Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

Dan geef ik graag het woord aan de fractie van de VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, dank u wel. Ik ga het niet kort houden, dat zeg ik maar meteen even heel transparant. Voorzitter, we hebben vandaag een tweetal RIB’s op de agenda staan die naar de mening van de Rijswijkse VVD een grote zorg voor onze gemeente meebrengen. Al geruime tijd vraagt de raad en de VVD specifiek om het verkrijgen van grip en controle op de kosten die worden gemaakt in de jeugdhulp en meermaals horen we daarbij dat de wettelijke verplichting die ons als gemeente is opgelegd en de daarmee samenhangende open regeling, het college met de handen achter de rug gebonden houdt. En dat is frustrerend om te moeten horen. Wij delen de zorgen rondom onze jongeren, de hulp die ze hebben behoeven en de moeite die ze hebben om een plek in onze samenleving te verkrijgen. En naar onze mening vraagt het de grootste aandacht. Niet alleen omdat het de kinderen, de jongeren als subgroep betreft, maar ook omdat we weten dat vroege zorgverlening op maat het risico op erger kwaad op een later moment kan voorkomen. We weten met een grotere efficiëntie in het budget voor sociaal domein dan voor alle groepen wat kunnen betekenen. Ten aanzien van het actieplan preventief jeugdbeleid hebben wij het volgende. Helaas moeten we nu al geruime tijd constateren dat disbalans in het jeugdhulpbeleid blijft voortbestaan.

En het is daarom dat de Rijswijkse VVD ook met verbazing moet lezen dat de interventies ten behoeve van de jeugdhulp voor een groot deel niet uit evidence based methodiek bestaat en dat buiten het weinig rapporteren over cliënttevredenheid, wat iets anders is dan even evidence based effect en nauwelijks notie is van het meten van eenduidige doelen op het realiseren van die Pagina 16 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

beleidsdoelen. Ik meen de wethouder hier al eerder op te hebben aangesproken. Kan zij verklaren waarom deze inefficiëntie in monitoring plaatsvindt? Is de wethouder met ons eens, dat wij met deze interventies, die door de NJI niet als evidence based staan genoteerd water naar de zee dragen. Ik citeer ‘van de eenenvijftig door radar onderzocht interventies zijn de acht opgenomen databank effectieve jeugd interventies van het NJI. Negen interventies staan weliswaar niet in de databank, maar lijken in grote mate op interventies die er wel een opgenomen staan. Van zeventien van de eenenvijftig interventies kunnen we dus aannemen dat aandacht is besteed aan het aantonen van effectiviteit. Het effect of resultaat van de interventie wordt soms wel ingeschat door de jeugdige of opvoeden te vragen naar de ervaring en tevredenheid met de interventie. Uit het onderzoek van Radar blijkt dat er weinig door onze partners wordt gerapporteerd over cliënttevredenheid en wanneer die tevredenheid wel is onderzocht, was het resultaat positief. Surprise. We kunnen als gemeente momenteel ook geen conclusies trekken over de bijdrage van de interventies aan de beleidsdoelen. We hebben als gemeente tot nu toe geen eenduidigheid in na te streven doelen indicatoren richting onze partners.

De beleidsmedewerkers toetsen wel of de interventies waar zij subsidie aan verstrekken aansluiten op de beleidskaders, maar er worden geen eenduidige doelen en/of maatschappelijke effecten gemonitord’, citaat sluit. Overigens zegt u vijf regels later ‘indien we met preventieve interventies onze doelen bereiken, dan heeft dat ook een positieve weerslag op de kosten effectiviteit.’ Over welke doelen heeft u het dan? Er is toch geen eenduidigheid over. Ten aanzien van het onderzoeksrapport grip en sturing op de jeugdzorg ben ik net als zoals u en de rest van de raad verbaasd op de grote kort cyclische extra stijging van de jeugdhulp kosten. Kan de wethouder verklaren waarom tussen Q3 van 2023 en Q1 van 2024 opeens die extra 2 miljoen aan tekorten worden bevonden? In uw rapport geeft u treffend aan dat invloedsferen van de gemeente beperkt worden naar mate de kosten voor de specifiek jeugdhulp en de daaraan verbonden complexiteit groter worden. Oftewel laagdrempelig, nulde -en eerstelijns jeugdhulp is waar de gemeente het meest op kan sturen. Hierop verwijs ik naar het eerder gesproken gedeelte van mij in de deze termijn en vraag ik de wethouder of ze het met mij eens is dat we dit gedeelte dan ook zo inrichten dat a, resultaat gemonitord wordt en b, het effect van de interventie kan worden bepaald.

En dan wil ik graag overgaan tot de hoe vraag, niet hoe is het zo gekomen? Want dat heb ik al gevraagd. Maar hoe gaan we hier een draai in de goede richting aangeven? En dan ga ik mee in uw opmerking dat wij genoodzaakt zijn strak te gaan sturen op beleidsuitvoering in het domein. Ik citeer wederom uit uw RIB ‘zonder extra financiering vanuit het Rijk zullen we gedwongen zijn om strengere keuze te maken en duidelijke kaders stellen in het Kadernota’. Ik voorzie, zoals mijn eerdere spreken ze op dit moment niet een extra impuls van het rijk en in het wel zou zijn, dan blijven we blijven plakken op natte wonden en die blijven niet plakken. Daarom zou ik willen vragen hoe de wethouder kijkt tegen het herzien van de gelden binnen het sociale domein. Is het met ons eens dat wij onze eigen financiële broek moeten ophouden door eens binnen de jeugdhulp portefeuille enerzijds en sociaal domein breed, anderzijds een stevige herijking van de middelen moeten hanteren. Immers, het mag niet zo zijn dat we vanuit andere begrotingsposten gaten gaan vullen en daarmee het hele begroting stelsel ondermijnen door een verkeerde beleidskeuze. Kan de wethouder hier een toezegging op doen. Tenslotte wil ik wijzen op uw laatste paragraaf in uw rapport. Daarin kondigt een aantal maatregelen aan.

Ik citeer ‘de maatregelen waarmee wij door hervormingsagenda deze besparingen tracht te realiseren, zijn divers. De belangrijkste zijn inperken van de reikwijdte van jeugdhulp. Hiermee wordt onder andere een rem gezet op de lichtste vorm van jeugd, op de midden van normaliseren, inzet van eigen kracht en verantwoordelijkheid. Deze maatregel zou landelijk garant moeten staan voor negen procent van de besparingen die haalbaar zijn geacht en eenenzeventig van de onzekere besparingen’. De overige twee laat ik even achterwege, want ik sluit mijn citaat hierbij. U geeft in de eerste maatregel aan dat u een rem wilt zetten op de lichtste vorm van jeugdhulp waarbij we moeten gaan normaliseren en dat moeten Pagina 17 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

ambiëren. Maar hoeverre kunnen we het normaliseren als ambitie door meten in termen van effect. Hoe ziet u die controlerende taak op dit specifieke beleid voor ogen. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Geef ik graag het woord aan de fractie D66. Gaat uw gang. De heer Veerman: Dank u wel voorzitter. Wij hebben de stukken ook met belangstelling gelezen en toch ook wel een beetje geschrokken inderdaad van de cijfers die boven water zijn gekomen. Vorig jaar oktober volgens mij was het drieënhalf miljoen, nu twee miljoen in januari. Wat ik altijd verrassend vind, dat de gemeente iedere keer zo verrast is over die totale kosten die zo na-ebben zeg maar in het seizoen. Het lijkt wel of wij hier in Rijswijk onze monitoring misschien ook niet goed op orde hebben. Als we uitgaan op de beschikking die we jaarlijks afgeven, zouden we in januari moeten weten welke kosten we over het hele jaar maken. Dan kan je natuurlijk tegenvallers hebben van woningaanpassing, of zo die in juli plaatsvinden en waar je de factuur pas later krijgt. Maar het lijkt wel of wij na-ebben, omdat wij de facturen pas optellen en de late facturen pas in januari, februari nog binnen gaan krijgen die van het afgelopen jaar nog niet door de aanbieders zijn ingediend.

Dat is tuurlijk wel een schrikbarend feit dat we op die basis, op basis van facturen onze monitor op de hoogte houden. Daar zouden we dan ook veranderingen moeten aanbrengen, want dat is wel inderdaad ook een beetje… Iedere keer verast worden is natuurlijk gewoon niet leuk. Kijk dat we meer geld kwijt zijn is vervelend. Maar dat je daar ook iedere keer nog verrast wordt in het nieuwe jaar dat is eigenlijk niet de bedoeling volgens mij. Want dan kan je gewoon niet meer sturen. Ook niet als raad, want dan is het jaar afgesloten. We hebben een aantal keer natuurlijk hierover gesproken en als we kijken naar deze nota dan zie ik ook een aantal zaken waar ik van zeg, daar zie ik echt aanknopingspunt. Ik heb een aantal technische vragen, die ga ik gewoon met u delen, want dat wordt te technisch en misschien heeft u daar ook het antwoord niet op, maar als ik zie waar we wel in zouden kunnen sturen, dan is een aantal dingen die al eerder genoemd heeft en die zijn ook vanavond al voorbijgekomen en daar hebben het al hierover gehad. Als ik kijk naar de normalisering van de burgers betrekken bij wat zij zelf zouden kunnen doen, zijn wij natuurlijk een warm voorstander van en ik zie u dan ook in binnenlands bestuur staan. Alleen vraag ik me dan wel af dan pakt u daar wel de communicatie. Maar in alle Rijswijkse blaadjes heb ik er nog niks van gezien. Dus dat vind ik dan wel weer jammer.

Ik denk laten we dan gelijk doorpakken. Dat zei vorige keer ook al, maar op communicatief gebied naar de burgers toe hebben we daar nog niet zo heel veel in gedaan en dat wordt wel tijd, denk ik. Dus ik hoop dat we dat nu die stap wel gaan maken. Ik zie ook een aantal zaken waar ik van denk , daar gaan we de oorlog niet mee winnen. De WLZ zelf ook wachtlijsten en overgang is misschien soms mogelijk en soms ook helemaal niet want, dat gaat ook steeds moeilijker worden. Ik weet niet of we daarna het verschil in gaan maken. En we zijn ook aan het sturen, merk ik, vaak op zaken waar we ook geen grip op hebben, waar we wel grip op moeten zien te vinden . Ons wijkteam, ik denk dat die best wel weten sturen op zaken waar ze denkt dat we ook invloed kunnen uitoefenen, waar we ook geld op kunnen besparen. Maar als je kijkt bij heel veel gemeentes dat veertig tot zestig procent door de huisartsen zeg maar wordt geïndiceerd en waar beschikking op wordt uit gegeven is het misschien goed om te kijken hoe kunnen we daar meer invloed op uitoefenen? Daar zijn we natuurlijk ook mee begonnen en we zien ook resultaat. Dus ik denk dat dat een van de innovaties is die echt nut hebben en laten we daar ook in doorpakken.

Wat ik ook mis in deze nota en ook aan de andere nota om preventief op te treden is dat wij samen met het servicebureau hebben we een hervormingsagenda en daar gaan best wel behoorlijke bedragen in om te voorkomen dat we in 2026 met zijn allen het ravijn in zakken, zoals ze het allemaal zo mooi noemen. Daar zit heel veel middelen in. Wat ik weinig merk is dat er wat het servicebureau voor onze hele regio gaat uitvoeren, daar zie ik weinig in terug van wat het voor ons als Rijswijk zou kunnen betekenen. Er zijn middelen die we kunnen inzetten, die zij kunnen inzetten voor ons en ik zou graag Pagina 18 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

zien dat daar meer verband wordt getrokken tussen die twee. Wat zijn de oplossingen die de hervormingsagenda vanuit servicebureau kunnen bieden? Zodat wij minder aan bepaalde knoppen hoeven te draaien en daar hebben zij invloed op dus ik denk ook dat zij aan de gang kunnen gaan. Nou weet ik wel dat die regio visie nog uitontwikkeld moet worden en dat we eigenlijk pas dit jaar eigenlijk daar de uitwerking van gaan zien vanuit het servicebureau met regio die het moet gaan uitvoeren. Ik hoor ook zeggen over het aanbiedersniveau, lees ik terug over een prima rapport van een Ernest & Young. Dat aanbiedersniveau, ik denk zeker dat je daar kansen kan maken. Aan de ene kant hoor ik van ja we moeten minder aanbieders hebben. Ik vraag me dat af waar we wel moeten gaan sturen is hoe we die de rechtmatigheid en doelmatigheid, hoe we daar beter controle op kunnen krijgen. Want als er inderdaad regelmatig iets aan de hand is dat we gelden verdwijnen en dat we daar geen grip op hebben, dan is dat wel heel slecht en dan moeten we die aanbieders gewoon ook gewoon niet meer inzetten en dat is binnen open house überhaupt mogelijk. Kijk, we kunnen heel veel aanbieders hebben, maar we hoeven natuurlijk niet alle aanbieders die er zijn ook iets te gunnen. Ze voldoen misschien wel aan de eisen, maar dat betekent niet dat we ook al die aanbieder van werk moet voorzien.

Dus wat dat betreft heb kunnen we ook op die manier sturen door gewoon geen werk te geven en dan selecteren ze zichzelf uit. Actieplan jeugd preventie, daar heb ik al een aantal dingen over gezegd hoe we daarmee om zouden kunnen gaan. Vooral die hervormingsagenda, het wordt straks een herhaling van zetten. Dat zou ook jammer zijn. Iets wat ook ingezet is, wat wij een aantal keren hebben al genoemd is de regiovisie jeugdhulp Haaglanden die ook in een programma noemt, hun uitvoeringsprogramma wat ze over het uitvoerprogramma, dat zij het hebben over wat de inzet is van het richtinggevend kader. Daar hebben we al een keer eerder op geagendeerd. Tot nu toe hebben we eigenlijk nog echt niet gezien wat het nu heeft opgeleverd. Heeft dat effecten? Moeten we daarmee doorgaan of is het juiste moment op stop om andere interventie in te zetten? Dit is mijn eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Veerman. Geef ik graag het woord aan de fractie van CDA Rijswijk. Dan heeft u ook gelijk gelegenheid om de vragen die eigenlijk naar het vragenuur zouden zijn gegaan toch bij dit agendapunten gelijk te stellen. Gaat uw gang. Mevrouw Van Schie: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Voor wat betreft de vragen, die zijn heel keurig beantwoord. Heel snel ook. Waarvoor dank aan de wethouder.

Maar zoals het altijd gaat, krijg je antwoord op je vragen, dan leidt het weer tot nieuwe vragen. En die heb ik dan ook. Ik heb bij de voorbereiding van dit agendapunt heb ik al de stukken over de jeugdhulp uit het recente verleden nogmaals doorgelezen, om niet situatie te raken dat ik dingen zei die al waren besproken eerder. En ik moet zeggen, ik ben toch nog steeds wel helemaal het zicht op dit moeilijke vraagstuk kwijt. Wat ik heb gelezen is dat de oorzaak voor de kostenstijging met name is dat de zorg verschuift naar zwaardere vormen. En dat is een Nederlandse trend voor verblijf en behandeling, heb ik gelezen. Ik heb ook gelezen dat de gemiddelde kosten voor de jeugdige in de jeugdzorg hoger zijn geworden, dat er meer jeugdige zijn met jeugdzorg en dat het aantal jeugdigen is toegenomen, dat tarieven zijn gestegen en dat door indexatie ook nog eens de kosten zijn gestegen. Dat is gewoon, zijn er gewoon heel veel oorzaken. Hoe pak je dat nou aan? Dat is dat is een enorm vraagstuk. Mijn eerste punt, vraag nog aan de wethouder is hoe reguleer je nou goed die toegang naar de jeugdhulp, want het lijkt er toch op dat, dat niet helemaal duidelijk is waar dat nou wel en waar dat nou niet voor is. En uiteindelijk helpt dat de jeugdige niet, want toch wel moet voorop staan dat het heel belangrijk is om jeugdhulp te geven aan de kinderen die dat echt nodig hebben.

Mijn volgende vraag is of die zeventien, komma vier miljoen kosten of dat inclusief of exclusief de vijf miljoen overschrijding is. En dan heb ik als vraag, enkele maanden geleden was het nog drie, komma drie miljoen. Hoe kan het nou ineens vijf miljoen overschrijding zijn en kan de wethouder ook iets zeggen over de veroorzaking van die verhoging na de verhoging. Als ik de antwoorden op onze vraag van het CDA goed begrepen Pagina 19 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

heb zou Rijswijk ook over willen gaan op populatie bekostiging. Graag een reactie van de wethouder daarop. Den Haag heeft dat wel gedaan voor zover ik heb begrepen. En wat ik ontzettend interessant vind, hoe kan de stijging van het aantal jongeren in Rijswijk worden verklaard? Is dat op een of andere manier beïnvloedbaar? Dat waren voor nu mijn vragen en eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van GroenLinks. Gaat uw gang. De heer Smith: Dank voorzitter. Natuurlijk zijn wij ook geschrokken, is GroenLinks ook geschrokken inhoudelijk en financieel natuurlijk. Maar dank aan de wethouder voor dit actieplan. GroenLinks vindt het wel geruststellend om te lezen dat de intentie van deze kosten terugdringen, de hervorming het behouden of vergroten van kwaliteit is. En dat vonden we wel een hele mooie zin die daar even in de inleiding staat. Ook is het goed dat dit actieplan preventie een uitwerking is van de derde actielijn van het onderzoeksrapport. Voorzitter, staat u mij toe om mijn vraag over beide stukken in één keer te stellen? De voorzitter: Heel graag kort en bondig, daar zijn we gek op. De heer Smith: Kijk ik sla er meteen één over. Vraag twee dus al.

Bestaat er via het onderzoek of al bij de gemeente beschikbare data een overzicht waarin te zien is in welke leeftijdsgroepen op welke wijze een beroep doen op de jeugdzorg. Wellicht kunnen er dan nog specifieke preventieve maatregelen genomen worden. Dus per casus, per leeftijd. Vraag drie, het argument dat een groeiende stad meer problemen en hogere kosten in de jeugdzorg oplevert lijkt ons allemaal logisch, maar heeft zo'n doorgroei ook positieve gevolgen als we na zestigduizend waar we bijna zitten zeventigduizend/achtduizend inwoners krijgen we daar van het Rijk, ik weet het niet, ook financiële toezeggingen op? Vraag vier sla ik ook even over. Vraag vijf, in het rapport wordt gesproken over het doorzetten van bijzonder onderwijs, dit is wel erg technisch, maar ik neem aan dat hier speciaal onderwijs mee wordt bedoeld. Ik denk niet dat bijzonder onderwijs hier iets met dit rapport te maken heeft. Zes, wat is in Rijswijk de stand van zaken betreft de wachtlijsten voor dagbehandeling. Op bladzijde acht is dat. Het wegwerken van wachtlijsten natuurlijk een heel mooi streven, maar het kost ook veel geld. Hoe meer plaatsingen. Hoe duurder je uit bent. En er zijn zelfs verhalen dat er wachtlijsten in stand worden gehouden om te voorkomen dat dat niks extra's kost.

Zijn de wachtlijsten hier groeiend of kunnen er juist meer jeugdige geplaatst worden? En over de ambulante begeleiding op school, daar schrokken we ook een beetje van. Zoals wij het lezen, is die in één jaar gestegen met vijftig procent en daar staat een getal achter van negentig duizend euro. Over welke onderwijsvorm hebben we het? Zijn dit basisscholen, voortzet onderwijs, LBO? Wat is hier de oorzaak van? Nou ga ik me met mijn laatste vraag al een beetje op glad ijs begeven. Maar de voorgenomen acties gaan geld kosten. Investeringen in preventie zie je pas op lange termijn terug, juist omdat er veel externe factoren oorzaak van dit probleem zijn en de financiële toekomst niet rooskleurig is. Dan vraagt het lef om met dit plan aan de slag te gaan en dat toont de wethouder met de voorgenomen acties, maar met deze openeinderegeling is het nauwelijks mogelijk om dit actieplan dekkend te houden. En daarom wil ik een kort fragment uit het groeifonds lezen. Citaat: ‘Door slimmer te werken kunnen we dingen anders aanpakken, bijvoorbeeld op het gebied van jeugdhulp en WMO. We geven ruimte om het beleid van de jeugdhulp en WMO te vernieuwen. Door dingen anders te organiseren, kunnen we op langere termijn onze doelen en goedkopere manier halen. Ook innovatie draagt bij aan meer vertrouwen in de overheid’. Groeiproject innovatiefonds en actieplan jeugd.

Met andere woorden kan daar onder door de raad eerder vastgestelde voorwaarden een beroep op het groeifonds worden gedaan op het moment dat er geen financiële middelen meer zijn om deze ingeslagen weg voort te zetten? Ik ga dus geen beroep doen op het groeifonds om gaten te dichten, maar wel om eventuele preventieve acties te kunnen garanderen en door te zetten. Dit voor het eerste termijn. Dank u wel. Pagina 20 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

De voorzitter: Dank u wel, meneer Smith. Dan geef ik graag het woord aan de fractie Beter voor Rijswijk. Gaat uw gang. Mevrouw Prenger: Dank u wel voorzitter. Ik wil eerst wethouder Bentvelzen, dat ik het heel erg top vind van haar dat ze hier toch zit. Het had natuurlijk ook een maand later op de agenda kunnen staan, dus chapeau hiervoor. Ik ben als laatste, dus bijna alle vragen zijn al gesteld. Nee één na laatste, ik heb nog een collega. Alle vragen die ik wilde stellen zijn eigenlijk al gesteld. Het enige wat ik nu wil zeggen, is dat ik zojuist een persbericht heb gelezen dat de formatie een doorbraak heeft en dat ik hoop dat uit die formatie een regering komt die een keigoede minister aflevert die dit hoofdpijndossier, hoofdpijnvraagstuk ijzer met handen gaat breken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Prenger. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Jansen-Dirkx van Wij. Rijswijk. Gaat uw gang. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel. Last but not least zeggen we dan. Ik heb er inderdaad al heel veel gehoord en ik kan daarmee ook gelukkig wat vragen schrappen. Ik heb er inderdaad al wat tussenuit gevist. Interessant ook hoe de diverse partijen kijken er naar. En ja, het mag natuurlijk geen verrassing zijn ook Wij.

Rijswijk maakt zich ernstig zorgen over het feit dat we wederom hier een gesprek moeten voeren over een gillend tekort wat we nu weer moeten gaan, uit onze zak moeten gaan betalen lijkt het wel. We vragen ons daarbij wel af waarom werkten het actieplan in 2022 wel en in 2023 niet. Het heeft zo goed gewerkt. We hadden een het besparing van bijna een miljoen. Dat was echt een feestje waard. Wat ons nu verder opvalt in die Rib over de jeugdzorgkosten is één belangrijk onderwerp en dat is het verwijzen naar de huisarts. Daar hebben we het volgens mij, nou ik ben nu zes jaar actief binnen de politiek, volgens mij hebben het zes jaar daarover en ik vraag me af hoe de gesprekken verlopen met de huisartsen. Of ze zich echt bewust zijn hoeveel ze dus met hun doorverwijzingen drukken op onze kosten en of ze bekend zijn, voldoende bekend zijn met het preventief aanbod wat we hebben. Dan zien we ook Wij. Rijswijk nog wat kansen en er zit geen onbekende voor u bij, namelijk de administratieve last. Tijd is geld en we zeggen het nog maar eens, veertig procent van het werk van een zorg professioneel is administratie. Kunnen we hier wat aan doen? Het andere punt wat we graag nog onder de aandacht willen brengen is integrale aanpak en ik wijs u graag ook als raad op het volgende boek: de doorbraak methode. Leuk leesvoer. Ik weet dat de wethouder armoedebestrijding er ook bekend mee is.

Ik heb het temminste in zijn kamer in ieder geval zien liggen. Heel fijn. Ik hoor zojuist dat de wethouder hem ook heeft. Dan heeft u mijn vraag al beantwoord, bent u ermee bekend? Mijn vraag is daar wel ook nog bij, ziet zij ook kansen om met deze methode binnen het sociaal domein stappen te zetten en misschien helpt dat ook in de beantwoording naar de vraag van de VVD. Dan nog het preventief jeugdbeleid. Wij denkt dat hier nog een wereld te winnen is, maar daar hebben we nog wel een paar korte vragen over. Weten we eigenlijk wel voldoende waar er behoefte aan is bij de Rijswijkse jongeren, met name die tussen de dertien en achttien jaar en hoe doet de gemeente dit, hoe weten ze dat wat de behoefte zijn en welke kansen ziet de wethouder om het aanbod nog meer te laten aansluiten op de behoeftes van deze jongeren? En welke stappen ondernemen onze ketenpartners op dat gebied? En dan heb ik nog een andere insteek hierin, culturele diversiteit. Zijn we als gemeente en ketenpartners er ons voldoende van bewust dat het aanbieden van hulp en de vorm ervan, van de hulp, effectiever kan zijn als er meer diversiteit is.

We noemen het dan ook wel maatwerk op culturele achtergrond en hoe gaat de gemeente daarmee om en haar ketenpartners? Dan heb ik nog een laatste obol, namelijk naast het servicebureau hebben we ook het bureau programmabureau en ik zat afgelopen vrijdag met een aantal dames uit de regio, wat betreft jeugdzorg te praten daarover en wij kwamen tot de conclusie dat er twee pogingen zijn ondernomen om een regionale bijeenkomst te organiseren, maar daarna is het akelig stil gebleven bij hun. Wat is er gaande en welke rol spelen ze eigenlijk in ons Pagina 21 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

regionaal beleid op jeugdzorg en wat zouden ze daarin kunnen betekenen als het gaat om besparingen? Dat was mijn eerste termijn. Dank wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Jansen-Dirkx. En ook bedankt voor de boek aanbevelingen. Wij rennen morgen allemaal naar de boekhandel. Geef ik hierbij graag het woord aan wethouder Bentvelzen. Gaat uw gang. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank en u doet dat best leuk dat voorzitten eigenlijk, u houdt het luchtig want het is helemaal geen luchtig onderwerp en om maar meteen met de deur in huis te vallen. Want er waren wat partijen die vroegen volgens mij, waarom nu? Waarom ik deze brief nu geagendeerd heb en dat heeft eigenlijk gewoon te maken met simpelweg collegialiteit en fatsoen. Dat heeft te maken met het feit dat ik 29 maart zelf even tijdelijk met verlof mag om een kind een goede start te geven, hoop ik in ieder geval en het niet over wilde laten direct aan de eerstvolgende vergadering aan mijn collega Van Damme die dan voor de leeuwen wordt gegooid. Voor mijn gevoel in ieder geval. Dus dat gezegd hebbende vond ik het fatsoenlijk vanuit mezelf en nodig om met jullie dit gesprek op dit moment aan te gaan. Dus dank ook voor jullie goedkeuring op de agenda vanavond, want het gaat tenslotte niet om een voorstel of iets dergelijks.

Het gaat gewoon, ja gewoon, om een raadsinformatiebrief waarin ik jullie probeer zo goed en kwaad als ik kan mee te nemen in hetgeen wat er nu ligt. En er zijn veel vragen gesteld van hé hoe kan dat nou wethouder, je begint eerst te kletsen over drie, komma drie miljoen tekort en vervolgens is het vijf miljoen tekort. En wat zijn we nog in godsnaam met elkaar aan doen? Dat heeft te maken met het feit dat de tijd dat aanbieders mogen declareren, wel hebben ingekort, aanzienlijk hebben ingekort. Want het waren een paar, waar een paar jaar dat mochten indienen. Dat is teruggebracht naar een half jaar. Maar dat betekent wel dat je ook als jij in december nog hulp krijgt, dat jij niet weet hoe die rekening er dan vervolgens uit komt te zien. Dus dan krijg je Q1 soms zelfs Q2. Het is voor mij ook een waarschuwing geweest. Ik heb niet gezegd het is exact vijf miljoen. Ik heb hem iets breder genomen dan dat die hopelijk daadwerkelijk uitvalt, maar ik heb een winstwaarschuwing gericht op de komende jaarrekening afsluiting 2023, omdat ik dat nu uit mijn eigen mond kan laten vallen. En dat is mijn mededeling geweest in de vorige vergaderingen.

Er zijn er meerdere fracties die hebben gevraagd, ja maar wethouder, aan welke knoppen kunnen we nou eigenlijk draaien? Hoe krijgen we nou grip op de kosten? Nou, ik doe het al een paar jaar, ik zie om mij heen in heel veel gemeente wethouders sneuvelen op dit dossier. En ik kan je vertellen dat er niks demotiverender is of rustgevender is dan de dossiers jeugdzorg. Desondanks zie ik gelukkig en dat houdt mij ook, dat geeft mij nog houvast, de mensen in ieder geval hier binnen de gemeente Rijswijk, maar ook voor ons bij het servicebureau en ook de mensen die in de uitvoering zitten, die deze kinderen dag in dag uit helpen. Die dat met zoveel passie doen dat je met elkaar op welke manier dan ook toch altijd probeert een weg te vinden en het gesprek weer opnieuw aan te gaan om op welke mogelijke wijze we grip kunnen krijgen. Dat is een vraag die al een paar jaar boven mijn hoofd had hangt, maar binnen meerdere raden besproken wordt. Want aan welke knoppen kunnen we draaien, dat zijn er niet zo heel veel mijnheer van der Baan, heel eerlijk gezegd. U heeft als het goed is het grafiekje gezien of de afbeelding die ik expliciet heb laten opnemen in het onderzoeksrapport grip op de kosten om jullie te laten inzien waar je überhaupt grip op hebt. En het is heel erg leuk dat Den Haag populatie bekostiging gaat doen op hun ambulante jeugdhulp.

Maar dat is het topje van de ijsberg, want ook Den Haag werkt nog steeds in de regio samen met mij en al die andere gemeenten om kinderen die in de specialistische jeugdzorg te voorzien van de zorg die zij moeten krijgen. Dus ook ik hou het nou lettend in de gaten, mevrouw Koegler refereerde er al aan. Dat zeg ik vanaf de dag dat zij naar buiten zijn getreden met dit fenomeen. Ik wens mijn collega in Den Haag ook altijd alle succes hiermee. En wellicht is er wel een lichtpuntje strakjes uit Den Haag te noemen op de manier waarop zij dat doen in de ambulante hulpverlening. Tegelijkertijd is dat voor hen ook die vijf tot tien procent. En alles wat daaronder of Pagina 22 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

daarboven zit, is maar net hoe je die grafiek bekijkt, hebben zij geen invloed op, want het is ook voor Den Haag nog steeds specialistische jeugdhulp. Mevrouw van Schie: Mag ik een vraag stellen mijnheer de voorzitter? De voorzitter: U wilt mij een vraag stellen of de wethouder? Mevrouw Van Schie: Nee, de wethouder. De voorzitter: Ja zeker, gaat uw gang. Mevrouw van Schie: Die andere jeugdzorg waar u over, mevrouw de wethouder. Op welke basis wordt die dan gefinancierd? Even voor mijn duidelijkheid. Want u hebt gezegd, de populatie bekostiging. Mevrouw Bentvelzen: Het gaat niet om wijze van financieren. De rekening komt gewoon bij de gemeente te liggen. Als jij, als je een kind hebt die een ticket heeft tot aan tot aan de jeugdhulp, dan moeten wij die rekening betalen. Die wordt bij ons ingediend. Alleen de vraag is, is het ambulante jeugdhulp vanuit het jeugdteam of vanuit jeugd preventie of vanuit de dingen die je vanuit je eigen toegang kunt doen als gemeente, of is het specialistischer, dus de gecertificeerde instellingen? De kinderen die in de psychiatrie zitten, die in de jeugd plus zitten, die in de Ihub zitten, die in de Schakenbos zitten, dat zijn de kinderen waar we het over hebben. Dagbehandelingen, GGZ, verslavingszorg.

Mevrouw de Schie: Maar hoe heet dat dan? Dat is dan misschien de wijze van contracteren? Mevrouw Bentvelzen: Ja, dat gaat wel heel ver voor nu denk ik. Ik wil daar best een gesprek met u over voeren met ambtelijke ondersteuning daarbij. Maar ik denk dat het we nu vandaag moeten hebben over de raadsinformatiebrieven die hier nu voor liggen. Als u dat goed vindt. De voorzitter: Als jullie dan samen onderling eventueel een date plannen. Dan kunt u daar rustig verder over praten. Mevrouw Bentvelzen: Een denktank is altijd goed. Daarin slaat mevrouw van Schie misschien wel de spijker op zijn kop. Want ik wilde toch vanavond ook een gebruikmaken van de mogelijkheid om toch even aan te geven dat ik merk dat daar een kennis en een niveauverschil is in de raad. En dat is logisch. Dat is ook niet meer dan normaal. We hebben een wisseling gehad van de wacht en dit dossier is echt aller- aller moeilijkste dossier die ik kan bedenken om überhaupt de materie te begrijpen van de jeugdhulp toegang jeugdhulp Plus. Het slingert om je oren, een miljoenen vliegen om je oren heen. Maar ook de verschillende termen. En wat hadden wij hiervoor? In Rijswijk hadden wij een sociaal domein werkgroep en daar hebben we nu een soort afsplitsing van, want we hebben nu een werkgroep huiselijk geweld. Prima.

Superblij mee, maar ik baal er wel heel erg van dat we die die werkgroep sociaal domein niet meer hebben. Want dat was het moment dat we toch wat vaker elkaar qua politiek op een bepaalde vlieghoogte konden brengen. Kennis en zaken met elkaar konden delen. Dat gezegd hebben is dat misschien een stof tot nadenken voor de raad achteraf. Voorzitter, ik ben het met Rijswijks Belang eens. We praten veel over primaire verantwoordelijkheid van ouders en ik vind daar ook echt oprecht wat van. Laatst zag ik nog op het nieuws iets over, als ouders niet kunnen opvoeden of als kinderen crimineel gedrag vertonen dat we dan maar dingen moesten doen in het kader van opvoeden dat ik dacht, ja tuurlijk dat zullen sommige mensen in mijn raad ook vinden, maar zo simpel is het niet. U vraagt vordert het met de t-medewerker. Het vordert in die mate dat we in het begin van het jaar heel veel plezier daarvan hebben gehad, dat we een moment hebben gehad van stagnatie, capaciteitsprobleem. Die is weer op volle kracht, dus we Pagina 23 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

merken zeker dat die toegang medewerker er is. Omdat zij, de desbetreffende persoon, echt over de schouder meekijkt. Echt heel streng is op waarom iemand dan wel of geen diagnose krijgt, mogelijkheid krijgt om zorg aan te vragen. U refereert aan de groepsgerichte preventie vanuit onder andere de JGZ. Laat de JGZ ook kampen met problemen rondom personeel weet ik, maar desondanks is dat natuurlijk wel één van de actielijnen die ook genoemd wordt, zeker op het preventie stuk, dat we heel graag zien dat we van individueel naar collectief gaan. En we hoeven niet ouders een opvoedcursus één op één te geven. Dat kunnen we ook in het collectief doen, want misschien leer je zelfs wel wat van de één of van de ander. Goed, noem eens wat op social mediatraining voor ouders hè? Hoe ga ik om met mijn kind en internet. Dat hoef je niet één op één te doen, dat kan je gewoon als collectief doen en daar zitten zeker wel dingen in die we moeten gaan uitlopen met elkaar. Voorzitter, er zijn heel veel vragen gesteld door GroenLinks, onder andere en het CDA. Overigens ook een dank daarvoor omdat op schrift te doen. Ten eerste makkelijker voor mij, want dan kan ik een goed beantwoorden, tenminste dat hoop ik dan. Ten tweede kan ik dat dan ook even toetsen bij ambtelijke organisatie en het servicebureau in dit geval zelfs. Dus ook dank aan een ieder die daar vandaag weer mee aan de slag is geweest.

Voorzitter, er is gevraagd door GroenLinks of via het onderzoek gemeente beschikbare data en overzicht bestaat leeftijdsgroepen. We kunnen inderdaad zien met data welke jeugdhulpproducten we inzetten per leeftijdsgroep. Dat geeft ons wel een indicatie, maar dat geeft nog steeds geen specifieke informatie als het gaat om welke ondersteuningsvragen liggen daar dan aan ten grondslag? Begeleiding in de jeugd GGZ is bijvoorbeeld heel erg breed, want dat kan echt voor allerlei verschillende mentale problemen worden ingezet en informatie over ondersteuningsvragen hebben we alleen voor de jeugdige waarvoor een aanvraag wordt beoordeeld door ons eigen jeugdteam. Voorzitter, GroenLinks heeft mij ook gevraagd is het een argument dat een groeiende stad meer problemen, hogere kosten oplevert, heeft de groei grens ook nog positieve gevolgen? De groei van het aantal inwoners heeft positieve gevolgen voor de inkomsten van de gemeente. Want hoeveel meer inwoners, hoe meer geld. Maar ook adressen dichtheid is een objectief verdeelmodel. En een verdeelmodel van jeugdhulpmiddelen en een variabele die in geld wordt uitgedrukt. En Rijswijk is nu zeer sterk stedelijk. Zo worden wij gezien vanuit alle monitoren, maar vooral door het CBS. En een andere belangrijke variabele in de verdeling van de jeugdhulpmiddelen is het aantal gezinnen met lage inkomens.

Daar staat tegenover dat de inkomsten dan toenemen, omdat er ook een stijging van de verwachte kosten bijkomen. De kosten zullen waarschijnlijk hoger zijn dan de extra middelen die we ontvangen vanuit de groei. Ik hoop dat u daarmee begrijpt wat ik zeg. Nee, dus de kosten zullen waarschijnlijk hoger zijn, dus de kosten die wij maken, zijn waarschijnlijk hoger van de extra middelen die we ontvangen vanuit de groei. En daar worden ook vragen over gesteld. Ik meen door het CDA. Hoe dat nou kan met die stijging van de jeugdige want ja wij zijn de afgelopen jaren van vier procent met eenenveertig procent toegenomen in Rijswijk. Dat is dat we nieuwbouwwijken bouwen, dus ik heb toevallig nog wel zelf uitvragen staan. Zelf proactief. Rijswijk buiten nieuwe woonwijk, veel gezinnen. Ik heb wel uitgevraagd hoeveel kinderen hebben daar een jeugdzorg bijvoorbeeld. Ik heb geen idee hoeveel dat dan exact is, maar dat kunnen we wel nakijken dus dat wordt momenteel nog uitgelopen. Voorzitter dan is mij gevraagd door GroenLinks. Mevrouw van Schie: Nog even een vraagje. Krijgen wij die gegevens dan ook? U doet een uitvraag en krijgen wij die gegevens dan ook? Mevrouw Bentvelzen: Ik wil u die gegevens prima geven, dat is geen enkel probleem. Ik vraag me af wat u daar vervolgens mee wil.

Want we kunnen moeilijk zeggen, dan moeten kinderen verhuizen of bijvoorbeeld nou ja goed dat is opgelost, allemaal verhuispremie. De voorzitter: In het kader van de vergrijzing gewoon alle kinderen… Pagina 24 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

Mevrouw Bentvelzen: Maar dat is dus niet meer aan de hand. Doordat we dus zo gestegen zijn kun je grijswijken, daar is geen sprake meer van kan je vertellen. Dus we moeten echt af van dat imago, want het is echt cijfermatig is dat echt niet meer zo. Voorzitter, in het rapport wordt gesproken bijzonder onderwijs. Dat is inderdaad speciaal onderwijs, mijnheer Smith. Wat is in Rijswijk de stand van zaken betreft de wachtlijsten dagbehandeling? Die gegevens die heb ik niet, die kan ik wel navragen, maar dat heb ik niet. U stuurde vanmorgen mij die vraag en die heb ik niet binnen een paar uur boven tafel. Voorzitter ambulante begeleiding op school is in een jaar gestegen met vijftig procent. In welke onderwijsvorm komt dat het meeste voor? Is dat dan basisonderwijs, voortgezet onderwijs. En het gaat hier om jeugdige in het basisonderwijs. Oorzaak is niet nader onderzocht. Het zou kunnen zijn dat het richtinggevend kader nog niet beschikbaar was. Maar het zou ook kunnen zijn dat er een toename op dit product is, omdat er voorheen nog een veel duurder product tegenover stond en dat was begeleiding zwaar, zoals ze dat dan noemen. Die werd ook veel ingezet voor kinderen en begeleiding in het onderwijs. Voorzitter, u heeft ook gevraagd naar de innovatie middelen, innovatiefonds en de specifieke uitkering.

Die specifieke uitkering, zoals middelen uit het integraal zorgakkoord, dat zijn natuurlijk gewoon incidentele middelen dus dat geeft ook geen structurele oplossing. In het innovatiefonds, dat zou een optie kunnen zijn om acties uit te bekostigen als daar ruimte voor is. Maar daar zouden we dan naar moeten kijken met elkaar. Voorzitter. Dan heeft de VVD mij ook heel veel vragen gesteld. Niet vooraf ingestuurd, dus ik vrees dat ik daar niet alles van ga kunnen beantwoorden. En daarnaast heb ik het zeker niet allemaal mee kunnen schrijven. Die ineens ophoging tussen Q3 en Q1, die heb ik volgens mij aangegeven. Resultaten monitoren en effect meten rondom de inefficiëntie of efficiëntie van preventie. Ik ben het met VVD eens dat we dat beter moeten doen. Tegelijkertijd is preventie ook wel heel erg lastig meetbaar, net zoals dat welzijn heel erg lastig meetbaar is. En dat moeten we wel met elkaar ons realiseren. U heeft mij gevraagd hoe ik aankijk tegen een algemene herijking van het algehele sociale domein. Van links tot rechts over de hele linie. Daar vraagt u me wat. Ik kan daar geen toezegging op doen. Omdat over de hele linie te doen, over het hele sociaal domein. Daar wordt wel gekeken naar wat kunnen we wel. Dat is heel belangrijk om daarnaar te kijken. Het vervelende is dus dat, tenminste voor mij is het vervelend, dat, dat met de Kadernota gaat gebeuren.

In goed overleg van mijn collega Van Damme, die dat tegen de tijd ter zijner tijd mag of moet gaan doen, worden daar wel nu al acties ondernomen omdat met ons samen vlot te trekken. Dat ik niet ieder geval mee kan kijken naar welke interventie we dan wel kunnen doen en welke niet en wat we naar de raad toe gaan brengen. Wat willen we wel, wat kunnen we niet? Omdat ik ook in de brief heb aangegeven, we moeten keuzes gaan maken. We moeten keuzes gaan maken en het kan er niet zo, we kunnen niet door blijven gaan op dezelfde voet als we dat doen en daar ben ik me echt wel heel erg van bewust. Dat is de ambtelijke organisatie zich ook echt heel erg van bewust. Dat mag u echt van mij aannemen dat dat zo is. Dus nee, we doen dat niet in de zin van een hele herijking. Maar ik neem wel heel serieus alle keuzemogelijkheden mee naar het sociaal domein en ik zal er zelf hopelijk, dat ligt een beetje in de tijd, nog de ruimte voor hebben om mijn visie of mijn licht daarover te laten schijnen wat ik dan wel zou doen en niet met welke reden dan wel of niet en anders dan wordt dat in goed overleg met van meneer van Damme, met mijn collega van Damme gedaan. Voorzitter, ik weet niet meer wie het nou precies was. Maar we hebben nu een p maal x financiering. Iemand die vroeg daarnaar geloof ik.

Dat is een financieringsmodel waarbij de prijs van de product dus de P of dienst wordt vermenigvuldigd met de Q van dat product of de dienst die geleverd wordt. Het was volgens mij mevrouw van Schie die daar net om vroeg. Dan komen we daar nog later een keer over te spreken. Als het nu voor een ingewikkeld is, dat snap ik en dat bedoelde ik net ook te zeggen, het is het is niet makkelijk dit en het is ook voor mij heel vervelend als wethouder om hier continu terug te komen. Mevrouw Jansen die vroeg al van hoe kan dat nou wethouder, 2022 zaten we hier in de gloria te zingen dat het actieplan zo goed gewerkt had of leek te hebben gewerkt zeg ik dan maar en Pagina 25 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

dat, dat nu niet meer werkt. We waren denk ik veel te voorbarig in 2022 door zeggen dat het zo goed heeft gewerkt, want we hebben namelijk ook gezien dat er een gigantische inloop is geweest in 2023 op kinderen die gewoon heel lang op wachtlijsten hebben gestaan. Dus we hebben in 2022 niet een miljoen overgehouden. We hebben gewoon één miljoen niet uitgegeven, omdat we die kinderen niet geholpen hebben en die vervolgens veel langer op de wachtlijst hebben gestaan omdat we zouden moeten willen met elkaar. Voorzitter, de fractie van Wij vraagt ook hoe lopen de gesprekken met de huisartsen. Zijn zij nou voldoende bekend met de preventie aanbod? Daar kan ik natuurlijk ja op zeggen, maar dat durf ik niet zo goed, want het weet ik niet of zij daar nou honderd procent van op de hoogte zijn, van al preventie aanbod. Dat moet ik voor u navragen en daar wil ik best zo spoedig mogelijk als ik kan op terugkomen. Wel en dan weet u natuurlijk net zo goed als ik, werken we tegenwoordig samen met projectondersteuners bij de huisarts. De POH’ers om het zomaar te zeggen. En dat werkt wel. Dat laat wel echt zien dat we daar vruchten van plukken. Je zou bijna niet geloven als ik dat zeg, maar dat is echt zo. De doorbraak methode. Ja, ik ken het boek. Ik vind het lastig om daar nu uitspraken over te doen. Het gaat natuurlijk veel verder dan alleen de jeugd.

Dat gaat ook over waar staat je wieg? Hoe is je sociaaleconomische status, hoe zit het met armoede cijfers in de straten, et cetera. Dus dan moeten we veel verder en breder kijken dan alleen sec de middelen van de jeugdhulp, dus dat gaat veel verder dan maatwerk op culturele achtergrond. Ik vind het wel goed dat u dat noemt. Ik heb laatst namelijk nog heel veel geleerd van een moment over onderwijs. Nee, ouderbetrokkenheid op scholen en dat wij zelf een westerse soort van piramide hebben waarin wij redeneren, terwijl dat bij hun een omgedraaide piramide is waar eer en wraak nou zwaarder telt dan wat dan ook. En daarom al te denken dat die ouders helemaal geen betrokkenheid hebben, maar dat is helemaal niet waar. Alleen wij met onze westerse cultuur blijven dingen doen op onze manier, op onze eigen manier, waardoor dat zo overkomt. Dus ik denk dat daar misschien wel wat te winnen is. Maar ik denk ook niet daar al eerder heel erg naar gekeken is. Laat ik dat dan maar eerlijk zeggen en u vraagt, er is ook een programmabureau en daar is geprobeerd regiobijeenkomsten te organiseren. De laatste keer was volgens mij dat ze oktober 2023 hebben geprobeerd. Is ook niet gelukt en ik zou vertellen dat lukt niet of dat komt niet van de grond door de agenda's van de Raden. Dus dat wordt wel pogingen gedaan, verwoede pogingen.

Alleen dan krijgen ze dan weer van weet ik veel van onze griffie, van dat kan niet. De Rijswijkse raad is geboekt of die kan helemaal niet in die week. Dan is het de gemeente Wassenaar dan is het de gemeente Leidschendam-Voorburg. Zo moet je natuurlijk van x aantal gemeenten een agenda weten te trekken of plannen. En de laatste keer dat er een regiobijeenkomst is geweest, dat was echt wel een soort van triest en dat gaf u volgens mij zelf ook al aan, wie daarop af waren gekomen en ik meen me herinneren dat dat op een vrijdagmiddag was, dus ik weet ook niet of dat heel erg efficiënt is. Maar goed, daar komt dan ook heel weinig mensen op af. En je vraagt je dan af, waar zit het dan in? Is het dan toch de lastige materie of is het dan toch niet voldoende interesse of is het dan gewoonweg de tijd die er niet is? Want daar wordt van jullie als Raden ook wel enorm veel gevraagd, zeg ik vaak genoeg ook achter de schermen. Voorzitter, volgens mij heb ik geprobeerd echt wel wat vragen, veel vragen te beantwoorden, maar ik zal er echt wel heel veel in de tweede termijn wellicht krijgen. Desnoods mag je ze naar me toe sturen, dan zorg ik dat ze voor mij verlof nog beantwoord worden. Dat gezegd hebbende, ik deel de zorgen met de Rijswijkse raad en ik blijf mij best doen. De voorzitter: Dank mevrouw Bentvelzen. Dat is goed om te horen.

En ik denk ook inderdaad gezien de factor tijd en gezien de complexiteit van dit onderwerp, dat inderdaad de toezegging die zojuist gedaan wordt om de vragen voor de negenentwintigste te beantwoorden dat dat misschien wellicht helpt in dit dossier. Verder hoorde ik u in de eerste termijn toezeggen dat u wat cijfers zou delen betreffende in welke wijken de meeste kinderen in de jeugdzorg zitten. Mag de griffier ook op die

Pagina 26 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

manier noteren? Perfect, duidelijk. Dan kijk ik even naar de raad voor de tweede termijn. Beginnen we bij, even kijken, mijn rondje begon met de ChristenUnie. Gaat uw gang. De heer Van Der Baan: Dank u wel voorzitter en dank u wel wethouder voor de beantwoording van de vragen ook en ook om dit agenda stuk inderdaad nu te agenderen. Stoer om dat nu ook te doen en dank ook voor het delen van kennis over dit complexe onderwerp inderdaad. Allemaal goed en fijn. Ik hoorde u gelukkig ook zeggen, we moeten keuzes gaan maken en in de eerste termijn wilde ik, ik heb ook wat andere partijen nog gehoord die die nog wat analyses willen. Terwijl mijn bijdrage ging vooral eigenlijk over dat ik graag zou willen focussen op de dingen waar we wel aan kunnen draaien. En als u dan zegt, u steekt de zorgmedewerkers nog een hart onder de riem dat ze hard werken en flinke meters maken. Ik denk dat daar heel veel gecompenseerd wordt. Maar het zou ook best kunnen dat de kwaliteit toeneemt als we echt keuzes gaan maken als raad of als gemeente ook, want dat is denk ik nodig omdat eigenlijk met de actielijnen die nu gesteld zijn en ook gezien het verleden wat ik ook van andere partijen hoorde, het lijkt er niet op dat je daarmee in controle gaat komen op dit dossier.

Dus mijn suggestie zou vooral zijn laten we vooral focus hebben op de punten waar we wel controle op hebben, laten we daar zo snel mogelijk met elkaar over gaan hebben. U deed zelf ook de suggestie van de, wat was het, de werkgroep of iets dergelijks, werkgroep sociaal domein. Ik denk dat goed als we daar attentie op gaan hebben en dat soort dingen weer op gaan starten. Ook omdat inderdaad ook preventie is moeilijk te meten. Maar ik geloof ook, er zijn voorbeelden uit IJsland dat de jeugd veel dronk en veel rookte, waarbij ze dat volledig hebben omgezet naar sporten. En ik geloof ook dat dat soort preventiemaatregelen enorm kunnen helpen om ook zo te kijken naar dit soort maatregelen die zouden kunnen helpen om de instroom te verminderen en daarmee de kosten. Maar dat vereist wel het verre doordenken en nieuwe dingen proberen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer van der Baan. Dan geef ik graag het woord aan de fractie PvdA Rijswijk, indien u behoefte heeft? Mevrouw van Nunen: Ja, voorzitter. Dan voor de antwoorden van de wethouder op vooral de vragen van anderen. Ik denk dat we actielijnen moeten concretiseren om te zien wat het daadwerkelijk oplevert. Want ik zie in een aantal vragen van mijn collega's, maar ook in deze notities acties die wij eigenlijk al eerder hebben geformuleerd en die niet tot een gewenst resultaat hebben geleid.

En als dat zo is, wat is dan de verwachting van deze notitie? Voordat we weer in allerlei suggesties, met trouwens waardering hoor voor de andere fracties, ons er over buigen, ons over allerlei suggesties buigen. Ik sluit maar bij de ChristenUnie, van waar is nog echt winst te behalen vergeleken bij eerdere acties die dat niet deden. En daar heb ik ook eigenlijk wel graag het perspectief en de visie van de wethouder op, ook omdat zij als bestuurder aan tafel zit. Waar zijn nu echt bijvoorbeeld de acties te halen, de winst te behalen in de contacten met aanbieders, zonder ook wat GroenLinks zei, erg op kwaliteit in te boeten, want daar is PVDA ook zeker niet van. Maar het moet geen rad zijn of geen rad blijven met allerlei mogelijkheden die we kunnen benutten. Draaiend aan het rad bedoel ik dan. Laten we nu eens keuzes maken. Daar sluit ik me dus bij de vorige spreker zeer op aan. Zonder weer in een rondje te draaien met allerlei suggesties die daadwerkelijk, in de praktijk in ieder geval in het verleden geen echte opzienbarende resultaten hebben opgeleverd. En even terugkomend op de werkgroep, in presidium is afgesproken, dat weet de heer van Damme en dat weten nog een aantal andere fractievoorzitters hier ook, dat we werkgroepen niet meer opstarten zonder een duidelijk doel en eind eraan gekoppeld. Dus dat zeg ik even tegen de collega's die daar niet bij zaten.

Dat betekent niet dat we de werkgroep niet zouden kunnen opstarten met een duidelijk doel en eind voor ogen en misschien is dat iets voor in het presidium om dat te bespreken. Dank.

Pagina 27 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Nunen van voor deze opheldering. Dan geef ik ook graag het voor aan de fractie van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel voorzitter. Dank aan de wethouder voor de uitgebreide beantwoording zo één van de laatste vergaderingen, ook zeker gewaardeerd dat ze dit vanavond nog met ons bespreekt. Tegelijkertijd heb ik de wethouder van financiën ook interessant horen luisteren. Mijn hoop is ook op u gevestigd, ook omdat hij over het geld gaat, dus grip op geld, de verwachtingen liggen hoog. Ik vind ook de inbreng van alle fracties, er zit gewoon heel veel betrokkenheid op dit dossier, ook zeker de raadsleden die al langer meedraaien. Ik denk dat wij allemaal in het begin dachten dat we het verschil konden maken met onze betoog. Dat gevoel heb ik inmiddels niet meer hè. Ook ik maak me echt wel zorgen en soms denk ik ook wat moeten we er nu mee? De afgelopen twee jaar heb ik daardoor ook wel wat minder inbreng, omdat ik denk laat het zich ook maar bewijzen. Ik denk eigenlijk dat we niet anders tot de conclusie kunnen komen, zoals de wethouder ook aangeeft dat we keuzes moeten gaan maken. En ik ben geen voorstander van een werkgroep sociaal domein, ook niet met een duidelijk begin en doel, maar wel van een incidentele bijeenkomst met de raad. Gewoon informeel om met elkaar nou eens te kijken wat betekent dat nou eigenlijk keuzes maken.

Want bestuurlijk klinkt het heel goed. Maar wat betekent dat dan? Waar zeggen we ja tegen, waar zeggen we nee tegen. Ik zou het ook fijn vinden dat het ambtelijk apparaat daarbij is. Ook met een t-medewerker die gewoon de dagelijkse casuïstiek onder handen heeft. En eens kijken of we daar met elkaar meters in kunnen maken. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van de VVD. Gaat uw gang. De heer Ezinga: Voorzitter dank u wel. Dank wethouder voor de beantwoording. Mijn oprechte excuses voor het niet aanleveren van mijn vraag, want dat had zeker geholpen bij de beantwoording die ik nodig had. Tegelijkertijd heeft u wel de belangrijkste vraag onthouden en daar gaat het om en ik wil de rest met alle liefde toesturen om mijn betoog te vervolgen. Wat betreft de jeugdhulp, die staat al jaar onder druk en de specialist jeugdhulp ook en het bericht dat de effecten ook hier niet worden behaald, is dan ook schrijnend. Gisteren stond in de krant en in de media dat de ZIKOS afdelingen, de afdelingen zeer intensieve kortdurende observatie en stabilisatie binnen specialistische jeugdzorg in Nederland bij lange na niet te voldoen aan de zorg die de jongeren nodig hebben en misstanden leiden tot onnodig verre leed bij deze jongeren. Dit betreft een hele kleine club kinderen.

Maar het feit dat dit zo aan de hand is schetst nog maar eens de ongelooflijke zware problematiek waar we mee zitten in ons land en de moeite die er is om dit tegen te gaan ondanks onze zo goed lijkende welvaart. Dat gezegd hebbende. Eén ding waar ik op terug zou willen komen zijn de huidige interventies die we op dit moment hebben. Die eenenvijftig interventies waarvan er maar enkele evidence based zijn. Niet zozeer preventiemaatregelen, maar ook echt interventies. Ik ben blij om te horen dat u daar scherper naar wil kijken en dat we die toetsing strakker moeten maken. Want dat zal zeker kunnen helpen in de aanbieders die eventueel een rol kunnen spelen in het geven van de hulp. En tegelijkertijd ben ik ook me bewust van het feit dat evidence based niet meteen allesmakend is en zaligmakend. We moeten daar gewoon heel kritisch op zijn en een goeie selectie maken. Zonder in herhaling te vallen wil ik u vertellen dat de VVD u veel steun geeft al lange tijd op dit moeilijke dossier, haast niet te winnen dossier en de moeilijke keuze die we hier op maat moeten maken in het sociaal domein. Wij denken dan ook graag mee en kijken uit ook naar de overwegingen die worden gemaakt vanuit uw perspectief. Tegelijkertijd overweeg ik dan ook vanuit onze positie, vanuit onze partij om een motie vreemd voor te bereiden voor aanstaande raad. En dat stel ik alvast voor in deze raad.

Om het college de opdracht te geven en ook het draagvlak te geven om met een scherp oog binnen de portefeuille van de sociaal domein en waar mogelijk anders, keuze te maken en daarmee de financiën gezonder te krijgen voor dit onderwerp. Dank. Pagina 28 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

De voorzitter: Dank u wel. De fractie D66. Gaat uw gang. De heer Veerman: Dank u wel voorzitter. Wethouder bedankt voor het beantwoorden van heel veel vragen. Ik had toch op een paar geen antwoord gehad. Ik vind het wel uitzonderlijk wat ik net noemde dat toch bij op basis van facturen hier blijkbaar als gemeente rekenen en die baat voor beschikking. Als je beschikkingen namelijk op de maand inboekt dan zou je dat eigenlijk aan eind van het jaar de beschikkingen op basis in ieder geval die getallen rond moeten hebben monitoring. Maar blijkbaar werkt dat hier anders. Maar misschien zit ik er naast. Zou natuurlijk ook kunnen. Als we hebben over de mogelijkheden. De keuzes die we moeten maken daar wil ik nog even wel een aantal zaken noemen, want we hebben over keuzes die werken. Nou dat daar ben ik het helemaal mee eens. Laten we daarna kijken keuzes die zich bewezen hebben die een korte termijn kunnen inzetten of waar we al die we al uitvoeren eigenlijk. Dan noem ik de POH’s. We hebben er een aantal en dan vraag ik me af hoeverre kunnen we dat nog uitbreiden? Is die capaciteit al bij alle huisartsen ingezet of kunnen we daar nog een uitbreiding maken, want dat zou natuurlijk best dat je voor veertig of zestig procent door de huisartsen doorverwijst en de huisartsen vaak meer doorverwijzen dan het wijkteam.

Zou je daar nog een winst kunnen boeken door die mensen daar ook in te gaan zetten plus dat ze daar ook een stukje basiszorg kunnen leveren zodat je die maatwerk niet nodig hebt. Dus dat zal ik graag wel even horen. Ook die normering waar we het al eerder over gehad hebben. Ik heb daar nu niet terug over horen komen. Dat vind ik jammer, want ik vind het juist een mooi instrument om juist burgers te betrekken. Dat heb ik de vorige keer ook gezegd hoe gaan we naar die burgers betrekken, hoe gaan we zou zelf laten inzien wat ze kunnen doen? Ik denk dat het belangrijk is dat het geen schat is die we hier hebben en waar maar uit kunnen blijven delen. Dat ben ik helemaal met u eens. Dus dan moeten we ook de burger op de hoogte brengen dat, dat niet het geval is en wat ze zelf kunnen doen. En dan ook de middelen vanuit de hervormingsagenda, want ik denk dat, dat duidelijk is dat daar ook een aantal interventies ingezet kunnen worden en waar zij over meedenken hoe we daar invulling aan kunnen gaan geven. Ik denk die gelden die komen nog naar ons toe ook, dat we duidelijk op moeten gaan inzetten. Dat is mijn tweede termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Veerman. Dan geef ik graag het woord aan de fractie CDA. Gaat uw gang. Mevrouw van Schie: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Een paar opmerkingen nog.

Dank mevrouw de wethouder voor uw toelichting en ook dank voor de uitnodiging voor nadere uitleg. Ik denk dat dat wel in juni/juli dan zal zijn. Ook de werkgroep sociaal domein zou ik wel belangstelling voor hebben. Of een andere meer informeel of het ad hoc overleg. Ik blijf er mee zitten dat het onduidelijk is aan welke knoppen we nu kunnen draaien. En dat heb ik eigenlijk ook niet terug gehoord in het betoog van de wethouder. Waar zit hem het nou in zit in? Zit het in alle factoren, zit het in één of twee. Ik heb inmiddels wel begrepen dat we heel weinig kunnen beïnvloeden. Maar er moet toch ergens iets zijn wat we kunnen doen anders wordt besluiten gewoon wel heel moeilijk. Ik had nog in eerste termijn een vraag aan de wethouder gesteld. Over de zeventien, komma vier miljoen die ik terugvond in het grip rapport. Is dat nou exclusief of inclusief de vijf miljoen? Graag nog een reactie van de wethouder daarop. En mijn laatste vraag is hoe gaat het nu verder? Wat het verdere proces? We hebben de raadinformatiebrief gehad. Het woord Kaderdebat is gevallen. Maar ik zit nog te zoeken wat is nu de volgende stap? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw van Schie. Dan geef ik graag het woord aan de fractie GroenLinks indien behoefte. De heer Smith: Dank u wel voorzitter. Een paar puntjes. De toezegging van de gegevens voor de wachtlijst.

Kunt u dit nog bevestigen straks of de lijst, een overzicht van die lijsten wat er gebeurt met Pagina 29 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 12 maart 2024

die wachtlijsten. Verder iets algemeens, ik wil even ingaan op collega Jansen-Dirkx en ook mevrouw van Schie over aan misschien wel het gebrek aan kennis over bepaalde dossiers dat daar best wel mee wat gedaan kan worden. Vooral omdat we inderdaad zoals de VVD zegt keuzes moeten maken en dat hoor ik uit meerdere hoek. Maar die keus moeten wel vanuit een professioneel grond ontstaan en niet uit emoties. En emoties en sociaal domein ligt redelijk voor de hand toen ik twee jaar geleden in de raad kwam en onze portefeuilleverdeling startte, stak ik mijn hand direct op bij het sociaal domein, want ik kwam uit de zogenaamde softe sector en dit was precies wat ik dacht te treffen. Maar het is de meest harde, het meest harde domein wat je kan bedenken, omdat het om kinderen gaat in dit geval. En daarom zijn keuzes zo belangrijk die we maken en het geld speelt hier zo'n belangrijke rol. En dat vergat ik even toen ik voor het sociaal domein koos, ik dacht we gaan kinderen helpen, maar dat gaan we ook doen, maar ik vergat even de portefeuille erbij. Letterlijk ook de portefeuille. Maar ik ben dus ook wel voor een soort van werkgroep te maken te kennis vergroting en ter kennis deling, want bij elk domein of bij elk dossier merk ik dat ik toch een soort overzicht mis over de hele structuur.