie als voer voor Colleges gaan gebruiken in de toekomst. De reden dat we dit voorstel op deze manier hebben opgesteld, is ook omdat we die afspraak hebben met uw Raad, dat we dit soort verzoeken als die van het COA of wat voor organisatie dan ook komen, dat we die naar de Raad doorleiden en de keuze ook echt bij uw Raad laten. We willen daar als College dan ook geen voorkeur in uitspreken en daarom komt dit voorstel op deze manier naar de Raad toe en dat was de insteek geweest en ik denk dat we daardoor wel de juiste discussie kunnen hebben. Als dat dan niet helemaal juridisch in orde is, dan zijn er volgens mij opties zoals de heer Loof ook aangeeft om dat te verhelpen. Maar het gaat echt om zuivere transparantie, het is inderdaad een openbaar Forum, heel Rijswijk en heel Nederland kan in principe meekijken met wat we nu vaststellen, ook het COA zal meekijken. In feite is dat een hele bijzondere onderhandeling die we met het COA ingaan. Er werd ook gevraagd, kunnen we van tevoren al afspraken maken met het COA voordat we als Raad iets besluiten.

Nou nee, want het was juist ons idee om eerst dit gesprek in alle openheid en transparantie met uw Raad te voeren voordat wij als College in onderhandeling treden met het COA. Dus vandaar dat we deze aanpak hebben gekozen en u kunt alle Pagina 29 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

voorwaarden en randzaken meegeven. Of dat dan via een amendement gaat of via een toezegging van mijn kant, dat is om het even. Maar op die manier kunnen we in gesprek treden en dan pas zullen we dus ook overgaan tot het opstellen van overeenkomst en afspraken maken. Even een kleine historische reflectie doen, want er zijn een aantal dingen gezegd, ook over wat er allemaal in het verleden gebeurd is en ik ga me even beperken tot het afgelopen jaar om niet al te uitgebreide historische bespiegeling te maken. Maar goed, we zijn een keer verrast door het COA. Dat was heel onprettig. Toen zijn er ook 80 alleenstaande minderjarigen in hetzelfde hotel waar we het nu over hebben, geplaatst voor een aantal weken, daar hebben wij ons ongenoegen over uitgesproken, hebben in de Raad het ook over gehad. Het COA heeft haar excuses daarvoor aangeboden, de staatssecretaris heeft zijn excuses daarvoor aangeboden en beloofd om de gemeente Rijswijk serieus te nemen en niet meer te overvallen met dat soort verzoeken en dat soort acties en dat is ook niet meer gebeurd. Dus vandaar ook dat dit verzoek op deze manier aan uw Raad is toegekomen en ook wij het op deze manier in alle zorgvuldigheid in rust kunnen bespreken. Want dat gaat echt niet overal zo kan ik u verzekeren.

Wat wel bijna universeel is in Nederland is dat deze vorm van opvang, vooral voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen, dezelfde knelpunten met zich meebrengt. Dus dat gaat over bijvoorbeeld zorg en onderwijs waar het COA in eerste instantie van verantwoordelijk voor is, maar we moeten ons wel beseffen dat jongeren die straks hier opvang krijgen, als ze dat niet krijgen, hopelijk ergens in Nederland kunnen krijgen, maar het alternatief is dat ze in Ter Apel blijven waar ze helemaal geen voorzieningen hebben. Sterker nog, het hele dorp staat onder een behoorlijk grote druk door alle mensen die daar nog in het aanmeldcentrum zitten. Dus dat is het alternatief wat deze jongeren voorstaat. Dat gezegd hebbende wil ik wel toezeggen dat ik nog even iets meer mijn best ga doen voor de vergadering 12 december om het perspectief wat deze jongeren hebben boven water te krijgen. Ik hoorde vandaag namelijk ook dat er bijvoorbeeld weer een extra internationale schakelklas gestart zal worden. Nou, het is niet mijn verwachting overigens dat dat betekent dat daar meteen deze jongeren heen kunnen, maar dat betekent wel dat er ook wat bewegingen zijn her en der en dat we misschien ook voor de behandeling inderdaad, dat ik daar wat meer handen en voeten aan kan geven.

De verwachting nu is zoals ook in het raadsvoorstel staat, dat zij een wat beperkte mate van onderwijs zullen we genieten, waarschijnlijk hetzelfde als dat wij in het hotel kunnen bieden aan de statushouders die daar een tijd geleden gezeten hebben en ook aan de kinderen van de Oekraïense ontheemden in het begin. Nogmaals, we hebben positieve ervaringen gehad, maar het is natuurlijk geen vervanging voor echt voortgezet onderwijs. Maar ik zal daar nog even wat meer naar duidelijkheid over geven en dan kom ik daar 12 december op terug. Ja. De vraag ook waarom kiest het COA niet voor grotere locaties, maar voor deze versplintering en niet voor permanente locaties, maar voor dit soort korte termijn opvang. Om de eerste vraag te beantwoorden, het COA zou heel graag grote locaties ook voor AMV'ers openen. Het blijkt echter in de praktijk dat gemeenten nog minder staan te springen om grotere locaties voor langere termijn, we realiseren voor deze groep in het bijzonder dan kleinere locaties voor korte termijn.

Ja, dus als uw Raad zegt we willen nog langer, nou dan krijgen we sowieso een probleem, want we hebben op dit moment niet echt meteen een locatie op het oog voor duurzame opvang, dus voor langere termijn ontvang, maar ook omdat er ergens elders in het land wel gewerkt wordt aan dat soort permanente locaties, maar die niet meteen draaien, is het nog steeds nodig om dit soort overbruggingsopvang te doen, omdat het in de aanmeldcentra gewoon steeds ontzettend druk is en dit een hele lastige groep is om te plaatsen. We hebben daar in Rijswijk tegen wil en dank in wel ervaring mee in hetzelfde hotel. Het hotel geeft ook aan dat die opvang van de jongeren vrij goed geregeld kan worden verdeeld over een aantal verdiepingen die verdiepingen kunnen afgesloten worden van de rest van het hotel. Daar hebben ze… De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirx, wilt u interrupteren? Gaat uw gang. Pagina 30 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

Mevrouw Jansen-Dirkx: Een vraag aan de wethouder is van mijn kant is dan, u zegt van er is geen permanente opvang nog, maar er wordt wel aan gewerkt. Dit is een overbrugging. Hoe groot acht u de kans dat ze na zes maanden niet weer ergens anders zes maanden worden opgevangen of weer daarna ook weer zes maanden worden opgevangen, hoe groot is de kans dat die permanente opvang binnen zes maanden gerealiseerd is? De voorzitter: Dank u wel, gaat uw gang. De heer Van Malsen: Mevrouw Jansen-Dirkx, u vraag mij een kans in te schatten, hoe groot de kans is dat het COA na die zes maanden permanente locatie heeft voor jongeren. Op dit moment kan ik dat echt niet inschatten, ik kan het hooguit aan het COA vragen. En we zullen dat ook in de gesprekken die we regelmatig zullen gaan voeren, mocht uw Raad akkoord gaan met dit voorstel, zullen we dat als onderwerp agenderen. Waar gaan deze jongeren heen na die zes maanden en we zullen er zeker opsturen dat dat een duurzamere, lange termijn locatie is waar onderwijs en andere zaken gewoon goed geregeld zijn en uiteraard, het moment dat deze jongeren een verblijfsvergunning krijgen na een aantal maanden, want veelal krijgen ze dat, zullen ze ook statushouder worden en gewoon meegaan in het reguliere systeem. En ook als ze 18 jaar of ouder of als ze 18 worden, dan gaan ze ook gewoon het gebruikelijke systeem in ingevoerd.

Dus de periode dat zij alleenstaande minderjarige vluchteling zijn is op een gegeven moment ook hopelijk voor de meeste van die jongeren, op een gegeven moment voorbij. Maar we zullen dat onderwerp van gesprek maken met het COA en alles wat ik daar nog aan toezeggingen van kan krijgen van het COA in de tussentijd, die zal ik absoluut met u delen. Het handje gaat weer omhoog. Dus ik wacht even tot de voorzitter... De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, gaat uw gang. Mevrouw Jansen-Dirkx: En dan is mijn volgende vraag, u zegt ik ga in het overleg met het COA, maar ik neem aan dat de COA niet de enige speler is in dit verhaal. Ik neem aan dat u ook richting het ministerie deze signalen doorgeeft, dat er toch echt een dringende behoefte is om deze locatie te realiseren. Dus ik hoop dat ook naast dat u met COA gesprek aangaat, u ook met de minister of staatssecretaris dit gesprek aangaat. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank. Zeker nee, dit is absoluut een gesprek dat we niet alleen met het COA zullen voeren, maar ook met de ministers, staatssecretarissen. Geloof dat er een aantal ministeries zijn die hierover gaan. Ik weet dat er in Den Haag ook een lobby gevoerd wordt om het onderwijs voor vluchtelingen iets te vergemakkelijken, dat de regels daaromtrent altijd wat versoepeld gaan worden.

Maar voor zover ik weet is dat nog niet is dat er nog niet doorheen, maar zeker zal ik dat ook bij ministeries agenderen. De voorzitter: Dank u. Ik zie een handje omhoog van mevrouw Van Schie, u wil interrupteren? Mevrouw Van Schie: Graag even kort. Misschien kunt u dan ook meenemen, mijnheer de wethouder, dat de opvang van een asielzoeker in een noodopvang ook 53.000 euro per jaar kost en dat dat het dubbele ook is van de opvang in een AZC. Dus ja. Het is toch wenselijk om een permanente opvang te realiseren met alle voorzieningen die daarvoor nodig zijn. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder mijnheer Van Malsen en het handje mag weer naar beneden mevrouw Van Schie. Dank u wel. Mijnheer Van Malsen, gaat u verder met uw betoog. Pagina 31 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

De heer Van Malsen: Ja, voorzitter. Als u het aan mij vraagt voorzitter, ben ik het volledig met mevrouw Van Schie eens. Ik denk dat het land en deze regio in het bijzonder er zeker meer bij gebaat zou zijn om meer permanente, althans dat is duurzame opvangplekken te realiseren om deze redenen, ook om de plekken waar al heel veel gebeurt, bijvoorbeeld Ter Apel, meer te ontlasten. Maar goed ik ga daar in mijn eentje niet over. Uiteindelijk is het aan uw Raad en dat deel van de afspraak die we met uw Raad hebben dat uw Raad daarover mag besluiten. Dat gebeurt overigens in andere gemeenten in Nederland ook en dat is dan ook het antwoord eigenlijk op uw vraag nogmaals. Als u het mij persoonlijk vraagt, dan is het vrij duidelijk, maar het is echt aan uw Raad om die afweging te maken en die besluiten te maken, ook voor permanente ofwel duurzame langere termijn opvang. Dan nog even terugkomend op het betalen van het COA en hoe gedisciplineerd zij dat doen en die vijf ton.

Kijk, die vijf ton of in ieder geval dat bedrag dat is een overschrijding van de hotelaccommodatieregeling dat is een regeling waar wij van gebruik hebben gemaakt als gemeente die aangeboden wordt door het COA, om statushouders te huisvesten tijdelijk in een hotel of accommodaties, kan ook een vakantiepark zijn, tijdelijk verblijf en wij hebben die vrij ruim mogen gebruiken van het COA, dus we hebben dat vrij ruim kunnen besluiten toen wij begonnen met het verbouwen van het Hof van Elsenburg. En we hadden natuurlijk niet kunnen voorzien dat we nog verder uit de kosten zouden lopen vanwege het kort geding dat wij aangespannen hebben tegen de staatssecretaris die niet het contract voor Hof van Elsenburg wilde ondertekenen. Waarmee, excuus voorzitter, maar dat zijn kosten die wij gemaakt hebben als gemeenten. Dus het COA heeft ons al behoorlijk gecompenseerd in de kosten die wij hebben gemaakt voor het tijdelijk huisvesten van die statushouders en eigenlijk alle kosten die in die vijf ton zitten die zijn, in beginsel zijn die van ons en ik ben zelf, je moet wel mee oppassen met dit soort uitspraken, maar nou ja in ieder geval enigszins blij verrast dat COA toch bereid is geweest om met die opdracht te helpen om te proberen het geld terug te halen bij de minister en bij staatssecretaris. Daar zijn ze in mijn ogen ook best voortvarend mee aan de slag.

En nu zeggen ze ook zelfs van nou, wij willen daar best wel in tegemoetkomen, in ieder geval voor een deel, dat dat niet alle kosten juridische kosten en kosten voor begeleiding et cetera voor een deel in tegemoet te komen. Dan wil ik even antwoord geven op de vraag van de heer Braam, wat ze dan inderdaad zeggen vanuit dat oogpunt van precedentwerking, dus ze willen niet dat dat elke gemeente in Nederland aan komt kloppen met dit soort vragen en op een hele vrijblijvende manier geld kan eisen van het ministerie, zeggen ze van ja er zal dus wel een vorm van samenwerking met COA moeten zijn om dat geld te kunnen betalen. Dat betekent dus niet per se dat er in hoeft gegaan te worden op dit voorstel. Dus we zeggen van nou van iets is een vorm van opvang, maar dat hoeft niet per se dit voorstel te zijn. Als uw Raad wel met het voorstel instemt, dan is het op zich vrij makkelijk en of dat niet zou zijn dan blijft in principe het aanbod gewoon staan. Ik zag net een handje ergens, maar hij al weer weg. De voorzitter: Dat was heel kort, was mijnheer Braam.

De heer Braam: Ik proef toch weer de bekende dwang van het COA, als stel dat de Raad besluit om niet akkoord te gaan met deze opvang, dat ze 50 zeg maar de hakken in het zand zetten en gewoon wachten totdat het College dan wel de Raad met een ander voorstel voor de lange toekomst gaat komen om überhaupt die vijf ton weer bespreekbaar te maken. Ik begrijp dat toch wel goed uit uw woorden. De voorzitter: Dank u. Het handje mag weer naar beneden, gaat uw gang mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank, ik was op mijn beurt aan het wachten. Nogmaals die kosten die wij gemaakt hebben, die dus al een overschrijding zijn van de hotelaccomodatieregeling die het COA ons geboden heeft, Pagina 32 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

waar we dus al ruimer van gebruikt hebben kunnen maken dan wij dachten dat noodzakelijk was, die zijn echt van ons en het COA zegt nou we willen u daar best bij helpen als gemeente. Maar dat betekent dat we om die juridische precedentwerking tegen te gaan, dat we daar een vorm van opvang voor willen zien. Ja. En als het niets is, dan gaat het aanbod voorbij. Althans hij zal blijven staan, als er verder niks gebeurt, dan is het een beetje een loos aanbod, maar het zijn dus geen kosten die zij ons verschuldigd zijn. Daar wil ik wel echt eventjes heel scherp in zijn. Noch het ministerie, noch het COA is ons die kosten verschuldigd, het zijn kosten die wij zelf gemaakt hebben. Die wij met behulp van het COA willen terugvorderen. Maar dat is wat anders dan dat zij hun rekeningen niet betalen. En daar wil ik echt even heel scherp het onderscheid maken. De voorzitter: Dank u. Dan wil mijnheer Braam daar denk ik nog aanvullend een vraag en of opmerkingen over maken. Gaat uw gang. De heer Braam: Wat mij betreft een laatste interruptie. Ik denk dat het belangrijk is dat we even een tijdlijn krijgen vanaf het moment dat het fout ging. Het moment dat die statushouders hakken in het zand zetten tot nu wat daar is gecommuniceerd in de richting van de Raad.

Ik ben als raadslid van mening dat al die tijd is voorgehouden dat deze extra kosten uiteindelijk geclaimd zouden gaan worden bij de COA en er geen sprake was dat dit een consequentie is die gemeente zelf moet gaan dragen. Dat is mijn mening en ik denk dat het verstandig is dat we daar straks toch een line-up over krijgen van wat daarover is gecommuniceerd. De voorzitter: Is dat iets om mee te nemen naar 12 december? De heer Braam: Dat lijkt me verstandig. De voorzitter: Kan de wethouder zich daar ook in vinden? De heer Van Malsen: Ja hoor, zeker, we hebben daar een aantal raadsinformatiebrieven over gestuurd waarin we volgens mij vrij duidelijk hebben uitgelegd hoe het proces verloopt, ik zal kijken of die daarmee of de tijdlijn daarmee compleet is en zo niet dan lijkt het mij geen probleem om dat nog eventjes op een rijtje te zetten. De voorzitter: Dank u, het handje mag naar beneden. Was dat het voor uw tweede termijn mijnheer Van Malsen? De heer Van Malsen: Nee nog niet, er zijn een aantal vragen die ik nog niet heb behandeld. Ik wil zelf ook graag de zorgvuldigheid hebben om de Raad haar vragen te beantwoorden. Excuus als het dan misschien wat langer duurt. Maar er was nog een vraag over van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid.

Hoe zit nou met de herkomst van deze jongeren en komen ze nou uit veilige landen of uit onveilige landen? Nou is het zo dat bij alleenstaande minderjarige vreemdelingen het eigenlijk niet uitmaakt of ze nou uit het ene of het andere land komen, omdat ze gewoon wettelijk altijd opgevangen moet worden als ze 18 jaar of jonger zijn. Dat gezegd hebbende er staan op de website van het COA een heleboel rapporten over herkomst en aantallen en percentages en veilige landen en niet veilige landen, dus daar zou ik uw Raad ook zeker de aanbeveling willen doen om daar eens even in te grasduinen. Maar over de gehele populatie is het aantal asielverzoeken dat gedaan wordt uit veilige landen is van vier procent. En dan moet u zich voorstellen dat het nog niet per se betekent dat al die verzoeken die dus uit veilige landen komen per se leiden tot een afwijzing, want er zijn genoeg redenen om uit veilige landen te vluchten, of het nou etniciteit, afkomst, politieke voorkeur, seksuele Pagina 33 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

voorkeur wat dan ook. Er is andersom gezegd ook de mensen die uit onveilige landen komen, zijn ook niet altijd per se een verblijfsvergunning, al is het in overgrote meerderheid wel zo, dat even over de vraag over de herkomst van jongeren. En dan ben ik geloof ik door al mijn vragen heen, dus dan ben ik heel benieuwd wat het Forum zo gaat besluiten ten aanzien van amenderen of niet, nogmaals alleen al om het onontgonnen terrein dat we hier aan het verkennen zijn allen, vind ik het een interessante discussie, maar ik laat het graag aan de voorzitter. Ik ben benieuwd wat we gaan doen. De voorzitter: Dank u. Ik ving net op en als ik het verkeerd op heb gevangen, dan hoor ik het uiteraard heel graag, dat de fractie van D66 en eigenlijk de fractie van VVD Rijswijk aangaven eventueel het raadsvoorstel te willen gaan amenderen, dus dat zou betekenen dat we hier mee doorgaan als een bespreek stuk. Een handje, mijnheer Loof heb ik dat verkeerd geïnterpreteerd? De heer Loof: Nee, dank voorzitter. Ik wilde wel even aangeven dat de fractie van D66 zei dat dat een amendering was ook met voorwaarden. En dat is niet precies wat mijn gedachte was, mijn gedachte was gewoon een van de twee opties. Maar goed, daar komen we onderling vast wel vast wel uit. Maar dat even gezegd hebbende. De voorzitter: Juist, dank u. Ik zag het handje van mijnheer Van ’t Eind ook omhoog gaan.

De heer Van ’t Eind: Ik sluit me aan, volgens mij zouden we eruit moeten komen met een amendement, eventueel met een amendement van aanpassing of het voorstel. Dan maken we verschillende amendementen. Maar even kijken hoe we dat doen. Maar volgens mij zouden we daar uit moeten komen en volgens mij moeten we nu gewoon ook een besluit nemen. De voorzitter: Ik zie iedereen instemmend knikken. Ik zie mevrouw Woudstra nog met een handje omhoog, heel kort nog even als dat kan. Mevrouw Woudstra: Ik wilde mijn collega's bedanken voor de heldere, duidelijke inbreng waarmee inderdaad, zoals mij nodig is met elkaar nog in gesprek te gaan over wat een amendement zou kunnen zijn of hoe iedereen het ziet. En nou ja, dat is inderdaad een uitnodiging richting de Raad. Gelukkig is het nog in 12 december, dus dank en dank dat het zo kon, dank aan de voorzitter en de griffie voor het uitzoeken wat de Gemeentewet en ik zou mensen al te hard uitnodigen om inderdaad onze raadsvergadering te gaan volgen. Maar dat we zelf gewoon elkaar heel goed scherp houden wat voor voorstellen kunnen, wat voor voorstellen niet en anders met elkaar eerder dat gesprek voeren dan in het Forum, maar volgens mij was dit een goed gesprek en kunnen we verder.

De voorzitter: Mooi, dan concludeer ik bij deze en correct me if I’m wrong, dat wij dit agendapunt doorgaan als bespreekstuk naar de Raad en dat de amendementen dan vanzelf gaan volgen. Dan wil ik agendapunt 13 voor wat dat betreft afsluiten bij deze. 13. Raadsvoorstel Opnemen Energietoeslag tranche 2 in begroting 2023 (RV 23-086) De voorzitter: En wil ik graag door naar agendapunt 14, het Raadsvoorstel Opnemen Energietoeslag tranche twee in begroting, raadsvoorstel 23-086, er zijn schriftelijke vragen ingediend door de fractie van Wij, Rijswijk. Die noteer ik dan ook even als eerste want die heeft dan eigenlijk al hoe zeg ik dat, zijn bijdrage gehad en dan Pagina 34 van 47

Concept verslag Forum Samenleving 28 november 2023

zou ik graag het woord willen geven aan de fractie indien gewenst uiteraard hè, het hoeft niet, het mag, aan de fractie van PvdA Rijswijk. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, dank. Wij sluiten ons aan bij die ene vraag in ieder geval van WijR met betrekking tot de omvang van de doelgroep, is dat dezelfde dan wel een verruiming van die doelgroep en dan heb ik het over de doelgroep 130 procent bijstandsnorm, dus graag daar ook een antwoord, net zoals Wij dat wil, hebben wij daar ook graag een antwoord op en wij willen benadrukken dat goede communicatie, ik zag het ergens ook bij de vraag geloof ik van GroenLinks voorbijkomen, heel belangrijk is en vooral dan richting groep en die nog niet in beeld zijn, dan wel bij de gemeente, dan wel in het bekende circuit, PSP, financieel servicepunt. Hoe kunnen we die bereiken en hoe gaat u die bereiken en hou de communicatie ook vooral zo eenvoudig mogelijk. En dan denk ik weer aan de doelgroep ouderen en laaggeletterden. En graag morgen beginnen met de uitvoering, want het wordt koud, het is al koud. Nou voorzitter, dit was mijn inbreng. De voorzitter: Heel mooi, netjes gesproken. Dank u wel mevrouw van Nunen. Dan de fractie VVD Rijswijk. De heer Loof: Ja dank voorzitter en ook dank aan de wethouder.