Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023

Ik weet dat het een ingewikkelde invulbrij is om een vergunning aan te vragen want heel veel van die vergunningen die worden echt incompleet aangeleverd. Maar dat betekent niet dat we zeggen, nou, het is niet goed dus we doen niks. Nee, we bellen op, we denken mee met de ondernemer om te kijken hoe we die aanvraag passend kunnen krijgen en zo volledig mogelijk kan zijn om daarop te besluiten. Maar goed, al die extra vragen heen en weer, dat heeft natuurlijk wel wat te doen met de doorlooptijd. Dan dus wat betreft. Ik zie onszelf dus inderdaad niet als makelaar om echt de horeca aan te trekken. En natuurlijk, als ik contact heb zal ik altijd vragen van, goh, is het niet interessant om je daar te vestigen? Ik hoop dat u dat ook doet overigens omdat wij natuurlijk enorme mooie winkelgebieden hebben. Dus dat in antwoord op uw vraag. Ik hoop, de heer Knigge, dat ik een aantal van uw vragen al heb beantwoord. Of daar ruimte is bij de Hema en de kerk specifiek voor terrassen, ja, dat zal toch wel moeten blijken uit het terrassenbeleid. Maar ik ken de Hema doorgaans niet als een terrassen, behoefte heeft aan een terrassenuitbreiding. Weinig politieke ambitie, mevrouw Van Nunen. Ja, ik vind het eigenlijk wel erg ambitieus wat er ligt. We hebben echt per winkelcentrum, er zijn er vijf en twee hoofdstructuren, op detailniveau in de kaart gebracht waar kansen en ontwikkelingen liggen.

Daar gaan we gewoon echt ook mee aan de slag. Dat heb ik al aangegeven wat voor capaciteit dat we inzetten. Ik vind dat we wel heel veel capaciteit inzetten. Het is ook heel erg belangrijk voor de vitaliteit van onze stad. Dus ja, wanneer ik tevreden ben is als we gewoon met de ondernemers in die gebieden echt stappen kunnen maken om die levendigheid daarin te behouden en te verbeteren in die gebieden. En dat wil ik nadrukkelijk doen samen met die ondernemers die zich daar vestigen, en de bewoners overigens want die zijn er daar ook. Dus in de Strijp, ja, daar vroeg u nog specifiek naar die wijk ook hè. Ja, dat ligt wat mij betreft ook wel redelijk in de buurt van, dat is echt een woonwijk dus ik zie daar niet iets van horeca in wat veel overlast veroorzaakt. Dus vandaar dat dat niet is opgenomen in dit beleid omdat de bestaande voorzieningen voldoende zijn, worden geacht eigenlijk op basis van dit rapport. Pagina 16 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 Eens even kijken, ik denk dat ik wel ongeveer zo aan mijn … De toegankelijkheid heb ik nog een vraag over, dat was van mevrouw Van Nunen ook en de heer Smith. Ja, het staat echt in het stuk, dat de toegankelijkheid ook echt een belangrijk thema is. Ik kan u het paginanummer, zou ik even moeten opzoeken, maar we hebben er echt wel aandacht voor, toegankelijkheid überhaupt in brede zin is heel belangrijk. Bewaakte fietsenstallingen. O ja, de parkeren of Hofrust, vroeg u, mijnheer Knigge, of we bij Hofrust daar niet wat groen kunnen weghalen en wat parkeerplaatsen kunnen neerzetten. Ja, ik ga niet over parkeerbeleid, laat ik dat vooropstellen. Nee, maar alle gekheid op een stokje, in principe is dat natuurlijk niet het uitgangspunt want we hebben bestaande parkeergelegenheid daar. En parkeren is natuurlijk wel, in het bijzonder in Oud Rijswijk heb je wel zes parkeerplaatsen ongeveer, een uitdaging zullen we maar zeggen. Dus waar we ook een, ja, nu niet concreet actiepunt aan kunnen knopen maar wel aandacht voor hebben bij de verdere uitvoering.

Want voor de winkeliers vind ik in ieder geval dat parkeren heel belangrijk omdat … Nou, en dat geldt dan nog even over, is het de wens van de gemeente om die supermarkt in Oud Rijswijk te verplaatsen of is het ook de wens van de ondernemer? Kijk, het zou vanuit, want alles is opgehaald vanuit de visie goed zijn als je daar een supermarkt hebt die groter is dan daar nu zit op een bepaalde plek. Er is één supermarkt wat uitgebreid dus die onderneming heeft voor zover ik weet ook wel die ambitie. Maar die ambitie zal natuurlijk wel vanuit die ondernemer zelf moeten komen en de ruimte moet er ook maar zijn, want daar is met name het probleem in Oud Rijswijk. Ja, dan denk ik toch, ja, waarom geen zware horeca? Ja, het blijkt toch, dat was ook nog een vraag van u denk ik ook, mijnheer Zoghbi, voor de jeugd waarbij u de aanname heeft dat de jeugd altijd op zoek is naar zware horeca. Dat geeft niet want daar was ik vroeger ook altijd hoor. Maar … Ja. Nee, dat blijkt toch echt wel uit de participatie, uit het onderzoek ook dat we daar, ja, en jongeren ook, Delft en Den Haag is dermate nabij dat je de zware horeca daar opzoekt. Mensen zeker jongeren ook vaak niet geneigd zijn om Rijswijk als een interessante uitgaansplek te houden, te zien.

Desalniettemin, mocht zich daar een initiatiefnemer toe nemen dan geldt ook weer het principe van, dan wordt het ruimtelijk getoetst en dan wordt natuurlijk wel in overleg gegaan met die ondernemer wat de mogelijkheden daarvan zijn. En blijkt Rijswijk dan geen goede plek, dan zullen we hem zeker accommoderen ergens in Den Haag of in een andere gemeente want die samenwerking op dat vlak doen we natuurlijk ook. Eens even kijken, ik weet niet of ik alle vragen heb beantwoord maar ik denk dat ik lang genoeg aan het woord ben geweest. Dus wat mij betreft was dit het voor het eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan kijk ik naar het Forum en dan eerst naar mijnheer Smith. Ik neem aan dat er een behoefte is aan een tweede termijn dus ik ga gewoon even een hele ronde doen langs de woordvoerders van net en kijk ook wie er nog eventueel aan wil sluiten. De heer Smith, gaat uw gang. De heer Smith: Dank u, voorzitter. Wethouder, dank voor de antwoorden. Ik ga me tot drie vragen beperken. Met de … Ik snap dat u geen massagesalons kunt verbieden, daar ging het mij ook niet om. Mij ging het over of de gemeente straks invloed heeft op de kwantiteit, op het aantal zaken, bedrijven met dezelfde diensten in een beperkte ruimte. Dat is eigenlijk waar het in Oud Rijswijk een beetje om draait, waar er veel onrust over is en over de afgeplakte etalages.

Mijn tweede vraag gaat over, ik ben benieuwd naar uw interpretatie van de twintig reacties van inwoners. Ik heb me bewust niet uitgesproken met een oordeel daarover maar ik ben wel benieuwd naar de uwe. En de laatste is, in de toekomst als er terrassen in de Landgoederenzone, die zijn er, die worden toegestaan, dat heeft u uitgelegd. Maar als er uitbreiding gevraagd wordt van de terrassen zelf fysiek plus de openingstijden, kan dat, wordt dat geregeld in deze nota? Dit zijn mijn vragen voor de tweede termijn. De voorzitter: Dank. De heer Verbrugh. Pagina 17 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 De heer Verbrugh: Volgens mij staat die aan. In mijn eerste termijn heb ik gesproken over, wat kan de gemeente nou werkelijk doen als ze actief wil sturen op dit beleid en ook te zorgen dat het beleid ook in de praktijk wordt vormgegeven op den duur? En er zijn een aantal voorbeelden. Kan bijvoorbeeld de gemeente goed onderscheid maken tussen dienstverlenende bedrijvigheid versus winkels en retail en horeca? En hoe gaat men dat dan ook aanpakken? Kan de gemeente goed afgrenzen hoe zo’n centrum, waar dat winkelgebied dan of waar het retailgebied dan precies ophoudt en wat voor instrumenten gaan ze daarvoor inzetten? Hetzelfde geldt ook voor de bereikbaarheid. Kunnen de mensen daar komen? Zijn er voldoende parkeergelegenheden? Er is een eerdere toezegging gedaan om bijvoorbeeld voor Oud Rijswijk alle parkeeropties goed in kaart te brengen. Zit dat dan ook straks in de uitvoering van dit beleid? En last but not least, ik heb het gehad over de toegankelijkheid, met name voor mensen met een beperking ook. En worden mensen met een beperking ook nog meegenomen zeg maar als de doelgroep bij de vormgeving van de toegankelijkheid van deze centra? Dus wat kan vooral de gemeente en gaat de gemeente zelf doen? De voorzitter: Nog heel even de microfoon uit. Ja, dank u wel. Nee. Ik ga door naar de VVD, de heer Ezinga.

De heer Ezinga: Ja, voorzitter, dank u wel. Mijnheer Van Damme heeft veel verteld en ik ben het met hem eens dat die een goed doorvlochte technische verhandeling heeft gegeven voor een komende tijd. Maar ik deel toch echt wel de gedachte ook van mevrouw Van Nunen die refereerde naar politieke ambitie. Ik zie ook meer een visionaire ambitie die ik graag wat meer in de tekst had willen zien. Dus mijn collega gaf ook letterlijk in de tekst die die mij aangaf, wanneer bent u nou trots op datgene wat we gaan bereiken? Wanneer gaan we nou echt dat gevoel ervaren van, nou, hiermee willen we ook als Rijswijk ervoor staan zonder dat er een kwantitatief aspect aan wordt gegeven. En dat ontbeert wel regelmatig met de visies en de strategische nota's, juist omdat dat een subjectieve aard heeft vind ik persoonlijk, dat is wel lastig te definiëren. Toch zouden wij dat waarderen als u dat zou proberen toe te voegen daarin. Dus kunt u dat toezeggen aan ons? Dan met betrekking tot de vragen die ik heb gesteld. U heeft her en der antwoord gegeven op datgene wat wij hebben gevraagd. Ik wil wel nog even terugkomen op die beleidsregels.

Want u gaf aan eigenlijk dat dat wel een uitdaging is van, ja, hoe ga ik dat dan terugkoppelen aan u als raad? Hoe gaan we daar nou mee om? Ja, daar moeten we dan denk ik dan ook maar een antwoord voor op vinden want wij zien daar echt wel het belang van in om daar wat meer zicht en grip op te krijgen. Dus ik zou graag ook die discussie met u verder willen voortzetten, ik heb daar ook niet meteen het antwoord op. Dan hebben we ook nog een stukje gehad over een stukje handhaving van beleidsregels. Dan gaat het ook bijvoorbeeld over de winkelpanden die nu niet als winkel in gebruik zijn. Betekent dat daar ook een directe toepassing op gaat plaatsvinden, die handhaving? Want daar heb ik het antwoord op gemist en misschien kunt u dat nog even voor mij herhalen? Ja, dat zijn eigenlijk wel mijn belangrijkste vragen in tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan ga ik, kijk ik verder de rij af. De heer Knigge? Nee. Mevrouw Van Nunen? Nee. De heer Zoghbi. De heer Zoghbi: Bedankt voor het beantwoorden of beschieting van de vragen. Wat betreft de uitleg over het clusteren van de winkels om zo meer passanten te realiseren voor andere winkels en ondernemers, kan ik me zeker in vinden. Maar bijvoorbeeld die supermarkt op de Waldhoornplein zou ook deze stroom kunnen genereren voor dat centrum zelf.

Naar ons inzien zou dit geen dreiging zijn voor andere ondernemers die daar gevestigd zijn. Ik zou graag de discussie hierover verder met u willen voeren. Ook gaf u aan dat u in de Bomenbuurt woont bijvoorbeeld en dat Oud Rijswijk het dichtstbijzijnde. Maar de Muziekbuurt, als je helemaal achteraan woont, dan is dat voor veel ouderen en minder validen mensen ook wat verder om naar

Pagina 18 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 de naar De Bogaard te komen. Dus ik zou denken dat daar dan een supermarkt wel op de juiste plek zou zitten. Dus dat wilde ik nog meegeven, dank u wel. De voorzitter: Dank. Het woord is aan de heer Van Damme, wethouder, voor de tweede termijn. Als hij zover is. De heer Van Damme: Natuurlijk, voorzitter. De voorzitter: Ja, het kan soms heel snel gaan want ik zie meer mensen verbaasd kijken maar soms gaan we heel snel. Gaat uw gang. De heer Van Damme: Nee, nee, dat kan heel snel. Of tenminste, ik hoop dat het heel snel kan. Wat doen we nou om actief te sturen? Ja, ik heb toch gepoogd aan te geven dat we sturen door, en wat we doen als gemeente is echt dus die voorwaarden creëren zodat je investeringen loskrijgt in die gebieden. Zodat je ondernemers echt activeert en duidelijkheid verschaft over wat er nou mogelijk is in zo’n gebied. En die duidelijkheid is gebaat bij een heldere, toch heldere uitgangspunten en heldere regels. Dus nou is het niet zo van de bestemming is de bestemming of zo maar het moet wel in de visie en in het bestemmingsplan passen. Het is nu zo dat voor Oud Rijswijk bijvoorbeeld de visie Oud Rijswijk is gebaseerd op bestemmingsplan 2013, is beperkender dan dit. Want nu worden de aanloopstraten ook benoemd als zijnde functioneel qua dienstverlening. En dienstverlening is echt wel wat anders dan horeca en retail.

De uitbreiding van de terrassen wordt niet met dit beleid geregeld, de heer Smith, maar dat wordt wel straks in het terrassenbeleid geregeld. Wat we nader gaan uitwerken met alle betrokken ondernemers die daar een terras willen of de intentie hebben om een terras te gaan vestigen. En ja, kijk, en ik ben echt tevreden als we straks beschikken over een aantal of twee gezonde kernwinkelcentra, de Bogaard en Oud Rijswijk, wat compact is, wat veel aanloop genereert, waar veel bedrijvigheid plaatsvindt. En waar de ondernemers van elkaar profiteren en in positieve sfeer met elkaar activiteiten ontwikkelen. Ik zie dat hier veel in De Bogaard gebeuren, ik zie dat ook vanuit de BIZ in Oud Rijswijk gebeuren. Dus ik hoop dat we dat over een aantal jaren voor elkaar hebben. Dus dat is toch wel mijn visie. En dat we dus sterke ondersteunende centra hebben waar allerlei dienstverleners en ondernemers de ruimte krijgen om hun activiteiten en hun bedrijvigheid te ontplooien. Want vergeet niet dat de winkeliers en het midden- en kleinbedrijf, dat valt dan een beetje onder de detailhandel, een enorme werkgever is voor de regio, voor de stad. Dus dat is toch mijn visie, ja. Dat nog in antwoord op de vragen van de heer Ezinga. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Ezinga. Gaat uw gang.

De heer Ezinga: Voorzitter, mijn advies aan de wethouder in dit geval is om toch iets meer tijd te nemen om deze visie verder te postuleren. Want ik denk dat het echt van belang is, gegeven de grote economische factor die het heeft in de gemeente, om daar een gedegen kwalitatieve onderbouwing aan te geven. En ik weet dat u dat kan en ik weet dat u dat wel heeft maar ik denk dat we daar meer woorden aan moeten besteden. Dus kunt u nogmaals toezeggen dat in deze nota aan te vullen naast de kwantitatieve en technische eigenschappen verhandeling die u hier eigenlijk geeft? De voorzitter: Wethouder. De heer Van Damme: Ja, ik …

Pagina 19 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, mag ik me daarbij aansluiten? Ter interruptie. De voorzitter: Als u dan eerst even uw hand opsteekt, dan kan ik ook zien dat u een interruptie. Sorry, we zijn even wat snel. U wilt erbij aansluiten. Verder nog? Nee. Ja, mijnheer Nunnikhoven zie ik ook erbij aansluiten. Mijnheer Van Damme, graag een reactie. De heer Van Damme: Ja, ik kan u toezeggen dat ik daarop terugkom als we dit weer opnieuw behandelen. Ofwel dat u het doorgeleid naar de raad voor besluitvorming ofwel ik weet niet wat u ermee gaat doen. Maar ik kan niet dan nog een stuk aanpassen daarop want dan is het echt, ja, dat is ingewikkeld want dat moet gewoon met een amendement dan. Maar ik zal zeggen dat ik daar een vlammend betoog over zal gaan houden. De voorzitter: Ik zie mevrouw Van Nunen die daar nog een vraag over heeft. Mevrouw Van Nunen: Ja, ik wil niet voor de heer Ezinga spreken maar voor mij heb ik, laat ik het zo zeggen, heb ik het begrepen van, neemt u nog iets meer tijd om deze visie net wat ambitieuzer verder aan te scherpen rondom inderdaad, ja, een toekomstperspectief waar een wat bruisender karakter uit spreekt. Maar dat zou mijn interpretatie zijn. Ik weet niet hoe de heer Ezinga dat interpreteert. De heer Ezinga: Een vraag van mevrouw Van Nunen. Mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Ja, dat is een goede vraag, voorzitter.

Mevrouw Van Nunen zet me hier voor een positie waar ik denk van, willen wij dit stuk nu op een later moment nog eens een keer ter besluitvorming laten plaatsvinden? Ik vraag me af of dat wenselijk is hè? Gegeven het belang van het stuk om er ook daadwerkelijk uitvoering aan te geven. Zou ik dan in ieder geval wel inderdaad dat mondeling betoog tijdens de raad daar willen vragen. En in ieder geval het als bespreekstuk inderdaad willen inbrengen. Op basis daarvan zullen we dan denk ik een verdere besluitvorming laten plaatsvinden, voorzitter. De voorzitter: Verder zie ik geen inbreng van de raad. Mijnheer, sorry, wethouder Van Damme. De heer Van Damme: De handhaving, ja, het zit natuurlijk, de handhaving van de zaken die niet in lijn zijn met het bestemmingsplan, zoals u aangeeft. Ja, kijk, het handhavingsbeleid is altijd dat je aan de voorkant zorgt dat naleving plaatsvindt. Dus de handhaving begint eigenlijk al bij de voorkant. En op het moment dat je signalen krijgt, dan ga je daarop acteren. Ik denk dat straks het raadsvoorstel misschien daar ook nog wel wat over gaat zeggen. Ik kan ook niet precies aangeven dat we direct gaan handhaven. Kijk, meestal is er een prudent aanvangsbeleid want je gaat natuurlijk in overleg met ondernemers. Je probeert ze te bewegen om andere ondernemersconcepten te bedenken, andere verdienmodellen.

En dat is volgens mij de weg waarop je gaat handhaven. Mocht het allemaal niet leiden tot niets, ja, dan zou je tot het strakkere instrument van handhaving kunnen overgaan. Maar om daarvoor al te gaan zeggen dat je, dat vind ik toch wel in de zero tolerance zou ik toch afraden bij dit soort kwesties dus we moeten daar wel prudent mee omgaan wat mij betreft. De supermarkt, u wil daar nog met mij verder in discussie, de heer Zoghbi. Nou ja, dat moment is in principe nu. U ziet het anders, ik heb het laten onderzoeken en we zijn ook in overleg met de eigenaar. Er is één eigenaar namelijk daar van de panden in het Waldhoornplein, zijn we echt goed in overleg met het zorgen dat daar de juiste voorzieningen of dienstverlening, wat die van plan is om dat daar te laten landen. Ik zeg een supermarkt is bij voorbaat niet uitgesloten maar dat ligt niet in de reden van dit beleid omdat toch echt de supermarkt hier als nabij wordt gezien. Dus ja, u verschilt van mening op dit punt met mij en het onderzoek in Pagina 20 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 het participatieproces. Hoe ik dan die twintig reacties, wat voor oordeel ik daar vel kwalitatief gezien. Ja, ik ben heel blij met twintig. Ik ben blij met iedere reactie die komt op stukken die wij als gemeente publiceren. En ik roep ook altijd iedereen op om daar actief een bijdrage aan te leveren. Dus dat is mijn kwalitatieve oordeel daarover. Ik moet zeggen dat ik met belangstelling en waardering kennis heb genomen van alle input en dat we daar ook, ja, profijt van hebben getrokken en daar ook wijzigingen hebben doorgevoerd in het stuk. De voorzitter: Ik zie een interruptie van heer Smith. De heer Smith: Mag ik een interruptie? De voorzitter: Zeker, gaat uw gang. De heer Smith: Betreft die participaties. Als de plannen straks verwezenlijkt worden en woonwinkelcentra worden gebouwd, gaat dan het participatieproces op dezelfde manier voort? U bent nu enthousiast. Ik verwacht straks als het op dezelfde manier gaat dat we straks weer heel veel insprekers hebben, heel veel boze mensen, misschien wel verdriet omdat ze niet het gevoel hebben gehad dat ze mee hebben kunnen praten, denken. En ik denk dat bij de uitwerking, nu is het nog heel groot maar bij de uitwerking van de plangebieden, dat het misschien serieuzer opgezet kan worden en niet alleen via een platform, een digitaal platform. Mijn mening.

De voorzitter: Dank, mijnheer Smith. Heel even, het wordt wat later op de avond dus als u interrupties wel kort en krachtig zou willen houden. Betogen mag u op andere plekken doen. De wethouder. De heer Van Damme: Ja, dat voor de planontwikkeling is dat een goede suggestie. Ja, in de ontwikkeling van dit beleid is het misschien wat minder maar in de verdere uitwerking is het natuurlijk van belang om alle inwoners zo goed mogelijk mee te nemen. Dan had ik nog, zat ik nog in mijn tweede termijn? De voorzitter: Ja. De heer Van Damme: Ja, hartstikke goed. De bestaande zaken hebben we ook wel, is in de eerste termijn ook vaak aan de orde gekomen. U bent er niet meer op teruggekomen maar die behouden gewoon hun rechten, daar verandert niks aan. Dus dat is gewoon helder want dat is gewoon ook hoe dat juridisch zo zou moeten. Nou, dat tot zover mijn tweede termijn, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Ik kijk rond of er interrupties zijn, of er vragen zijn vergeten, het Forum nog andere punten heeft? Nee, ik zie dat niet. Gezien de inbreng stel ik voor dat het een bespreekstuk wordt. Ik zou ook de toezegging nog even nalopen. U heeft aangegeven toezegging te doen een vlammend betoog te houden in de raad over uw visie op horeca en retail. Correct? Ja. De heer Van Damme: Ja, ik ben wethouder Financiën. De voorzitter: Ja, ja.

Dus u kunt … Dus ik ga ervan uit dat u hele vlammende betogen kan houden. U had het ook over de aanpassing van beleid. En ik wil heel even een check doen, u had het onder andere over terrassenbeleid maar u noemde ook ander beleid. Dus voor de volledigheid, welk ander beleid is dat? En dan is er vervolgens een discussie over, tenminste, dat eigenlijk al dat beleid niet in principe terugkomt naar de raad omdat het een collegebevoegdheid was. Dus vraag aan u, geldt dat voor terrassenbeleid of al het verdere

Pagina 21 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 onderliggend beleid? En volgens mij hebben we als Forum meegenomen dat we dan zelf moeten kijken hoe we dat aan de orde willen stellen als het niet terugkomt naar de raad. En met de griffie net even besproken, dat zou in het presidium kunnen. Dus maar de vraag aan de wethouder welk beleid hij op doelt? De heer Van Damme: Over het beeldkwaliteitsplan, over het terrassenbeleid, over de, dus het beleid terrassen. Dit staat volgens mij ook in het raadsvoorstel, heb ik even niet paraat, in al de papieren hier. Met dat soort onderliggende beleidsnotities. De voorzitter: Dank. Dat maakt het voor de griffie duidelijker om aan te geven wat het is. We zullen dan even naar vragen of in het raadsvoorstel of door uw medewerker even aan de griffie gemeld kan worden welk beleid het is, dat dat goed in de toezegging opgenomen kan worden en ook volledig in de raad daar een goed beeld bij is. Dan hoeft u niet nu verder te zoeken en kunnen we door met de agenda als het aan mij ligt. En dan zie ik één vraag van heer Smith. De heer Smith: Er was nog een toezegging denk ik over het participatietraject wat meegenomen wordt in de toekomst, bij de volgende uitbouwprojecten. De voorzitter: Ik kijk even naar de wethouder want participatie hebben we staand beleid over. Dus gaat uw gang, wethouder.

De heer Van Damme: Nou, ik heb in algemene zin gezegd dat het verstandig is dat we inwoners bij een vervolgtraject nauw betrekken. Maar als het gaat om de herontwikkeling van plangebieden en dat soort trajecten, dan zijn er bestaande procedures voor bestaand beleid dus dan doen we dat. Dat geldt dan weer niet voor het terrassenbeleid. De marktverordening, gaan we ook veranderen. De voorzitter: Dank. Dan houden we het op deze twee toezeggingen en het bespreken in het presidium hoe we er verder mee omgaan. 11. Raadsvoorstel Plan van Aanpak voor het invoeren van een Rijswijkse Pandbrigade (RV 23-051) De voorzitter: En ga ik graag door naar agendapunt 11. Raadvoorstel Plan van Aanpak voor het invoeren van een Rijswijkse Pandbrigade. Wie in het Forum wil daarover het woord voeren? Ja, dank, dat zijn alle partijen. Ik begin graag bij mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. We hebben het stuk gelezen en een goed stuk. Inhoudelijk niet zo heel veel vragen op dit moment omdat wij erg benieuwd zijn strak naar de evaluatie na zes maanden en ik denk dat we daar ook gewoon op moeten wachten. Het is wel zo dat wij op dit moment al vanuit de bewoners te horen hebben gekregen dat er meldingen zijn gedaan bij een e-mailadres wat hiervoor werd gebruikt.

Daar ontbreekt dan de ontvangstbevestiging en dat kan erg storend werken als mensen niet goed weten of een melding nou wel of niet aan is gekomen. Dat er niet op teruggekomen mag worden, dat is natuurlijk ook begrijpelijk omtrent privacy. Maar als er in ieder geval geïnformeerd kan worden dat de melding is ontvangen en dat die wordt opgepakt. Dus dat zou ik graag nog zien als toevoeging aan het stuk. Verder willen wij de mensen die dit gaan behelzen heel veel succes toewensen en, nou ja, hopen dat dit goed van de grond gaat komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mevrouw Ten Brummelaar. Kijk ik naar de heer Veerman. Pagina 22 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Duidelijk voorstel. D66 steunt dit voorstel ook om het aanpakken van misstanden in woningen, overlast en het voorkomen van uitbuiting te voorkomen. Dus daarmee heeft dit voorstel zeker dienstgedaan. We hebben nog wel een aantal vragen. Ik kom als voorstel tegen een van de eerste zinnen van het voorstel was mijn vraag, wat zijn nou precies de aanhangige financiële consequenties? Want die worden niet helemaal duidelijk uitgelegd. Daar ben ik eigenlijk wel nieuwsgierig naar geworden, vooral door de woordkeuze. De kosten zijn nog niet structureel gedekt en hoe gaan we daarvoor zorgen in de komende jaren? Misschien kunnen we ook kijken in de andere gemeentes hoe die dat financieren, zou ook wel misschien een optie kunnen zijn. Zijn er naast de maatschappelijke opbrengsten van een leefbare buurt en het aanpakken van misstanden nog baten te verwachten uit eventuele boetes? Hoe is de samenwerking geregeld met andere afdelingen van de gemeente zodat de informatie ook onderling gedeeld kan gaan worden? Zijn de controleurs van de Pandbrigade onderdeel van het team van boa’s van handhaving Rijswijk? Goed dat er na twee jaar inderdaad een evaluatie plaatsvindt.

Wordt er dan binnenkort ook eerst een nulmeting uitgevoerd? Zodat we dan daarna effectiviteit kunnen meten en kan de raad op de hoogte worden gebracht van de resultaten daarvan en de manier hoe de evaluatie heeft plaatsgevonden? We zouden ook graag zien dat het brede effect op de buurt en het inzicht over de buurt en de betrokkenen die in de buurt wonen hiervan ook wordt in meegenomen. Dank u wel. De voorzitter: Ja. Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, het probleem dat we hebben wordt goed geschetst in de stukken. Den Haag is een tijd geleden voortvarend begonnen met strengere handhaving op illegale en overbewoning waardoor er helaas wordt uitgeweken naar buurgemeenten zoals Rijswijk. Voor onze eigen aanpak kunnen we leren van soortgelijke gemeenten die al bezig zijn met een Pandbrigade en dat dat ook is gebeurd is wat ons betreft een heel sterk begin. De benodigde functies en fte's zijn overzichtelijk en goed onderbouwd. Het spreekt ons aan dat er een stevige juridische basis is via de juridisch medewerker en dat er wordt ingezet op een slimme prioritering door de analist. Hierdoor lopen we geen risico op handhavingsacties die juridisch niet houdbaar zijn of op het missen van handhavingskansen omdat problemen niet bekend zijn. Er ligt een uitgebreid plan dat aanstuurt op een echt integrale aanpak.

Er wordt geluisterd naar signalen van inwoners met inderdaad, zoals mijn collega als zei, als bijkomend aandachtspunt dat de meldpagina op de website die er nog moet komen en of het e-mailadres eenvoudig in gebruik moeten zijn en goed gecommuniceerd moeten zijn. Maar er wordt ook eigen onderzoek gedaan door de Pandbrigade en in combinatie met de aanpak ondermijning, die er waarschijnlijk als ik het goed lees ook gaat komen, moet het een fikse verbetering opleveren. En we sluiten ons ook aan bij het inzicht dat de meldingen ook kunnen duiden op een zorgvraag en op kwetsbare inwoners. De Pandbrigade is ook een extra middel om mensen te vinden die hulp nodig hebben. GroenLinks roept de Pandbrigade op om, zoals ook aangegeven in het plan, goed de aansluiting te zoeken met zorg en met de maatschappelijke partners. Veel mensen die nu onveilig of onwettig wonen hebben er zelf weinig keuze in gehad. En het is wat GroenLinks betreft essentieel dat er wordt gehandhaafd op degene die verantwoordelijk is voor de scheve situatie, en dat is vaak niet de bewoner zelf. Mensen die mogelijk op straat komen te staan moeten goed worden opgevangen. Op pagina 14 staat, dit is een vraag, dat er handhavend kan worden opgetreden bij woningsplitsing tot een WOZ-waarde van 596.000 euro. Volgens mij is dit een variabele. Ik geloof dat we dat hadden afgesproken in de raad.

Als ik het mis heb dan hoor ik het graag. Ik lees ook dat er duidelijk gemotiveerde momenten komen voor evaluatie en we zien de resultaten graag tegemoet, terwijl we ons ook realiseren dat een dergelijk nieuw project eerst een tijd moet draaien voordat de impact helemaal duidelijk is. En onze fractie is dan ook zeker bereid om de organisatie de tijd te geven en moedigt de nieuwe Pandbrigade van harte aan. Dank u wel. Pagina 23 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar de overkant van de tafel. Ja. Moet heel even kijken, de heer Ilyaas Shousha. De heer Shousha: Yes, dank u wel, voorzitter. Partij Gelijkheid & Rechtvaardigheid heeft het raadsvoorstel met aandacht gelezen en had de volgende vragen. Op welke manier wordt de samenwerking met omliggende gemeenten concreet vormgegeven om ervoor te zorgen dat het waterbedeffect daadwerkelijk wordt voorkomen? Op welke manier wordt de effectiviteit van de Pandbrigade en de impact van hun acties gemeten en geëvalueerd? Hoe wordt de privacy van bewoners en de rechten van huurders beschermd tijdens handhavingsinterventies van de Pandbrigade en welke waarborgen zijn er om het misbruik te voorkomen? Dat waren onze vragen. De voorzitter: Dank. Wij. Rijswijk. Geen woordvoering. PvdA, mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, interessant dit raadsvoorstel. We hebben er zelf om gevraagd via een motie. De vragen die wij nog hebben is inderdaad duidelijk wat er nu van ons gevraagd wordt qua fte. Maar wat denkt u echt op te lossen? Dus wat zijn de baten? Dat kan misschien de burgemeester toch nog even kort helder ook op ingaan.

Dan ook met betrekking tot die uitbreiding, waar is die uitbreiding precies op gebaseerd? Want u moet toch eerst ervaring opdoen om te ervaren, laat ik het zo zeggen, wat de uitbreidingscapaciteit dan ook vraagt van de handhaving? En u zet er nu eigenlijk al een vast bedrag in tweede termijn op. Dus graag even uw verklaring of verantwoording naar waarom ook die forse investering in tweede termijn ook al nu zo expliciet gevraagd wordt? Is dat op basis van de praktijk in andere steden een tweede stap die u wil zetten of die we met elkaar zetten? Ik denk dat wat nog in het derde kwartaal naar ons toekomt, namelijk de opkoopbescherming, eigenlijk het echte werk gaat opleveren wat betreft de woningbouw. Niet wat betreft die andere zaken die u zegt, ondermijning, illegale prostitutie, enzovoort. Maar die opkoopbescherming, het voorstel daarvoor, die moeten we nog, dat moeten we nog krijgen. Het gaat hier eigenlijk op handhaving van splitsing van woning, verkamering van woningen en illegale opkoopbescherming. Maar daar waar we in het derde kwartaal echt aan de knoppen gaan draaien wat betreft de opkoopbescherming ben ik ook wel heel benieuwd of dan de capaciteit nog voldoende is? Daar hoor ik graag uw antwoord op. De meldingen moeten natuurlijk ook wel binnenkomen, hoe gaat u daar actief op anticiperen? Is ook mijn vraag.

En inpassen van het huidige, van de uitbreiding in het huidige systeem van handhaving, zoals D66 ook vroeg. Dank u. De voorzitter: Dank. Ja. De heer Knigge. De heer Knigge: Voorzitter, CDA-fractie ondersteunt het plan voor de Rijswijkse Pandbrigade. Wel hebben we een aantal opmerkingen en vragen bij het plan van aanpak. We zien de noodzaak wel in van het doorschakelen naar de tweede fase, dus ter aanvulling op wat de PvdA net zei. En de inzet van meer personeel als meer problemen boven tafel komen, zoals de ervaring is in andere gemeenten. Want wij vinden dat het belangrijk is dat de inzet effectief moet zijn. Als het dus de ervaring is dat er steeds meer boven tafel komt, dan moet je daar ook denk ik op doorschakelen. De mogelijkheid zou voor ons wel zijn om te starten met de eerste fase en mocht meer personele inzet nodig zijn, deze te halen uit de capaciteit van de bestaande handhaving. Dan blijven de extra kost beperkt. Dus graag een reactie van de wethouder op deze mogelijkheid, dat je de intensivering in de tweede fase eigenlijk haalt uit de bestaande capaciteit. In samenhang hiermee heeft onze fractie er wel moeite mee dat voor het raadsvoorstel geen dekking is gevonden en de lasten waarschijnlijk ten laste komen van de algemene reserve.

Ziet de burgemeester toch nog mogelijkheden voor een specifieke dekking? Kan zij daar op die vraag nog ingaan? En daarnaast zagen we in het stuk dat de startdatum van de Pagina 24 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 tweede fase ongewis is. En dat lijkt ons eigenlijk gewoon voor de financiële dekking lijkt ons dat lastig, dat geeft misschien problemen in de uitvoering. Wat zijn de mogelijkheden om dit beter te plannen en om een vast moment te prikken voor de tweede fase? Dank u wel. De voorzitter: En dan kijk ik naar Beter Voor Rijswijk, woordvoerder. Ja. Sorry, u zit precies andersom dan hier stond. De heer Beij. Nee, zie je, De Vreede, ja. Sorry. Met excuus. De heer De Vreede: Dank, voorzitter. Met belangstelling heeft Beter Voor Rijswijk het raadsvoorstel gelezen, waarvan de motie in januari unaniem is aangenomen. Ja, we zijn blij met de start van de Rijswijkse Pandbrigade en we hopen natuurlijk op het gewenste effect, dus te weten het opsporen, voorkomen en bestrijden van het oneigenlijk gebruik van woningen. Beter Voor Rijswijk zal dit ook met belangstelling blijven volgen en we kijken met belangstelling ook uit naar de evaluatie over een zes maanden. Daar wil ik het graag bij laten. De voorzitter: Dank, de heer De Vreede. Ik ga het niet meer vergeten. Kijk ik naar de overkant. De heer Ezinga als afsluiting. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. Ja, het doet de VVD deugd dat er invulling wordt gegeven aan deze motie door een handhavend instrument om verkamering en splitsing van wonen aan te pakken.

En niet alleen dat, ook alle andere activiteiten die leiden tot onveiligheid, tot ordeverstoring of tot andere vormen van problematiek, dat die met dit instrument kunnen worden opgepakt. Dit biedt vanuit een repressief kader een instrument aan de achterkant van de keten en daarmee invulling te geven aan deze problematiek. Echter zoals u weet is de VVD ook wel fan van een goedwerkend samenwerkend college waar portefeuilles overlappen. En het is, mevrouw Oude Alink die daarnet al aanstipte en ik denk dat dat een niet te vergeten onderdeel is, is dat als wij aan de ene kant handhavend optreden teneinde verkamering en splitsing tegen te gaan, we aan de andere kant een zorgvraagstuk krijgen rondom de mensen die onvrijwillig slachtoffer daarvan zijn. En wat mij betreft komt dat in dit voorstel onvoldoende aan de orde. En dat kan misschien ook wel komen door de enige spoed die we daarachter gezet hebben maar dat betekent wel dat we hier niettemin inderdaad wel wat aandacht aan moeten besteden.

Dus mijn vraag aan de burgemeester in dit geval, hoe gaan we dit verder oppakken en in hoeverre is de rest van het college betrokken geweest bij de vorming van dit raadsvoorstel? En dan specifiek zou ik dan, dus in hoeverre wordt er dan bijvoorbeeld gecommuniceerd tussen de handhaving enerzijds en vergunningverlening anderzijds? Kan er dus ook meer vanuit een ketenperspectief worden nagedacht binnen dit voorstel? Tenslotte, er is over twee jaar een evaluatie gepland rondom dit instrument. Is het mogelijk dat er wel tussentijds structurele informatie wordt gegeven over de werking van dit instrument? De heer Veerman gaf al aan, nou, kunnen we een nulmeting, een soort van benchmark stellen hierin? Vind ik nog wat vrij lastig van, ja, wat zou dat dan precies betekenen hè? Want we hebben te maken met signalen. Je begint met nul en dan heb je er één, hoe moet ik dat precies voor me zien? Maar die aard en die omvang vind ik wel van belang om tussentijds al inzicht in te krijgen, in hoeverre gaat het om verkamering, splitsing, in hoeverre gaat het om bouwonveiligheid of andere vormen van problematiek waar de Pandbrigade mee te maken heeft? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank. Ik ben rond. Burgemeester, kan ik u het woord geven? Bent u zover? Mevrouw Sahin: Ja hoor, dank u wel, voorzitter. Dank aan de Forumleden voor hun bijdrage, hun inbreng en vragen.

Het is inderdaad uw motie geweest die unaniem is aangenomen, mede ingediend ook door de Partij voor de Gelijkheid & Rechtvaardigheid. Die werd niet genoemd in het raadsvoorstel, dat wil ik wel expliciet Pagina 25 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 ook benoemen. En vanuit het team is er met heel veel energie gewerkt om een goed voorstel ook aan ons, aan u als raad ook voor te leggen. Het is uw motie geweest en dank daarom ook aan de complimenten die u heeft aangegeven. Er is heel goed gekeken naar de ervaringen van andere gemeenten. Naar Schiedam, omdat het vergelijkbaar is. Ook naar Den Haag, het is onze buurgemeente. Omdat daar een heel intensief groot Pandbrigade aan de gang is merken wij nu al het waterbedeffect. Dat daar signalen zijn, mogelijke signalen zijn. Het heel erg bewijzen kan je dat natuurlijk ook niet maar het is natuurlijk heel logisch dat als daar heel strikt wordt gehandhaafd als er zestien mensen in één kamer wonen, dat mensen ook in de omgeving gaan kijken waar ze wel terecht gaan komen. Dan ga ik even in op de vragen die gesteld zijn. Mevrouw Ten Brummelaar wees op goede manier van ontvangstbevestiging als je inderdaad een melding doet. Dat moet zeker heel goed op orde zijn. Mensen moeten ook uiteraard anoniem kunnen melden omdat je ook mogelijk zelf in een probleem kan raken als je met naam en toenaam iemand en je buren misschien gaat melden waar illegale bewoning plaatsvindt of iets. Dus dat gaan we zeker goed oppakken en realiseren. Dan mijnheer Veerman, D66 gaf aan, een duidelijk voorstel. Dank.

Het is ook een heel concreet plan van aanpak aan u voorgelegd. Eigenlijk is het ook natuurlijk meer bevoegdheid van het college om een plan van aanpak op te stellen. Maar het is ook goed dat u ziet hoe zoiets te werk gaat van begin tot het eind. Wat zijn de financiële consequenties? Inderdaad, de kosten zijn niet structureel gedekt. Wij hebben niet aan u een voorstel willen leggen van, ja, met de huidige drie fte gaan we het wel redden want dan gaan we het echt niet redden. Dan is het geen goed voorstel. Dus het is ook uw, ja, ik geef ook die verantwoordelijkheid terug aan u. U bent ook degene die budgetrecht heeft en bepaalt of we de dekking mogen gaan zoeken. Dat staat er ook in, als u instemt gaan wij op zoek naar de financiële dekking. En het is ook niet voor niets dat dit voorstel, ja, voorafgaand aan het kaderdebat aan u wordt voorgelegd. Dan, ja, qua boetes hè, er zullen inderdaad mogelijk ook boetes komen. Mijnheer Veerman vroeg daarnaar. En dat zullen natuurlijk wel wat baten opleveren. Maar het is niet zo dat daarmee hier de kosten daarvan gedekt zullen worden. Een nulmeting, dat vind ik op zich een heel goed idee want je moet inderdaad ergens beginnen hè. Dus ook mijn vraag was ook van, goh, hoeveel signalen zijn er nu? Want dan weet je ook inderdaad wat het effect is geweest van de eerste fase als je bent gestart.

Dus we zullen op zoek gaan naar een vorm van nulmeting, of dat … En welke methode daarvoor het geschikt is, gaan we uitzoeken. Dat vind ik wel een hele terechte opmerking. Want je wil niet aan iets geld besteden wat niet effectief is. Dan GroenLinks, inderdaad, de juridische basis, die is echt nodig inderdaad want je hebt … Je kunt ook als je in dit traject ook zelf fouten maakt als gemeente, kan je ook weer de plank helemaal misslaan en kan je zelf weer in allerlei juridische kwesties raken. Ik sluit niet uit dat dat wel gaat gebeuren want we leven in een democratische rechtstaat en als mensen streng worden aangepakt, zullen zij ook natuurlijk zelf ook met instrumenten komen waarvan zij vinden dat het recht in hun voordeel is. We zien inderdaad, we gaan ook, het is ook de bedoeling dat de Pandbrigade niet alleen gaat reageren op signalen vanuit inwoners zelf of ondernemers of andere organisaties, maar ook actief onderzoeken gaat doen. We zien het grote voordeel dat we nu doen in de Plaspoelpolder met ondermijning. Daar komt, omdat het een zelf, daar is een plan voor gemaakt en er wordt vanuit verschillende disciplines samengewerkt en dan zie je dat er ook echt veel uitkomt. Maar tegelijkertijd, als je zaken constateert, brengt dat ook extra werk met zich mee. Dus ik snap ook die vraag van mijnheer Ezinga ook vanuit de VVD.

Ja, hoe gaan we daar dan mee om hè, als je daar iets ontdekt wat een zorgvraag is? Ja, dan zal dat ook op tafel moeten liggen. En je ziet ook op die pagina waar al die ketenpartners ook samenkomen, dat zal worden geagendeerd en dan zal er ook moeten worden gekeken, moet er vanuit sociaal domein ernaar worden gekeken. Dus er kan inderdaad, ik noem maar iets, een persoon ontdekt worden die met verward gedrag ergens woont of zo hè. Ik zeg niet dat dat gaat gebeuren maar dat kan gebeuren of mensen die schulden hebben. Dus dan zal je ook misschien ook op een andere manier daarin moeten helpen of een ondersteuning moeten bieden. Maar ik heb zoiets van, dan is het ontdekt, dan is het maar niet achter de voordeur gebleven en is het probleem hopelijk niet intussen groter Pagina 26 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 geworden. Dan werd gevraagd, even kijken, door mijnheer Shousha volgens mij, op welke manier wordt samengewerkt? Ja, dat is nog niet … Of wij hebben, we gaan een convenant opstellen met ketenpartners. En natuurlijk gaan wij ook kijken hoe we de samenwerking met de omliggende gemeenten kunnen versterken en dat zal natuurlijk Den Haag voorop zijn. Maar de manier waarop, dat moeten we natuurlijk … Maar we zijn al in gesprek met hoe doen zij het, hoe kunnen we elkaar daarin helpen? Dan de rechten van mensen, heeft u op gewezen. Uiteraard, dat zullen wij respecteren. Als wij mensen ontdekken die onterecht worden behandeld of ja, stel dat er prostitutie is of dan moet dat toch ook natuurlijk aangepakt worden. Misbruik voorkomen. Die vraag begreep ik niet zo goed, misschien dat u daar op een tweede termijn terug kunt komen? Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid. Ja, u vraagt naar de uitbreidingscapaciteit. Daar is dus heel goed gekeken van naar onze eigen huidige handhavingscapaciteit en daarmee geconstateerd, gekeken naar Den Haag en de grootte daar. Nou hebben ze het over 95 fte's. Is natuurlijk ondenkbaar dat we zoiets groots hier zouden moeten realiseren. Maar er is ook gekeken naar Schiedam dus qua oppervlakte van, goh, hoe groot is de gemeente daar, een vergelijkbare gemeente dichtbij een grote stad. Op die manier.

Dus die forse investering, het is eigenlijk als je het kijkt best wel een sobere investering voor wat de taken er zullen zijn, denk ik. Maar daarom moeten we ook met elkaar goed evalueren. En ik zeg u ook toe dat ik ook tussentijds bereid ben om u nog nader te informeren van, hoe is die Rijswijkse Pandbrigade gestart, wat hebben ze ontdekt? Dat u daar ook een beter beeld krijgt van, nou ja, zo gaat het dus die kant op. Dan die opkoopbescherming. Ja, dat is ook een belangrijk instrument gaat dat worden en dat is ook, daar is ook … U ziet ook, er zijn allerlei wetten die ook in voorbereiding zijn en consultatie zijn waarbij wij ook bij de oprichting van zo'n Pandbrigade heel goed rekening moeten houden. Even kijken. Dan is er ook gezegd, hoe zit het nou met, vanuit de VVD is er volgens mij gezegd van, hoe is de betrokkenheid van andere portefeuilles? Ja, dit is een collegebesluit dus in het college is hier met alle portefeuillehouders over gesproken. Dus het is niet alleen maar mijn voorstel of zo. Het is uitdrukkelijk ook die motie is ingediend tijdens de behandeling van de Huisvestingsverordening dus het is ook wethouder Wonen die daar iets over te zeggen maar ook wethouder Economie. U heeft het net over het horecabeleid gehad. Ook alle portefeuilles raken dit, ook sociaal domein dus het is een collegevoorstel. Of een collegebesluit en een voorstel aan u wordt er voorgelegd.

Even denken, wat heb ik alle … Volgens mij denk ik dat ik de meeste vragen heb antwoord. Dus ik ben zeker bereid om die nulmeting daar goed naar te kijken om een soort goede start te maken van, hoe gaan we, ja, wat is nou de huidige stand van zaken? Tussentijds evalueren, niet alleen wachten op de volledige eerste evaluatie. U daarbij betrekken hoe dat precies gaat starten. Dan denk ik dat ik alle vragen en opmerkingen daarop heb gereageerd, voorzitter. Hoop ik. De voorzitter: Dank. Dan zal ik beginnen met de toezegging die u net deed en aan het begin had gedaan. U gaat kijken naar een vorm van een nulmeting daarin zodat we weten voor u start wat er gebeurt of verandert en u kijkt naar het betrekken van de raad daarbij. Oké, dan geef ik graag het woord aan het Forum. Beginnend bij mevrouw Ten Brummelaar als zij daar behoefte aan heeft? Mevrouw Ten Brummelaar: Ja, dank u wel, voorzitter. En de burgemeester bedankt voor de beantwoording. En even aanhakend op wat de heer Knigge aangaf over fte halen uit het bestaande handhavingsteam. Wat Rijswijks Belang betreft komen er gewoon nog steeds veel meer handhavers bij en fte. Zij zijn het eerste gezicht van onze gemeente als het aankomt op handhaven en de orde houden. Buiten het basisteam denk ik dat de handhaving misschien wel, niets ten nadele van politie, maar onze belangrijkste spil is van de gemeente.

Dus wat ons betreft gaan we verdubbelen, verdriedubbelen en hebben we deze mensen kei en keihard nodig. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Ik kijk naar de heer Veerman. Gaat uw gang. Pagina 27 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter, voor het beantwoorden van de vragen, en de wethouder of de burgemeester voor de beantwoording van de vragen moet ik dit keer zeggen. Toch twee vragen nog. Ik hoor u zeggen dat u zegt van, ja, we gaan met netwerkpartners kijken. Dat is natuurlijk prima. Een heleboel zaken liggen natuurlijk ook binnen de gemeentelijke organisatie. U zegt, ja, we hebben veel zaken meegenomen. Zeker als we het over de kwalijke zaken hebben dat mensen gewoon ergens onderverhuren of zaken en eigenlijk urgent een huis nodig hebben, ja, dan moeten we wel duidelijk kijken hoe de woningbouwcorporatie voor deze mensen dan ook een oplossing bieden. Dat kunnen we hè door urgentieverklaringen of wat dan ook maar dan moeten we wel duidelijk omschrijven dat deze groep daarvoor in aanmerking komt. Dus er moet wel iets meer gebeuren op dat gebied denk ik want anders dan belanden deze mensen gewoon op straat en dat zou natuurlijk niet het belang moeten zijn of. Of met flexwonen of met een urgentieverklaring, dat je echt deze mensen snel door kan verwijzen want dat zou het probleem denk ik voor die mensen dan ook oplossen. Tweede wat ik me afvraag. Kijk, we hebben het over financiële dekking. Dan denk ik, o, dat vind ik leuk. Er zit hier geen financiële dekking bij.

Dan is de vraag, als het bij het kaderdebat komt, krijgen we daar dan vooraf nog een plan hoe dat eruit gaat zien, ook hoe de verwachtingen zijn naar de toekomst en waar we dan beginnen? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Oude Alink, behoefte aan tweede termijn? Mevrouw Oude Alink: Ja, bedankt, voorzitter. Ja, eigenlijk een beetje dezelfde vraag als de heer Veerman, dat er wel zorgvuldig moet worden omgesprongen met de mensen die in de situatie zitten. En dat inderdaad, ja, we vragen ons af of dat misschien, of die link met zorg en welzijn nog iets steviger kan worden. Want heel vaak is het niet de fout van de mensen die in zo'n situatie wonen dat ze zo wonen dus dat is wat ons betreft heel belangrijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Shousha. De heer Shousha: Dank u wel, voorzitter en de burgemeester met de beantwoording. Onze vragen zijn beantwoord en we vinden het een goed idee om een nulmeting te hebben. Hierdoor kan dus goed gekeken worden of de Pandbrigade effectief is of niet. De voorzitter: Dank. Mevrouw Van Nunen. Nee? De heer Knigge. De heer Knigge: Ja, voorzitter, dank aan de burgemeester voor de antwoorden die zij gegeven heeft. Voor ons staat toch nog de vraag uit, ook in reactie op wat Rijswijks Belang zei, dat toch de mogelijkheid op het moment dat u doorschakelt naar de tweede fase.

Hoe kijkt u aan tegen de mogelijkheden dat toch die uitbreiding bekostigd wordt uit de bestaande capaciteit aan handhaving, hoe kijkt u aan tegen die mogelijkheid? Dat is vraag één. En de tweede vraag had ik nog een vraag gesteld, ook een beetje in het verlengde van wat D66 net vroeg. U komt misschien in het kader van de Kadernota terug op de financiële dekking maar een datum is niet genoemd voor het ingaan van de tweede fase. Is dat niet een lastig punt voor het bereiken van de financiële dekking? En ja, geef dat mee als overweging. De voorzitter: Dank. Kijk ik verder naar de heer De Vreede. Nee? De heer Ezinga, VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, dank. Dank, burgemeester, voor de beantwoording in zodanig. Ja, ik sluit me bij aan ook bij mevrouw Oude Alink hierin. Ik denk dat, wat ik net ook probeerde te betogen, dat die samensmelting van de verschillende portefeuilles, waaronder sociaal domein, zich ook mag manifesteren in dit Pagina 28 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 document. En dat u misschien nog een extra aanzet hier had kunnen geven in hoe eventueel om te gaan met de slachtoffers die onvrijwillig hiermee te maken hebben. En gegeven dit zouden we kunnen overwegen om een amendement op te stellen voor aanstaande raad om u daarin te ondersteunen. Verder zou u mij een meer specifieke toezegging kunnen geven wanneer u de raad gaat informeren? U zei, ik ga u informeren. We krijgen natuurlijk na twee jaar een informatiebrief met een evaluatie. Maar mijn voorstel is om dat halfjaarlijks bijvoorbeeld te doen als dat een idee is, om aan te geven van, hoe gaat het ermee, hoe staat het ervoor en we hebben er zin in. Dank. De voorzitter: Dank. Burgemeester. Mevrouw Sahin: Ja, dank u wel, voorzitter, ook aan de Forumleden voor een tweede termijn. Even denken, ik begin maar met de laatste vraag van mijnheer Ezinga over het halfjaarlijks willen evalueren of u daarin meenemen, dat lijkt mij een goed idee. Als u maar niet hele zware rapportages vraagt want dat kost ook al natuurlijk capaciteit en geld. Dat zeg ik u ook toe. Als het gaat om de financiële dekking wil ik ook mijn buurman, de wethouder Financiën vragen. Die gaat daar ook op reageren. Uiteraard is het niet de bedoeling dat wij mensen op straat gaan zetten. Helemaal niet.

Wij willen juist mensen beschermen en helpen als zij in een ongewenste woonsituatie leven dus dat is niet de bedoeling. Maar ik kan me voorstellen dat u dat in het stuk mist. Dat u daarvoor een amendement zou willen opstellen, dat vind ik ook prima. Als u zegt, nou, we hebben … U kunt ook aan mij vragen of we daar een alinea aan toevoegen maar misschien is het ook krachtiger vanuit uzelf, het is uiteindelijk uw vraag ook geweest, om zelf met een amendement te komen. Dat laat ik graag aan u over. En mijnheer Knigge had gevraagd over die bestaande capaciteit. Want die is al heel beperkt dus ik vind dat ook heel, ja, ik zou het willen dat ik kan zeggen, nou, met de huidige handhavers gaan we deze extra taken volledig tot zijn recht en hartstikke goed doen. Maar dat klinkt niet zo heel geloofwaardig als ik dat zou zeggen. En ik vind dat ik ook als burgemeester en als bestuurder ook niet zomaar iets mag zeggen dat ik niet kan waarmaken. Dus ik wil zeker kijken van, wat doet deze Rijswijkse Pandbrigade met de bestaande organisatie hè, met de bestaande handhavers? Wat voor effect heeft dat op hen en komt daar dan extra? Maar ik denk niet dat het heel slim is om nu al te zeggen, nou, dan gaan we met dezelfde mensen in de tweede fase ook doen zeg maar. Dus dat vind ik lastig en dat kan ik niet toezeggen. Dus ik geef graag nu het … Dan geef ik aan u het woord, voorzitter, terug.

De voorzitter: Dank. Dan heb ik een toezegging gehoord dat u halfjaarlijks lichte informatie aan de, een lichte vorm van informatie aan de raad verstrekt. Dus niet een gehele voortgangsrapportage maar wel de stand van zaken per half jaar. Wil ik alleen vragen, wilt u dat doen in hetzelfde als de begrotingscyclus? Dus dat half jaar? Mevrouw Sahin: Dat is wel een slimme om het daarin te doen inderdaad, in de begrotingscyclus. Dat we niet aparte documenten gaan maken. Goed idee. De voorzitter: Daar zijn we van. Kijken we even verder. Zijn er nog, één. Ja, dank u wel. Wethouder Van Damme, u mag nog. Zeker. Ik was nog niet klaar. De heer Van Damme: Ja, dank. Als er plannen worden gemaakt dan wordt er naar de wethouder Financiën gekeken hoe we dat gaan dekken, dat is mooi. Nee, dank, voorzitter en dank ook voor het betoog. Het is natuurlijk heel belangrijk dat er goed op die wet- en regelgeving wordt gehandhaafd. En ook aan de voorkant vooral. Je moet natuurlijk voorkomen, veiligheid begint bij voorkomen zeg ik dan maar. Ontegenzeggelijk heeft dit natuurlijk wel consequenties. Capaciteit kost geld en dat is gewoon structureel meerjarig. Je kan daar dus niet opbrengsten van een dwangsom mee dekken want een dwangsom is gewoon incidentele opbrengst. Je Pagina 29 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 zou eventueel nog kunnen denken van, nou, dan gaan we al die dwangsommen ergens in een reserve stoppen maar je moet daar niet al te hoge verwachting van hebben dat je daar heel veel mee binnenhaalt. Dus hoe dan ook, als dit voorstel wordt aanvaard, dan werkt het gewoon structureel door eigenlijk. En ja, vanaf 2026 is er toch een, ja, zijn er geen goede vooruitzichten van het Rijk. Goed, ik kom daar dinsdag wel op terug en met de Kadernota ook nog wel en ook wat we daar allemaal aan doen. Ja, u zou als raad natuurlijk in overweging kunnen nemen om er toch iets meer minder structureels van te maken. Als dat goed is gewaarborgd dan zou je dat dus niet als incidenteel hoeven in te boeken. Maar dat betekent misschien ook wel wat voor het aantrekken van personeel. Dus ja, het is aan uw overweging om dat goed in overweging te nemen bij het beeld wat we ook laten zien dinsdag. En ook de meicirculaire die, waar nu nog aan gerekend wordt. De voorzitter: Dank. Ik kijk naar het Forum. Dat levert geen vragen op. Ik hoorde de VVD een amendement aankondigen. Begrijp ik het goed dat u er een bespreekstuk van wilt maken? Ja. Zeg dan, kunt u kijken wat u ermee doet maar staat het nu genoteerd als bespreekstuk. Met dank.

En wilde ik voorstellen om even vijf minuten te pauzeren, vijf over tien terug te komen en dan even een kleine sanitaire stop te doen. Ja, mijnheer Ezinga, dat kan ook sneller, ja, maar dan hebben we net even tijd om het allemaal te doen. De voorzitter: Ik zie iedereen weer in de zaal verschijnen. Ook voor de techniek, fijn als we allemaal even zitten. Ook voor achterin de zaal, als u kan gaan zitten, graag. 12. Raadsvoorstel Opheffen geheimhouding januari-juli 2023 (RV 23-052) De voorzitter: Zijn we aangekomen bij agendapunt 12. Raadsvoorstel opheffen geheimhouding januari-juli 2023. Ik kijk naar het Forum of er vragen of opmerking zijn over het opheffen van de geheimhouding? Ik kijk rond, constateer dat dat niet het geval is, waarmee dit als akkoordstuk doorgaat naar de raad. Ik zie ook dat daar het Forum mee instemt. 13. Raadsvoorstel Verordening doelgroepen woningbouw Rijswijk (RV 23-053) De voorzitter: En ga graag door naar agendapunt. Raadsvoorstel Verordening doelgroepen woningbouw Rijswijk. Wie wil daarover het woord voeren? Begin ik bij mijn rechterhand, Wij. Rijswijk, de heer Kaffa. De heer Kaffa: Voorzitter, dank u wel. Ik neem de honneurs waar van mijn collega mijnheer Danny Van Dam. En wij, even zoeken, waar staat mijn, ja hier staat mijn tekst. Ja. Ik heb een hele goede souffleur wat dat betreft hoor. De voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Kaffa: Het lijkt ons zeer praktisch om de doelgroep verordening te introduceren. Echter lees ik dat de verordening niet gebruikt kan worden op een bepaald aantal woningen in de midden sector of de sociale sector te realiseren. En even verderop dat dit wel kan, maar niet in het besluit ruimtelijke ordening zelf kan staan. Zou de wethouder hier duidelijkheid over kunnen geven, over hoe wij dit dan wel in de toekomst gaan realiseren? Verder lees ik dat de woningbouwcorporaties Rijswijk Wonen en Vidomes aangeven dat het doorvoeren van de instandhoudingstermijn de waarde van de woningen wordt verlaagd in hun begroting. En hebben wij overzicht op hoeveel waardevermindering dit kan zijn en wat dat dan doet met de woningbouworganisaties? Aldus Danny Van Dam, dank u wel, voorzitter.

Pagina 30 van 34

Concept verslag Forum Samenleving 15 juni 2023 De voorzitter: Helaas voor u, mijnheer Kaffa, wordt het toch echt aangegeven straks in de notulen als u, mijnheer Kaffa. Maar we zullen het, het is ook duidelijk meegegeven dat de heer Van Dam boven zit. Ik kijk verder de rij af en dan zie ik dat mevrouw Van Nunen het woord wil voeren. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Nou, eigenlijk ook een vraag die in het verlengde ligt van wat de heer Kaffa vroeg. Of namens de heer Van Dam vroeg maar goed, toch namens Wij. Ook voor ons is het de vraag van, wat is nou precies de reikwijdte van deze verordening? Voor welke doelgroepen gaat het precies? En de heer Kaffa vroeg toen om midden huur en sociale huur maar bij ons is het ook de vraag van, tot hoever rijkt eigenlijk daarboven ook nog deze doelgroepen verordening? Dus kortom, kunnen we daarmee ook in de vrije sector nog iets reguleren? Dat is eigenlijk even de vraag voor de eerste termijn. Dank u. De voorzitter: Dank. De heer … Nee. Beter Voor Rijswijk, geen inbreng. De VVD, mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Voorzitter, dank. Ik hoor mevrouw Van Nunen, de vrije sector reguleren, dat voelt als een paradoxale … Maar goed, dat mag ze straks nog een keer misschien verduidelijken. Voorzitter, dank. Ik moet ook even mijn tekst zelfgeschreven even opzoeken. Nou, de verordening doelgroepen die richt zich op het inkomen en dat snappen wij.

Er is ook specifiek in het voorstel aangegeven dat het niet gaat om bepaalde classificaties van zijnde die beroepen waar wij zo graag die woningen voor willen realiseren omdat het simpelweg niet kan. Als dan die verordening daar wel van toepassing is, in hoeverre kunnen we dan enige waarborg creëren voor het feit dat het wel voor onze Rijswijkse inwoners gaat gelden? Want dat is op dit moment een lastig aspect die ik hier eigenlijk niet zo goed kan teruglezen. Dat is eigenlijk de eerste vraag die ik in deze termijn wil stellen. Dank. De voorzitter: Dan kijk ik naar Rijswijks Belang. Nee, niet op dit moment. De heer Veerman, D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Een paar kleine vraagjes. Ik begin eigenlijk mee te zeggen dat ik wel eens complimenten uitdeel maar dat wou ik hier eigenlijk niet doen. Ik weet niet of de schrijver ooit helder schrijven heeft gedaan maar ik vind het niet uitblinken in helder schrijven als je naar de zinnen kijkt. Ik begin bij financiën bijvoorbeeld, als je naar die laatste zin kijkt vraag ik me dan af van, wat gaan we nou eigenlijk doen? Vanuit de doelgroepen verordening toe te zien of te handhaven dat de huurprijzen voor de woonruimte. Dan denk ik, oké, aardig gezien.

Maar dan denk ik van, ja, hoe gaan we dat dan handhaven, hoe gaan we dat dan doen, hoe gaan we dat dan uitvoeren? Dat vinden we voor de rest dan niet terug en dat vind ik wel erg jammer. Dus ik ging even googelen. Ik denk, nou, hoe zit die nu eigenlijk? Kijk, we hebben natuurlijk eigenlijk van twee regelingen één gemaakt. Er zat ook koop eerst bij, bij heel veel gemeenten. Dat hebben wij er uitgetrokken omdat we voor het eind van dit jaar dit voor huur goed geregeld willen hebben en dan krijg je natuurlijk ook nog vaak een gek voorstel eigenlijk. Ook die verordening wordt dan een beetje raar want als je kijkt naar die artikelnummers, die kloppen dan ook niet helemaal meer. Maar afijn, dat is wel gebeurd. Maar ik ben toch wel benieuwd hoe we nu gaan zorgen dat degenen die dit moeten gaan uitvoeren, of die zich moeten gaan melden, dat kan ook. Het kan zijn dat wij gaan handhaven of dat de andere gemeentes, dan is het zo dat kopers of verhuurders zichzelf moeten melden bij de gemeente en dat er zo toezicht gehouden wordt. Nou, dan zou er ook een verwerkingsdocument aan vast zouden moeten komen denk ik. Dat is er ook nog niet dus ik ben wel benieuwd hoe we hier uitvoering aan gaan geven. En waar ik ook wel benieuwd naar ben is waarom we gewoon niet de huurprijzen van ‘23 noemen in de artikelnummers, dat geeft een beter beeld van over welke grenzen we het eigenlijk hebben.