Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Ik heb gevraagd in mijn eerste termijn ook naar randvoorwaarden of kaders, waarin duidelijk wordt of en hoe met de belangen van de burgers van Rijswijk rekening wordt gehouden, in ieder geval op de terreinen onderwijs, zorg, maatschappelijke betrokkenheid en veiligheid. En ik hoor dat er inmiddels al een hoop wordt gedaan daaraan. Dat biedt mij wel vertrouwen. Maar ik zou dat beter aanstippen ook in het raadsvoorstel. Ook weer een suggestie, mijnheer de voorzitter. Het is al gezegd, voor mij is ook nog steeds onduidelijk, en er is te weinig over gezegd in de eerste termijn, hoe er geschoven gaat worden met de werkzaamheden of de investeringsmogelijkheden van Vidomes en Rijswijk Wonen. En verder heb ik niks gehoord op mijn vraag in de eerste termijn wat het effect zal zijn of hoe rekening gehouden wordt met de opvang die nu in Voorburg, vlakbij Rijswijk en in De Binckhorst is gepland. En tot slot ben ik het eens met wat gezegd is, onder andere door mijn linkerbuurman, met de noodzaak voor een meerjarig financieel plaatje. Dat was het wat mij betreft. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie, voor uw tweede termijn. Mijnheer Van der Baan voor uw tweede termijn. De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter. Vanuit de ChristenUnie geen aanvullende vragen. Ik ben dankbaar dat we in een gemeente zijn gekomen waar eerder al opvang geweest is.

Dat niet het schaamrood op je kaken staat, omdat de burgemeester van Westerwolde in tranen uitbarst. Dank daarvoor aan deze raad ook. En ik hoop dat we op deze manier verder kunnen met de kritische vragen, maar ook een blik vooruit. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Mijnheer Braam voor een tweede termijn. De heer Braam: Voorzitter, als het gaat om een blik vooruit, dan zou je mogen verwachten dat er een onderwijsplan ligt. Dan zou je mogen verwachten dat er een zorgplan ligt. Dan zou je mogen verwachten dat er een veiligheidsplan ligt. Maar in alle drie de gevallen is er slechts sprake van, misschien in de hoogste mate, een verkenning. En dan heb je het verder wel gehad. Onduidelijkheid troef voor de komende tijd. Zeker als het gaat om 400 gemeentes die allemaal die opdracht krijgen Pagina 30 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

om daar wat mee te doen. Dat wordt heel erg bijzonder. En dan hier in deze regio praten we slechts over acht gemeentes, maar is wel een gebied met miljoenen inwoners. En het verleden hoef ik niet aan te kaarten, als het gaat om wat ze hebben meegemaakt, vlak voor het verlengen van stukje rondom het oude azc. Dat was dramatisch. En daar was de inzet een veiligheidsplan voor de politie, hoogst noodzakelijk, om ervoor te zorgen dat er rust in de tent zou komen. En laten we ook vooral niet vergeten, voorzitter, eigenlijk in de richting van de burgemeester die veiligheid in de portefeuille heeft, er is niet voor niets camerabewaking op de locatie rondom het station gerealiseerd. En we gaan feitelijk in die omgeving de boel weer versterken. De problemen rondom de school, rondom een bepaalde groep vluchtelingen, die nu nog in het Best Western zitten. Maar ook straks de nieuwe groep, die dan eventueel op de nieuwe COA-locatie gaat komen. Dat levert nogal een bepaalde druk op. En daarmee wordt de camerabewaking straks ook nog best een belangrijke inzet voor het hele verhaal. Maar er is geen veiligheidsplan nog. Ik vraag me werkelijk af waar we in godsnaam mee bezig zijn als we dit proces voort willen zetten. Dan wordt door de wethouder, voorzitter, keurig aangegeven dat in 2027 er een bezuiniging plaatsvindt die herleidbaar is in de richting van het regeerakkoord.

En daarmee voor iedereen duidelijk dat in 2027 die Spreidingswet van de agenda af gaat. De voorzitter: Mijnheer Braam, u wordt geïnterrumpeerd door mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, is de heer Bram het met mij eens als ik zeg dat een voornemen tot een bezuiniging in 2027 nog niet het intrekken van een wet is? En dat het uiteindelijk de Tweede Kamer en de Eerste Kamer... Waarbij ik ook nog even wil benadrukken dat de Eerste Kamer deze wet heeft aangenomen en de Eerste Kamer nog steeds niet gewijzigd is. Dat het daar ligt en niet bij een voornemen in 2027 van deze coalitie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Mijnheer Braam, wilt u daarop reageren? De heer Braam: Misschien even kort, kan geen kwaad. Eén, dat is me in het geheel duidelijk. Maar het is me ook in het geheel duidelijk dat er een nieuwe meerderheid is in de Tweede Kamer, die wederom deze wet van tafel gaat vegen. Terwijl de oude groep had het destijds geaccordeerd, zoals u weet. Behalve dat er één partij er in ieder geval niet echt een voorstander van was. En die bewuste partij zit nu wel in de regering. En die zal ongetwijfeld de ploeg in de Eerste Kamer als een stelletje marionetten, mag ik aannemen, vasthouden om ervoor zorg te dragen dat die wet wel van tafel gaat. Het zou raar zijn als de VVD in twee kamers weer verschillend gaat stemmen. De voorzitter: Mijnheer Braam.

Mijnheer Van ’t Eind, wilt u interrumperen? De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, ik merk alleen maar op dat dat de vorige keer bij de VVD ook niet bepaald gelukt is, maar we zullen het zien. De voorzitter: Bedankt voor uw toevoeging. De heer Braam: Vandaar ook zoveel wisselende mensen in de Tweede Kamer, zoals u ongetwijfeld weet. Dat is één. En twee, dat ongetwijfeld daar, neem ik aan, wat krachtig elan is gekomen om ervoor zorg te dragen dat de Eerste Kamer wel recht in de leer wordt geplaatst. Daar ga ik wel vanuit. Voorzitter, ik heb niet voor niets gevraagd van, hoe staat de nieuwe CdK erin? Want zoals u wellicht weet heeft de vorige CdK nadrukkelijk ook in de pers aangegeven dat de opgave voor Zuid-Holland veel te zwaar is. Dat de helft realistisch zou zijn en een verdubbeling, zoals er feitelijk nu sprake van is, gewoon te gek voor woorden. Vandaar dat ik die vraag ook stel van, hoe kijkt de nieuwe CdK daartegenaan? Dan de toezegging van de staatssecretaris, die begint weer gewicht te krijgen, wat Beter voor Rijswijk betreft. Maar ik heb niet het gevoel dat het bij u enig gewicht met zich Pagina 31 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

meebrengt. En dat vind ik wel bijzonder jammer. Voorzitter, ik laat het hier even bij, want het politieke spel vindt over twee weken plaats. De voorzitter: Dank u wel, heer Braam. Dan geef ik zo voor tweede termijn mijnheer Van Malsen, maar dan geef ik eerst even mevrouw Bentvelzen het woord. Dan heeft mijnheer Van Malsen tijd om al de vragen even neer te zetten. Mevrouw Bentvelzen, u heeft als eerste het woord. Mevrouw Bentvelzen: Dank, voorzitter. Ik dacht als wethouder onderwijs mag ik hier gelukkig vanavond ook nog wat zeggen. De heer Van Dam heeft een duidelijke vraag gesteld over de effecten op het basisonderwijs, als ik het goed heb gehoord. Die moet ik u wel schriftelijk doen toekomen. En ik denk dat het sowieso verstandig is om even iets van een beeld te schetsen wat het nu betekent. Want educatie is geen onderwijs. Er is een recht op onderwijs. Een nieuwkomersklas is weer iets anders dan regulier onderwijs. Je moet je voorstellen dat als er geen nieuwkomersklas is, dat asielzoekerskinderen ook recht hebben op onderwijs. En na drie maanden dat we eigenlijk verplicht zijn hen dat aan te bieden. Dat lukt zeker niet altijd. En daarbij komt dat als je de Nederlandse taal niet spreekt, dan is het heel wenselijk voor een kind dat hij dat eerst aangeleerd krijgt. En dat doen we in het basisonderwijs via de nieuwkomersklassen.

Voortgezet onderwijs zit net even wat anders in elkaar. Dat wordt gedaan voor ons door Delft en Den Haag. Daar geven ze aan dat ze het voor de gehele regio aan kunnen. Daar ga ik dan maar eigenlijk gemakshalve van uit. Maar dat lijkt ook wel zo te zijn in de cijfers. De gesprekken met de schoolbesturen, waar een aantal mensen vanavond aan gerefereerd hebben, die moeten nog plaatsvinden. Vanuit de wet gezien, is het zo dat als er geen schoolbestuur opstaat om een school te starten op een azc-locatie, dat dan het openbaar onderwijs aan zet is. Dat is in ons geval Librijn. Ik ken de bestuurder daarvan goed. Welwillend persoon. Zal er ook ongetwijfeld echt alles aan doen als zij dat moet organiseren om dat te organiseren. Alleen heeft zij denk ik ook nog steeds geen toverstaf gevonden om onderwijspersoneel van de één op andere dag daarnaartoe te krijgen. Dat is een moeilijke puzzel. Dat gaat zeker het een en ander van ons vragen. Nogmaals, ik stuur u de effecten op het basisonderwijs, zover we dat kunnen krijgen of op papier kunnen zetten aan informatie voor de raadsvergadering van 24 september naar u toe. En ik zal ook even proberen een schets te geven van wat nieuwkomersonderwijs is en hoe die stroming in elkaar zit rondom basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Het is lastig. Zelfs ik vind het lastig.

Maar het lijkt me voor de raad ook wel heel erg lastig om dat te doorgronden momenteel van, wat wordt er nu precies gevraagd. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. De heer Van Dam: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Ten eerste, bedankt voor de uitgebreide beantwoording van de wethouder. Het helpt inderdaad enorm, dat antwoord. Het geeft ons inderdaad iets meer inzicht. En zeker als er ook nog een schriftelijke bijlage komt straks, met wat meer uitleg. Eén kritische vraag nog. Wat u nu vertelt, ontzettend waardevol. Maar waarom stond dat niet in het plan dat we nu voor ons hebben liggen? Wat is de reden dat dat eigenlijk ontbreekt? Want het klinkt heel logisch wat u nu vertelt. En het had ons heel erg geholpen om dat vooraf te weten. Is dat iets met de ambtelijke capaciteit of waarom stond het er niet in? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Mevrouw Bentvelzen, wilt u daar nog op reageren? Mevrouw Bentvelzen: Ja. Voor nu was het aangaande het raadsvoorstel op hoofdlijnen eigenlijk afdoende. Dat leek ons in ieder geval. Maar ik begrijp dat er naar aanleiding van vanavond heel veel Pagina 32 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

vragen zijn. Vandaar dat ik aangeef, ik zal ervoor zorgen dat er voor 24 september iets meer informatie jullie kant op komt, wat wellicht helpt. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Dan ga ik voor de tweede termijn naar wethouder Van Malsen. Of u het ook kort en bondig kan houden, net als het Forum. De heer Van Malsen: Ik ga mijn uiterste best doen, voorzitter. Dank, voorzitter. En ook dank aan de collega naast mij overigens. En voor wat onderwijs betreft, er staat ook het een en ander in het Regioplan. En de context van het Regioplan hadden wij als college wel bij de behandeling van dit voorstel. En u heeft het nu ook, maar eerder nog niet. Maar er is net toegezegd dat er nog het een en ander uw kant op komt. De heer Van Dam stelde nog wat andere vragen. Eentje over de bekostiging. Wie gaat waarvoor betalen? Over het flexwonen dan vooral. Dat is op dit moment nog niet te zeggen. Dat is precies één van de dingen die we nu verder uit moeten zoeken. Als we het flexwonen voorstel, zoals we het uitgewerkt hadden tot nu toe, aan uw raad hadden aangeboden, dan zat daar een fikse onrendabele top op, zoals het dan heet. En zonder daar echt afspraken over gemaakt te hebben wie die dan gaat betalen, dan kun je je voorstellen dat ook naar de gemeente gekeken wordt.

Maar om dat gesprek verder te brengen met corporaties, met de provincie, met het Rijk hebben we nog wat tijd nodig. En de inzet zal ook zijn inderdaad om middels subsidies, middels bijdragen van andere partijen dat bedrag voor de gemeente in ieder geval op nihil te krijgen. Dan werd nog de vraag gesteld over het onderwijs. Die heeft mijn collega heel grondig afgehandeld. De financiën, daar werden door een aantal partijen opmerkingen over gemaakt. Ik noemde wat getallen. Ik kan me voorstellen dat in de waterval aan woorden die uit mijn mond kwam, dat die getallen even wat lastig te volgen waren. Ik heb ze echt allemaal uit het voorstel weten te plukken. Maar ik denk dat het nuttig is, en dat wil ik bij deze ook wel toezeggen, dat we dat even in een klein tabelletje zetten. En dat we die nog even voor de raadsvergadering nasturen. De planning voor het raadsvoorstel, vroeg de heer Van ‘t Eind. Ik denk dat we nog een aantal maanden nodig zullen hebben om die gesprekken met corporaties, met de provincie, hopelijk ook met het Rijk verder te brengen. Dat zal echt niet voor het eind van dit jaar afgerond zijn. En dan verwacht ik op zijn vroegst het eerste kwartaal van 2025 een raadsvoorstel aan u te kunnen presenteren. Ik hoop dat dat voor nu even afdoende is, voor wat betreft de planning. Als we meer weten, dan gaat dat uiteraard via het presidium en de raadsproductielijst.

De vraag werd ook nog gesteld, slaan wij een flater als we nu nee zeggen in de regio? Dat is voor mij ook een moeilijke uitspraak om te doen, want het is natuurlijk aan alle andere wethouders aan tafel. Dat zijn doorgaans allemaal zeer professionele bestuurders, die het mij persoonlijk in ieder geval niet zullen aanrekenen. Maar de gevolgen van nu geen bod inleveren onder de Spreidingswet, die heb ik in de eerste termijn ook uitvoerig toegelicht. Dat zal betekenen dat wij in eerste instantie een streng gesprek zullen hebben met de Commissaris van de Koning en de minister. En uiteindelijk, als we erbij blijven, dat we niks doen in de gemeente onder interbestuurlijk toezicht komen te staan. En dan tegen hoge kosten alsnog een azc moeten gaan bouwen. En mochten we geen azc op dit terrein realiseren, vroeg de heer Van ‘t Eind ook nog, zitten we dan uiteindelijk gewoon met een braakliggend stuk terrein? Zoals het er nu naar uitziet wel, want dit is nu het plan wat we hebben voor het Hof van Elsenburg, of dat terrein aan het Hof van Elsenburg in ieder geval. En op dit moment liggen er geen andere plannen voor dat gebied. Dat zal zeker het gevolg zijn als we daar middels dit voorstel niet iets gaan bouwen. De fractie van de Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid vroeg nog naar de bonus.

Is die nu nog wel relevant, als die in 2027 afgeschaft zou worden? We varen op dit moment, zolang er nog geen regeerprogramma is en ook Prinsjesdag nog niet geweest is, vooral op het regeerakkoord en de budgettaire bijlage. En in het regeerakkoord staat in elk geval dat de bonussen afgeschaft worden. En die bezuiniging is ook al ingeboekt in de budgettaire bijlage van het regeerakkoord. Er is verder niks gezegd over de uitvoeringskosten van het COA zelf. Lopende azc's worden gewoon bekostigd, zoals ze dat nu ook Pagina 33 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

worden. Zodra je een azc hebt geopend, alle kosten die je daarvoor maakt, die worden in principe gewoon vergoed. En alle kosten die het COA maakt ook. En de bezuiniging verder, mevrouw Van Nunen verweer ernaar. Er staat een bezuiniging van, ik geloof uit mijn hoofd, 1 miljard euro ingeboekt op asiel. Volgens mij zonder verdere toelichting. En het is inderdaad ook mijn interpretatie dat een groot deel van die bezuiniging toegeschreven zou moeten kunnen worden aan het verlagen van het aantal mensen dat hier asiel aanvraagt. Maar nogmaals, dat is allemaal onduidelijk. Daar zijn vragen over gesteld. Daar is tot nu toe geen antwoord op gekomen. Maar dat is de interpretatie die we hebben. En wie weet horen we met Prinsjesdag wel wat meer. Even kijken. Rijswijks Belang had het over 14 mensen in het Savarin. Volgens mij heeft het Savarin wel capaciteit voor meer mensen die elders uit de wereld komen en in het hotel willen blijven slapen, waar wij als gemeente ook geen idee van hebben waar ze vandaan komen. En voor zover wij weten, omdat wij die kamers zelf huren, zitten er alleen Oekraïense ontheemden in dat hotel. En andere signalen hebben mij nog niet bereikt. Ook niet van het Bastion Hotel. En er werd nog iets gezegd over de verbouwingskosten van het Hof van Elsenburg. En er wordt steeds een bedrag van 1,2 miljoen genoemd. Maar ik weet eigenlijk niet waar dat bedrag vandaan komt.

Er is een exploitatietekort geweest van 1,2 miljoen euro op het Hof van Elsenburg, waar wij destijds uw raad van hebben gevraagd om garant voor te staan. Dat tekort hebben we gedekt met een subsidie. En de rest van die subsidie kunnen we gebruiken voor fase 2, het flexwonen aan de Bordewijkstraat. Ik weet eerlijk gezegd niet hoeveel die verbouwing gekost heeft. Of dat 1,2 miljoen is of een paar ton, dat durf ik niet zeggen. Maar wat ik bedoelde met de levensduur van de units, dat gaat echt vooral over de economische levensduur van de units zelf. Ze zijn nu vooral aan de binnenkant op een redelijk sobere manier verbouwd, zodat ze mensen voor korte tijd kunnen huisvesten. Maar als je daar nog 10, 15 jaar in zou blijven wonen, dan zijn dat niet de omstandigheden waar je met goed fatsoen als woningcorporatie bijvoorbeeld huur voor kan vragen. Dat is de reden om te zeggen dat de units, naast het feit dat ze heel verlieslatend zijn, aan het einde van dit jaar weg zouden moeten. De VVD vroeg nog naar de financiën. Heb ik van gezegd dat we dat eventjes op een rijtje zetten en na zullen sturen. De voorzitter: Wethouder Van Malsen, er is een interruptie van mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Ik wilde toch even ingaan op het flexwooncentrum, wat u nu besprak. Weliswaar over een andere vraag van mijn collega.

Maar u noemde net de subsidie, waaronder het eerste flexwooncentrum aan de Lange Kleiweg is gerealiseerd. En ik snap dat u zegt, ik kan niet alle kosten nu uiteenzetten die het gaat kosten om het nieuwe flexwooncentrum bij het azc te realiseren. Maar kunt u wel wat zeggen of dit nieuwe flexwooncentrum ook uit diezelfde subsidiepot gaat komen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Als wethouder Van Malsen daar antwoord op... De heer Van Malsen: Ja, dat kan ik zeggen. En nee, dat zal niet het geval zijn, voorzitter. Want die subsidie hebben wij destijds... De voorzitter: De heer Van Dam voor de derde interruptie van de tweede termijn. De heer Van Dam: Als we nog heel even mijnheer Van Malsen zijn zin af kunnen laten maken. De voorzitter: Mijnheer Van Malsen had antwoord geven en u stak uw hand op. De heer Van Dam: Hij begon over de subsidie, hoe die in elkaar zat. Maar dat heeft ons aardig wat gekost, het vorige flexwooncentrum. Dat betekent dat als we niet een subsidie gaan krijgen dat dat bedrag... En dat zal nooit hetzelfde bedrag zijn, omdat het huidige flexwooncentrum veel groter is dan dat we nu willen gaan aanleggen. Maar dat betekent dat al die kosten niet meer vanuit het Rijk komen, maar dat we die zelf moeten gaan dragen. En nou snap ik dat het niet duidelijk is wat de Pagina 34 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

verdeling wordt tussen woningcorporaties en gemeente, wie de kostendrager gaat worden. Maar dat lijkt me een best behoorlijk bedrag. En kunt u iets zeggen, want dat voorstel, dat amendement dat is ingediend vanuit onze raad is enkele maanden geleden al gebeurd. Het lijkt me dat er wel iets duidelijk is over hoe groot bedrag we het dan hebben en of wij daar als gemeente... In ieder geval de toezegging dat als gemeente moeten we daar iets van gaan betalen, neem ik aan. Dat is toch wel een redelijke opgave, lijkt me. En het alleen afdoen met van, ik weet helemaal niks over de kosten, vind ik voor een aantal maanden dat u heeft gehad om dit uit te werken nogal nihil. Ik zou er wel iets over willen weten, voordat we in de raad toezeggen om hier verder mee te gaan borduren. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Een interruptie is kort en bondig. Mijnheer Van Malsen, zou u antwoord willen geven op de interruptie en dan uw verhaal vervolgen. Dank u wel. De heer Van Malsen: Ja hoor. Dank, voorzitter. De businesscase die we nu opgesteld hebben of althans die van de zomer opgesteld is, ging uit van een aantal aannames, die inmiddels ook alweer achterhaald zijn door de manier waarop we dit voorstel hebben opgesteld trouwens. Zeer conservatief begroot. Ik kan daar nu gewoon echt niet van zeggen van, het was zoveel euro. Het gaat wel over een fors bedrag.

Die onrendabele top, het bedrag wat je over de looptijd van het flexwooncentrum kwijt zou zijn, wat je niet uit de huurinkomsten terugkrijgt, dat gaat over in ieder geval het voorstel of de businesscase die wij hadden gemaakt over een paar miljoen. Maar nogmaals, dat is een heel conservatieve begroting, waar ik ook echt verder totaal geen rechten aan kan ontlenen en die nu alweer enigszins achterhaald is. Want als uw raad dit voorstel vaststelt en het COA realiseert daar het azc, dan nemen zij in feite al een deel van die businesscase op zich. Want zij betalen de huur voor de grond en zij zullen bijvoorbeeld ook, omdat zij dan de units langs de snelweg en langs het spoor moeten bouwen, de geluidwerende maatregelen nemen. Want dat betekent dat zij een iets grotere investering moeten doen in de units die zij neerzetten dan waarschijnlijk de woningcorporaties in de units moeten doen die dan eventueel in het flexwooncentrum op het veld, om het maar even zo te zeggen, neerzetten. Maar dat is allemaal nog in beweging. En daar kan ik op dit moment niet veel meer over zeggen dan dit. En hoe die kosten zich verdelen en wie ze zal betalen, daar moeten we het echt op een later moment met uw raad over hebben. En ik hoop, wat ik al zei, om die kosten zoveel mogelijk tot nul terug te brengen voor de gemeente.

Maar u zult het lezen, mocht de raad dit voorstel vaststellen en ook het college de opdracht geven om een nieuw raadsvoorstel op te stellen. De VVD vroeg nog naar de termijn. Wat zijn we eigenlijk opgeschoten door die afspraak met Rijkswaterstaat te maken, maar nu wel de provincie tegenover ons te vinden? We zijn vijftien jaar opgeschoten. Want we hebben in principe gezegd, we kunnen vijftien jaar... Of de provincie heeft nog niet definitief gezegd dat we vijftien jaar die locatie kunnen gebruiken, maar dat is wel de termijn waar we nu over in gesprek zijn. En dat is in principe ook de termijn die de provincie hanteert voor tijdelijke ontheffingen van een bestemmingsplan. Terwijl eerder hadden we dat terrein per, ik geloof, april 2023 al aan Rijkswaterstaat moeten geven. We zitten inmiddels alweer een jaar verder. Wat er vanuit Rijkswaterstaat gebeurt, dat is ook enigszins koffiedik kijken. De heer Oelen vroeg ook nog wat voor gevolgen dit zou hebben voor de bestuursovereenkomst, die wij hebben met Rijkswaterstaat, over het gebruik van het terrein in het Hof van Elsenburg. Lopen we dan geld mis? Er zitten een aantal zaken in die bestuursovereenkomst. De meeste punten zijn zogenaamde meekoppelkansen. Dat zijn dingen waar Rijkswaterstaat aan mee zou betalen, op het moment dat zij die verbreding van de A4 gaan doen.

Dan gaat het over de overkluizing van de snelweg, inderdaad de Beatrixlaan. Er zit ook nog een vrij besteedbaar bedrag in van niet 5 miljoen, maar 2,5 miljoen. Die is nog nergens ingeboekt trouwens. En bovendien staat deze bestuursovereenkomst nog steeds overeind. En dat heeft ermee te maken dat we gezegd hebben van, deze locatie willen we hiervoor gebruiken. Zeiden ze bij Rijkswaterstaat van, is goed. En we hebben mogelijk nog een andere locatie op het oog. Voorlopig staat die overeenkomst nog steeds Pagina 35 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

met Rijkswaterstaat. Met de slag om de arm dat ook vanuit Rijkswaterstaat, vanuit het ministerie van I&W het ook volstrekt onduidelijk is wat de planning zal zijn in de komende jaren voor wat betreft het verbreden van de A4. Dan de vraag over het bod en het intrekken van de Spreidingswet. En wat dat dan voor effect zou hebben op het Rijswijkse bod? Zoals gezegd, wij gaan eind september, als de raad besloten heeft dit voorstel vast te stellen, het definitieve bod inleveren in de provincie. En dan is dat ook wat men verwacht dat wij gaan doen. Als de Spreidingswet tussen nu en het einde van september ineens ingetrokken wordt, dan hebben wij denk ik wel een goed gesprek met uw raad te voeren. Dat zullen we dan ook zeer zeker doen. Want dan is denk ik de aanleiding voor dit voorstel toch veranderd. Voor wat betreft het verwerken van de Spreidingswet als voorwaarde in dit voorstel, dat zou kunnen. Daar zitten wel wat consequenties aan. Stel wij gaan een bestuursovereenkomst sluiten, puur hypothetisch, met het COA, waarin we zo'n voorwaarde opnemen van, op het moment dat de Spreidingswet ingetrokken wordt, dan stopt de asielopvang in Rijswijk. Dat betekent ook dat een aantal van de voorwaarden die wij nu in het raadsvoorstel hebben opgenomen over bijvoorbeeld commerciële huurprijs van de grond, over het kwaliteitsniveau van de units, die zullen dan anders worden.

Dat durf ik niet zeggen, want dat is ook weer een onderhandeling die we met het COA dan opnieuw moeten gaan voeren. Maar ik verwacht niet dat dat dan per se positief uit gaat pakken. En als het COA weet dat ze elk moment weg moeten van een locatie, dan zullen ze ook niet investeren in het soort units die wij graag willen zien op dit terrein. Dan zullen het eerder noodopvangtenten worden. De investeringen van de woningcorporaties, wat voor gevolgen gaat dit voorstel hebben voor de plannen? De voorzitter: U heeft een interruptie, mijnheer Van Malsen, door mijnheer Van Oelen. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Het is Oelen. Van Oelen is de chique helft van de familie. En ik snap op zich wel die positie ook van het COA. Dat zou ik denk ik zelf ook doen. Maar mijn punt was dat in het raadsvoorstel staat onder 7, vervolg, bij instemming van uw gemeenteraad wordt overgegaan tot het opstarten van de realisatie. En dat is wat anders dan, bij instemming van uw gemeenteraad wordt overgegaan tot het finaliseren van het bod in de regio. Met andere woorden, zoals het er hier staat, het maakt feitelijk niet uit of er een Spreidingswet is, of er een bestuurlijke afronding van het bod in de regio is. Hier staat gewoon, raad, wij gaan dan bezig met het opstarten van de gesprekken voor de realisatie van een asielzoekerscentrum.

En ik vroeg u in eerste en in tweede termijn, wilt u daar eens op reageren? Lees ik dat goed? En zo ja, als ik dat goed lees, en volgens mij is er geen woord Chinees tussen, waarom heeft u dat dan zo opgeschreven? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Mijnheer Van Malsen, zou u daarop willen reageren? De heer Van Malsen: Ja, voorzitter, dat klopt in principe wat de heer Oelen hier leest. En dat heeft er ook mee te maken dat dat de opdracht is die uw raad ons gegeven heeft met de Startnotitie. De startnotitie gaf ons de opdracht om een bod in te dienen in de regio en verder uit te werken het realiseren van een azc. En het voorstel wat hier nu voorligt, is het daadwerkelijk uitvoeren van die plannen, omdat we hebben onderzoek gedaan, de hele zomer lang hebben we hieraan gewerkt en het blijkt haalbaar. Dat bod dat we gedaan hebben in de regio, dat zullen we na vaststellen van dit voorstel definitief maken. En dat betekent dat we dan aan de slag gaan. Het alternatief is dat we het eind van deze maand met uw raad een raadsvoorstel vaststellen, waarin we het bod nog een keer bekrachtigen wat we met de Startnotitie al gedaan hebben. En dat we dan op een later moment nog een keer naar uw raad terug zouden moeten komen met het voorstel om daadwerkelijk aan de slag te gaan.

Er moet op een gegeven moment een keuze gemaakt worden, we gaan met het COA aan tafel, we gaan een bestuursovereenkomst sluiten. Daar gaat ook nog wel wat tijd overheen. Er zijn ook nog allerlei momenten tussen nu en het daadwerkelijk neerzetten van de eerste units. En dan kunnen we ook van start. En dat is ook de werkwijze die andere gemeenten hanteren. Sterker nog, Pagina 36 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

heel veel gemeenten doen alleen een wensen- en bedenkingenprocedure met hun gemeenteraad. En die lopen niet zo’n uitgebreid proces. Maar die gaan allemaal, als het bod ingediend is, gewoon van start met de werkzaamheden die nodig zijn. Sterker nog, een gemeente als Delft bijvoorbeeld is er al mee begonnen. De deadline van de Spreidingswet is volgend jaar februari. De voorzitter: Wethouder Van Malsen. Mijnheer Oelen, wilt u interrumperen voor de tweede keer? De heer Oelen: Ja. Wat andere gemeenten doen, daar heb ik hier in Rijswijk niet zo heel veel mee te maken. Wij hebben hier toevallig een specifieke afspraak gemaakt over het feit dat alles wat met asielzoekers te maken heeft, althans voor zover het COA betreft, dat dat in een raadsvoorstel naar de raad komt. Die afspraken zullen wellicht in andere gemeenten niet zijn gemaakt. Dat verschil kan ik wel verklaren. Maar ik zou het op zich niet heel erg raar hebben gevonden dat hier iets had gestaan, dat na instemming van de raad het bod definitief wordt ingediend aan de Regiotafel. Dat daar dan een resultaat uit gaat voortkomen. Want u vertelde in de tweede of de eerste termijn ook nog dat er onderling moet worden uitgeruild tussen gemeenten. Rijswijk en Leidschendam-Voorburg lopen daar voorop. Maar wie zegt mij dat dat nog niet anderszins ook gaat gebeuren in de regio en op de Regiotafel.

Dan kunnen wij een situatie hebben dat wij, even gewoon heel straight geredeneerd, hier instemming hebben verleend met de realisatie van een asielzoekerscentrum, 350 asielzoekers. En dat er daarnaast er nog iets uit een bod onderhandeling voortkomt, wat wij ook nog moeten realiseren, waar wij daar misschien vanuit de raad helemaal niks meer over te zeggen hebben. Volgens mij is dat de situatie, doordat u dit zo heeft opgeschreven. U heeft de realisatie van het raadsvoorstel niet voorwaardelijk gemaakt aan... Die Spreidingswet is één ding. Maar niet voorwaardelijk gemaakt van de uitkomsten van de onderhandeling in de regio. De voorzitter: Mag ik concreet uw vraag formuleren of zou u concreet uw vraag willen formuleren aan de wethouder? Want u verwoordt een paar dingen samen. Voor de duidelijkheid. De heer Oelen: Waarom heeft u dat zo gedaan? De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Voorzitter, nogmaals, omdat dat de opdracht is geweest die in de Startnotitie meegegeven is. Ik zie de heer Oelen nee schudden. Maar dit is gewoon het maximum tot waar wij gaan. Wij hebben gewoon gezegd, we doen 350 reguliere asielzoekers. We willen de AMV’ers ergens anders. Met dat mandaat ben ik in de regio gaan onderhandelen. En ik heb niet de vrijheid gevoeld om dan daarboven of daarbuiten nog extra onderhandelingen met mijn regiocollega's aan te gaan.

Dit is gewoon waar ook mijn collega's in de regio het mee moeten doen. Ik begrijp niet zo goed wat de heer Oelen hier nog verder aan toe zou willen voegen, want dit is ons bod. Dit is wat we gaan realiseren. En in het voorstel staat ook wat we doen met uitruil. En heel veel andere zaken verwacht ik niet nu nog uit die gesprekken te halen. De voorzitter: Laatste interruptie van mijnheer Oelen. Gaat uw gang. De heer Oelen: Dat is helemaal prima hoor, want ik denk dat we er toch niet uitkomen. Ik weet wat de opdracht van de raad aan het college is geweest. En u heeft tot op zekere hoogte die opdracht netjes uitgevoerd. Waarvoor dank. Alleen door het nu zo te formuleren, als de raad hiermee akkoord gaat en stel dat in de komende week duidelijk is dat die Spreidingswet wel wordt ingetrokken of dat er in de onderhandelingen in de regio opeens hele andere dingen gebeuren, dan kunt u nog steeds zeggen met dit verhaal in de hand, maar beste raad, u heeft gewoon gezegd, u moet de gesprekken starten met het COA om dat azc te starten. Dit staat eigenlijk feitelijk los van Spreidingswet, bod of

Pagina 37 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

wat dan ook. Maar dat was mijn punt. Dat heb ik kennelijk in drie keer niet goed weten duidelijk te maken, maar dat was mijn punt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Voorzitter, het punt is volstrekt duidelijk. En volgens mij mijn reactie ook. Even kijken. Ik was bij het CDA gebleven. De investeringen van Vidomes en Rijswijk Wonen, wat dat gaat dit voorstel daar voor betekenen? Dat is op dit moment heel moeilijk te zeggen. Ze hebben alleen maar aangegeven dat het mogelijk effect kan hebben op hun prioritering. En als het betekent dat bepaalde verduurzamingsprojecten of gebiedsontwikkelingen niet doorgaan, dan gaan we daar als gemeente natuurlijk ook niet mee akkoord. Maar dat is nog een onderwerp van gesprek dat we de komende maanden zullen voeren. En er werd ook nog gevraagd naar van, wat voor effect heeft de opvang van asielzoekers in De Binckhorst en in Voorburg op Rijswijk? Niet zoveel. Los van het feit dat vaak... De voorzitter: U heeft een interruptie van mijnheer Weterings. De heer Van Malsen: Als ik mijn zin even af mag maken? De voorzitter: Ja, natuurlijk. De heer Van Malsen: Vaak tijdens dit soort, dank, voorzitter, trajecten omwonenden geïnformeerd worden. En als de straal waarbinnen dat soort informatie gedeeld wordt over gemeentegrenzen heen gaat, dan hebben we daar netjes contact over met elkaar.

Bijvoorbeeld in het geval van De Binckhorst, dan is het vaak Cromvliet en Leeuwendaal die dan ook meegenomen worden, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, een vraag aan de wethouder. Ik hoor hem net hopelijk zeggen dat wij niet akkoord zouden gaan me de voorstellen als woningbouwcorporaties Vidomes en Rijswijk Wonen zouden zeggen dat ze zouden vertragen of bepaalde woningbouw of verduurzamingen niet wordt gedaan. Maar in het voorstel praat u over een alternatief. U geeft zelf aan in het voorstel over een alternatief. Ik kan nergens lezen dat u daar niet mee akkoord gaat. U stelt zelf voor in het voorstel een alternatief. Kan u daar duidelijkheid over geven of gaat u dit alternatief eruit halen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Voorzitter, de impact van de investeringscapaciteit van de corporaties op dat flexwooncentrum, of andersom eigenlijk, de impact van het flexwooncentrum op de investeringscapaciteit van de woningcorporaties wat ik zei, daar weet ik op dit moment gewoon niet genoeg van. Het kan zijn dat er een uitkomst van de gesprekken is, waarin zij iets moeten schuiven met hun prioriteiten, die voor ons acceptabel is. Het kan ook zijn dat het niet zo is. En dat is gewoon de situatie waarin we ons nu in bevinden, voorzitter.

Dan de fractie van Beter voor Rijswijk vroeg nog naar de Commissaris van de Koning. Wat is de lijn van de Commissaris van de Koning? Voor zover ik begrijp, is de lijn van de nieuwe Commissaris van de Koning dezelfde als die van de oude Commissaris van de Koning. Het enige wat de Commissaris van de Koning gedaan heeft in een interview geloof ik dat hij gegeven heeft, is de oproep van de vorige Commissaris van de Koning bestendigen. Die heeft ooit een keer gezegd, wij willen als provincie Zuid-Holland ons wel hard maken voor 10.000 extra plekken. 20.000 wordt wat veel. Maar de Commissaris van de Koning, de vorige en de huidige, hebben ook gezegd, wij gaan ervan uit dat elke gemeente gewoon zijn bijdrage levert. De heer Braam had het ook nog over een toezegging van de voormalig staatssecretaris van asiel, neem ik dan maar

Pagina 38 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

aan. Ik weet niet welke toezegging het dan over gaat. Ik zou het op prijs stellen als de heer Braam dat nog even kan toelichten. De voorzitter: Zo te zien, gaat hij dat ook doen. Mijnheer Braam, u heeft het woord. De heer Braam: Voorzitter, we hebben het filmpje nog maar weer eens een keertje op internet gezet. U kunt het terugkijken. Toezegging was eigenlijk heel simpel, dat de gemeente Rijswijk feitelijk in ieder geval gevrijwaard zou worden voor een volgende opname van asielzoekers in Rijswijk. In iets anders verwoording, maar daar kwam het wel op neer. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan zie ik aan mijn linkerhand mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ik was bij die bijeenkomst. En we hebben het hier vaker over gehad. Dat ging niet over de invulling van de Spreidingswet. Ik heb het filmpje ook onlangs nog voorbij zien komen, weer bekeken. En daarin zegt hij duidelijk, Rijswijk zal niet gevraagd worden om extra noodopvang in te vullen. Vorig jaar was die bijeenkomst waar u het over heeft. Maar hij ging niet in op het ontzien van Rijswijk bij de Spreidingswet. Even te aanvulling, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de vraag ook, de aanvulling? Want een interruptie is een vraag. Het is al tien voor elf. De heer Braam: Maar in ieder geval kort daarop reagerend. U heeft net de discussie meegemaakt, neem ik aan, mevrouw Van Nunen.

Heb ik al heel vaak aangegeven dat de kans bijzonder groot is, dat blijkt ook uit de cijfers, dat in 2027 die Spreidingswet over the hill gaat. Vandaar dat ook maximaal twee jaar maar nodig is. U begrijpt ook wel dat daardoor in één keer die toezegging wat meer waarde gaat krijgen. Vandaar die vraag ook aan de wethouder, via de voorzitter, mevrouw Van Nunen. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog, wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank. Ik ken het filmpje niet. Ik ken de toezegging ook niet. Ik zal het filmpje een keertje terugkijken. De realiteit is gewoon dat we nu met die Spreidingswet zitten nog voorlopig en dat we ons daar met dit voorstel in elk geval aan willen houden. En ook als hij het niet haalt en als de Spreidingswet weggaat, dan hebben we de opvangcrisis nog steeds niet bezweert en ben ik ook heel benieuwd wat er dan wel voor oplossingen zullen komen. Maar dat is dan niet meer aan ons. Maar dat zullen we denk ik de 24e met zijn allen mee gaan maken. Er zijn wat toezeggingen gedaan die vast herhaald worden. En ik denk dat ik het daarbij laat in de tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Nog een korte vraag. De heer Weterings: Hele korte nabrander, voorzitter.

Ik heb geen antwoord gekregen op de vraag of de Rijswijkers zonder huisarts ook naar het spreekuur van de huisarts op het COA kunnen gaan? En ik heb nog geen antwoord gehoord op de verdeling van statushouders, spoedzoekers, of dat goed bijgehouden gaat worden, ja of de nee? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Voor wat betreft die eerste vraag, het zijn natuurlijk hartstikke mooi zijn als ook de gemiddelde Rijswijker naar die huisartsenpost op het azc zou kunnen. En dat is ook één van de dingen die we nadrukkelijk meegenomen hebben in het uitwerken van de businesscase van het flexwonen tot nu toe, dat alle voorzieningen ook, voor zover mogelijk, beschikbaar zijn voor andere Rijswijkse inwoners. Maar dat is nog eventjes een onderwerp van gesprek. Maar dat lijkt mij een hele mooie als we dat voor elkaar krijgen. Maar voorlopig weten we dat nog even niet. En de andere Pagina 39 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

vraag over de verhouding spoedzoekers en andere doelgroepen. Ik geloof dat de heer Weterings verwijst naar de bezetting op het Hof van Elsenburg op dit moment. En het klopt dat daar wat verschuivingen inzitten. En dat heeft er ook alles mee te maken dat we nu bezig zijn met het uithuizen van een deel van de populatie. Daar komen dan inderdaad weer nieuwe mensen voor terug. En daar hebben we de oorspronkelijke verdeling statushouders, spoedzoekers enigszins losgelaten, ten gunste van de spoedzoekers. Dat betekent dat als die verhouding nu scheef is, en dat zou heel goed kunnen, want we zitten echt in de laatste maanden van de termijn van het Hof van Elsenburg, dat dat betekent dat er nu meer spoedzoekers zitten dan statushouders. En voor wat betreft de verdeling van doelgroepen op de komende flexwoonlocaties, daar zullen we dezelfde afspraken maken als op het Hof van Elsenburg. Niet over de aantallen, maar zeker wel over de manier waarop we dat bijhouden, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Laatste interruptie van mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, ik hoor eigenlijk een bekentenis dat er gewortelde afspraken, die zijn gemaakt met de gemeenteraad, los zijn gelaten. Dat vind ik kwalijke zaak. In wiens voordeel dat dat ook is, u geeft toe dat u afspraken heeft losgelaten. En u heeft ons daar niet over geïnformeerd.

De voorzitter: Wilt daarop reageren, wethouder Van Malsen? De heer Weterings: Hoe kan dat? De heer Van Malsen: Ja. Voorzitter, de afspraken die met de gemeenteraad zijn gemaakt, die zijn vastgelegd in het raadsvoorstel. Daar is dan ook gezegd, er wordt ongeveer gewerkt met en een fiftyfifty verdeling op het Hof van Elsenburg. Er wordt weer hard nee geschud, maar dat is gewoon wat er in het raadsvoorstel staat. En ik heb de raad ook geïnformeerd over het feit dat we gaan beginnen met uithuizen en wat voor gevolgen dat voor de populatie op het Hof van Elsenburg heeft? Dat is gewoon niet waar. Voorzitter, dank. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan ga ik dit agendapunt afsluiten, want ik denk dat het in de gemeenteraad... De heer Van Dam: Sorry, volgens mij mag de burgemeester toch nog twee vragen in ieder geval beantwoorden. De voorzitter: Dat mag van mij, als de burgemeester dat wil. Mevrouw Sahin: Dat wil de burgemeester, omdat de burgemeester veiligheid een megabelangrijk vraagstuk en voorwaarde vindt voor dit voorstel, maar ook voor alle andere zaken. Terecht werd gezegd over het stationsgebied. Daar hebben we inderdaad heel snel gehandeld, nadat de politie bestuurlijk gerapporteerd heeft. We zijn in gesprek gegaan met de NS. Bestuurlijk overleg om poortjes te plaatsen. Dat is helaas nog niet gelukt. Veiligheid heeft alle aandacht.

En er is wel degelijk al met de politie gesprekken gevoerd over dit voorstel. De politie heeft al kaders aangegeven van, het moet een open terrein zijn. We moeten zeker weten wie in die locatie gaan verblijven. Maar een volledig veiligheidsplan zit er niet bij. Dat zal worden opgesteld, nadat uw raad instemt met dit raadsvoorstel. Dat wil ik benadrukken. En u stelt een hele terechte vraag van, wat betekent het voor de capaciteit en komt er extra geld voor veiligheid? Die vraag moet ik nog uitzoeken. Maar wat ik ervan begrijp, is dat die capaciteit natuurlijk wel degelijk gevolgen zal hebben voor de inzet van de politie en voor de inzet van onze handhavers. En dat zal ook in gesprek met het COA verduidelijkt moeten worden. Ik hoorde mijnheer Braam zeggen, er is geen gesprek met de politie. Dat is wel degelijk het geval geweest.

Pagina 40 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De voorzitter: Een hele korte, gelijk duidelijk to the point naar de vraag, alstublieft, mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: U gaat het nog uitzoeken. Is dat voor het raadsdebat of is dat na het raadsdebat? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Mevrouw Sahin: Ik zal dat voor u uit laten zoeken wat dit betekent. Maar ik weet wel dat er niet extra middelen... Ik verwacht niet dat u opeens een bericht krijgt van, er komt extra middelen voor meer capaciteit voor veiligheid. Dan kijk ik ook naar wethouder Van Malsen, maar dat zal waarschijnlijk niet het geval zijn. En die capaciteitsverdeling zal natuurlijk ook in gesprek met het COA een belangrijkere randvoorwaarde zijn. Daar is alle aandacht voor. En zeker voor het gebied. Daar is ook alle aandacht voor. En er is ook ervaring opgedaan met een eerdere azc, waardoor de politie ook heel goed weet welke vragen ze moeten stellen, welke kaders zij stellen om de locatie binnen en buiten veilig te houden. De voorzitter: Dank u wel, burgemeester. Dan heb ik een toezegging gehoord van mevrouw Bentvelzen. Dat gaat over het onderwijs. Dat er meer info komt voor de raadsvergadering. En dan heb ik een toezegging van wethouder Van Malsen, dat er een financiële tabel, zoals zijn woorden waren, ook voor de raadsvergadering gepubliceerd wordt. De heer Van Dam: En nog een toezegging over veiligheid dan.

De voorzitter: En een toezegging over veiligheid. Maar daar heb ik de burgemeester niet gehoord dat dat voor de raadsvergadering is. Mevrouw Sahin: Dat is geen toezegging als onderdeel van een financiële paragraaf. Ik heb gezegd van, dat zal in gesprek met de politie, COA verder moeten worden uitgewerkt. De voorzitter: Dank u wel. Dan is na de eerste agendapunten Forum Stad geschorst, tot aankomende dinsdag. Die gaan dinsdag verder met nog één raadspunt. Wij hebben er nog een paar. We hebben nu 3 uur gezeten. En ik stel voor om een 5 minuten te schorsen, dat iedereen fris is, want onderling merk ik toch dat mensen afgeleid raken. Even naar het toilet. Even een frisse neus. En dat we echt, het is nu 56, om 23:01 verdergaan. Ik zie mensen opstaan. Ik denk dat het akkoord is. Tot hoe laat, dat ligt aan het Forum. 5 minuten schors ik. Dames en heren, dan gaan we weer verder. Het is al 1 minuut langer. Het is 2 over 11. Verzoek ik de heren en de dame om te gaan zitten, want we gaan weer starten. Dan kom ik met een ordevoorstel. Heren, pardon, alstublieft, ik wil even... Er zijn namelijk allemaal wisselende geluiden. Ik ga een ordevoorstel doen. Het is elf uur. Inderdaad, als we hetzelfde doorgaan als het vorige raadsstuk, dan gaat het heel lang duren. En alle raadsstukken die er nu gewoon opstaan, zijn gewoon net zo belangrijk als de vorige.

Ik vraag het eigenlijk aan het Forum, zijn er ordevoorstellen of gaan we gewoon de vergadering afmaken? Ik zie 1 partij die zegt doorgaan. Mevrouw Woudstra, neemt u het woord. Mevrouw Woudstra: Ik wil graag ook een ordevoorstel doen. Ik wil best doorgaan met een aantal agendapunten, maar ik wil wel voorstellen om uiterlijk half één af te sluiten. De voorzitter: Dat is een mooi streven. Mevrouw Woudstra: Ik wil heel graag eerder, maar gezien de hoeveelheid voorstellen, en dat daar toch ook echt inderdaad aandacht en inbreng voor is, is dat mijn verzoek. Zal ik daarstraks nog een keer kijken.

Pagina 41 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De voorzitter: Dan kijk ik de rest van het Forum aan. Want links, ik zie allemaal inknikken. Moet ik als Forumvoorzitter spreektijd in gaan doen inderdaad of zeggen we gewoon, wij kunnen dit zelf? Ik hoor dat we dat zelf kunnen.

10. Raadsvoorstel Verzoek COA om tijdelijke opvang asielzoekers (RV 24-047) De voorzitter: Gaan we snel naar agendapunt 10. Raadsvoorstel Verzoek COA voor tijdelijke opvang asielzoekers. En het advies is om nee te zeggen. Dat staat in het raadsvoorstel. Maar ik geloof dat mijnheer Weterings het woord wil. U mag het. Agendapunt 10. Wat is daar... Ik hoor dat er iets fout gaat? Is er iemand die het woord daarover wil? Nee? Dank u wel. Dat gaat dit als akkoordstuk naar de raad. Dank u wel, mevrouw Van Nunen.

11. Raadsvoorstel Voortzetting BIZ Oud Rijswijk voor de periode 2025 t/m 2029 (RV 24041) De voorzitter: Agendapunt 11. Raadsvoorstel Voortzetting BIZ Oud Rijswijk voor de periode 20252029. Wil iemand daar het woord over nemen? Mevrouw Ten Brummelaar, mevrouw Woudstra, Van Schie. Mevrouw Ten Brummelaar, u heeft het woord. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. De BIZ. Vooropgesteld dat het voor ondernemers is het super dat dit er is. Het hele jaar door zorgen zij voor de ondernemer en de omgeving, onder andere. Wat we wel heel jammer vinden, is dat woensdag de 18e pas een presentatie is naar de ondernemers. En juist om die reden willen wij ook dit voorstel als bespreekstuk, zodat de ondernemers die daar nog wat van vinden op die manier wel de gelegenheid krijgen om dat kenbaar te maken bij ons en dat mogelijk nog te amenderen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Dan ga ik naar mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: De BIZ bestaat hier al enige tijd. Er zijn natuurlijk altijd discussies over heffingen en waar die aan betaald worden. Daar hebben we het elke keer als ze hem instellen ook netjes weer over of dat allemaal goed gaat. Ik hoor graag nog een kleine beschouwing van de wethouder hoe hij in de BIZ staat. En mijn belangrijkste vraag is nog inderdaad naar het draagvlak. Die draagvlaktoetsing is pas later.

Het is uiteindelijk aan de ondernemers van de BIZ om te beslissen of het doorgaat, kregen wij te horen. Kan de wethouder dat inderdaad bevestigen? En in het voorstel staat een maar. Er staat een reikwijdte van het bedrag tussen de 700 en de 900 euro. Kan hij een toelichting geven op wie de hoogte uiteindelijk bepaalt en hoe hij staat in het feit dat als je kijkt naar op dit moment tussen, afgelopen jaren hebben we tussen de 600 en 700 euro die betaald is en dat 900 euro een derde stijging daarvan is, hoe hij daar dan het MKB en anderen in ziet opereren, in deze moeilijke tijden? We snappen best dat ergens inflatie bij hoort, maar een heffing die zo'n grote marge omhoog gaat, daar willen we alvast van uitspreken dat we daar enigszins twijfelachtig tegenover staan. Maar misschien kan de wethouder toelichten hoe dat zit. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Laten we nog wel even scherp in de vergadering... En dat we naar elkaar luisteren. Dan heb ik daarna mevrouw Van Schie op mijn lijstje staan. U heeft het woord. En mijnheer Kruger en dan mevrouw, mijnheer...

Pagina 42 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Mevrouw Van Schie: Ik hou het heel kort. Ik heb twee vragen. Waarom eerst de verordening vaststellen, als ik het goed begrepen heb, en dan pas de draagvlakmeting? Zou dat niet andersom moeten zijn? En hoeveel subsidie krijgen de ondernemers van de BIZ? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Mijnheer Kruger, aan u het woord. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. We konden vanavond eigenlijk al merken dat er relatief weinig overeenstemming is met alle betrokken organisaties, bedrijven daar. Vinden we jammer. Ik bedoel, onder meer kwam collega Braam ermee, we betalen zo'n 700 euro. Dan moet er ineens 100 euro gelapt worden voor een kraan. We hebben het idee dat ze er niet helemaal onderling uit zijn. We zouden graag hopen dat ze de komende week er de tijd voor nemen om er wel uit te komen. En dat ze dat dan even laten weten. Wat ons betreft heb ik geen verdere vragen. En ik vraag me eigenlijk af, mevrouw Woudstra, die voerde net het woord, terwijl ze mogelijk zelf belanghebbende is in dat traject. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ik heb eerder bij de raad aangegeven dat ik dat ben. En dat is genoegzaam bekend. De voorzitter: Dat klopt. Mevrouw Woudstra: En ik zal dan ook kijken of ik bij de raad wel of niet me van stemming zou onthouden. De voorzitter: Met de stemming, inderdaad.

Mevrouw Woudstra: Maar wat mijn fractie heeft voorbereid, mag ik voorlezen. De voorzitter: Klopt. De heer Kruger: Maar dat kan zo zijn. Dat gebeurt wel vaker. Maar in de realiteit is dat dan diegene niet het woord voert over dit soort vragen. De voorzitter: Ik stel voor dat dit een punt is voor het presidium. De woordvoering is daar. Mijnheer Kruger, wilt u... De heer Kruger: Ik ben niet enthousiast over het antwoord, omdat in voorgaande gevallen het heel anders is. Dat je je dan onthoudt of dat je dan desnoods de zaal verlaat. De voorzitter: Dit is het Forum. De heer Kruger: Dit is weliswaar Forum, maar in feite doen dat in openbaarheid. En dan zou het passend zijn om te zeggen, ik doe tenminste even niet mee. Maar mevrouw Woudstra mag daarop reageren. De voorzitter: Mevrouw Woudstra, u mag daarop reageren. Mevrouw Woudstra: Misschien dat de heer Kruger mij net niet hoorde. Ik heb uitgesproken wat mijn fractie daarover aangeeft. Ik heb ook niet gezegd, ik of iets anders. Ik heb dat eerder gedaan. Ik heb ook voor de raad nog de vraag of ik hierover mee ga stemmen of niet. Dit bespreek ik intern met mijn fractie. En daar neem ik uw punt mee. Maar hierover ben ik altijd heel duidelijk geweest, ook over belangen. Dat neem ik mee en daar kijken wij naar. Vanavond kwam het zo uit. De voorzitter: Dank u wel. Pagina 43 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De heer Kruger: Als laatste, u gaat ook nog spreken? De voorzitter: Zou u het over het onderwerp voor de rest... Want dit is geen raadsbesluit vandaag. De heer Kruger: Maar het zij zo. Maar uiteraard, u gaat over uw eigen woorden. En daar heb ik een opmerking over gemaakt. Hoe dat ligt binnen uw fractie intern, dat is niet onze zaak. Dat te hebben gezegd. Maar zoals ik eerder aangaf, geen vragen. Maar toch even als bespreekstukje graag voor de raad. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Dam, u mag uw eerste termijn starten. De heer Van Dam: Bedankt. Ik denk, heel even ingaand op het vorige, dat de vraag die D66 stelde echt gewoon puur inhoudelijk was. Daar heeft iedereen volgens mij niet zo'n heel groot probleem mee, met wat daar werd gevraagd. Dat terzijde. Businessplan ziet er goed uit, wat de BIZ hier voorschrijft. Verhoging, daar kan je alles van vinden, maar volgens mij komt het ten goede van het winkelcentrum. Wat ons betreft goed. We moeten nog even afwachten wat het draagvlakonderzoek doet. Hadden we het liefst nu al gehad. Maar je kan niet alles hebben. Het enige punt wat wij in ieder geval wilden meegeven, is dat ons wel ter ore kwam dat er bijvoorbeeld op de markt best wel wat rommel overblijft, af en toe. Dat de BIZ dat dan zou willen gaan oplossen. Maar dat denk ik niet dat dat de bedoeling is van de BIZ.

De BIZ mag niet lijden onder eventueel falend gemeentelijk beleid. Of althans als er nog wat rommel blijft, dan moet de BIZ dat natuurlijk niet gaan oplossen. Daar is de BIZ ook helemaal niet voor. Wel even de oproep om dat soort zaken op orde te houden als gemeente. Want dan hoeven onze ondernemers daar niet onder te lijden. Dat is het enige wat ik hier wil inbrengen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan kijk ik het Forum. Voor de rest zag ik geen handjes. Dan ga ik het woord geven aan wethouder Van Damme voor zijn eerste termijn. De heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan het Forum voor de inbreng voor dit agendapunt. En laat ik vooropstellen dat ik onwijs blij ben met deze aanvraag van Stichting Winkelcentrum Historisch Rijswijk. En ook de ondernemers die zich daar geheel belangeloos pro deo voor inzetten, met het bestuur. En dat zij zich wederom hard hebben gemaakt en een plan hebben ingediend voor de voortzetting van hun stichting, waarmee echt enorm veel goede activiteiten plaatsvinden. Die soms, zoals de centrummanager als zei, deels ten goede komen aan de ene ondernemer of aan de andere ondernemer. Maar dat zijn echt zaken die de stichting zelf moet oppakken. Ik nodig ook zeker alle ondernemers uit om zich aan te sluiten bij die Stichting Winkelcentrum Historisch Rijswijk.

Eens daarvoor in te zetten ook, omdat we echt een levendig historisch Oud Rijswijk hebben. Waar de leegstand in vergelijking tot andere winkelgebieden relatief beperkt is. En waar ook de horeca- en retailvisie uitspraak over hebben gedaan. En ik denk dat je wel ziet dat dat echt wel gaat lopen, ook qua bedrijvigheid, ook ondanks deze moeilijke tijd. Mevrouw Ten Brummelaar, kan de besprekingen laten afhangen van wat de ondernemers vinden. Maar ik zou de ondernemers ook echt uitnodigen bij de stichting. Want dit is gewoon een verzoek van de stichting van, kunnen we een BIZ in het leven roepen, zodat we met die BIZ de levendigheid, aantrekkelijkheid van het centrum kunnen waarmaken of uitvoeren. En wij doen als gemeente een duit in het zakje. Iemand anders vroeg nog, wat subsidiëren wij dan? Het centrummanagement onder andere. Maar dat wordt ook voor een groot deel betaald uit die stichting zelf. Maar wat wij voor de stichting zullen gaan doen via de BIZ, is dat we eigenlijk, dat heet dan perceptiekosten van 2.500 euro, die brengen wij dan niet in rekening. Want onze afdeling belasting heft dan die BIZ belasting eigenlijk. Dat is een geste die wij doen. Ik denk ook dat het goed is dat we als gemeente laten zien dat we echt voor onze ondernemers er staan. En dat we ze op die manier echt, ook al is het met kleine beetjes, willen helpen in deze moeilijke tijd.

En voor ondernemers is het vaak altijd Pagina 44 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

een heel moeilijke tijd. Die kunnen ieder zetje gebruiken. En dan de volgordelijkheid en voorwaardelijkheid volgt gewoon uit de BIZ, mevrouw Van Schie. Dat is nou eenmaal het instrument. We stellen eerst dat raadsvoorstel vast. Dan vindt er draagvlakmeting plaats. Dat is ook het moment dat formeel alle ondernemers in het gebied worden betrokken. Informeel is er al gebeld. Lastig die leesbril, als ik u dan zo aankijk. En dat betekent dat die draagvlakmeting is randvoorwaardelijk, of dat ook echt ingaat, die BIZ. Als het draagvlak onvoldoende is, dan gaat het niet in. En dan vervalt dit besluit ook. Zo simpel werkt dat. En over de uitslag van die peiling zal ik per RIB informeren. En de systematiek is het raadsvoorstel, dan pas de formele draagvlakmeting. Informeel gebeurt dat natuurlijk de hele tijd. We zijn ook bezig met een BIZ in het middengebied. Dat hopen we ook nog op korte termijn voor elkaar... En het middengebied van de Plaspoelpolder voor elkaar te krijgen. Dat is eigenlijk een beetje in antwoord de vragen die uw raad heeft gesteld, voorzitter. De hoogte van het bedrag, hoe dat is vastgesteld? Dat vroeg mevrouw Woudstra nog van D66.

Ook dat is een voorstel van de stichting zelf, om met het voorstel en dat plan, dat eronder ligt, dan ook de gestegen kosten die er zijn voor het organiseren van de evenementen en de plantenbakken die daar hangen en de opslag daarvan, om dat te bekostigen. Ze zijn tot dit voorstel gekomen. En ik zie geen reden om daar als raad van af te wijken. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Mevrouw Ten Brummelaar voor een tweede termijn. Gaat uw gang. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. De vraag die ik stelde met betrekking tot de presentatie die gegeven wordt. Ik hoor de wethouder zeggen dat hij het heel fijn vindt dat we als gemeente een duit in het zakje mogen doen, omdat de ondernemers voor ons ook heel belangrijk zijn. Is het dan niet juist zo dat als zij meegenomen worden voordat dit stuk er ligt, voordat wij een besluit gaan nemen, dat zij dan al geïnformeerd worden, zodat zij eventueel ook nog wijzigingen zouden kunnen aankaarten bij de BIZ zelf, die dat dan in een stuk kan wijzigen in plaats van nu? Wat voor mij, en wat ik me kan voorstellen dat dat voor de ondernemer dan eigenlijk wel een beetje voelt als mosterd na de maaltijd. Zo van, het plan ligt er al. Daar hebben we niks meer over te zeggen. Daar moeten we het maar mee doen. En dan komt er een draagvlakmeting.

Ik zou dan het fijner vinden om te zien dat er een presentatie gegeven wordt, daar wordt een plan opgemaakt en daar wordt een draagvlakmeting op gedaan. En dan krijgen wij het voorstel. Dat lijkt mij een juiste volgorde, als we dan toch de ondernemer echt willen betrekken en een waardevol gevoel willen geven. En ik hoop dat de wethouder dat met me eens is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Dan kijk ik mevrouw Woudstra aan voor een tweede termijn. U krijgt het woord. Mevrouw Woudstra: Dit is wanneer ik had willen zeggen of ik in raad wel of niet mee stem. Daar ga ik naar kijken, afhankelijk van de discussie, zoals gezegd. En ik sluit me aan bij de vraag van mevrouw Ten Brummelaar. Verder geen commentaar. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan ga ik naar mevrouw Van Schie. Ik ga even het rijtje... En dan doe ik u. Mijnheer Kruger nog voor een tweede termijn? De heer Kruger: Ik sluit me aan bij mevrouw Ten Brummelaar. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Dam? Dan ga ik naar mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ik sluit me niet aan bij twee sprekers aan de overzijde. Dit is een verlenging van een al bestaande BIZ. En daar wordt een nieuwe termijn aan toegevoegd. Het hele traject waar mevrouw Ten Brummelaar het over heeft van presentatie, dan draagvlakmeting. Wat wel belangrijk Pagina 45 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

is, omdat je altijd een draagvlakmeting weer recent kunt uitvoeren. Maar het is een bestaand plan wat verlengd wordt. Dat wil ik er toch nog even aan toevoegen ter ondersteuning van het verhaal van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Daar wil mevrouw Ten Brummelaar op reageren. Dat mag. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat mevrouw Van Nunen het ermee eens is dat een draagvlakmeting altijd belangrijk is. En het is inderdaad een bestaand plan. Maar bij mij op kantoor zeg ik dat altijd heel, in het verleden behaalde resultaten geven geen garantie voor de toekomst. Ook dit plan zou kunnen wijzigen, omdat er dingen niet meer recent zijn en niet meer van deze tijd. En wij als partij zouden het dan toch op prijs stellen dat daar eerst de ondernemer in wordt meegenomen, alvorens de BIZ dat plan bij ons neerlegt. Bent u dat dan op deze manier met me eens? De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk het Forum rond. Dan heb ik nog enkele vragen gehoord voor de wethouder, voor uw tweede termijn. De heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de stellers van de vragen in tweede termijn. Ik denk in antwoord op uw vraag, mevrouw Ten Brummelaar, vraagt u of ik het met u eens bent dat eerst de ondernemers moet worden meenemen. En natuurlijk, maar die zijn ook al meegenomen.