Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Aanwezig Voorzitter: De heer R. Nunnikhoven Raadsleden: Mevrouw W. van Nunen De heer M. Bosman Mevrouw E. Woudstra De heer R. Veerman De heer H. Verbrugh De heer M. El Majjaoui De heer W. Smith De heer M. van ’t Eind Mevrouw I. Jansen-Dirkx

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer D. van Dam De heer R. de Vreede De heer G. Kruger De heer E. Braam De heer E. van der Baan Mevrouw H. van Schie De heer U. Oelen Mevrouw M. ten Brummelaar De heer M. Weterings

Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder M. Wit Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen

Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening De voorzitter: Mensen op de publieke tribune en de insprekers, hierbij open ik de Forumvergadering Samenleving van 10 september 2024. De eerste vergadering na het zomerreces. Het is een mooie agenda, zoals dat heet. Laten we elkaar gewoon met respect behandelen, zoals we altijd doen en ook vorig jaar hebben gedaan. Gisteren hebben we toevallig voorzitterstraining gehad. Waarbij werd gezegd, het Forum is om je politieke standpunt kenbaar te maken. En hou het ook kort en bondig, zodat het ons geen nachtwerk wordt. En ook voor de mensen thuis geen nachtwerk wordt.

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 2. Dat is het inspreekrecht van de inwoners. De eerste, mijnheer Van den Berg, is niet aanwezig. Ik wil graag de heer Wilderbeek, over het... Dan even een klein moment. Ik hoor dat hij er wel is. Dan is mijnheer Van den Berg zeker als eerste aan de beurt. En mijnheer Van den Berg komt inspreken voor RA 24 045. Dat is overlast op Parking De Schilp. Dat is een raadsbrief, waar niet over gestemd gaat worden, maar wel al vragen zijn gesteld door de verschillende soorten fracties. Die komen terug in het vragenuur. Mijnheer Van den Berg, u heeft 5 minuten. En als het korter is, mag dat natuurlijk altijd. U heeft het woord. De heer Van den Berg: Ik kom u wel ter wille hoor. Het is korter. Ik kreeg al op mijn ziel dat ik me niet gemeld had, maar er was hier bijna niemand. We dachten, we grijpen naar de macht en we zijn als eerste binnen. Simpel. Forum Samenleving is belangrijk voor ons. En fijn dat wij mogen inspreken. Pagina 1 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Dat doe ik mede namens de voorzitter van de Bewonersorganisatie De Strijp. Dat is wel belangrijk, maar die zie ik hier niet. Die liep volgens mij naar de verkeerde zaal. Dat kan ook gebeuren. De voorzitter: Hij is boven op de publieke. Hij staat achter u. De heer Van den Berg: Het is niet te geloven. Voorzitter, altijd prettig als er iemand achter je staat, toch? Voorzitter, dames en heren van het college van B&W en leden van de gemeenteraad, dank u voor de geboden gelegenheid om nog wat achtergrondinformatie aan u te verstrekken met betrekking tot ons verzoek om bij de aanstaande herinrichting van De Schilp een verplaatsing van de Playground daarin mee te nemen. Alsmede een mogelijke afsluiting van de parking op bepaalde tijden. Sedert de oplevering van ons appartementencomplex Burcht Endezant 2, dat was in 2007, zijn we bezig om te komen tot bestrijding van de overlast, op zowel de parking als de Playground. Er is kennelijk ook een aanzuigende werking van niet Rijswijkers, kijkend naar de aankomst en vertrek van auto's vanuit Den Haag Zuidwest. Dit is bekend bij de gemeente. En het dossier met overlegsituaties en meldingen van overlast tot diep in de nacht is erg lijvig geworden. Besprekingen op het stadhuis met commissies, werkgroepen, et cetera hebben nog niet kunnen leiden tot oplossingen.

Het plaatsen van een tekstkar van recente datum leverde minder overlastmeldingen op. Handhaving heeft echter aangegeven dat plaatsing tijdelijk is. Dat is begrijpelijk. Wij zijn ons bewust van de personele onderbezetting van politie en handhaving. En ook financiën spelen uiteraard een rol. Desondanks denken wij dat het een praktische oplossing zou zijn als de Playground wordt verplaatst in een deel van de zandkooi aan de andere kant van het zwembad. Wij willen graag meedenken in oplossingen. En dragen de suggestie aan om de parking afsluitbaar te maken en daar gelijk een verdienmodel van te maken, middels betalingen bij een slagboom, waar ook kentekens worden geregistreerd voor controledoeleinden. Dan is dat de slagroom op de taart voor de gemeente. Wij betreuren het overigens dat goedwillende partijen moties hebben ingediend en toezeggingen hebben gekregen richting cameratoezicht. Onder andere waarnemend burgemeester Verkerk in de raadsvergadering van 8 februari 2022. Maar nog steeds zonder resultaat. Die partijen zijn we dankbaar. En ik spreek de wens uit dat de raad in haar huidige samenstelling een modus kan vinden om tot meer definitieve oplossingen te komen, die de gezondheid van de vijftien gezinnen die slapen aan de kant van het Lupinepad ten goede komen. Een goede nachtrust is belangrijk voor ons aller welzijn.

Zeker ook als men de andere morgen weer vroeg naar het werk moet. En dat is u allen ook bekend. Ik dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Berg. Dan kijk ik even het Forum rond of er vragen zijn voor mijnheer Van den Berg. Nee. Er zijn wel een aantal vragen gesteld voor bij het vragenuur. De heer Van den Berg: Ik heb het gelezen in de agenda. De voorzitter: Ik denk dat het nog even gaat duren voordat die aan bod komen. U kunt ze ook online meekijken, maar u bent ook hartelijk welkom natuurlijk gewoon hier te blijven. Dank u wel, mijnheer Van den Berg, voor het inspreken. De heer Kruger: Voorzitter, puntje van orde. Misschien zou het makkelijk zijn of we in de agenda, die we toch nog moeten gaan vaststellen, dit punt misschien naar voren kunnen halen. De voorzitter: Daarvoor heb ik een punt van orde. De agenda is zo vastgesteld, omdat raadsleden en wethouders gaan wisselen van Fora. Dat het eigenlijk zo vaststaat. En het vragenuur is eigenlijk altijd als laatste in het Forum. Maar het Forum bepaalt uiteindelijk. Bij de agenda zal ik dat naar voren brengen. Dan gaan we naar de tweede inspreker. Dat is mijnheer Wilderbeek. En mijnheer Wilderbeek komt inspreken over het raadsvoorstel Voortzetting BIZ Oud Rijswijk voor de periode 2025 tot en met 2029. U heeft ook vijf minuten de tijd. Pagina 2 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De heer Wilderbeek: Prima. Dank u wel. In ieder geval dank voor de mogelijkheid voor inspreken. Eric Wilderbeek, centrummanager van Winkelcentrum Oud Rijswijk. Die hebben de stukken ontvangen met betrekking tot de nieuwe BIZ periode. Even een korte samenvatting en de beweegredenen van de BIZ, om even iedereen bij te praten, zogezegd. Vanaf 2009 heeft Winkelcentrum Oud Rijswijk een Bedrijven Investeringszone, een BIZ. Daarmee was het een van de eerste winkelcentra in Nederland waar dit gerealiseerd is. Waar we nog steeds zeer trots op zijn. Die ook nog steeds actief is. Dat is heel mooi. We staan nu aan de vooravond van de derde verlenging van vijf jaar van dit BIZ-gebied. De afgelopen vijftien jaar is er veel gerealiseerd in Oud-Rijsrijk, door middel van de BIZ. Onder andere een van de belangrijkste dingen is dat er geen freeriders meer zijn onder de ondernemers. Er zijn diverse toonaangevende evenementen georganiseerd. Onder andere het Dickens feest, zoals jullie allen bekend. Leegstand is beperkt. In verhouding tot de Nederlandse cijfers is de leegstand de afgelopen jaren in Oud Rijswijk zeer beperkt geweest. Er is een goed collectief onder de ondernemers. Er is een aanspreekpunt voor de gemeente, wat ook makkelijk gevonden kan worden, merk ik zelf. Een stukje overleg over schoon, heel en veilig. Ook in het kader van het Keurmerk Veilig Ondernemen.

De samenwerking met de gemeente is sowieso fijn, maar ook met het Museum, BBR en andere stakeholders. We zien duidelijk ook hele fysieke zaken in het winkelcentrum die naar voren komen. Dat zijn onder andere de hanging baskets, de bloembollen die aan de lijnen hangen in de zomer, de feestverlichting in de feestmaanden en de banieren bij de entrees. Natuurlijk zijn er ook altijd minder leuke zaken voor ondernemers. Zoals ten eerste de kosten van een BIZ. Dat is natuurlijk altijd waar een ondernemer naar kijkt. Waar veel van de ondernemers ook van zeggen, waar betaal ik eigenlijk voor? Of dat als er iets niet gebeurt wat een ondernemer direct naar zijn zin is, dan is al heel gauw het eerste wat ze zeggen, ik stop wel met betalen van mijn bijdrage, want de meerwaarde is voor mij beperkt. Het is altijd lastig om dat goed inzichtelijk te krijgen. Heel veel zaken die als vanzelfsprekend worden gezien, als je een gesprek aangaat met zo’n ondernemer, dan snappen ze ook wel wat de meerwaarde is van zo'n BIZ. Dat is onder andere ook het vrijwillige bestuur, wat gewoon zich inzet. De centrummanager die dan ingehuurd wordt natuurlijk. Maar die wel zeven dagen per week beschikbaar is. Of in ieder geval bereikbaar is. Stukje ondersteuning, de evenementen, de aankleding. Er zijn heel veel zaken die als vanzelfsprekend gezien worden, maar die echt stoppen op het moment dat de BIZ ook stopt.

Zoals eerder genoemd, het is altijd moeilijk om de opbrengsten voor een ondernemer inzichtelijk te maken. Een aantal zaken die voor een ondernemer als waarde omschreven kunnen worden, simpelweg iedere dag kunnen zij op de social media van het winkelcentrum in de stories vermeld worden, als zij hun winkel taggen met het winkelcentrum Oud Rijswijk. We plaatsen berichten over die openingen, jubilea en dat soort zaken van de ondernemers. Dat zit allemaal in het pakket. In de winkelstraten staan twee digitale borden. Iedere week proberen we daar ook telkens een ondernemer op te plaatsen. Dat kost ongeveer 600 à 700 euro voor een ondernemer, om daar iets op te plaatsen. Nu gebeurt dat gratis. De BIZ-bijdrage is de afgelopen jaar tussen de 600 en 700 euro. De nieuwe BIZ-bijdrage begint bij ruim 700 euro. Eigenlijk met 1 keer zo'n vermelding hebben ze hun BIZ-bijdrage alweer terugverdiend. En daarnaast proberen we ook altijd daarnaast nog een stukje subsidie te verkrijgen bij de gemeente, waar we jullie natuurlijk ook heel dankbaar voor zijn. Waardoor die euro die die ondernemer betaalt aan BIZ-bijdrage de afgelopen jaren zomaar tot 1,3 tot 1,8 keer verdubbeld is of verhoogd is aan budget. Gewoon doordat er een collectief is, doordat er op die manier meer inkomsten gegenereerd kunnen worden.

Daarnaast gewoon de evenementen waarbij een aantal ondernemers ook fysiek direct omzet kunnen genereren of waardoor we weer extra consumenten naar het centrum trekken. Er zijn ook andere zaken waar we ons mee bezighouden. Dat is natuurlijk bijvoorbeeld de herinrichting Herenstraat, vorig jaar. Afgelopen periode, van eind ‘23 tot en met begin ‘24 waren er werkzaamheden van de Stedin, waarbij 1 centraal punt het aanspreekpunt was en ook de communicatie naar die ondernemers op die manier liep. Recentelijk nog in 1 keer een bericht over de afsluiting van de Willemstraat, waar Pagina 3 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

niet iedereen van op de hoogte was en waar nogal wat verwarring over was. Maar ook bijvoorbeeld simpelweg het overleg over het marktreglement. Daarnaast natuurlijk, het is fijn voor de gemeente als er gewoon 1 aanspreekpunt is en een georganiseerd winkelcentrum. Zonder die BIZ valt die collectiviteit weg. Zal er geen Stichting Winkelcentrum Oud Rijswijk meer zijn. En het bestuur heeft dan ook geen budget meer om zaken te kunnen organiseren, zoals simpelweg de feestverlichting in de feestmaanden en alle marketing en promotie die eromheen hangt. Ten opzichte van de huidige BIZ-periode is voor de nieuwe BIZ-periode de uitdaging om natuurlijk in de huidige marktsituatie, waarbij het voor retailers en ook voor horeca lastig is om te ondernemen, met alle uitdagingen die zij tegenkomen, om ook gewoon het winkelcentrum in totaliteit aantrekkelijk te houden. De voorzitter: Mijnheer Wilderbeek, u heeft nog één minuut. De heer Wilderbeek: Ik ben bijna klaar. In de huidige markt is het gewoon lastig voor de ondernemer om natuurlijk zijn winkel aantrekkelijk te houden. Daarom is een aantrekkelijk winkelcentrum ook van groot belang. Het is daarom belangrijk dat de BIZ doorgaat. Het is een meerwaarde voor het centrum. We hopen dat u natuurlijk zich positief zal uitspreken over de toegezonden stukken, de opgestelde stukken.

En dat vervolgens de ondernemers middels de draagvlakmeting hun uiteindelijke stem kunnen doen. Nadat de gemeenteraad de stukken heeft vastgesteld, wordt die draagvlakmeting gedaan. Daar moet vijftig procent van de ondernemers stemmen. En daarvan moet twee derde voor zijn. Het uiteindelijke besluit of de BIZ wel of niet doorgaat, ligt niet zozeer bij jullie, maar ligt bij de ondernemers zelf. Zij hebben dezelfde hand daarin. Ik hoop zo enigszins aan jullie een uiteenzetting gegeven te hebben over de noodzaak van het voortzetten van de BIZ en ook de tijdsdruk waar we onder staan. Want het is, 1 januari eindigt ook de huidige BIZ-periode. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wilderbeek. Ik zie een aantal vingers. Als u de vraag zou willen beantwoorden van de Forumleden, dan geef ik eerst mevrouw van Nunen het woord, voor een korte vraag. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. En dank mijnheer Wilderbeek voor uw duidelijke uitleg. Ik heb een vraag over draagvlak in de afgelopen jaren en wat u ook nog verwacht in de komende jaren met een nieuwe BIZ-verordening. Is dat draagvlak verschoven? Want het type ondernemer is ook een beetje veranderd in de Herenstraat, bij wegvallende ondernemers en weer nieuwe ondernemers die daarvoor in de plaats zijn gekomen.

Wat kunt u daarover zeggen? Is het ook een beetje afhankelijk, deelname aan de BIZ, van het type ondernemer dat zich in de Herenstraat bevindt? De heer Wilderbeek: Dat is heel wisselend. Wat we sowieso proberen, is natuurlijk om gelijk nieuwe ondernemers te betrekken bij het winkelcentrum. Een heel goed voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld de muziekschool, die heel actief is ook richting het hele winkelcentrum en de activiteiten die ontplooid worden. De ene ondernemer staat er ook al wat opener voor als de ander, om in dat collectief deel te nemen. Sowieso zien ze al heel snel wel de meerwaarde vanuit dat collectief. Alleen of men direct die betrokkenheid voelt, is altijd natuurlijk lastig, omdat men toch, zeker als startend ondernemer, direct bezig is met een eigen winkel. We investeren daar veel in. Daarentegen zien we dat bijvoorbeeld ketens, zoals een HEMA en het Kruidvat, toch ook betrokken zijn bij het centrum. Dan zijn het niet direct de ketens, de hoofdkantoren, maar de bedrijfsleider zelf. Intensief contact met HEMA, Kruidvat en ook dat soort ketens. Het is heel divers, in die zin. En natuurlijk zullen we het niet voor iedereen honderd procent goed doen en zullen er altijd kritische mensen blijven. Maar we merken wel dat de algemene zin, en dat hebben we ook met de informele draagvlakmeting gezien, is dat er gewoon een goed draagvlak nog steeds is.

De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik de heer Braam. En daarna de heer Weterings. Pagina 4 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk zowel een vraag als een paar punten van aandacht. Ik heb van meerdere winkeliers in ieder geval bericht gekregen dat ze rondom bijvoorbeeld de zomermarkt, waar ze heel veel van verwacht hadden, dat ze het een dramatische activiteit hebben gevonden, omdat die zich sec afspeelde rondom de kerk. En de rest van de Herenstraat, de Willemstraat, de Kerklaan en alle andere zijstraatjes in het geheel niet betrokken zijn geweest. Ik ben best wel nieuwsgierig wat idee daarvan is. En in aansluiting op wat mevrouw van Nunen net aangaf, hoor ik vanuit die straten die dit allemaal toch missen, omdat er niets voor hun deur zich afspeelt, dat zij sterk overwegen om zich terug te trekken uit het BIZ-concept. En uit uw positieve verhaal heb ik niet het idee dat u het idee hebt dat er zoveel bezwaar is op dit moment vanuit vooral die straten die in alle activiteiten zo’n beetje niet betrokken worden. Wat vindt u ervan en wat gaat u eraan doen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Wilderbeek, als u wilt reageren. De heer Wilderbeek: Het blijft altijd lastig om de aanloopstraten te betrekken in een evenement. Als we dan even kijken naar het zomerfeest van afgelopen jaar.

Dat was een evenement wat door de muziekschool in eerste instantie opgestart is en waarbij we iedere ondernemer de mogelijkheid hebben gegeven om daaraan deel te nemen en hun winkel te presenteren. Daar zijn heel weinig reacties vanuit de ondernemers op gekomen. Nou ben ik persoonlijk zo'n beetje bij alle ondernemers ook langs geweest van, wat kunnen we doen en hoe kunnen we zorgen dat jij meedoet? Dat blijft altijd lastig. Het is ook een budgettair verhaal. Als ik alleen al simpelweg kijk naar het Dickensfeest, wat voor een hap dat uit ons budget haalt. En ook op dit moment met de veiligheidsvoorschriften waar we mee geconfronteerd worden voor de vergunning, stijgen die kosten alleen maar. En dan wordt het lastig om het hele winkelcentrum overal iets te doen. Want wat dat betreft is het ook gewoon een heel groot winkelcentrum. En het is meer dan alleen maar de evenementen. Het is qua oppervlakte een groot winkelcentrum. Ik zie uw gezicht van, het is niet zo groot. Maar om het hele winkelcentrum te voorzien van kramen, muziek, verzin het allemaal maar, dat is best lastig. En dat heeft ook een budgettair verhaal. We proberen daarin zo goed mogelijk iedereen mee te nemen. En je ziet dat ondernemers die in die aanloopstraten zitten ook de mogelijkheid zien om wel mee te doen en zich te presenteren op de plekken waar het evenement georganiseerd wordt.

We zitten ook gewoon met het feit dat aanloopstraten toch aanloopstraten zijn. En we kunnen nou eenmaal niet het hele winkelcentrum voor ieder evenement volledig gaan afsluiten. Het voordeel van de aanloopstraten is, daar hangt feestverlichting, daar hangen de hanging baskets. Rondom de kerk hangt dat niet. We hebben het over drie tot vier evenementen in een jaar die zich dan rond de kerk wat eerder profileren. Wat je al vaak ziet, dat het ook op een plein gebeurt waar dan wat meer activiteiten zijn. Maar alle andere zaken gebeuren 365 dagen door het hele winkelcentrum heen. Het beslissen is meer dan alleen regelen. De voorzitter: Zou u tot afronding kunnen komen van het antwoord, want anders wordt het onderwerp heel lang voor één spreekbeurt. Dank u wel. Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Allereerst bedankt voor het komen inspreken en voor hetgeen wat u doet voor de BIZ, want dat is ook wel belangrijk en fijn. Wel een punt van aandacht is dat ik hoorde u net vertellen over de draagvlakmeting die gedaan moet worden. Alleen hebben wij begrepen dat de ondernemers pas in gesprek gaan over de BIZ donderdag, deze week. Klopt dat? En zo ja, waarom zijn de ondernemers niet vooraf meegenomen over het feit dat er een raadsbesluit ligt, zodat dat wellicht kan bijdragen aan wat meer draagvlak onder de ondernemers? Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Mijnheer Wilderbeek. Pagina 5 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

De heer Wilderbeek: Ik weet niets over een afspraak van donderdag. Dat is mij niet bekend. Wij hebben afgelopen vergadering, en die was in februari, al aangekondigd dat we dit jaar met de opstart zitten van de nieuwe BIZ-periode. En de afgelopen maanden zijn de ondernemers continu via de nieuwsbrieven en ook persoonlijk door de bestuursleden en door mij benaderd van het feit dat we bezig zijn met de nieuwe BIZ-stukken. En de afgelopen maanden hebben we daar ruimschoots de aandacht ook aan besteed naar de ondernemers toe. Als er ondernemers zijn die dat gemist hebben, dan verbaast mij die melding. Want daar hebben ze alle mogelijkheden toe gehad en ook alle uitnodigingen toe gehad om daarop te reageren. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wilderbeek. Een aanvullende vraag. Mevrouw Ten Brummelaar: Excuus in de eerste instantie voor mijn foutieve informatie, maar het is niet donderdag maar woensdag. En wij begrepen dat er dan een presentatie gegeven gaat worden over het aankomende raadsbesluit voor de BIZ. En daarvan zeggen we als Rijswijks Belang, wellicht dat dat los van de informatie die zij gehad hebben de volgende keer eerder zou kunnen. De vraag is dan of u dat met ons eens bent. De voorzitter: Mijnheer Wilderbeek. De heer Wilderbeek: Ik denk, het wordt verkeerd uitgelegd.

Volgende week woensdag hebben we een ondernemersbijeenkomst, die we vaker in het jaar hebben, bij een nieuwe ondernemer in het winkelcentrum. Waarbij we als één van de onderwerpen hebben nogmaals een stuk toelichting over de BIZ, maar ook een stuk toelichting over het Dickensfeest bijvoorbeeld. Dat is een ondernemersbijeenkomst van ongeveer een uur, een ontbijtsessie om ondernemers op die manier weer even fysiek bij te praten en ook gelijk proberen om ze bij elkaar te krijgen om die collectiviteit weer wat hechter te krijgen. Het is niet een bijeenkomst om de BIZ te presenteren, voor alle duidelijkheid. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wilderbeek. Dan zie ik geen vragen meer. Dan bedank ik u voor het inspreken. De heer Wilderbeek: Graag gedaan. De voorzitter: En ook u bent hartelijk welkom om bij het agendapunt te blijven zitten of online te volgen. Dank u wel.

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 3. De lijst van ingekomen stukken. Is het Forum akkoord met de wijze van afdoening? Ja. Dan gaan we naar agendapunt 4. Het vaststellen van de agenda. Mevrouw Van Schie: Mijnheer de voorzitter, ik heb een klein vraagje naar aanleiding van de lijst van ingekomen stukken. De voorzitter: Zou u in de microfoon kunnen praten, want ik hoor u niet zo goed. En ik denk de rest dan ook niet. Mevrouw Van Schie: Het blijft altijd ingewikkeld, lezen en praten. Ik heb het raadsinformatiestuk over het Regioplan bestudeerd. En in dat stuk werd gesproken over een concept verdeelplan. Maar

Pagina 6 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

dat zit niet bij deze stukken en staat wel in iBabs. Ik heb het wel gevonden, maar misschien kan dat er nog bijgevoegd worden. De voorzitter: Dan kijk ik even de griffie aan. Dat wordt bijgevoegd. Dank u wel voor uw opmerking. Ook nog over agendapunt 3? De heer Kruger: Over de stukken bedoelt u? De voorzitter: Ja, over de stukken. De heer Kruger: Ja. Hij staat niet op de lijst, maar we hebben ook een informatiebrief ontvangen 24064. En dat gaat over het Museum Rijswijk. En ik denk dat het goed is om daar wellicht misschien vanavond of één van de komende Forumvergaderingen die op de agenda te zetten. De voorzitter: Hij staat voor het volgend Forum op de ingekomen stukken, omdat hij te laat was voor deze agenda, mijnheer Kruger. De heer Kruger: Hij staat voor het komend Forum? De voorzitter: Ja. De heer Kruger: Dan heb ik daar vrede mee. De voorzitter: Dank u wel. U kunt hem dan agenderen voor die keer daarna of als u de meerderheid van het Forum heeft voor het Forum dan, mijnheer Kruger. De heer Kruger: Gewoon voor het komend Forum dan. De voorzitter: Dan heeft de voorzitter van dien de meerderheid van het Forum van die dag nodig. Ik kan nu niet als Forumvoorzitter al gaan bepalen dat hij dan op de agenda staat. Inderdaad, dan wordt dat een ordevoorstel voor de volgende vergadering.

4. Vaststelling agenda D De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4. Vaststellen van de agenda. Nou werd er net een verzoek gedaan. Is dat nog steeds zo? Nee? Dan stel ik hierbij de agenda vast.

5. Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5. Mededelingen van het college. Dan mag ik mevrouw Bentvelzen het woord geven. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank. En dat is geen leuk moment of tenminste geen leuk terugkomen, kan ik jullie vertellen. Geachte leden van het Forum, de eerste maanden van het begin van dit jaar heb ik u geïnformeerd over de toenmalige stand van zaken rondom de Wmo. En om expliciet te zijn, de opgelopen wachttijden. En bij deze geef ik u graag een nieuwe huidige stand van zaken. Laat ik beginnen met de constatering dat ondanks alle inspanningen die wachttijden zijn gebleven. En dat is vervelend. En dat is een understatement, voor al onze inwoners die veel langer moeten wachten. We nemen aanvullende maatregelen voor de korte en voor de lange termijn. En we blijven echt keihard werken aan het terugdringen van de bestaande wachttijden. Op korte termijn doen we dit door extra meters te maken. Ik heb u eerder verteld dat ook op zaterdagen wordt doorgewerkt. Maar ook door Quick wins te realiseren. Een voorbeeld hiervan is dat we een verkorte procedure hebben ingevoerd bij de verlenging van de indicatie huishoudelijke hulp bij Pagina 7 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

ouderen. En niet Wmo gerelateerde zaken die bij het zorgloket binnenkomen, sturen we door naar andere afdelingen, zodat ook deze sneller geholpen worden. Een ander voorbeeld van zo'n Quick win, die we nu aan het uitvoeren zijn, is dat er administratieve verlenging plaatsvindt van zorg en ondersteuning die afloopt. Hiermee zetten we de komende tijd echt stappen op het inlopen van die grote wachtlijst. En dat gaat een deel van onze wachtende inwoners vrij snel merken. Voor de lange termijn is het belangrijk dat we ons blijven realiseren dat ook deze gemeente meer meldingen krijgt dan in het verleden. Ook de afhandeling is complexer. En in de toekomst verwacht ik ook dat de vragen van onze inwoners zullen toenemen. Daardoor moeten we ook een oplossing vinden voor de langere termijn en op een andere manier gaan werken binnen het gehele zorgloket. Daarvoor heb ik de hulp ingeroepen van een extern bureau. En deze komt met voorstellen om onze werkwijze te verbeteren. We hebben daar de tijd voor genomen tot november dit jaar, uit mijn hoofd. Voor wat betreft de informatie over de wachttijden starten we morgen ook met een communicatietraject richting de inwoners over de Wmo-toegang, onder meer met een lancering van een pagina op onze gemeentelijke website. En die pagina gaat verder dan alleen de Wmo. Deze geeft ook inzicht op de bredere dienstverlening die wij als gemeente bieden.

Denk aan maaltijdvoorzieningen of hulp bij geldzaken. Ook het aanbod van onze partners zal daar worden gedeeld. U zal één dezer dagen ook een raadsinformatiebrief met nog meer tekst en uitleg over onze aanpak en de voortgang tot nu toe en richting de toekomst van mij ontvangen. En tot slot voorzitter, wil ik benadrukken dat ik als portefeuillehouder, maar ook de ambtelijke organisatie oprecht echt een groot ongemak voel bij de huidige wachttijd. Ik voel me er verantwoordelijk voor. Ik lig er letterlijk wakker van. En ik weet dat degenen die aan deze oplossingen werken precies hetzelfde hebben. Het is echt prioriteit om dit hardnekkige probleem op te lossen, op korte en lange termijn. En ik kom zo spoedig mogelijk weer bij de raad terug om daar nog verdere tekst en uitleg bij te geven. Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Mijnheer Van Malsen, u heeft het woord. De heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb ook nog een korte mededeling. De gemeente Delft heeft ons een tijdje terug een verzoek gestuurd voor het opvangen van vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen, voor een periode van acht maanden. Ik heb hier ook de fractievoorzitters over geïnformeerd. Vandaag heeft het college besloten dat voorstel van de agenda te halen. Het wordt ook niet in oktober aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd.

En het verzoek is bij deze dan ook afgewezen. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan kijk ik even. Dan waren dit de mededelingen van het college.

6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Is er iemand in de raad... Nee? Sorry, in het Forum moet ik zeggen. Het is niet in de raad. Sorry, mevrouw Woudstra. U wilde me daar niet op verbeteren. Mevrouw Woudstra, u heeft het woord. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Ik mag sinds een paar maanden naar de MRDH economie voor uw raad. Laat het vooral weten als er vragen zijn. De afgelopen periode hebben we het daar gehad ook hoe we rondom de MRDH de economie de Strategisch Agenda verder uit gaan voeren. We gaan met een aantal van de regio kijken of we op werkbezoek willen gaan. Wat ons aantrekt en niet. En we hebben een presentatie gehad over hoe innoverende bedrijven worden aangetrokken, onder andere door InnovationQuarter en nog twee, die dat ook voor onder andere de Plaspoelpolder doen. Mochten jullie daar belangstellingen in hebben, vragen over hebben, laat het ook even weten. En Pagina 8 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

daarnaast, zowel voor Stad als voor Samenleving van belang, dat de MRDH een event heeft georganiseerd, maar ook dat ze een inspreekavond hadden over, wat we doen in de MRDH, hoe we het hebben georganiseerd en welke verbeteringen er mogelijk zijn in de gemeenschappelijke regelingen. En waarbij onder andere het onderwerp democratie en inspraak ook op de agenda stond. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Sorry, ik ben heel even.. Ik ben een man. Ik kan niet twee dingen tegelijk. Ik hoor informatie naast mijn oor, links. Maar dan is agendapunt 6 hierbij af. Dank u wel.

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 7. Overzicht toezeggingen en moties. Mevrouw van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik wil toch nogmaals aandacht vragen voor echt gedateerde moties, die er nog opstaan van... De voorzitter: Dan ga ik heel even... U heeft gelijk. Maar ik mis nu ook de griffie. En anders heb ik straks twee functies. En ik denk dat het handig is dat ik deze vergadering even een paar minuutjes schors. Dank u wel. Dan wil ik de vergadering... Weer even gaan zitten, want dan kunnen... Dan waren we bij agendapunt 7. Overzicht toezeggingen en moties. En mevrouw van Nunen nam het woord. En daar had ik de griffier bij nodig. Mevrouw Van Nunen, zou u weer uw verhaal kunnen doen? Dank u wel. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dan nog even kort. Er staan te veel moties op die eigenlijk al afgehandeld zijn. En die zijn van bovendien ruim vier jaar terug. Ik noem maar even een voorbeeld waar de PvdA, want daar kan ik het alleen over hebben natuurlijk, ook bij betrokken is. Het is bijvoorbeeld het onderzoek... Nee, even kijken hoor. Opkoopbescherming woningen. Die motie is gedateerd 9-11-2021. Dat raadsvoorstel hebben we al goedgekeurd. En zo zijn er vast ook nog andere moties. Zelfs uit 2020.

Mijn verzoek is echt om met de desbetreffende motie-indieners te overleggen wat echt geschrapt kan worden, want het merendeel van de moties, zeker van vier, drie jaar geleden, zijn eigenlijk allemaal al uitgevoerd. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan zie ik mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, dank. Wij hebben bij het Kaderdebat twee toezeggingen gekregen op twee moties, betreft de 5.B.6 en de 5.B.8, parkeerplaats op Van der Kooijweg en de parkeerplaats bij Cromvliet schuine streep Leeuwendaal. Uiteindelijk ging het om Cromvliet. Die moties, de toezeggingen staan niet in dit bestand. Graag toevoegen. Mocht u ze willen zoeken, ze staat ook bij de ons online. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. De heer Weterings: Dank u wel. De voorzitter: Dan vraag ik aan de griffie, heeft u de nummers gehoord of moet mijnheer Weterings ze... Komt helemaal goed, mijnheer Weterings. De heer Weterings: Dank u wel. De voorzitter: Is het Forum voor de rest akkoord met de afdoening van de moties? Pagina 9 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik wil eigenlijk wel graag een toezegging dat hier echt naar gekeken wordt, naar die opschoning van de moties van vier jaar terug. Dat is gewoon niet nodig. De voorzitter: Dat is denk ik bij verschillende wethouders. Dan zou ik alle vier de collegeleden, die nu hier zitten, moeten vragen of dat die toezegging is. En ik denk dat het voor hen heel lastig is om die motie nu naar voren te halen. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Volgens mij hebben we al een aantal keren een verzoek gedaan om opschoning. En wat er nu gebeurt, is dat er dingen worden afgevoerd op een andere lijst dan waar ze op staan. Ik heb vorige keer inderdaad een gesprek met de griffie gehad over, wat staat waar en hoe vind ik wat en hoe vind ik ook terug hoe het is afgedaan? En die hebben mij gewezen op waar het wordt gearchiveerd. Gelukkig kan ik dat nu een stuk beter vinden. Maar verder wil ik het voorstel van mevrouw Van Nunen zeker ondersteunen, dat er nog steeds een heel groot gat is in wat hier staat en wat de realiteit is. En dat is iets waar alle wethouders aan kunnen werken, de burgemeester, om het door te geven aan de griffie. En de griffie hebben we al een paar keer verzocht erachteraan te gaan. Ik denk dat ons verzoek aan de griffie en daarmee aan het presidium, daar zou ik hem graag dan willen agenderen. En daar zal ik dan met mevrouw Van Nunen achteraan zitten.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. We kunnen gewoon samenvatten dat het Forum niet akkoord gaat met de afdoening en dat die in het volgend presidium naar voren komt. Mevrouw Van Nunen ook met eens? Ja. Dank u wel.

8. Vaststellen verslagen 14 mei, 4 juni, 11 juni en 2 juli 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8. Vaststellen verslagen 14 mei, 4 juni, 11 juni en 2 juli. Het zijn er vier. Is het Forum akkoord met de stukken? Ja. Dan sluit ik hierbij agendapunt 8.

9. Raadsvoorstel Spreidingswet: asielopvang en flexwonen op het Hof van Elsenburg (RV 24-046) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 9. Raadsvoorstel Spreidingswet: asielopvang en flexwonen op het Hof van Elsenburg. Dit is een raadsvoorstel voor het plaatsen van asielzoekers. Dan geef ik eerst mijnheer Van Dam het woord, Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Bedankt, voorzitter. Ik was bijna klaar. Dit voor stuk hebben we een tijdje geleden ook al in de raad gehad. Toen hadden wij toch wat forse kritiek op dat plan, op educatie, veiligheid, financiën, zorg, de bestemming zelf. We zien dat die thema's nu wel verwerkt zijn. Daar heb ik straks een aantal vragen over. Maar eerst zou ik het toch even willen hebben over eigenlijk onderdeel twee van dit plan. En dat is het flexwonen. Dat plan is toegevoegd door het amendement, dat hier door een aantal partijen is ingediend. Waarin ze vragen eigenlijk of het flexwonen ook mogelijk is op een nieuwe azc-locatie. Het aparte hiervan vind ik dat we eigenlijk al een flexwooncentrum hebben. En dat flexwooncentrum gaat in 2025 verplaatsen van de Lange Kleiweg naar de Bordewijkstraat en Verrijn Stuartlaan. Ik vraag me af, waarom zouden we dat flexwooncentrum eigenlijk willen realiseren? Want we maken het onszelf denk ik wel wat lastig. Ik heb daar drie vragen over voor het college.

Wat de status van fase twee van het flexwooncentrum op de Bordewijkstraat en Verrijn Stuartlaan? We hebben daar al best een tijdje niks over gehoord. Ik zou daar graag een update willen. Gaat alles nog volgens plan en gaan we inderdaad in 2025 die locatie realiseren? Gaat het nieuwe flexwooncentrum, dat we op het toekomstige azc-terrein willen realiseren, ons als gemeente Pagina 10 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

geld kosten of valt dat onder de subsidie die we krijgen voor het realiseren van flexwooncentra? En dan heb ik het over het nieuwe flexwoongedeelte bij het azc-terrein. En waarom stellen we dit voor verder te onderzoeken, op het moment dat in deze brief eigenlijk al best wel duidelijk wordt dat één van de belangrijkste partners die dit moet gaan realiseren hier geen schot meer in ziet, omdat ze simpelweg gewoon geen tijd hebben om dat te realiseren? En dat zijn de drie vragen over de flexwooncentra. Dan heb ik nog heel wat vragen over het voorstel voor het azc. Eerst maar algemene vragen. Er worden door het COA straks tijdelijke wooneenheden geplaatst, lees ik in het voorstel terug. Ik vraag me af wat er dan gaat gebeuren met de huidige units die er nu staan. Worden die dan overgenomen of gaan we gewoon ze in principe weg deponeren en komen er nieuwe units voor in de plaats vanuit het COA zelf? We hebben in het verleden ervaren dat COA niet de meest gemakkelijke samenwerkingspartner is. Integendeel zelfs, er is gebleken dat ze zich niet aan de termijnen houden, aan het plaatsen van mensen of aan duidelijke contractafspraken. Ik ben benieuwd wat u gaat doen in deze samenwerking. Of daar maatregelen voor worden getroffen of wat uw aanpak daarvoor wordt? Ik lees daar ook niks over terug in dit plan.

Dan wordt er een halve fte aangenomen bij de gemeente Rijswijk, specifiek om het contact met het COA aan te houden. Wordt die medewerker dan ook verantwoordelijk voor het flexwooncentrum dat we ook op die azc-locatie willen en voor het huidige flexwooncentrum dat straks op de andere locatie terecht gaat komen? Is dat de medewerker die voor alle drie de locaties verantwoordelijk is of enkel en alleen voor het azc? Wat heeft u dan gedaan voor de regionale afspraken? De vorige behandeling zei u toe dat u in de regio gesprekken ging voeren. We zien terug dat we geen AMV'ers opvangen. Maar er was denk ik nog wel veel meer te bespreken in de regio. Ik lees daar ook niks over terug in dit plan. Graag straks een toelichting wat daarmee is gebeurd. En een laatste algemene vraag, wat gebeurt er dan als die Spreidingswet door de landelijke regering wordt teruggetrokken? Wat is dan het plan van de gemeente Rijswijk? Ik zou dat toch ook wel willen weten. Want het is niet heel irreëel dat dat zou gaan gebeuren. Dan een paar vragen over educatie, specifiek gesplit tussen voortgezet onderwijs en de basisschool. Basisschool om te beginnen. Hoe wordt die educatie nu eigenlijk geborgd? Het stuk beschrijft plannen, maar wat ons betreft nog weinig zekerheden. Bijvoorbeeld het schoolbestuur dat de educatie zou moeten gaan uitvoeren op de locatie.

Wie gaat dat precies doen? Hoever zijn de gesprekken daarin? En hebben we al iemand op het oog? Komt er dan een schoolgebouw, ja dan te nee? Is er dan voldoende schoolpersoneel. Wie is daarvoor verantwoordelijk? Is dat die onderwijsinstelling of zijn wij dat? En wat is het curriculum dat die klassen gaan volgen? Dan het voortgezet onderwijs. We zeggen dat we met de schakelklas in Den Haag willen gaan samenwerken. Tegelijkertijd wordt ook gezegd dat de hele regio eigenlijk voor het voortgezet onderwijs met een internationale schakelklas wil gaan werken. Dat lijkt ons toch redelijk wat druk voor die school in Den Haag. Hoe gaan we zorgen dat er voldoende capaciteit is? En staan we er straks niet met lege handen, omdat eigenlijk iedereen hetzelfde plan heeft? Ik zou toch daar wat meer informatie over willen. En dan nog een hele specifieke vraag, maar die komt voort uit de volgende zin, die we laten in het voorstel. Daar staat, daarnaast worden er afspraken gemaakt met de schoolbesturen in Rijswijk over de in- en doorstroming van Rijswijkse nieuwkomers na één à twee jaar. Nieuwkomers onderwijs naar reguliere klassen op scholen in Rijswijk. Onze vraag was, we hebben hier wel te maken met vluchtelingen.

Geldt deze regel, dat die kinderen ook in gaan stromen in de klassen in Rijswijk, ook voor deze vluchtelingen? Want volgens mij is het wel zo dat kinderen pas instromen op het moment dat ze een Nederlandse status hebben verworven en niet per ze als ze nog een vluchtelingstatus hebben. Ik vroeg me af hoe dat werkt. Vraag over veiligheid. Waarom is er eerst alleen een eerste verkenning uitgevoerd? Waarom is er niet meteen een operationeel veiligheidsplan opgesteld? Dan wordt er extra capaciteit op veiligheid gegeven. We hebben een extra fte om afspraken te maken met het COA. Ik lees dat er ook best wel veel inzet gepleegd gaat worden op die veiligheid. Krijgen we daar dan ook geld voor van het Rijk, om daarmee om te gaan? Dan het laatste stukje waar we vragen over Pagina 11 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

hadden. Dat gaat over inburgering vrijwilligerswerk en toeleiden naar werk. Dat is een prachtige paragraaf, waar heel veel in wordt genoemd. Onder andere dat we gaan samenwerken met heel veel vrijwilligers uit Rijswijk. Of althans, dat dat de ambitie is. Ik vroeg me af of we ook een plan hebben om al die vrijwilligers te werven. Ik weet namelijk van onze eigen sportverenigingen en organisaties in Rijswijk dat het moeilijk zat is om vrijwilligers te krijgen. Hoe gaan we dat doen? Dan is er ook nog een tweede aspect hieraan. Gaan we hiervoor zelf betalen om dit stukje te realiseren op het toekomstige azc-terrein of wordt dat ook gedaan met gelden van het COA, aangezien dit wel een stukje extra is? Dat zijn onze vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Ik denk mijnheer Van ‘t Eind van GroenLinks, die het woord gaat nemen. U heeft het woord. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, dat is aan u. De voorzitter: Sorry, ik wil ook aan mijnheer Smit het woord geven, maar ik denk dat u het namens GroenLinks bent. Zo bedoelde ik het. De heer Van ‘t Eind: Zeker. De voorzitter: Dan heeft u het woord. De heer Van ’t Eind: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij zijn blij met de uitwerking die het college gegeven heeft aan het voorstel van voor de zomer en ook het amendement dat daarbij aangenomen is, die wij mede ingediend hebben.

Wij denken dat het college op een goede manier gekeken heeft, ook naar alle zorgen rond onderwijs, rond participatie, rond werk. En wij zien ook dat het college op een goede manier gekeken heeft naar het onderzoek naar flexwonen. We hadden niet voor niets dat amendement ingediend. Wij zouden graag zien dat je die combinatie op die locatie maakt. Maar we begrijpen ook het verhaal van het college in dit voorstel. Wij vroegen ons wel af, en dat is eigenlijk de enige vraag die ik nu in mijn eerste termijn heb, en de rest misschien nog in de tweede termijn, maar dat hangt een beetje van de eerste termijn af, of het college ook mogelijkheden ziet, als die businesscase toch nog verder uitgewerkt gaat worden, om niet alleen naar flexwonen te kijken, maar of het ook mogelijk is, ook gezien het feit dat Rijkswaterstaat die locatie steeds maar niet gebruikt, om dat voor permanente woningen te gebruiken, deels? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Mijnheer El Majjaoui, mag ik u het woord geven? De heer El Majjaoui: Ja. Dank, voorzitter, voor het woord. We hebben het raadsvoorstel aandachtig gelezen. En hij bevat steekhoudende, goed onderbouwde argumentatie om hiermee akkoord te gaan. We gaan akkoord met het realiseren van een asielzoekerscentrum voor maximaal 350 opvangplekken.

Daarentegen worden ook de 26 alleenstaande minderjarige asielzoekers door de gemeente Leidschendam-Voorburg opgevangen, ook onze opgave. Met deze constructieve samenwerking zijn we heel blij, voorzitter. Hiermee geven we ook gehoor aan de verplichtingen uit de Spreidingswet, welke reeds van kracht is. Echter heb ik een tweetal vragen nog, voor wat betreft dit raadsvoorstel. De eerste vraag, om te voorkomen dat we straks voor verrassingen komen te staan. Hoe zwart-op-wit staat het dat wij gegarandeerd zijn dat we tot de 2029, 2023 daar mogen blijven? Heeft u daar ook de garantie gekregen van het ministerie? En de tweede vraag betreft de subsidie met betrekking tot inburgering en participatie, rijkssubsidie. In hoeverre staat dit vast, dat wij in aanmerking komen voor deze subsidieregeling? En de derde vraag betreft de Spreidingswet, die gepaard gaat ook met een subsidie of een bonus van 44.000 euro. En u noemt in dit raadsvoorstel dat het na twee jaar, in het in verband met het nieuwe hoofdlijnenakkoord, dit onzeker is. Voorzitter, we hebben hier te maken met de wetgeving. We hebben regels in dit land. En dat betekent dat wij Pagina 12 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

ook de regels moeten naleven. En de Spreidingswet maakt onderdeel uit van deze regeling, ongeacht of je het ermee eens bent of niet moeten wij gewoon deze wetgeving naar behoren vervullen. Ook de rijksoverheid dient dat te doen, om te kunnen spreken over het vertrouwen in de politiek of in de overheid. Voorzitter, wilt u nog de vuist op tafel zetten om dit, zolang de Spreidingswet van toepassing is, ook aan de betreffende minister mede te delen? Tot zover, voorzitter, voor wat betreft de vragen over het raadsvoorstel. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Ik als voorzitter doe niet met de minister... Dat vraag ik aan de wethouder. Ik heb zijn nummer niet. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. De PvdA-fractie heeft het kader in april van harte ondersteund. We hebben nu de uitwerking er ligt nog een aantal vragen. Voorzitter, via u aan de wethouder, zijn naast de locatie Hof van Elsenburg nog andere locaties overwogen? Ook gezien de mogelijk claim van Rijkswaterstaat naar 2029. Die vraag hebben we. En daarnaast ook over de inrichting op het mogelijke voormalig azc-terrein, waaruit blijkt het hogere kwaliteitsniveau van de units, waarover u spreekt in het raadsvoorstel.

En dat is ook al door de heer Van Dam gevraagd van, hoe verlopen de contacten met betrokken partners als politie, onderwijs en welzijnsinstellingen, jeugdwerk, maar ook ondernemers? Welke mogelijkheden, maar ook knelpunten zien zij op dit moment mogelijk? En wij zijn ook wel extra benieuwd naar de samenwerking tussen schoolbesturen en wat de laatste ontwikkelingen daarin zijn. Wie zou die handschoen kunnen oppakken om daar een school te realiseren? Voorzitter, het punt voor inburgering vindt PvdA heel nieuw, maar ook heel belangrijk. En voor onze fractie is er wel degelijk ruimte om vrijwilligers te werven. Liever gezegd nog, er waren heel veel vrijwilligers die in de vorige periode actief waren en die denk ik met enige investering ook weer opnieuw te motiveren zijn om zich in te zetten. Daar ben ik eigenlijk vrijwel zeker van. Maar onze vraag is eigenlijk van, wordt er voldoende capaciteit vrijgemaakt vanuit het COA om die voorinburgering ook vlot te trekken? Want daar spreekt u ook van. En als dat zo is, dan hebben we daar extra fte of menskracht voor in de uitvoering. En dat zou heel mooi zijn. En dan heb ik een vraag, omdat die ongetwijfeld ook gesteld wordt door mogelijk nog andere partijen.

Kunt je ons de zekerheid geven dat met de realisatie van een azc er geen zorgvragen vanuit onze eigen Rijswijkse inwoners extra vertraging oplopen? Graag een helder antwoord daarop van u. En wij hebben ook een vraag over de realisatie van flexwonen op deze locatie, waarvan we gehoopt hadden dat die mogelijk in een wat verder stadium zou zijn geweest. Maar hoeveel tijd heeft u nog nodig om dit uit te zoeken? Want u noemt in het raadsvoorstel een aantal variabelen die meegewogen worden om de financiële haalbaarheid te toetsen. Dat is wel het grootste dilemma, hebben we begrepen, die financiële haalbaarheid. Hoeveel tijd heeft u daar nog voor nodig? En dan ook over die Regiotafel. Wij zijn eigenlijk ook wel benieuwd naar welke afspraken aan de Regiotafel zijn gemaakt die voor Rijswijk van belang zijn. Het is natuurlijk al genoemd dat de AMV’ers door Voorburg worden opgevangen en niet op de Rijswijkse zorg terechtkomen. Maar hoe verloopt op dit moment het traject in andere regiogemeenten? Kunt u een inschatting geven en ook eigenlijk een impressie geven van het traject aan de Regiotafel? En als laatste, u heeft het over een projectplan dat uitgevoerd gaat worden bij instemming van dit raadsvoorstel door onze raad.

Hebben we dan nog inbreng op het moment dat dat projectplan er ligt? Ik begrijp dat het dan in een verdere fase is, maar heeft de raad dan nog inbreng in een volgende fase? Voorzitter, dit was het voor de eerste termijn. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan mevrouw Woudstra op dit onderwerp? Nee? Mijnheer Verbrugh? De heer Verbrugh: Dank u, mijnheer de voorzitter. Ik zal het woord voeren. Een aantal vragen zijn al gesteld, die wij ook hadden. Maar ik wil nog even verder preciseren over de lange termijn Pagina 13 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

beschikbaarheid van die locatie op de Hof van Elsenburg. In de Startnotitie en ook nu in dit concept raadsvoorstel staat dat het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat verwacht het terrein niet nodig te hebben voor 2029-2030. En wellicht nog later. Over deze termijn zijn kennelijk geen concretere afspraken gemaakt of kunnen niet worden gemaakt. En anderzijds is wel het idee dat met de ontwikkeling van een asielzoekerscentrum, in combinatie met de flexwoningen, met name er pas goede flexwoningen kunnen worden neergezet als die tenminste tien en liefst vijftien jaar daar blijven staan. Daar is een zekere discrepantie tussen die wens en mogelijk de onzekerheid die er blijft bestaan of dat wel überhaupt realiseerbaar is. Dat is één vraag die we hebben, hoe gaat het bestuur hiermee om? Ee tweede vraag is eigenlijk ook eerder wel benoemd. Maar ook wij zijn zeer benieuwd naar de stand van zaken van fase 2 van de ontwikkeling van het centrum voor flexwoningen, zoals ook door Wij. is benoemd. En hoe dat zich houdt tot deze nieuwe initiatieven, om ook op Hof van Elsenburg extra flexwoningen erbij te zetten.

Gaat het inderdaad lukken, zoals het originele plan was, om begin volgend jaar de flexwoningen aan de Lange Kleiweg op te heffen en die te transporteren naar het nieuwe centrum voor flexwonen in de Plaspoelpolder? Dat is eigenlijk onze vraag, hoe staat het ermee en hoe verhoudt het zich dan met het nieuwe plan om deze nieuwe extra flexwoningen te bouwen in het Hof van Elsenburg? Met name ook of daar financiële consequenties zijn voor Rijswijk. Rijswijk heeft meegefinancierd aan het ontstaan van die eerste fase van het centrum. En hoe gaat het lopen als we straks twee centra zouden hebben? Dat zijn de belangrijkste vragen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Verbrugh. Mijnheer Weterings, aan u het woord. De heer Weterings: Dank u wel, voorzitter, voor het woord. Dan ga ik starten dat ons, zacht gezegd, het behoorlijk verbaast dat dit raadsvoorstel... Dat er behoorlijk hard aan is gewerkt, tot in de puntje bijna uitgewerkt. Dat er dan voor onze eigen inwoners een achterstand bij de Wmo is ontstaan. Wat ons betreft had het andersom moeten zijn. Maar wie zijn wij in dit geval. Voorzitter, de heer Van Dam had ook gevraagd over de units die er staan op het terrein bij de Lange Kleiweg. Die zijn pas voor 1,2 miljoen opgeknapt. Dat is nog geen 2 jaar geleden. Worden die gesloopt, gaan we geld weggooien of gaan we die verkopen of gaan we die...

Wat gaan we daarmee doen? We hadden ook een vraag over... Het heeft wel met dit hele verhaal te maken. Ook met hotels en dergelijke. We begrepen dat er in de Best Western... Daarvan wordt nu gebruik gemaakt door de gemeente voor zowel statushouders als Oekraïners. Maar vandaag verscheen ook het bericht dat Savarin en naar alle mogelijkheid de Bastion gasten heeft die bij ons niet bekend zijn. Ik hoor graag van de wethouder wie er in Savarin verblijven en wie er in het Bastion Hotel mogelijk verblijven of hebben verbleven, want die informatie hebben wij niet gekregen. Dan ga ik de wethouder ook even helpen dit keer of één keer eenmalig. We hebben allemaal op 28 augustus een uitnodiging gekregen om op 23 september naar de Verrijn Stuartlaan te gaan, 460, om te kijken hoe het met het flexwooncentrum staat. Iedereen is daar ook gewoon voor uitgenodigd. Misschien heeft u de uitnodiging gemist, maar dat heeft de griffier verstuurd op 28 augustus om... Tijd maakt ook niet uit. In ieder geval 28 augustus is hij verstuurd. En dan zou het ook niet verbazen dat wij zeer zeker niet van standpunt zijn veranderd met betrekking op het opvangen van asielzoekers of migranten of hoe je het ook wil noemen. Wij blijven erbij dat de samenwerking met het COA, die we hebben gehad, die is gewoon triest te noemen. Afspraken die niet zijn aangekomen.

Tot op het laatste moment daar mensen laten zitten, ondanks dat de afspraken waren afgelopen. Zelfs een klein meisje is ingezet om op het allerlaatste moment nog op een school te zetten, terwijl ze wisten dat het contract zou aflopen. Op het gevoel spelen van mensen, van partners. Ik vind het een verschrikkelijke organisatie, die COA. Zoals ik al zei, ik zou er echt never nooit meer zaken mee willen doen. Voorzitter, wat mij ook eigenlijk verbaast, dat er continu in het voorstel wordt gepraat over tijdelijk. Ik zou eigenlijk willen vragen, als één van onze forumleden of raadsleden bij u aan de deur staat en vraagt, kan ik even tijdelijk op uw bank slapen, uiteindelijk wordt het vijf jaar minimaal, hoeft zou u dan reageren? Dat is niet tijdelijk. Wees Pagina 14 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

gewoon eerlijk. Praat gewoon over jaartallen. Praat gewoon over dat er mogelijk verlengd kan worden. Praat niet continu over tijdelijk, want dat is niet tijdelijk. Vijf jaar is niet tijdelijk. En ook in de bewoordingen dat het COA het betaalt of het Rijk betaalt. Laten we gewoon eerlijk zijn. Het is gewoon de belastingbetaler die betaalt. Het COA is geen zelfstandig ondernemer. Het COA is geen lotto, is geen Staatsloterij. We betalen allemaal mee aan al deze kosten die worden gemaakt. Wees daar eerlijk in. Voorzitter, dan wat ik ook nog wilde aankaarten is, in het voorstel optie B, waarin wordt gesproken over eventueel een flexwooncentrum te bouwen op het terrein. Dat daar een haalbare businesscase voor moet worden gemaakt. En die wordt dan uitgewerkt. Dan uiteindelijk zijn er voordelen, volgens u. U geeft aan dat het zou meekoppelkansen opleveren. Op het gebied van inburgering zou het prima zijn. De participatie van nieuwkomers. Het gebruikmaken van rijkssubsidies. Eigenlijk dat flexwooncentrum heeft behoorlijk veel kansen. Maar dan, als ik zie wat ook een alternatief is van u, en ik krijg je echt serieus kippenvel van mijn nek tot aan mijn grote teen, dat u gewoon durft te schrijven in het voorstel om eventueel... De voorzitter: Mijnheer Weterings, u praat via de voorzitter. Ik heb dat voorstel niet geschreven. U zegt elke keer dat ik dat geschreven heb, maar dat is niet...

De heer Weterings: Maar ik praat via de voorzitter. Wat ik zeg, is correct, voorzitter. Via de voorzitter aan het college. Voorzitter, via u aan het college, dat ik eigenlijk wil zeggen, dan ga ik het nog een keer zeggen, vanaf mijn nek tot aan een grote teen krijg ik kippenvel van dat u als alternatief aangeeft voor lopende woningbouwtrajecten, zoals Te Werve, Sammersweg, Admiraal Helfrichsingel, de Bomenbuurt en Havenkwartier, de grootschalige verduurzaming voor onze eigen Rijswijkers van de bestaande voorraad. Waarschijnlijk kan het gewoon opgeschoven worden of dat plannen vertraagd worden of zal het niet worden uitgevoerd. Dat betekent dat dit plan voor het flexwooncentrum voor statushouders ten koste gaat van onze eigen Rijswijkers. U bent notabene volksvertegenwoordiger voor al deze Rijswijkers. Hoe kan u het bedenken? Echt waar. Verschrikkelijk gewoon. Dat staat er keihard in. Wat mij betreft mogen de Rijswijkers het ook gewoon meelezen, hoe dit college denkt dat flexwooncentrum te kunnen realiseren over de rug van de Rijswijkers. Laten we gewoon eerlijk zijn. Het staat er keihard in. Dat wilde ik even gezegd hebben, voorzitter. Maar ik kan ook wel hele verhalen ophangen van de afgelopen jaren, politietekort, er zijn criminele activiteiten, het laatste stond van de week weer in de krant. Ik wil het onze Rijswijkers niet aandoen. De samenleving wordt gewoon ontwricht.

Rijswijk wordt ontwricht. We willen eigenlijk helemaal niks met het voorstel te maken hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan ga ik naar mijnheer Oelen van de Rijswijkse VVD. De heer Oelen: Dank u wel, voorzitter. Er is al een hoop gezegd en gevraagd. Ik beperk mij nog tot een paar kleine vragen en zal vooral ook luisteren naar de antwoorden van de wethouder of wethouders in eerste termijn. Waar ik in ieder geval wel behoefte aan heb, je ziet op een heel aantal punten, we krijgen een bijdrage zus, we krijgen een bijdrage zo, we moeten een beetje hier zelf wat insteken, we moeten daar een beetje wat insteken. Misschien zou ik zelf het totale plaatje kunnen gaan tekenen, wat het uiteindelijk ons brengt of kost. Maar ik heb liever dat de wethouder dat voor ons doet. Aan de wethouder de vraag, onderaan de streep, wat gaat dit de gemeente precies kosten of brengen? Dat is mijn eerste vraag. Er wordt iets geroepen of geschreven over de Meedoenbalie. Op zich best wel een interessant initiatief. Ik zou wel graag willen weten hoe waarschijnlijk is dat dit gaat lukken en dat dat ook echt een succes zal gaan zijn? Waarbij ik ook me zou kunnen voorstellen dat op het moment dat hier asielzoekers gehuisvest zouden gaan worden, dat meewerken... Maar ik heb geen idee wat daar precies allemaal de wettelijke regels omheen zijn.

Dat het meewerken aan de Meedoenbalie misschien wat minder vrijblijvend is dan zoals het nu wordt verwoord. Er ligt voldoende werk in de stad, waar ik me van kan voorstellen dat mensen daar hun bijdrage aan Pagina 15 van 60

Concept verslag Forum Samenleving 10 september 2024

kunnen verlenen. Over Rijkswaterstaat en over de locaties is al best wel het een en ander gezegd. Klopt het dat het feit dat er nog geen duidelijkheid is in de gesprekken met de Rijkswaterstaat, dat er eigenlijk ook alleen maar gewerkt kan worden met een tijdelijke omgevingsvergunning in plaats van het omzetten van de bestemming van die locatie, waardoor eigenlijk de exploitatie van dat flexwonen helemaal niet is rond te krijgen? Met andere woorden, moet er niet gewoon een afspraak met Rijkswaterstaat gemaakt worden over het feit dat Rijkswaterstaat afziet van de claim op die locatie? Is dat waar het deels ook op hangt? In het raadsvoorstel staat dat als de raad akkoord is, er gelijk aan slag wordt gegaan met het COA. Ik vroeg mij af of dat niet een beetje voorbarig is. Mevrouw Van Nunen heeft gevraagd, hoe is de discussie met die bestuurlijke tafel gegaan, die Regiotafel? Maar volgens mij is die discussie nog helemaal niet afgerond. Er moet volgens mij nog iets afgezegend worden in de regio, voordat er uiteindelijk een definitief bod kan worden gedaan, althans kan worden geaccepteerd. En ook al genoemd, maar toch, Spreidingswet staat, zo horen we in ieder geval, op losschroeven. We weten niet wat het kabinet hieromtrent gaat doen. Maar er zit eigenlijk geen enkele voorwaardelijkheid in dit raadsvoorstel, die gerelateerd is aan het voortbestaan van die Spreidingswet.

Met andere woorden, het kan zomaar zijn dat op Prinsjesdag of wat dan ook het kabinet heel duidelijk gaat inzetten op het intrekken van die Spreidingswet. Bent u dan bereid om alsnog het bod te heroverwegen of misschien wel even in de ijskast te zetten, totdat het kabinet en de Kamer hier duidelijkheid over geeft, op het moment dat blijkt dat er geen wettelijke verplichting meer is voor Rijswijk om asielzoekers op te vangen? En mijn laatste vraag, wat gebeurt er als in de raad dit voorstel wordt weggestemd over twee weken? En meer precies, wat gebeurt er dan aan de bestuurlijke tafel en wat voor eventuele consequenties kan dit hebben voor Rijswijk? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan gaan we naar mevrouw Van Schie, voor uw inbreng van de eerste termijn. Mevrouw Van Schie, u heeft het woord. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik hoop dat ik het zo goed doe met de microfoon. Er is al heel veel gezegd. Een heleboel dingen hebben wij ook onze lijstje staan.

Ik begin met het eerste punt, wat mijnheer Oelen ook heeft opgemerkt, hoe zit dat met die Spreidingswet, omdat er ook een Asielcrisiswet komt, enzovoort? En onze vraag is, en we hebben dat ook bij de vorige bespreking van dit onderwerp naar voren gebracht, waarom doen we meer dan het minimum van 306, terwijl de hele zaak, zal ik maar eventjes zeggen, nu ter discussie staat? Onze volgende vraag is, kan de raad het Regioplan inzien of wellicht zelfs daar zich een mening over vormen, voordat het naar de Commissaris van de Koning gaat of voordat het wordt ingeleverd? Dan zijn wij ook erg benieuwd welke gemeenten in onze regio minder doen dan de opgave, waarvoor wij ze compenseren, doordat wij meer doen aan onze opgave? Het CDA vindt het heel belangrijk dat er veel duidelijker kaders komen met betrekking tot onderwijs, veiligheid, gezondheidszorg en inburgering, om een soort aanvaardbaar niveau van dienstverlening te houden, ook voor onze burgers. En misschien zouden er zelfs randvoorwaarden geformuleerd kunnen worden. We vinden wat dat betreft het voorstel gewoon minimaal eigenlijk. Dan de vraag, hij is volgens mij ook al eerder gesteld, maar ik noem hem toch nog even, is in het voorstel rekening gehouden met het effect van de opvang van Voorburg, vlakbij Rijswijk, en ik las ook in de krant de opvang in Den Haag in De Binckhorst? Dan voor wat betreft de woningen.