Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Hebben wij nog als aanvullende vraag, hoeveel woningen kunnen er dan niet worden gerealiseerd op andere locaties? Ik las in het voorstel dat de corporaties of de woningorganisaties met wie gesproken wordt, als dit voorstel doorgaat, dat ze dan andere woningen niet kunnen realiseren. Klopt dat en wat het effect is, is de vraag aan het college. En dan de vraag is al gesteld, maar vinden wij ook heel erg belangrijk, welke extra kosten zijn er voor de gemeente? Er wordt ook gesproken van kansen. Kunnen die concreter worden gemaakt? En wij maken ons ook heel veel zorgen over de termijn van vijf jaar en Rijkswaterstaat, die misschien toch dit terrein wil Pagina 16 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

hebben. Wat dat betreft sluiten wij ons ook aan bij de sprekers die daarover al heel veel meer hebben gezegd. Dat is onze bijdrage in eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw van Schie. Mijnheer Van der Baan, u het woord. De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel, college, voor het goede stuk ook. Vanuit de ChristenUnie willen we benadrukken dat we als gemeente niet alleen een plicht hebben om opvang te bieden, maar ook te zorgen voor goede mogelijkheden voor die opvang. We kiezen in Rijswijk voor stabiliteit en duurzaamheid, wat een vertrouwenwekkende richting is, zeker ook gezien de landelijke dynamiek. Stabiliteit waarderen we onvoorwaardelijk. Het afschalen van twee jaar geleden en het ombouwen naar het flexcentrum heeft de gemeente uiteindelijk tonnen gekost. Verlies van vrijwilligers, die zich met hart en ziel hebben ingezet. En ook veel onnodig gesleep met mensen. Kostbare keuzes voor Rijswijk en Rijswijkers. Deze RIB laat zien dat onze gemeente al ruime ervaring heeft opgedaan met opvang. Tal van voorwaarden zijn goed afgehecht in deze RIB. En deze ervaring blijkt ook uit het stuk met initiatieven, zoals de voorinburgering en de Meedoenbalie. Mooie initiatieven waar integratie en participatie centraal staan. Dit geeft ons ook vertrouwen dat we in staat zijn om verantwoordelijkheid te nemen met elkaar en met oog voor kwaliteit voor de opvang.

Wel hebben we uit de overlevering ook in deze raad teruggekregen dat afspraken met het COA niet altijd afspraken bleken te zijn. Onze vraag is, welke drukmiddelen heeft Rijswijk? En dat wat we op papier zetten, hoe zorgen we ervoor dat die afspraken ook nageleefd worden? Dat we kunnen kiezen voor kwalitatief hoogwaardige woningen, omdat het COA flink wil investeren. Als wij ons inderdaad voor vijf jaar vastleggen, zien we als een heel sterke win-winsituatie. Het biedt kansen om het flexwooncentrum naar een hoger niveau te tillen, met kwalitatief goede woonunits. Met de huidige woningnood zal dit in de toekomst voor alle Rijswijkers voordelen opleveren als de woningen zullen blijven bestaan, eventueel ook na vijf jaar. Tot slot, we zijn dankbaar voor de constructieve samenwerking met omliggende gemeenten, die uit het stuk blijkt. De opvang van 26 alleenstaande minderjarige vreemdelingen, die deel uitmaken van de opgave van de gemeente Rijswijk door de gemeente Leidschendam-Voorburg, is een goed voorbeeld. Hoe anders is het bijvoorbeeld bij gemeente Westland. In onze buurgemeente Den Haag heeft D66 een motie ingediend met de volgende titel, wel de lusten, maar niet de lasten. Wel gebruik maken van minstens 12.000 arbeidsmigranten, maar geen opvang realiseren. Schaamteloos.

We overwegen samen met eventueel ook andere partijen om een motie van gelijke strekking in te dienen, indien Rijswijk besluit voor duurzame opvang te gaan. Ik sluit af met een algemene vraag. Hoe verlopen de gesprekken met de omliggende gemeentes nu en welke zaken zijn daarin al wel afgehecht en welke staan nog open voor discussie? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. U zei twee keer RIB, maar het is een raadsvoorstel. Dat is denk ik een verspreking van u geweest. Dan geef ik het woord als laatste aan mijnheer Bram. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Toch zijn we verbaasd, zoals het voorstel hier voorligt. Met name ook omdat het schort aan alle kanten. Overal open eindjes, onduidelijkheid wat er precies gaat gebeuren. Met de contacten die wij hebben, onder andere binnen het onderwijs, hebben wij begrepen dat er nog geen overleg is geweest met het onderwijs over hoe het opgelost gaat worden op het moment als er zoveel kinderen in Rijswijk les moeten krijgen. Er is op dit moment al een groot probleem met het aantal onderwijzers dat beschikbaar moet zijn voor het onderwijs. En om nieuwe mensen aan te trekken, dat is nu al lastig. Laat staan als dat voor een nieuwe groep moet. Daar heb ik de vraag nadrukkelijk in de richting van de wethouder, is dat overleg er nu wel of niet geweest en hoe wordt dit opgelost? Dan de zorg.

Op dit moment al groot probleem. We zouden graag als partij willen zien dat Rijswijk bij wijze van spreken een eigen huisartsenposten zou hebben. We weten ook inmiddels wel dat dat nog wel een hele tijd gaat duren, voordat die er überhaupt komt. Maar dat Pagina 17 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

komt alleen maar doordat er vrijwel onmogelijk huisartsen naar deze regio kunnen worden getrokken, om überhaupt al de huidige caseload te kunnen dienen. En we gaan in de richting van 70.000, 80.000 inwoners. En dat moet allemaal worden opgevangen door de huidige groep huisartsen. Hoe denkt de wethouder dit op te lossen voor zo'n nieuwe groep? Hoe gaat dit opgevangen worden onder de huidige caseload, of bent u van plan om tegen een hele behoorlijke bijdrage huisartsen in te vliegen? Misschien ook wel weer die zogenaamde huisartsen vanuit de Afrikaanse landen, die deze kant opkomen. Wie weet. Veiligheid. Ik denk toch een belangrijk punt voor de burgemeester. We hebben inmiddels camerabewaking. Er zijn afspraken gemaakt met de politie. Ook de contacten die wij hebben gehad met de politie, zij hebben alleen maar in de wandelgangen begrepen dat we van plan zijn om te komen met zo'n centrum. Maar er is nog geen enkel contact, nog geen enkele afspraak met de politie gemaakt. Ook ons bezoek anderhalve week geleden bij de brandweer. De brandweer was in het geheel nog niet op de hoogte van een aanstaand asielzoekerscentrum, waar zij ook iets van moeten vinden. Dan vijf jaar wordt nu toch keihard in het raadsvoorstel gezet. Aan de ene kant begrijpen we dat, omdat dat een uitkomst is vanuit de raadsvergadering.

Maar we hadden het, gelet op het feit dat die Spreidingswetgeving binnenkort van de agenda af gaat, gewoon verwacht dat voor twee jaar zou worden gekozen, want alle onzekerheden die er nu samenhangen met ongetwijfeld de inkomsten, waar min of meer op gerekend is. En dan is ook automatisch de vervolgvraag, waar is de financiële paragraaf, zoals het net door twee collega's ook al is gesteld? Aan de ene kant zijn er inkomsten. Heel mooi. Door de belastingbetaler overigens uiteindelijk weer betaald, zoals de heer Weterings ook terecht meldt. Maar aan de andere kant zijn er ook uitgaven. De halve fte is net al even genoemd. Maar er zullen vast ook nog andere uitgaven zijn. Voor ons is het een zeer belangrijk om ook te weten welk... Gewoon puur een financiële paragraaf. Waar is die? Wat missen wij? Over het Westland zal ik het niet hebben. Dat is inmiddels wel duidelijk. Ik ben wel nieuwsgierig hoe dat gevallen is in de Regiotafel. Wellicht kan de wethouder daar nog op ingaan. Verder erg nieuwsgierig hoe de nieuwe Commissaris van de Koning staat in dit dossier, met alle vraagtekens die boven het hoofd hangen rondom het mogelijk verdwijnen van die Spreidingswet. Dan zijn we ook nieuwsgierig of er al contact is geweest met de staatssecretaris of de minister, zoals ook net al even is aangegeven.

Zijn die contacten er al geweest? Is er duidelijkheid wanneer die Spreidingswet van de agenda gaat? En is het dan wel verstandig om daarmee door te gaan? En tot slot, wat is de toezegging die destijds staatssecretaris Van der Burg heeft gedaan nu waard, met de wetenschap dat die Spreidingswet van de agenda gaat? En misschien als afsluiter nog. In de krant gelezen, 90 tot 98 procent bezetting op andere azc's. Met andere woorden, een beetje afhankelijk van het soort azc is er gewoon sprake van vele honderden, zo niet misschien wel iets meer dan 1.000 bedden die nog beschikbaar zijn. En dan mag je ook een groot vraagteken stellen over de werkelijke inzet van het COA om ervoor te zorgen dat de problemen die er zijn worden opgelost, gelet ook op de gelukkig mindere instroom de afgelopen zomer. Voorzitter, ik heb een aantal vragen gesteld. En ik ben erg nieuwsgierig naar de antwoorden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan gaan we naar de eerste termijn van de wethouder. Dan geef ik eerst mijnheer Van Malsen het woord. En ik heb ook vragen voor de burgemeester gehoord. Die geef ik daarna het woord. Mijnheer Van Malsen, u heeft het woord. De heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Even een paar bladzijden terug. Dank voor alle vragen en opmerkingen die door alle raadsleden gemaakt zijn.

Ik zal proberen om zo goed en zo volledig mogelijk antwoord te geven op alle vragen, maar het kan zijn dat ik hier en daar een paar mis of dat ik er een paar samenvoeg in mijn verhaal. Want grof geschetst zijn er een aantal onderwerpen, die bij een aantal van de leden van uw raad aan bod zijn gekomen. En ik zal proberen om wat dingen samen te voegen. Te beginnen met de vragen van Wij. Rijswijk. Die stelden eigenlijk direct al het vragen over Pagina 18 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

het flexwonen. En met name dan de flexwoningen die we aan de Bordewijkstraat gaan realiseren. Dank aan de heer Weterings voor het attenderen van de rest van uw raad op de uitnodiging die we inderdaad gestuurd hebben, een tijd geleden, voor een werkbezoek aan de Bordewijkstraat. Want daar willen we ook het een en ander uit de doeken doen over de stand van zaken aldaar. En de verwachting is nog steeds dat we de planning gaan halen. We hebben ook onlangs aangegeven bij het ministerie, waar we ook een subsidie van hebben gekregen van grofweg vijf miljoen, dat we wat langer nodig hebben. Daar hebben we ook een mededeling over gedaan in de raad. En het ministerie heeft de nieuwe planning ook gezien en goedgekeurd. Die zeggen, dit is realistisch. We wensen u veel succes. En de bedoeling is dat dat volgend jaar opgeleverd zal worden. De flexwoningen die nu op het Hof van Elsenburg staan. Een aantal van de leden van deze raad vroegen, wat gebeurt daar nu mee en kunnen we die niet gewoon laten staan? Het korte antwoord op die laatste vraag is nee. En dat heeft ermee te maken dat ze één, behoorlijk verouderd zijn inmiddels. En twee, behoorlijk veel geld kosten. En dat is in de exploitatie ervan. Dat betekent dat de huur die de corporaties ontvangen voor het verhuren van de units lager is dan wat zij zelf betalen aan de eigenaar van de units.

En daarom moeten ze ook aan het einde van dit jaar weg. En is ook het idee dat het terrein, hoe dan ook, aan het einde van dit jaar schoon opgeleverd zal zijn. Wat ons ook weer kansen biedt om er iets anders mee te doen. Vandaar ook de zaken in dit voorstel. Afspraken met het COA, ook een vraag die door de heer Van Dam gesteld werd. Wat voor afspraken gaan we maken met het COA? Dat zal eenzelfde soort set aan afspraken zijn als die we destijds met het vorige azc hebben gemaakt. Dat is een bestuursovereenkomst, waarin gewoon uitgelegd staat wat wij van het COA verwachten. En de uitgangspunten zijn in dit voorstel al opgenomen. Die zullen ook hun plek krijgen in zo’n bestuursovereenkomst. En er zullen ook sancties in opgenomen worden, voor het geval één van de partijen die overeenkomst ondertekend hebben de overeenkomst schendt. En dat zal bijvoorbeeld betekenen dat als het COA in gebreke blijkt of de overeenkomst schendt, dat wij ons het recht voorbehouden om het centrum ook weer te sluiten. Er werd ook nog gevraagd naar de personele inzet. Een halve fte voor het contact met het COA. En eigenlijk alle zaken die rondom asiel spelen. Vanuit de gemeente gaat die persoon dan ook zich inzetten voor het flexwonen. Dat is op dit moment moeilijk te zeggen, want we zijn dat flexwoondeel van het voorstel nog aan het uitwerken, voor zover dat kan.

En we hopen, als de raad dit voorstel vaststelt, dat we daarmee verder mogen. Maar dat is ook een gesprek wat we samen met de woningcorporaties voeren, want zij zijn nog steeds zeer geïnteresseerd in dit project. En ze hebben een positieve grondhouding. Ze vinden dit echt iets wat een toevoeging kan zijn aan het woningaanbod in Rijswijk. Ze willen daar ook echt actief aan meehelpen. En dat zou ook betekenen dat zij mensen moeten leveren. Maar zoals gezegd, dat is nog in ontwikkeling en zal ook verder uitgewerkt worden, als uw raad de 24e akkoord gaat met dit voorstel. Dat wil niet zeggen dat we geen voorwerk doen. Maar we kunnen natuurlijk pas verder als we mandaat hebben van uw raad. En om maar even bij de corporaties te blijven. Zij zijn wel degelijk nauw betrokken bij de totstandkoming van dit voorstel en ook het verdere proces. En wat ik al zei, zij zien dit ook echt wel als een mooie toevoeging aan de Rijswijkse woningvoorraad. En het idee van het flexwooncentrum is dat er ook allerlei verschillende mensen van allerlei rangen en standen daar komen wonen. En dat het niet alleen maar voor bijvoorbeeld statushouders is. Sterker nog, in de laatste versie van het voorstel hebben we geopperd om juist die groep daar niet te huisvesten, omdat we dat al aan de Bordewijkstraat doen.

Omdat we daar ook woningen in de reguliere voorraad voor hebben en daar juist de focus te leggen op Rijswijkse spoedzoekers, starters, eventueel Oekraïense gezinnen. Ook om die diversiteit nog wat groter te maken op dat terrein. En ik ben het ook met mevrouw Van Nunen eens dat ik liever een voorstel had gehad waarin we dat heel mooi integraal in één keer aan uw raad hadden kunnen presenteren. Maar de financiële risico's die we tot nu toe voorzien en de onzekerheden die in die businesscase zitten, die waren gewoon te groot om dat nu aan uw raad voor te leggen. Dat hebben we niet gedaan. En vandaar dat het Pagina 19 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

voorstel nu op deze manier u toekomt. Ik ga een beetje heen en weer. De regio werd toch ook een aantal keer naar gevraagd, wat gebeurt er in de regio? Mevrouw Van Schie merkte net bij de lijst van ingekomen stuk al op dat er iets mist. En dat is het regionaal opvangplan. Die had tussen de lijst moeten zitten. Dat wil zeggen, er zat eerder een stuk in de lijst met de naam wel correct, maar het stuk was een kopie van de raadsinformatiebrief. En die zou vervangen moeten worden door het daadwerkelijke opvangplan. Die had vandaag bij het stuk moeten zitten. Dat zit hij niet. Dat is jammer. Maar voor de raadsvergadering heeft u zeker weten dat regionaal opvangplan. En daar staat, moet ik zeggen, een heleboel in. Ook over onderwijs, over veiligheid, over werk en integratie, over communicatie, over participatie, van inwoners dan. En daar zult u een heleboel kunnen lezen over hoe we dat nu regionaal ook allemaal op aan het pakken zijn. Bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs zijn nu de schoolbesturen in de regio, die de internationale schakelklassen doen, die zijn met elkaar in gesprek over, hoe kunnen we die opgave verdelen? Als we de volledige opgave van de regio Haaglanden gaan halen, dan heb je het over, ik geloof, ik ben de cijfers even kwijt, zo'n 600 kinderen. Volgens mij nog wel meer. Volgens mij zijn het 600 kinderen alleen de middelbare schoolleeftijd.

Maar die cijfers staan in het Regioplan. En ongeveer de helft daarvan in de basisschoolleeftijd, die we ergens een plek moeten geven. En het hangt ook af van de leeftijd in wat voor soort onderwijs ze instromen. Is dat regulier onderwijs? Als ze erg jong zijn dan kunnen ze vaak gewoon meedraaien met gewone scholen. Daar zit vaak ook het knelpunt niet. Zijn dat internationale schakelklassen, dat is hoofdzakelijk taalonderwijs. Het gaat dan echt over mensen die Nederlands als tweede taal krijgen, een of twee jaar, en enkele basale vakken, om dan vervolgens door te stromen ook naar het reguliere onderwijs, als ze hier mogen blijven. En daar wordt nu van gekeken, hoe kunnen we vraag, aanbod, capaciteit op elkaar afstemmen? Want het klopt inderdaad dat er een groot lerarentekort is in Nederland. Maar er zijn ook in de regio in ieder geval bevoegde docenten beschikbaar, bijvoorbeeld in Delft, om dit soort onderwijs te bieden. Maar daar zijn dan weer niet genoeg klaslokalen. Om maar even een klein voorbeeldje te noemen. Het voorbeeldje kan trouwens inmiddels al achterhaald zijn. Maar dat was wel een van de dingen die we aan de Regiotafel hebben besproken van, dit moeten we echt regionaal oppakken. Dat doen we nu in principe ook al. Die internationale schakelklassen zitten in Delft, die zitten in Den Haag. Die zitten niet in alle negen regiogemeenten.

En daar wil ik ook wel even bij zeggen dat het Regioplan dat wij hebben opgesteld, en ik baal er een beetje van dat u het niet allemaal heeft kunnen lezen, dat is best wel een uitgebreid stuk geworden. De voorzitter: Wethouder, als ik u mag interrumperen. Toevallig is hij gelijk geplaatst. Het is wel gelijk geregeld. De heer Van Malsen: Wat een service. Wat goed. Wat fijn. U kunt hem nu allemaal lezen, terwijl ik mijn betoog vervolg. Of in ieder geval controleren of de dingen die ik zeg ook daadwerkelijk in het plan staan. Maar dat plan, het is een vrij uitgebreid, beetje enigszins lijvig stuk geworden. En daar wil ik ook nog wat aandacht voor vragen. Want er werd ook een aantal keer gevraagd, hoe gaan die gesprekken in de regio met andere gemeenten? Die gaan eigenlijk best goed. En het Regioplan is daar eigenlijk ook een direct gevolg van. Want de laatste keer dat we bij elkaar waren, dat is vorige week, toen is er ook in de tussentijd een provinciale Regietafel geweest. Dan gaan alle regio's weer bij elkaar met de provincie. En dan praten we met elkaar over hoever we zijn. En wij waren als regio, zowel qua biedingen die we al gedaan hadden met alle gemeenten procentueel het dichtst bij het halen van onze opgave, als de enige regio die naast gewoon heel kil de cijfers aan asielzoekers ook nog Oekraïners, statushouders mee had genomen.

En ook nog aparte hoofdstukken over onderwijs, veiligheid, integratie, werk, communicatie, et cetera had opgenomen. Deze regio neemt het best serieus, durf ik wel te zeggen. Om nog even bij de regio te blijven, er werden ook wat vragen gesteld over, hoe zitten de andere gemeenten erin? Ik kan u zeggen dat acht van de negen gemeenten Pagina 20 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

allemaal gezegd hebben, wij gaan ervoor om 27 september, dat is de deadline voor het definitieve Regioplan, om daar onze besluitvorming allemaal rond te hebben, zodat we het definitieve bod ook aan het eind van deze maand aan de Commissaris van de Koning aan kunnen bieden. En zoals gezegd, dan zijn we al een heel eind op stoom om die opgave van, ik geloof, zo'n 5.700 plekken in de regio Haaglanden te halen en ook afspraken te maken over de randvoorwaarden, zoals bijvoorbeeld onderwijs. Dan is er één gemeente die daar niet aan meedoet. Die hebben dat kenbaar gemaakt in het vorige overleg. En dat is de gemeente Westland. Die hebben gezegd dat zij meer tijd nodig hebben om tot een bestuurlijk gedragen standpunt te komen. En hebben gezegd dat ze totdat zover is niet meedoen aan dat plan. Dat betekent dat ze ook niet profiteren van de samenwerking op bijvoorbeeld onderwijs. Want als wij ons onderwijs in gaan richten voor het opvangen van asielzoekers, maar ook bijvoorbeeld Oekraïense vluchtelingen trouwens, die volgen ook nieuwkomersonderwijs, dan zal de gemeente Westland daar niet in eerste instantie van meeprofiteren. Even kijken. De Spreidingswet. Wat gebeurt daar precies mee? Ik moet u eerlijk bekennen, voorzitter, dat ik u daar het antwoord ook schuldig op moet blijven.

Wij hebben tot nu toe geen signalen vanuit het ministerie gehad dat er een plan ligt om die wet in te trekken. Er is ook geen tijdlijn om die wet in te trekken. Het enige waar wij tot nu toe op af kunnen gaan, is de planning die in de budgettaire bijlage van het regeerakkoord staat. En daar staat een bezuiniging opgenomen op onder andere de Spreidingswet, maar op asielopvang in het algemeen, vanaf het jaar 2027. Dat is eigenlijk het enige waar we nu op varen en waaruit wij lezen van, volgens ons, en nogmaals, dat is enigszins koffiedik kijken, zal het intrekken van de Spreidingswet niet eerder in effect zijn dan in dat jaar. En dat is ook al eerder gezegd door de vorige bewindspersoon, dat het niet zo'n heel makkelijk proces is om zomaar een wet in te trekken. Daar heb je een Intrekkingswet voor nodig. Die moet door beide Kamers. Die moet opgesteld worden. Die moet ter inzage gelegd worden. Daar mag de Raad van State nog iets van zeggen. Dat is een wetgevingsproces, zoals we dat met andere wetten ook kennen. En ook daar heb ik tot nu toe nog geen aanstalten gezien vanuit het ministerie om daar enige planning of enige vorm van inzicht in te geven. En ik zou dolgraag de minister zelf daarover spreken. Maar het is doorgaans erg moeilijk om als enkele gemeente met een enkele minister in gesprek te gaan. Meestal gaat dat via de VNG. Maar ik zal haar eens proberen te mailen.

Onderwijs had ik al het een en ander over gezegd. Als het azc in Rijswijk gebouwd wordt, dan zal daar ook als onderdeel daarvan een schoolgebouw gerealiseerd worden. Dat betekent dat wij in ieder geval de lokalen kunnen leveren. En het verdere personeel heb ik net al wat over gezegd. Daar zijn we in de regio over in gesprek. Betekent dat dat er al schoolbesturen zijn die gezegd hebben, wij gaan dat doen? Nee, nog niet. Maar die gesprekken lopen wel. Mogen asielzoekers dan ook in het reguliere onderwijs? Ja, voor zover ik weet wel. Ik kijk even naar mijn collega onderwijs naast mij. Die zegt niet nee. Of asielzoekers ook in het regulier onderwijs terechtkomen? Ze komen eerst in nieuwkomersklassen. Maar ik zou dat nog even uit kunnen zoeken en eventueel schriftelijk kunnen beantwoorden. Dan veiligheid. Hoe gaan de verdere afspraken over veiligheid? Als de raad het voorstel heeft vastgesteld, dan hebben wij ook een reden om verder met de politie, met team veiligheid, met de brandweer, et cetera in gesprek te gaan over een veiligheidsplan. En ook over wat voor gesprekken er dan gevoerd moeten worden. Ik zal dat verder aan de burgemeester laten om daar nog wat kleuring aan te geven. Maar dat is in feite de werkwijze die bij dit soort projecten altijd gehanteerd wordt. En ook bij het vorige azc. Vrijwilligers.

Als het azc er eenmaal staat, zullen er vast een hoop vrijwilligers zijn die hieraan mee willen werken. Hoe worden die geworven? We doen dat doorgaans via Welzijn Rijswijk. Die hebben het platform Rijswijk Doet. Daar komen vrijwilligersvacatures op te staan. En er zijn natuurlijk ook genoeg andere organisaties die daar actief mee bezig zijn. GroenLinks, de tweede fractie, vroeg, kunnen er ook permanente woningen op dit terrein neergezet worden of zitten daar dan beperkingen aan? En het antwoord daarop is ja, daar zitten beperkingen aan. Er werd ook al gevraagd naar Rijkswaterstaat. Misschien is het goed om die Pagina 21 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

vraag meteen al te beantwoorden. Is het zo dat Rijkswaterstaat dat terrein nog nodig gaat hebben en zijn daar nu al afspraken over gemaakt? Ja, daar hebben wij inmiddels met het ministerie van I&W een afspraak over gemaakt, dat dat terrein in principe niet gebruikt zal gaan worden voor het ontmantelen van de spoorbrug. We kunnen hem in principe voor vijftien, twintig, dertig jaar of langer gebruiken, als we willen. Die toezegging hebben we. Maar dan zijn we er nog niet. Want op het terrein ligt de bestemming bedrijventerrein, met milieucategorie 3.2. En dat is net het soort bedrijvigheid dat de provincie Zuid-Holland heel graag wil behouden. En ze zijn wel bereid om te praten over een ontheffing van, laten we zeggen, vijftien jaar. Maar ook die termijn is nog even een discussiepunt. Langer is natuurlijk beter, want hoe langer je daar kan huren, hoe beter, hoe gunstiger die businesscase wordt. Maar ze zijn wel van mening dat dat soort bedrijvigheid in de provincie behouden zou moeten worden. En of dat dan betekent dat dat op deze plek ook echt moet gebeuren na die vijftien jaar of elders, dat is nog te vroeg om iets over te zeggen. Maar daar zit het grootste knelpunt op dit moment. Want ook vanuit de Omgevingswet bijvoorbeeld zou je gewoon kunnen zeggen dat er een ontheffing voor onbepaalde tijd mogelijk is.

Maar de provincie heeft daar voorlopig in ieder geval iets strengere regels in, al staan zij ook positief tegenover dit voorstel, in ieder geval voor wat betreft het flexwonen. Dan de Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid. Hoe zwart-op-wit staat het dat we mogen blijven op dat terrein? Behoorlijk. In ieder geval ambtelijk hebben we die toezegging gekregen. En we hopen die ook nog van de minister en vanuit het ministerie te krijgen. De subsidies, staan die al vast op het gebied van inburgering, participatie, et cetera? Nee, die staan op dit moment nog niet vast. We geven het een goede kans. Maar je kunt met subsidies van tevoren natuurlijk nooit zeggen hoe zeker het is dat je die zal binnen halen. Die bonus, hoe zit het daarmee? Het staat ook in het voorstel, in de financiën van, we zullen de eerste 2 jaar een bonus van zo'n 44.000 euro krijgen vanuit de Spreidingswet. Maar wat er daarna gebeurt, is nog even de vraag. De Partij van de Arbeid vroeg naar andere locaties. Zijn die bekeken? Ja, er zijn wel een aantal andere locaties voorbijgekomen, maar die waren minder kansrijk, zonder al te veel details te geven over wat voor locaties dat dan waren en waarom ze minder kansrijk waren. Maar locatie zoals deze, waar we in principe gewoon aan het einde van dit jaar de boel schoon op moeten leveren en de ruimte hebben voor bewoning. Dat zijn er heel weinig.

De vraag werd ook gesteld, hoe zien we dan die hoge kwaliteit van die units terug? We zijn denk ik in Rijswijk op dit moment vooral de units gewend die nu op het Hof van Elsenburg staan. En dat zijn inmiddels toch al best wel verouderde flexunits. Tegenwoordig zijn dat, als je de wat duurdere varianten hebt, al veel hoogwaardigere woningen. Dat is niet te zeggen dat het bijna echt huizen zijn. De echt dure flexwoningen zijn gewoon betonnen blokken die je aan elkaar kan klikken en die aan het bouwbesluit honderd procent voldoen en geïsoleerd en duurzaam zijn. Deze units zullen daar ergens tussenin zitten. Ze zullen denk ik gewoon mooie gevels hebben, redelijk goed geïsoleerd zijn en van de meeste gemakken voorzien. Dan de vraag over het schoolbestuur heb ik gehad. De Meedoenbalie, daar werden een aantal vragen over gesteld. Het idee achter de Meedoenbalie is dat we asielzoekers, vluchtelingen die nog niet hier hun verblijfsvergunning hebben, zo goed en zoveel mogelijk helpen meedoen in de samenleving. Dat kan bijvoorbeeld via werk zijn. Om bij dat voorbeeld te blijven hangen, er werden ook wat vragen gesteld over, wat voor knelpunten zitten daar dan aan het aan het werk krijgen van asielzoekers? Best wel wat. De 24-wekenregeling is onlangs afgeschaft. Dat was een regel die zei dat asielzoekers, zolang ze nog geen verblijfsvergunning hebben, maar 24 weken per jaar mogen werken.

Dat blijkt in de praktijk niet helemaal koosjer te zijn. De regering is daarop teruggefloten. En nu betekent dat dat asielzoekers het hele jaar door mogen werken. Maar dan heb je nog wel wat hoepels om doorheen te springen, ook juist als werkgever. En dat zijn ook de dingen waar een Meedoenbalie mee helpt. Het zijn vaak de werkgevers die ook met de vraag lopen van, ik zou best wel een aantal mensen uit zo'n asielzoekerscentrum aan het werk willen hebben, maar hoe doe ik dat en wat zijn de risico's, wat voor verzekeringen moet ik afsluiten, wat gebeurt er als zo iemand in een keer naar een andere Pagina 22 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

asielzoekerscentrum gaat? En andersom, de asielzoekers zelf hebben daar ook hulp bij nodig. Dat is allemaal het idee van een Meedoenbalie. Worden in principe bemenst ook door het COA. Dat zal altijd in samenwerking zijn met het WerkgeversServicepunt. Maar de bezetting daarvan is een verantwoordelijkheid van het COA. De vraag werd ook nog gesteld van, kan de wethouder zekerheid geven dat er geen extra vertraging in de hulpvraag van Rijswijkse inwoners opgelopen zal worden? Dat vind ik een hele moeilijke vraag om te beantwoorden, omdat daar spelen natuurlijk veel meer dingen dan alleen maar de mogelijke komst van een azc. En ik denk dat wij op voorhand en ook achteraf niet bepaalde individuele ontwikkelingen terug kunnen leiden naar de lengte van een wachtlijst. Ik denk dat het ook twee op zichzelf staande, tot op zekere hoogte, problemen zijn, die we allebei gewoon op moeten lossen. Wanneer komt het voorstel voor het flexwonen, als de raad akkoord gaat met dit voorstel? Dat weet ik nu nog niet. Als uw raad het voorstel vaststelt, dan zullen we daarmee aan de slag gaan. Ik verwacht wel dat dat dit jaar niet meer gaat lukken, maar een exacte planning blijft u van mij schuldig. De afspraken die aan de Regiotafel gemaakt zijn, heb ik al het een en ander over gezegd. Die staan in het Regioplan. Dat is te lezen. Er zijn ook nu gesprekken gaande over het uitruilen van taakstellingen.

Wij zijn tot nu toe de enige gemeente, samen met Leidschendam-Voorburg, die een afspraak hebben gemaakt over het uitruilen. Waarbij Leidschendam-Voorburg heeft aangeboden van, wij willen die taakstelling AMV van jullie wel overnemen. En dan zien we later wel wat daar tegenover staat, eigenlijk heel plat gezegd. Maar de gesprekken die we nu voeren, is dat wij bijvoorbeeld een deel van ons overschot aan reguliere asielzoekers ten gunste laten komen van de taakstelling van Leidschendam-Voorburg. D66 vroeg nog naar I&W. Die heb ik al beantwoord. Het fase 2 flexwonen aan de Bordewijkstraat, hebben we het ook al over gehad. Er is een werkbezoek ingepland. Ik zou u allen aanraden om daarheen te gaan. Er werden door Rijswijks Belang nog vragen gesteld over het Savarin en het Bastion Hotel. Er zitten inderdaad een aantal Oekraïense ontheemden in het Savarin en in het Bastion Hotel. Voor zover ik weet niet. Maar ik heb ook niet achter de receptie van beide hotels gestaan om te checken waar iedereen die daar slaapt vandaan komt. Doelgroep flexwoningen hebben we ook een aantal dingen over gezegd.

Die doelgroep staat in het raadsvoorstel helemaal niks over, maar in feite is het ons plan, ons idee om dat een zo divers mogelijke locatie te maken waar asielzoekers, Oekraïners, starters, spoedzoekers uit Rijswijk, allerlei mensen bij elkaar komen en daar gewoon in een heel mooi wijkje samenwonen. Dan de VVD. Plussen, minnen, onderaan de streep, wat gaat het ons kosten, wat gaat het ons opbrengen? Qua kosten zit het hem vooral in de ambtelijke kosten. Die staan niet uitgesplitst. Dat is in principe die halve fte, die we nodig hebben nu voor een coördinator. Die worden bekostigd vanuit de Spreidingswet. Dat is een toezegging, die door de vorige bewindspersoon nog gedaan is. En die staat ook in de begroting. En qua opbrengsten verwachten wij dat we met de huur van de grond aan het COA zo'n 3 ton per jaar kunnen krijgen. En vanuit de Spreidingswet 44.000 euro per 2 jaar. Als je dat omslaat naar een jaar, dan hebben we in ieder geval de komende 2 jaar zo'n 320.000 euro per jaar die we hieraan zouden verdienen, althans de opbrengsten die we hier dan aan overhouden. Meedoenbalie heb ik het over gehad. Rijkswaterstaat heb ik het over gehad. Wat zijn de afspraken nou in de regio? Heb ik het ook over gehad. Eind deze maand is de deadline. En in principe hebben alle gemeenten, op het Westland na, gezegd van, onze besluitvorming moet aan het eind van deze maand gewoon geweest zijn.

En dan gaan wij het definitieve plan inleveren bij de Commissaris van de Koning. Wat gaat het mogelijk intrekken van de Spreidingswet nu voor dit voorstel betekenen? Wat ik al zei, het is moeilijk om nu in te schatten wat het kabinet van plan is met die Spreidingswet. Want ik zei, er zijn geen signalen vanuit het ministerie hoe ze dat precies willen gaan doen. Het enige waar wij nu op varen, is dat regeerakkoord waarin staat, vanaf 2027 gaan die bezuinigingen inboeken. En tot die tijd hebben in ieder geval alle andere gemeenten in de regio gezegd, wij gaan gewoon door. En ook vanuit de provincie is dat het standpunt. Die wet is er gewoon nog. We hebben ons er gewoon aan te houden. En we verwachten Pagina 23 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

ook dat elke gemeente in de provincie Zuid-Holland haar bijdrage levert aan die Spreidingswet. Dat betekent ook de gemeente Westland. Wat gebeurt er als je het niet doet? Als je dan de wet leest, dan betekent dat dat er eerst een stevig gesprek plaats zal vinden tussen de betreffende gemeente en de Commissaris van de Koning of de minister. En als na dat gesprek er nog steeds geen beweging is, dan zal dat gesprek steeds verder escaleren, totdat er op een gegeven moment interbestuurlijk toezicht intreedt. En dat betekent dat in het geval van de Spreidingswet de minister de bevoegdheid krijgt om gewoon een plek aan te wijzen in de gemeente waar geen asielzoekers opgevangen worden en daar gewoon een asielzoekerscentrum te plaatsen. En er wordt weleens gezegd van, maar daar maken ze nooit gebruik van. Dat is niet zo. Want in het geval van het huisvesten van statushouders heeft de provincie eenzelfde soort bevoegdheid. En die is wel degelijk in het verleden een aantal keer toegepast. En dat is als gemeente niet iets waar je, in mijn ogen in ieder geval, op voor moet willen sorteren. Want dat betekent dat alle kosten voor rekening van de gemeente zijn en alle opbrengsten, die hier bijvoorbeeld zo mooi op een rijtje gezet zijn, niet meer beschikbaar zijn. Dat is ook het gevolg voor de gemeente Rijswijk, mocht het voorstel het niet halen. Het CDA vroeg naar het Regioplan.

Dat staat inmiddels tussen de ingekomen stukken. Ik zou zeker zeggen, lees dat door. En mochten er ook tussen nu en de raadsvergadering vragen zijn over dat plan, schroom niet ze ook te stellen offline. De vraag werd nog gesteld, wat doen de corporaties niet als dit plan doorgaat? En dan met name het flexwoondeel ervan. Het is wat moeilijk om te zeggen en het is ook wel wat sterk aangezet om te zeggen dat er dan meteen plannen niet doorgaan als we dit wel doen van de corporaties. Het enige wat de corporaties aangegeven hebben, is dat als ze een dergelijk project gaan uitvoeren, dat dat invloed zal hebben op hun investeringscapaciteit, in ieder geval voor één of twee jaar. En dat zal ook betekenen dat ze bepaalde andere zaken misschien later moeten doen of getemporiseerd of in het uiterste geval niet. Maar dat is echt niet hun ambitie en ook niet die van ons. Want als we kijken naar de opgave die we in Rijswijk hebben om woningen te bouwen, met name sociale huurwoningen, dan is die gigantisch. En als wij allerlei projecten niet meer kunnen doen, doordat dit voorstel voor zou gaan, dan hebben we daar als gemeente natuurlijk ook wel wat van te vinden. Maar het is niet zo dat de corporaties nu op voorhand al zeggen van, als je dit doet, dan gaan we Te Werve niet renoveren. De ChristenUnie vroeg nog wat voor middelen we hebben om druk op te voeren op het COA.

Dat is de bestuursovereenkomst. Daar heb ik het ook al eerder over gehad. Dat is een overeenkomst die we dan sluiten met het COA, waarin afspraken staan en ook sancties voor als wij ons er niet aan houden of het COA zich er niet aan houdt. De zorg, onderwijs, et cetera werd door Beter voor Rijswijk ook nog het een en ander over gevraagd. Dat is ook allemaal onderwerp van gesprek in de regio. En ik geloof dat ik over onderwijs in ieder geval al het een en ander gezegd heb. Voor zorg geldt hetzelfde. We hebben het huisartsentekort natuurlijk niet opgelost door met zijn allen te zeggen, we gaan aan een Regioplan werken. Maar het is wel degelijk iets waar we in de regio keihard mee bezig zijn. En uiteindelijk ook het COA zelf een verantwoordelijkheid heeft. Zij hebben de gezondheidszorg asielzoekers. Dat is ook een organisatie waar huisartsen werkzaam zijn. En we moeten ook niet onderschatten hoe groot deze regio is en hoe groot de opgave in deze regio is. En dat betekent ook dat het COA en de provincie een behoorlijke focus heeft in de regio Haaglanden, het goed regelen van dit soort randvoorwaarden. Het Westland heb ik denk ik al meer dan genoeg over gezegd. Daar laat ik het even bij. Is er contact geweest met de minister? Nee, maar ik zal haar eens proberen een e-mail te sturen. En dan ben ik in ieder geval door het gros van de vragen heen.

En dan laat ik het daarbij in mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan kijk ik even de burgemeester aan. Mijnheer Van Malsen heeft al voor u gesproken. Was dat afdoende of wilt u daar nog extra informatie bij geven, in de eerste termijn? Want dan krijgt u van mij het woord.

Pagina 24 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Mevrouw Sahin: Heel kort, voorzitter. En wethouder Van Malsen heeft uitvoerig antwoord gegeven op de vragen ten aanzien van veiligheid. Zeer belangrijk uiteraard veiligheid en leefbaarheid, ook voor de mensen die opgevangen worden binnen het centrum zelf. Maar ook buiten het centrum, in het gebied zelf, in de omgeving belangrijk thema. Er is nog maar alleen een eerste verkenning gedaan. En uiteraard zal er een heel gedegen veiligheidsplan worden opgesteld, waarin ook de politie, brandweer, Veiligheidsregio en andere hulpdiensten actief zullen worden betrokken en helder zal worden geformuleerd wie welke taak, welke verantwoordelijkheid heeft. Dat is denk ik wat ik eraan toe kan voegen. En verder is dat denk ik... Natuurlijk ook de vervolgstap voor zo'n veiligheidsplan gaan we maken nadat uw raad het raadsvoorstel ook in de raad heeft besproken. En dan zult u ook daarin meegenomen worden. De voorzitter: Dank u wel, burgemeester. Dan heb ik een ordevoorstel. Het is de eerste termijn niet kort en bondig geworden. Laten we afspreken met zijn allen dat we de tweede termijn, als er een vraag niet beantwoord is, gewoon to the point de vraag nog een keertje herhalen voor de wethouder. Dan kan de wethouder dat meeschrijven. En laten we ook in de tweede termijn gewoon echt kort en bondig zijn. Het is nu op mijn horloge tien voor tien. Ik zie al mensen geeuwen.

Ik weet dat het een heel belangrijk onderwerp is, maar we moeten ook scherp blijven bij de onderwerpen. Ik hoorde ook namelijk heel veel technische vragen. En dat heb ik gisteren in de voorzittersavond... Technische vragen kunnen ook altijd vooraf ingestuurd worden. Dat is vrij aan u. Maar daardoor beginnen we nu denk ik ook tien voor tien met de tweede termijn. Dan ga ik beginnen met mijnheer Van Dam van Wij, Rijswijk. De heer Van Dam: Dank, voorzitter. Ik heb een aantal vragen die nog openstaan, maar ook een aantal nieuwe vragen naar aanleiding van de eerste ronde. De eerste gaan over het flexwooncentrum. Daar heb ik gevraagd van, als we dit tweede flexwooncentrum in principe gaan realiseren, waar gaan we dat dan van bekostigen? De vorige flexwoonlocatie hebben we kunnen bekostigen, omdat we een subsidie kregen van het Rijk. Die werd gesteld aan alle gemeentes die een flexwooncentrum wilden oprichten. Dat hebben we toen ook gedaan. Die subsidie hebben we gekregen. Maar nu zijn we van plan om wellicht een tweede flexwooncentrum te openen op de locatie van het azc. Maar het lijkt me dat we daar geen subsidie voor krijgen. Ik heb het antwoord nog niet gehoord of wij dan zelf dat gaan bekostigen of dat dat dan ook vanuit een subsidie van het Rijk zal komen. Ik wil heel even ingaan op wat u zei over dat de corporaties onwijs enthousiast zijn om hieraan te starten.

Dat is toch wel wat anders wat in dit voorstel staat, dat u naar ons stuurde. Daar zien we voornamelijk heel veel haken en ogen. Namelijk dat ze het nog niet kunnen doen, dat er geen ruimte is. En wat de andere partijen zeiden, dat er een aantal dingen geherprioriteerd moeten worden als het gaat om stadsontwikkeling, daar maak ik me best wel zorgen over. En dat nam u net niet mee in uw beantwoording van de vragen, terwijl er toch redelijke zorgen zijn op het moment dat we inderdaad verduurzaming van sociale huurwoningen opzij moeten gaan schuiven, omdat we hier een flexwooncentrum willen realiseren. Ik denk dat het terechte zorgen zijn. Ik zou toch willen vragen of u dat nogmaals kunt toelichten of dat waar is dat dat kan gaan gebeuren. Dan op het gebied van educatie. U geeft aan dat er een Regioplan nu geüpload is op iBabs. Het is jammer dat we die niet hebben ontvangen, want blijkbaar zijn heel veel vragen die deze raad heeft gesteld, die staan daarin beantwoord. Voornamelijk over het voortgezet onderwijs, het schakelprogramma en hoe we dat dan in de regio gaan verdelen. We gaan dat goed bestuderen. Misschien komen we nog met wat schriftelijke vragen. Ik vind het wel jammer dat voor zo'n belangrijk onderwerp dat dat dan net mis is gegaan met het opleveren van dat stuk, want dat stelt ons ook niet heel goed in staat om dit te kunnen beoordelen.

Onze vraag over doorstroom op onze basisscholen dan, u zegt, ik ga hem schriftelijk beantwoorden. Dat wil ik toch wel graag inderdaad gedaan krijgen. We hebben al wachtrijen in Rijswijk. Op het moment dat onze basisscholen straks nog extra capaciteit nodig Pagina 25 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

hebben om deze kinderen van onderwijs te voorzien, denk ik dat dat ook wat doet met die wachtrijen in Rijswijk. Of althans, dat is nu een aanname. Maar ik zou dat graag voor de volgende vergadering toch wel inzichtelijk willen of dat inderdaad effect heeft op onze Rijswijkse scholen. En u zegt van, we hebben nog geen afspraken met schoolbesturen die hier in Rijswijk op het azc het onderwijsprogramma willen aanbieden. Er zijn wel gesprekken, maar vooralsnog geen toezeggingen. Kunt u iets toelichten over de voortgang van die gesprekken? En ik heb eigenlijk nog een dubbele vraag. Waarom staat er niks over die gesprekken dan in dit plan van, wanneer die gesprekken dan zijn en wanneer we denken uitsluitsel te hebben over wie het educatieprogramma in het huidige azc dan gaat aanbieden? Het staat nu, wat ons betreft, toch best wel nog op losse schroeven, omdat er weinig over beschreven staat. Hetzelfde geldt eigenlijk voor de opmerking over vrijwilligers. Dat gaat dan via Rijswijk Doet van Welzijn Rijswijk. Goed om te horen. Maar waarom staat dat dan ook niet opgenomen in dit plan? Dat had toch wel de vraag bespaard die wij hadden in de eerste termijn. Spreidingswet wordt mogelijk ingetrokken. U zegt, daar kunnen we weinig mee doen. We kunnen alleen uitgaan van de financiën die het Rijk stelt. Vanaf 2027 zouden er een besparing staan, landelijk, op asielbeleid.

Dat lijkt me toch wel redelijk relevante informatie. Want wat doet dat vanaf 2027 met de gelden die wij als Rijswijk ontvangen, aangezien nu in dit stuk gewoon wordt gepretendeerd dat wij geen extra kosten maken? Is er de mogelijkheid dat wij vanaf 2027 wel kosten gaan maken op dit azc? Dan de vraag van de PvdA, die werd beantwoord, krijgen Rijswijkers niet extra vertraging? Ik vond dat een goede vraag. Hebben wij ook gesteld in de vorige discussie. Kregen wij toen geen antwoord op. Ik ben blij dat de wethouder dat nu wel heeft beantwoord. Hij zegt dat we dat nu niet kunnen zien, omdat we geen relaties mogen trekken tussen dingen die in Rijswijk gebeuren en dingen die in het azc gebeuren. Ik vind dat toch wel een aparte opmerking, aangezien we zeker wel die relatie kunnen trekken. Mensen in het azc hebben zorg nodig. Die zorg kan worden geboden uit Rijswijk. Net de discussie over educatie, over onze eigen basisscholen die hier een rol in gaan spelen. Ik denk zeker wel dat de Rijswijker effecten kan ervaren met de plaatsing van dit azc. Ik zou toch nog willen vragen aan de wethouder of u daar niet iets meer inzicht in kan geven, aangezien ik zeker wel denk dat die relatie bestaat tussen de twee. Financiering, vraag van de VVD, wil ik toch nog heel even op ingaan, zonder het gras voor de voeten van de heer Oelen misschien weg te maaien.

Maar u noemde net heel snel even een berekening die ergens uitkwam op twee ton en nog een aantal euro's. Ik zie de wethouder al nee schudden. En dat is precies mijn punt van de vraag. U noemde net een berekening. Ik zou graag die berekening toch weer terug willen zien in dit plan. In het plan wordt namelijk heel even snel gezegd dat wij inderdaad drie ton gaan verdienen met de verhuur van de gronden. U haalde daar een paar bedragen vanaf, telde daar een paar bedragen bij op. Voor een goed plan wil ik in principe dat gewoon in een tabelletje hebben staan, in een financiële paragraaf. En dan vind ik het iets tekort doen om dat hier in een Forum zo af te doen, de financieringsparagraaf. Ik hoop dat u kunt toezeggen dat u dat in ieder geval nog toevoegt aan de stukken voor de raadsvergadering. En als laatste punt, veiligheid. Wij hadden twee vragen daarover. Die zijn niet beantwoord. Wij vroegen van, is er dan extra capaciteit voor die veiligheid, aangezien er wel een rol wordt toegeschreven aan de politie hierzo? En gaan we daar dan ook meer gelden voor krijgen vanuit het COA, om die extra capaciteit te realiseren? Ik schrok best wel van de bijdrage van de heer Braam, die zei gesproken te hebben met de politie. En die aangaf dat er eigenlijk nog helemaal niks bekend was over de gang van zaken van het azc en de planning voor de toekomst, zei ook de politie.

En dan mag de heer Braam straks aangeven of dat wel of niet waar is. Maar dat hoorde ik. Als dat het geval is, dan hoop ik dat we die gesprekken nog snel gaan hebben. En daarbij laat ik het voor de tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Binnen de zes minuten. Als sporter ben ik de tijd aan het bijhouden. Mijnheer Van ’t Eind, GroenLinks. Pagina 26 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, dank u wel. Ik heb nog een drietal vragen. De eerste vraag gaat even over die die planning, waar de Partij van de Arbeid ook naar vroeg, ten aanzien van het flexwonen. Ik begrijp wel dat de wethouder niet tot in detail nu precies de planning kan zeggen, omdat het best ook complex is. Dat begrijpen we wel. Maar het zou wel fijn zijn als we in ieder geval voor het debat ook een beetje een soort van idee hebben wanneer het haalbaar zou zijn om iets voor te gaan leggen aan de raad. Ik hoop dat dat wel mogelijk is. Want anders wordt het wel heel erg open, dat we als raad ja zeggen, werk maar uit en we zien het ergens wel een keer terug. Er moet wel iets van een termijn aan zitten, zeg ik toch richting de wethouder. Ik heb ook een vraag ten aanzien van de toelichting hoe het met de regio is gegaan.

Concludeer ik terecht dat, stel wij zouden nu als gemeente nee zeggen in één keer, dat we dan ook echt een serieuze flater slaan in de regio richting onze partners? Hoe kijkt de wethouder daartegenaan? En de derde vraag die ik heb, concludeer ik goed, ook ten aanzien van wat u vertelde over hoe Rijkswaterstaat erin zit ten aanzien van het stuk grond, dat op het moment dat je nu, ook met de onzekerheid of je daar überhaupt nog wel een flexwoonlocatie kan realiseren, dat als je dan ook niet het azc doet, dat we dan gewoon een stuk braakliggende grond hebben liggen in Rijswijk, waar we eigenlijk helemaal niks meer aan verdienen? Is dat een terechte conclusie die ik daaruit trek, van wat de wethouder daarover gezegd heeft? Verder concludeer ik, voorzitter, uit het betoog van de wethouder, dat we grotendeels ook de vraagstukken die spelen op het gebied van onderwijs, waar ook verschillende partijen naar vragen, maar ook op het gebied van werk en op het gebied van participatie, met de regio oppakken. En dat we daar ook profijt van hebben, op het moment dat we dat met elkaar gaan doen. Voorzitter, tot zover mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Mijnheer El Majjaoui, heeft u iets voor de tweede termijn? Dan heeft u het woord. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord. En dank voor de beantwoording.

Ik heb nog een aanvullende vraag, voor wat betreft de Spreidingswet. Bij het meest gunstige scenario zou eventueel over twee jaar de Spreidingswet nog steeds in stand zijn. In hoeverre is die bonus nog steeds relevant? Of is het weer bij voorbaat al alleen maar 2 keer en daarna is dat over? Of loopt het gewoon parallel met de Spreidingswet, de bonus van 44.000 euro. Tot zover. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, even kort nog. Dank, wethouder, dat u heeft benoemd welke doelgroepen onder flexwonen worden verstaan. En ik wil even benadrukken dat dat ook onze inwoners met een woonvraag heel erg ten goede komt. Ik zou dat nog even extra willen benadrukken, de positieve kant van flexwonen. Ook op die locatie als er een azc zou komen. Wij lezen de inhoud van het regionaal opvangplan de komende dagen met veel interesse. En dat zal ongetwijfeld ook nog wel wat vragen beantwoorden. En ik ben wel tevreden met het antwoord van de wethouder, zeg ik tegen de heer Van Dam, op mogelijke vertraging in behandeling van zorgvragen. Want de wethouder heeft niet bevestigd dat met de komst van een azc er extra druk komt op de zorgsector. En dat is voor mij voldoende antwoord. En ik zie een interruptie. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, u wilt mevrouw Van Nunen interrumperen voor de eerste keer.

De heer Van Dam: Maar mevrouw Van Nunen als u goed had geluisterd, heeft hij dat inderdaad niet toegezegd, maar hij heeft het ook niet ontkend. Hij zei daar helemaal niks over te kunnen zeggen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam.

Pagina 27 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De heer Van Dam: En daarom vroeg ik ook namens Wij. om daar nog een extra toelichting op te geven. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Mevrouw Van Nunen, wilt u daar kort op reageren? Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik blijf erbij dat de heer Van Dam het antwoord van de wethouder anders interpreteert dan dat ik dat doe. Je kunt nooit vooraf zeggen, met of zonder de komst van een azc, wat dat precies gaat inhouden voor zorgvragen. Afhankelijk ook van onze inwoners die er al wonen. En die er misschien ook nog komen wonen, met de uitbreiding van onze wijken. Ik ben tevreden met het antwoord van de wethouder op mijn vraag. En dan een beetje aansluitend bij wat de heer Van ‘t Eind zei van, ik heb begrepen van de wethouder dat acht gemeenten gewoon mee blijven doen. Dat hoor ik de wethouder zeggen, ook omdat het nog ongewis is wanneer die Spreidingswet mogelijkerwijs zal worden afgeschaft. En dat het ook een heel traject nog gaat vergen. In die zin denk ik dat we met dit plan, zoals het nu voorligt, en natuurlijk nog verdere uitwerking onze taak en onze verantwoordelijkheid nemen met betrekking tot de opvang van vluchtelingen. En ik hoop ook dat we, naast die acht gemeenten die, als ik de wethouder goed beluister, dat ook gaan doen, met die zeven gemeenten, bedoel ik, wij als achtste, dat we dat dan ook volmondig op de 24e kunnen fiatteren.

En ik begreep eigenlijk van de wethouder toen hij zei dat er vanaf 2027 minder geld komt voor vluchtelingen, dat dat vooral voor de instroom was en niet voor de handhaving of kostencompensatie voor de dan al lopende azc's. En dat wil ik graag horen. Volgens mij ging het om de instroom van nieuwe vluchtelingen. Graag daar nog een antwoord op. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Verbrugh voor een tweede termijn. De heer Verbrugh: We zijn nu bezig met het lezen van het nieuwe regionale opvangplan Haaglanden. En we hebben verder op dit moment geen nieuwe vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Verbrugh. Dan ga ik naar de overkant. Mijnheer Weterings, voor uw tweede termijn. De heer Weterings: Zeker, voorzitter. Het is al een beetje gezakt. Ik heb een slokje water genomen. Aard van het beestje. Voorzitter, ik denk, om toch even kort te reageren op mijnheer Van ’t Eind, dat we inderdaad geen flater slaan, mochten we dit doen. We hebben hier zes jaar lang een azc gehad. We hebben een flexwooncentrum. We gaan er nog eentje bouwen. Onze hotels zitten vol. We hebben zelfs nog een sterretje erbij gedaan. In vijfsterrenhotel Savarin Spa zitten mensen. Heb ik trouwens ook nog een vraag over. Want u geeft aan, sorry voorzitter, de wethouder geeft aan dat het alleen maar Oekraïense ontheemden zijn.

Maar we hebben vandaag bericht gekregen dat er ook nog andere doelgroepen zitten. Ik vroeg me af als u als wethouder wonen of wethouder integratie of asiel toch wel zou moeten weten wie we dan nog meer huisvesten in Savarin. We kregen vandaag een bericht dat er nog 14 anderen zitten. Maar wie het zijn, dat vraag ik aan u. Ik hoor graag, voorzitter, van de wethouder wie dat zijn. Voorzitter, het COA zorgt voor een huisarts. Die gaat een spreekuur houden op het terrein. Hartstikke fijn. De mensen die in Steenvoorden-Zuid en Steenvoorde-Noord die geen huisarts hebben, mogen die ook naar het spreekuur? Onze eigen Rijswijkers die nu geen huisarts hebben, kunnen die daar ook terecht? Dat is even de vraag aan de wethouder. Ik kan zo een paar mensen opnoemen die dolgraag ook een huisarts zouden willen zien, die dat niet hebben op dit moment. Een vraag over de 1,2 miljoen. We hebben opgeknapt het flexwooncentrum, nog geen 2 jaar geleden. Voorzitter, de wethouder zei dat het niet meer in goede staat is. Dan zou ik toch graag een overzicht willen zien wat er voor die 1,2 miljoen is gebeurd de afgelopen 2 jaar. Ook graag nog de vraag aan de wethouder, voorzitter. Voorzitter, ik wilde ook aan de wethouder vragen omtrent het flexwooncentrum die we gaan bouwen. Het zou gaan om 460 woningen, units. We hebben in het verleden met het oude flexwooncentrum, voorzitter, een aantal Pagina 28 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

percentages afgesproken over de bezetting van de woningen, zowel spoedzoekers als statushouders. We hebben zowel schriftelijk als technisch de vraag gesteld, wordt eraan het percentage gehouden? We kregen daarin als laatste antwoord, ja en nee. We weten het eigenlijk niet, want we krijgen van, laat maar zeggen, de verhuurder of van diegene die de woningen bijhoudt, wel staatjes, maar het wordt in principe gewoon niet bijgehouden. Ik zou graag van de wethouder een soort systeem willen vragen, als wij afspraken maken over de nieuwe woningen en over de percentages, dat het goed wordt bijgehouden. Want ik ga u eerlijk bekennen, ik ben op de flexwooncentrum geweest. En ik heb gevraagd van, hoeveel percentage spoedzoekers, hoeveel percentage statushouders? Zegt die mijnheer, ik zou het niet weten. Het is, wat er leeg is, wordt gewoon, even oneerbiedig gezegd, volgegooid. En ik hou het helemaal niet bij, was het eerlijke antwoord van de beheerder. Als wij afspraken maken over een fiftyfifty of dertig of vijftig procent, zou ik het heel erg waarderen als de wethouder, voorzitter, dat eerlijk aan ons kan overhandigen en daar niet mee sjoemelt. Voorzitter, mijn allerlaatste vraag, en dan ga ik afronden voor dit Forum.

Ik zou graag nog van de wethouder willen horen in het voorstel over het serieuze alternatief om de ambitie om lopende projecten, als het gaat om nieuwbouw, Te Werve, Sammersweg, Admiraal Helfrichsingel, Bomenbuurt, Havenkwartier, de grootschalige verduurzaming van een aantal bestaande voorraden, om die serieus te gaan vertragen of serieus te gaan overwegen dat het niet wordt uitgevoerd. Ik zou het heel graag van de wethouder willen horen. Ik denk heel Rijswijk wacht op dit antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan ga ik voor de tweede termijn naar de Rijswijkse VVD. Mijnheer Oelen, voor een tweede termijn. U heeft het woord. De heer Oelen: Dank u wel, voorzitter. Even kijken. Allereerst de Rijkswaterstaat claim. Die lijkt nu van de baan te zijn. Maar uit de hoge hoed komt een andere claim, namelijk die van de provincie. Dan vraag ik me af, wat zijn wij hier eigenlijk mee opgeschoten voor Rijswijk en voor de toekomst? Maar ten aanzien van die Rijkswaterstaat claim, daar stond ook wat tegenover. We hadden een heel bestuurlijk akkoord. Dat zult u ongetwijfeld weten. En voor het kunnen lenen of gebruiken van dat terrein zou Rijswijk vijf miljoen euro ontvangen. Dat was voor de herinrichting van de Beatrixlaan.

Kunt u nog op dat aspect van de afspraak ingaan? Wat gebeurt er met die vijf miljoen euro? Kortom, is dan de claim of de mogelijk nieuwe afspraak die er is gemaakt, is die dan wel zo heel gunstig voor Rijswijk? En dat antwoord kan ook een ander licht werpen op de vraag of de conclusie moet ik zeggen van bijvoorbeeld mijnheer Van ‘t Eind. Als we hier geen azc vestigen, dan verliezen we een heleboel geld. Dat zou heel erg ongunstig zijn voor Rijswijk. Maar een snel rekensommetje rekent dat als wij vijf miljoen euro kwijt zijn aan bijdragen, dat een hele dure afspraak dan is. Dat financiële praatje, mijnheer Van Dam maait inderdaad mij het gras voor de voeten weg. Ik heb ook gewoon behoefte aan een meerjarig degelijk financieel plaatje. Hoe gaat dit er eigenlijk uitzien? U noemt allerlei dingen, maar u noemt ook bepaalde dingen niet. U noemt bijvoorbeeld ook niet wat ik heb gelezen over een bijdrage voor de stichtingskosten van huisvesting. Ik kan niet overzien of die bijdrage voldoende is of niet. Hoeft u wat mij betreft nu ook niet te beantwoorden.

Maar ik zou toch echt graag zien dat er gewoon een ordentelijk financieel plaatje bij wordt gevoegd, waarin de raad gewoon kan beoordelen meerjarig, wat betekent dit nu eigenlijk voor de stad, met alle zekerheden en onzekerheden die er zijn? En ik had eigenlijk van de wethouder van financiën wel mogen verwachten, zelfs een wethouder van financiën van de VVD, dat hij daar ook iets scherper op had gezeten bij de behandeling van dit raadsvoorstel. Alle onzekerheden over de Spreidingswet. Ik begrijp heel goed dat er nu een hoofdlijnenakkoord is. Maar we weten ook gewoon dat het volgende week Prinsjesdag is. En na Prinsjesdag gaan we gewoon veel meer zekerheid krijgen over wat er met die Spreidingswet gaat gebeuren en wat het kabinet daarmee voor heeft. Ik herhaal nog maar eventjes wat ik in de eerste termijn heb gezegd. Bent u bereid om het bod in te trekken, indien gewoon heel concreet gaat blijken dat er geen wettelijke verplichting meer voor Rijswijk zal zijn om Pagina 29 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

asielzoekers op te vangen? Dat is een hele duidelijke vraag. En ik hoop ook dat er een heel duidelijk antwoord op komt. En de laatste, die ik in de eerste termijn heb gevraagd, maar waar ik nog geen antwoord op heb gehad. In het raadsvoorstel staat dat als de raad akkoord is, dat er dan gelijk aan de slag wordt gegaan met het CAO. Daar zit geen enkele voorwaardelijkheid in over de afronding van het hele traject. Ik bedoel, dit zou gewoon een elk willekeurig asielzoekerscentrum kunnen zijn, als we naar dit raadsvoorstel kijken, die losstaat van wat voor een Spreidingswet of wat voor een afspraak in de regio dan ook. Heb ik dat goed begrepen? En zo ja, om welke reden heeft u dat zo opgeschreven? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan gaan we naar mevrouw Van Schie voor haar tweede termijn. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik zal het ook kort houden, althans dat proberen. Ik doe de suggestie aan mijnheer de wethouder om dan ook dat regionaal opvangplan op de agenda te zetten en niet als ingekomen stuk. Ik heb gevraagd naar de randvoorwaarden of de kaders... De voorzitter: Sorry, mevrouw Van Schie, is dit een agenderingsverzoek of een voorstel? Mevrouw Van Schie: Een suggestie. De voorzitter: Een suggestie. Mevrouw Van Schie: Daar kan je alle kanten mee op, mijnheer de voorzitter.